Bijlage 1 Rapport De toekomst van zwemmen in de gemeente Moerdijk

Toekomst op zwemmen in Gemeente Moerdijk

Juli 2023

1

Inhoudsopgave Samenvatting ..................................................................................................................................... 4 1.

Inleiding....................................................................................................................................... 7

1.1 Proces ............................................................................................................................................ 7 1.2 Leeswijzer ..................................................................................................................................... 7 1.3 Definities ....................................................................................................................................... 7 2. Deelvraag 1 ..................................................................................................................................... 9 2.1 Omgevingsanalyse....................................................................................................................... 9 2.1.1 Zwemvoorzieningen in de omgeving .................................................................................. 9 2.1.2 Tarieven ................................................................................................................................ 11 2.1.4 Demografische ontwikkeling .............................................................................................. 11 2.1.5 Trends en ontwikkelingen ..................................................................................................

12 2.1.6 Conclusies ............................................................................................................................17 2.2 Exploitatieanalyse.......................................................................................................................17 2.2.1 Inleiding ................................................................................................................................17 2.2.2 Aanbod .................................................................................................................................17 2.2.3 Bezoek en gebruik ............................................................................................................. 20 2.2.4 Openstelling ........................................................................................................................ 24 2.2.5 Personeel en organisatie ................................................................................................... 26 2.2.6 Staat gebouwen en baden ................................................................................................ 27 2.2.7 Exploitatielasten .................................................................................................................

30 2.2.8 Gemeentelijke lasten.......................................................................................................... 30 2.2.9 Energieverbruik .................................................................................................................. 32 2.2.10 Conclusies ......................................................................................................................... 33 2.3 Kaders ........................................................................................................................................ 34 2.3.1 Bestuursakkoord ................................................................................................................. 34 2.3.2 Omgevingsvisie (concept)................................................................................................. 34 2.3.3 Visie op zwemmen, 2015 ................................................................................................... 35 2.3.4 Raadsbesluit, 2021 ............................................................................................................. 35 2.3.5 Motie, 2021 ......................................................................................................................... 35 2.3.7 Rapport Toekomstperspectief De Niervaert, 2022 .........................................................

35 2.3.6 Overige kaders ................................................................................................................... 35 2.5 Enquête onder inwoners ........................................................................................................... 36 2.6 Gesprekken met exploitanten .................................................................................................. 39 2.7

Samenvatting gesprekken met stads- en dorpstafels ..................................................... 41

2.8 Samenvatting gesprekken SGZ en FysioWave....................................................................... 43 2.9

Conclusie .............................................................................................................................. 44

2

3 Deelvraag 2 .................................................................................................................................. 46 3.1 Beoordelingscriteria................................................................................................................... 46 3.2 Vijf toekomstperspectieven ..................................................................................................... 47 3.2.1 Toekomstperspectief 1 ...................................................................................................... 47 3.2.2 Toekomstperspectief 2 ..................................................................................................... 50 3.2.3 Toekomstperspectief 3 ..................................................................................................... 54 3.2.4 Toekomstperspectief 4 ..................................................................................................... 57 3.2.5 Toekomstperspectief 5 ..................................................................................................... 60 1. Deelvraag 3 .................................................................................................................................. 63 Bijlage 1 Zwemvoorzieningen in de omgeving ..............................................................................

64 Bijlage 2 Exploitatielasten (VERTROUWELIJK).............................................................................. 70 Bijlage 3 Eerste gespreksronde.......................................................................................................71 Gespreksverslag De Oester .............................................................................................................71 Gespreksverslag Buitendiep/Ons Bad, Willemstad ...................................................................... 74 Gespreksverslag Optisport ............................................................................................................. 77 Gesprekverslag SGZ ........................................................................................................................ 80 Gesprekverslag FysioWave ............................................................................................................ 82 Bijlage 4 Tweede gespreksronde ................................................................................................... 85 Gespreksverslag De Oester ............................................................................................................ 85 Gespreksverslag Ons Bad, Willemstad ..........................................................................................

88 Gespreksverslag Optisport ............................................................................................................. 91 Gespreksverslag stichting Klankbordgroep De Niervaert ........................................................... 93 Gespreksverslag dorpstafel Langeweg ......................................................................................... 96 Gespreksverslag Stadstafel Klundert ............................................................................................ 98 Gespreksverslag dorpstafel Moerdijk ........................................................................................... 101 Gespreksverslag dorpstafel Helwijk ............................................................................................ 103 Gespreksverslag dorpstafel Zevenbergschen Hoek .................................................................. 105 Gespreksverslag dorpstafel Standdaarbuiten ............................................................................ 107 Gespreksverslag stadstafel Willemstad ...................................................................................... 109 Gespreksverslag dorpstafel Fijnaart .............................................................................................

111 Gespreksverslag Stadstafel Zevenbergen ....................................................................................... 113

3

Samenvatting De centrale vraag van het onderzoek luidt:

Op welke wijze wil de gemeente de functie zwemmen accommoderen?

Om hierop antwoord te geven zijn er drie deelvragen geformuleerd: • Deelvraag 1: Hoe ziet de huidige exploitatie van de zwembaden binnen gemeente Moerdijk eruit? • Deelvraag 2: Welke toekomstperspectieven zijn er voor het accommoderen van de functie zwemmen? • Deelvraag 3: Welk toekomstperspectief leggen we voor aan de gemeenteraad? Deelvraag 1: Hoe ziet de huidige exploitatie van de zwembaden binnen gemeente Moerdijk eruit? • Het aanbod qua voorzieningen en activiteiten is bij De Niervaert het grootst en uitgebreidst. Bij De Oester, Ons Bad en De Bosselaar zijn beperkte voorzieningen aanwezig. Bij de buitenbaden worden er geen lessen aangeboden, alleen recreatief. Bij alle baden worden er diverse evenementen en activiteiten georganiseerd. • Het bezoek van de zwembaden is vanaf 2006 teruggelopen. De algemene tendens van de afname komt door een andere invulling van vrijetijdsbesteding. Waarbij men voorheen naar het zwembad ging, zijn er tegenwoordig meer activiteiten die men kan ondernemen. Deze daling is bij De Niervaert groter, dan bij De Oester en De Bosselaar. Het gebruik van Ons Bad is vanaf 2006 grotendeels hetzelfde gebleven. Het gebruik van een buitenbad is grotendeels weersafhankelijk. Bij een mooie warme zomer ligt het gebruik hoger in vergelijking met een koude regenachtige zomer. De afname bij De Oester en De Niervaert komt ook door afname van schoolzwemmen.

In 2020 en 2021 is bij alle baden een afname te zien in verband met de coronacrisis, dit is deels hersteld in 2022. • Afgezet tegen het landelijk gemiddelde per vierkante meter zwemwater bieden de binnenen buitenbaden in Moerdijk samen plaats aan ca. 250.000 bezoekers per jaar. Dit aantal wordt niet bereikt. • De Niervaert en De Oester zijn het gehele jaar geopend, waarbij De Niervaert een bredere openstelling heeft. Bij de Oester is er geen doorlopende openstelling. De buitenbaden zijn in de wintermaanden gesloten. • De opstallen van Ons Bad en De Oester zijn in eigendom van een stichting. De Bosselaar en De Niervaert zijn in eigendom van de gemeente. Bij de laatste twee baden wordt de exploitatie door Optisport gedaan. De dagdagelijkse exploitatie van Ons Bad wordt tevens door Optisport gedaan. Stichting De Oester heeft zelf personeel in dienst. De bestuursfuncties van beide stichtingen is op vrijwillige basis. • De (zwem)accommodaties - op De Bosselaar na - functioneren naar wens. Hierbij moet de kanttekening worden geplaatst dat deze beoordeling een grote mate van subjectiviteit bevat. Deze beoordeling is vooral gebaseerd op de interviews die gehouden zijn met de exploitanten. Op het gebied van bouwtechniek is verbetering noodzakelijk voor De Bosselaar en De Niervaert. Qua verduurzaming scoort De Niervaert slecht en De Bosselaar matig.

Het binnenklimaat in de gebouwen van De Bosselaar en Ons Bad is slecht. Hierbij moet worden opgemerkt dat een significant deel van de opstallen feitelijk geen binnenklimaat heeft omdat het ‘open’ kleedruimten bevat. Die ruimten zijn niet geconditioneerd met verwarming en ventilatie. De verwachting is dat op dit gebied nauwelijks tot geen verbetering mogelijk is. Op het gebied van installaties is directe verbetering niet noodzakelijk, maar wel gewenst. In De Niervaert is verbetering gewenst op het gebied van binnenklimaat. Verduurzaming is gewenst in het geval van Ons Bad en de Oester. Ook op het gebied van bouwtechniek en installaties is verbetering gewenst betreffende Ons Bad.

4

Exploitatie in de toekomst • In de zomer gaan mensen naar het buitenzwembad om te recreëren. Het binnenzwembad wordt voornamelijk gebruikt in de winter, bij slecht weer of een sportieve invulling. • Hoe het zwemgebruik er over 25 jaar uitziet, vindt men lastig om in te schatten. Is er dan nog steeds gebruik van zwembaden in de huidige vorm. • Voor het aanbieden van een centrale voorziening wordt als belangrijk component de toegankelijkheid en bereikbaarheid genoemd. • Zwemmen is niet alleen een sport, er gaan ook mensen voor de socialiteit naar het zwembad. Bijvoorbeeld ouderen om in contact te komen met anderen. • Bij het combineren van een binnen- en buitenbad is het fijn om beide voorzieningen altijd toegankelijk te hebben, zowel bij goed als slecht weer, zowel in de winter als de zomer. • Wat betreft een centrale locatie, wordt Zevenbergen of Klundert voorgesteld in de gesprekken met de stads- en dorpstafels. Hierbij dient rekening worden gehouden met de infrastructuur zoals snelwegen. • Exploitanten geven aan behoefte te hebben aan toekomstperspectief voor de komende tientallen jaren. Deelvraag 2: Welke toekomstperspectieven zijn er voor het accommoderen van de functie zwemmen? De tweede deelvraag in het onderzoek is ‘Welke toekomstperspectieven zijn er voor het accommoderen van de functie zwemmen?’.

Zwemmen is geen doel op zich, maar draagt bij aan maatschappelijke doelstellingen. Er zijn verschillende gemeentelijke belangen te noemen als het om zwemmen gaat. In de Visie op Zwemmen (2015) worden vijf gemeentelijke belangen onderscheiden als het gaat om zwemmen en zwembaden: • Zwemonderwijs/veiligheid • Recreatie • Maatschappelijke/ontmoetingsfunctie • Gezondheidsbevordering/therapeutisch zwemmen • Duurzaamheid Om tot de toekomstperspectieven te komen van de gemeentelijke zwembaden zijn de volgende beoordelingscriteria opgesteld die voor de gemeente belangrijk en noodzakelijk zijn om de perspectieven op te (kunnen) beoordelen: 1. Passende omvang van de zwembaden 2. De gewenste functionaliteit van de zwembaden 3. De kosten 4. Duurzaamheid 5. Spreiding 6. Het verwachte maatschappelijk draagvlak voor de diverse toekomstperspectieven 7. Toekomstbestendigheid Op basis van de beoordelingscriteria zijn er vijf toekomstperspectieven opgesteld: Toekomstperspectief 1 In dit perspectief worden alle baden nieuw gebouwd; De Niervaert in Klundert, De Bosselaar in Zevenbergen, Ons Bad in Willemstad en De Oester in Fijnaart. Hierbij wordt er ook gekeken naar koppelkansen voor De Bosselaar met de nieuw te bouwen sporthal, koppelkansen voor De Oester met MFA De Parel en in Willemstad met de naastliggende sportvelden.

Toekomstperspectief 2 Dit houdt in nieuwbouw van De Niervaert zonder instructiebad op dezelfde locatie en verduurzaming van de andere zwembaden. Hierbij wordt er gekeken naar koppelkansen voor De Bosselaar met de nieuw te bouwen sporthal, koppelkansen tussen De Oester met MFA De Parel en Ons Bad in Willemstad met de naastliggende sportvelden.

5

Toekomstperspectief 3 In dit toekomstperspectief worden er twee kleine binnenbaden nieuw gebouwd en verduurzaming van één van de bestaande buitenbad. De twee kleine binnenbaden worden de locatie van De Oester in Fijnaart en bij nieuwe Randweg in Klundert voorgesteld. Voor de buitenbaden geldt de verduurzaming van Ons Bad in Willemstad en sluiting van De Bosselaar in Zevenbergen. Toekomstperspectief 4 In dit toekomstperspectief wordt er één centraal binnen- en buitenbad gerealiseerd bij de nieuwe Randweg in Klundert en verduurzaming van het buitenbad Ons Bad in Willemstad. Dit zorgt voor sluiting van De Bosselaar in Zevenbergen en De Oester in Fijnaart. Toekomstperspectief 5 In dit toekomstperspectief wordt er één binnen- en buitenbad gerealiseerd op een centrale locatie bij nieuwe Randweg in Klundert. Bij deze locatie worden ook andere functies gecombineerd zoals sporthal en zalenverhuur. Dit zorgt voor de sluiting van de baden De Oester, Ons Bad en De Bosselaar. Deelvraag 3: Welk toekomstperspectief leggen we voor aan de gemeenteraad? De derde deelvraag luidt: Welk perspectief leggen we voor aan de gemeenteraad? Er worden twee toekomstperspectieven voorgelegd, namelijk perspectief 2 en 4. Nadere onderbouwing waarom voor de twee toekomstperspectieven wordt meegenomen in het raadsvoorstel.

Toekomstperspectief 2 Toekomstperspectief 2 wordt voorgelegd, omdat hiermee invulling wordt gegeven aan het raadsbesluit uit april 2021 en de motie. Dit toekomstperspectief houdt in nieuwbouw van De Niervaert zonder instructiebad op dezelfde locatie en verduurzaming van de andere zwembaden. Hierbij wordt er gekeken naar koppelkansen voor De Bosselaar met de nieuw te bouwen sporthal, koppelkansen tussen De Oester met De Parel en Ons Bad in Willemstad met de naastliggende sportvelden. Toekomstperspectief 4 Op basis van de ontwikkelingen en het onderzoek naar de toekomst van de zwembaden wordt toekomstperspectief 4 voorgesteld. Dit omvat de nieuwbouw van een centrale binnen- en buiten voorziening en verduurzaming van Ons Bad in Willemstad. Centrale hoofdvraag: Op welke wijze wil de gemeente de functie zwemmen accommoderen? De beantwoording van de centrale vraag is het toekomstperspectief welke door de gemeenteraad wordt gekozen.

6

1. Inleiding Tijdens de raadsvergadering in april 2021 heeft de raad ingestemd met het raadsbesluit om het voorkeursscenario, vervangende nieuwbouw van de Niervaert zonder instructiebad, uit te werken. Tijdens deze vergadering is tevens de motie aangenomen dat het uitwerken van het voorkeursscenario voor complex de Niervaert geen consequenties heeft voor de toekomst van de andere drie zwembaden. Bij de uitwerking van het raadsbesluit heeft het college geconcludeerd dat de motie en raadsbesluit niet los van elkaar kan worden vanwege de landelijke en gemeentelijke ontwikkelingen rondom maatschappelijke accommodaties. Daarom is een breder en integraler voorstel uitgewerkt, inclusief het toekomstperspectief voor de overige zwembaden, voor de hele gemeente. De centrale vraag van het onderzoek luidt:

Op welke wijze wil de gemeente de functie zwemmen accommoderen?

Om hierop antwoord te geven zijn er drie deelvragen geformuleerd: • Deelvraag 1: Hoe ziet de huidige exploitatie van de zwembaden binnen gemeente Moerdijk eruit? • Deelvraag 2: Welke toekomstperspectieven zijn er voor het accommoderen van de functie zwemmen? • Deelvraag 3: Welk toekomstperspectief leggen we voor aan de gemeenteraad?

1.1 Proces Om antwoord te geven op de centrale vraag en deelvragen zijn verschillende stappen doorlopen. 1. Stads- en dorpstafels van de kernen Zevenbergen, Klundert, Fijnaart en Willemstad en de gebruikers van de Niervaert die betrokken zijn geweest bij de stads- en dorpstafels zijn per e-mail geïnformeerd. 2. Twee individuele gesprekken met de exploitanten en stichtingen van de gemeentelijke baden. Eerste gesprek vond plaats in het kader van het gebruik, ontwikkelingen en technische staat van de zwembaden en gebouwen. Tweede gesprek in het kader van de toekomstperspectieven. 3. Gesprek met de commerciële baden SGZ en FysioWave in het kader van het gebruik, ontwikkelingen en technische staat van de zwembaden en gebouwen. 4. Mondelinge toelichting van het proces bij de stadstafel Klundert in april 2023. 5. Individuele gesprekken met alle stads- en dorpstafels over de toekomst van zwembaden in Moerdijk. 6. Gemeente-brede enquête onder inwoners. 7. Deskresearch: gebruik van landelijke en lokale databronnen, registers, eerdere rapportages en rapportages/gegevens aangeleverd door de exploitanten. Tijdens het proces zijn er diverse adviseurs betrokken, zowel intern als extern. Extern is er expertise ingewonnen op bouwkundig vlak en maatschappelijke accommodaties.

1.2 Leeswijzer In hoofdstuk 2 wordt antwoord gegeven op deelvraag 1 waarin de huidige exploitatie en stand van zaken wordt beschreven. In hoofdstuk 3 komt de tweede deelvraag aanbod in het kader van de toekomstperspectieven. In het laatste hoofdstuk wordt kort stilgestaan bij deelvraag 3 en welk toekomstperspectief wordt voorgelegd aan de gemeenteraad.

1.3 Definities Met gemeentelijke baden wordt bedoeld: binnenbad De Niervaert (Klundert), binnenbad De Oester (Fijnaart), buitenbad Ons Bad (Willemstad) en buitenbad De Bosselaar (Zevenbergen). 7

Met commerciële baden worden de baden SGZ Sport & Wellness (Zevenbergen) en FysioWave (Zevenbergen) bedoeld.

8

2. Deelvraag 1 In dit hoofdstuk wordt antwoord gegeven op deelvraag 1:

Hoe ziet de huidige exploitatie van de zwembaden binnen gemeente Moerdijk eruit?

Dit wordt gedaan op volgende manieren: 1. Omgevingsanalyse: in de omgevingsanalyse wordt er gekeken naar de zwemvoorzieningen in de omgeving. Deze zwembaden, zowel binnen- als buitenbaden, worden nader geanalyseerd waarbij tarieven en voorzieningen in kaart worden gebracht. Onderdeel van de omgevingsanalyse is ook het in beeld brengen van de demografische ontwikkelingen van de gemeente zoals bevolkingsgroei en leeftijdsgroei. Tot slot behelst dit de trends en ontwikkelingen. Dit onderdeel borduurt verder op de trends en ontwikkelingen die in het rapport van Synarchis worden meegenomen. 2. Exploitatieanalyse: deze analyse bevat een uiteenzetting van binnen- en buitenbaden van -gemeente Moerdijk. In deze analyse wordt ingegaan op binnenbad De Niervaert (Klundert), binnenbad De Oester (Fijnaart), buitenbad Ons Bad (Willemstad) en buitenbad De Bosselaar (Zevenbergen). Verder wordt ingegaan op het aanbod, bezoek en gebruik, openstelling, organisatie, staat van de gebouwen en zwembaden, exploitatie- en gemeentelijke lasten en energieverbruik. 3. Kaders 4. Enquête onder inwoners 5. Gesprekken met exploitanten en bestuur van de zwembaden 6. Gesprekken met stads- en dorpstafels

2.1 Omgevingsanalyse In de omgevingsanalyse is gekeken naar de zwemvoorzieningen in de omgeving.

2.1.1 Zwemvoorzieningen in de omgeving In deze paragraaf wordt gekeken naar de zwemvoorzieningen in de omgeving. In de onderstaande afbeelding is weergegeven waar zich binnen- en buitenbaden bevinden. Daarnaast zijn er twee commerciële zwembaden in Zevenbergen en een potentieel buitenbad in Willemstad. Dit potentieel buitenbad in Willemstad heeft te maken met de ontwikkelingen rondom Recreatiepark Bovensluis. Dit zijn lange termijn ontwikkelingen, maar zijn voor de volledigheid wel meegenomen.

Figuur 1 Zwemvoorzieningen in de omgeving

9

Binnenbaden In bijlage 1 is een uitgebreider overzicht van de zwemvoorzieningen in de omgeving van de vier gemeentelijke (binnen en buiten) zwembaden opgenomen. Uit dit overzicht blijkt De Niervaert in Klundert en De Oester in Fijnaart elkaars dichtstbijzijnde binnenbad is. Het recreatieve aanbod van De Stok in Roosendaal en de Banakker in Etten-Leur is gelijk aan De Niervaert. De Oester heeft ook de mogelijkheid tot kinderfeestjes, hier wordt echter nog niet veel gebruik van gemaakt. Voor wat betreft het discozwemmen in De Oester vond dit in het verleden wel plaats. Gezien de laatste uitbreiding van het personeel, komt de organisatie hiervan weer in beeld. Verder is het aanbod gelijk aan De Niervaert en De Stok. Zwembad De Stok in Roosendaal bevindt zich op een reisafstand van circa 22 kilometer en een reistijd van 19 minuten van De Niervaert. De reisafstand en reistijd vanaf De Oester naar De Stok in Roosendaal bedraagt circa 22 kilometer en een reistijd van 16 minuten. Zwembad de Banakker is Etten-Leur ligt op 25 minuten reistijd en 20 kilometer reisafstand van De Niervaert. De reisafstand en -tijd tussen De Banakker en De Oester bedraagt 23 kilometer en 26 minuten. Vooral voor de kernen rondom Zevenbergen is de reistijd- en afstand naar De Banakker relatief kort. In de gemeente Moerdijk zijn naast de gemeentelijke baden, ook twee particuliere zwembaden gevestigd.

Deze partijen bieden zwemlessen en doelgroepactiviteiten aan. De particuliere zwembaden binnen de gemeente zijn SGZ Sport & Wellness en FysioWave, beide gevestigd in Zevenbergen. Beide baden beschikken over een instructiebad. FysioWave biedt naast het zwembad andere voorzieningen aan om de gezondheid te bevorderen. Hierbij kan gedacht worden aan fysiotherapie en fitness lessen. In de weekenden wordt de watertemparatuur verhoogd in verband met sessies die dan worden aangeboden. SGZ Sport & Wellness biedt naast het zwembad ook fitness, personal training, groepslessen en wellness faciliteiten aan. Buitenbaden Op slechts vier minuten rijden van Ons Bad ligt recreatiepark Bovensluis. De nieuwe ontwikkelaar heeft plannen om een buitenzwembad te realiseren. Het nog te realiseren zwembad is in eerste instantie alleen bedoeld voor de gasten van het recreatiepark. Als het buitenzwembad toch wordt opengesteld voor bezoekers buiten het recreatiepark, vormt dit een grote concurrent voor buitenbad Ons Bad. Het is onduidelijk in welke tijdspanne de plannen concreter worden. Aquadintel in Dinteloord heeft een vergelijkbaar voorzieningenaanbod. Dit bad ligt binnen 15 minuten reisafstand en -tijd van Willemstad. Vanaf De Bosselaar is men binnen 20 minuten reisafstand bij Zwembad Blankershove Oud-Gastel en Zwembad Het Puzzelbad in Terheijden.

Voor de buitenbaden met uitgebreide recreatieve voorzieningen kan men terecht bij Splesj in Hoeven. Waterpark Splesj in Hoeven biedt vooral onoverdekte voorzieningen en hanteert daarvoor iets hogere tarieven. Bij buitenbaden Ons Bad en De Bosselaar worden geen les zwemmen en doelgroepsactiviteiten aangeboden. Zij hebben alleen een recreatieve functie. Bij Ons Bad vindt er in de vroege ochtenduren wel banenzwemmen plaatst. In de rest van het land gebeurt dit steeds vaker. Buitenbaden kunnen daarmee namelijk extra bezoek en omzet genereren. Wel worden bij Ons Bad diverse evenementen georganiseerd, zoals het midzomerfeest en discozwemmen. Optisport organiseert bij De Bosselaar laagdrempelige spelletjes en enkele activiteiten. Zandstranden In het overzicht, bijlage 1, zijn geen gratis zandstrandjes opgenomen. Vooral voor jongeren kunnen deze strandjes een aantrekkelijk alternatief voor de buitenbaden vormen. Bij knooppunt Hellegatsplein ligt ‘De Banaan’ en bij Moerdijk ‘De Appelzak’. Beide strandjes liggen aan het Hollands Diep.

10

2.1.2 Tarieven In bijlage 1 is een uitgebreide weergave van de tarieven terug te vinden. Hieronder zijn de belangrijkste zaken eruit gehaald. Binnenbaden De recreatieve tarieven van De Niervaert zijn hoger dan in de meeste andere binnen- en combibaden. Het recreatieve zwemmen in het weekend ligt bij de De Stok ietsje hoger. Alleen Splesj is duurder, maar gezien het voorzieningenaanbod is dat begrijpelijk. De Oester is het goedkoopste bad. Ook dat is logisch, want dat bad beschikt alleen over een instructiebad. Wat betreft het les zwemmen zijn de tarieven van De Niervaert iets hoger dan die van De Oester. De Niervaert biedt meerdere pakketten aan voor de zwemlessen. Deze variëren in prijs. Ten opzichte van de baden in de omgeving liggen de prijzen redelijk ‘in het midden’: sommige aanbieders zijn goedkoper, maar ongeveer evenveel aanbieders zijn duurder. Het valt op dat FysioWave in Zevenbergen lagere tarieven hanteert dan De Niervaert, maar hoger dan De Oester. De tarieven van SGZ zijn niet openbaar. Bij de doelgroepactiviteiten valt het hoge tarief van de aquasporten in De Oester op. De aquasporten zijn in De Niervaert juist goedkoper dan in de meeste andere baden in de omgeving. Voor het baby-/peuterzwemmen hanteert De Niervaert hogere prijzen dan De Oester en die liggen ‘in het midden’ ten opzichte van de tarieven in de omgeving.

Naast het losse tarief kan een bezoeker voor een 12-badenkaart, een 25-badenkaart, een abonnement voor drie maanden (alleen in De Niervaert), een abonnement voor een heel jaar of een gezinsabonnement kiezen. Dat betekent dat het aantal kortingsmogelijkheden groot is. Veel binnenbaden maken een keuze tussen meerbadenkaarten of abonnementen en kiezen meestal voor de meerbadenkaarten. Buitenbaden De tarieven van Ons Bad en De Bosselaar zijn gelijk. Dit heeft te maken met het feit dat de exploitatie door Optisport wordt gedaan. Het losse tarief van Ons Bad en De Bosselaar is aan elkaar gelijk en laag ten opzichte van de andere buitenbaden in de regio. Wat voor het losse tarief geldt, geldt overigens niet voor alle abonnementen. De meeste baden, behalve Aquadintel, bieden voorverkoopabonnementen aan. De gemeentelijke baden hebben een breder aanbod en bieden ook abonnementen aan voor gezinnen. De abonnementen1 van de buitenbaden in de omgeving zijn namelijk goedkoper of duurder dan Ons Bad en De Bosselaar. Dit is afhankelijk of men een abonnement koopt in de voorverkoop of regulier. Bij de reguliere persoonlijke en gezinsabonnementen zijn Ons Bad en Bosselaar het goedkoopst. Tot slot moet worden opgemerkt, dat de abonnementen in beide Moerdijkse buitenbaden geldig zijn. Tegen een kleine meerprijs kunnen abonnementhouders in de zomerperiode ook in De Niervaert terecht.

2.1.4 Demografische ontwikkeling Sinds 2000 is het aantal inwoners van de gemeente Moerdijk behoorlijk stabiel. Zoals in figuur 2 ‘(Verwachte) ontwikkeling bevolking’ laat zien dat vanaf 2025 het inwoneraantal van 37.500 zal groeien naar ruim 39.000 inwoners in 2050.

1

De conclusies zijn genomen op basis van de tarieven die op 20-4-2023 bekend waren. Dit is exclusief de Puzzelbad in Terheijden.

11

Figuur 2 (Verwachte) ontwikkeling bevolking Gemeente Moerdijk

De samenstelling van de bevolking is echter wel veranderd: Bij inwoners van 14 jaar en jonger is vanaf 2005 een dalende lijn te zien. De groep 15 -24 jarigen stijgt de afgelopen 22 jaar. De groep 25-34 jarigen kende een piek in 2000 en is sinds 2010 flink gedaald. Vanaf 2015 is er een stijgende lijn te zien. Hetzelfde geldt voor de leeftijdsgroep 35-44 jarigen. Deze groep is vanaf 2005 gedaald, maar inmiddels is er de laatste jaren een lichte groei te zien. De groep 45-54 jarigen blijft redelijk stabiel, terwijl de 55-jarigen en ouder zijn gestegen.

Figuur 3 Leeftijdsgroei 2000-2022 Gemeente Moerdijk

2.1.5 Trends en ontwikkelingen2 Op landelijk en gemeentelijk niveau doen zich een aantal trends en ontwikkelingen voor op het gebied van sport en zwembaden.

Landelijke trends en ontwikkelingen Binnen deze paragraaf worden trends en ontwikkelingen opgenomen die landelijk van toepassing zijn:

De trends en ontwikkelingen zijn gebaseerd op eigen deskresearch en bronnen als het Sociaal en Cultureel Planbureau, het Mulier Instituut, de Nederlandse Sportraad en het eindrapport ‘Toekomstperspectief De Niervaert’ van adviesbureau Synarchis, d.d. 16 mei 2022. 2

12

Sportparticipatie • Veel Nederlanders zijn op diverse manieren sportief actief. Wanneer er gevraagd wordt naar de plek waar ze vooral sportief actief zijn, geven Nederlanders aan te sporten bij sportverenigingen (23%), bij commerciële sportaanbieders (18%) en in de openbare ruimte, bijvoorbeeld om te fietsen of hard te lopen (47%). Iets meer dan de helft van de Nederlanders sport wekelijks. Een kwart van de Nederlanders sport niet. • Mensen met psychische en/of medische klachten, mensen met een beperking en mensen met een laag inkomen sporten veel minder. Zeker ook voor deze kwetsbare groepen geldt dat sport en bewegen in het algemeen en aansluiting bij sportverenigingen in het bijzonder bijdraagt aan de kwaliteit van het leven en kansen biedt om deel te (blijven) nemen aan de samenleving. Afhankelijk van de aard van de beperking sport 21% van de visueel en motorisch beperkten en 33% van de verstandelijk beperkten. Van de sporters met een beperking ervaart 60% knelpunten, met name op het gebied van vervoer, ondersteuning en niet toegankelijke sportvoorzieningen. • Voorkeuren voor sportbeoefening zijn aan fluctuaties onderhevig. Bij de georganiseerde sport zijn de afgelopen jaren (meisjes)voetbal en hockey groeisporten gebleken, terwijl het aantal leden van binnensportverenigingen een aantal jaar achtereen is teruggelopen. De aantallen kunnen lokaal heel sterk verschillen.

• Het animo voor zwemmen is de afgelopen decennia gedaald. Waar ongeveer 25 jaar geleden nog rekening gehouden werd met een animocijfer van 5 (elke inwoner van een gemeente zwemt gemiddeld 5x per jaar), is tegenwoordig sprake van een lager animocijfer (4). Dit betekent dat het zwembadbezoek teruggelopen is. • In het verleden is door veel gemeenten geïnvesteerd in zwembaden en ook de recreatieve voorzieningen bij zwembaden. Dit heeft geleid tot een stijging van het aantal recreatieve zwembaden in de jaren ‘80 en ’90. De afgelopen decennia is in zwembaden een verschuiving zichtbaar van recreatief bezoek naar begeleide activiteiten, zoals doelgroepactiviteiten (bijvoorbeeld voor ouderen of mensen met een beperking) en aquasporten. De concurrentie van andere vormen van vrijetijdsbesteding spelen hierbij een rol. Instructiezwemmen blijft een kerntaak van zwembaden en stabiel qua bezoek. Nieuwe baden zijn daarom vaker functioneel en minder gericht op recreatie, al is dat sterk afhankelijk van het (gemeentelijke) beleid. • Schoolzwemmen was vroeger heel gewoon. Dáár leerde je zwemmen. Dit is al enkele jaren totaal niet meer vanzelfsprekend. Het aanbod van schoolzwemmen is enorm gedaald. In 1991 bood nog 90 procent van de scholen schoolzwemmen aan, in 2013 was dat nog maar 34 procent. De laatste jaren schommelt dit rond de 30%.

Op dit moment is er geen verplichting vanuit de overheid naar scholen om hun leerlingen zwemles te geven. Scholen ontvangen een gemeentelijke vergoeding voor beweegonderwijs. Zij kunnen ervoor kiezen om dit in te vullen met zwemlessen. Veel scholen nemen zwemlessen echter niet op in hun lesprogramma omdat het veel tijd zou kosten. Ook vinden zij de verantwoordelijkheid te groot. In het geval er een ongeval gebeurt tijdens het schoolzwemmen, wordt de leraar verantwoordelijk gehouden. • Waar voorheen Nederlanders vooral lid waren van een sportvereniging, stijgt het aantal mensen dat niet- of anders georganiseerd sport. Vooral bij volwassenen is deze verschuiving te zien. Hardlopen, fietsen, golf en padel groeien in populariteit. De openbare ruimte (voor hardlopen en fietsen, maar ook voor wandelen) wordt daarmee een steeds belangrijkere voorziening voor sport en bewegen. Ook het aantal sporters dat gebruik maakt van commercieel sportaanbod groeit. In de commercieel aangeboden sporten is groei vooral te zien bij bootcamp, yoga en kickboksen. Fitness, de grootste sport in Nederland, lijkt qua deelnemers te stabiliseren. • De groep wekelijks sportende ouderen, met name 65-plussers, groeit sterk. Daarentegen is het deel van de jongeren (jonger dan 20 jaar) dat wekelijks sport de afgelopen jaren juist afgenomen.

Vooral bij de overgang van primair naar voortgezet onderwijs is sprake van een 13

•

sterke afname van de sportdeelname. Sportaanbieders zullen in moeten spelen op een gemiddeld ouder wordende sportpopulatie en tegelijkertijd proberen om het aanbod aantrekkelijk te houden voor jongeren. Voor veel sportverenigingen is de opbouw van de vereniging qua leden de afgelopen jaren veranderd: minder volwassen leden. Het volwassen kader bij verenigingen bestaat steeds vaker uit ouders van jeugdleden en de laatste tijd ook vaker uit senioren, die door pensionering meer tijd hebben gekregen voor vrijwilligerswerk.

Sociaalmaatschappelijk • Sportbeoefening wordt de laatste jaren steeds individueler en ook vaker in ongeorganiseerd verband. • Binnen de vrijetijdsbesteding, is de concurrentie voor sport en cultuur de laatste decennia steeds groter geworden. Vormen van vrijetijdsbesteding als bioscoopbezoek en speelparadijzen concurreren steeds vaker met sport- en cultuurbeoefening. Daarnaast concurreert reguliere sport- en cultuurbeoefening (onder meer bij verenigingen) onder jongeren steeds vaker met zaken als gamen, tablets en televisie. • De ontgroening en vergrijzing van de Nederlandse samenleving (lees: minder kinderen en meer ouderen) vormt een bedreiging voor sport- en cultuuraanbieders die zich vooral concentreren op de jeugd, maar biedt tegelijkertijd kansen voor die organisaties die aantrekkelijke programma’s en activiteiten kunnen aanbieden voor senioren. Senioren zijn niet alleen langer sportief of cultureel actief, maar blijven ook tot op steeds hogere leeftijd vrijwilligerswerk doen. Dit draagt bij aan een gezondere veroudering. • Als tegenhanger van de individualisering is de trend van nieuw collectivisme te zien. Kenmerk van het nieuw collectivisme is dat mensen weer meer op zoek gaan naar een groep waarbij men zich thuis voelt en waartoe men wil behoren. Dit kan het gezin zijn, maar ook kleine of grotere groepen gelijkgestemden, waaronder sportverenigingen.

Daarnaast is er ook bij veel groepen inwoners behoefte aan ontmoeting en sociale verbondenheid. Ontmoetingsplekken als verenigingen, accommodaties en dorpshuizen hebben daarin voor verschillende groepen inwoners een belangrijke rol. • Door de toegenomen mobiliteit zijn mensen in de regel in staat en bereid langer te reizen voor hun vrijetijdsbesteding. Senioren en kwetsbare groepen als mensen met een beperking vormen op deze regel een uitzondering. • Gebruikers van maatschappelijke accommodaties stellen hogere eisen aan de kwaliteit van maatschappelijke accommodaties, zowel op het gebied van het voorzieningenniveau, het activiteitenaanbod als de dienstverlening. • Conform de doelstellingen van het landelijke Wmo beleid blijven steeds meer senioren en mensen met een beperking (langer) thuis wonen. Hierdoor wordt de behoefte aan zorg en welzijn in de wijk (of de kern) steeds groter. Het creëren van netwerken om passende zorg aan mensen te kunnen leveren én het fysiek mobiel houden van mensen door te sporten en bewegen wordt daardoor steeds belangrijker, net als voldoende (bereikbare) voorzieningen in de buurt. • Door de grote deelname van met name kinderen aan sport- en cultuuractiviteiten in verenigingsverband speelt het verenigingsleven (de georganiseerde sport en culturele verenigingen) een belangrijke rol bij de ontwikkeling van sociale vaardigheden.

In een samenleving die individualiseert wordt het steeds belangrijker dat kinderen en volwassenen via sport en cultuur ‘spelenderwijs’ en aan de hand van normen en waarden (lees: spelregels) leren om samen te winnen en te verliezen, samen te werken en met verschillende mensen om te gaan. Een positieve verenigingscultuur is echter geen vanzelfsprekendheid en verruwing van omgangsvormen in de samenleving komt ook binnen het verenigingsleven (met name ook de sport) helaas steeds vaker voor. • De laatste jaren wordt enerzijds meer ingezet op sportstimulering en anderzijds op de verbinding tussen sport en de maatschappelijke agenda. Mede als gevolg van de decentralisatie van zorgtaken (jeugdzorg, werk en inkomen en zorg aan langdurig zieken en ouderen) is er lokaal steeds meer oog voor de verbinding tussen sport, bewegen en het sociaal domein. Tegelijk blijkt het in de praktijk lastig om voldoende concreet te worden in de 14

uitwerking. Sport kan te veel worden gezien als ‘wondermiddel’ bij de maatschappelijke opgaven. In de uitwerking van de maatschappelijke impact van sport wordt inhoudelijk ingegaan op dit onderdeel. Sociaaleconomisch • In Nederland wordt € 5,7 miljard besteed aan sport. Overheden (met name gemeenten) geven € 2,5 miljard uit aan sport, vooral aan sportaccommodaties en aan sport- en recreatiefaciliteiten in de openbare ruimte. Bij de meeste gemeenten bestaat de sportbegroting voor ongeveer 85% uit accommodatie gerelateerde kosten. Sporters besteden € 2,8 miljard aan activiteiten, waarvan € 1,8 miljard ten goede komt aan commerciële aanbieders en € 1 miljard wordt uitgegeven aan contributies en andere uitgaven bij sportverenigingen. • Ondanks de hedendaagse beleidsdoelstellingen om de arbeidsparticipatie te laten toenemen, zal de vergrijzing ertoe leiden dat meer senioren vrijetijdsactiviteiten ondernemen. De groep wekelijks sportende senioren groeit bijvoorbeeld sterk in Nederland. Voor senioren interessante en geschikte accommodaties zullen meer gebruikt gaan worden. Voor organisaties is het van belang dat zij hun faciliteiten en activiteiten meer af gaan stemmen op de behoeften van senioren.

Daarnaast biedt de vergrijzing kansen bij het invullen van het vrijwillige kader van verenigingen en voorzieningen, doordat deze groep vanwege pensionering meer tijd heeft gekregen voor vrijwilligersactiviteiten. • Er is steeds meer inzicht in de sociaaleconomische waarde van sport en bewegen. In opdracht van het Kenniscentrum Sport is onderzoek gedaan naar de effecten van sport en bewegen op onder meer de besparing op zorgkosten, de afname van ziekteverzuim en de toename van arbeidsproductiviteit. Uit dit onderzoek komt naar voren dat elke euro die geïnvesteerd wordt in sport tot ongeveer € 2,50 aan ‘baten’ leidt (c.q. besparingen op kosten). Prijsontwikkelingen Het economische landschap in Nederland is snel aan het veranderen. Sinds de laatste recessie was de markt sterk in ontwikkeling en was er volop werk voor de bouwsector. In 2019 kwam hier door onder andere de stikstofcrisis langzaam verandering in. Na jarenlange stijging van de bouwkosten als gevolg van de marktwerking lieten de prognosecijfers eind 2019 zien dat vanaf 2020 de prijsontwikkeling stagneert. Deze ontwikkeling zette echter niet door. De afgelopen paar jaar zijn de bouwprijzen hard gestegen (15%-20%) als gevolg van schaarste doordat veel landen door Covid-19 minder gebouwen en accommodaties hebben gerealiseerd en nu weer volop aan het realiseren zijn.

Grondstoffen als staal en hout zijn daardoor moeilijk te verkrijgen. De trendcijfers van de BDB laten dit beeld goed zien. De verwachting omtrent de prijsontwikkeling in de bouw is in de huidige mondiale situatie moeilijk in te schatten, zeker gezien de situatie in Oekraïne. Verduurzamen De financiële druk op de exploitatie is erg groot als gevolg van de fors gestegen energieprijzen. Naast de klimaatcrisis is gasgebruik ineens een geopolitieke factor geworden. Dit én de maatschappelijk druk om versneld te verduurzamen neemt in algemene zin toe. Personeel en levertijden Er is een groot personeelstekort in allerlei sectoren. Dit zorgt voor onzekerheid. De lange levertijden van materialen lijken te stabiliseren/terug te lopen.

Gemeentelijke trends en ontwikkelingen Bevolking Het aantal inwoners van de gemeente Moerdijk is sinds het jaar 2000 licht toegenomen. In de afgelopen twintig jaar zijn er ongeveer 1.000 inwoners bijgekomen. Tot en met 2025 wordt (zonder rekening te houden met eventuele inbreiding of nieuwbouw) eenzelfde groei verwacht.

15

Daarna wordt iedere 5 jaar een groei verwacht van ongeveer 450 inwoners. Dat is ruim een verdubbeling van de stijging van de inwoners die zich de afgelopen 20 jaar heeft voorgedaan. Zoals veel gemeenten in Nederland heeft ook Moerdijk te maken met vergrijzing en ontgroening. Waar in het jaar 2000 nog ruim 35 procent van de bevolking onder de dertig jaar was, is dat in 2021 gedaald naar 30 procent. De groep 65-plussers is in dezelfde periode gegroeid van ruim 12 procent naar meer dan 21 procent. Naar verwachting zal dit in de toekomst blijven stijgen. Dat betekent dat de doelgroep ouderen voor bepaalde voorzieningen steeds belangrijker wordt. Niet alleen het georganiseerde gebruik in sporthallen, zwembaden en zalencentra, maar ook andere ontmoetingsfuncties. Kinderen zijn grootverbruikers van zwembaden. Lettend op de demografische ontwikkelingen is het aantal kinderen in de leeftijd van 14 jaar en jonger de afgelopen 20 jaar afgenomen. Sportparticipatie De gemeente Moerdijk kenmerkt zich verder door een hoge werkgelegenheid en lage werkloosheid onder de inwoners. Het besteedbaar inkomen van de inwoners van Moerdijk is ook hoger dan het landelijk gemiddelde. Wel is, evenals de landelijke trends, het aantal sporters in de gemeente de laatste jaren gedaald van 48,9 procent naar 46 procent.

Dat is ook terug te zien in de beweegrichtlijn, die slechts door 43 procent van de Moerdijkse bevolking gehaald wordt. Landelijk gezien haalt 50,4% van de bevolking de beweegrichtlijn. Ons inziens hangt dit samen met de levensstijl van veel inwoners. Relatief veel mensen zijn lid van een vereniging, relatief weinig mensen beoefenen een individuele sport. Dit sluit dus niet goed aan bij de landelijke trend dat steeds meer mensen een individuele sport beoefenen. De gemeente Moerdijk is daarentegen een beweegvriendelijke gemeente. Er zijn veel sportaccommodaties per 10.000 inwoners. Dat heeft onder meer zijn achtergrond in de samenvoeging, de aanwezigheid van meerdere kernen, de uitgestrektheid van de gemeente en eerdere keuzes van de gemeenteraad om het voorzieningenniveau in het kader van de leefbaarheid in de kernen op peil te houden. Bezoekersaantallen Voor de gemeente Moerdijk betekent een animocijfer van 4 dat alle binnenzwembaden samen ongeveer 148.000 bezoeken zouden moeten tellen. In de praktijk (tot en met 2019) gaat het om een behoorlijk lager aantal bezoeken per jaar. In de jaren voor de COVID-19 uitbraak lag het gemiddelde aantal bezoekers aan De Niervaert op ongeveer 50.000 en aan De Oester op ongeveer 25.000, in totaal goed voor zo'n 75.000 bezoekers. Ter vergelijking: in het topjaar 2007 trokken De Niervaert en De Oester samen ruim 136.000 bezoekers.

Sindsdien zijn de bezoekersaantallen afgenomen. Het animocijfer voor zwemmen in Moerdijk ligt dus lager dan landelijk gebruikelijk is. De gemeente Moerdijk is in 2012 gestopt met het faciliteren van schoolzwemmen. Dit staat los van het recreatief en doelgroep zwemmen, maar feit is dat dit heeft geleid tot daling van de bezoekersaantallen. De zwembaden zijn gebouwd in een tijdperk waarin schoolzwemmen gemeengoed was en elke gemeente een eigen zwembad wenste. Op die pijlers is het voorzieningenniveau dus afgestemd. Ouderen en kwetsbaren hebben nog steeds angst voor Corona. Door Corona zijn mensen wat anders gaan doen en zijn ze terughoudender. Dit was volgens de exploitant van De Niervaert ook merkbaar bij de laatste Coronagolf na Carnaval 2023. Exploitatiecontracten Eind 2025 lopen alle contracten met de diverse exploitanten af. Afhankelijk van de te maken keuzes (perspectieven) zullen nieuwe afspraken gemaakt moeten worden. Dit gaat om contractduur, exploitatiebijdrage, (onderhouds)demarcaties, etc. Voor de verlenging van een nieuwe exploitatieperiode dient dit opnieuw te worden aanbesteed. 16

2.1.6 Conclusies 1.

2.

3. 4. 5. 6. 7. 8.

Het recreatieve aanbod van De Stok in Roosendaal en Banakker in Etten-Leur is gelijk aan De Niervaert. Waterpark Splesj in Hoeven heeft het breedste recreatieve aanbod als buitenbad. Naast twee gemeentelijke binnenbaden heeft de gemeente ook twee particuliere baden, beide in Zevenbergen. De recreatieve tarieven van De Niervaert zijn hoger dan in de meeste andere binnen- en combibaden. Het recreatieve tarief van De Stok ligt in het weekend wel ietsje hoger. Waterpark Splesj is duurder in verband met een breder aanbod. Bij de reguliere persoonlijke en gezinsabonnementen zijn Ons Bad en Bosselaar het goedkoopst t.o.v. andere (voorverkoop) abonnementen zijn men wat duurder. Ons Bad en De Bosselaar bieden wel als enige een combi-abonnement voor binnen-en buiten zwemmen. De afgelopen 20 jaar is het inwonersaantal van de gemeente Moerdijk licht toegenomen. Het gaat om 2-3%. Landelijk gezien is er sprake van ontgroening en vergrijzing. Deze trend doet zich ook voor in Moerdijk. Ook het aantal kinderen in de zwemlesleeftijd is de afgelopen 20 jaren afgenomen. Het recreatief en doelgroep zwemmen heeft de afgelopen jaren flinke concurrentie van andere sporten erbij gekregen. Slechts 43 %van de Moerdijkse bevolking haalt de beweegrichtlijn tegen 50,4% landelijk. Het animocijfer voor zwemmen in Moerdijk ligt lager dan landelijk gebruikelijk is.

In algemene zin zijn de bezoekersaantallen de afgelopen 10 jaar afgenomen. Deze daling heeft vooral te maken met het stoppen van faciliteren van schoolzwemmen.

2.2 Exploitatieanalyse 2.2.1 Inleiding In de exploitatieanalyse wordt gekeken naar de verschillende aspecten van gemeentelijke binnen- en buitenbaden, zoals het aanbod, bezoek en gebruik, openstelling, tariefstructuren, personeel en organisatie, technische staat, exploitatieresultaten en gemeentelijke lasten.

2.2.2 Aanbod In deze paragraaf wordt nader ingegaan op het aanbod. Hieronder wordt verstaan de aangeboden voorzieningen in en rond de accommodatie en activiteiten in en rond het zwembad.

De Niervaert De Niervaert is in verschillende fasen gebouwd: in 1974 is het wedstrijdbad gerealiseerd, in 1986 gevolgd door de sporthal. Daarnaast is het zwembad in 1990 (instructiebad) en 1996 (recreatiebad en zalencentrum) uitgebreid. Voorzieningen De Niervaert in Klundert biedt de volgende voorzieningen: • Wedstrijdbad van 25 x 10 meter met een diepte van 1,10 tot 2,00 meter en een watertemperatuur van 29,5 graden; • Instructiebad van 10 x 10 meter met borrelbanken, een diepte van 0,50 tot 1,10 meter en een watertemperatuur van 31 graden; • Recreatiebad van circa 150 m² inclusief uitzwembassin, een diepte van 0,30 tot 1,40 meter en een watertemperatuur van 32 graden; • 80-meter lange, separate glijbaan; • Whirlpool; • Turkse stoomcabine; De accommodatie bestaat daarnaast uit: • Horecavoorziening (in eigen beheer en in twee delen); 17

• • • • •

•

Sporthal van 48 x 32 meter; Twee (vergader)zalen van 30 m² en 40 m²; Muziekzaal van circa 120 m²; Grote zaal van 20 x 13 meter. Biljartzaal

Activiteiten De Niervaert biedt de volgende zwemactiviteiten aan. • Recreatief zwemmen: o Vrij zwemmen; o Banen zwemmen; o Discozwemmen; • Doelgroepactiviteiten: o Aquarobic; o Aquafit; o Aquajogging; o Aquavitaal; o Aquaspinning; o Aquatherapie (hart in beweging); o Aquatrimmen; o Baby/-peuterzwemmen; o Zwemmen met een lichamelijke beperking (aangepast sporten); o Snorkelen Les zwemmen: o ABC-zwemmen (vier soorten abonnementen; verschillende lengte zwemles, 30-90 minuten, en grootte van de groep) o Zwemles volwassenen; o Borstcrawl cursus; o Vervolg op C diploma.

Ons Bad Ons Bad in Willemstad is in 1974 gebouwd. Voorzieningen Het is een verwarmd buitenbad, dat de volgende voorzieningen biedt: • Wedstrijdbad van 25 x 15 meter met startblokken en een diepte van 1,20 tot 2,20 meter; • Recreatiebad van 20 x 12 meter met een diepte van 0,60 tot 0,95 meter en met een glijbaantje; • Peuterbad van 9 x 9 meter met een diepte van 0,15 tot 0,30 meter, een speelelement en een peuterglijbaantje; • Beperkt horeca (in eigen beheer); • Lig- en speelweides, met air trampoline, tafelvoetbal, beachvolleybalveld. Activiteiten In Ons Bad kunnen bezoekers vrij zwemmen en banen zwemmen. Het bad wordt niet verhuurd en er worden geen zwemlessen aangeboden. Maar wel een doelgroep activiteit, in de vorm van 35 zwemmers (60+) die elke ochtend om 7 uur banen komen zwemmen. -Ook worden er jaarlijks diverse evenementen en activiteiten georganiseerd. Zo zijn er afspraken met scholen om vrij te zwemmen als het mooi weer is, midzomerfeest met muziek, eindfeest op de laatste dag dat het zwembad open is, zwemmarathon, zwemping (laatste schooldag voor basisschoolleerlingen), discozwemmen met BBQ (kinderen tot 16 jaar).

18

De Oester De Oester in Fijnaart is in 1968 gebouwd en werd in 1970 officieel geopend onder de naam ‘t Volkerakkertje. In 1976 werd het besluit genomen om het zwembad te moderniseren en werd in 1978 het gebouw, zoals deze nu is, geopend. In 2006 is een renovatie uitgevoerd. Daarbij is het tegelwerk van het zwembad, de natte ruimten, de kleedruimten vernieuwd en een ruimte aangebouwd voor het personeel. Na een burgerinitiatief in 2015 is het zwembad behouden en heeft per 1 januari 2016 de Stichting Zwembad Fijnaart het zwembad overgenomen onder de naam De Oester. In 2016 en 2017 is door de stichting de buitenkant opnieuw gevoegd, geïmpregneerd en de kleurstelling gewijzigd. Voorzieningen Het zwembad biedt de volgende voorzieningen: • Wedstrijdbad/instructiebad van 25 x 8 meter met een diepte van 0,60 tot 1,90 meter; • Beperkte horeca (in eigen beheer en in combinatie met receptie). Activiteiten De Oester biedt de volgende activiteiten aan: • Recreatief zwemmen: o Vrij zwemmen; o banen zwemmen; • Doelgroepactiviteiten: o aquajogging; o Aquafit; o Aquafit therapeutisch; o Beweegactiviteiten voor ouderen, georganiseerd door Meer Moerdijk; o Zwemmen voor kinderen met beperking; o baby/-peuterzwemmen; o Fit4Kids; • Les zwemmen: o ABC-zwemmen (45 minuten per les, één keer per week); in totaal 12 lesuren per week o Zwemlessen voor volwassenen; o Zwemvaardigheid.

Er worden diverse activiteiten georganiseerd zoals de zwemvierdaagse, Halloween, ijsmutsen festijn. Scholen in Fijnaart maken incidenteel gebruik van De Oester voor de zwemlessen. De Oester heeft ook de mogelijkheid tot kinderfeestjes, hier wordt echter nog niet veel gebruik van gemaakt. Voor wat betreft het discozwemmen in De Oester vond dit in het verleden wel plaats. Gezien de laatste uitbreiding van het personeel, komt de organisatie hiervan weer in beeld, maar dit is nog geen realiteit.

De Bosselaar De Bosselaar in Zevenbergen is in 1968 gebouwd. Voorzieningen Het bad wordt niet verwarmd en biedt de volgende voorzieningen: • Wedstrijdbad van 25 x 12 meter met een diepte van 2,00 meter met daarbij een duikkuil van 10 x 10 meter met een diepte van 3,25 meter en een lage en hoge duikplank; • Recreatiebad bestaande uit twee delen: o 25 x 15 meter met een diepte van 0,45 tot 0,80 meter met een glijbaantje; o 20 x 15 meter met een diepte van 0,90 tot 1,30 meter met een glijbaantje; • Peuterbad van 14 x 7 meter met een diepte van 0,10 tot 0,30 meter en een speelelement; • Horeca/winkel (in eigen beheer); • Lig- en speelweides.

19

Activiteiten In De Bosselaar kunnen bezoekers vrij zwemmen en banen zwemmen. Het bad wordt verhuurd aan de brandweer, Meer Moerdijk en scholen in de regio. Er worden daarnaast laagdrempelige spelletjes gedaan en enkele activiteiten georganiseerd. Er worden geen doelgroepactiviteiten en zwemlessen aangeboden.

2.2.3 Bezoek en gebruik Bezoekontwikkeling In de volgende tabellen zijn de (afgeronde) bezoekcijfers van de vier zwembaden weergegeven.

De Niervaert De Niervaert Recreatief zwemmen Doelgroepen Les zwemmen Scholen Verhuur Totaal

2006 39.975

2007 41.550

2008 37.250

2009 37.650

2010 36.300

2011 37.580

2012 35.500

2013 33.250

25.275

25.825

25.000

23.800

21.565

19.860

6.750 12.000

6.340 12.060

9.350 11.950 86.550

8.100 16.900 92.375

7.050 20.000 89.300

6.800 20.150 88.400

6.420 19.000 83.285

3.640 20.860 81.940

0 20.600 74.850

0 17.200 68.850

De Niervaert Recreatief zwemmen Doelgroepen Les zwemmen Verhuur Totaal

2014

2015

2016 31.000

2017 31.500

2018 30.234

2019 31.224

2020 15.000

2021 12.714

2022 25.000

9.230 9.046

9.100 9.200

8.500 8.500

8.616 8.091

3.700 5.900

3.426 8.444

7.000 10.500

6.000 55.276

6.000 55.800

6.000 53.234

6.000 53.931

6.000 30.600

6.000 30.611

6.000 48.500

Bezoekontwikkeling De Niervaert 2006-2022 100.000 90.000 80.000 70.000 60.000 50.000 40.000 30.000 20.000 10.000 0 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Recreatief zwemmen

Doelgroepen/les zwemmen

Doelgroepen

Les zwemmen

Scholen

Verhuur

Totaal

20

Figuur 4 Bezoekontwikkeling De Niervaert 2006-2022

Opmerkingen: 1.

2. 3. 4. 5.

Exploitant Optisport geeft aan dat het afnemen van de bezoekersaantallen van de zwemlessen onder andere te verklaren is door het aanbieden van turbo zwemmen. Bij turbo zwemmen duren de zwemlessen 1,5 tot 2 uur per week i.p.v. 1 uur. Vanaf het jaar 2012 zijn aparte aantallen bijgehouden voor het les- en doelgroep zwemmen. De jaren 2014 en 2015 zijn niet voorhanden, omdat de huidige exploitant Optisport destijds niet de exploitatie van het gebouw deed. Data voor 2014 komt uit eerdere rapportages. De aantallen van 2021 en 2022 zijn in concept. De definitieve jaarrekeningen en – verslagen zijn nog niet opgeleverd. De bezoekersaantallen worden bijgehouden door Optisport. Door een nieuw kassasysteem zijn de bezoekersaantallen van 2023 nog niet beschikbaar.

Ons Bad Ons Bad

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Abonnementhouders

9.550

6.030

6.530

7.010

6.600

4.881

7.599

7.800

Losse kaartjes

6.550

1.900

3.650

5.990

4.500

2.762

4.438

4.600

Totaal

16.100

7.930

10.180

13.000

11.100

7.643

12.037

12.400

2015 12.567

2016 10.000

2017 11.000

2018 16.350

2019 13.400

2020 9.258

2021 9.000

2022 11.500

Ons Bad Totaal

2014 11.007

Note: Bovengenoemde cijfers zijn bezoekersaantallen

Bezoekontwikkeling Ons Bad 2006-2022 18.000 16.000 14.000 12.000 10.000 8.000 6.000 4.000 2.000 0 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Abonnementhouders

Losse kaartjes

Totaal

Figuur 5 Bezoekontwikkeling Ons Bad 2006-2022

Opmerkingen:

1. Vanaf 2014 zijn er alleen totale aantallen bijgehouden. 2. Het gebruik van een buitenbad is grotendeels weersafhankelijk. Bij warme zomers is het gebruik hoog en bij minder goede zomers is het gebruik minder. 3. De jaren 2020 en 2021 laten een daling zien in verband met de coronacrisis. 4. De bezoekersaantallen worden bijgehouden door Optisport. Door een nieuw kassasysteem zijn de bezoekersaantallen van 2023 nog niet beschikbaar.

De Oester De Oester

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013 21

Recreatief zwemmen Doelgroepen Les zwemmen Scholen Verhuur Totaal De Oester Totaal

10.225

11.150

6.050

9.690

8.040

8.790

5.125

4.975

17.275

18.600

16.200

12.050

11.100

11.485

2.570 9.350

2.500 9.300

6.330 5.400 39.230

7.350 6.850 43.950

7.190 6.490 35.930

7.875 6.500 36.115

9.215 6.825 35.180

5.003 7.100 32.378

0 6.900 23.945

0 6.200 22.975

2014

2015

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

28166

23725

25.492

24.019

23.786

23.727

13.609

13.566

21.874

Note: Bovengenoemde cijfers zijn bezoekersaantallen

Bezoekontwikkeling De Oester 2006-2022 50.000 40.000 30.000 20.000 10.000 0 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Recreatief zwemmen

Doelgroepen/les zwemmen

Doelgroepen

Les zwemmen

Scholen

Verhuur

Totaal Figuur 6 Bezoekontwikkeling De Oester 2006-2022

Opmerkingen: 1.

De aantallen 2006-2013 komen uit eerdere rapportages. De aantallen van 2014 en 2015 zijn niet in beheer van de huidige stichting, omdat zij per 2016 begonnen zijn met de exploitatie. 2. Vanaf 2016 zijn er alleen totale aantallen bijgehouden. 3. De jaren 2020 en 2021 laten een daling zien in verband met de coronacrisis.

De Bosselaar Bosselaar Abonnementhouders

2006 16.900

2007 4.100

2008 10.470

2009 13.500

2010 12.000

2011 6.368

2012 9.893

2013 9.900

Losse kaartjes Totaal

19.500 36.400

11.500 15.600

6.600 17.070

10.800 24.300

9.000 21.000

3.586 9.954

9.339 19.232

9.360 19.260

Bosselaar

2014

Abonnementhouders

2015

2016

2017

2018

2019

863

994

1184

1274

2020

2021

2022

616

Losse kaartjes

22

Totaal

15.000

18.202

27.041

18.315

7355

8000

16.000

Note: Bovengenoemde cijfers zijn bezoekersaantallen

Bezoekontwikkeling De Bosselaar 2006-2022 40.000 35.000 30.000 25.000 20.000 15.000 10.000 5.000 0 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Abonnementhouders

Losse kaartjes

Totaal

Figuur 7 Bezoekontwikkeling De Bosselaar 2006-2022

Opmerkingen 1.

De jaren 2014 en 2015 zijn niet voorhanden, omdat de huidige exploitant Optisport destijds niet de exploitatie van het gebouw deed. Data voor 2014 komt uit eerdere rapportages. 2. In 2020 en 2021 is bij alle baden een flinke daling te zien in verband met COVID-19. Hierdoor zijn de baden een aantal maanden gesloten geweest en hebben vervolgens te maken gehad met richtlijnen waar zij zich aan moest houden. Vanaf 2022 is er meer ruimte gekomen voor de baden, maar was vooral een transitiejaar. Begin 2023 zijn de laatste corona-adviezen komen te vervallen. 3. Het gebruik van een buitenbad is grotendeels weersafhankelijk. Bij warme zomers is het gebruik hoog en bij minder goede zomers is het gebruik minder. 4. De bezoekersaantallen worden bijgehouden door Optisport. Door een nieuw kassasysteem zijn de bezoekersaantallen van 2023 nog niet beschikbaar. Totale bezetting zwembaden 2006 – 2022 In figuur 8 zijn de totale cijfers per bad opgenomen. Voor alle baden geldt een afname van bezoek in de afgelopen jaren. In 2020 en 2021 is een afname te zien in verband met de coronacrisis. Daarna is een stijgende lijn te zien. Daarnaast missen de bezoekersaantallen uit 2014 en 2015 bij 3 van de 4 baden.