getekend Jaarverslag 2020 (def. 21-06-2021)

t

Behoort bij besluit van de raad van de gemeente Moerdijk d.d. Bl

ì*' ¿*,

mijbekend, de raadsgriffier,

O) tu'^

JAARVERSLAG 2020

2

Gemeente Moerdijk Jaarverslag 2020

Colofon Ontwerp/opmaak: JohnGaasbeek.nl Fotografie: Marcel Otterspeer, Gemeente Moerdijk, Adobe Stock Uitgave: mei 2021 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook en evenmin in een geautomatiseerd gegevensbestand worden opgeslagen zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Gemeente Moerdijk.

3

Gemeente Moerdijk Jaarverslag 2020

Inhoud Inleiding

5

Programma's Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Economie als versneller voor ​een vitaal Moerdijk Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben Partnerschap in een veranderende samenleving

7 19 39 61 76

Financiële paragraaf Corona paragraaf

94 97

Paragrafen Paragraaf Bedrijfsvoering Paragraaf Financiering 2020 Paragraaf Lokale heffingen Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Paragraaf Grondbeleid Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf Verbonden partijen Paragraaf Subsidies

104 111 117 126 136 146 153 178

Beleidsindicatoren

181

4

Gemeente Moerdijk Jaarverslag 2020

5

Gemeente Moerdijk Jaarverslag 2020

Inleiding We begrijpen als college dat we iets hebben toe te lichten. Een halfjaar na de begrotingsraad waarin een keuzedocument lag met besparingsmaatregelen om de begroting 2021 sluitend te krijgen, sluit de jaarrekening 2020 met een positief saldo van ruim € 5,6 miljoen. Dit lijkt raar, maar is wel verklaarbaar. Structureel tekort, incidentele voordelen Onze toelichting begint enigszins technisch. Op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten en provincies moet een begroting structureel sluitend zijn en mogen structurele tekorten niet met incidentele voordelen worden gedekt. En dit is nu precies wat zich voordoet. De bezuinigingsdiscussie ging over structurele kosten, het overschot gaat over deels incidentele voordelen. Dit patroon doet zich al jaren voor. Structureel tekort bij de kadernota, incidenteel overschot bij de jaarrekening. Effecten van corona? De gevolgen van de coronacrisis zijn in onze levens, in de samenleving als geheel en ook in deze jaarrekening zichtbaar. In de jaarrekening hebben we een coronaparagraaf opgenomen. We zien dat we door corona beleid niet hebben kunnen uitvoeren. Soms is dit duidelijk aanwijsbaar. Maar lang niet altijd is het effect van corona zichtbaar te maken. Wel zien we dat in het hele land gemeenten meer overhouden dan voorgaande jaren. Ook krijgen we compensatie van het rijk in de vorm van coronamiddelen.

Deze middelen hebben we nog lang niet altijd uit kunnen geven. Naast corona hebben we in 2020 ook gemerkt dat ontwikkelingen op de arbeidsmarkt een verklaring zijn voor vertraging in uitvoering van beleid en projecten. We ervaren dat de krapte op de arbeidsmarkt leidt tot moeilijk vervulbare vacatures. Dit geldt voor vervulling met vaste medewerkers maar ook voor externe inhuur. Met de blik vooruit We willen een jaarrekening liever positief dan negatief afsluiten. Toch willen we beter kunnen bijsturen op de uitgaven. Dit doen we door in de kadernota 2022 scherper aan de wind te gaan varen en de risico’s die hierbij horen te benoemen en te accepteren. Ook bij de bestuursrapportages hebben we scherper oog voor het aframen van middelen of het verhogen van inzet. Ook denken we na over een acceptabele bandbreedte voor afwijking van de begroting. Hierop komen we nog bij de raad terug. We hebben de overtuiging dat met deze aanpassingen in nietcoronajaren het verschil tussen de begroting en de jaarrekening aanzienlijk kleiner zal zijn. Samenvattend In een bijzonder jaar hebben we een positief saldo van nog geen 4% van de gemeentebegroting. In deze jaarrekening leggen we dit uit. Met de blik vooruit kijken we steeds scherper naar hoe we beter kunnen begroten en bijsturen. Van de € 5,6 miljoen die in 2021 niet is uitgegeven vragen we bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat ca.

€ 2 miljoen voor het alsnog kunnen uitvoeren van zaken waar we in 2020 niet of slechts deels aan zijn toegekomen. Het restant storten we in de algemene reserve, daarmee blijft het beschikbaar voor het realiseren van toekomstige ambities. Tegelijkertijd werken we voor het jaar 2022 samen met de raad om de begroting structureel sluitend te maken.

6

Gemeente Moerdijk Jaarverslag 2020

We sluiten deze inleiding af met een paar woorden van trots. Ondanks deze bijzondere tijden zijn we erin geslaagd om samen met onze inwoners, organisaties, ondernemers en andere partners mooie ambities te realiseren. In dit licht noemen we, uiteraard niet limitatief: • De opening van de Haven in Zevenbergen • Groenlicht voor het logistiek Part Moerdijk • Het vaststellen van de Regionale Energie Strategie • De realisatie van nieuwbouwwoningen • De eerste ervaringen met datagedreven werken • De beheerplannen openbare ruimte (wegen, bruggen en vGRP) • Het vervangen van de eerste bruggen • De diverse coronamaatregelen en afspraken met en voor ondernemers • Het garanderen van dienstverlening sociaal domein in coronatijd • De nieuwe integrale intake schuldhulpverlening • Het besluit over de aanleg van glasvezel Ten slotte willen we graag aandacht geven aan alle taken en werkzaamheden die we als gemeente hebben uitgevoerd maar die niet in het jaarverslag terecht zijn gekomen.

Dit zijn onze reguliere werkzaamheden die we voor onze inwoners dagelijks uitvoeren vanuit de domeinen Ondernemen & Leefomgeving, Mens & Maatschappij en de Veiligheidsstaf op het gebied van het beheer en onderhoud van de openbare ruimte, ruimtelijke - en economische ontwikkeling, vergunning, toezicht en handhaving, sociale en fysieke veiligheid, maatschappelijke ondersteuning, jeugdzorg en het klantcontactcentrum voor onze inwoners. Al deze werkzaamheden worden mede mogelijk gemaakt door het domein Interne Dienstverlening en Concern Control bestaande uit financiën, inkoop, juridische zaken, facilitair, informatievoorziening, personeel, communicatie en de secretariaten. Het college van burgemeester en wethouders

7

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk Er ligt een grote opgave om tot een duurzaam Moerdijk te komen. Het tegengaan van klimaatverandering, aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering en een transitie naar een circulaire economie zijn randvoorwaarden voor het behoud van onze leefbaarheid. Energietransitie en klimaatadaptatie hebben ook impact op hoe we onze openbare ruimte inrichten en beheren. De klimaat- en energietransitie gaan ons landschap veranderen. Het vraagt om een ontwikkelend perspectief op onze ruimtelijke ordening, waarbij we opgaven slim combineren en de kwaliteit van het landschap bewaren.

THEMA DUURZAME ENERGIE Mijlpalen Regionale Energie Strategie West-Brabant (RES) In 2020 hebben we in regionaal verband met 16 gemeenten, 2 waterschappen, provincie, Enexis en vele stakeholders verder gewerkt aan de eerste versie van de Regionale Energiestrategie West-Brabant. Dit heeft geresulteerd in een Concept-RES die in juni door alle betrokken besturen is geaccordeerd en vervolgens is aangeboden aan het Rijk. Vervolgens is deze opgewerkt naar de RES 1.0 met bijbehorend uitvoeringsprogramma, die is in de eerste weken van 2021 de besluitvormingsprocedure ingegaan. Sociale duurzame energie • In december 2020 heeft de Raad van State definitief uitspraak gedaan over het windpark A16. De bouw zal in de komende jaren plaatsvinden. In 2020 is met behulp van Europese subsidie een start gemaakt met het project ‘Slimme stappen in de A16-zone’. Het opstellen van de Lokale Energie Agenda’s (LEA's) voor en door de drie kernen langs de A16 is na de uitspraak van de Raad van State weer opgepakt door de drie kernen en Stichting Energietransitie Moerdijk (STEM). De eerste LEA’s worden in 2021 verwacht; • STEM heeft in juli 2020 een globale business case opgesteld voor een collectief zonnepark bij Klundert. Na onzekerheid over de haalbaarheid heeft STEM in samenwerking met o.a. Stadstafel Klundert, gemeente en Port of Moerdijk de business case verder uitgewerkt.

Een besluit over de haalbaarheid van een

collectief zonnepark verwachten we in het voorjaar van 2021; • Ruim de helft van de rechthebbenden op de subsidie Burenregeling voor omwonenden van windpark Oud-Dintel heeft deze in 2020 ook aangevraagd. De subsidieregeling loopt nog door tot september 2021. Regeling Reductie Energieverbruik (RRE) De coronamaatregelen hebben hun invloed gehad op de uitvoerbaarheid van het oorspronkelijke plan van aanpak voor de RRE. De doorlooptijd van het project is daardoor verlengd tot in 2021. Desondanks zijn al mooie resultaten geboekt in 2020, zie onder effecten. Daarnaast is ook de waardebonactie (subsidieregeling) gestart in 2020. Die loopt echter nog door in 2021, waardoor de resultaten daarvan pas later worden verwacht. Daarom wordt voorgesteld om een significant deel van het bijbehorende budget over te hevelen naar 2021. Transitievisie Warmte (TVW) Het proces van de TVW is in 2020 volgens planning opgestart. We verwachten de vaststelling van de TVW versie 1.0 in 2021. Voor het opstellen van de TVW is een eenmalige rijksbijdrage ter waarde van €20.660 aangevraagd en ontvangen. Deze was nog onvoorzien bij de start van het proces.

8

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Strategisch doel:

Operationeel doel: We stellen het Energieprogramma Moerdijk vast

We leveren een evenredige bijdrage aan mondiale en Rijksdoelstellingen (inclusief het Klimaatakkoord), zoals minimaal 49% reductie van uitstoot van broeikasgassen in 2030 (t.o.v. 1990)

Operationeel doel: We vertalen het Energieprogramma Moerdijk in een uitvoeringsagenda.

Operationeel doel: We concretiseren de samenwerkingsverbanden met onze partners

Ontwikkelingen

Effecten

Energieprogramma Moerdijk Het opstellen van het Energieprogramma Moerdijk volgt op de RES. In de tweede helft van 2020 zijn de eerste stappen gezet in de totstandkoming van dit programma. Met diverse in- en externe stakeholders is bepaald waar we staan en welke opgaven er liggen op het gebied van de energietransitie in Moerdijk. Vaststelling van het energieprogramma is gepland in 2021.

In het jaarverslag 2019 gaven we al aan dat de benoemde effectindicatoren in de praktijk lastig meetbaar zijn. In het nog op te stellen Energieprogramma Moerdijk onderzoeken we of er beter bruikbare effectindicatoren zijn.

Geen visie op grootschalige zonne-energie Als gevolg van het ontbreken van een concrete opgave voor zon op land voor Moerdijk in de RES, is het opstellen van een separate visie tot nader order uitgesteld. In het Energieprogramma Moerdijk gaan we hier verder op in.

In algemene zin zien we wel dat er een sterke groei is van grootschalige zon op dak projecten, aan de hand van de verstrekte SDE+ subsidies. Alleen al in de voorjaarsronde 2020 is voor 42 MW aan SDE+ subsidies toegekend voor zon op daksystemen in onze gemeente. En met de collectieve inkoopacties uit het RRE-project is in 2020 door 1012 deelnemende huishoudens totaal €771.741 geïnvesteerd in energiebesparende maatregelen en zonnepanelen. Daarmee wordt een CO2emissiereductie van 252.547 kg per jaar gerealiseerd.

9

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Deze inkoopacties hadden ook een duidelijk merkbaar effect op het gebruik van de Stimuleringslening voor woningeigenaren.

Risico’s Transportschaarste op het elektriciteitsnet Halverwege 2020 kondigde Enexis voor de eerste keer dreigende transportschaarste aan in onze regio. Ze gaf daarmee een signaal af dat de beschikbare capaciteit voor grootschalige teruglevering van (duurzame) energie aan het net schaars werd. Desondanks werd toen verwacht dat er voor de komende jaren nog wel voldoende ruimte zou zijn om nieuwe projecten aan te kunnen sluiten. In december 2020 werden we alsnog verrast door het bericht dat de nog beschikbare capaciteit inmiddels al geheel vergeven is in contracten. De groei van dergelijke projecten ging veel sneller dan de netbeheerders hadden verwacht. Dit betekent dat er géén nieuwe offertes door Enexis meer worden uitgegeven voor aansluiting van nieuwe grootschalige duurzame energieprojecten. Dit speelt niet alleen in Moerdijk, maar geldt voor een groot deel van onze regio. Ook in andere regio’s in het land spelen vergelijkbare problemen. Vanzelfsprekend brengt dit risico’s met zich mee. Het remt de verduurzaming van de

energieproductie en bedrijven kunnen hun voorgenomen projecten niet realiseren en de daarbij toegekende SDE+ subsidies niet innen. Dit gaat ten koste van het draagvlak en bovendien gaat het momentum verloren. Daarnaast kan de transportschaarste ook gevolgen hebben voor de ruimtelijk-economische ontwikkeling. Bedrijven zijn op basis van het Bouwbesluit per 1 januari 2021 verplicht om aan de normen voor Bijna Energie Neutrale Gebouwen (BENG) te voldoen. Zon op dak is daarvoor één van de meest rendabele technieken. Bovendien hebben veel bedrijven eigen vergaande duurzame ambities, waar zon op dak vrijwel altijd onderdeel van is. De transportschaarste kan er derhalve toe leiden dat bedrijven zich niet vestigen in, of zelfs verhuizen uit de gemeente en de regio. Denkend aan de ontwikkeling van transportschaarste voor teruglevering, maken we ons ook zorgen over de netcapaciteit voor levering van elektriciteit aan bedrijven en bewoners. Verduurzamen gaat vaak gepaard met elektrificatie ten koste van andere energiedragers, zoals aardgas. Als we kijken naar de vele energie-intensieve bedrijven op het Haven- en industrieterrein, is ook wat dat betreft nog veel onzeker voor de toekomst.

10

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

THEMA KLIMAATADAPTATIE Mijlpalen Een vastgesteld verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan In de raadsvergadering van september is met algemene stemmen het verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan ‘vGRP Moerdijk 2021-2024 Samen schakelen naar een toekomstbestendige waterketen’ vastgesteld. Hierbij is de keuze gemaakt voor een duurzame financieringsmethodiek ‘Sparen’, waarbij voor het kostendekkingsplan wordt uitgegaan van: a. Een duurzame financiering voor de bekostiging van de rioleringszorg op basis van directe afboeking van investeringen als een van de middelen om tot lagere lasten te komen. Dit heeft een effect op de voorziening; b. Een klimaatscenario waarin de investeringsbudgetten voor verbetermaatregelen uit de basisvariant met 40% worden opgehoogd. Hiermee geeft het nieuwe vGRP Moerdijk 2021-2024 een eerste impuls aan de klimaatopgave; c. Een gelijkblijvend tarief (m.u.v. indexatie) voor de rioolheffing voor de planperiode 2021-2024. Om de lasten nu, maar ook voor de lange termijn beheersbaar

Strategisch doel:

te houden gaan we de heffingsgrondslag voor grote gebruikers baseren op het waterverbruik. Eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens houden hetzelfde basistarief. De effectuering hiervan volgt met jaarlijkse besluiten ten aanzien van de heffing in 2021. Verantwoording riolering en waterhuishouding 2020 door Havenbedrijf Moerdijk Gemeente Moerdijk is wettelijk verantwoordelijk voor de invulling van de zorgplicht afval-, hemel- en grondwater. Havenbedrijf Moerdijk is volgens de huidige governanceregeling de uitvoerende partij voor het benodigde beheer en onderhoud ter uitvoering van deze zorgplicht binnen het beheergebied van Havenbedrijf Moerdijk. Volgens de rioleringsovereenkomst dient het havenbedrijf op jaarbasis informatie te verschaffen aan de gemeente ter vaststelling van de rioolheffing en controle op een adequate invulling van de gedelegeerde watertaken. Over het jaar 2020 hebben zij dit gedaan. We hebben dit met een raadsinformatiebrief ter kennisneming aan de raad aangeboden.

Operationeel doel: We zorgen voor verbetering van onze (regionale) waterkeringen

We handelen klimaatbestendig bij het (her) inrichten van onze openbare ruimte

Operationeel doel: We hebben een vastgesteld vGRP 2020 – 2024

Operationeel doel: We hebben de effecten van klimaatverandering in beeld op basis van stresstesten

Operationeel doel: We hebben de samenhang in onze waterketen in beeld

Operationeel doel: We hebben een visie op de relatie tussen Klimaatadaptatie en de (her)inrichting van de openbare Ruimte, inclusief een uitvoeringsprogramma

Operationeel doel: We hebben een visie op de rol van onze partners in de klimaatadaptatie, inclusief die van de particuliere grondbezitter

11

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Ontwikkelingen Klimaatadaptatie Als gemeente kenden we de wettelijke plicht om in 2020 de klimaatdialogen te voeren. Hiermee zijn we enthousiast gestart, maar de invloed van de coronamaatregelen en personele wisselingen maakt de gestelde planning en doelen uitdagend. We hebben voldaan aan de wettelijke verplichting door zowel lokaal als regionaal een klimaatdialoog te organiseren met onze inwoners en diverse stakeholders. Dit heeft geresulteerd in twee klimaatonderleggers. De overige vooraf gestelde doelen zijn nog niet behaald. De raad heeft echter bij de begrotingsbehandeling voor de komende twee jaar middelen beschikbaar gesteld om hier 0,5 fte aan extra capaciteit op in te zetten. Hieraan

hebben we per 1 januari 2021 invulling gegeven. Naast de klimaatdialogen zijn we ook gestart met het opstellen van de Moerdijkse klimaatstrategie en zijn financiële kansen benut voor de uitvoering met de vaststelling van het vGRP. De klimaatstrategie zal voor de zomer ter vaststelling worden aangeboden. Hierin zal ook gezocht worden naar meetbare indicatoren ten behoeve van de zichtbaarheid van de uitvoering en de resultaten.

12

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Effecten

Risico’s De (financiële) impact van klimaatveranderingen is op dit moment voor ons als gemeente nog niet in te schatten. Slechts een deel van de opgave kunnen we bekostigen vanuit de rioleringszorg. Met het nieuwe vGRP is daarvoor een basis gelegd. Op basis van de klimaatstrategie en de uitwerking daarvan, krijgen we inzicht in de verder benodigde investeringen.

13

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

THEMA LEEFOMGEVING Mijlpalen Implementatie Omgevingswet op stoom Het vastgestelde dynamische implementatieplan Omgevingswet 2019 is, met het compleet worden van het programmateam, verder geconcretiseerd. In de plannen van aanpak zijn de minimale eisen van de VNG doorvertaald. Hiermee zorgen we dat we als organisatie en onze partners op tijd klaar zijn voor de inwerkingtreding van de wet. We zijn dit najaar met de betrokken ketenpartners in regionaal verband een aantal werkgroepen gestart. Hierin werken we actief samen aan de uitvoering van de gezamenlijke implementatieopgave. Met integrale werkgroepen zijn we in de gemeentelijke organisatie gestart met het implementeren van de minimale eisen. O.a. met het eigen maken van de inhoud van de wet, evalueren van bestaande processen, leren kennen van nieuwe producten en implementatie van benodigde digitale software en aansluiting op het DSO. Ook het spoor Anders werken, de veranderopgave én de onderscheidende ambitie hebben hierin een plek gekregen. Regionale bodemkwaliteitskaart PFAS vastgesteld In het najaar van 2019 liepen veel bouw- en civiele projecten in Nederland vertraging op of kwamen zelfs stil te liggen als gevolg van het aantreffen van PFAS. Het Rijk heeft vervolgens versneld hogere tijdelijke normen vastgesteld.

Op initiatief van de omgevingsdiensten hebben vrijwel alle Brabantse gemeenten samen een Brabant-brede bodemkwaliteitskaart voor PFAS opgesteld. Uit de opgeleverde kaart blijkt dat de bodem in Brabant ruimschoots voldoet aan de landelijke achtergrondwaarden.

Strategisch doel: Van Afval Naar Grondstof is onze bijdrage aan een circulaire economie

Het college heeft de Bodemkwaliteitskaart PFAS en bijbehorende Nota bodembeheer op 16 december 2020 vastgesteld. Hiermee zijn de kaders geborgd in het gemeentelijke beleid. Grondverzet kan nu binnen de kaders van de Nota bodembeheer zonder aanvullende belemmeringen of aanvullend onderzoek plaatsvinden. De knelpunten bij bouw- en civiele projecten zijn hierdoor opgeheven. Jaarverslag 2020 uitvoering VTH-taken Jaarlijks stellen we een jaarverslag op over de uitvoering van de gemeentelijke VTH-taken (vergunningverlening, toezicht en handhaving). Dit verslag zal voor 1 mei 2021 aan de raad worden aangeboden. Bij grote evenementen is boa-toezicht aanwezig Begin 2020 zijn we gestart met de realisatie van deze prestatie. Zo was er boa-toezicht bij de belangrijkste evenementen tijdens carnaval, bijvoorbeeld de Lichtjesoptocht in Standdaarbuiten. Daarna was het als gevolg van de coronamaatregelen vrijwel onmogelijk om evenementen te organiseren. Het is uiteindelijk gelukt om één grootschalig evenement wél door te laten gaan, namelijk de Vestingloop in Willemstad op 20 september. Naast de betrokkenheid vooraf heeft ook tijdens dit evenement toezicht plaatsgevonden.

Het toezicht wordt weer opgepakt op het moment dat er weer evenementen mogelijk zijn VOS-onderzoek bij tankstations We hebben aan de omgevingsdienst opdracht gegeven om bij alle tankstations een OGI-onderzoek (optical gas imaging) uit te voeren om inzicht te verschaffen in de emissies vluchtige organische stoffen (VOS) naar de buitenlucht. OGI is een manier om (optisch) gerichter

Operationeel doel: We verminderen de hoeveelheid restafval tot maximaal 100kg per inwoner door het stimuleren van afvalbewustzijn en een effectieve wijze van inzamelen

14

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

15

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Strategisch doel: Er is een betere balans tussen de kwaliteit van de leefomgeving in relatie tot (economische) activiteiten

Operationeel doel: We stellen de Omgevingsvisie op met inwoners, bedrijven en overige partners

Operationeel doel: We implementeren de Omgevingswet (2021)

Operationeel doel: We voorkomen verdere verslechtering van de luchtkwaliteit in Moerdijk (peiljaar 2017)

Operationeel doel: We professionaliseren de geluidszonebewaking met betrekking tot bedrijventerreinen

Operationeel doel: We bewaken de balans tussen kwaliteit leefomgeving evenementen

Operationeel doel: We versterken de biodiversiteit in buitengebied en bebouwd gebied

Operationeel doel: We verminderen de geluidsoverlast van wegverkeer en spoor

Operationeel doel: We verminderen de geuroverlast van bedrijven op industrieterrein Moerdijk

te zoeken naar diffuse VOS-emissies. De voor het oog onzichtbare VOS-diffuse emissies kunnen we zichtbaar maken als een ontsnappende ‘wolk’ naar de buitenlucht. Het is een snelle en makkelijkere manier om gerichter te zoeken naar mogelijke emissies. Dit allemaal met het doel om de veiligheid voor de (woon)omgeving en de kwaliteit van het milieu te beschermen. Dit voor Middenen West-Brabant unieke onderzoek leverde helaas negatieve resultaten op. Bij 8 van de 11 uitgevoerde inspecties zijn ongeoorloofde emissies geconstateerd. In een geval waren wij zelfs genoodzaakt meteen tot aanschrijving over te gaan. Door de coronamaatregelen zijn slechts 11 van de 20 geplande onderzoeken uitgevoerd. De resterende tankstations laten we in 2021 door de Omgevingsdienst controleren.

Zonebeheer industrieterreinen overgedragen De provincie heeft het zonebeheer van het industrieterrein Moerdijk per 1 januari 2020 overgedragen aan de gemeente. De zoneboekhouding is geactualiseerd en daarmee op orde. Voorafgaande aan de overdracht hebben we in samenwerking met de provincie en omgevingsdienst de geluidsboekhouding gevalideerd door gedurende een langere periode een permanente geluidmeter te plaatsen ter hoogte van de kernen Moerdijk en Klundert. Hieruit blijkt dat de cijfermatige berekening overeenkomt met de feitelijk gemeten waarden. De omgevingsdienst heeft voor het industrieterrein Dintelmond in 2020 een actualisatierapport opgeleverd. Daarin wordt geconcludeerd dat binnen de zone van het industrieterrein geen knelpunten aanwezig zijn.

16

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Ontwikkelingen Implementatieplan BRO opstellen Conform planning is het plan van aanpak voor de Basisregistratie Ondergrond (BRO) vastgesteld. De start van de uitvoering was gepland in september 2020. Het landelijke programma BRO heeft gemeenten de mogelijkheid geboden om het project, zonder consequenties voor de Ensia-verantwoording, door te schuiven naar 2021. Van deze mogelijkheid hebben we gebruikgemaakt, in verband met de inzet van betrokken ambtelijke capaciteit voor de Nazorg Corona. Omgevingswet treedt later in werking In mei 2020 heeft de minister laten weten dat de Omgevingswet niet op 1 januari 2021 maar op 1 januari 2022 in werking treedt. De doelen van de wet, en daarmee de opgave staan overeind en gaan onverminderd door. Ook hier heeft corona effect op de veranderopgave en beoogde planning. We hebben de planning en het proces uit het implementatieplan Omgevingswet 2019 geactualiseerd op basis van bovenstaande ontwikkelingen. In juni 2021 monitoren we waar we staan met de uitvoering en herijken we het implementatieplan tot inwerkingtreding van de wet. Het is een dynamisch proces waarbij ook de wet zich nog steeds ontwikkelt. De inzichten die we hebben opgedaan in de eerste fase vertalen we hierin door. In juni 2021 wordt vanuit het Rijk ook duidelijk óf en hoe de wet in werking treedt op 1 januari 2022.

Begin 2020 bleek er, vanwege complexe ruimtelijke opgaven, intern geen capaciteit beschikbaar om de rol van spoortrekker Omgevingsplan op te pakken. We hebben daarom besloten om tijdelijk in te huren. Hiermee voldoen we aan de minimale eisen vanuit de VNG en hebben we, naast een spoortrekker, ook incompany opleiding in huis gehaald. Het uitgangspunt (we doen het met onze eigen organisatie) staat hierbij centraal. In 2021 is deze functie intern belegd voor het opstellen van het gebiedsdekkende Omgevingsplan. Voorbereidingen Omgevingsvisie gestart In 2020 is het interne inventarisatieproces voor het opstellen van de Omgevingsvisie opgestart. Zowel bestaand als te ontwikkelen beleid en nieuwe opgaven (bv. klimaatadaptatie en energietransitie, versnelling woningbouw) zijn gekoppeld aan het proces van de Omgevingsvisie. Om het uiteindelijk beoogde resultaat te kunnen bereiken stellen we voorwaarden aan het proces om te komen tot de Omgevingsvisie en aan de inhoud en vorm van de Omgevingsvisie. Zowel het bestuur als

de klankbordgroep en de interne organisatie hebben meegedacht en richting gegeven aan deze voorwaarden. Die worden met het Startdocument Omgevingsvisie in juni 2021 aan de raad voorgelegd. Door deze fase, inclusief een marktconsultatie, uitgebreid vorm te geven hebben we voorwerk kunnen doen voor een gerichte en passende aanbesteding. Met de huidige planning is de Omgevingsvisie eind 2022/begin 2023 gereed voor besluitvorming. Impactanalyse Wkb De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) is niet op 1 januari 2020 in werking getreden. Het kabinet heeft besloten de inwerkingtreding te koppelen aan de Omgevingswet. De Wkb heeft voor de gemeente gevolgen op het gebied van personeel en verminderde opbrengst van bouwleges. Om de gevolgen objectief in beeld te brengen voert een externe adviseur een impactanalyse uit. De gevolgen maken we inzichtelijk in de Kadernota 2022. VTH-beleid We hebben besloten niet tot gedeeltelijke actualisatie van het VTH-beleid over te gaan. Door de komst van de nieuwe Omgevingswet ligt een integrale herziening van het beleid meer voor de hand. In overleg met onze De6partners hebben we afgesproken de herziening samen op te pakken. De vaststelling van het nieuwe beleid laten we over aan het nieuwe college. Vaststelling van het nieuwe beleid plannen we nu voor juni 2022.

Beeld luchtkwaliteit Om de situatie op het gebied van luchtkwaliteit in beeld te brengen maken we onder meer gebruik van de Milieumonitor van het Havenbedrijf Moerdijk. De resultaten over het jaar 2019 kwamen in de loop van 2020 beschikbaar. Over het algemeen is een afname te zien in de concentraties van fijnstof (PM10), stikstofdioxide (NO2) en benzeen in de lucht rondom het haven- en industrieterrein Moerdijk. Ook het aandeel van de industrie in de gemeten concentraties neemt af. Uit de resultaten van de berekeningen uit het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) concluderen we dat in Moerdijk in 2019 ook langs de rijkswegen geen overschrijdingen van de grenswaarden plaatsvonden wat betreft stikstofdioxide, fijnstof en ultrafijnstof. De luchtkwaliteit wordt meegenomen in het proces van het bepalen van de omgevingswaarden in de Omgevingsvisie.

17

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

Afval: effect corona op gedrag inwoners De coronaperiode is van grote invloed op het gedrag van inwoners. Veel inwoners zijn thuis gaan opruimen en hebben een of meerdere bezoeken aan de milieustraat gebracht om hun afval af te leveren. Doordat meer inwoners thuiswerken hebben ze meer afval in hun eigen woonomgeving weggebracht (in plaats van de werkomgeving). We zien daardoor onder meer een stijging van het aantal kilogram restafval per inwoner van 8,4% ten opzichte van 2019. Daardoor zijn we verder van de doelstelling van 100 kilogram restafval per inwoner verwijderd. De (ondergrondse) containers moesten frequenter worden geleegd, waardoor de kosten voor zowel inzameling als verwerking stegen. Doordat er tijdelijk maar 5 i.p.v. 12 voertuigen zijn toegestaan op de milieustraat, zijn de wachttijden voor particulieren toegenomen. De inzet van verkeersregelaars was nodig om de drukte in goede banen te leiden. Verder is in 2020 meer inzet nodig geweest van eigen personeel voor bijvoorbeeld het opruimen van bijplaatsingen bij (ondergrondse) containers en hebben we 210 meldingen van illegale stort afgehandeld. Meer inzetten op afvalbeleid en gedragsbeïnvloeding In de loop van 2020 hebben we ervoor gekozen om de inzet op afvalbeleid (vooralsnog tijdelijk) te gaan vergroten. Zo hopen we dichter bij de doelen te komen die we willen halen, en de kosten beter te kunnen beheersen.

Resultaat hiervan is bijvoorbeeld het besluit om per 1 januari 2021 blik bij plastic te gaan inzamelen. De Afvalstoffenverordening is afgerond en is begin 2021 vastgesteld door de raad. Daarmee is de basis voor het beleid weer op orde. De vervolgstap is inzetten op gedragsbeïnvloeding. De sorteeranalyse die we eind 2020 hebben uitgevoerd heeft inzicht gegeven in het potentieel dat er nog is om extra afval te scheiden. Van de 123 kilogram fijn huishoudelijk restafval per inwoner is namelijk slechts 29 kilo echt restafval. Vooral op het gebied van gft-scheiden valt winst te behalen. Daar gaan we in een publiekscampagne (start voorjaar 2021) op focussen, samen met de inzet op het opruimen van zwerfafval.

Restafval per inwoner (VANG monitor): 2018: 177,3 kilogram 2019: 159,9 kilogram 2020: 173,5 kilogram

Effecten Aantal meldingen 2020 Geluid 220 (2019: 294) Geur 252 (2019: 113) Milieumeldingen totaal We signaleren in 2020 een stijging van het totaal aantal ingekomen meldingen ten opzichte van 2019 met 23,4%. 2019: 521 2020: 643 De stijging schrijven we toe aan een viertal incidenten die een bovengemiddeld aantal meldingen hebben veroorzaakt. Het gaat hierbij om het fakkelen bij Shell (130 meldingen) en twee incidenten die inmiddels zijn opgelost (respectievelijk 48 en 53 meldingen). Daarnaast is er een nog lopende casus waarbij door 1 melder 68 meldingen zijn gedaan. In het VTH-jaarverslag 2020 is het ‘jaaroverzicht 2020 milieumeldingen’ opgenomen.

Risico’s We hebben de personele en financiële gevolgen van de inwerkingtreding van de Wkb in beeld gebracht en het verwachte effect op de legesopbrengsten wordt op basis van de gemiddelde opbrengst over de afgelopen jaren verwerkt in de Kadernota en meerjarenbegroting 2022.

18

Programma 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk

LASTEN EN BATEN 2020 bedragen x € 1.000

LASTEN: € 12.140

BATEN € 10.333 € 263

€ 2.746 € 4.904

€ 4.406 € 5.663

€ 4.490

7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer

OVERZICHT TAAKVELDEN Realisatie 2020 Lasten Baten

Onderdeel (bedragen x € 1.000) 7.2 Riolering 7.3 Afval 7.4 Milieubeheer Resultaat voor bestemming 0.10 Mutaties reserves Resultaat na bestemming

4.904 4.490 2.746 12.140 0 12.140

Saldo -5.663 -4.406 -263 -10.333 -342 -10.674

-759 83 2.483 1.808 -342 1.466

OVERZICHT PROGRAMMA 1 Samen aan de slag voor het klimaat in Moerdijk (Bedragen x € 1.000) Totaal lasten Totaal baten Saldo van baten en lasten Resultaat voor bestemming Storting in reserves Onttrekking aan reserves Resultaat na bestemming

Begroting 2020 voor wijziging

Begroting 2020 na wijziging

Realisatie 2020

Verschil realisatie en begr. na wijz.

10.703 -10.075 628

11.815 -10.377 1.439

12.140 -10.333 1.808

325 44 369

628 0 0 628

1.439 0 -349 1.090

1.808 0 -342 1.466

369 0 7 376

19

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk Wonen in een fijne omgeving die prettig en veilig voelt, is een belangrijke pijler van het dagelijks welzijn. Met elf woonkernen is daar binnen de gemeente dan ook dagelijks aandacht voor. Met de juiste woningen, beschikbare voorzieningen, een goede bereikbaarheid, een gevoel van veiligheid en gezondheid en een aangename sociale omgeving.

THEMA WONINGBOUW Mijlpalen Prestatieafspraken Woonkwartier In januari 2020 hebben Woonkwartier en de gemeenten Halderberge en Moerdijk de Jaarschijfafspraken 2020 ondertekend. In de jaarschijfafspraken zijn afspraken opgenomen over de thema’s: • Organisatie en samenwerking • Betaalbaarheid • Beschikbaarheid • Woningkwaliteit en duurzaamheid • Wonen, zorg en ondersteuning • Inzet in wijken, kernen en buurten Naast de jaarschijfafspraken is in 2020 ook gewerkt aan de totstandkoming van nieuwe kaderafspraken voor de periode 2020-2024. Nieuwe provinciale bevolkings- en woningbehoefteprognose Nadat ze verschillende keren was uitgesteld heeft de provincie uiteindelijk op 15 september 2020 de provinciale bevolkings- en woningbehoefteprognose gepubliceerd. Op grond van deze prognose mogen wij in de periode van 2020 tot 2030 1.365 woningen bouwen. Met de publicatie van de provinciale prognose kon het woningbehoefteonderzoek verder worden opgepakt. De resultaten hiervan zijn in 2021 bekend. Tijdens de raadsinformatiebijeenkomst wonen van 10 december 2020 is door de provincie een toelichting gegeven op de prognose en is door Woonkwartier een toelichting gegeven op de woonruimteverdeling en op de plannen van Woonkwartier voor de komende jaren.

Realisatie woningbouw op koers De realisatie van het huidige woningbouwprogramma ligt op koers, onder meer met de oplevering van aanleunwoningen in Zevenbergen (Westhoek), 24 sociale huurwoningen in project Moye Keene, vrijstaande woningen in Rodeborg in Klundert en woningen in Kloosterblok in Willemstad. Er is gestart met de bouw van 78 sociale huurwoningen in Bosselaar Zuid te Zevenbergen. In totaal heeft onze bouwproductie geleid tot een netto toevoeging (inclusief sloop en overige onttrekkingen) van 128 woningen aan de woningvoorraad.

Verkoop en gronduitgifte in woningbouwprojecten verloopt zeer voorspoedig In de projecten waar we als gemeente een actieve rol hebben in de verkoop van particuliere

20

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Strategisch doel: We proberen huidige bewoners te behouden en nieuwe inwoners te trekken

Operationeel doel: Inzetten met Moerdijk Marketing op het aspect wonen, voor zowel huidige als nieuwe bewoners

Operationeel doel: Met ruimte voor innovatieve woonconcepten en bijzondere woonmilieus onderscheidt Moerdijk zich als woongemeente voor een specifieke doelgroep

Operationeel doel: Investeren in verbetermaatregelen en wooncomfort van de bestaande en nieuwe huurwoningen en koopwoningen qua levensloopbestendigheid, duurzaamheid en veiligheid

Strategisch doel:

Operationeel doel: Daadwerkelijk realiseren van het beoogde aantal en soort woningen

Het aantal en soort woningen in onze gemeente past bij de samenstelling van onze bevolking

Operationeel doel: Realiseren reguliere huisvesting en woonzorgconcepten kwetsbare groepen

Operationeel doel: Zorgen voor voldoende huisvesting voor de doelgroep starters

21

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

bouwkavels gaat de uitgifte hard. Zo zijn de kavels in de Vlinderbuurt in Standdaarbuiten grotendeels verkocht en is in de Waterwijk in Fijnaart – met de flexibele uitgiftemethodiek - de helft van het plangebied al verkocht onder voorbehoud. Hierdoor is het verkooptempo aanzienlijk hoger geweest dan aanvankelijk werd ingeschat. Hierdoor kan de uitgifte van kavels in Waterwijk fase 3 en 4 ook versneld in de verkoop. Na het actualiseren van de grondprijzen en de uitgifteregels verwachten we hier in 2021 opnieuw belangrijke versnellingen in het verkooptempo, omdat deze 2 fases tegelijktijdig in verkoop worden aangeboden. In totaal is binnen de gemeentelijke grondexploitaties voor circa 5,6 miljoen euro aan grondverkopen gerealiseerd. Bij de afsluiting van jaar 2020 vindt een winstneming plaats uit de grondexploitaties Waterwijk en Vlinderbuurt.

Oplevering appartementen De Westhoek Aan het Wilhelminapark in Zevenbergen zijn in 2020 11 koopappartementen gerealiseerd. Het was een project van de lange adem. Het werd al in 2007 opgestart, kende een moeizaam planologisch traject, kwam stil te liggen door het (noodgedwongen) terugtrekken van de oorspronkelijke initiatiefnemers, om vervolgens 5 jaar erna een hernieuwde start te maken. Inmiddels hebben 11 huishoudens hun intrek in de appartementen genomen. Budget voor stimuleringsregelingen verhoogd De gemeente Moerdijk kent twee stimuleringsregelingen: een stimuleringsregeling voor particuliere woningeigenaren en een stimuleringsregeling voor sportverenigingen. Met name van de eerste regeling wordt veelvuldig gebruik gemaakt. In mei en juni is een collectieve inkoopactie

22

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

zonnepanelen en isolatie geweest. Dit heeft geresulteerd in de toename van het aantal stimuleringsleningen. Verwacht werd dat het budget dat nog beschikbaar was voor het eind van het jaar uitgeput zou zijn. Omdat in het najaar opnieuw een collectieve inkoopactie plaatsvond, heeft de raad op 3 november 2020 besloten om het budget voor de stimuleringsregelingen met € 500.000,te verhogen. Om het budget efficiënter in te kunnen zetten is tevens besloten om de budgetten van beide stimuleringsregelingen samen te voegen. Achtervangpositie WSW verlengd De gemeente Moerdijk neemt een achtervangpositie in bij het Waarborgfonds Sociale Woningbouw, zodat woningcorporaties goedkoper geld aan kunnen trekken om hun volkshuisvestelijke taken uit te voeren. De achtervangpositie liep op 31 december 2020 af. Het college heeft in 2020 besloten om met ingang van 1 januari 2021 opnieuw een achtervangpositie in te nemen ten aanzien van Woonkwartier voor de duur van 1 jaar, of totdat de stelselwijziging in werking treedt. Integrale aanpak arbeidsmigratie vastgesteld Op 24 september 2020 is de integrale aanpak arbeidsmigratie Moerdijk vastgesteld. In deze aanpak leggen we de basis voor het op te stellen integrale beleid op arbeidsmigratie vanuit economisch, volkshuisvestelijk en sociaal-maatschappelijk perspectief. Voor al deze drie sporen geldt dat we willen inzetten op kwaliteit.

In de integrale aanpak is uitgangspunt om “regionaal af te stemmen wat regionaal kan en lokaal vast te leggen wat lokaal moet”. Op volkshuisvestelijk gebied is vastgesteld dat we willen zorgen voor een breed spectrum aan soorten huisvesting verspreid over meerdere locaties, afgestemd op de behoeften van arbeidsmigranten. Als gemeente gaan we hiervoor verantwoorde kaders vaststellen. Er zijn kaders nodig voor de beoordeling van mogelijke locaties voor de huisvesting en voorwaarden voor het realiseren, exploiteren en beheren van goede huisvesting voor arbeidsmigranten. Uitgangspunt is dat goede huisvesting goed personeel aantrekt. Hoe beter de kwaliteit, hoe sterker de lokale verbondenheid en continuïteit. We kiezen dan ook voor een hoge kwaliteit huisvesting in Moerdijk. Voor exploitatie zal een vergunning moeten worden aangevraagd. Uitgangspunt is het spreiden van locaties en van huisvesters. Vanuit sociaal-maatschappelijk perspectief is de doelstelling

dat arbeidsmigranten in beeld zijn, zelfredzaam zijn, zich thuis voelen en geïntegreerd zijn. We willen gaan stimuleren dat er draagvlak is vanuit onze inwoners zodat arbeidsmigranten nieuwe inwoners kunnen worden die volwaardig gaan meedoen in de samenleving en positief zijn voor de vitaliteit van de kernen.

23

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Ontwikkelingen Woningbehoefteonderzoek later In samenwerking met Woonkwartier is besloten een nieuw woningbehoefteonderzoek uit te voeren in 2019. Hiervoor is het benodigde budget beschikbaar gesteld. Vanwege de vertraging van de provinciale bevolkings- en woningbehoefteprognose is besloten dit onderzoek uit te stellen tot 2021. Versnellingsopgave in de steigers De provinciale prognose en de uitkomsten van het woningbehoefteonderzoek vormen de basis voor een nieuwe woonvisie en het herijken van het gemeentelijk woningbouwprogramma in 2021. Daarbij komt onze bijzondere opgave om als werkgelegenheidsgemeente extra te bouwen nadrukkelijk aan de orde, onder andere door het groene licht voor het LPM. Mede vanwege die positie zijn we in 2020 betrokken bij het opstellen van de Regionale Investeringsagenda (RIA) regio Breda. Doel is te komen tot een ambitiedocument, als basis voor gezonde groei van onze regio en Moerdijk op het gebied van woningbouw, economie, infrastructuur en groen/ blauw. Gelet op de nationale opgave op het gebied van woningbouw stuurt het rijk aan op verstedelijking en het maken van massa. Met de RIA willen we inzetten op een integrale benadering. De gemeenteraad is in januari 2021 over deze ontwikkeling geïnformeerd. Naar verwachting kan het ambitiedocument in het voorjaar van 2021 aan colleges en raden van de deelnemende gemeenten worden aangeboden.

Wijk Rodeborg nagenoeg gereed In de wijk Rodeborg in Klundert zijn in 2020 de woningen op 9 van de laatste 10 kavels gerealiseerd. De uitgifte van deze kavels voor zelfbouw is het sluitstuk van het project dat startte met de verplaatsing van tennisvereniging Van Polanen, korfbalclub DSO en de Oranje Garde naar de sportboulevard bij de Niervaert. Voor de bouwkavels ligt de kleurstelling vast, in lijn met de rest van de wijk met Noors karakter. Nadat de laatste woning is opgeleverd kan ook de openbare ruimte in deze eerste gasloze wijk in onze gemeente worden afgerond. Verruiming urgentieregeling geëvalueerd Inwoners zijn in eerste instantie zelf verantwoordelijk voor hun woonsituatie. Alleen in zeer uitzonderlijke noodsituaties kunnen inwoners onder strikte voorwaarden in aanmerking komen voor een sociale of medische urgentie en wordt voorrang verleend bij de toewijzing van een sociale huurwoning. Aanvragen voor een urgentie worden behandeld door de urgentiecommissie, waarin de gemeente en Woonkwartier zitting hebben. Surplus heeft een adviserende rol. Woonkwartier voert de regeling uit. In 2018 is de urgentieregeling verruimd. In 2020 is de urgentieregeling (opnieuw) geëvalueerd met alle betrokken partijen. Geconcludeerd werd dat de urgentieregeling goed functioneert en voldoende ruimte biedt.

24

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Langer Thuis – wonen met gemak “Wonen met gemak” is een project waarbij op lokaal niveau wordt samengewerkt met vrijwilligers, ondernemers en gemeente ter ondersteuning van senioren en mensen met een beperking. Het project Wonen met gemak kan worden ingezet als instrument om inwoners bewust te maken van de keuzes waar zij voor komen te staan bij het langer thuis wonen. Er is gekozen om de uitwerking per kern op te pakken. Vanwege personele wisselingen en de maatregelen in het kader van de coronacrisis is in 2020 geen traject opgestart.

Effecten Ontwikkeling inwoneraantal: 01-01-2018: 36.967 01-01-2019: 36.961 01-01-2020: 37.129 01-01-2021: 37.185 Aantal verstrekte startersleningen: Totaal 2018: 20 Totaal 2019: 14 Totaal 2020: 14 Aantal verstrekte stimuleringsleningen: Totaal 2018: 24 Totaal 2019: 49 Totaal 2020: 55

Ontwikkeling woningvoorraad: De woningvoorraad nam in 2020 toe met 128 woningen, van 16.501 (01-01-2020) naar 16.629 (31-12-2020) woningen. Aantal voorlichtingsacties gericht op investeren in verbetermaatregelen en wooncomfort van de eigen woning: 3 (collectieve inkoop energiebesparende maatregelen en zonnepanelen voorjaar, collectieve inkoop energiebesparende maatregelen en zonnepanelen najaar, waardebonactie energiebesparende producten najaar. Daarnaast is www.moerdijk.nl/klimaat gelanceerd en voert Energiek Moerdijk met subsidie van de gemeente doorlopende energiescans uit bij inwoners die zich daarvoor aanmelden)

Risico’s In het verleden was met de provincie overeengekomen dat wij met het onherroepelijk worden van het LPM 825 woningen extra zouden mogen bouwen. Dit aantal is inmiddels losgelaten en de provincie heeft aangegeven dat wij de behoefte aan extra woningen aan moeten tonen. In het kader van het woningbehoefteonderzoek is onderzocht hoe groot die extra behoefte als gevolg van het LPM is. Het risico dat uit het woningbehoefteonderzoek een lager aantal extra toe te voegen woningen komt dan in het verleden met de provincie was overeengekomen, komt daarmee te vervallen. Voorjaar 2021 informeren we de raad over het WBO.

25

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

THEMA VEILIGE BUURT Mijlpalen Proces meldingen openbare ruimte verbeterd In 2020 ontvingen we 15.791 meldingen over de openbare ruimte die met name betrekking hadden op afval, verhardingen en verschillende aspecten van het openbaar groen. De afhandeltermijn is door een andere werkwijze teruggebracht van 17 dagen gemiddelde

doorlooptijd, tot 5 dagen gemiddelde doorlooptijd. Deze doorlooptijd willen we nu vasthouden. De klanttevredenheid voor meldingen openbare ruimte is verbeterd van een 5,8 in mei, tot een 6,6 in december 2021. Met de meta-analyse van de kwalitatieve data hebben we inmiddels een aantal acties doorgevoerd om de klanttevredenheid nog verder te verbeteren.

Aantal meldingen per categorie in 2020

Strategisch doel:

Operationeel doel: Inwoners kennen elkaar en zorgen voor elkaar (zie ook programma 4)

We hebben veilige kernen met een sterke sociale structuur

Operationeel doel: BOA’s en wijkagenten zijn zichtbaar en wijktoezichtsprojecten worden uitgebreid

Operationeel doel: Buurtpreventieteams worden nog effectiever en efficiënter ingezet. Deze werken nog beter samen met wijkagenten, BOA’s en wijkconsulenten

Operationeel doel: Tegengaan huiselijk geweld, voorkomen burenoverlast, opvang personen met verward gedrag

26

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Strategisch doel:

Operationeel doel: Verloederde plekken worden aangepakt en ingericht

De buurt is goed ingericht, schoon en heel

Operationeel doel: Kwaliteit onderhoudsniveau is blijvend zoals afgesproken

Operationeel doel: Voldoende sport- en speelruimte

Operationeel doel: Duurzame en goed functionerende openbare verlichting van de openbare weg. Meer aandacht voor verlichting van “onveilige plaatsen”

Operationeel doel: Ruimte voor waterberging in de openbare ruimte

Operationeel doel: Samen met onze inwoners zorgen voor meer bewustwording over het beheer en onderhoud van de openbare ruimte en over het belang van duurzaam beheer voor de dagelijkse staat van onderhoud

Combinatie tussen BuitenBeter app en buurtpreventiemeldingen verder vormgegeven Eind 2020 hebben we blijvend geïnvesteerd in het contact tussen gemeente, politie en buurtpreventieteam. Binnen de veiligheidsstaf is hiervoor meer capaciteit vrijgemaakt en voor de ondersteuning van de preventieteams. Vanuit Openbare Ruimte is ook geïnvesteerd in een betere opvolging van meldingen die via de preventieteams binnen komen. Onveilige plekken in de buurt zijn aangepakt In 2020 zijn de laatste lampen vanuit het project “Donkere plekken” opgehangen op de plaatsen die door de buurtpreventieteams zijn aangedragen. Ook zijn we gestart met de voorbereidingen om in 2021 met dit project een vervolgslag te maken. Dit maakt onderdeel uit van de intensievere samenwerking met de buurtpreventieteams. Afname jeugdoverlast In 2020 hadden we te maken met de nodige overlast veroorzaakt door een tweetal jeugdgroepen in Zevenbergen. Hier hebben we samen met politie, Openbaar Ministerie, het Zorg- en veiligheidshuis

en diverse zorginstanties intensief op ingezet. Dat gebeurde door strafrechtelijk optreden en gesprekken met de ouders van de jongeren. Dit heeft er eind 2020 in geresulteerd dat de overlast fors is afgenomen. Digitale infrastructuur (glasvezel) Snel internet voor iedereen is een belangrijke voorwaarde voor een vitale sociale, maatschappelijke en economische gemeenschap. Omdat nu niet iedereen in de gemeente over snel internet beschikt, hebben we ons ook in 2020 hard gemaakt om glasvezel voor iedereen te verkrijgen. Begin 2020 heeft dit geresulteerd in een raadsbesluit dat het mogelijk maakt om ook minder rendabele gebieden in de gemeente te kunnen aansluiten. De verdere inspanningen in 2020 hebben zich met name gericht op contractvorming. Beheerplan bruggen vastgesteld In december 2020 heeft de gemeenteraad het beheerplan bruggen vastgesteld. Hiermee is een solide basis gelegd voor het planmatig beheer van ons omvangrijke areaal aan bruggen. Gelet op de geconstateerde staat van onderhoud is het noodzakelijk dat we spoedig tot een aantal vervangingen overgaan.

27

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Vooruitlopend op de vaststelling van het beheerplan hebben we daarom in 2020 de eerste vervangingen al uitgevoerd. Ook is het ontwerp voor onze nieuwe standaard brug afgerond, waardoor we de verdere vervangingsoperatie voortvarend en efficiënt kunnen uitvoeren. Mooie stappen op groot onderhoud wegen In 2020 is groot asfaltonderhoud uitgevoerd op een aantal grote wegvakken, waaronder het Sluispad Noord en de Maltaweg bij Willemstad, de Huizersdijk, Markdijk en Molendijk tussen Zevenbergen en Standdaarbuiten en de Molenstraat in Fijnaart. Verder hebben we groot

onderhoud uitgevoerd aan de Kreeck in Klundert en zijn we gestart met de herinrichting van de Zwingelspaan in Zevenbergen. Nieuwe aanbestedingen Het gezamenlijk maaibestek van onze bermen en watergangen is vernieuwd en op de markt gezet. Alle 14 deelnemende gemeenten, Staatsbosbeheer en waterschap Brabantse Delta gaan voor een uniforme wijze van ecologisch maaibeheer. Na een lang traject volgde in 2020 de eerste aanbesteding voor het eerste deel van baggerwerkzaamheden in onze gemeente, in samenwerking met waterschap Brabantse Delta.

28

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Speelplekken gerealiseerd in Zevenbergen, Willemstad en Moerdijk In 2020 hebben we de plannen voor speelvoorzieningen uitgevoerd die we voor corona samen met onze inwoners hebben gemaakt. Er zijn nieuwe speelplekken gerealiseerd in de kernen Zevenbergen (behalve het centrum), Willemstad en Moerdijk (dorp). Het samen met inwoners maken van plannen voor de volgende kernen heeft vanwege corona vertraging opgelopen. Hiermee starten we wanneer de maatregelen dit weer toestaan. Impuls voor sportvoorzieningen In 2020 hebben we een behoorlijk aantal projecten om onze sportvoorzieningen te verbeteren kunnen realiseren. Zo hebben we de tennisbanen in Zevenbergschen Hoek en Klundert gerenoveerd. Het kunstgrasveld in Standdaarbuiten is vernieuwd met een nieuwe mat, waarbij we zijn overgestapt naar een systeem met een kunststof korrel in plaats van rubberen korrels. In Zevenbergen hebben we een waterhockeyveld aangelegd voor HCZ, en in Klundert zijn de korfbalvelden van DSO herschikt. Van die gelegenheid is gebruik gemaakt om te verduurzamen door de aanleg van ledverlichting.

Nestkasten effectief in bestrijding eikenprocessierups Het ophangen van nestkasten heeft gewerkt in de strijd tegen het beheersen van de eikenprocessierups. We hebben in 2020 minder meldingen ontvangen. We gaan door met het realiseren van een meer natuurlijk evenwicht om plagen zoals deze te bestrijden.

29

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Ontwikkelingen Samenwerking boa’s In het basisteam Roosendaal (Roosendaal, Halderberge, Moerdijk, Rucphen) is in 2020 een samenwerkingsconvenant ondertekend, waarmee de intergemeentelijke samenwerking van de boa’s mogelijk is gemaakt. Met name in de weekenden, tijdens horecacontroles, evenementen en het toezicht op de coronamaatregelen wordt samengewerkt. Dit levert naast de nodige efficiency ook kennisdeling en een betere inzet van de toezichthouders buiten de kantooruren op. In de loop van 2019 is de boa-capaciteit uitgebreid naar 5 fte, waarna in 2020 de samenwerking met de wijkagenten is geïntensiveerd en waar nodig is verbeterd. Contextgedreven werken en wijkgerichte samenwerking tussen politie, gemeente en andere partners verder vormgeven Ook in dit programma hebben we te maken met de druk die de coronacrisis op onze organisatie legt. Dit zowel ten aanzien van de inzet vanuit veiligheid, als de inzet van boa’s en politie. Ondanks het feit dat op een aantal fronten meer wijkgericht is samengewerkt, is dit niet van de grond gekomen zoals we dat voorzien hadden. Op zowel het politieteam als onze boa’s is een geweldige druk gelegd vanuit het toezicht op de noodverordeningen en later de wet- en regelgeving. Ook de jaarwisseling en de hele aanloop hier naartoe heeft met het landelijk vuurwerkverbod en de coronamoeheid in de samenleving tot veel extra inzet geleid.

Dit alles heeft gemaakt dat buiten het coronatoezicht vooral reactief is opgetreden bij klachten en incidenten. Het meer wijkgerichte en contextgedreven werken heeft hieronder te lijden gehad. Groenbeheer in coronatijd In 2020 zijn we verder gegaan met de uitvoering van het groenbeheer op basis van het Groenstructuurplan en Boombeheerplan. Diverse groenvakken in de gemeente zijn door nieuwe aanplant op beeldkwaliteit gebracht. Daarnaast is het groen vernieuwd bij de diverse herinrichtingen van wegen. De coronamaatregelen hebben in 2020 helaas ook voor uitstel en afstel gezorgd als het gaat om diverse werkzaamheden in het groenbeheer. Zo konden bijvoorbeeld onze Burgerschouw en informatieavonden over het groenbeheer niet doorgaan. Ook de Boomfeestdag en de aanplant van nieuw groen in

samenwerking met inwoners werden uitgesteld, of vonden op een andere manier plaats. De aanleg van extra bloemstroken om de biodiversiteit te bevorderen is uitgesteld, we hebben ingezet op de verbetering van de instandhouding van de huidige stroken. Wel zijn er veel vorderingen gemaakt met het op orde brengen van onze groenarealen in ons beheersysteem. De afronding hiervan gaat door in 2021 waarna we over gaan naar een beheerfase. Verder zijn we gestart met de aanleg van de Tiny Forests, wel moesten we helaas de geplande opening met kinderen uitstellen. Het grondwerk is inmiddels uitgevoerd. De aanplant volgt wanneer de maatregelen dit weer toestaan.

Effecten Kwaliteit onderhoudsniveau niet overal gehaald Het doel om de kwaliteit van het onderhoudsniveau te behalen zoals is afgesproken is in 2020 niet overal gehaald. Wel was er in de loop van het jaar een duidelijk stijgende lijn van de beeldkwaliteit op het verzorgend onderhoud van de openbare ruimte. De (technische) kwaliteit van de verhardingen bleek na inspectie op veel locaties onder de beeldkwaliteit te zitten. We hebben de gemeenteraad hierover in 2020 geïnformeerd. In 2021 stellen we een nieuw wegenbeheerplan vast, waarmee achterstanden kunnen worden ingehaald. Vergroten van tevredenheid inwoners over openbare ruimte De tevredenheid van de inwoners over de openbare ruimte wordt eens in de twee jaar gemeten met de Inwonerspeiling (‘waarstaatjegemeente.nl’). In 2019 werd de laatste Inwonerspeiling gehouden. Over 2020 hebben we dus geen resultaten. In 2019 zagen we uitslagen die onder de benchmark lagen. De lagere scores ten opzichte van de benchmark komen overeen met de beelden die we zagen uit diverse inspecties. De hoeveelheid meldingen die we ontvangen hangt hier ook mee samen. Inmiddels zijn diverse beheerplannen in uitvoering of in voorbereiding om de staat van de openbare ruimte te verbeteren. Afname huiselijk en openbaar geweld De cijfers over 2020 zijn nog niet bekend. Deze krijgen we later in beeld via de nieuwe districtelijke monitor.

Over 2019 was er sprake van 53 meldingen van huiselijk geweld/kindermishandeling. Van mishandeling overig is 61 keer melding gemaakt in 2019. Tezamen betreft dit 114 meldingen, hetgeen onder de effectindicator van 2019 (125) zit.

30

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Resultaten ‘Burgerpeiling 2019’ op het onderdeel ‘Staat van de Openbare Ruimte’ Woninginbraken Met 69 woninginbraken of pogingen daartoe in 2020 zijn we ruimschoots onder het streefcijfer gebleven. Op het aantal voertuig en bedrijfsinbraken wordt niet meer gerapporteerd, omdat dit geen districtelijke speerpunt meer is. Veiligheidsgevoel bij inwoners vergroot Opvallend in de districtelijke monitor is dat de inwoners van Moerdijk zich het minst onveilig voelen van het hele district de Markiezaten (0,6%). Landelijk ligt dit cijfer op 1,1%. Verder geven de inwoners van Moerdijk een 7,4 als rapportcijfer voor hun beleving van veiligheid in de buurt.

We streefden voor 2019 naar een 7,0. Deze prestatie is dus ook behaald.

Risico’s De risico’s in de openbare ruimte worden met het uitvoeren van beheerplannen steeds beter beheerst. Met de vaststelling van het Beheerplan Civiele Kunstwerken en de daarmee samenhangende ophoging van middelen en beheerformatie hebben we een deel van het risico weten te beheersen. In 2021 wordt het wegenbeheerplan vastgesteld en is de implementatie van het nieuwe beheersysteem afgerond. Daarmee neemt het risico op onverwachte kosten steeds verder af.

31

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

THEMA BEREIKBAARHEID EN VERKEERSVEILIGHEID

Strategisch doel: Woningen en (noodzakelijke) voorzieningen zijn goed en veilig bereikbaar

Operationeel doel: Nadelige (verkeers)effecten in de woonkernen zoveel mogelijk reduceren

Operationeel doel: Verbetering OV, ook voor kwetsbare doelgroepen o.a. statushouders, uitkeringsgerechtigden en mensen met een beperking

Operationeel doel: Realisatie fietsverbinding tussen Moerdijk en Zevenbergen

Operationeel doel: Inzetten op vervoersmogelijkheden tussen kernen, zoals met Bravoflex

Mijlpalen Bij projecten waarbij deels herinrichting plaatsvindt kijken we of o.a. parkeerproblemen kunnen worden gereduceerd. In september is het uitgangspuntendocument ‘gedeelde mobiliteit’ door alle West Brabantse gemeenten vastgesteld. We zetten hiermee in op een gezamenlijke aanbesteding van vervoer voor kwetsbare doelgroepen. De fietsverbinding tussen Moerdijk en Zevenbergen

heeft meer dan een jaar vertraging opgelopen. We zetten nu in op aanbesteding van het werk in Q3 van 2021. De haalbaarheid hiervan is onder meer afhankelijk van de grondverwerving. De pilot met kleinschalig vervoer is geslaagd. Bravoflex is uitgebreid met de gemeenten Drimmelen, Halderberge en Altena en gaat onder regie van de provincie door. Als gemeente zijn we dankzij onze deelname aan het projectteam wel nauw betrokken bij het verder ontwikkelen van de pilot.

32

Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk

Strategisch doel: Werklocaties zijn goed en veilig bereikbaar voor zowel personen als goederen

Operationeel doel: Korte termijn maatregelen voor alternatieve mobiliteitsvormen naar Haven- en Industrieterrein Moerdijk realiseren

Operationeel doel: Blijven inzetten op lange termijn oplossingen voor personenvervoer naar Haven- en in Industrieterrein, samen met de bedrijven

Operationeel doel: Inzetten op nieuwe of grotere truckparking binnen de gemeente Moerdijk, samen met partners (RWS, RWB en Provincie)

Operationeel doel: Knelpunten rijkswegen (A16 met knooppunten Klaverpolder en Zonzeel en A17 bij Entree Haven- en Industrieterrein) reduceren

Mijlpalen De carpoolplaats Willemstad is geasfalteerd en opnieuw ingedeeld. Hierdoor passen er nu meer parkeerplaatsen op de carpoolplaats en is de toegankelijkheid van de plaats sterk verbeterd.