Bijlage - 2e bestuursrapportage 2025
Tekst van het document
2026
2027
2028
31
Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Thema Accommodaties en voorzieningen Strategisch doel • We faciliteren accommodaties en voorzieningen op basis van behoefte, draagvlak, kwaliteit en maatwerk. • We bieden accommodaties en voorzieningen aan op kansrijke en aantrekkelijke plekken waar duurzame en veilige instandhouding en exploitatie mogelijk is. • Er is in de accommodaties een samenhangend, zoveel mogelijk geclusterd aanbod van onderwijs, sport, cultuur en ontmoeting. • We stimuleren eigen verantwoordelijkheid van gebruikers voor instandhouding en exploitatie van sociaal-maatschappelijke voorzieningen.
Ontwikkelingen Zwembaden In 2025 is een start gemaakt met de verduurzaming van de zwembaden met een gemeentelijke exploitatiebijdrage. Belangrijkste mijlpaal is het via voorfinanciering mede mogelijk maken van een nieuwe verwarmingsketel voor zwembad De Oester in Fijnaart. Hiermee is een forse eerste stap gezet met een verwachte CO2 en energiebesparing van ruim 30% voor dit complex. Gesprekken met de besturen en exploitanten van de overige baden lopen. De Parel Vanwege onvrede over de uitvoering van de exploitatieovereenkomst van MFA De Parel in Fijnaart heeft de gemeenteraad begin september besloten de exploitatieovereenkomst voortijdig te gaan beëindigen en versneld op zoek te gaan naar een nieuwe exploitant. Eventuele financiële effecten worden in begroting 2026 verwerkt. Fort Sabina In de zomer van 2025 heeft het college bemiddeld in gesprekken met het stichtingsbestuur van Fort Sabina en vrijwilligers. Vanwege het beëindigen van de overeenkomst met de horecaexploitant door het bestuur van het fort ontstond enige onrust bij vrijwilligers. Met het oog op het publiek toegankelijk houden van het fort heeft het college in september besloten de huidige exploitatieovereenkomst met het bestuur op te zeggen en via een intentieovereenkomst toe te werken naar een nieuwe exploitatieovereenkomst voor het fort waarin de verwachtingen over-en-weer duidelijker omschreven zijn.
Prestaties IHP Besluitvorming over het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs heeft vertraging opgelopen, de insteek is om dit plan voor te leggen aan de raad in januari 2026. Oorzaak hiervan is dat er op dit moment nog geen duidelijkheid is over een mogelijke vestiging van een school in plan Zevenbergen Oost. Een schoolbestuur heeft bij het ministerie een initiatief ingediend tot stichting van een school in dit gebied. Uitvoering beleidskader buitensport Het beleidskader toekomstbestendige buitensportaccommodaties is in mei door de raad vastgesteld. Kort daarop is de functie beheerder buitensport accommodaties Ingevuld. Momenteel wordt gewerkt aan een hernieuwd beheerplan en uitvoering gegeven aan het nieuwe beleidskader. Beleidskader maatschappelijke accommodaties In 2025 is gewerkt aan het opstellen van nieuw gemeentelijk accommodatiebeleid. In voorgaande periode is vooral gewerkt aan aanverwant beleid zoals gemeenschapshuizenbeleid en sportaccommodatiebeleid, wat als basis dient voor het accommodatiebeleid. Eind 2025 wordt een raadsvoorstel opgeleverd.
32
Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Prestaties 2025 • Raadsvoorstel besluitvorming Integraal Huisvesting Plan (IHP) onderwijshuisvesting o.a. vervangende nieuwbouw of renovatie van basisscholen 't Kompas in Heijningen, De Toren en De Boemerang in Zevenbergen en De Klaverhoek in Moerdijk. • Verduurzaming zwembaden. Voor de gemeentelijke zwembaden wordt in 2025 een verduurzamings- en exploitatieplan opgesteld. • Pilot accountmanagement sport Voor buitensportaccommodaties is gekozen voor een alternatief. Met een vaste beheerder bij team openbare ruimte - in plaats van de beoogde pilot accountmanager sport - die werkt vanuit het in mei 2025 vastgesteld Beleidskader toekomstbestendige buitensportaccommodaties. • Uitvoering geven aan de implementatie van het beleidskader over de gemeenschapshuizen. Dit resulteert in actieplannen per kern. • Nieuw digitaal sleutelsysteem gemeentelijke accommodaties gefaseerd implementeren. Pilot in 2024 succesvol afgerond, aanbesteding start in 2025 • In 2024 wordt een nieuw beleid buitensport accommodaties voorgelegd aan de raad en vanaf 2025 starten we met de uitvoering van het uitvoeringsplan. • Beleidskader voor maatschappelijke accommodaties vastgesteld (met o.a.
uitgangspunten voor beheer, eigendom, tarifering en facilitering) • Project Gymaccommodaties - Fase 1 Sporthal Zevenbergen: realisatie en oplevering bouw: 2025 - Fase 2 Gymzaal bij basisschool de Regenboog: ontwerp afgerond, besluitvorming beschikbaar stellen krediet, aanbesteding aannemer: 2025, realisatie bouw: 2026 • Zwembaden - Aanbesteding design & build nieuwbouw de Niervaert - Raadsbesluit ontwerp en budget, voorbeiden realisatie - Realisatie nieuwbouw Niervaert • Scholenontwikkeling Klundert - Afronden afwegingsdocument en besluitvorming over voorkeurslocatie - Haalbaarheidsonderzoek (ruimtelijk, financieel, maatschappelijk) • Scholenontwikkeling Fijnaart - Afronden Initiatieffase • MFA Willemstad (incl.
verplaatsing VV Kogelvangers) - Voetbalvereniging Kogelvangers: - Krediet aanvraag richting raad – Uitwerking/ vergunningen ontwerp - Start realisatie nieuw clubgebouw - Voorbereiding realisatie velden (uitvoeringsontwerp gereed, vergunningen op orde, start aanbesteding) - Uitvoering 2026/2027 - MFA Willemstad - Ontwerp gebouw en buitenruimte - Besluitvorming beschikbaar stellen uitvoeringskrediet - Voorbereiding planologische procedure - Opzet nieuwe beheerconstructie – Vergunningen – Uitvoering verwachting 2028 • MFA D’Ouwe School Noordhoek - Gerenoveerd dorpshuis in gebruik genomen, besluitvorming overname gebouw van Woonkwartier naar gemeente • Brandweerkazerne Willemstad
2026
2027
2028
33
Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Financiële wijzigingen programma 2
Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
Begroting 2025 huidig
Wijziging 2e berap
Begroting 2025 na wijz.
(Bedragen x € 1.000) (-/- is voordelig) Totaal lasten
39.136
364
Totaal baten
-4.541
-962
39.500 -5.503
Saldo van baten en lasten
34.595
-598
33.997
Storting in reserves
2.520
-
2.520
Onttrekking aan reserves
-2.790
-477
-3.267
Resultaat na bestemming
34.325
-1.075
33.249
Samenvatting wijzigingen programma 2
Totaal
-1.075
Kapitaallasten (deels*)
-929
Mutatie reserves*
-477
Wonen en bouwen
-399
Sportaccommodaties
-129
Fysieke veilighed
-53
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
66
Openbaren orde en veiligheid
119
Verkeer en vervoer
174
Meerjarige uitgaven van incidentele aard (MUIA) (*)
485
Overig
68
De wijzigingen binnen programma 2 hebben op het begrote resultaat (na bestemming) per saldo een voordelig effect van € 1,1 miljoen. Ten opzichte van de totale omvang (lasten) van dit programma is dat een afwijking van 3%. Dit komt voornamelijk doordat de kapitaallasten lager zijn uitgevallen als gevolg van enkele investeringen die eind 2024 nog niet volledig waren afgerond (en dus nog niet worden afgeschreven). Verder zijn binnen dit programma ook enkele voor- en nadelen ontstaan die een (beperkt) effect hebben op het begrotingsresultaat doordat deze elkaar deels opheffen, een relatie hebben met andere programma's of (gedeeltelijk) gedekt worden uit de daarvoor ingestelde bestemmingsreserves.
34
Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Nadere toelichting mutaties (x € 1.000) In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: • In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; • In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende taakveld is weergegeven; • In de kolom S/I is aangegeven of het een structurele (S) of incidentele (I) afwijking betreft; • De afwijkingen gemarkeerd met een * geen effect hebben op het uiteindelijke resultaat omdat ze een directe relatie hebben met een afwijking binnen een ander programma of omdat deze uitgaven worden gedekt uit een reserve. Onderwerp
Bedrag
Kapitaallasten (deels*)
-929
13%
% V/N V
S/I Toelichting I
Diverse geplande investeringen waren eind 2024 nog niet volledig afgerond. Dit zorgt ervoor dat de begrote afschrijvingslasten voor 2025 lager uitvallen dan begroot. De lagere kapitaallasten doen zich voornamelijk voor bij het wegbeheer (€ 549.000 V) en buitensportaccommodaties (€ 120.000 V).
Mutatie reserves*
-477
17%
V
S/I
De uitgaven die in 2025 worden gedaan op de ‘meerjarige uitgaven van incidentele aard’ (zie ook de toelichting bij het betreffende onderwerp) worden in veel gevallen gedekt uit de daarvoor ingestelde bestemmingsreserve (€ 404.000 V). Tegenover deze onttrekking staan dus corresponderende lasten, waardoor dit per saldo geen effect heeft op het begrotingsresultaat. Daarnaast worden de afschrijvingslasten van diverse investeringen gedekt uit de reserve "afschrijvingslasten investeringen". Op basis van de afschrijvingslasten wordt de corresponderende onttrekking uit de reserve bijgesteld (€ 73.000 V).
Wonen en bouwen
-399
21%
V
I
In de begroting 2025 was rekening gehouden met ca. € 1,9 miljoen legesopbrengsten m.b.t. omgevingsvergunningen. Hierbij wordt op jaarbasis uitgegaan van één zeer groot bouwplan. In 2025 wordt een tweede zeer groot bouwplan vergund aan de Transitoweg. De opbrengsten in 2025 vallen hierdoor naar verwachting ca. € 0,5 miljoen hoger uit. Daarnaast zijn binnen dit taakveld diverse kleinere voor- en nadelen ontstaan (€ 0,1 miljoen N)
Sportaccommodaties
-129
4%
V
I
De Spuk stimulering sport, welke zou lopen tot 2023, is verlengd tot 2025. Voorlopig wordt op basis van voorgaande jaren uitgegaan van een te ontvangen bedrag van € 140.000. Aan het einde van het jaar wordt duidelijk wat het exacte bedrag is wat ontvangen gaat worden. Daarnaast zijn er diverse kleinere verschillen ontstaan (€ 10.000 N).
Fysieke veilighed
-53
100%
V
I
Dit betreft een subsidie die wij ontvangen ter compensatie voor kosten die zijn gemaakt m.b.t. drugs dumping in het jaar 2024.
Openbaar groen en (openlucht) recreatie
66
1%
N
I
Met betrekking tot het Centrumplan Zevenbergen kan (nu de procedures bij de Raad van Arbitrage en de rechtbank zijn afgerond) het activiteitenverslag/financiële eindrapportage worden opgesteld. Dit leidt tot een benodigde bijstelling in de investeringskredieten (zie ook de bedragen in onderstaande tabel "investeringskredieten"). Een deel van de lasten kan niet geactiveerd en meerjarig afgeschreven worden, en vormt derhalve een incidentele last in 2025 (€ 364.000 N). Dit onderwerp wordt nader toegelicht in het raadsvoorstel bij deze 2e bestuursrapportage 2025. Daartegenover is het baggeren van het stedelijk water Klundert in de planning verschoven naar 2026 vanwege de werkzaamheden in het centrum van Klundert (€ 370.000 V). Voorgesteld wordt om deze middelen via resultaatbestemming opnieuw beschikbaar te stellen in 2026. Tot slot zijn binnen dit taakveld diverse kleinere voor- en nadelen ontstaan. Zo valt de urentoerekening aan investeringen lager uit dan begroot (€ 80.000 N) als gevolg van lagere investeringsuitgaven en zijn er diverse kleinere verschillen ontstaan (€ 8.000 V).
Openbaren orde en veiligheid
119
4%
N
I
Recent is een nieuw leasecontract voor 3 boa-voertuigen afgesloten. In de begroting is geen rekening gehouden met eenmalige kosten voor inbouwen apparatuur, kasten en aanbrengen striping. Daarnaast is tot 1 augustus een voertuig gehuurd omdat een boa-voertuig is uitgevallen als gevolg van technische mankementen. Dit resulteert in een totaalbedrag van € 41.000. Daarnaast worden hogere loonkosten verwacht als gevolg van de CAO ontwikkelingen en inhuur personeel bij ziekte. Dit wordt nader toegelicht in programma 5.
35
Programma 2 Prettig en veilig wonen en leven in Moerdijk
Onderwerp
Bedrag
Verkeer en vervoer
174
% V/N
S/I Toelichting
1%
I
N
Gemeente Moerdijk
Het taakveld verkeer en vervoer is een omvangrijk taakveld, waaronder een breed en divers takenpakket valt. Dit betreft alle taken op het gebied van verkeer te land en de bijbehorende infrastructuur. Binnen dit taakveld worden diverse benodigde bijstellingen verwacht. M.b.t. het maaien van de bermen, is gebleken dat bij de aanbesteding van het maaibestek de arealen van meerdere taluds niet zijn opgenomen in het maaibestek. I.v.m. de groei en veiligheid is het echter wel noodzakelijk om deze 1 keer per jaar te maaien. De meerkosten hiervan worden verwerkt in deze 2e bestuursrapportage (€ 75.000 N). Dit zal ook een doorwerking hebben naar komende jaren. Daarnaast dienen tijdelijke maatregelen voor de Singelbrug in Willemstad uitgevoerd te worden, waarbij de huidige brug wordt gesloopt en een tijdelijke brug wordt geplaatst en gehuurd voor de periode tot de sloop van de basisschool ( € 72.000 N). Verder geldt dat het conform BBV wetgeving verplicht is om directe personeelskosten toe te rekenen aan investeringen. In 2025 worden naar verwachting minder uren toegerekend (€ 50.000 N) doordat diverse vervangingsinvesteringen binnen o.a. wegen lager zijn uitgevallen dan begroot. Tot slot worden diverse budgetbijstellingen verwacht die elkaar grotendeels opheffen: Ten behoeve van kabels en leidingen worden ca.
€ 119.000 hogere lasten verwacht, die grotendeels worden doorberekend aan de uitvoerende partijen en ook de verwachte legesopbrengsten vallen naar verwachting hoger uit. Per saldo ontstaat hierdoor binnen dit product een nadeel (€ 20.000 N). Ten behoeve van de openbare verlichting worden ca. € 83.000 lagere energielasten verwacht. Daartegenover staat dat de er ca. € 50.000 meer lasten worden verwacht t.b.v. het herstellen van schades aan lantaarnpalen. Per saldo ontstaat hierdoor een voordeel (€ 32.000 V). Tot slot zijn er binnen dit taakveld diverse kleinere voor- en nadelen ontstaan (€ 11.000 V).
Meerjarige uitgaven van incidentele aard (MUIA) (*)
485
100%
N
I
De inkomsten en uitgaven die in 2025 worden gedaan op de ‘meerjarige uitgaven van incidentele aard’ komen in het betreffende jaar ten laste van de exploitatie. In deze bestuursrapportage is een inschatting gemaakt van deze inkomsten en uitgaven en worden ze als raming opgevoerd. Deze uitgaven worden in veel gevallen gedekt uit de specifiek daarvoor ingestelde bestemmingsreserve (hieronder aangeduid met*). In programma 2 betreft het de volgende uitgaven: € 180.000 t.b.v. project Implementatie Omgevingswet (*) € 174.000 t.b.v. project Zevenbergen Oost (deels*) € 100.000 t.b.v. project Centrum Fijnaart (*) € 31.000 t.b.v. overige projecten (deels *)
Overig
68
-
N
S/I
Diverse kleinere positieve en negatieve verschillen (< € 50.000).
Totaal
-1.075
3%
V
Investeringskredieten (x € 1.000) Binnen programma 2 zijn er naast bovenstaande exploitatiebudgetten, aanpassingen nodig in de eerder beschikbaar gestelde investeringskredieten. Deze investeringen worden na afronding meerjarig afgeschreven. Krediet
Bedrag
% V/N
S/I Toelichting
Bewegwijzering
-40
-27%
V
I
De vervanging valt goedkoper uit dan ingeschat. Hierdoor kan het budget met € 40.000 verlaagd worden.
153 - Herinr. openb.ruimte haven-mark
86
2%
N
I
Nu de procedures bij de Raad van Arbitrage en de rechtbank zijn afgerond kan het activiteitenverslag/ financiële eindrapportage worden opgesteld. Dit leidt tot een benodigde bijstelling in de investeringskredieten. Dit onderwerp wordt nader toegelicht in het raadsvoorstel bij deze 2e bestuursrapportage 2025.
153B heropenen Roode Vaart
109
0,3%
N
I
Zie regel hierboven
36
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk Onze gemeente heeft een sterke economische functie van regionale en nationale betekenis. Hierdoor ontstaat zowel werkgelegenheid voor onze eigen inwoners als voor de regio. De economische doorontwikkeling biedt kansen voor een inclusieve arbeidsmarkt en het aantrekken van nieuwe inwoners om de leefbaarheid te versterken en onze voorzieningen op peil te houden. De economische positie van de gemeente wordt verder uitgebouwd door economische kansen te benutten. Daarbij streven we naar een beter evenwicht tussen economie en de (milieu)druk op mens en omgeving. We kijken naar wat economische ontwikkelingen kunnen bijdragen aan het realiseren van doelstellingen ten aanzien van duurzaamheid, klimaat, leefbaarheid en bereikbaarheid. We kunnen de economische kracht van het haven- en industrieterrein waar mogelijk koppelen aan andere lokale en regionale opgaven. Er liggen kansen om de spin-off vanuit de industrie richting lokale bedrijvigheid te vergroten. De aanwezigheid van de zeehaven van Moerdijk en ons uitgestrekte buitengebied met agrarische bebouwing en recreatieterreinen hebben helaas een aantrekkingskracht op de georganiseerde criminaliteit. Dit kan ondermijnende effecten hebben op onze samenleving.
37
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Thema Haven- en Industrieterrein Strategisch doel • Het Haven- en Industrieterrein ontwikkelt zich toekomstbestendig en in balans met haar omgeving (People, Planet, Profit). We benutten de economische kracht door ruimtelijk-economische ontwikkelingen bij te laten dragen aan onze doelstellingen op gebied van klimaat, duurzaamheid en leefbaarheid.
Ontwikkelingen Ontwerptafel Powerport Op het dossier Powerport regio Moerdijk zijn de afgelopen periode grote impactvolle besluiten genomen. • Op 30 januari 2025 heeft een kabinetsdelegatie bestaande uit ministers Mona Keijzer, Sophie Hermans en Barry Madlener en staatsecretaris Chris Jansen de Powerport regio Moerdijk bezocht. Er is gesproken met de inwoners van dorp Moerdijk, de ZLTO en een bestuurlijke delegatie vanuit de regio. • Ter voorbereiding op een besluit over de scope van de powerportopgave is mandaat opgehaald bij de
raad. Hiertoe is op 15 april een raadsinformatiesessie georganiseerd en is op 8 mei een raadsbesluit genomen. Het raadsbesluit is geconcretiseerd met dit amendement. Daarnaast zijn twee moties aangenomen. Over de Moerdijkregeling en de aanstelling van een agrarische accountmanager. Beide moties worden momenteel uitgevoerd. • Op 11 juni hebben rijk, provincie, het Waterschap Brabantse Delta en de gemeenten Geertruidenberg, Drimmelen en Moerdijk de scope van de powerport opgave vastgesteld. Hierbij is o.a. besloten dat er een onafwendbare ruimtevraag ligt voor o.a. energieinfrastructuur en duurzame energie van circa 700 hectare. In Moerdijk gaat het om circa 400-500 hectare. Om de vraag naar ruimte op te vangen is zowel verdichting als uitbereiding nodig. Hiervoor zijn twee zoekrichtingen vastgesteld: in oostelijke en zuidoostelijke richting. Een menselijke aanpak en geloofwaardige, gelijktijdige en structurele versterking van leefbaarheid en brede welvaart vormt randvoorwaarde.
38
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
• Op 24 juni is een brede informatiebijeenkomst georganiseerd. Tijdens deze bijeenkomst hebben rijk, provincie en gemeenten het scopebesluit toegelicht. Daarnaast is er een nieuwsbrief verspreid en is de webpagina aangevuld met achtergrondinformatie. • In september-begin is tijdens een participatietraject aan vertegenwoordigers van inwoners, agrariërs, industrie en het Havenbedrijf gevraagd om randvoorwaarden en aandachtspunten te formuleren bij het te nemen besluit over de zoekrichting en de vervolgaanpak. Dit besluit wordt eind 2025 beoogd. • Samen met de gemeenten Drimmelen is de ZLTO ondersteund om namens leden en niet-leden tot een agrarische standpuntbepaling te komen. Deze standpuntbepaling vormt de basis voor de agrarische input bij de gesprekken over randvoorwaarden. • Dorpstafel Zevenbergschen Hoek wordt momenteel ondersteund om net als dorp Moerdijk te komen tot een leefbaarheidsvisie. Wanneer gereed, zal deze ook ingebracht worden op de ontwerptafel Powerport. • Op 11 september heeft de raad ingestemd met de vestiging van het voorkeursrecht in het zoekgebied voor uitbreiding. Op deze manier wordt speculatie voorkomen en houdt de gemeente grip op het gebied. • De verwachting was dat dit jaar gestart zou worden met het opstellen van een gebiedsgericht
Gemeente Moerdijk
ontwikkelperspectief Powerport. Dit verschuift naar achter. Eerst komt besluitvorming over het zoekgebied voor uitbreiding en de bijbehorende randvoorwaarden, daarna start de nadere planuitwerking.
Overige ontwikkelingen Uitvoering ambitievisie Groenblauwe visie De Groenstrook in Klundert is onderdeel van de zogenaamde ‘Groenblauwe mantel’ rondom het Zeehaven- en Industrieterrein Moerdijk. De Groenstrook heeft enerzijds een opgave vanuit de Kaderrichtlijnwater (KRW) voor het realiseren van een natte ecologische verbindingszone (evz). Een unicum voor een kleilandschap, want niet vaak is de combinatie kleilandschap en bos in een ecologische verbinding mogelijk. Anderzijds is de wens dat de Groenstrook meer onderdeel wordt van de kern Klundert en een natuurlijk recreatief uitloopgebied wordt voor de kern. Voor de uitwerking en realisatie van de evz en om de kansen van het recreatiegebied (initiatieffase) verder concreet te maken met onder andere afspraken over herverkaveling, grondruil en een inrichtingsplan hebben waterschap Brabantse Delta, Staatsbosbeheer, Havenbedrijf Moerdijk en de gemeente Moerdijk op 11 september een samenwerkingsovereenkomst ondertekend.
39
Gemeente Moerdijk
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
LPM De vergunningsaanvraag van het middelste perceel (Lidl) is ingediend. Aan de oostzijde wordt een warehouse gebouwd en is voor een tweede warehouse het proces tot vergunning opgestart. Voor beide locaties is nog geen gebruiker bekend.
Haven Waterfront Start Havenaanpak verschuift iets naar achter vanwege discussie met aannemer over detailengineering van het werk. De einddatum blijft vooralsnog onveranderd.
Prestaties 2025 • LPM fase 1-4: realisatie en oplevering • Gebiedsgericht ontwikkelperspectief Powerport • Afspraken rijk regio n.a.v. ontwikkelperspectief Powerport • Afspraken over herijking havenstrategie (na ontwerptafel) • Besluitvorming gebiedsinvesteringen Nederwiek • Moerdijk Meer Mogelijk projecten: - Waterfront * Beoogde start aanpak haven * Beoogde afronding aanpak haven * Start woningbouw westzijde * Oplevering woningbouw westzijde - Oplevering Noordelijke randweg Zevenbergen • Evaluatie kredietovereenkomst Havenschap Moerdijk.Op basis van de kredietovereenkomst tussen Havenschap Moerdijk en Havenbedrijf Moerdijk geldt dat elke 4 jaar een evaluatie van deze kredietovereenkomst moet plaatsvinden. De vorige evaluatie is begin 2021 gehouden wat betekent dat er in 2025 weer een evaluatie moet plaatsvinden
2026
2027
2028
40
Gemeente Moerdijk
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Thema Vitale Centra Strategisch doel • Zevenbergen, Fijnaart, Klundert en Willemstad hebben een bereikbaar, compact winkelhart dat uitnodigt als ontmoetingsplaats, met een aantrekkelijk aanbod van detailhandel, horeca, culturele en recreatieve functies en evenementen.
Ontwikkelingen Vaststelling centrumvisie Willemstad Een vitaal centrum vraagt zeker in Willemstad, om een brede scope: we hebben te maken met bewoners én bezoekers, en bovendien met een oude vesting én het deel buiten de vesting (Kloosterblok), en tot slot wordt Willemstad met 200 woningen uitgebreid. De voorzieningen in het centrum moeten al deze groepen optimaal bedienen. Belangrijk vertrekpunt is dat er behoefte is aan een goede balans tussen inwoners en toerisme. Beide verdienen een plek in het centrum van Willemstad. Hoe kunnen we ervoor zorgen dat het centrum nog meer vruchten plukt van de vele bezoekers? Kunnen we bijvoorbeeld de toeristische bezoekers langer vasthouden? En hoe houden we het centrum tegelijk aantrekkelijk voor de inwoners? Een gebalanceerde doorgroei van toerisme is hierin van belang, zodat de bezoekerseconomie kan floreren voor zowel de inwoner als de toerist. Lichtplan Klundert De in april door de gemeenteraad vastgestelde lichtvisie voor de vitale centra wordt gehanteerd als kader bij beleidsvraagstukken en particuliere initiatieven. Maar ook door (licht)ontwerpers als beleidsdocument bij het maken van ontwerpkeuzes. Voor het centrum van Klundert is er in de werkzaamheden van fase 2 een
beperkt lichtplan opgenomen dat niet conform deze visie is. De werkzaamheden waren ruim voordat de visie werd vastgesteld al aanbesteed. Voetgangersgebied centrum Zevenbergen Het centrum van Zevenbergen heeft al jaren een voetgangersgebied, toch rijden er regelmatig fietsers en brommers. Het gebied wordt daarom duidelijker gemarkeerd en er wordt vaker gecontroleerd. De Zuidhaven tussen de Nieuwe Kerkstraat en de Brouwerstraat is voetgangersgebied (in de volksmond van de TerStal tot de oude Action). Dat geldt ook voor het horecaplein van de Markt. Toch moeten voetgangers hier vaak opletten voor fietsers en brommers. In overleg met de werkgroep van centrumbewoners en -ondernemers wordt het gebied daarom duidelijker afgebakend. Start Centrummanagement Met oog op uitvoeringskracht is in januari een (deeltijd) centrummanager gestart. In de Gemeente Moerdijk is hij aan de slag gegaan gaan met het uitvoeringsprogramma Vitale Centra. Daarbij staat vooral het thema “beleving“ in Willemstad, Klundert, Fijnaart en Zevenbergen centraal. De centrummanager ondersteunt de lokale ondernemersverenigingen en stimuleert samenwerking aan mooie evenementen en een gezellige uitstraling. De centrummanager zorgt er in samenwerking met de initiatiefnemers en gemeente voor dat knelpunten om winkelpanden een andere functie te kunnen geven kunnen waar mogelijk worden weggenomen.
Ook wordt meegedacht over een plan om de beeldkwaliteit van de vitale centra verder te versterken en aantrekkelijker te maken.
Prestaties 2025 • Oplevering herinrichting openbare ruimte centrum Klundert (fase 2 centrumplan) • Start realisatie deelgebied Stoofstraat Zevenbergen • Realisatie deelprojecten centrumvisie Fijnaart • Realisatie uitvoeringsprogramma vitaal centrum Willemstad • Definitie deelprojecten centrum Klundert • Centrumvisie Willemstad
2026
2027
2028
41
Gemeente Moerdijk
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Thema toerisme Strategisch doel • Het gemeentelijk aandeel in het toeristisch product Moerdijk is en blijft op orde. • Ondernemers versterken en dragen bij aan de doorontwikkeling van het toeristisch product Moerdijk. • We brengen samen met ondernemers het toeristisch product Moerdijk op een effectieve en inspirerende manier onder de aandacht van inwoners en bezoekers.
Ontwikkelingen Programma toerisme We willen de toeristische potentie van onze kernen benutten om meer bezoekers aan te trekken en hen meer van onze gemeente laten zien. We willen dat het ontwikkelen van onze toeristische potentie positieve spin-off genereert voor lokale ondernemers en meerwaarde toevoegt aan het gebied. We vinden het belangrijk dat ook onze eigen inwoners profijt hebben van een breder aanbod van toeristische voorzieningen en dat de toeristische ontwikkelingen bijdragen aan de brede welvaart van Moerdijk in zijn geheel. Maar hoe doen we dat op een goede manier? En hoe zorgen we dat bijvoorbeeld in Willemstad de dynamiek tussen inwoners en bezoekers in balans blijft? Met het programma toerisme geven we richting aan verschillende thema's binnen het toeristisch werkveld waarmee we kaders en handvatten geven aan toeristische ontwikkelingen in de toekomst. In 2025 wordt het programma toerisme in samenwerking met bureau Ginder en in nauwe afstemming met de visie Willemstad opgesteld (zie thema vitale centra). In het eerste kwartaal 2026 wordt dit programma voor besluitvorming aangeboden. Regionale samenwerking Het onderzoek naar het regionaal toeristisch profiel en de regionale samenwerkingskansen is afgerond. Hierin zien we voldoende kansen en mogelijkheden om de samenwerking ook daadwerkelijk op te starten. Hiervoor is in juli een collegebesluit genomen.
De periode tot en met december wordt gebruikt om de organisatie verder vorm te geven en een uitvoeringsagenda met prioritering op te stellen. Dit zodat we vanaf 2026 volle kracht vooruit kunnen in de regio.
Fort Sabina Verschillende ontwikkelingen op het fort vragen om aandacht vanuit de gemeente. Het is de vraag waar we als gemeente wel van (willen) zijn en wat de bewegingsvrijheid van de stichting is. Om alles goed met en op elkaar af te stemmen en duidelijkheid te hebben over ieders rollen en verantwoordelijkheden is het voornemen om in 2026 de samenwerkingsovereenkomst met de stichting te vernieuwen. Fort de Hel In het najaar wordt met omwonenden en de huidige exploitanten geëvalueerd. Ook het ontwikkelperspectief wordt op dat moment besproken. De input en resultaten van dat gesprek worden meegenomen in een raadsvoorstel. Eventuele aanbesteding van een nieuwe exploitant wordt na het raadsbesluit opgepakt. Toeristisch magazine Vanuit de initiatieven van ondernemers is dit jaar, met ondersteuning van de gemeente, een toeristisch magazine gemaakt en verspreid. Dit magazine is enthousiast ontvangen door ondernemers en bezoekers.
Neem gratis mee!
RECREATIE MAGAZINE
MOERDIJK REIS DOOR DE STELLING VAN WILLEMSTAD
ONTDEK SUIKERSTAD ZEVENBERGEN
ROUTES OVER LAND EN WATER
42
Gemeente Moerdijk
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Prestaties 2025 • Realisatie permanente steiger nabij Fort Sabina • Actualiseren kaders voor toeristische ontwikkelingen (programma toerisme) • Toeristisch bebordingsplan Willemstad en omgeving is gerealiseerd • Opstarten toeristisch bebordingsplan Klundert • Aanbesteding voor een nieuwe exploitant Fort de Hel is opgestart • Herijking visie Zuiderwaterlinie en Stelling van Willemstad • Verkenning doortrekken Roode Vaart
2026
2027
2028
43
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Thema Arbeidsmarkt Strategisch doel • Er is voldoende en goed gekwalificeerd personeel voor nieuwe en bestaande bedrijven.
Ontwikkelingen Sinds de start in 2023 is NXT Moerdijk uitgegroeid tot een strategisch samenwerkingsprogramma op het Haven- en Industrieterrein Moerdijk (HIM), met inmiddels meer dan 50 aangesloten bedrijven en meerdere onderwijsinstellingen. Het programma richt zich op arbeidsmarkt vraagstukken, waarbij loopbaan oriëntatie, ontwikkeling van talent, innovatie & onderzoek en samenwerken leidende thema’s zijn. De afgelopen twee jaar zijn belangrijke resultaten geboekt, waarmee in 2023–2024 bewezen is dat samenwerking tussen onderwijs, ondernemers en overheid effectief is en daadwerkelijk bijdraagt aan de arbeidsmarkt van de toekomst. Deze ontwikkelingen brengen een intensivering van activiteiten met zich mee, zoals de uitvoering van gezamenlijke campagnes, het organiseren van meer bijeenkomsten en het versterken van communicatie richting bedrijven en onderwijs. Om dit goed te kunnen faciliteren, waren in 2025 extra middelen nodig voor programmamanagement, communicatie en de uitvoering van het activiteitenplan. Met deze extra inzet en middelen is tevens een cofinanciering van de provincie voor 2026 beschikbaar gekomen. Voor de komende jaren is daarnaast voorzien in een structurele bijdrage vanuit de gemeente, aangevuld met investeringen door bedrijven (in-kind) en ondersteuning
9 medewerkers ontvingen hun taal certificaat vanuit de pilot welke werd uitgevoerd door DSV, Euro Rijn en CCT in samenwerking met Curio.
vanuit de provincie. Deze structurele verhoging van het budget zorgt ervoor dat de activiteitenplanning van NXT Moerdijk doorgang kan vinden. Hiermee wordt de continuïteit geborgd en kunnen de gezamenlijke ambities verder worden gerealiseerd. Fase 1: De NXT Moerdijk app De app toont banen, stages en bedrijven gevestigd op het HiM. Op dit moment fungeert de app als loopbaan oriëntatie tool. Momenteel onderzoeken we de mogelijkheden om de app door te ontwikkelen naar een digitaal ontwikkel platform waarin medewerkers en toekomstig talent zich verder kan ontwikkelen. Deze app zal dan ondersteuning bieden aan de fysieke activiteiten welke in fase 2 uitgevoerd worden. Fase 2: De NXT Moerdijk activiteitenkalender is in gebruik genomen. Deze kalender communiceert arbeidsmarktactiviteiten, opleidingen, projecten en evenementen, georganiseerd in samenwerking met de drie O’s. Op deze manier willen we in 2025, 2026 en 2027 de samenwerking versterken en vraag en aanbod beter op elkaar afstemmen. Collectieve hybride taalcursussen Samen met Curio NT2 en medewerkers vanuit verschillenden bedrijven gevestigd op het HIM organiseren we hybride taalcursussen. Met deze taalcursussen worden arbeidskansen, veiligheid op de werkvloer en werkplezier vergroot. Dit jaar starten er voor de 3e keer verschillende groepen met medewerkers.
Deze studenten zullen een op maat gemaakte opleiding volgen, op locatie bij een van de aangesloten bedrijven. Zo wordt werken en leren op de werkvloer aantrekkelijk voor medewerker en werkgever.
44
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Leerroute logistiek en techniek voor zij-instromers en werkzoekenden In samenwerking met de WVS wordt een leerroute ontwikkeld die gericht is op praktisch leren en werken binnen de sectoren logistiek en techniek. Deze is bedoeld voor mensen die van sector willen veranderen of een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. Op dit moment zetten we een campagne in om Moerdijkse bedrijven te werven voor dit initiatief. Loopbaanoriëntatie, werkbezoeken en gastlessen NXT Moerdijk organiseert samen met bedrijven en onderwijsinstellingen werkbezoeken, gastlessen en oriëntatieactiviteiten. In oktober bezoeken zo'n 200 studenten van de opleiding Curio logistiek en Curio proces(techniek) verschillende bedrijven op het HIM. Daarnaast wordt de samenwerking met Sterk Techniek Onderwijs opgezet om basisschool en VO-leerlingen te enthousiasmeren. Met deze activiteiten vergroten we de bedrijvigheid op het Haven- en Industrieterrein en het helpt jongeren om een realistisch beeld van toekomstige loopbaanmogelijkheden te krijgen. Marketing- en bedrijvencampagne Om de zichtbaarheid van NXT Moerdijk te vergroten en nieuwe bedrijven te betrekken, wordt een gezamenlijke campagne ontwikkeld. Deze campagne benadrukt de meerwaarde van arbeidsmarkt samenwerkingen, innovatie, verduurzaming en stimuleert bedrijven om actief aan te sluiten bij projecten en evenementen.
Onderdeel hiervan zijn de 4-jaarlijkse kennisevents voor lokale en regionale ondernemers en onderwijsinstellingen om vraag en aanbod dichter bij elkaar te brengen. Aansluiting bij landelijke en provinciale programma’s NXT Moerdijk sluit actief aan bij samenwerkingsverbanden, programma’s en fondsen, zoals het Just Transition Fund, SLIM-regeling, Green ECGh en de ontwikkeling van het Werkcentrum WestBrabant. Dit zorgt voor kennisdeling en aansluiting op bredere regionale en landelijke ontwikkelingen. Innovatieve leerlijnen en opleidingsmodules Met de investering en cofinanciering van de provincie wordt de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt structureel versterkt. Samen met onderwijs en bedrijven worden nieuwe leerlijnen ontwikkeld die inspelen op de banen van de toekomst, zoals in energietransitie, circulariteit en digitalisering.
Gemeente Moerdijk
Structurele verankering De incidentele extra investeringen zijn nadrukkelijk bedoeld voor het structureel borgen van NXT Moerdijk binnen bestaande samenwerkingsverbanden en regionale programma’s. Zo blijft de beweging duurzaam van karakter en behouden bedrijven, onderwijs en overheid een blijvende infrastructuur voor samenwerking. Hybride leeromgeving / campusontwikkeling (NXT Moerdijk fase 3) Het gesprek over de structurele borging gaat gepaard met gesprekken over doelen voor de langere termijn zoals een fysieke en digitale campus: een hybride leeromgeving waar onderwijs, bedrijven en overheid samenkomen. Hier kunnen scholieren, studenten en werkenden terecht voor leren, werken en innoveren. Een dergelijke campus fungeert als kennis- en ontmoetingsplek in de regio en draagt bij aan het optimaliseren van het economisch ecosysteem van Port of Moerdijk en meerwaarde daarvoor met de opgaves vanuit Ontwerptafel Powerport.
Regionale samenwerking Versterken van het Migratie Informatiepunt Arbeidsmigranten zijn in veel bedrijven nodig, maar het is lastig voor arbeidsmigranten om eerlijke informatie te krijgen over wonen, werken en leven in Nederland. Hiervoor is het regionaal Migratie Informatiepunt op 11 juni 2024 officieel geopend. Dit informatiepunt is fysiek gevestigd bij het RNI loket in Breda, waar arbeidsmigranten zich registreren om te kunnen werken in Nederland. (RNI = Registratie Niet Ingezetenen). Onderdeel van dit informatiepunt is een mobiel team dat door de regio gaat. In onze gemeente hebben we als enige gemeente in de regio al een contactpersoon en spreekuur voor arbeidsmigranten. Het mobiel team van het informatiepunt kan extra capaciteit leveren bij bezoeken op locatie. Daarnaast zorgt het informatiepunt voor meer herkenbaarheid. De komende tijd zal de digitale functie van het informatiepunt verder worden uitgebreid. Human Capital Agenda (HCA) Nieuwe Economie In 2025 is de HCA vastgesteld door de bestuurders in de Commissie van Advies van de RWB. De HCA is ontwikkeld in samenwerking met ondernemers, onderwijs en overheid om de arbeidsmarkt van West-Brabant te versterken in lijn met de economische ambities van de regio.
De agenda, gebaseerd op vijf oplossingsrichtingen uit de eerdere arbeidsmarktanalyse, richt zich op thema’s zoals versterking van het arbeidsmarktecosysteem in de techniek, betere
45
Gemeente Moerdijk
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
aansluiting van onderwijs op economische transities, kennisdeling tussen onderwijs en bedrijfsleven, flexibele opleidingsmogelijkheden, en de herpositionering van teeltopleidingen. In de HCA is per oplossingsrichting een
inzicht gegeven in de bestaande talentinfrastructuur, de onderliggende initiatieven en de ontwikkelingen/kansen die hier nog in zijn om met elkaar in te vullen.
Prestaties 2025 • Versterken van het Migratie Informatiepunt • Door ontwikkelen NXT Moerdijk app (fase 1) • Ontwikkeling van de NXT Moerdijk activiteiten kalender (fase 2)
2026
2027
2028
46
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Thema Vestigingsklimaat Strategisch doel • We beschikken over schone, veilige en duurzame bedrijventerreinen met voldoende ruimte voor ontwikkeling. • Onze bedrijventerreinen zijn goed en op een duurzame wijze te bereiken voor zowel het personenvervoer (fiets, deelmobiliteit en auto) als het goederenvervoer (spoor, buis, water en weg). • We faciliteren ondernemers in aansluiting op hun behoeften en stimuleren het realiseren van economische en maatschappelijke meerwaarde en samenwerking tussen ondernemers onderling. • We zoeken een goede balans tussen het type werkgelegenheid en het aanbod van beschikbare werknemers inclusief daarbij behorende huisvesting en aantrekkelijke leefomgeving.
Ontwikkelingen Bedrijventerrein Zevenbergen-Noord De basis voor de ontwikkeling van bedrijventerrein Zevenbergen-Noord is vastgesteld door de gemeenteraad, de volgende fase is het verder uitwerken van de ontwerpfase. Oplevering bedrijventerreinenvisie Moerdijk Een belangrijk fundament om in de toekomst te kunnen beschikken over waardevolle en duurzame bedrijventerreinen, is het opstellen van een actuele visie en werkagenda voor de Moerdijkse bedrijventerreinen. Medio 2025 is daarom een nieuwe bedrijventerreinenvisie opgeleverd. De laatste vastgestelde visie op de lokale bedrijventerreinen dateerde uit 2010. De afgelopen 15 jaar is de economie en arbeidsmarkt – maar bijvoorbeeld ook de kijk op ontwikkelingen zoals circulariteit, energie en klimaatadaptatie – immers sterk veranderd. Programma bedrijventerreinen Moerdijk Na vaststelling van de bedrijventerreinenvisie wordt
Bekijk hier de Aftermovie 16e ondernemersontbijt 2025
in 2026 een start gemaakt met het opstellen van het programma bedrijventerreinen met de uitwerking van deze visie naar concrete projecten en budgetten. Landelijk gebied Voor wat betreft het landelijk gebied van de gemeente Moerdijk is geïnvesteerd in samenwerking. Niet alleen met andere overheden maar ook met de agrarische sector. Zo heeft de gemeente een Landbouwvisie Powerport Regio Moerdijk mede gefaciliteerd net als de inzet van een ‘agrarisch omgevingsmanager’ voor en door de sector. Ook het accounthouderschap voor de agrarische ondernemers en de samenwerking met de gemeente Drimmelen op het Powerportdossier in relatie tot de sector is uitgebouwd en geïntensiveerd. Genoemde Landbouwvisie bevat ook een standpunt van de sector over de transitie van het landelijk gebied. Belangrijke informatie om mee te nemen in het werkprogramma Buitengebied dat voor 2026 op de planning is gezet. Moerdijks Ondernemersontbijt Het zestiende ondernemersontbijt was een groot succes, met maar liefst 220 aanwezige ondernemers. Het evenement bood een inspirerende ochtend en volop gelegenheid tot netwerken. Er werd stilgestaan bij de vele ontwikkelingen in de gemeente, zoals verduurzaming, een nieuw bedrijventerrein, woningbouw en vitale centra.
Gastspreker Tom Coronel wist het publiek te inspireren met zijn verhaal ‘Ondernemen in de hoogste versnelling’, waarin hij het belang van kansen pakken, samenwerken en vernieuwen benadrukte. Met het jaarlijks terugkerende ondernemersontbijt en onze bijdrage aan andere evenementen willen we als gemeente ervoor zorgen dat ondernemers op de hoogte blijven van relevante ontwikkelingen en netwerkinitiatieven, wat bijdraagt aan de groei en relatie met de gemeente en kansen voor samenwerking.
47
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Energy hub gemeente Moerdijk Gedurende de klimaatweek hebben wij in Q4 van 2024 een ondernemersbijeenkomst georganiseerd rondom het thema netcongestie. Aan de hand van praktijkvoorbeelden werden oplossingsrichtingen gepresenteerd zoals het opzetten van een energy hub. Deze bijeenkomst heeft ertoe bijgedragen dat wij in 2025 zowel op het haven- en industrieterrein Moerdijk, als op industrieterrein Dintelmond, met meerdere ondernemers concrete stappen zetten voor de realisatie van energy hubs binnen onze gemeente. Er hebben gedurende 2025 meerdere bijeenkomsten en overleggen met ondernemers plaatsgevonden, er is een concrete opzet voor de energy hub gemaakt, er is kwartierdata uitgelezen, energieprofielen zijn geanalyseerd, en externe partners zoals de netbeheerder zijn actief betrokken bij het proces. Het streven is om in 2026 de eerste energy hub binnen de gemeente Moerdijk live te hebben, en hiermee een bijdrage te leveren aan zowel de economische groei als aan de verduurzaming van het bedrijfsleven binnen onze gemeente.
Regionale samenwerking Stedelijke regio’s Naast dat er gewerkt werd aan de op- en inrichting en transformatie van de samenwerkingsverbanden op het domein van ruimtelijk economische ontwikkeling zoals beschreven in programma 5 werden er ook op de inhoud stappen gezet. Daarvoor werd met de SRWB het werkplan gerelateerd aan de Regionale investeringsagenda vastgesteld. We stelden met de SRBT de ontwikkelstrategie en daaraan gekoppelde uitvoeringsagenda definitief vast. Voor de samenwerking in De Baronie is het eerste concept voor de kernagenda opgeleverd. Regionale bedrijventerreinen programmering Met zowel de SRWB als Baronie is gewerkt aan de programmering van werklocaties op basis van de provinciale behoefteraming bedrijventerreinen NoordBrabant (vastgesteld in 2022). In 2025 wordt hiervoor het Afsprakenkader Bedrijventerreinen Baronie (2025) en SRWB (2026) vastgesteld voor werklocaties voor Regio West-Brabant t/m 2030 en doorkijk naar 2040. Het afsprakenkader bestaat uit: • Economisch toekomstbeeld • Scenario Programmering • Kwalitatieve afspraken • Kwantitatieve afspraken
Gemeente Moerdijk
Spuk samenwerking bedrijventerreinen De subsidie is aangevraagd en gehonoreerd en bedoeld om de organisatiegraad van bedrijventerreinen te versterken. Dit betekent dat bedrijven beter met elkaar kunnen gaan samenwerken om hun terreinen te onderhouden, beheren en verduurzamen. Het gaat bijvoorbeeld over gezamenlijke werken aan energieoplossingen, vergroening of het circulair gebruiken van reststromen. Er worden ‘aanjagers’ ingezet om hierbij te helpen. Dit zijn mensen die bedrijven ondersteunen en helpen bij het opzetten of verbeteren van deze samenwerking. Daarnaast wordt een deel van de subsidie gebruikt om tussen de aanjagers, de regio’s en landelijk kennis te delen. OV/mobiliteit/concessie Vanaf juli '25 is er in West-Brabant gestart met een nieuwe OV-concessie. Voor Moerdijk betekent dit concreet een toename van het OV-aanbod met ongeveer 10%. De belangrijkste aanvulling voor Moerdijk is een nieuwe busverbinding vanaf station Lage Zwaluwe richting LPM en het havengebied. Hiermee zijn belangrijke werklocaties veel beter ontsloten. Deze buslijn rijdt nu een aantal maanden en de eerste resultaten laten zien dat er boven verwachting gebruik van wordt gemaakt.
48
Gemeente Moerdijk
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Prestaties 2025 • Uitvoeren actiepunten uit de in 2024 opgeleverde visie en werkagenda voor de Moerdijkse bedrijventerreinen tot 2040 • Opwaardering fietsroute Breda-Prinsenbeek-Zevenbergen door Provincie Noord-Brabant • Realisatie OV op en rondom Havengebied Moerdijk + LPM • Afspraken met Provincie (en Arriva?) over opwaardering buslijn 119 BredaZevenbergen tot HOV-verbinding • Start uitgifte fase 1 bedrijventerreinen ontwikkeling Zevenbergen Noord • Inventarisatie in hoeverre aanbod deelmobiliteit van en naar station Lage Zwaluwe rendabel is. Dit gekoppeld aan de ontwikkeling van bedrijventerreinen Bedrijvenpoort West-Brabant, LPM en HIM alsook mogelijke recreatiedoeleinden zoals De Biesbosch
2026
2027
2028
49
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Thema Veiligheid Strategisch doel • We bestrijden integraal veiligheidsrisico’s en georganiseerde criminaliteit.
Ontwikkelingen Doorontwikkeling Moerdijk veilig In 2025 is het nieuwe programma ‘Port of Moerdijk nóg Veiliger’ ontwikkeld in samenwerking met het Havenbedrijf, Veiligheidsregio Midden- en West- Brabant, de Omgevingsdienst Midden- en West- Brabant en de provincie Noord-Brabant. In oktober 2025 wordt dit programma bestuurlijk vastgesteld. Dit programma loopt van 2025 tot 2030 en richt zich op de doorontwikkeling van veiligheidsthema’s binnen het haven en industrieterrein, het logistiek park en de directe omgeving hiervan. Jaarlijks benoemt een bestuurlijke stuurgroep de thema’s die in het komende jaar binnen het integraal samenwerkingsverband worden opgepakt. Brandveiligheid en aanvullend te nemen veiligheidsmaatregelen industrieterrein Koekkoeksedijk In 2024 is een opstelplaats open water voor de brandweer gerealiseerd aan de Roode Vaart. Om ook aan de oostzijde van het industrieterrein over voldoende bluswater te kunnen beschikken is het noodzakelijk een put te boren ten behoeve van het onttrekken van bluswater aan de grond. Ook dient een toegangsweg te worden aangelegd om het voor de brandweer mogelijk te maken het industrieterrein te benaderen vanaf de oostelijke zijde. Betreffende de aanleg van deze toegangsweg voor de brandweer zijn wij afhankelijk van de ontwikkeling van de aanleg van de rondweg aangezien de toegangsweg hierop aansluit.
Het ligt niet in de lijn der verwachting dat de bluswatervoorziening aan de oostelijke zijde van het industrieterrein in 2025 nog wordt gerealiseerd. Een stabiele en getrainde crisisorganisatie Er is in 2025 veel ingezet op een stabiele basis voor een sterke crisisorganisatie in gemeente Moerdijk. Door het voeren van kwartaaloverleggen met de hoofden taakorganisaties is er structureel aandacht voor de crisisorganisatie, wordt afgestemd welke ontwikkelingen er spelen en waar de behoefte van de organisatie ligt. Ook zijn er groepsapps per taakorganisatie aangemaakt en zijn alle handige documenten in de gedeelde Teams mappen
gezet. Zo heeft ieder lid van de crisisorganisatie snel toegang tot alle planvorming. Daarnaast is de crisiskast opnieuw ingedeeld en heeft iedere taakorganisatie een eigen crisiskist. Hierin liggen de documenten en andere benodigdheden, zodat de crisisorganisatie ook bij deze documenten kan in geval van stroomuitval. Aan het eind van 2025 komt er voor het Team Bevolkingszorg een opfriscursus gevolgd door een table-top oefening. Dit ter voorbereiding op een grote oefening met de gehele crisisorganisatie in 2026. Doorontwikkeling haven veiligheidsstrategie in samenhang met de uitrol van maatregelen, en het opzetten van een gemeentelijk haventeam, binnen de Mainport aanpak Zeehavens Zeeland-West Brabant In 2025 is gewerkt aan de opzet van het nieuwe Intergemeentelijk Haventeam, waartoe haventoezichthouders per gemeente met aanvullende ondersteunende functies (o.a. handhavingsjurist) momenteel worden aangenomen. Om de onderlinge gemeentelijke samenwerking te borgen is de volgende stap het formaliseren van de samenwerking middels het aangaan van de Samenwerkingsovereenkomst (SOK) Intergemeentelijk Haventeam. Met deze samenwerking beogen de gemeenten een éénduidige bestuursrechtelijke aanpak in de samenwerking binnen de zeehavens Zeeland – WestBrabant, waarbij het Intergemeentelijk Haventeam ingezet gaat worden ten behoeve van het 1.
zo effectief mogelijk benutten van de bestuursrechtelijke mogelijkheden ter bevordering van de veiligheid en leefbaarheid van de Zeehavens in Zeeland en West-Brabant, een en ander als aanvulling op (eventuele) strafrechtelijke en fiscale interventies, 2. het bevorderen van een informatie-gestuurde aanpak van ondermijnende criminaliteit en het in nauwe samenwerking met de havenbedrijven North Sea Port en Port of Moerdijk bevorderen van het toezicht en naleving van ISPS-wetgeving Daarnaast wordt stevig ingezet op de andere 3 pijlers van het Mainportprogramma (informatiebeeld versterken, kennis- en informatiedeling / opwerken van barrières en het treffen van maatregelen voor het mitigeren van risico’s
50
Gemeente Moerdijk
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
in het havengebied en in risicovolle goederenstromen / versterken van de weerbaarheid – fysiek, sociaal en digitaal en het vergroten van de meldingsbereidheid). Ontwikkelen aanpak ondermijnende activiteiten / inzet op awareness Onderdeel van de aanpak is inzetten op bewustwording en het herkennen van signalen door medewerkers. Een start is in 2025 gemaakt door middel van trainingen met toezichthouders van het team VVTH en de buitendienst, als ook bewustwording bij college (experience op trainingslocatie RIEC) en een sessie voor partijbestuurders. Ook dit jaar zetten wij ons in op zowel lokale als districtelijke (preventieve) integrale controles en actiedagen (waaronder ook een actiedag illegale prostitutie).
Focus in 2025 ligt op het buitengebied. Bestuurlijk overleg met ZLTO en een boerenlunch voor agrariërs dragen bij aan bewustwording en het delen van kennis en ervaringen. Ook is een campagne met Meld Misdaad Anoniem gedraaid om de meldingsbereidheid te vergroten. Intern is een werkproces opgesteld en een meldroute voor het verwerken en afhandelen van signalen van ondermijning. Een meer gestructureerde aanpak en de registratie en afhandeling van meldingen van signalen en vermoedens zullen meer (geografische en cijfermatige) inzichten gaan geven in de problematiek binnen de gemeentegrenzen.
Prestaties 2025 • Doorontwikkeling Moerdijk Veilig • Brandveiligheid en aanvullend te nemen veiligheidsmaatregelen industrieterrein Koekkoeksedijk • Doorontwikkeling haven veiligheidsstrategie in samenhang met de uitrol van maatregelen, en het opzetten van een gemeentelijk haventeam, binnen de Mainport aanpak Zeehavens Zeeland-West Brabant • Een stabiele en getrainde crisisorganisatie met blijvende aandacht voor zowel mono- als multidisciplinaire oefeningen • Ontwikkelen aanpak ondermijnende activiteiten • Inzet op awareness • Uitvoering geven aan de doorontwikkeling van Moerdijk Veilig • Concretisering aanpak ondermijning • Inzet op awereness
2026
2027
2028
51
Gemeente Moerdijk
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Financiële wijzigingen programma 3
Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Begroting 2025 huidig
Wijziging 2e berap
Begroting 2025 na wijz.
(Bedragen x € 1.000) (-/- is voordelig) Totaal lasten
16.201
850
17.051
Totaal baten
-14.179
-444
-14.623
2.022
407
2.429
Saldo van baten en lasten Storting in reserves
755
718
1.473
Onttrekking aan reserves
-1.011
-636
-1.647
Resultaat na bestemming
1.767
489
2.255
Samenvatting wijzigingen programma 3
Totaal
489
Kapitaallasten (deels*)
-262
Cultureel erfgoed
-68
Mutatie reserves*
82
Economische zaken
104
Grondexploitatie (deels*)
252
Grondverwerving*
384
Overig
-3
De wijzigingen binnen programma 3 hebben op het begrote resultaat (na bestemming) per saldo een nadelig effect van € 0,5 miljoen. Ten opzichte van de totale omvang (lasten) van dit programma is dat een afwijking van 3%. Dit nadeel is voornamelijk ontstaan als gevolg van ontwikkelingen die te relateren zijn aan de grondexploitaties.
52
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Gemeente Moerdijk
Nadere toelichting mutaties (x € 1.000) In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: • In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; • In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende taakveld is weergegeven; • In de kolom S/I is aangegeven of het een structurele (S) of incidentele (I) afwijking betreft; • De afwijkingen gemarkeerd met een * geen effect hebben op het uiteindelijke resultaat omdat ze een directe relatie hebben met een afwijking binnen een ander programma of omdat deze uitgaven worden gedekt uit een reserve. Onderwerp
Bedrag
Kapitaallasten (deels*)
-262
-31%
% V/N V
S/I Toelichting I
Diverse geplande investeringen waren eind 2024 nog niet volledig afgerond. Dit zorgt ervoor dat de begrote afschrijvingslasten voor 2025 lager uitvallen dan begroot. De lagere kapitaallasten doen zich voornamelijk voor binnen de taakvelden economische havens en waterwegen (€ 94.000 V) en cultureel erfgoed (€ 145.000 V).
Cultureel erfgoed
-68
-6%
V
I
Voor Rijks en gemeentelijke monumenten verwachten we minder lasten t.b.v. onderhoud (€ 50.000 V) en de aanschaf en vervanging van inventaris (€ 20.000 V). Normaliter zou er meer onderhoud uitgevoerd worden, echter we zijn in afwachting van de beschikkingen van de aangevraagde subsidies op basis van de Subsidieregeling instandhouding monumenten. Werkzaamheden uitgevoerd voor de subsidiebeschikking zijn niet subsidiabel. Hierdoor is er dit jaar minder budget nodig.
Mutatie reserves*
82
-8%
N
I
Er wordt meer onttrokken uit de reserve strategische verwervingen (€ 384.000 V) ter dekking van gemaakte kosten i.v.m. strategische grondaankopen (zie ook onderdeel 'overige grondzaken'). Daarnaast worden diverse reservemuaties verwacht die een raakvlak hebben met de grondexploitaties (zie ook de toelichting bij dat onderdeel). Zo wordt een deel van de winstneming in het project Fijnaart West gestort in de reserve bovenwijkse voorzieningen (€ 320.000 N) en ruimtelijke ontwikkeling (€ 60.000 N). Verder geldt dat de bijdragen die worden verwacht vanuit initiatiefnemers van projecten die een bijdrage doen t.b.v. bovenwijkse voorzieningen en ruimtelijke ontwikkelingen worden gestort in de daarvoor ingestelde bestemmingsreserves. Hierdoor wijzigt de verwachte storting in de reserve bovenwijkse voorzieningen en de reserve ruimtelijke ontwikkeling (€ 86.000 N).
Economische zaken
104
23%
N
I
Het college heeft begin juli besloten om in 2025 € 65.000 beschikbaar te stellen om NXT Moerdijk op te schalen, de samenwerking structureel te verankeren en aansluiting te houden bij landelijke, provinciale, regionale en lokale ambities.NXT Moerdijk is een samenwerkingsprogramma op het Haven- en Industrieterrein Moerdijk (HIM) waarin bedrijven, onderwijs en overheid zich verenigen om samen te werken aan de toekomst van de regio. Daarnaast zijn er binnen dit taakveld diverse kleinere verschillen ontstaan (€ 39.000 N).
Grondexploitatie (deels*)
252
2%
N
I
Zoals in de paragraaf grondbeleid in de begroting 2026-2029 is toegelicht wordt in 2025 verwacht dat bij het afsluiten van het project Waterwijk Fijnaart een winstneming ontstaat ter hoogte van ca. € 1,9 mln. Dit is lager dan in eerste instantie was voorzien (€ 175.000 N). Dit is echter vertekenend omdat in de jaarrekening 2024 juist een hogere tussentijdse winstneming heeft plaatsgevonden.Een deel van de winst uit deze grondexploitatie (€ 380.000) wordt gestort in de reserve bovenwijkse voorzieningen en ruimtelijke ontwikkeling (zie onderdeel "mutatie reserves") Voor de grondexploitatie Dorpshart Moerdijk dient de verliesvoorziening te worden opgehoogd (€ 88.000 N). Oorzaak hiervan is dat de kosten voor bouw- en woonrijp maken hoger zijn uitgevallen ivm onverwachtse maatregelen voor het overbruggen van hoogteverschil (keerwanden). Daarnaast is een storting nodig in de voorziening wegens gestegen kosten voor woonrijp maken Vlinderbuurt in Standdaarbuiten (€ 51.000 N). Verder worden hogere bijdragen verwacht vanuit initiatiefnemers van projecten die een bijdrage doen t.b.v. bovenwijkse voorzieningen en ruimtelijke ontwikkelingen (€ 86.000 V). Deze middelen worden gestort in de daarvoor ingestelde bestemmingsreserves (zie onderdeel "mutatie reserves").
Tot slot zijn er diverse kleinere voor- en nadelen ontstaan (24.000 N) Hierbij moet worden opgemerkt dat het resultaat van de grondexploitaties in een bepaald jaar niet altijd een accuraat beeld geeft van de totale winstgevendheid van een grondexploitatie over de volledige looptijd. Tussentijdse winstnemingen en toevoegingen aan de verliesvoorziening hebben bijvoorbeeld een effect op het huidige jaar maar dat hoeft niet te betekenen dat de totale resultaten daarmee ook direct wijzigen. In de paragraaf grondbeleid wordt periodiek (in de jaarrekening en begroting) inzicht gegeven in de totale (verwachte) resultaten per grondexploitatie.
53
Onderwerp Grondverwerving*
Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Bedrag 384
% V/N 100%
Gemeente Moerdijk
S/I Toelichting
N
S/I
Om bij strategische aankopen van onroerende zaken het eventuele verschil tussen de verkrijgingsprijs (incl. bijkomende verwervingskosten) en de marktwaarde (taxatiewaarde) te kunnen dekken, is de reserve strategische verwerving onroerend goed ingesteld. Dit meerdere mag namelijk niet geactiveerd worden op de balans en vormt daarmee een kostenpost in het betreffende jaar. Met betrekking tot diverse strategische verwervingen worden ca. € 384.000 hogere lasten verwacht. Conform de afgesproken spelregels hierover in de nota wordt voorgesteld om deze lasten te dekken uit de reserve strategische verwervingen (zie ook onderdeel 'mutatie reserves').
S/I
Diverse kleinere positieve en negatieve verschillen (< € 50.000).
Overig
-3
-
N
Totaal
489
3%
N
Investeringskredieten (x € 1.000) Binnen programma 3 zijn er naast bovenstaande exploitatiebudgetten, aanpassingen nodig in de eerder beschikbaar gestelde investeringskredieten. Deze investeringen worden na afronding meerjarig afgeschreven. Krediet Pand Noordhaven 60
Bedrag 289
% V/N 100%
N
S/I Toelichting I
Aan de gemeenteraad wordt voorgesteld een investeringskrediet van € 289.000 beschikbaar te stellen voor de aankoop van dit pand in het centrum van Zevenbergen. Het pand is gekocht met de intentie om het te gebruiken voor coaching van leerlingen van het Markland College door jonge ondernemers. De aankoop volgde het protocol voor strategische verwervingen. Later bleek echter dat dit niet geldt voor panden die in gebruik worden genomen. Op basis de BBV-wetgeving dienen dergelijke panden die in gebruik worden genomen meerjarig afgeschreven te worden. Daarnaast is gebleken dat gebruik als onderwijslocatie niet wenselijk is i.r.t. de geldende verordening. Het college wil het pand daarom verkopen. Juridische ontbinding van de koop is niet mogelijk, maar volgens de makelaar is verkoop zonder verlies haalbaar. Vanuit het oogpunt van het budgetrecht van de gemeenteraad wordt voorgesteld een investeringskrediet beschikbaar te stellen voor de aankoop van het pand.
54
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben