Document · PDF

Bijlage 1 Rapport De toekomst van zwemmen in de gemeente Moerdijk

Raadsvergadering 14 december 2023, gemeente MoerdijkBij agendapunt: Toekomst zwembaden35.477 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Totaal ontwikkeling zwembaden 2006-2022 100.000 90.000 80.000 70.000 60.000 50.000 40.000 30.000 20.000 10.000 0 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 De Niervaert

Ons Bad

De Oester

De Bosselaar

Figuur 8 Totale ontwikkeling zwembaden 2006-2022

Bezetting en animo binnenbaden Bezetting Het gemiddelde aantal jaarlijkse bezoekers per vierkante meter zwemwater geeft aan hoe goed een zwembad wordt bezet. Voor een bedrijfseconomisch gezonde exploitatie zijn tenminste 240 bezoeken per vierkante meter per jaar nodig. Vanaf 300 wordt van een ‘vol’ zwembad gesproken. De Oester beschikt over ca. 200 m2 zwemwater. Afgezet tegen de bedrijfseconomische norm biedt dit ruimte voor 50.000-60.000 bezoeken. De Niervaert beschikt over ca. 500 m2 zwemwater. Afgezet tegen de bedrijfseconomische norm biedt dit ruimte voor 125.000-150.000 bezoeken. Deze cijfers worden in beide baden niet gehaald. De Oester ontving de afgelopen 5 jaar tussen 20.000-25.000 bezoeken. Over dezelfde periode ontving De Niervaert tussen 50.000-55.000 bezoeken.

Bezetting en animo buitenbaden Bezetting Voor de bezetting van buitenbaden geldt een landelijk gemiddelde van 40 bezoeken per vierkante meter zwemwater. De Bosselaar beschikt over ca. 1.100 m2 zwemwater. Afgezet tegen de bedrijfseconomische norm biedt dit ruimte voor 44.000 bezoeken. Ons Bad beschikt over ca. 700 m2 zwemwater. Afgezet tegen de bedrijfseconomische norm biedt dit ruimte voor 28.000 bezoeken. Deze cijfers worden in beide baden niet gehaald. De Bosselaar ontving de afgelopen 5 jaar tussen 15.000-18.500 bezoeken. Met een piek in 2018 met ruim 27.000 bezoekers. Over dezelfde periode ontving Ons Bad tussen 23.000-25.500 bezoeken. Hiermee komt Ons Bad wel dichtbij het landelijk gemiddelde. Wellicht omdat dit buitenbad is verwarmd trekt het bad meer bezoekers. Er moet worden opgemerkt, dat het zwemwateraanbod en het bezoek van buitenbaden veel minder sterk met elkaar samenhangen dan bij binnenbaden. Bij slecht weer kan het zwembad nog zo groot zijn, maar dat zal voor het bezoek niet veel uitmaken. Andersom zal bij mooi weer ieder buitenbad druk zijn. Ook de kwaliteit van het buitenwater in de omgeving heeft grote invloed op het aantal bezoeken.

2.2.4 Openstelling De Niervaert De Niervaert is iedere dag geopend, alleen op maandag gesloten. De openingstijden zijn doordeweeks ruimer in vergelijking met de zaterdag en zondag. Het rooster van De Niervaert is behoorlijk horizontaal: veelal worden de zwemactiviteiten op verschillende dagen op dezelfde 24

tijd aangeboden. Dat komt de herkenbaarheid voor de bezoekers ten goede. Het zwembad is continue geopend. Dag Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zondag

Openingstijden Gesloten 09.00-22.00 uur 07.00-22.00 uur 09.30-22.00 uur 09.00-21.00 uur 08.00-14.00 uur 09.00-16.00 uur

De recreatieve openstelling is aan de ruime kant ten opzichte van de zwemlessen en doelgroep zwemmen. De zwemlessen zijn onderverdeeld in ‘turbo’ of ‘regulier' zwemlessen. Turbo zwemmen is 1x per week, 90 minuten met 12 kinderen. Regulier zwemles is op eigen tempo, 1x per week, 60 minuten en een kleinere groep van 9 kinderen. Doelgroepactiviteiten worden aangeboden in lessen van 45 minuten. De onderstaande tabel laat zien hoeveel uur per week wordt besteed aan zwemlessen, doelgroep- en recreatief zwemmen: De Niervaert Zwemlessen Doelgroepen Recreatief zwemmen

Uren/week 24,5 12,75 43,5

Ons Bad Buitenbad Ons Bad is in de wintermaanden gesloten. Het zwembad is geopend vanaf 1 mei tot 1 september. De openingstijden zijn doordeweeks ietsje ruimer dan in het weekend. Dan is het bad voor de vroege vogels geopend. Hierbij wordt opgemerkt dat in de zomervakantieperiode de openingstijden ruimer zijn. De openstelling van Ons Bad is weersafhankelijk. Tegen een kleine meerprijs kunnen abonnementhouders in de zomerperiode ook in De Niervaert terecht. Bij Ons Bad wordt het beheer gedaan door Stichting Ons Bad. De dagdagelijkse exploitatie, zoals badmeesters, toezichthouders, kassamedewerkers, wordt uitbesteed aan Optisport. Dag Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zondag

Openingstijden 07.15-08.30 uur 07.15-08.30 uur 07.15-09.30 uur 07.15-08.30 uur 07.15-09.30 uur 13.00-17.30 uur 13.00-17.30 uur

15.00-18.30 uur 15.00-18.30 uur 15.00-17.30 uur 15.00-17.30 uur 15.00-17.30 uur

De Oester Voor wat betreft het rooster van De Oester gelden dezelfde opmerkingen als voor die van De Niervaert: het is behoorlijk horizontaal, maar er is geen sprake van een doorlopende openstelling en dat leidt tot een minder efficiënte personele inzet. Dag Maandag Dinsdag

Openingstijden 16.00- 21.00 uur 07.00-09.45 uur 13.15-14.15 uur 25

Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zondag

16.00-21.15 uur 09.00-10.45 uur 13.30-17.30 uur 09.00-10.45 uur 16.00-20.30 uur 07.00-10.30 uur 14.15-18.45 uur 08.30-16.00 uur Gesloten

De recreatieve openstelling is iets ruimer t.o.v. de zwemlessen en doelgroep zwemmen. Zwemlessen duren 30-45 minuten. Doelgroep zwemmen zijn lessen van 45 minuten. De Oester heeft onlangs extra personeel aangenomen en wil daarmee de openingstijden uitbreiden. De onderstaande tabel laat zien hoeveel uur per week wordt besteed aan zwemlessen, doelgroepen recreatief zwemmen. De Oester Zwemlessen Doelgroepen Recreatief zwemmen

Uren/week 13,75 4,5 18,75

De Bosselaar Buitenbad De Bosselaar is in de wintermaanden gesloten. Het zwembad is geopend vanaf 1 mei tot 1 september. De openingstijden zijn op de woensdag en vrijdag ruimer. Hierbij wordt opgemerkt dat in de zomervakantieperiode de openingstijden ruimer zijn. De openstelling van De Bosselaar is weersafhankelijk. Tegen een kleine meerprijs kunnen abonnementhouders in de zomerperiode ook in De Niervaert terecht. De dagdagelijkse exploitatie, zoals badmeesters, toezichthouders, kassamedewerkers, wordt uitbesteed aan Optisport. Dag Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag Zondag

Openingstijden 13.00-15.00 uur 13.00-15.00 uur 13.00-17.00 uur 13.00-15.00 uur 13.00-17.00 uur 13.00-15.00 uur 13.00-15.00 uur

Vanaf 22 graden is het zwembad geopend van 13.00 tot 18.00 uur en in de zomervakantie, bij 22 graden, van 11.00 tot 18.00 uur.

2.2.5 Personeel en organisatie De Niervaert De Niervaert is eigendom van de gemeente Moerdijk. De dagdagelijkse exploitatie is uitbesteed aan Optisport, een vennootschap met ervaring met de exploitatie van zwembaden. In 2022 zijn er 14 FTE werkzaam, dit zijn rond de 45 medewerkers. Hiervan is 1 FTE management en 13 FTE operationeel inzetbaar. Deze zijn echter niet aan één zwembad gekoppeld. De exploitatie van Ons Bad en De Bosselaar wordt ook door Optisport gedaan. In de zomerperiode worden de toezichthouders en zwemonderwijzers uit de binnenbaden veelal in de buitenbaden ingezet. Daarnaast zijn de personeelsleden voor de gehele Niervaert werkzaam waaronder ook het zalencomplex, sporthal en horeca. Het is op basis van de ontvangen informatie niet mogelijk om een beoordeling van de personele formatie per zwembad uit te voeren.

De Oester In 2015 is Stichting Zwembad Fijnaart opgericht. De stichting bestaat uit 6 bestuursleden op vrijwillige basis. De stichting heeft de voorkeur om nog een extra persoon in het bestuur te hebben, zodat er een oneven aantal is. Bij voorkeur een jonger persoon zodat er ook een verdeeldheid is qua leeftijden. Daarnaast heeft de stichting 10 personen parttime in dienst. Dit is in totaal 4 FTE. Hiervan zijn er 6 parttime zweminstructeurs/instructrices (ongeveer 2,67 FTE) en 4 parttime kassamedewerkers/ toezichthouder (ongeveer 1,33 FTE). Deze laatste functie houdt zich bezig met het algehele toezicht van het zwembad, aannemen van de telefoon en kassamedewerker.

Ons Bad In 2015 is Stichting Ons Bad opgericht. De stichting heeft 9 vrijwillige bestuursleden. Veel van deze bestuursleden zijn gestart vanaf 2015. Verder is de stichting georganiseerd met verschillende commissie-overleggen, zoals schilderen, groen, techniek/onderhoud, evenementen en schoonmaak. Per commissie sluit er altijd één bestuurslid aan. Een groot deel van de zaken wordt uitgevoerd door vrijwilligers, zoals het onderhoud en technische zaken. Er zijn ongeveer 90 vrijwilligers die zich inzetten in de verschillende commissie groepen. Vanaf 2015 is het vrijwilligersaantal redelijk stabiel gebleven. De dagelijkse exploitatie wordt uitbesteed aan Optisport. Stichting Ons Bad en Optisport zitten 1 á 2 keer per jaar samen om zaken te bespreken. Naast de vooraf geplande vergaderingen hebben Optisport en Stichting Ons Bad tijdens het zwemseizoen meerdere keren per week contact, zowel online als fysiek.

De Bosselaar De Bosselaar is eigendom van de gemeente Moerdijk. De dagdagelijkse exploitatie is - in combinatie met De Niervaert - uitbesteed aan Optisport.

2.2.6 Staat gebouwen en baden De algemene staat van de gebouwen en baden is beoordeeld op basis van een quickscan ter plaatse. Er is nadrukkelijk geen uitgebreide technische inspectie - waarbij ieder element afzonderlijk wordt beoordeeld - uitgevoerd. Tijdens de quickscan is gekeken naar de volgende vijf criteria: • Functionaliteit • Bouwtechniek • Installaties • Binnenklimaat • Verduurzaming Het criterium ‘Functionaliteit’ geeft vooral aan of de (zwem)accommodatie aansluit op de gebruiksvraag. De criteria ‘Bouwtechniek’ en ‘Installaties’ geven antwoord op vragen als leeftijd en klachten- en storingshistorie ervan. De wijze waarop luchtverversing van de (zwem)accommodatie plaatsvindt wordt behandeld bij het criterium ‘Binnenklimaat’. Het criterium ‘Verduurzaming’ geeft een indicatie van de mate waarin reeds verduurzamingsmaatregelen uitgevoerd zijn. Per criterium is naar de volgende drie waarderingsniveau ’s gekeken: 1

Functioneert naar wens

Verbetering gewenst

Verbetering noodzakelijk 27

Functionaliteit Indien het gebouw volledig aansluit op de gebruiksvraag scoort het groen (1). Het scoort oranje (2) als het beperkt aansluit op de gebruiksvraag. Als het geven van lessen of anderszins gebruik van het gebouw onverantwoord is scoort het rood (3). Bouwtechniek Indien het gebouw tussen de 0-20 jaar oud en dus als nieuw is scoort het groen (1). Het scoort oranje (2) als de functievervulling van het gebouw in gevaar komt (20-50 jaar oud). Indien er sprake is van onomkeerbare veroudering (≥ 50 jaar oud) scoort het rood (3). Installaties Indien de installaties tussen de 0-10 jaar oud en dus als nieuw zijn scoort het groen (2). Het scoort oranje (2) als de functievervulling van de installaties in gevaar komt (10-25 jaar oud). Indien er sprake is van onomkeerbare veroudering (≥ 25 jaar oud) scoort het rood (3). Binnenklimaat Indien er sprake is van mechanische toevoer en mechanische afvoer scoort het groen (1). Indien het gebouw uitgerust is met natuurlijke toevoer en mechanische afvoer scoort het oranje (2). Indien er alleen sprake is van natuurlijk toe- en afvoer scoort het rood (3). Verduurzaming Indien er verduurzaamd is op het gebied van isolatie, energieopwekking, warmteterugwinning, etc. scoort het groen (1).

Het scoort oranje als er alleen verduurzaamd is op het gebied van isolatie vloer, dak, gevel en/of wanneer verduurzamingsmaatregelen met een langere terugverdientijd (> 5 jaar) niet zijn getroffen. Indien er totaal niet verduurzaamd is scoort het rood (3).

De Niervaert Het is zichtbaar dat er alleen onderhoud wordt uitgevoerd om de veiligheid en bedrijfszekerheid van de accommodatie te borgen. Wettelijke keuringen en verplichtingen worden uitgevoerd. Planmatig onderhoud wordt niet uitgevoerd. Het dak van de sporthal verkeert in slechte staat. Er is regelmatig sprake van lekkages. Het wand- en vloertegelwerk van de bassins/perrons en douche- en kleedruimten verkeert in matige conditie. Het vertoont algehele slijtage. Er worden jaarlijks kosten gemaakt om het tegelwerk plaatselijk te repareren. Het systeemplafond in de ruimte van het instructiebad vertoont aantasting als gevolg van de atmosferische omstandigheden. Dit heeft vooral betrekking op het plafondraster. De gebreken aan de wand-, vloer- en plafondafwerkingen hebben negatieve invloed op de hygiënische en esthetische kwaliteit. De meeste installaties dateren uit 2016 en zijn daarmee jonger dan 10 jaar. Het gaat onder andere om de cascade cv ketels, indirect gestookte boiler douches, regelkasten lbk, regelkasten cv (revisie), circulatiepompen, etc. Van de zwembadinstallatie zijn de grote cv ketel, tegenstroomapparaten en filters ouder, maar worden er geen problemen ervaren met de functionaliteit. Het risico op gebreken neemt wel toe. Zo kunnen filters spontaan scheuren. De luchtbehandeling, koeling van de kantoren en een deel van de verlichting verkeren in matige staat.

Deze functioneren niet naar behoren. Verbetering van het binnenklimaat is wenselijk. Voor conditionering van het zwemwater wordt gebruik gemaakt van een chloor- en zwavelzuur opslag/installatie. Door veranderingen in wet- en regelgeving hieromtrent zal op termijn naar zoutelektrolyse overgestapt of anderszins ingrijpende maatregelen uitgevoerd moeten worden. De afgelopen jaren zijn reeds een beperkt aantal verduurzamingsmaatregelen genomen. Zo zijn de circulatiepompen van de zwembadinstallatie vervangen door energiezuinige exemplaren en is gedeeltelijk led verlichting aangebracht. Een vergaande verduurzaming van het gebouw maakt gelijktijdig een grootschalige renovatie noodzakelijk. De exploitant geeft aan dat het gebouw op het gebied van functionaliteit optimaal wordt benut. Er is sprake van veel ‘kruisbestuiving’ vanwege de sociale functie en het multifunctionele karakter van de accommodatie. 28

De Bosselaar De onverwarmde baden en bijbehorende zwembadinstallatie worden jaarlijks keurig correctief en preventief onderhouden. Wettelijke keuringen en verplichtingen worden uitgevoerd. De betonnen bassins worden jaarlijks (plaatselijk) gecoat. Er zijn geen noemenswaardige gebreken waargenomen aan de bassins. Ondanks de leeftijd verkeren deze in goede staat. Er zijn ook geen klachten van de exploitant met betrekking tot de bassins. Op het gebied van bouwtechniek van de opstallen is er sprake van onomkeerbare veroudering. De machinekamer, de kleedgebouwen en het horecagebouw zijn niet geïsoleerd uitgevoerd en bevatten enkel glas. De opstallen vertonen allerlei gebreken, uiteenlopend van houtschade aan de gevelkozijnen tot betonschade aan de draagconstructies van de kleedgebouwen. Meerdere installaties zijn niet ouder dan 10 jaar en functioneren naar behoren. Enkele installaties of delen daarvan zijn ouder dan 10 jaar. Het risico op gebreken neemt daarom wel toe. De circulatiepompen van de zwembadinstallatie blijven een aandachtspunt omdat deze gevoelig zijn voor vocht en temperatuurswisselingen. Voor conditionering van het zwemwater wordt gebruik gemaakt van een chloor- en zwavelzuur opslag/installatie. Door veranderingen in wet- en regelgeving hieromtrent zal op termijn naar zoutelektrolyse overgestapt of anderszins ingrijpende maatregelen uitgevoerd moeten worden.

Er is geen sprake van een geconditioneerd binnenklimaat in de opstallen. Daarnaast zijn er nauwelijks tot geen verduurzamingsmaatregelen gedaan. Hierbij moet de kanttekening worden geplaatst dat de baden onverwarmd zijn. Op dat gebied zijn dus nauwelijks besparingen/verbeteringen te verwachten. De exploitant geeft aan nooit hulp te hebben gehad van de Vrienden van de Bosselaar voor het plegen van onderhoud of het organiseren van activiteiten. De exploitant geeft aan dat er op het gebied van organiseren van evenementen nog wel winst te behalen is. Dus functioneel gezien is verbetering gewenst.

De Oester Deze accommodatie wordt duidelijk zichtbaar gedegen onderhouden. Wettelijke keuringen en verplichtingen worden uitgevoerd. Sinds 2016 is een duidelijke inhaalslag gemaakt. Het gebouw verkeert bouwkundig gezien in goede staat. In 2006/2007 is deze accommodatie grootschalig gerenoveerd waarbij onder andere het wand- en vloertegelwerk van het bassin/perron en douche- en kleedruimten is vervangen. Een deel van de gevelkozijnen is uitgevoerd in kunststof. Het aanwezige isolatieglas stamt uit de periode 2007-2009. De gevels zijn (grotendeels) gereinigd, opnieuw gevoegd en geïmpregneerd. Het dak kent weinig lekkages en vervanging van de dakbedekking is voorlopig niet aan de orde. De dakbedekking is bij de renovatie in 2006/2007 nog gerenoveerd/vervangen. Het binnen- en buitenschilderwerk wordt goed bijgehouden. De aanwezige vloer-, wand- en plafondafwerkingen verkeren in goede staat. De toiletcombinaties zijn als inbouw uitgevoerd en verkeren in goede staat. De aanwezige installaties zijn doorgaans niet ouder dan 10 jaar en functioneren naar behoren. Enkele installaties zijn ouder dan 10 jaar zoals de cv-ketel (2000), tegenstroomapparaat, buffer en zoutelektrolyse (2008/2009). De cvketel staat op de nominatie voor vervanging in 2023 in verband met een slecht rendement.

Er zijn al verschillende verduurzamingsmaatregelen getroffen met een relatieve korte terugverdientijd zoals een wtw installatie, ledverlichting en zonnecollectoren. De zonnecollectoren zorgen deels voor opwarming van het zwemwater. Dit zorgt voor een lager gasverbruik zodat er niet uitsluitend met gas verwarmd hoeft te worden. Recentelijk (2 jaar geleden) is een uv installatie aangebracht voor optimalisatie/verbetering van de zwemwaterkwaliteit. Hierdoor zijn de chloorwaarden erg laag. De uv installatie zorgt wel voor een lichte stijging van het elektraverbruik. De exploitant bekijkt of optimalisatie van de regeling mogelijk is zodat het elektraverbruik afneemt. Men overweegt plaatsing van zonnepanelen zodat elektriciteit (deels) zelf kan worden opgewekt. Vanwege het ontbreken van langetermijnperspectief is de exploitant logischerwijs terughoudend met het treffen van verduurzamingsmaatregelen met een langere terugverdientijd (> 5 jaar). Er is dus nog ruimte om het gebouw verder te verduurzamen. De exploitant geeft aan dat het gebouw op het gebied van functionaliteit optimaal wordt benut.

Ons Bad De verwarmde baden en bijbehorende zwembadinstallatie worden jaarlijks keurig correctief en preventief onderhouden. Wettelijke keuringen en verplichtingen worden uitgevoerd. De betonnen bassins worden jaarlijks plaatselijk gecoat/bijgewerkt. Elke 5 jaar wordt de coating volledig vervangen door een professional. Er zijn geen noemenswaardige gebreken waargenomen aan de bassins. Ondanks de leeftijd verkeren deze in goede staat. Er zijn ook geen klachten van de exploitant met betrekking tot de bassins. Op het gebied van bouwtechniek van de opstallen is verbetering wenselijk. De machinekamer, de kleedgebouwen en overige ruimten zijn niet geïsoleerd uitgevoerd en bevatten enkel glas. De opstallen vertonen daarentegen slechts op kleine schaal gebreken. Het schilderwerk wordt keurig bijgehouden. In het recente verleden zijn alle houten boeiboorden vervangen door onderhoudsarme exemplaren. De aanwezige installaties zijn doorgaans niet ouder dan 10 jaar en functioneren naar behoren. Van de zwembadinstallatie zijn de cv-ketel en filters ouder, maar worden er geen problemen ervaren met de functionaliteit. Het risico op gebreken neemt wel toe. Zo kunnen filters spontaan scheuren. Voor conditionering van het zwemwater wordt gebruik gemaakt van een chloor- en zwavelzuur opslag/installatie.

Door veranderingen in wet- en regelgeving hieromtrent zal op termijn naar zoutelektrolyse overgestapt of anderszins ingrijpende maatregelen uitgevoerd moeten worden. Er is geen sprake van een geconditioneerd binnenklimaat in de opstallen. Daarnaast zijn er enkele verduurzamingsmaatregelen getroffen zoals het plaatsen van zonnepanelen en energiezuinige circulatiepompen van de zwembadinstallatie. Het gasverbruik is relatief hoog, maar dat is logisch verklaarbaar omdat het zwemwater wordt verwarmd met behulp van een gasgestookte cv-ketel. De exploitant geeft aan dat de accommodatie op het gebied van functionaliteit optimaal benut wordt. Buitenom het zwemmen worden aanvullende evenementen georganiseerd op het terrein. De bevindingen hebben geleid tot het volgende overzicht: Functionaliteit

Bouwtechniek

Installaties

Binnenklimaat

Verduurzaming

Bosselaar

Niervaert

Oester

Ons Bad

2.2.7 Exploitatielasten In bijlage 2 zijn de exploitatielasten van de verschillende baden opgenomen. In verband met de vertrouwelijkheid van deze gegevens wordt de bijlage bij deze publicatie verwijderd.

2.2.8 Gemeentelijke lasten De gemeentelijke lasten ten behoeve van de (zwem)accommodaties bestaan enerzijds uit de exploitatiebijdrage voor de exploitant en anderzijds uit diverse eigenaarslasten. De exploitant ontvangt per (zwem)accommodatie een exploitatiebijdrage. In onderstaand overzicht zijn de werkelijk verstrekte exploitatiebijdragen van de laatste vijf (5) jaren inzichtelijk gemaakt. Dit is per (zwem)accommodatie uitgesplitst3. Gemiddeld was de totale bijdrage circa 843.000 euro. Voor het jaar 2022 is met een extra kolom inzichtelijk gemaakt wat het procentuele aandeel per accommodatie is en wat de financiële ‘bijdrage’ is per inwoner van de betreffende woonkern (gerekend met inwonersaantallen per 1 januari 2022).

Optisport ontvangt één exploitatiebijdrage voor het complex De Niervaert. De gemeente beschouwt De Niervaert financieel gezien als één gebouw en daarom is een exacte lastensplitsing tussen zwembad en overige niet mogelijk. De gehanteerde verdeling is zwembad 50% en overige 50%. 3

Exploitatiebijdragen werkelijk Jaar / Naam

2018

2019

2020

2021

Bosselaar

73.224

74.635

76.632

143.879

78.300

8% / 5,39

- zwembad

200.424

204.280

209.676

294.960

245.613

29% / 41,35

- overige

200.424

204.280

209.676

294.960

245.613

29% / 41,35

Oester

168.684

163.616

157.577

189.752

162.784

19% / 28,61

Ons Bad

115.165

120.713

121.594

133.763

125.612

15% / 50,24

Totaal

757.921

767.524

775.155

1.057.314

857.922

100%

2022

Niervaert

De exploitatiebijdragen in 2021 en 2022 zijn hoger dan andere jaren. Dit heeft te maken met de rijkssubsidie Specifieke Uitkering IJsbanen en Zwembaden (SPUKIJZ). De specifieke uitkering werd verstrekt aan gemeenten voor de compensatie van het exploitatietekort dat een zwembad of een ijsbaan in de betreffende periodes heeft geleden. Dit tekort was het gevolg van de maatregelen tegen de verspreiding van COVID-19. De door de gemeente ontvangen rijksbijdragen zijn doorbetaald aan de exploitant door middel van een hogere exploitatiebijdrage in de betreffende jaren. De exploitatiebijdrage is de komende vier (4) jaren geraamd op gemiddeld 826.408 euro per jaar (838.908 in 2023, 2024, 2026 en 788.908 in 2025). De gemeente ontvangt voor de jaren 2022 en 2023 voor alle vier de zwembaden een eenmalige rijkssubsidie Specifieke Uitkering Meerkosten Energie Openbare Zwembaden (SPUKMEOZ). Het betreft een totaalbedrag van circa 643.000 euro als compensatie voor de hoge energieprijzen. Voor 2023 betreft het een voorschot; dit wordt achteraf afgerekend op basis van werkelijk verbruik. De gemeente betaalt de rijksbijdrage door aan de exploitant. Deze eenmalige hogere exploitatiebijdrage heeft op dit moment verder geen gevolg voor de geraamde kosten van de komende jaren.

Naast de exploitatiebijdrage heeft de gemeente als eigenaar van de (zwem)accommodatie nog enkele kosten, de zogenoemde eigenaarslasten. Onder eigenaarslasten worden verstaan: 1. Belastingen en heffingen; 2. Verzekeringen; 3. Externe adviseurs; 4. Onderzoeken; 5. Mutatie voorziening MOP gebouwen (alleen bij De Niervaert); 6. Rentecomponent kapitaallasten; 7. Afschrijvingscomponent kapitaallasten; 8. Overige goederen en diensten. Voor het totale onderzoek zijn de eigenaarslasten minder relevant en zijn om die reden niet inzichtelijk gemaakt. De totale werkelijke gemeentelijke lasten per (zwem)accommodatie zijn: Gemeentelijke lasten werkelijk Jaar/Naam Bosselaar

2018

2019

2020

2021

80.575

85.806

88.181

88.869

2022 91.589

8% / 6,30

Niervaert

- zwembad

346.613

356.617

360.522

363.967

368.151

33% / 62,14

- overige

346.613

356.617

360.522

363.967

368.151

33% / 62,14

Oester

179.739

174.319

168.031

167.862

162.784

15% / 28,61

Ons Bad

115.438

120.960

121.841

121.892

125.810

11% / 50,32

Totaal

1.068.978

1.094.319

1.099.097

1.106.557

1.116.485

100%/

Voor het jaar 2022 is met een extra kolom inzichtelijk gemaakt wat het procentuele aandeel per accommodatie is en wat de financiële ‘bijdrage’ is per inwoner van de betreffende woonkern (gerekend met inwonersaantallen per 1 januari 2022). De totale gemeentelijke lasten zijn de komende vier (4) jaren geraamd op gemiddeld 1.109.716 euro per jaar. Dit is zo verwerkt in de meerjarenbegroting.

2.2.9 Energieverbruik Het energieverbruik (gas en elektriciteit) is hieronder per (zwem)accommodatie uitgesplitst 4. Aardgasverbruik in m3 Naam

2018

2019

2020

2021

2022

De Bosselaar

220

172

138

182

122

- zwembad

155.884

141.429

123.274

140.479

134.545

- overige

66.808

60.612

52.832

60.205

57.662

De Oester

28.366

30.044

24.052

22.661

27.183

Ons Bad

10.772

18.699

8.663

25.031

10.692

Totaal

262.050

250.956

208.959

248.558

230.204

De Niervaert

Elektriciteitsverbruik in kWh Naam

2018

2019

2020

2021

2022

De Bosselaar

59.675

60.705

41.517

54.569

71.709

- zwembad

287.713

301.397

237.729

236.499

255.772

- overige

123.306

129.170

101.884

101.357

109.616

De Oester

103.988

85.162

59.678

70.280

81.635

Ons Bad

73.082

69.170

73.999

42.048

29.871

Totaal

647.764

645.604

514.807

504.753

548.603

De Niervaert

Het energieverbruik van de (zwem)accommodaties is vergeleken met landelijke cijfers conform het document ‘VNG - Monitoring energiegebruik’ van Republiq, d.d. 17 juni 2021. Er is hierbij alleen gekeken naar de binnenzwembaden omdat de buitenzwembaden ‘slechts’ 4 maanden per jaar geopend zijn en De Bosselaar een onverwarmd bad betreft. Bovendien zijn er geen betrouwbare benchmarkcijfers van buitenzwembaden beschikbaar. Het aardgasverbruik van De Niervaert (alleen zwembad) bedroeg gemiddeld 139.122 m3 per jaar, wat op basis van een bvo van 1.817 m2 neerkomt op ca. 77 m3 per m2. Dit is 30% hoger dan het Het zwembad van complex De Niervaert bezit geen aparte meetinrichting die alleen het energieverbruik van het zwembad registreert. Daarom is een exacte splitsing van energieverbruik tussen zwembad en overige niet mogelijk. De gehanteerde verdeling is zwembad 70% en overige 30% (aanname). 4

landelijk gemiddelde (59 m3 per m2). Hierbij geldt de kanttekening conform voetnoot 4. Als het totale bvo van 5.281 m2 en het totale aardgasverbruik van De Niervaert (zwembad, sporthal, zalen en overige samen) in ogenschouw wordt genomen is de uitkomst ca. 38 m3 per m2. Vanwege het ontbrekende van betrouwbare benchmarkcijfers van multifunctionele sportcentra als De Niervaert kan deze uitkomst niet vergeleken worden. Het aardgasverbruik van alleen de sporthal kan niet goed vergeleken worden omdat in de gehanteerde verdeelsleutel van 30% ook de overige ruimten zijn begrepen. Het aardgasverbruik van De Oester bedroeg gemiddeld 26.461 m3 per jaar, wat op basis van een bvo van 730 m2 neerkomt op ca. 36 m3 per m2. Dit is 64% lager dan het landelijk gemiddelde (59 m3 per m2). Het elektriciteitsverbruik van De Niervaert (alleen zwembad) bedroeg gemiddeld 263.822 kWh per jaar, wat op basis van een bvo van 1.817 m2 neerkomt op ca. 145 kWh per m2. Dit is 11% lager dan het landelijk gemiddelde (161 kWh per m2). Hierbij geldt de kanttekening conform voetnoot 4. Als het totale bvo van 5.281 m2 en het totale aardgasverbruik van De Niervaert (zwembad, sporthal, zalen en overige samen) in ogenschouw wordt genomen is de uitkomst ca. 71 kWh per m2. Vanwege het ontbrekende van betrouwbare benchmarkcijfers van multifunctionele sportcentra als De Niervaert kan deze uitkomst niet vergeleken worden.

Het elektriciteitsverbruik van alleen de sporthal kan niet goed vergeleken worden omdat in de gehanteerde verdeelsleutel van 30% ook de overige ruimten zijn begrepen. Het elektriciteitsverbruik van De Oester bedroeg gemiddeld 80.149 kWh per jaar, wat op basis van een bvo van 730 m2 neerkomt op ca. 110 kWh per m2. Dit is 46% lager dan het landelijk gemiddelde (161 kWh per m2).

2.2.10 Conclusies •

•

• • •

•

Het aanbod qua voorzieningen en activiteiten is bij De Niervaert het grootst en uitgebreidst. Bij De Oester, Ons Bad en De Bosselaar zijn beperkte voorzieningen aanwezig. Bij de buitenbaden worden er geen lessen aangeboden, alleen recreatief. Bij alle baden worden er diverse evenementen en activiteiten georganiseerd. Het bezoek van de zwembaden is vanaf 2006 teruggelopen. De algemene tendens van de afname komt door een andere invulling van vrijetijdsbesteding. Waarbij men voorheen naar het zwembad ging, zijn er tegenwoordig meer activiteiten die men kan ondernemen. Deze daling is bij De Niervaert groter dan bij De Oester en De Bosselaar. Het gebruik van Ons Bad is vanaf 2006 grotendeels hetzelfde gebleven. Het gebruik van een buitenbad is grotendeels weersafhankelijk. Bij een mooie warme zomer ligt het gebruik hoger in vergelijking met een koude regenachtige zomer. De afname bij De Oester en De Niervaert komt ook door afname van schoolzwemmen. In 2020 en 2021 is bij alle baden een afname te zien in verband met de coronacrisis, dit is deels hersteld in 2022. Afgezet tegen het landelijk gemiddelde per vierkante meter zwemwater bieden de binnenen buitenbaden in Moerdijk samen plaats aan ca. 250.000 bezoekers per jaar. Dit aantal wordt niet bereikt. De Niervaert en De Oester zijn het gehele jaar geopend, waarbij De Niervaert een bredere openstelling heeft.

• •

binnenklimaat in de opstallen van De Bosselaar en Ons Bad is slecht. Hierbij moet worden opgemerkt dat een significant deel van de opstallen feitelijk geen binnenklimaat heeft omdat het ‘open’ kleedruimten bevat. Die ruimten zijn niet geconditioneerd met verwarming en ventilatie. De verwachting is dat op dit gebied nauwelijks tot geen verbetering mogelijk is. Op het gebied van installaties is directe verbetering niet noodzakelijk, maar wel gewenst. In De Niervaert is verbetering gewenst op het gebied van binnenklimaat. Verduurzaming is gewenst in het geval van Ons Bad en de Oester. Ook op het gebied van bouwtechniek en installaties is verbetering gewenst betreffende Ons Bad. De totale gemeentelijke lasten zijn de komende vier (4) jaren geraamd op gemiddeld 1.109.716 euro per jaar (totaal 4.438.864 euro), waarvan de exploitatiebijdrage de komende vier (4) jaren geraamd is op gemiddeld 826.408 euro per jaar (totaal 3.305.632 euro). Het relatief lage energieverbruik van De Oester valt op. Dit ligt ver onder het landelijk gemiddelde, zowel het aardgas- als elektriciteitsverbruik. De compacte gebouwmassa, (na)isolatie van de gebouwschil en het uitvoeren van treffende verduurzamingsmaatregelen als zonnecollectoren, wtw installatie en led verlichting zijn een logische verklaring hiervoor. Het aardgasverbruik van De Niervaert is 30% hoger dan het landelijk gemiddelde.

Waarschijnlijk is het niet uitvoeren van verduurzamingsmaatregelen hiervan de hoofdoorzaak. Qua elektriciteitsverbruik wijkt De Niervaert niet noemenswaardig af van het landelijk gemiddelde.

2.3 Kaders De volgende kaders hebben invloed op zwemmen en zwemvoorzieningen in gemeente Moerdijk:

2.3.1 Bestuursakkoord •

Het college heeft in het coalitieakkoord 2022-2026 aangegeven om met realisme naar het voorzieningenniveau te kijken. In het coalitieakkoord staat: " We zijn trots op de meer

landelijke kwaliteiten van de kleinere kernen en we kijken met realisme naar de voorzieningen in deze kleinere kernen. We blijven de voorzieningen in de kleine kernen steunen als inwoners ze gebruiken. Maar we durven ook zaken te veranderen als het gebruik te ver terugloopt en kosten onevenredig oplopen."

2.3.2 Omgevingsvisie (concept) In de omgevingsvisie gaat het om de vraag: hoe ziet de gemeente Moerdijk eruit in 2040? In deze omgevingsvisie beschrijven we als gemeente hoe we kijken naar de ontwikkeling van de gemeente Moerdijk. We geven aan welke kansen én uitdagingen er zijn. En hoe we daarmee om willen gaan. Alles wat te maken heeft met de fysieke leefomgeving komt voorbij. Onderstaand een aantal relevante punten: Hoofdkern; Zevenbergen • We versterken en clusteren de belangrijkste maatschappelijke, culturele en commerciële voorzieningen in (het centrum van) Zevenbergen, zoals niet-dagelijkse winkels, horeca, bibliotheek, (voortgezet) onderwijs en belangrijke zorgfuncties, waaronder verpleeghuiszorg en gespecialiseerde zorg. • We zetten in op een brede opwaardering en tweezijdige ontwikkeling van stationsgebied Zevenbergen tot modern knooppunt. • We zetten als gemeente in op het verbeteren van de fietsmobiliteit binnen de gemeente. • Als gemeente Moerdijk faciliteren we elektrische mobiliteit en zetten daarbij in Zevenbergen in op een toereikende laad-infrastructuur, zowel voor de auto als voor de fiets. • Als gemeente spannen we ons in voor het doortrekken van de Roode Vaart in Zevenbergen door de ontbrekende schakels aan te leggen en hier ook kleinschalig recreatief gebruik mogelijk te maken.

Voorzieningen kernen; Fijnaart, Willemstad en Klundert • We zetten in op het versterken en clusteren van een basisniveau aan maatschappelijke en commerciële voorzieningen, zoals zorg- en welzijnsaanbod (waaronder een kindcentrum (012 jaar) en gemeenschapscentum (0-100 jaar), horeca en niet-dagelijkse winkels, in de centra van Klundert, Willemstad en Fijnaart. • We zetten in op een veilige en gezonde leefomgeving volgens de geldende normen. • We zorgen ervoor dat Klundert, Fijnaart en Willemstad hun ontmoetingsfunctie behouden, zowel voor de eigen inwoners als voor inwoners uit de omliggende kernen en buurtschappen.

2.3.3 Visie op zwemmen, 2015 In 2015 is de visie op zwemmen vastgesteld. Bij het uitwerken van mogelijke toekomstscenario’s voor de zwembaden in de gemeente Moerdijk moet met drie aspecten rekening worden gehouden. 1. Er is in de gemeente Moerdijk de mogelijkheid om te zwemmen (zwemles, recreatief zwemmen en doelgroepzwemmen) binnen een afstand van maximaal 10 kilometer voor 90% van de inwoners. Verder heeft de gemeente hiervoor geen verantwoordelijkheid; 2. Waar een bestaande zwemvoorziening als ontmoetingsplaats bijdraagt aan de leefbaarheid wordt per kern de functie van de voorziening in relatie tot de kosten afgewogen; 3. De gemeente wil een voorbeeldfunctie vervullen als het gaat om duurzaamheid en zal gemeentelijke zwemvoorzieningen toetsen aan duurzame criteria.

2.3.4 Raadsbesluit, 2021 Tijdens de raadsbehandeling in april 2021 is ingestemd met het uitwerken van het voorkeursscenario van het college voor de toekomst van complex de Niervaert. Het voorkeursscenario omvat vervangende nieuwbouw zonder instructiebad op de huidige locatie. Bij dit scenario komt het instructiebad te vervallen en wordt het recreatiebad aangepast zodat alle activiteiten in het zwembad kunnen blijven doorgaan. Concreet is ingestemd met wedstrijdbad, recreatiebad, zalen en sporthal.

2.3.5 Motie, 2021 Op 22 april 2021 vond de behandeling van het raadsvoorstel voor complex De Niervaert plaats. Tijdens de vergadering heeft de gemeenteraad het college via een motie verzocht om: • Zich uit te spreken dat het uitwerken van het voorkeursscenario voor de toekomst van complex de Niervaert geen consequenties heeft voor de toekomst van de andere drie openbare zwembaden; • Als exploitanten in verband met te plegen investeringen of anderszins zekerheid nodig hebben over voortbestaan na afloop van contractperiode, het college een positieve grondhouding aanneemt en bereid is besluitvorming daartoe te organiseren; • In de komende kadernota en meerjarenbegrotingen na 2025 tenminste de huidige exploitatiebijdragen voor de zwembaden jaarlijks op te nemen.

2.3.7 Rapport Toekomstperspectief De Niervaert, 2022 Synarchis heeft een behoefte- en haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd naar een nieuw sport- en evenementencentrum in Klundert.

2.3.6 Overige kaders Raadsinformatiebrief Plan van Aanpak Toekomstvisie Zwembaden, 2023

2.5 Enquête onder inwoners Onder de inwoners van gemeente Moerdijk heeft een enquête uitgestaan. De uitgebreide resultaten zijn terug te vinden in bijlage Bijlage 4 Enquête resultaten ‘Rapportage onderzoek toekomst gemeentelijke zwembaden’. Onderstaand de factsheets met belangrijkste resultaten.

2.6 Gesprekken met exploitanten Met de exploitant Optisport en bestuursstichting Ons Bad en De Oester hebben twee gesprekken plaatsgevonden. Het eerste gesprek had als doel om de huidige stand van zaken van het zwembad op te halen. Hierbij kan gedacht worden aan ontwikkelingen, bezoekers, activiteiten en de technische staat van het zwembad. Deze gegevens zijn verwerkt in de eerder omschreven exploitatieanalyse. Het tweede gesprek had als doel om de huidige stand van zaken toe te lichten, doorkijk van het proces en het dialoog te voeren over de toekomst van zwemmen in Moerdijk. In de gesprekken zijn twee uiterste toekomstperspectieven voorgelegd: 1) Behoud huidig aanbod (openhouden vier baden, nieuwbouw Niervaert en verduurzaming). 2) Centralisatie: Eén centraal binnen- en buitenzwembad op een centrale locatie in de gemeente. Er zijn diverse tussenvarianten aanbod gekomen.

Optisport Vanuit landelijke ontwikkelingen is te zien dat het zwemmen over de afgelopen 10 jaar er anders uit is komen te zien. Het is belangrijk om richting de toekomst te blijven bewegen en een andere bril te durven opzetten, omdat we in een ander tijdsbeeld zitten. Vanuit efficiënte kostenperspectief is het situeren van een zo centraal mogelijk zwembad het meest logisch. Het bundelen van voorzieningen en baden maakt de exploitatie efficiënter. Vanuit Optisport wordt aangegeven om twee zwemvoorzieningen in de gemeente te hebben. Eén voorziening tussen Zevenbergen en Klundert. En aan de westelijke zijde van de gemeente voor Willemstad en Fijnaart. In de hoek Zevenbergen/Klundert zou dan wel het voornemen zijn om een soortgelijke voorziening als de Niervaert terug te plaatsen inclusief zalencomplex, sporthal, etc. De kracht van de Niervaert is dat het zowel sport als cultuur biedt. Dat staat los van de locatie, maar maakt de combinatie heel sterk. Tussen Willemstad en Fijnaart stelt Optisport voor één locatie kiezen met binnen- en buitenbad. Wel rekening houdend met de afstand zodat het goed bereikbaar is met de fiets. Indien ervoor wordt gekozen om de locatie in Zevenbergen te behouden, is de koppeling met de sporthal erg interessant. Qua grootte zou een kleiner zwemoppervlak ook volstaan.

De Oester Vanuit de stichting wordt aangegeven dat het goed is om meerdere baden te hebben. Het bestuur geeft aan dat een spreiding van baden wenselijk is, onder andere vanwege de grootte van de gemeente. Wel geven ze aan te kunnen voorstellen dat niet alle baden worden behouden en dat ervoor 2 of 3 baden wordt gekozen. De focus zouden ze leggen op de binnenbaden, omdat hier ook het instructiezwemmen een plaats kan krijgen. Het bestuur geeft aan dat een olympisch bad niet nodig is in de gemeente. Wat betreft een centrale locatie, wordt Zevenbergen of Klundert voorgesteld, rekening houdend met de infrastructuur zoals snelwegen. Wat de stichting helpt is om een plan en perspectief te krijgen voor de komende 10/20 jaar. Er zijn twee grote investeringen waarbij een financiële investering van de gemeente benodigd is: 1) investering in zonnepanelen en 2) aansluiting op de Parel (optioneel).

Ons Bad Als men feitelijk naar de businesscase kijkt en wat het kost per bezoek. Dan is de conclusie dat het zwembad niet rendabel is. Daarvoor moet je de tickets duurder maken. Maar er is meer dan alleen de bedrijfseconomische kant om rekening mee te houden, met name ook het sociale component. Beweging is ook een belangrijk aspect. Er is namelijk iedere ochtend een zwemklasje met ouderen met de gemiddelde leeftijd van 65 jaar. Overdag zijn er meer kinderen. De sociale cohesie tussen jong en oud en saamhorigheid onder bezoekers en vrijwilligers speelt hier een grote rol. Het is een uitgestrekte gemeente en je hebt te maken met spreiding over de gemeente. Als je kijkt naar het huidige voorzieningenniveau geeft de voorzitter aan dat de spreiding en afstand nu heel goed is in de huidige situatie. Richting de toekomst is de verwachting dat er diverse grote investeringen bij komen die de stichting niet kan betalen: 1) verduurzamingsmaatregelen en 2) vervanging chloor installatie naar zout elektrolyse installatie. Algemeen In de gesprekken komt naar voren dat de exploitanten behoefte hebben aan toekomstperspectief voor de komende tientallen jaren.

2.7

Samenvatting gesprekken met stads- en dorpstafels

Er hebben gesprekken plaatsgevonden met de volgende stads- en dorpstafels en stichting: stadstafel Klundert, stadstafel Zevenbergen, stadstafel Willemstad, dorpstafel Fijnaart, dorpstafel Langeweg, dorpstafel Moerdijk, dorpstafel Helwijk, dorpstafel Zevenbergsche Hoek, dorpstafel Standdaarbuiten, Stichting Klankbordgroep De Niervaert. Dorpstafel Noordhoek en Heijningen hebben afgezien van het gesprek omdat de thematiek niet van hun van toepasbaar was of niemand beschikbaar was om deel te nemen aan het gesprek. Tijdens het gesprek zijn de tafels meegenomen in de stand van zaken en doorkijk van het project. Op basis van het onderzoek zijn er een aantal toekomstperspectieven tot stand gekomen. In de gesprekken zijn twee uiterste toekomstperspectieven voorgelegd: 1) Behoud huidig aanbod (openhouden vier baden, nieuwbouw Niervaert en verduurzaming). 2) Centralisatie: Eén centraal binnen- en buitenzwembad op een centrale locatie in de gemeente. Er zijn diverse tussenvarianten aanbod gekomen. Onderstaand een samenvatting van de gesprekken: Algemeen In de zomer gaan mensen naar het buitenzwembad om te recreëren. Het binnenzwembad wordt voornamelijk gebruikt in de winter, bij slecht weer of een sportieve invulling. Voor de recreatieve invulling zijn inwoners bereid om verder te rijden, zoals naar ’s Hertogenbosch of Gorinchem.

Deze baden spreken aan vanwege de diversiteit van de verschillende zwembaden en faciliteiten. Hoe het zwemgebruik er over 25 jaar uitziet, vindt men lastig om in te schatten. Is er dan nog steeds gebruik van zwembaden in de huidige vorm? De discussie over de toekomst van de zwembaden speelt vooral bij de kernen Klundert, Zevenbergen, Willemstad en Fijnaart. Bij de andere kernen speelt deze minder. Qua oppervlakte is gemeente Moerdijk groot. Vanuit de spreidingsgedachte is een zwemvoorziening links en rechts van de gemeente prettig. Belangrijke uitgangspunten Voor het aanbieden van een centrale voorziening wordt als belangrijk component de toegankelijkheid en bereikbaarheid genoemd. Het is prettig als verkeer niet door dorpskernen hoeft te rijden. Een goede openbaar vervoer verbinding maakt de (beleving van de) afstand korter. De bereikbaarheid per fiets en auto van een zwemvoorziening is prettig. Zwemmen is niet alleen een sport, er gaan ook mensen voor de socialiteit naar het zwembad. Bijvoorbeeld ouderen om in contact te komen met anderen. Centrale voorziening Bij het combineren van een binnen- en buitenbad is het fijn om beide voorzieningen altijd toegankelijk te hebben, zowel bij goed als slecht weer, in de winter en de zomer. Ook vanuit exploitatie perspectief is het centraliseren van een zwemvoorziening begrijpelijk.

Als er voor centralisatie wordt gekozen, wordt een locatie rondom Klundert als een kansrijke optie genoemd. Concreet wordt steevast gedacht aan de nieuwe Randweg bij Klundert. Het is belangrijker om in één keer een goede voorziening neer te zetten, in plaats van vier keer net niet. Eén centrale voorziening met binnen- en buiten faciliteiten, zoals verschillende glijbanen, wildwaterbaan en duikplank. Een dergelijke voorziening is dan gelijk toekomstgericht en duurzaam. Het kan dan een zwembad zijn waar mensen buiten de gemeente ook naartoe willen rijden. Het nieuw te realiseren binnen- én buitenbad in Klundert kan dan een regionale functie innemen.

Bij een centrale zwemlocatie is het goed om verschillende faciliteiten en voorzieningen geclusterd te houden. De synergie en samenhang tussen faciliteiten wordt als belangrijk aspect genoemd. Opmerkingen per bad De Oester in Fijnaart is over het algemeen het minst gekend bij de stads- en dorpstafels en wordt door de andere kernen het minst gebruikt. In Willemstad spelen de ontwikkelingen rondom het nieuwe vakantiepark. Als hier een zwembad komt heeft dit ook effect op het zwembad in Willemstad. Bij Ons Bad in Willemstad en De Oester in Fijnaart gebeurt de exploitatie momenteel door een stichting. Er wordt afgevraagd in hoeverre stichtingen nog bestaansmogelijkheden hebben in relatie tot het vinden van voldoende vrijwilligers. Bij De Bosselaar in Zevenbergen wordt ingezien dat een upgrade nodig is. Hier kan de verbinding worden gelegd met de nieuw te bouwen sporthal. Wat betreft de Niervaert in Klundert wordt het breed gedragen dat hier een renovatie/nieuwbouw nodig is. Momenteel speelt de vraag bij Klundert hoe lang het gaat duren voordat er een nieuw zwembad staat.

2.8 Samenvatting gesprekken SGZ en FysioWave In de Gemeente Moerdijk zijn er naast de vier gemeentelijke baden ook twee commerciële baden. De twee commerciële baden bevinden zich in Zevenbergen en zijn SGZ en FysioWave. Met de eigenaren en/of exploitant van deze baden is gesproken.

Samenvatting FysioWave FysioWave bedient verschillende functies. Dit is de meerwaarde van de locatie. Een extra bad in Zevenbergen wordt gezien als een risico, omdat zij daardoor bezoekers kwijt gaan raken. Als er een nieuw bad wordt gerealiseerd, is de voorkeur om dit in of nabij Klundert te bewerkstelligen. FysioWave biedt doelgroep zwemmen, leszwemmen en baanzwemmen. Er wordt geen vrij zwemmen aangeboden. Het rooster van het bad is altijd gevuld, er is geen half uur vrij. Er zijn geen wachtlijsten, want het lesrooster wordt efficiënt ingericht. Wel is er nog ruimte voor kinderen voor het leszwemmen. Voor het kinderzwemmen komen veel bezoekers uit Zevenbergen, maar ook een behoorlijk aantal uit Etten-Leur. Voor de volwassenlessen komen de meeste bezoekers uit Zevenbergen. De afname van zwembad gebruik is herkenbaar bij FysioWave, omdat invulling van vrijetijdsbesteding anders wordt. 10 jaar geleden zat FysioWave op ongeveer 500/600 leden, inmiddels zit dit op ongeveer 300 leden. Qua bezoekersaantallen zit Fysiowave weer op het oude niveau van voor corona. Ze reageren geschrokken op de hoogte van het bedrag wat de gemeente per bezoek bijlegt.

Samenvatting SGZ SGZ heeft qua aanbod groepszwemlessen, één op één zwemlessen en groepslessen, als ook het aqua sporten. Buiten de lesuren kan men vrij-/ banenzwemmen. De afgelopen maanden is het aantal zwemlessen afgenomen, mede door de opening van het zwembad in Etten-Leur. De bezoekers komen voornamelijk uit Zevenbergen en Etten-Leur. Het huidige bad in Etten-Leur is opgeknapt wat zorgt voor extra concurrentie voor SGZ. Wat betreft de bezoekersaantallen had SGZ medio 2022 ongeveer 500 zwemkinderen. Dit is de afgelopen maanden afgenomen naar minder dan 400 zwemkinderen. Op basis van de huidige bezettingsaantallen kan SGZ nog met 40% bezoekers groeien. Als er een binnenbad in Zevenbergen zou komen, gaat dat een doodsteek zijn voor de commerciële partijen. SGZ kan namelijk meer (zwem)leden bedienen, ook uit bijvoorbeeld Klundert. Tot slot zijn er twee actuele uitdagingen. Enerzijds is het heel lastig om aan zwembadpersoneel te komen. Anderzijds zijn de energielasten een serieus probleem geworden en worden daardoor nu hoge kosten gemaakt. Daarom wordt nu onderzocht welke verduurzamingsmogelijkheden er zijn.

2.9

Conclusie

In dit hoofdstuk wordt antwoord gegeven op deelvraag 1:

Hoe ziet de huidige exploitatie van de zwembaden binnen gemeente Moerdijk eruit?

•

• • •

•

Het aanbod qua voorzieningen en activiteiten is bij De Niervaert het grootst en uitgebreidst. Bij De Oester, Ons Bad en De Bosselaar zijn beperkte voorzieningen aanwezig. Bij de buitenbaden worden er geen lessen aangeboden, alleen recreatief. Bij alle baden worden er diverse evenementen en activiteiten georganiseerd. Het bezoek van de zwembaden is vanaf 2006 teruggelopen. De algemene tendens van de afname komt door een andere invulling van vrijetijdsbesteding. Waarbij men voorheen naar het zwembad ging, zijn er tegenwoordig meer activiteiten die men kan ondernemen. Deze daling is bij De Niervaert groter dan bij De Oester en De Bosselaar. Het gebruik van Ons Bad is vanaf 2006 grotendeels hetzelfde gebleven. Het gebruik van een buitenbad is grotendeels weersafhankelijk. Bij een mooie warme zomer ligt het gebruik hoger in vergelijking met een koude regenachtige zomer. De afname bij De Oester en De Niervaert komt ook door afname van schoolzwemmen. In 2020 en 2021 is bij alle baden een afname te zien in verband met de coronacrisis, dit is deels hersteld in 2022. Afgezet tegen het landelijk gemiddelde per vierkante meter zwemwater bieden de binnenen buitenbaden in Moerdijk samen plaats aan ca. 250.000 bezoekers. Dit aantal wordt niet bereikt. De Niervaert en De Oester zijn het gehele jaar geopend, waarbij De Niervaert een bredere openstelling heeft.

Bij de Oester is er geen doorlopende openstelling. De buitenbaden zijn in de wintermaanden gesloten. De opstallen van Ons Bad en De Oester zijn in eigendom van een stichting. De Bosselaar en De Niervaert zijn in eigendom van de gemeente. Bij de laatste twee baden wordt de exploitatie door Optisport gedaan. De dagdagelijkse exploitatie van Ons Bad wordt tevens door Optisport gedaan. Stichting De Oester heeft zelf personeel in dienst. De bestuursfuncties van beide stichtingen is op vrijwillige basis. De (zwem)accommodaties - op De Bosselaar na - functioneren naar wens. Hierbij moet de kanttekening worden geplaatst dat deze beoordeling een grote mate van subjectiviteit bevat. Deze beoordeling is vooral gebaseerd op de interviews die gehouden zijn met de exploitanten. Op het gebied van bouwtechniek is verbetering noodzakelijk voor De Bosselaar en De Niervaert. Qua verduurzaming scoort De Niervaert slecht en De Bosselaar matig. Het binnenklimaat in de opstallen van De Bosselaar en Ons Bad is slecht. Hierbij moet worden opgemerkt dat een significant deel van de opstallen feitelijk geen binnenklimaat heeft omdat het ‘open’ kleedruimten bevat. Die ruimten zijn niet geconditioneerd met verwarming en ventilatie. De verwachting is dat op dit gebied nauwelijks tot geen verbetering mogelijk is. Op het gebied van installaties is directe verbetering niet noodzakelijk, maar wel gewenst.

In De Niervaert is verbetering gewenst op het gebied van binnenklimaat. Verduurzaming is gewenst in het geval van Ons Bad en de Oester. Ook op het gebied van bouwtechniek en installaties is verbetering gewenst betreffende Ons Bad.

Exploitatie in de toekomst • In de zomer gaan mensen naar het buitenzwembad om te recreëren. Het binnenzwembad wordt voornamelijk gebruikt in de winter, bij slecht weer of voor een sportieve invulling. • Hoe het zwemgebruik er over 25 jaar uitziet, vindt men lastig om in te schatten. Worden de zwembaden dan nog steeds gebruikt in de huidige vorm? • Voor het aanbieden van een centrale voorziening wordt als belangrijk component de toegankelijkheid en bereikbaarheid genoemd. • Zwemmen is niet alleen een sport, er gaan ook mensen voor de socialiteit naar het zwembad. Bijvoorbeeld ouderen om in contact te komen met anderen. • Bij het combineren van een binnen- en buitenbad is het fijn om beide voorzieningen altijd toegankelijk te hebben, zowel bij goed als slecht weer, zowel in de winter als in de zomer. • Wat betreft een centrale locatie, wordt Zevenbergen of Klundert voorgesteld, rekening houdend met de infrastructuur zoals snelwegen. 44

•

Exploitanten geven aan behoefte te hebben aan toekomstperspectief voor de komende tientallen jaren.

3 Deelvraag 2 De tweede deelvraag in het onderzoek is ‘Welke toekomstperspectieven zijn er voor het accommoderen van de functie zwemmen?’. Om tot de toekomstperspectieven te komen van de gemeentelijke zwembaden zijn er beoordelingscriteria opgesteld die voor de gemeente belangrijk en noodzakelijk zijn om perspectieven op te (kunnen) beoordelen.

3.1 Beoordelingscriteria Er zijn zeven criteria geformuleerd waarop de toekomstperspectieven worden beoordeeld. Onderstaand zijn de beoordelingscriteria opgesomd en toegelicht: 1.

Passende omvang van de zwembaden 5 Voor de ruim 37.000 inwoners van Moerdijk is ongeveer 600 m2 zwemwater noodzakelijk. Dit aantal is gebaseerd op landelijke kengetallen. In die hoeveelheid zwemwater kunnen tenminste 150.000 bezoeken per jaar worden gerealiseerd. Dit bezoekersaantal wordt nu niet gehaald. De Niervaert en de Oester hebben nu in totaal 687,5 m2 zwemwater. Daarnaast zijn er nog twee commerciële zwembaden (SGZ (opp. 165 m2) en FysioWave, beiden in Zevenbergen) en de twee buitenbaden (Ons Bad en De Bosselaar). Dit betekent dat de huidige oppervlakte van zwemwater te ruim is voor het aantal inwoners.

2. De gewenste functionaliteit van de zwembaden De gewenste functionaliteit omvat de activiteiten die voor de gemeente belangrijk zijn. De gemeente Moerdijk geeft prioriteit aan zwemlessen, doelgroepen (ouderen, therapeutisch zwemmen, aquagymnastiek etc.) en verenigingszwemmen. Zij stelt daarmee de maatschappelijke functie van de zwembaden centraal. Recreatief zwemmen is een aanvulling op de maatschappelijke functie. De verschillende activiteiten stellen verschillende eisen aan het zwembad en de bassins. 3. De kosten Per toekomstperspectief worden de kosten geraamd. Belangrijke factoren als rentepercentages, inflatie, energieprijzen en bouwkosten zijn momenteel zeer onvoorspelbaar maar hebben grote invloed op de uiteindelijke kosten van een zwembad. 4. Duurzaamheid Duurzaamheid is belangrijker dan ooit, door de hoge energieprijzen, de steeds zichtbaardere klimaatverandering en de twijfels bij de leveringszekerheid van energie. 5. Spreiding Moerdijk is een uitgestrekte gemeente. Hoe meer het zwemwater verspreid is over de gemeente, hoe beter het voor alle inwoners bereikbaar is. Ook leidt een betere spreiding tot minder verplaatsingen binnen de gemeente, hetgeen een positieve invloed heeft op de duurzaamheid van de zwemvoorziening. Bij spreiding en aantal verplaatsingen is de grootte van de kern en het aantal inwoners ook een factor die hierbij een rol speelt.

Wanneer een voorziening dichter bij een grote kern ligt, hoe minder bewegingen er zijn. 6. Het verwachte maatschappelijk draagvlak voor de diverse toekomstperspectieven Naast de vorige factoren is een inschatting gemaakt van het draagvlak voor een toekomstperspectief in de verschillende kernen van de gemeente.

Beschreven kengetallen in het rapport zijn afgeleid van kengetallen voor een doelmatige bedrijfsvoering. Die kengetallen zijn gebaseerd op ervaringscijfers van alle Nederlandse zwembaden.

7. Toekomstbestendigheid Bij het opstellen van de perspectief wordt er rekening gehouden met de toekomstbestendigheid van een toekomstperspectief. Het is namelijk wenselijk dat een perspectief een voorzicht kan bieden van tientallen jaren.

3.2 Vijf toekomstperspectieven Voor de toekomst van zwemmen in gemeente Moerdijk zijn er twee uitersten: nieuwbouw van alle baden conform de huidige situatie of volledige centralisatie op één locatie. Tussen deze twee uitersten bevinden zich diverse tussenvarianten. In dit rapport zijn 5 toekomstperspectieven uitgewerkt.

3.2.1 Toekomstperspectief 1 In dit perspectief worden alle baden nieuw gebouwd; De Niervaert in Klundert, De Bosselaar in Zevenbergen, Ons Bad in Willemstad en De Oester in Fijnaart. Hierbij wordt er ook gekeken naar koppelkansen voor De Bosselaar met de nieuw te bouwen sporthal, koppelkansen voor De Oester met MFA De Parel en in Willemstad met de naastliggende sportvelden. De focus in dit toekomstperspectief ligt op alles behouden en toekomstbestendig maken. Met de nieuwbouw kan dit toekomstperspectief 50 jaar vooruit. Bij dit perspectief wordt uitvoering gegeven aan het raadsbesluit van 2021 en de aangenomen motie van 2021. Functionaliteit Wat betreft de omvang en functionaliteiten betekent dit het volgende per bad:

De Niervaert In dit perspectief wordt het bad De Niervaert nieuw gebouwd in lijn met het raadsbesluit uit april 2021. Er heeft een gebruikersonderzoek plaatsgevonden hoe de nieuwbouw van complex de Niervaert eruit komt te zien. Concreet betekent dit het volgende: • Een wedstrijdbad van 25 x 10 meter met een beweegbare bodem van ongeveer 125 m², overloopgoten. Synarchis stelt dat de sobere variant van het wedstrijdbad beter aansluit bij het gebruik vanwege het lagere animocijfer in Moerdijk en omdat er geen wedstrijdzwemvereniging gebruik maakt van het zwembad. De afmetingen zijn identiek aan de omvang van het huidige wedstrijdbad. • Een recreatiebad plus peuterbad (vrije vorm) met een wateroppervlak van ongeveer 100 m², overloopgoten en recreatieve elementen als een stroomversnelling en een waterval. Daarnaast wordt bij de investering rekening gehouden met de aanschaf van een aantal flexibele recreatieve elementen voor kinderen en jeugd. In Bijlage 2 Gebruikersonderzoek Synarchis en Bijlage 3 Kostenraming 4-baans zwembad zijn de resultaten van het onderzoek terug te lezen.

De Oester Het huidige zwembad heeft een grootte van 25 x 8 meter met een diepte van 0,60 tot 1,90 meter. Het uitgangspunt is dat het nieuwe bad wordt gebouwd met dezelfde afmetingen als het huidige bad. Bij nieuwbouw kan hierbij ook de verbinding met gemeenschapshuis De Parel worden gezocht. In deze uitwerking is hiermee nog geen rekening gehouden.

De Bosselaar Als de Bosselaar nieuw wordt gebouwd, is het voorstel om deze in een kleinere vorm te realiseren: 47

• • •

Wedstrijdbad van 25 x 10 meter met een diepte van 2,00 meter; Recreatiebad van 15 x 10 meter met een diepte 0,45 tot 1,30 meter met een glijbaantje; Peuterbad van 10 x 10 meter met een diepte van 0,10 tot 0,30 meter en een speelelement;

Daarnaast wordt de koppeling gezocht met de nieuw te bouwen sporthal. In de verdere uitwerking wordt dit nu niet meegenomen.

Ons Bad Als Ons Bad nieuw wordt gebouwd, is het voorstel om deze in andere vorm te realiseren: • Wedstrijdbad van 25 x 10 meter met een diepte van 2,00 meter; • Recreatiebad van 15 x 10 meter met een diepte 0,45 tot 1,30 meter met een glijbaantje; • Peuterbad van 10 x 10 meter met een diepte van 0,10 tot 0,30 meter en een speelelement; Duurzaamheid Met dit perspectief kan maximale duurzaamheid worden bereikt, niet alleen in de zin van energiereductie, duurzame energieopwekking, gebruik van herbruikbare en/of losmaakbare (biobased) materialen en relatief lage exploitatiekosten, maar ook in zin van functionaliteit. Men is niet gebonden aan bestaande kaders. Maatschappelijk draagvlak kernen Verwachting is dat dit perspectief positief wordt ontvangen door de kernen Klundert, Zevenbergen, Fijnaart en Willemstad, omdat er geen wijziging plaatsvindt van de bestaande situatie. Spreiding/afstand Binnen dit toekomstperspectief is er in de gemeente Moerdijk de mogelijkheid om te zwemmen (zwemles, recreatief zwemmen en doelgroep zwemmen) binnen een afstand van maximaal 10 kilometer voor 90% van de inwoners. Dit is in lijn met de visie uit 2015.

Omvang en bezoekersaantallen De nieuwbouw van de vier baden zorgt voor de onderstaande omvang van baden: Locatie

Bassin

Lang (meter)

Breed (meter)

Oppervlakte (m2)

De Niervaert (binnen) De Niervaert (binnen)

Wedstrijdbad Recreatiebad

25 10

10 10

250 100

De Oester (binnen)

Instructiebad

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Moerdijk&id=97cb4b3b-52db-47b7-841d-571a2bdf9fa6