getekend Jaarverslag 2020 (def. 21-06-2021)

Samen met de regio en Brabant Mobiliteitsnetwerk zijn we gestart met een inventarisatie naar vervoer van en naar bedrijven op het Haven- en Industrieterrein. We hebben inmiddels hierover een stevige positie als gesprekspartner in de regio verworven. We hebben een verkennend onderzoek naar geschikte locaties voor extra truckparking-plaatsen uitgevoerd. Het college besloot om in te zetten op nadere uitwerking van enkele kansrijke locaties. We gaan voor gefaseerde invoering: eerst de nationale/regionale vraag van 200300 extra plekken realiseren en vervolgens samen met het Havenbedrijf in overleg over de aanvullende vraag in de gemeente zelf. Het gaat dan om de te verwachten extra vrachtwagenparkeerplaatsen die straks nodig zijn, na het ontwikkelen van het Logistiek Park Moerdijk en de groei van het Haventerrein. Het Havenbedrijf en Rijkswaterstaat hebben regulier overleg gevoerd over de knelpunten op de voor gemeente Moerdijk relevante rijkswegen.

De pilot op het haventerrein met de Rideshare-app van Thoogethr is aan het eind van de pilot per 1 maart beëindigd. De pilot was een succes in het eerste jaar, door de pandemie kon carpoolen afgelopen jaar echter niet worden gestimuleerd. Het aantal reizigers in het tweede jaar is dan ook sterk teruggelopen. We streven naar een alternatieve pilot na de zomer van 2021.

33

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Strategisch doel:

Operationeel doel:

De buurt is (verkeers)veilig

Extra aandacht voor fietsers. Inzet op een duidelijk en uniform ingericht fietsroutenetwerk naar voorzieningen

Operationeel doel: We weren sluipverkeer uit de kernen en realiseren nieuwe verbindingen

Operationeel doel: We willen fysieke veilige looproutes en gedragsbeïnvloeding

Operationeel doel: We gaan de toenemende drukte en overlast op de wegen in het buitengebied tegen

Operationeel doel: We stimuleren verkeersveilig gedrag

Operationeel doel: We willen voor onze ontheffinghouders in de blauwe zone het administratieve proces rondom de ontheffing zo eenvoudig mogelijk maken

Mijlpalen Bij de uitvoering van projecten zijn diverse locaties met fietssuggestiestroken voorzien van rood asfalt in plaats van alleen een doorbroken witte streep. Hiermee krijgen fietsers een prominentere plek en worden straten visueel versmald. Deze stroken zijn aangebracht op de Maltaweg en Sluispad Noord in Willemstad, de Groeneweg in Noordhoek en de Huizersdijk – Markdijk – Molendijk. De stroken zijn al voorbereid, de rode coating volgt in het voorjaar. Wat betreft sluipverkeer hebben we in 2020 op verschillende locaties gemonitord, onder andere in het dorp Moerdijk. In 2021 gaan we samen met bewoners verder zoeken naar mogelijkheden om sluipverkeer te weren. In 2021 pakken we met de aanleg van de randweg Klundert specifiek een sluipverkeerprobleem aan. Gedragsbeïnvloeding vindt veelal plaats door mensgerichte maatregelen en educatie. Helaas is dit minder effectief verlopen in 2020 door corona en onderbezetting. Veilige looproutes streven we zoveel als mogelijk na. Dit kan gebeuren n.a.v. een melding of als we het kunnen combineren bij de renovatie van een weg.

We hebben inmiddels een 7-tal smileys aangeschaft en op diverse locaties laten rouleren om mensen bewust te maken van hun snelheid Vanwege kosten hebben we er nu nog niet voor gekozen om de blauwe zone te digitaliseren. In 2021 worden de ontheffingen verlengd voor 2 jaar. Vóór 2023 gaan we opnieuw overwegen het proces te digitaliseren en dus vergemakkelijken.

Effecten Aantal gebruikers Bravoflex. Door corona is het aantal gebruikers lager dan verwacht en daarmee niet representatief. Beeld over het sluipverkeer in Moerdijk en Zevenbergschen Hoek. Dit beeld wordt momenteel opgesteld. In 2021 ronden we dit af. Waardering inwoners voor reconstructie entree Zevenbergen bij Hazeldonkse Zandweg: dit project loopt nog. Waardering zal in 2021 duidelijk worden

34

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

THEMA ACCOMMODATIES EN VOORZIENINGEN Mijlpalen Project Brandveiligheid fase 2 We hebben in 2020 alle brandveiligheidsinspecties afgerond. In 2021 volgt een kredietaanvraag om de bouwkundige werkzaamheden naar aanleiding van deze inspecties uit te voeren. Evaluatie en verlenging contract Optisport In 2020 is de samenwerking met Optisport geëvalueerd en is het onderzoek naar de technische staat, verduurzaming en toekomstbestendigheid De Niervaert in Klundert en De Bosselaar in Zevenbergen afgerond. Op basis van deze evaluatie heeft het college

besloten om in te stemmen met de verlenging van de samenwerking met Optisport voor 5 jaar tot 31 december 2025. Onderzoek toekomst maatschappelijk vastgoed In 2020 zijn we gestart met de voorbereidingen van het onderzoek naar de toekomst van het maatschappelijk vastgoed. Hierbij focussen we op de twee meest omvangrijke (en kostbare) componenten van de vastgoedportefeuille. 1. Als eerste De Niervaert in Klundert. Dit complex is aan vervanging toe en met tijdelijke maatregelen wordt

35

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Strategisch doel: Sociaal maatschappelijke voorzieningen dragen bij aan een stevige sociale structuur en hulp en ondersteuning dichtbij Zie "Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben" op pagina 61

Operationeel doel: Faciliteren van accommodaties en voorzieningen op basis van behoefte, draagvlak, kwaliteit en maatwerk

Operationeel doel: Aanbieden van accommodaties en voorzieningen op kansrijke en aantrekkelijke plekken waar duurzame en veilige instandhouding en exploitatie mogelijk is

Operationeel doel: Er is in de accommodaties een samenhangend, zoveel mogelijk geclusterd aanbod van onderwijs, sport, cultuur en ontmoeting

Operationeel doel: Stimuleren van eigen verantwoordelijkheid van gebruikers voor instandhouding en exploitatie van sociaal maatschappelijke voorzieningen

Operationeel doel: We bieden goede faciliteiten voor een waardig afscheid en een laatste rustplaats/ asbestemming voor een overledene

de accommodatie nog 5 jaar in gebruik gehouden. Langere openstelling vraagt vergaande investeringen, dus is het economischer om voor nieuwbouw of totale renovatie te kiezen. De meest kansrijke scenario’s zijn nieuwbouw, renovatie of sluiting van het zwembad. In Q2 van 2021 neemt de gemeenteraad een besluit over een voorkeursscenario dat vervolgens verder uitgewerkt wordt. Medio 2022 legt het college de uitwerking van dit voorkeursscenario samen met een kredietaanvraag ter besluitvorming voor aan de gemeenteraad. 2. Ten tweede de gemeenschapshuizen. In dit geval stelt het college voor om per categorie te onderzoeken op welke manier we dit onderdeel van de vastgoedportefeuille het beste vorm kunnen geven. Per categorie bepalen we of deze gebouwen voor voldoende maatschappelijk rendement zorgen in verhouding tot de instandhoudingskosten. In Q2 van 2021 neemt de gemeenteraad een besluit over het beschikbaar stellen van de financiële middelen om dit onderzoek uit te voeren. Medio 2022 kan dan waarschijnlijk besluitvorming plaatsvinden over de toekomst van onze MFA’s/gemeenschapshuizen.

Asbestinventarisatie gemeentelijk vastgoed In 2020 zijn 35 gebouwen geïnspecteerd op eventuele aanwezige asbest. Het restant budget van € 56.570 wordt in 2021 gebruikt om het eventuele aangetroffen asbest te saneren. Regeling huurcompensatie corona (zie ook Ontwikkelingen/Risico's) In december 2020 heeft het college besloten om de regeling huurcompensatie vrijwilligersorganisaties vast te stellen. Deze regeling loopt vanaf 16 maart 2020 tot in ieder geval 1 september 2021. Op deze manier worden vrijwilligersorganisaties in onze gemeente ontlast van huurkosten waarbij maatschappelijke accommodaties kunnen rekenen op de reguliere huurinkomsten van deze vrijwilligersorganisaties. Planning MFC Noordhoek We werken toe naar een samenwerkingsovereenkomst met Woonkwartier. Er is inmiddels een intentieovereenkomst met Woonkwartier en een haalbaarheidsonderzoek is opgestart.

36

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Scholenontwikkeling Fijnaart opgestart In 2020 is het haalbaarheidsonderzoek naar de ontwikkeling van scholen in Fijnaart opgestart, maar dit zal pas in 2021/2022 worden afgerond. Een en ander in afstemming met de ontwikkelingen van Vitaal Centrum Fijnaart. Onderzoek naar MFA in Zevenbergschen Hoek opgestart In 2020 is het onderzoek naar de locatie van nieuwbouw afgerond en vastgesteld door de raad. Vervolgens is gestart met het haalbaarheidsonderzoek naar het ontwikkelen van een multifunctionele accommodatie voor een basisschool, kinderopvang en een gemeenschapshuis. Dit onderzoek loopt nog. Naar verwachting wordt dat in 2021 afgerond. Diverse onderzoeken uitgevoerd voor MFA in Willemstad In 2020 zijn diverse onderzoeken uitgevoerd naar de haalbaarheid van een multifunctionele accommodatie in Willemstad op de door de raad vastgestelde voorkeurslocatie (locatie 2 van het sportcomplex). Het coronavirus heeft invloed gehad op de planning. Voor het verkeersonderzoek, dat essentieel is voor de voortgang, geldt dat het met vertraging is uitgevoerd vanwege het niet representatief zijn van de verkeersbewegingen. De inmiddels uitgevoerde onderzoeken laten vooralsnog geen belemmeringen zien voor de realisatie van de MFA op de voorkeurslocatie. De stap om te komen tot een ontwerp van de accommodatie en de locatieontwikkelingsovereenkomst vraagt om specifieke expertise.

Deze expertise wordt in 2021 ingehuurd. Startdocument wethouder Tromperstaat Langeweg in 2021 In 2020 heeft de raad ingestemd om dit project te gaan voorbereiden en daarvoor een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen. Die voorbereidingen, met name wijzigen van het bestemmingsplan, zijn gestart. Het startdocument wordt in 2021 voorbereid. Gymaccommodaties Zevenbergen In 2020 zijn afspraken gemaakt over de tijdelijke voortzetting van het gebruik van de gymaccommodatie in De Borgh, nadat eerder de gebruiksovereenkomst was opgezegd. Daarnaast hebben we het onderzoek naar mogelijke varianten en locaties verder voortgezet en

hebben we overlegd met diverse betrokken partijen. De variantenstudie zal medio 2021 worden afgerond. Nadat de gemeenteraad een keuze heeft gemaakt, zetten we het haalbaarheidsonderzoek voor de gekozen variant uit.

Ontwikkelingen Een groot gedeelte van het jaar waren gemeenschapshuizen, MFC's, binnen- en buitensportaccommodaties en zwembaden geheel of gedeeltelijk gesloten. Vrijwilligersorganisaties en inwoners misten daardoor o.a. hun ontmoetings-, cultuur- en beweegactiviteiten. Beheerders en exploitanten hebben veel werk verzet door zich continu aan te passen aan de veranderende coronamaatregelen en daarbinnen zoveel mogelijk ruimte te bieden aan activiteiten van vrijwilligersorganisaties en inwoners. Hierbij is het contact tussen gemeente en beheerders en exploitanten intensief en constructief geweest, wat een positief effect heeft gehad op de samenwerking. Het is van belang te blijven investeren in deze samenwerking. De sluiting van deze accommodaties hebben natuurlijk ook effect gehad op de exploitaties hiervan. Deels hebben beheerders en exploitanten gebruik kunnen maken van compensatiemaatregelen vanuit het rijk. Als gemeente hebben we een regeling voor huurcompensatie voor eindgebruikers ingesteld met als doel de maatschappelijke accommodaties overeind te houden. Medio 2021 kunnen we aan de hand van de jaarcijfers nagaan of hier nog aanvullende maatregelen nodig zijn. Gezien het feit dat corona ook in 2021 nog aan de orde is zullen deze effecten ook doorwerken in 2021 en verder.

Effecten • Tevredenheid bij inwoners over sociaalmaatschappelijke voorzieningen: er is nauwelijks gebruik van gemaakt in 2020, waardering is dan ook niet gemeten.

Risico’s Mogelijk zijn aanvullende financiële maatregelen nodig om de exploitatie van maatschappelijke accommodaties en voorzieningen verder te ondersteunen.

37

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

LASTEN EN BATEN 2020 bedragen x € 1.000

LASTEN: € 24.809

BATEN € 3.710

€ 817

€ 2.862 € 397 € 1.383

€ 3.463

€ 645

€ 42 €9

€ 1.661 € 454

€ 1.877 € 3.166 € 5.310 € 468

€ 2.658 € 1.953 € 496

€ 14 € 67 €6 € 20

€ 220

€ 26 € 128 € 21

0.3 Beheer overige gebouw. en grond. 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.5 Openbaar vervoer 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 4.2 Onderwijshuisvesting

€ 172 € 119

€ 19 € 46

5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, prod., particip. 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recrea 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.1 Ruimtelijke ordening 8.3 Wonen en bouwen

38

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

OVERZICHT TAAKVELDEN

Realisatie 2020 Lasten Baten 817 3.463 1.661 5.310 26 128 21 1.953 496 2.658 468 3.166 397 1.383 2.862 24.809 1.936 26.745

Onderdeel (bedragen x € 1.000) 0.3 Beheer overige gebouw. en grond. 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.5 Openbaar vervoer 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur 4.2 Onderwijshuisvesting 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, prod., particip. 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recrea 7.5 Begraafplaatsen en crematoria 8.1 Ruimtelijke ordening 8.3 Wonen en bouwen Resultaat voor bestemming 0.10 Mutaties reserves Resultaat na bestemming

Saldo -645 -42 -9 -454 -14 -67 -6 -20 -220 -19 -46 -172 -119 -1.877 -3.710 -2.762 -6.472

172 3.421 1.652 4.855 12 61 21 1.947 475 2.438 449 3.121 225 1.264 985 21.099 -826 20.273

OVERZICHT PROGRAMMA 2

Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting 2020 na wijziging

Realisatie 2020

Verschil realisatie en begr. na wijz.

(Bedragen x € 1.000) Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten

23.002 -2.630 20.372

22.871 -3.065 19.806

24.809 -3.710 21.099

1.938 -645 1.293

Resultaat voor bestemming Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

20.372 1.818 -2.116 20.074

19.806 1.887 -2.883 18.810

21.099 1.936 -2.762 20.273

1.293 49 121 1.463

39

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Economie als versneller voor ​ een vitaal Moerdijk Onze gemeente heeft een sterke economische functie van regionale en nationale betekenis. Hierdoor ontstaat zowel werkgelegenheid voor onze eigen inwoners als voor de regio. De economische doorontwikkeling biedt kansen voor een inclusieve arbeidsmarkt en het aantrekken van nieuwe inwoners om de leefbaarheid te versterken en onze voorzieningen op peil te houden. De aanwezigheid van de zeehaven van Moerdijk en ons uitgestrekt buitengebied met agrarische bebouwing en recreatieterreinen, resulteren in aantrekkingskracht op de georganiseerde criminaliteit die ondermijnende effecten kan hebben op onze samenleving. De economische positie van de gemeente wordt verder uitgebouwd door economische kansen te benutten, met oog voor de effecten op de leefbaarheid van onze kernen. We kunnen de economische kracht van het haven- en industrieterrein waar mogelijk koppelen aan andere lokale en regionale opgaven. Er liggen kansen om de spin-off vanuit de industrie richting lokale bedrijvigheid te vergroten.

Strategisch doel: Het Haven en Industrieterrein ontwikkelt zich in balans met haar omgeving (People, Planet, Profit)

Strategisch doel:

Operationeel doel: We dragen actief bij aan het opstellen en realiseren van de Uitvoeringsagenda Havenstrategie 2018 e.v.

Operationeel doel: We zoeken een krachtige samenwerkingspartner voor het Havenbedrijf Moerdijk NV. We verkennen de meerwaarde van samenwerking met het Havenbedrijf Rotterdam, mogelijk resulterend in een participatie

Operationeel doel: We ondersteunen de realisatie van het Logistiek Park Moerdijk

We benutten de economische kracht van het Haven- en Industrieterrein ten behoeve van een vitaal en duurzaam Moerdijk

Operationeel doel: We realiseren het flankerend maatregelenpakket MoerdijkMeerMogelijk en voeren de Moerdijkregeling uit

Operationeel doel: We zetten in op het vergroten van spin off vanuit het Haven-en Industrieterrein richting lokale ondernemers

Operationeel doel: We verkennen kansen in het dossier NL Delta

40

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

THEMA HAVEN- EN INDUSTRIETERREIN Mijlpalen Groen licht voor inpassingsplan LPM Na een langdurig en intensief planologisch traject is er met de uitspraak van de Raad van State van 30 september 2020 uitsluitsel over het Provinciaal Inpassingsplan (PIP) voor het Logistiek Park Moerdijk (LPM). De realisatie van het hoogwaardige logistieke park van ruim 140 hectare kon daarmee starten. Inmiddels is het bouwrijp maken van het gebied in volle gang. Er is veel belangstelling van grote logistieke partijen om zich op het terrein te vestigen. Vaststelling Corporate Strategy Havenbedrijf Moerdijk (HbM) Najaar 2020 is het Havenbedrijf een traject gestart om met de Raad van Commissarissen (RvC) en aandeelhouders tot een bedrijfsstrategie te komen. In deze bedrijfsstrategie is gekeken naar de opgaven

van het Havenbedrijf om z’n doelen te realiseren, en welke rol het hier zelf in neemt. In een complexer wordende omgeving is vaak sprake van samenwerking of afhankelijkheid van derden. In de algemene aandeelhoudersvergadering van december is de corporate strategy vastgesteld.

Ontwikkelingen Ontwikkelruimte Industrial Park Moerdijk (IPM) Voor de verdere ontwikkeling van de beschikbare hectares op het chemisch cluster op de voormalige Shell-gronden is het zaak om tot oplossingen te komen voor de uitdagingen op het gebied van veiligheid, geluidruimte en stikstof. Met name voor de verduurzaming en elektrificatie van het chemisch cluster is ook transportschaarste een aandachtspunt. Voor 2021 wordt ingestoken op een integrale aanpak op ontwikkelruimte voor het IPM.

41

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

NLDelta Nationaal Park in oprichting NLDelta bereidt de aanvraag ‘status nationaal park nieuwe stijl’ voor. Dit houdt in dat Moerdijk, bij ondersteuning van de aanvraag en bij goedkeuring van de aanvraag door het ministerie, deel uitmaakt van een nationaal park. Dit biedt kansen om de positionering van de gemeente te verbeteren, en kan een vliegwiel zijn voor toerisme, natuurontwikkeling en daarmee ook de kwaliteit van wonen. De aanvraag wordt zorgvuldig voorbereid, waarbij ook voor zoveel mogelijk draagvlak in het gebied wordt gezorgd. In januari 2021 werd een webinar over dit onderwerp georganiseerd voor de gemeenteraad. Het besluit tot ondersteuning van de aanvraag wordt in 2021 aan de gemeenteraad voorgelegd.

Effecten In opdracht van het Havenbedrijf, de provincie en de gemeente ontwikkelt Erasmus MC een strategische monitor Havenstrategie. In de monitor komen indicatoren op gebied van people, planet en profit, zodat inzicht ontstaat in de mate van doelbereiking. We verwachten dat de monitor medio 2021 wordt opgeleverd. Deze monitor kan dan voortaan jaarlijks worden herhaald, zodat ontwikkelingen zichtbaar zijn in de tijd.

Risico’s Het groen licht voor het inpassingsplan LPM is gunstig voor het gemeentelijk weerstandsvermogen. Na een jarenlang fors beslag op het weerstandsvermogen ten behoeve van enkele grondverwervingen kan nu een bedrag van ruim € 4 miljoen uit het weerstandsvermogen vervallen. Een bedrag van € 5 miljoen gerelateerd aan de uitplaatsing van Caldic blijft vooralsnog wel gereserveerd in verband met het risico van afwaardering van deze locatie. De verder vrijgekomen LPM-gelden zullen als gevolg van het raadsbesluit van 4 februari 2021 grotendeels worden ingezet voor de financiering van het project Waterfront Moerdijk. Met name de beperkte aansluitcapaciteit voor grote vermogens en transportschaarste op het elektriciteitsnet vormen in de nabije toekomst een risico voor de verdere economische ontwikkeling van zowel het LPM als het IPM. Zie de uitvoerigere beschrijving van dit risico onder het thema Duurzame Energie in programma 1.

42

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

THEMA VESTIGINGSKLIMAAT Mijlpalen Digitale dienstverlening ondernemers Kijken we naar onze digitale ondernemersplatforms dan zien we een stijgende lijn qua interactie op Linkedin. Op Facebook zijn bereik en de interactie juist iets teruggelopen. Een verklaring hiervoor is onder andere dat we minder Facebook-advertentiebudget hebben ingezet. Eind 2020 is de doelgroepanalyse van de verschillende type ondernemers binnen de gemeente afgerond. Hieruit blijkt onder meer dat op Facebook en Linkedin nog winst valt te behalen, aangezien we op die kanalen nog niet helemaal de juiste doelgroep bereiken. In de nieuwe online marketingstrategie en huisstijl, die in 2021 gepresenteerd wordt, is hiermee rekening gehouden en zetten we hierop in. De focus bij de onlinestrategie ligt op het informeren, verbinden en inspireren van lokale ondernemers. Daarnaast zetten we continu in op het verder verbeteren en completeren van ons ondernemers CRM-systeem. Dit systeem zetten

Strategisch doel: We positioneren en profileren Moerdijk als aantrekkelijke gemeente voor wonen, werken en recreatie om jonge gezinnen aan te trekken

Strategisch doel: We beschikken over schone, veilige en bereik- bare bedrijventerreinen met voldoende ontwikkelruimte

we in onze organisatie steeds vaker in voor gerichte mailings en nieuwsbrieven naar onze ondernemers en het vastleggen van de bedrijfscontacten. De vijf ondernemers-nieuwsbrieven uit 2020 zijn gekoppeld aan de behoeften die lokale ondernemers in onze ondernemerspeiling aangaven. Informatievoorziening voor ondernemers in coronatijd Om in te spelen op de ondernemersbehoefte is in maart de webpagina https://www.moerdijk.nl/coronavirusinfo-ondernemers aangemaakt. Op deze pagina is actuele ondernemers-gerelateerde corona-informatie te vinden. Hier is zeker in de periode maart-april zeer veel gebruik van gemaakt. In mei hebben we een ondernemers-enquête uitgevoerd om inzicht te krijgen in de coronagerelateerde behoeften en zorgen. Acties die daaruit voortgekomen zijn, hebben we via een informatiebrief met de raad gedeeld en zijn in 2020 in gang gezet. Daarnaast worden sinds 2020 op https://

Operationeel doel: We ontwikkelen de MoerdijkMarketing strategie gericht op de pijlers wonen, werken, recreatie en trots. We informeren en enthousiasmeren huidige en toekomstige werknemers over Moerdijk als aantrekkelijke woongemeente

Operationeel doel: De inrichting, beheer en onderhoud van de openbare ruimte sluit aan op de behoefte van ondernemers en de functie van het bedrijventerrein

Operationeel doel: Door (her)ontwikkeling is er voldoende en kwalitatief toereikend aanbod aan bedrijven- terreinen beschikbaar

43

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Strategisch doel: We faciliteren ondernemers in aansluiting op hun behoefte, met specifieke aandacht voor ontwikkeling, verduurzaming en innovatie

Operationeel doel: We ontzorgen ondernemers door vraaggerichte dienstverlening (online en offline)

Operationeel doel: We verbinden ondernemers met elkaar. Online (door digitale platforms/communicatiekanalen) en offline door events en bijeenkomsten

Operationeel doel: We richten een ondernemerskoepel op t.b.v. participatie bij gemeentelijk economisch beleid (2021)

Operationeel doel: We werken samen met regionale partners (Rewin, ondernemersklankbord en de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij) en ontsluiten zo kennis en ondersteuning ten behoeve van onze lokale ondernemers

moerdijk.nl/actueel ook ondernemersblogs vol kennis en inspiratie geplaatst. Betrouwbare resultaten van de bezoekers en hun gedrag op deze pagina zijn er op dit moment niet door een fout in het huidige systeem. In 2021 komt er een nieuw systeem voor het meten van het verkeer van en naar de website. Ondernemersevents voorzien in een behoefte Het Ondernemersontbijt 2020 is door de coronamaatregelen verplaatst naar 2021. In de corona-enquête hebben de lokale ondernemers onder andere aangeven behoefte te hebben aan verbinding, positiviteit en inspiratie. Daarom ook ging het Moerdijks Ondernemersevent in november 2020 door, als twee volledige online events, met sprekers als Marianne Zwagerman en lokale ondernemer Annemarie Timmermans. De events waren een succes, met in totaal 320 unieke deelnemers en de nodige interactie via de chat tussen de sprekers, vertegenwoordigers van de gemeente en de ondernemers. Door de bezuinigingen op dit onderwerp in de meerjarenbegroting, zullen we met ingang van 2021 kritisch moeten kijken wat we wel en niet meer kunnen organiseren.

Ontwikkelingen Regionale afspraken Bedrijventerreinen In november 2019 zijn regionaal afspraken gemaakt in RWB-verband over de wijze waarop gemeenten omgaan met nieuwe bedrijven die zich in onze regio willen vestigen. Deze denkwijze is in 2020 verder uitgewerkt in een concept afsprakenkader waarin een onderscheid wordt gemaakt tussen strategische ontwikkellocaties (van regionaal belang) en vraaggerichte ontwikkellocaties (met meer een lokaal belang). De definitieve afspraken worden naar verwachting in 2021 vastgelegd. In het verlengde van de gemaakte regionale werkafspraken Bedrijventerreinen wordt gewerkt aan de nieuwe regionale programmeringsafspraken Bedrijventerreinen. Ontwikkeling bedrijventerrein Zevenbergen Noord De bedrijventerreinontwikkeling in Zevenbergen Noord maakt onderdeel uit van het project Zevenbergen Noord. De samenwerkingsovereenkomst tussen gemeente en projectontwikkelaar Volker Wessels is in mei 2020 verlengd. In 2021 wordt naar verwachting het haalbaarheidsonderzoek van dit projectonderdeel afgerond en de koers bepaald voor het vervolg.

44

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Effecten

Over het algemeen is de werkgelegenheid in Moerdijk sinds 2016 steeds toegenomen. Het laatste jaar is echter sprake van een afname van 1,1% (2020 ten opzichte van 2019), waardoor sprake is van een trendbreuk. Mogelijke verklaring is het effect van COVID-19 op de werkgelegenheid binnen bepaalde sectoren. Dit is bijvoorbeeld terug te zien in de sector logies-, maaltijd- en drankverstrekking (horeca), waar sprake is van een negatieve ontwikkeling van het aantal banen.

Risico’s Met de groeiende economie neemt de ruimtebehoefte van ondernemers toe. Het beschikbaar hebben en houden van voldoende passend huisvestingsaanbod voor bedrijven kan de komende periode een uitdaging worden. De ontwikkeling van het nieuwe bedrijventerrein bij Zevenbergen Noord kan daarbij helpen, maar het zal nog enige jaren duren voordat deze locatie op de markt beschikbaar komt.

45

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

THEMA VITALE CENTRA Mijlpalen Tijdelijke verruiming terrasmogelijkheden voor horeca vanwege corona De coronapandemie heeft dit jaar een groot stempel gedrukt op de horeca en evenementen. Na de eerste gedwongen sluiting hebben we in samenwerking met Koninklijke Horeca Nederland gezocht naar mogelijkheden van extra ruimte voor ondernemers binnen de landelijk opgelegde coronamaatregelen. Dat heeft geresulteerd in het verzoek om tijdelijk grotere terrassen toe te staan bij horecaondernemers. Deze tijdelijke toestemming is, mede doordat de omgeving is betrokken bij de initiatieven, vastgelegd in een

Strategisch doel: Zevenbergen, Fijnaart, Klundert en Willemstad hebben een bereikbaar, compact winkelhart dat uitnodigt als ontmoetings­ plaats, met een aantrekkelijk aanbod van detailhandel, horeca, culturele en recreatieve functies en evenementen

afsprakenkader op basis van vertrouwen en niet in een formele vergunning. Bijna 25 ondernemers hebben hiervan gebruikgemaakt. De tijdelijke toestemming voor het verruimen van het terras was een succes, ondernemers waren er blij mee en het heeft vrijwel geen negatieve klanken opgeleverd vanuit de omgeving. Centrumontwikkeling Zevenbergen - Opening haven Zevenbergen Na bijna 2 jaar aan bouwwerkzaamheden is op 11 december 2020 de haven in Zevenbergen officieel geopend. De heropening van de Roode Vaart is een belangrijke mijlpaal in de realisatie van het centrumplan

Operationeel doel: We realiseren de centrumontwikkeling Zevenbergen, inclusief de heropening van de Roode Vaart

Operationeel doel: Samen met ondernemersverenigingen onderzoeken we de haalbaarheid van een ondernemersfonds in de kernen Zevenbergen, Klundert en Fijnaart

Operationeel doel: We verbinden de omgeving rondom de oude suikerfabriek (project Zevenbergen Noord) met het centrum

Operationeel doel: We realiseren de centrumontwikkeling Klundert (met aandacht voor de potentie van de Bottekreek)

Operationeel doel: We ontwikkelen een plan om tot een vitaal centrum in Fijnaart te komen (inclusief mogelijke verplaatsing van een supermarkt)

Operationeel doel: We ontwikkelen de oostzijde van de vesting Willemstad, inclusief oplossing voor lang parkeren

Operationeel doel: We onderzoeken wat er aanvullend op de lopende en beoogde projecten nodig is voor vitale centra in Zevenbergen, Klundert, Fijnaart en Willemstad. In Willemstad ligt daarbij de nadruk op de balans tussen toerisme en wonen

46

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Zevenbergen. De haven heeft een lengte van bijna 600 meter, loopt van de oude suikerfabriek tot aan het Haveneind en is een ware ‘eyecatcher’. Vanaf daar stroomt het water via een enorme duiker richting de Roode Vaart en de Mark. Het resultaat roept veel positieve reacties op en een groot aantal nieuwsgierige inwoners en overige bezoekers heeft inmiddels een ommetje over de haven gemaakt. De laatste afrondende werkzaamheden worden begin 2021 gerealiseerd. Ook de administratieve afronding wordt in 2021 voorzien. Centrumontwikkeling Zevenbergen – deelgebied Markt en Molenstraat De Markt is de sfeervolle huiskamer van Zevenbergen geworden met meer ruimte voor terrassen en evenementen. Het plein is heringericht, met eenheid in bestrating en straatmeubilair. De weekmarkt heeft een definitieve plek gekregen op de Markt. Centrumontwikkeling Zevenbergen – deelgebied Molenstraat Het vernieuwde centrum van Zevenbergen krijgt verder vorm aan de Molenstraat. Op de hoek van de Molenstraat, Doelstraat en Markt komt een

fraai nieuwbouwcomplex met winkels, horeca en 21 appartementen. Hiermee ontstaat de beoogde compacte winkelstructuur. Met een tweede supermarkt komt er meer winkelend publiek en daarmee meer levendigheid in het centrum. De verkoop van appartementen en stadswoningen is snel gegaan. In 2020 zijn ook de gronden aan ontwikkelaar Synchroon geleverd en is gestart met de bouw van het vastgoed. Zevenbergen Noord Voor het gebied Zevenbergen Noord wordt gewerkt aan de verdere planvorming, ook om de relatie te leggen met de centrumontwikkeling Zevenbergen in het verlengde van deelgebied Stoofstraat. De huidige N285 zal worden afgeschaald naar een gemeentelijke weg. In 2020 is overeenstemming bereikt tussen de ontwikkelende partijen van Zevenbergen Noord en de provincie Noord-Brabant inzake de overdracht van grond voor de realisatie van de noordelijke randweg, ter vervanging van de huidige N285. Met deze overeenkomst is de aansluiting van het centrum met de rijke industriële geschiedenis rond de oude suikerfabriek van Zevenbergen een stap dichterbij.

47

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Werkzaamheden Evenemententerrein Zevenbergen Het Evenemententerrein Zevenbergen is in 2020 opgeknapt. De skatebaan is opgeleverd, het fietspad is hersteld en er zijn nieuwe informatieborden en een bijenhotel geplaatst. Centrumontwikkeling Fijnaart In oktober 2020 is adviesbureau KuiperCompagnons van start gegaan met de Centrumvisie voor Fijnaart. In de Centrumvisie wordt een aantal ontwikkelscenario’s uitgewerkt voor een vitaal centrum. In de ontwikkelscenario’s zal onder meer aandacht zijn voor het al dan niet verplaatsen van de supermarkt. Daarnaast is ook aandacht gevraagd voor een scenario zonder supermarkt. In 2020 is gestart met een brede participatieronde. In verband met corona zijn vrijwel alle interviews digitaal afgenomen. In de zomer van 2021 zal de nieuwe Centrumvisie gereed zijn. Hierin zal een aantal ontwikkelscenario’s worden geformuleerd met sleutelprojecten. Ondernemersfondsen in Klundert, Fijnaart en Zevenbergen van start De Ondernemersverenigingen OVZ, OVF en KOK hebben subsidieaanvragen ingediend met een begroting voor 2020, het eerste jaar van de uitvoering van de ondernemersfondsen. In verband met de maatregelen rond het COVID-19 virus hebben weinig activiteiten doorgang kunnen vinden in 2020. De ondernemersverenigingen hebben echter niet stil gezeten. Ze zijn aan de slag gegaan met de meerjarenbegrotingen voor 2021, 2022 en 2023.

De meerjarenbegrotingen zijn eind 2020 ingediend en zijn de leidraad voor de plannen van de drie ondernemersfondsen de komende jaren. Met de ondernemersfondsen wordt o.a. intensiever samengewerkt tussen de ondernemersverenigingen en worden verschillende activiteiten en evenementen georganiseerd.

Ontwikkelingen Zoeken naar mogelijkheden voor evenementen in coronatijd We hebben veel tijd en energie gestoken in het, samen met de initiatiefnemers en ondernemers, zoeken naar mogelijkheden om binnen de steeds veranderende corona- richtlijnen op een verantwoorde wijze toch evenementen te kunnen organiseren. Hiervoor is een aparte aanpak ontwikkeld, waarin snel kon worden geschakeld. Door de continue veranderende

maatregelen konden helaas alsnog nauwelijks evenementen doorgaan. Een mooi voorbeeld van wat uiteindelijk wél gelukt is, is de aangepaste versie van de Vestingloop in Willemstad op 20 september. Die kon door een gezamenlijke, flexibele samenwerking met de organisatie uiteindelijk toch doorgaan. Er moesten flink wat wijzigingen in de opzet worden gerealiseerd. De halve marathon kon uiteindelijk niet worden verlopen, de manier van starten en finishen werd drastisch gewijzigd en de gedragsregels voor de deelnemers zijn last minute nog aan geldende maatregelen aangepast. Centrumontwikkeling Klundert De levendigheid van het centrum van Klundert is er de afgelopen jaren niet op vooruit gegaan. Daarom zijn we samen met de ondernemers en inwoners in 2020 aan de slag gegaan met plannen om die levendigheid te verbeteren. Als basis hiervoor is er in 2015 een centrumvisie gemaakt voor Klundert. In 2020 is een inrichtingsplan gemaakt voor het herinrichten van de openbare ruimte. Naar verwachting wordt in 2021 het besluit hierover genomen, waarna de werkzaamheden zullen starten. Centrumontwikkeling Zevenbergen – deelgebied Stoofstraat De laatste fase van de centrumontwikkeling Zevenbergen betreft het deelgebied Stoofstraat. In 2020 is de aanbesteding voor dit project voorbereid en naar verwachting zal in 2021 de bouwgrond worden verkocht.

De toekomstige ontwikkelaar kan er appartementen bouwen met ruimte voor een commerciële plint. Verzelfstandiging van weekmarkten Afgelopen jaar hebben we de mogelijkheden tot de verzelfstandiging van de weekmarkten in Zevenbergen, Klundert en Fijnaart verkend. Mede door de coronacrisis is begin 2021 besloten om de verzelfstandiging vooralsnog niet door te zetten. Ontwikkelen oostzijde van de vestiging Willemstad Het project ‘ontwikkelen oostzijde vestiging Willemstad’ heeft enige tijd stilgelegen. In 2021 wordt het project weer opgepakt met een startdocument. Het is echter de vraag of dit project binnen de scope van vitale centra valt. Daarom onderzoeken we in 2021 waaraan in Willemstad in het kader van vitale centra nog behoefte is. Een van de onderwerpen die daarbij aan bod komt is de balans tussen toerisme en wonen en parkeren.

48

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Effecten Voor 2020 zijn nog geen effectindicatoren beschikbaar. In 2021 zal worden gerapporteerd over: • Ontwikkeling leegstand (in verkooppunten en m2 wvo) per centrumgebied • Ontwikkeling aantal commerciële (detailhandel, horeca en dienstverlening) verkooppunten per centrumgebied • Ontwikkeling omvang commercieel aanbod (detailhandel, horeca en dienstverlening) in m2 wvo per centrumgebied

Risico’s Voor de centrumontwikkeling Zevenbergen is een risicoreservering opgenomen in het weerstandsvermogen. Informatie over vorderingen in het project, mogelijke afwijkingen en opgetreden risico’s is te vinden in de kwartaalrapportages die ook

aan de gemeenteraad worden aangeboden. Op basis van de afspraken zoals gemaakt tussen SOK-partners zal op enig moment in de toekomst (ná omlegging van de huidige N285) een permanente voorziening/ brug moeten worden gerealiseerd die ervoor zorgt dat er 10m3/s zoet water door de Roode Vaart kan gaan stromen. De (technische) manier waarop, de kosten die hiermee gemoeid zijn en hoe deze kosten zullen worden gedragen brengen we na afwikkeling van het project Centrum Zevenbergen met de samenwerkingspartners nader in beeld.

49

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

THEMA TOERISME Mijlpalen Verbouwing Mauritshuis In maart 2020 is de aanbesteding voor de inrichting van het Mauritshuis afgerond. Sindsdien is de combinatie Bruns-Platvorm-Duinzand bezig met het ontwikkelen en bouwen van de verschillende expositie onderdelen. De verwachting is dat het nieuwe bezoekerscentrum Mauritshuis, waar het verhaal van het Mauritshuis, Willemstad, de Stelling van Willemstad en de Zuiderwaterlinie te beleven is, in juli 2021 wordt geopend.

Strategisch doel: We trekken meer toeristen aan, die langer blijven, meer plekken bezoeken en meer besteden

Mijlpalen VVV · De Engelstalige website is online gegaan (www.visitwillemstad.nl) en de bestaande folders zijn in het Engels vertaald; · Bestaand foldermateriaal is omgezet naar de nieuwe huisstijl van de VVV; · De nieuwe polderroutes zijn gelanceerd; · De virtuele rondleiding Stelling van Willemstad is gerealiseerd; · In augustus is het nieuwe toeristisch informatiepunt in Klundert officieel in gebruik genomen;

Operationeel doel: We creëren een goed verbindingennetwerk over water (binnen- en buitenwater) dat belangrijke punten met elkaar verbindt

Operationeel doel: We breiden het fiets- en wandelnetwerk uit dat belangrijke punten met elkaar verbindt

Operationeel doel: We onderzoeken de recreatieve mogelijkheden van de Bottekreek (Klundert) en we zorgen voor onderhoud en optimalisatie van de verdedigingswerken in Willemstad en Klundert

Operationeel doel: De Stelling van Willemstad heeft een bepalende positie binnen de Zuiderwaterlinie

Operationeel doel: We zorgen voor een goede informatievoorziening over de Stelling van Willemstad voor bezoekers en inwoners

Strategisch doel: Met MoerdijkMarketing positioneren en profileren we Moerdijk als aantrekkelijke gemeente voor wonen, werken en recreatie om inwoners aan te trekken

Operationeel doel: We informeren en enthousiasmeren bezoekers over Moerdijk als aantrekkelijke woon- en werkgemeente

50

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

· Na het vaststellen van de bezuinigingen bij de begrotingsbehandeling is duidelijk geworden dat het VVV i-punt in Willemstad met de verlaging van het budget niet open kan blijven. Het wordt in 2021 definitief gesloten. De informatiefunctie wordt overgenomen door het Mauritshuis.

Ontwikkelingen Vervoer over water • Verbinden Stelling van Willemstad over land en water Vanwege de coronamaatregelen heeft de waterverbinding Fort Sabina – Fort Frederik niet gevaren. Ook het verbinden over de weg van Willemstad met de forten is hierdoor niet opgezet. Doel is om dit in 2021 alsnog te realiseren. • Expeditie Haringvliet Ook de Expeditie Haringvliet heeft in 2020 niet gevaren op Willemstad. Omdat de aanbesteding voor de Expeditie Haringvliet geen inschrijvingen heeft opgeleverd, is de expeditie in 2020 anders ingevuld. Vanwege de afstand in relatie tot de snelheid is Willemstad hier niet in meegenomen. Het realiseren

van een aparte verbinding Dordrecht – Willemstad – Tiengemeten is niet gelukt. Omdat verschillende partijen wel interesse hebben getoond in het uitvoeren van de expeditie, is in het najaar 2020 een nieuwe aanbesteding gestart. De marktconsultatie heeft uitgewezen dat niet persé de uitvraag zelf, maar ook het tijdstip van uitvraag ervoor heeft gezorgd dat er geen inschrijvingen zijn gekomen. De aanbesteding voor 2022, waarbij de input van de marktconsultatie wordt meegenomen, is inmiddels opgestart. Visie vestingwerken In de visie vestingwerken is een aantal ontwikkelingen genoemd die uitgevoerd (kunnen) worden: • De Stenen Poppen Er is een masterplan opgesteld waarin de Stenen Poppen zichtbaarder en toegankelijker gemaakt worden en waarbij de samenhang tussen Stenen Poppen, het landschap en de vesting wordt versterkt. De kosten voor dit plan worden door gemeente en provincie gedragen. Uitvoering van dit plan is voorzien in de periode 2021 en 2022.

51

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

• Bastion Groningen Het inrichtingsplan voor Bastion Groningen wordt voorlopig niet uitgevoerd. Vanwege de kosten voor de uitvoer van de verschillende inrichtingsplannen en de bezuinigingsopgave waar we in 2020 mee te maken hebben gekregen, kijken we of dit plan in de toekomst in aanmerking kan komen voor een (aanzienlijke) subsidiering. • Fort Sabina Voor de uitvoering van het ontwikkelplan Fort Sabina was het een uitdagend jaar. Een belangrijk deel van de investeringen moet komen van Stichting Fort Sabina. nl zelf, wat zij moeten halen uit de exploitatie. Hun ambitieuze programma is stil komen liggen vanwege corona, desondanks is er toch veel gebeurd: - De stichting heeft een nieuwe voorzitter en verschillende andere nieuwe bestuursleden ter versterking. - Verschillende omgevingsvergunningen zijn aangevraagd: Poortgebouw (verleend) en Restauratie deuren en luiken (in behandeling) - We hebben samen met de provincie en Staatsbosbeheer een plan gemaakt voor de herbestemming van de Botenloodsen. Daarvoor is ook een omgevingsvergunningsproces doorlopen en de in het vooruitzicht gestelde subsidie vanuit de provincie is aangevraagd. Laatste afspraken, ten aanzien van erfpacht, worden nog gemaakt. • Wandelroute Inundatiewerken gereed Om inwoners en bezoekers kennis te laten maken met de inundatiewerken van Willemstad is een wandelroute langs deze werken gecreëerd.

Om de vesting te verdedigen zijn in en om Willemstad allerlei werken aangelegd om het gebied rondom de stad bij gevaar onder water te kunnen zetten. Er zijn maar weinig plekken waar de werken zo goed bewaard zijn gebleven als in Willemstad. Door de vertegenwoordigers van de Heemkundekring ‘de Willemstad’ en de stadstafel is een wandelroute gemaakt en er is aan de Landpoortstraat een informatiepaneel geplaatst. • Ontwikkelingen Zuiderwaterlinie vertraagd Door omstandigheden zijn de ontwikkelingen rondom de Zuiderwaterlinie op alliantieniveau tijdelijk vertraagd. Omdat we visie en uitvoeringsprogramma met de samenwerkingspartners vormgeven zijn deze ook vertraagd. In het najaar van 2020 zijn de werkzaamheden weer opgepakt. De raad wordt in de loop van 2021 ingelicht over de visie, het uitvoeringsprogramma en de organisatiestructuur van dit samenwerkingsverband.

Gevolgen corona en bezuinigingen voor Moerdijk Marketing Het plan was om in 2020 te kijken hoe we meer capaciteit voor Moerdijk Marketing kunnen inzetten en hoe we de ingezette lijn verder kunnen ontwikkelen. Door twee ontwikkelingen is dat niet gelukt. Ten eerste heeft corona ervoor gezorgd dat we afgelopen jaar geen campagnes hebben ingezet om mensen/bezoekers naar Moerdijk te trekken. En doordat het budget voor Moerdijk Marketing tijdens de begrotingsbehandeling is wegbezuinigd, is hier verder ook geen capaciteit meer voor beschikbaar gesteld. Vanwege corona zijn de meeste evenementen in 2020 niet doorgegaan. Enkel de lichtjesoptocht in Standdaarbuiten (voor de uitbraak) en de Vestingloop Willemstad (in een periode dat er versoepelingen waren) hebben gebruik gemaakt van het beschikbare budget. Vanwege bezuinigingen op het budget zetten we de Moerdijk Marketingactiviteiten niet verder voort.

Effecten We verwachten dat het aantal buitenlandse gasten dat in 2020 Moerdijk bezocht door de coronacrisis lager zal zijn dan voorgaande jaren. Dit zal resulteren in lagere inkomsten uit toeristenbelasting. Het aantal toeristen uit eigen land zal naar verwachting juist toenemen. Uit gesprekken met toeristisch recreatieve ondernemers maken we op dat dit inderdaad het geval is geweest. Vooral het aantal binnenlandse toeristen (“dagjesmensen”) is merkbaar hoger geweest, hiervan zijn echter geen cijfers voorhanden. Aantal overnachtingen Jaar

2017

2018

2019

Aantal overnachtingen

171.130

167.172

105.221* 93.375**

2020

* een verklaring voor de daling van 2018 naar 2019 is dat de overnachtingen in Port of Moerdijk (huisvesting arbeidsmigranten) niet meer meetellen in het overzicht. **omdat de definitieve aanslagen pas in juni opgelegd worden kan dit aantal nog veranderen.

52

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Risico’s

Aantal passagiers Verbinding

# # # passagiers passagiers passagiers 2018 2019 2020

Expeditie Haringvliet (totaal op alle routes)

13.028

18503250*

-**

De Anna (W’stadNumansdorp)

3023

2555

1613

De Lucretia (MoerdijkStrijensas)

2326

1724

1435

Waterpoortpont

3054

2448

-***

*Telling vanuit het reserveringssysteem en de telling door de schippers verschilt van elkaar ** In 2020 heeft de Expeditie Haringvliet niet op Willemstad gevaren *** De Waterpoortpont heeft vanwege de coronamaatregelen niet gevaren in 2020

Aantal bezoekers Mauritshuis Het Mauritshuis is in januari dicht geweest vanwege de verbouwing en in de periodes 15 maart - 9 juni, 5 tot 18 november en 15-31 december vanwege corona. In totaal hebben we in 2020 toch nog 6539 bezoekers mogen verwelkomen. Aantal bezoekers website VVV

Een bezoeker kent geen gemeentegrenzen. Een bezoeker komt naar een stad of streek voor de omgeving en de activiteiten die binnen een bepaalde straal worden aangeboden. Vaak niet enkel in één gemeente. Om goed aan de bezoekersvraag te voldoen worden toeristische ontwikkelingen dan ook in (verschillende) samenwerkingsverbanden vormgegeven en uitgevoerd (en uiteraard altijd vertaald naar de lokale situatie). Dit brengt wel risico’s met zich mee. Ontwikkelingen worden vaak door meerdere partijen bedacht, uitgevoerd en betaald. Hierdoor versterken ze elkaar, maar lopen ze ook de kans dat ze elkaar vertragen (bijvoorbeeld door consensus over wat ze willen doen, bestuurlijke besluitvorming of het in orde krijgen van de financiering). Over het algemeen geldt voor toerisme wel dat het geheel meer is dan de som der delen en de kansen die deze samenwerkingsverbanden ons opleveren een meerwaarde zijn voor ons toeristische product.

53

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

THEMA ARBEIDSMARKT Mijlpalen Inclusief Moerdijk Inclusief Moerdijk rolt onverminderd door. Er zijn door corona geen nieuwe mensen ingestroomd, maar de aanjager heeft wel veel kandidaten in beeld gebracht om te plaatsen wanneer de crisis achter de rug is. Daarnaast leiden we deelnemers op met cursussen en proberen we deelnemers door te plaatsen in het reguliere bedrijfsleven. De ontwikkelingen rond inclusief Moerdijk zijn niet onopgemerkt gebleven. Diverse gemeenten in het land hebben ons gevraagd om onze werkwijze te presenteren, zodat zij eenzelfde soort project kunnen organiseren. Daarnaast wordt er in West-Brabant onderzocht of het haalbaar is om voor de gemeenten in onze arbeidsmarktregio eenzelfde project op te zetten. Goed voorbeeld doet dus goed volgen. Perspectief op werk ‘Perspectief op werk’ is een samenwerkingsverband tussen de sub-regio’s en bedrijven om meer mensen

Strategisch doel: We hebben een inclusieve arbeidsmarkt met een arbeidsplaats voor iedereen die kan werken

vanuit een uitkeringssituatie een baan te bieden in 1 van de 4 topsectoren in onze regio. Het was de bedoeling om in totaal 180 werkzoekenden te koppelen aan 80 bedrijven. Door de coronacrisis is dit niet gelukt, maar ‘Perspectief op werk’ loopt nog een aantal maanden door in 2021. De werkwijze van de sectorteams techniek, logistiek, zorg en maintenance wordt wel erg goed beoordeeld. De verwachting is dat de werkwijze ook na afloop van het project gehandhaafd blijft. West-Brabant Werkt Door – het nieuwe mobiliteitscentrum van de regio In oktober 2020 hebben we met de partners uit het Bestuur Regionaal Werkbedrijf de website www. westbrabantwerktdoor.nl gelanceerd. West-Brabant Werkt Door biedt hulp bij het verbinden van vraag en aanbod van personeel, brengt opleidingsaanbod in kaart en voorziet werkgevers, werknemers en werkzoekenden van arbeidsmarkt-gerelateerde informatie.

Operationeel doel: We scholen mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt om richting de sectoren waar in de toekomst veel werk te vinden is, zoals zorg, techniek en logistiek

Operationeel doel: We combineren participatie en integratie door het ontwikkelen van leer-werktrajecten voor statushouders

Operationeel doel: We ontwikkelen een integrale aanpak ten aanzien van de vraagstukken rondom arbeidsmigratie

Operationeel doel: We zijn als gemeente een voorbeeld van goed werkgeverschap, onder meer door het bieden van arbeidsplaatsen voor mensen met een beperking

Operationeel doel: Wij bieden onze meest kwetsbare inwoners via beschut werk en leerwerktrajecten de mogelijkheid om te werken en zo onderdeel uit te laten maken van de maatschappij.

54

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Strategisch doel: Er is voldoende en goed gekwalificeerd personeel voor nieuwe en bestaande bedrijven

Operationeel doel: We verbeteren de aansluiting van onderwijs(aanbod) op de personeelsvraag van bedrijven

Operationeel doel: We benutten de synergiemogelijkheden met onze arbeidsmarkt door actief in te zetten op realisatie van het Port of Skills thema binnen de Uitvoeringsagenda Havenstrategie Moerdijk 2030

Integrale aanpak arbeidsmigratie vastgesteld In september 2020 is de integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk vastgesteld. Hierin wordt de basis gelegd voor het op te stellen integrale beleid op arbeidsmigratie vanuit economisch, volkshuisvestelijk en sociaal-maatschappelijk perspectief. Na vaststelling van deze integrale aanpak volgt uitwerking via deze drie sporen. Voor alle sporen geldt dat we willen inzetten op kwaliteit. In de integrale aanpak is uitgangspunt om “regionaal af te stemmen wat regionaal kan en lokaal vast te leggen wat lokaal moet”. Op economisch gebied is het met name van belang om regionaal gemaakte afspraken in praktijk invulling te geven. Hierbij ligt de focus op het aantrekken en faciliteren van die bedrijven die hun verantwoordelijkheid nemen richting de arbeidsmigrant. Doelstelling is om (regionaal) een convenant met (grote) bedrijven/ huisvesters/uitzendbureaus af te sluiten met afspraken over certificering van huisvesters en uitzendbureaus, kwaliteitsnormen, registratie, informatievoorziening etc. Vanuit sociaal-maatschappelijk perspectief is de doelstelling dat arbeidsmigranten in beeld zijn, zelfredzaam zijn, zich thuis voelen en geïntegreerd zijn.

We willen gaan stimuleren dat er draagvlak is vanuit onze inwoners zodat arbeidsmigranten positieve nieuwe inwoners kunnen worden die volwaardig gaan meedoen in de samenleving en positief zijn voor de vitaliteit van de kernen.

Ontwikkelingen Hybride leeromgeving Een werkgroep heeft een verkenning uitgevoerd naar het draagvlak voor een hybride leeromgeving voor de logistieke sector op Haven- en Industrieterrein Moerdijk en in het bijzonder het Logistiek Park Moerdijk (LPM). De werkgroep bestaat uit een brede vertegenwoordiging

uit het bedrijfsleven, kennisinstellingen en gemeenten. De verkenning van draaglak voor een hybride leeromgeving behoort tot één van ontwikkelprojecten van het economische versnellingsthema Port of Skills. De opgave van de uitvoeringsagenda Havenstrategie Moerdijk 2018 e.v. is om concreet bij te dragen aan het vergezicht van de Havenstrategie Moerdijk 2030 om van Haven- en Industrieterrein Moerdijk ‘hét belangrijkste knooppunt van duurzame logistiek en procesindustrie in de Vlaams-Nederlandse Delta’ te maken. Binnen het versnellingsthema Port of Skills is daarom aan de slag gegaan met twee belangrijke thema’s, de arbeidsmarkt en het onderwijs. We hebben de ambitie om het LPM door te ontwikkelen. Groen licht voor het LPM werkt als een vliegwiel. Het biedt ons als gemeente en de regio kansen om bedrijven bij te staan om voldoende en goed geschoold personeel te kunnen verwerven. Voor nu, en in de toekomst. Er is draagvlak voor een hybride leeromgeving voor de logistieke sector op het Haven- en industrieterrein Moerdijk. Een hybride leeromgeving logistiek (HLO) kan duurzaam bijdragen aan de arbeidsmarktvraagstukken van Haven- en Industrieterrein Moerdijk én versterkt het imago van het werken in de logistiek voor jongeren en zij-instromers.

Ook leidt de planvorming en realisatie van een HLO tot een structurele versterking van de logistieke onderwijsinfrastructuur en een versterking van de alliantie tussen het Haven- en Industrieterrein Moerdijk en het onderwijs. In 2021 zal er worden gewerkt aan een business case rond de Hybride Leeromgeving.

55

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Effecten Ontwikkeling aantal participatiewet-uitkeringen • stijging van 187 klanten (Werkplein breed; totaal op 31 december: 4068) • stijging van 18 klanten voor Moerdijk; totaal Moerdijk op 31 december: 495 Aantal beschut werkers • 9 werkplekken voor 8.52 Fte Resultaten Inclusief Moerdijk Zie mijlpaal: momenteel 8 man aan het werk. 4 doorgeplaatst. 2 uitgevallen. 9 mensen in beeld als kandidaat om in te stromen na corona. Aantal WW-uitkeringen

Risico’s LIV Het lage-inkomensvoordeel (LIV) kan ieder jaar opnieuw worden afgeschaft of afgeschaald door het ministerie van SWZ. In 2020 is er al flink gesneden in het LIV, waardoor de WVS minder inkomsten krijgt uit deze bron. Wanneer het LIV helemaal wordt afgeschaft lopen we als deelnemende gemeente een financieel risico, omdat de begroting van de WVS dan niet meer sluitend is. Spanning arbeidsmarkt Voor corona stond de arbeidsmarkt flink onder druk.

Veel vacatures stonden lang open en er was een tekort aan personeel in veel sectoren. De coronacrisis brengt een andere spanning op de arbeidsmarkt. Sommige sectoren liggen volledig stil, waar andere nog steeds personeelstekorten hebben. Voor het nog te bouwen logistiek park betekent het dat we hard moeten werken om genoeg en goed geschoold personeel klaar te hebben staan voor de arbeidsplaatsen die het LPM met zich meebrengt.

56

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

THEMA VEILIGHEID Mijlpalen Belangrijke bijdrage aan aanpak coronacrisis – óók in de Veiligheidsregio Zoals eerder verwoord in de bestuursrapportages zijn de effecten van de coronacrisis enorm geweest. Dat geldt voor de maatschappij in zijn geheel, de gemeentelijke organisatie en in bijzondere mate voor onze veiligheidsstaf. De veiligheidsstaf heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de coördinatie en de uitvoering van de lokale aanpak van de coronapandemie. Daarnaast heeft deze club ook

Strategisch doel: We gaan veiligheidsrisico’s en georganiseerde criminaliteit tegen

ruim 500 uur aan ondersteuning geboden binnen het Regionaal Operationeel Team en later de projectgroep Covid-19 binnen de veiligheidsregio. Ook collega’s van Communicatie en Juridische Zaken hebben binnen deze regionale structuur een belangrijke bijdrage geleverd. Dit is vooral ten koste gegaan van de ontwikkelcapaciteit van de gemeentelijke veiligheidsorganisatie en dat heeft dan ook effect gehad op de gestelde doelen voor 2020. Een groot aantal zaken hebben we naar 2021 door moeten schuiven.

Operationeel doel: We beschikken over een actueel beeld van te beheersen risico’s in de gemeente

Operationeel doel: We zorgen ervoor dat de risico’s in onze gemeente beheersbaar zijn

Operationeel doel: We beschikken over een actueel beeld van (georganiseerde) criminaliteit en haar ondermijnende effecten binnen de gemeente

Operationeel doel: We zijn regisseur, facilitator en innovator binnen het regionale veiligheidsnetwerk

Operationeel doel: We optimaliseren de inzet van het Bibob instrumentarium

Operationeel doel: We vergroten de operationele slagkracht voor het bestrijden van ondermijning

Operationeel doel: We werken actiegericht samen met alle Nederlandse zeehavens op het gebied van havenveiligheid, inclusief bestrijding (milieu)criminaliteit en smokkel (drugs, mensen etc.)

Operationeel doel: We bevorderen de zelfredzaamheid en samenredzaamheid onder burgers en bedrijven

57

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Start project nieuwe kazerne Willemstad Voor de nieuw te realiseren brandweerkazerne in Willemstad hebben we in 2020 een startdocument vastgesteld. Ook is een projectgroep gestart met de zoektocht naar de meest geschikte en beschikbare locatie. Deze keuze wordt gemaakt in 2021, daarna kunnen we met het ontwerp en de uitwerking starten. Aanpak (ondermijnende) criminaliteit zeehaven Hieraan hebben we op verschillende manieren uitvoering gegeven. Bijvoorbeeld door het screenen van vestigingsverzoeken, aandacht voor criminaliteit binnen gebiedsgericht toezicht en het verrijken van ondermijningscasussen. Maar ook door het in gezamenlijkheid ontwikkelen van nieuwe initiatieven en het initiëren van en deelnemen aan diverse deelprojecten onder de vlag van het in 2020 vastgestelde “Uitvoeringsplan Zeehavens ZeelandBrabant”. Bovendien zijn er de nieuwe inzichten die we hebben verkregen via het project “Passant” PASSAnT - hoogtechnologische veiligheidsoplossing voor havens . Die zijn doorvertaald in de aanpassing van de camerasystemen in onze zeehaven. Ook is het Havenbedrijf in 2020 gestart met een onderzoek naar de mogelijkheden van bestuursrechtelijke BIBOB-toetsingen en privaatrechtelijke toetsing bij de uitgifte van gronden.

Ontwikkelingen Uitvoering geven aan het districtelijke integrale veiligheidsplan 2019-2022 en het actieprogramma Moerdijk Veilig 2020-2024 voor het Zeehaven- en Industrieterrein Moerdijk We werken binnen de gemeente Moerdijk aan de veiligheidsdoelstellingen zoals we die hebben vastgelegd in het districtelijke veiligheidsplan. Deze doelstellingen komen voor 95% overeen met onze lokale doelstellingen. Daarnaast zijn er ook specifieke beleidsdoelstellingen die alleen betrekking hebben op onze gemeente. Deze zijn vertaald in het “Actieprogramma Moerdijk Veilig 2.0” voor onze zeehaven, het “Programma zelfredzaamheid en bestrijdbaarheid spoorzones MHR” en het “Uitvoeringsplan Zeehavens Zeeland-Brabant” voor de aanpak van (georganiseerde) criminaliteit in onze zeehaven. In 2020 zijn beide plannen voor de zeehaven opgesteld en vastgesteld. Onder de vlag van deze plannen zijn de eerste resultaten inmiddels geboekt. Verder is in 2020 gewerkt aan een jaarschijf met specifieke acties uit deze 4 veiligheidsplannen. Deze jaarschijf beslaat de periode 2021-2022.

Doorontwikkeling CBIS, zelfredzaamheidsplan en bestrijdbaarheidsaanpak Dintelmond In 2020 hebben we het zelfredzaamheidsplan voor de zeehaven Moerdijk geactualiseerd en met de bedrijven doorgesproken. Ook is alles gedigitaliseerd. Gestart is met de doorvertaling naar bedrijventerrein Dintelmond. Voor Dintelmond was bij de begrotingsbehandeling 2021 een stelpost voor de verbetering van de bluswatervoorziening in het gebied opgenomen. In 2020 zijn de uitgangspunten geactualiseerd. Dit heeft niet geleid tot andere financiële inzichten. Dit definitieve plaatje wordt samen met het zelfredzaamheidsplan voor Dintelmond aan de gemeenteraad voorgelegd. Uitvoering/invoering van de veiligheidsverbeteringen in het gebied volgen dus in 2021.

58

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Actualisatie havenbeheersverordening Moerdijk In 2020 is de actualisatie van de havenbeheersverordening voor de zeehaven van Moerdijk nagenoeg afgerond. Ook hebben we opnieuw uitvoering gegeven aan het specifieke toezicht op o.a. de havenverordening. Hiervoor, en voor de aanpak van parkeeroverlast in de haven, hebben we een dienstverleningsovereenkomst met het Havenbedrijf Moerdijk afgesloten. De implementatie van het vergunningenstelsel loopt nog door in 2021. Het totaalpakket bieden we in 2021 ter vaststelling aan de raad aan. Exploitatievergunningen autoverhuur en beleidsregels Bibob In de 2e bestuursrapportage is al gemeld dat we in 2020 geen uitvoering konden geven aan de vergunningplicht voor autoverhuurbedrijven en de integrale actualisatie van de beleidsregels Bibob. De hierbij betrokken ambtenaren zijn ingezet om landelijke en regionale coronarichtlijnen te vertalen in mogelijkheden om binnen de richtlijnen onder meer terrassen, markten en evenementen mogelijk te maken. In 2020 waren middelen beschikbaar gesteld (€ 30.000,-). Aangezien de uitvoering is doorgeschoven naar 2021, worden de betreffende middelen ten laste gebracht van het jaarrekeningresultaat 2020.