Bijlage 1 - Jaarverslag 2023 Gemeente Moerdijk
Tekst van het document
130
2.4 Economische havens en waterwegen 3.1 Economische ontwikkeling 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur
Saldo -205
-75
144
-26
117
933
-150
783
7
0
7
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
188
-36
152
3.4 Economische promotie
337
-201
137
5.4 Musea
32
0
32
5.5 Cultureelerfgoed
713
-11
702
5.7 Openbaar groen en (openlucht) recrea
0
0
0
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
22
-5
17
6.5 Arbeidsparticipatie
73
0
73
8.2 Grondexploitatie (niet-bedrijventerr)
2.108
-2.298
-191
Saldo baten en lasten
4.687
-2.931
1.755
0.10 Mutaties reserves
2.499
-954
1.545
Resultaat na bestemming
7.186
-3.886
3.300
OVERZICHT PROGRAMMA 3
Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk
Begroting 2023 voor wijziging
Begroting 2023 na wijziging
Realisatie 2023
Verschil realisatie en begr. na wijz.
(Cijfers x € 1.000) (-/- is voordelig) Totaal lasten
4.724
22.373
4.687
-17.686
Totaal baten
-3.696
-20.896
-2.931
17.964
Saldo van baten en lasten
1.029
1.478
1.755
278
774
3.251
2.499
-751
Onttrekking aan reserves
-92
-1.384
-954
430
Resultaat na bestemming
1.711
3.344
3.300
-43
Storting in reserves
55
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
Gemeente Moerdijk
Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben Algemeen beeld 2023: Cultuurnota en armoedebeleid ontwikkeld, hulpvragen worden steeds complexer Het jaar 2023 kenmerkte zich in het algemeen door veel aandacht voor de opvang en integratie van nieuwkomers, de focus op armoede, bestaanszekerheid en preventie en het opstellen van de cultuur- en erfgoednota. In Moerdijk werd de locatie aan de Schansdijk geopend waar bijna 300 ontheemden uit de Oekraïne een nieuw (tijdelijk) leven konden starten. De raad stemde in met een opvanglocatie voor 200 asielzoekers, eveneens aan de Schansdijk. Alle opgaven rondom nieuwkomers zijn samengebracht onder één paraplu: het programma Nieuwkomers. De versteviging van schuldhulpverlening is opgepakt en er is een nieuwe Armoedenota vastgesteld waarin de nadruk ligt op de communicatie en voorlichting van alle mogelijke ondersteuningsmogelijkheden. De landelijke afspraken (Integraal Zorg Akkoord en het Gezond en Actief Leven Akkoord) waren nieuw in 2023 en zijn doorvertaald om de beschikbare gelden te kunnen ontvangen voor acties op het gebied van preventie en gezondheid. Die gelden zijn zeker gesteld. Er is een integrale cultuur- erfgoednota vastgesteld waarmee de sector zich verder kan ontwikkelen. Dankzij onze steun in coronatijd is het cultuurveld overeind gebleven. We zien dat de hulp vanuit de Wmo voorspoedig liep.
De afgesloten contracten met zorgaanbieders in 2023 wierpen hun vruchten af. Passende hulp kan worden geboden. De wettelijke doorlooptijden zijn het hele jaar door gehaald binnen de voorziene budgetten. De pilot met de inzet van de wijk-ggz heeft in korte tijd de meerwaarde bewezen. Inwoners met psychische kwetsbaarheden (‘onbegrepen gedrag’) worden
sneller geholpen waardoor escalaties, overlast en crisissituaties worden voorkomen. Bij het Centrum Jeugd en Gezin binnen de gemeente is de bezetting van het team weer op orde. Hier waren wel wachttijden voor de hulpvragers. De kosten zijn fors hoger dan geraamd. We zien een toename van mentale problematiek bij jongeren en door de financiële problemen bij een aantal zorgaanbieders moest gekozen worden voor duurdere vormen van maatwerk.
Thema's sociaal domein breed / organisatie breed Inclusief beleid In 2023 is gestart met een (nader) onderzoek naar de fysieke toegankelijkheid in onze gemeente. Ook wordt een analyse gemaakt van de mate van bewustwording van dit thema intern de organisatie. Is het voldoende onderdeel van het dagelijks werk. In 2024 wordt de rapportage opgeleverd voorzien van advies voor de uitvoering. Programma Nieuwkomers Gemeente Moerdijk zet zich sinds begin 2022 proactief in voor Nieuwkomers, te weten arbeidsmigranten, ontheemden uit de Oekraïne, asielzoekers met vergunning (statushouders) en asielzoekers (nog) zonder vergunning. In 2023 zijn de opgaven onder één noemer gebracht: het programma Nieuwkomers. Ondanks verschillende rechten en plichten van de doelgroepen en variërende verantwoordelijkheden van de instanties zijn er veel overeenkomsten als het gaat om huisvesting, sociale participatie en ondersteuning. Een korte samenvatting van de inspanningen in 2023 waarbij altijd veel aandacht is voor communicatie naar de omwonenden. • Doelgroep asielzoekers: besluit over realisatie opvanglocatie De gemeenteraad heeft in juli 2023 besloten asielopvang met 200 plekken aan de Schansdijk mogelijk te maken. Afspraken met het COA over
56
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
beheer, veiligheid, communicatie en participatie hebben geresulteerd in een Bestuursovereenkomst en bijbehorende Aanvullende Werkafspraken, die eind 2023 zijn ondertekend. Eind 2023 heeft het COA de vergunningaanvraag ingediend, gericht op realisatie van de locatie eind 2024. • Doelgroep statushouders: huisvesting minderjarige statushouders Binnen de totale taakstelling (ongeveer 100 mensen per jaar), moet elke gemeente ook een aantal minderjarige statushouders huisvesting bieden. Dit gebeurt onder voogdijschap van het Nidos. Eind 2023 hebben 8 jongeren hun intrek in twee woningen genomen. • Uitvoering Wet Inburgering in 2023 echt gestart In 2022 vielen nog veel inburgeraars onder de oude wet. De regievoerders van het Werkplein voeren de intake- en voortgangsgesprekken op het gemeentehuis en er is een snelle koppeling naar wmo- of jeugdprofessionals mogelijk. In 2023 ontving een15-tal inburgeraars de participatieverklaringen tijdens een bijeenkomst waar ze ook werden voorgelicht over deelname aan de Moerdijkse samenleving. Op dit moment volgen de meeste inburgeraars nog taalonderwijs, (vrijwilligers)werk of meedoen wordt de komende periode meer actueel.
Doelgroep arbeidsmigranten: geïnvesteerd in ondersteuning • Wegwijzer en handreiking zorg en welzijn In samenwerking met Pharos en de VNG is deze handreiking ontwikkeld om gemeenten meer achtergrondinformatie te bieden over zorg en welzijn voor arbeidsmigranten en het verminderen van de kwetsbare positie van hen. De Moerdijkse bijdrage aan wegwijzer en handreiking was aanzienlijk en trok landelijk aandacht. • Checklist Gezonde woon- en leefomgeving De 16 gemeenten in West-Brabant hebben samen met de GGD een gespreksleidraad ontwikkeld over een gezonde werk- en leefomgeving in West-Brabant. Deze wordt gebruikt in gesprek met initiatiefnemers voor huisvesting van arbeidsmigranten. • Brabants Migratie Informatiepunt Het informatiepunt is een fysiek, mobiel loket voor onze regio waar meertalige informatie en advies
Gemeente Moerdijk
over wonen, werken en leven in West-Brabant en Nederland wordt aangeboden. Per 1 januari 2024 is het als pilot gestart. Ook is het een meldpunt voor misstanden over loon en arbeid, huisvesting en zorg en welzijn en wordt er ondersteund bij het aanvragen van zaken als Digid.
• Expertise geleverd voor certificering uitzendbureaus (wijzigingen wet Waadi) De inzet van uitzenders om arbeidsmigranten te bewegen tot inschrijven én het doorgeven van wijzigingen (verhuizing) is een essentiële schakel om de kwaliteit van de BRP te verhogen. • Arbeidsmigrantenpanel opgericht Er is een arbeidsmigrantenpanel opgericht om de stem van arbeidsmigranten te laten horen. Hiervoor zijn communicatiemiddelen in zeven talen verspreid voor een peiling over het goed werkgeverschap onder arbeidsmigranten en hun toekomstplannen. • Bezoek van Koning en minister: Zie Programma 3 Doelgroep: Oekraïense ontheemden • Locatie Schansdijk in gebruik genomen Met de nieuwe locatie steeg het aantal beschikbare bedden van 132 naar 286. De stroom vluchtelingen uit Oekraïne naar Nederland bleef ook in 2023 stabiel met tussen de 200 à 500 per week. De nieuwe gemeentelijke locatie was dan ook binnen afzienbare tijd gevuld. Vanaf het 4e kwartaal 2023 is onze locatie, afgezien van incidentele verhuizingen, geheel bezet. Op basis van inwonersaantal biedt Moerdijk ongeveer 40% meer plekken aan dan omliggende gemeenten. Met het verhuizen naar deze centrale locatie is er meer tijd en ruimte gekomen voor maatschappelijke en sociale vraagstukken. We stimuleren en ondersteunen Oekraïners om zelf activiteiten te organiseren en deel te nemen aan het maatschappelijk verkeer van Moerdijk.
Dat begint klein maar is steeds meer zichtbaar binnen Zevenbergen.
57
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
• Huisartsenzorg Om de huisartsenzorg te ontlasten zijn afspraken gemaakt met de lokale huisartsen en de digitale dienst Arene. Eind 2023 was twee derde van de Oekraïners in Moerdijk aangesloten op de digitale Arene huisartsenzorg. • Taallessen Na de zomer is gestart met het geven van taallessen aan volwassenen waar ongeveer de helft van de bewoners actief aan meedoet. De taallessen worden gegeven tot en met het taalniveau A2. (Iemand met dit niveau begrijpt de boodschap van korte, eenvoudige teksten). Met het verhuizen van de Oekraïense ontheemden naar de centrale locatie op de Schansdijk nam het aantal basisschoolleerlingen toe in Zevenbergen. De eerder geografische spreiding kwam hiermee te vervallen. Naast de 30 beschikbare plaatsen op basisschool De Toren is in samenwerking met basisschool de Boemerang een aanvullende klas geopend in het Trefpunt in Zevenbergen.
Gemeente Moerdijk
De beoogde prestaties sociaal domein voor 2023 zijn grotendeels behaald. De visie op één adviesraad sociaal domein wordt in 2024 opgesteld. De Scan Mens en Maatschappij is met het derde en laatste deel inhoudelijk afgerond. Er resteerde nog een klein deel van de taakstelling € 171.000. Die wordt in 2024 behaald. Beoogd resultaat inzet ergotherapeut behaald Een van de maatregelen in de Scan was het inzetten van een ergotherapeut bij de Wmo huishoudelijke ondersteuning. Dit in het kader van re-ablement: aanleren wat iemand nog zelf kan en daardoor mogelijk lichtere hulp nodig is. In december 2023 is het 30e en laatste traject met de ergotherapeut gestart. Uit de evaluatie van 28 trajecten bleek dat het beoogde doel – 33% van de inwoners zou geen aanvraag meer doen voor een Wmo maatwerkvoorziening – ruim behaald is. Van de 28 inwoners hebben 16 inwoners geen aanvraag gedaan (57%).
Prestaties Mens & Maatschappij breed 2023 • Basisdienstverlening aan inwoners op peil houden • Evaluatie en monitoring van de in 2022 genomen maatregelen in relatie tot de Scan Mens en Maatschappij. • Uitvoeren van de door de raad vastgestelde maatregelen Scan Mens en Maatschappij voor 2023 • Derde en laatste inhoudelijk deel Scan Mens en Maatschappij en voorstellen voor taakstelling voor 2024 aanbieden aan de gemeenteraad • Een visie op de wenselijkheid en haalbaarheid van een adviesraad sociaal domein • Evaluatie en monitoring van de in 2022 en 2023 genomen maatregelen in relatie tot de Scan Mens en Maatschappij • Uitvoeren van de door de raad vastgestelde maatregelen Scan Mens en Maatschappij 2024 • We hebben geïnvesteerd in de samenwerking met de maatschappelijke partners en zorgaanbieders om vanuit dezelfde visie en uitgangspunten te werken.
2024
2025
2026
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
58
Gemeente Moerdijk
THEMA MEEDOEN EN PREVENTIE
Strategisch doel • We hebben in de omgeving van onze inwoners een stevige sociale structuur, met een stevig goed samenwerkend netwerk van ondersteuners en basisvoorzieningen, • De jeugdige groeit op in een veilige opvoedsituatie waarin hij zich zo optimaal mogelijk kan ontwikkelen. • De volwassenen krijgen steun zodat ze zoveel mogelijk zelfredzaam zijn en kunnen participeren in de samenleving. • Signalen worden vroegtijdig opgepakt om tijdig te kunnen anticiperen, bijsturen en waar nodig ondersteunen.
Mijlpalen Plan voor IZA en GALA uitgewerkt, gericht op preventie, Het Integraal Zorgakkoord (IZA) richt zich in hoofdzaak op de houdbaarheid van het Zorgstelsel, met als invalshoek de Zorgverzekeringswet. Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) richt zich op een gerichte aanpak op het gebied van preventie waarin een gezonde samenleving centraal staat. Vanuit het IZA wordt dit als voorwaarde gezien voor de beweging naar de voorkant waar gemeenten een belangrijke rol in spelen.
Het vereiste plan voor GALA en de bijhorende Specifieke Uitkering (SPUK) is voor 1 oktober ingediend bij het ministerie, de uitkeringen zijn toegekend. Voor het IZA moesten de zorgaanbieders, zorgverzekeraar CZ (tevens zorgkantoor) welzijnsorganisaties en de 16 gemeenten (GR GGD West-Brabant) een regiobeeld en regioplan indienen voor 31 december 2023. Ook dat is gebeurd. Het regioplan West-Brabant bestaat uit twee delen. De gemeente Moerdijk is actief betrokken bij het plan van West-Brabant-West, zonder de plannen binnen West-Brabant-Oost uit het oog te verliezen. Deze nieuwe akkoorden waren niet voorzien voor 2023. Door de grote overlap tussen GALA en IZA was en is het noodzakelijk om op veel tafels aangesloten te blijven op gebied van preventie in relatie tot gezondheid. Beide plannen maken het noodzakelijk om op kern/wijkniveau, niveau van de gehele gemeente en niveau van de regio samen te werken met partners en inwoners om de ambities en doelen voor 2027 (SPUK periode), 2030 (IZA doel) en 2040 (GALA doel: gezonde generatie) te realiseren.
59
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
Het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Wat en hoe? De focus van IZA in West-Brabant en Moerdijk op basis van het gemaakte ‘Regiobeeld'. Thema's die aandacht vragen: • Kwetsbare ouderen nu en in de toekomst • Tekort aan zorgprofessionals en mantelzorgers • Mentale gezondheid • Leefstijl en leefomgeving gerelateerde ziekten • Kansenongelijkheid en kansrijke start • Druk op eerste lijn De focus van GALA in Moerdijk: - De landelijke thema's: sport, bewegen en cultuur en gezondheid en sociale basis - De lokale thema's: • mentale gezondheid van jongeren
Leefgebied opvoeden en opgroeien Preventief aanbod voor jeugd • Werkbezoek als voorbereiding op Nederlandse variant IJslands Model In Q4 heeft er een interessant werkbezoek plaatsgevonden over Opgroeien in een Kansrijke Omgeving (OKO) bij de gemeente GoereeOverflakkee. De aanpak OKO is niet eenvoudig te realiseren, vraagt veel inzet daarom gaan we in 2024 verder met de verkenning van deze aanpak en gaan we onder andere in gesprek met het TrimbosInstituut. • ‘Klaar voor het Middelbaar’ geëvalueerd Het project ‘Klaar voor het Middelbaar’ (voorheen Doe Effe Normaal) is in 2023 geëvalueerd en in een nieuw jasje gestoken. De nieuwe insteek van het project is efficiënter en ook is er nog eens kritisch gekeken naar de inhoud van de preventielessen die gegeven worden. • Jongerenontmoetingsplekken onderdeel van beleid maatschappelijke accommodaties Dit beleid krijgt in 2024 vorm. Zichtbaarheid CJG is geoptimaliseerd Het CJG draagt via social media (instagram) uit waarvoor jongeren/ouders terecht kunnen bij het CJG.
Gemeente Moerdijk
• gezond en vitaal ouder worden • terugdringen gezondheidsachterstanden • bevorderen van gezonde leefstijl Hoe doen we dit? • We stellen gebiedsgericht werken centraal • Sport vormt een rode draad in het preventie- en gezondheidsbeleid • We stemmen zorg en preventie direct(er) op elkaar af • We leggen de nadruk op samenwerking met en tussen onze maatschappelijke partners • We experimenteren met integrale pilots De inhoud is onderdeel van het Programma Mens en Maatschappij waar de focus ligt op enerzijds preventie/lichte hulp en anders op complexe casuïstiek
Leefgebied gezondheid Kansrijke Start: stevige samenwerking tussen medisch en sociaal domein In november 2023 vond de kick-off bijeenkomst Kansrijke Start plaats. Een kerngroep is concreet aan de slag zodat (aanstaande) ouders in een kwetsbare situatie beter ondersteund worden bij het ouderschap. Evaluatie sociale benadering naar 2024 Deze evaluatie is doorgeschoven naar het nieuwe jaar. Leefgebied Onderwijs Overdracht basisschool 't Kompas ondersteund De schoolbesturen Stichting De Waarden en Abbo Kindcentra zijn ondersteund met een meerjaren onderhoudsplanning en een rapport over duurzaamheidsmaatregelen voor het schoolgebouw van basisschool ‘t Kompas in Heijningen. Tevens is positief geadviseerd over de overdracht van de school van Stichting De Waarden aan Abbo Kindcentra. De overdracht heeft plaatsgevonden op 1 januari 2024. Burgerinitiatief Langeweg: geen vervoer maar verkeersveiligere situatie Een aantal ouders uit Langeweg diende een burgerinitiatief in na de sluiting van de Mariaschool. Er werd een vervoersvorm van Langeweg naar
60
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
Gemeente Moerdijk
basisschool De Hoeksteen in Zevenbergschen Hoek gevraagd, vanwege zorgen over de veiligheid van deze route. Er is niet gekozen voor het organiseren van vervoer maar in overleg met de dorpstafel in Zevenbergschen Hoek zijn maatregelen genomen om het sluipverkeer in Zevenbergschen Hoek tegen te gaan en de verkeersveiligheid te verbeteren (zie ook programma 2 verkeersveiligheid). Regionaal Bureau Leren (leerplicht) • Kosten hoger dan begroot De hogere kosten werden met name veroorzaakt door vervanging langdurig zieken, inhuur voor audit Wet politiegegevens, professionalisering van het JeugdVolgSysteem, verlenging van de pilot het Thuiszitterspact en de invoering van de landelijk ontwikkelde Methodische Aanpak Schoolverzuim. Met de 1e en 2e begrotingswijziging zijn extra gelden beschikbaar gesteld aan het RBL ook met het oog op de doorontwikkeling van het RBL. • Doorontwikkeling organisatie met als doel verandering rol Het doel is om gezamenlijk te komen tot een toekomstbestendige organisatie waarin de rol van leerplichtambtenaar zich ontwikkelt naar ‘ambassadeur van het recht op ontwikkeling'. De gemeenteraad zal in 2024 hierover besluiten. Visie IKC afgerond in 2024 In 2023 is voorbereidend werk verricht voor de visie Integrale Kind Centra. Deze wordt in 2024 afgerond.
Leefgebied algemeen dagelijks leven Plan ter ondersteuning mantelzorg Mantelzorgondersteuning is binnen het GALA onderdeel geworden van een visie op de sociale basis, die in 2024 moet worden vastgesteld. Het beoogde plan voor 2023 krijgt hierin een plaats. Leefgebied Sociale Participatie Cultuur- en erfgoednota vastgesteld De nadruk van deze nota ligt op cultuur en erfgoed als verbindende factor binnen de gemeenschap en het beleven en behouden van cultuur en erfgoed. Moerdijk heeft in tegenstelling tot veel andere gemeenten, cultuur en erfgoed als integrale opgave opgenomen in hetzelfde beleidsplan.
Cultuursector opgeveerd De cultuursector lijkt zich grotendeels hersteld te hebben na de coronacrisis. Mede dankzij steun vanuit de gemeente zijn – voor zover bekend – geen cultuuren erfgoedorganisaties opgeheven en de bezoekers- en ledenaantallen lijken weer redelijk op het peil van voor corona te zijn. Leefgebied financiële zorgen Nota Armoedebeleid vastgesteld Op 13 juli 2023 is de nota bestaanszekerheid – lokale aanpak armoede 2023-2026 vastgesteld door de gemeenteraad die daarmee 150.000 euro per jaar beschikbaar stelt voor de bestrijding van armoede. Toegankelijkheid van de armoedevoorzieningen is een van de speerpunten. Daarnaast zijn diverse armoedevoorzieningen onder de loep genomen. De voorstellen hiervoor worden in 2024 voorgelegd voor besluitvorming. Voorbereidingen voorzieningenwijzer afgerond De voorbereidingen voor de Voorzieningenwijzer - een instrument om inwoners snel een compleet inzicht te geven in welke ondersteuningsmogelijkheden er zijn, zowel gemeentelijk als landelijk - zijn in 2023 zo goed als afgerond. In 2024 wordt het instrument daadwerkelijk gebruikt.
61
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
Kinderopvangtoeslagaffaire: hulp gericht op nieuwe start Binnen de gemeente is een steunpunt ingericht voor ouders en kinderen die gedupeerde zijn van de toeslagenaffaire. De huidige ontwikkelingen zorgen ervoor dat de ondersteuning van gemeenten langer duurt dan in september 2020 verwacht. De bedoeling is dat betrokkenen brede ondersteuning krijgen om een nieuwe start te kunnen maken op de terreinen; financiën, wonen, zorg, gezin en werk. Samenwerking in het Sociaal Domein met het Werkplein Hart van West-Brabant Het afgelopen jaar is er veel ingezet door de medewerkers van het Werkplein op het lokaal werken. Zo zijn er voor Moerdijk vast medewerkers ingedeeld in ons gebied. De insteek is dat ze inwoners ontvangen in ons gemeentehuis en nauw samenwerken met de collega's van het sociaal domein. Diverse aanvullingen op inkomensondersteuning door energie- en inflatiearmoede • Verruiming inkomensgrens door Stichting Leergeld Vanaf 2023 en verder geldt voor een toekenning van de Stichting Leergeld een inkomensgrens van 130% van het sociaal minimum. Deze lag op 120%. In aanvulling hierop vergoedt Stichting Leergeld vanuit
Gemeente Moerdijk
donaties ook kosten aan inwoners met een inkomen tot 140% van het sociaal minimum. • Samenwerking met Stichting Babyspullen Sinds 1 juli 2023 is gemeente Moerdijk een officiële samenwerking aangegaan met Stichting Babyspullen. Stichting Babyspullen levert babystartpakketten aan kwetsbare (aanstaande) ouders met een laag inkomen. • Meedoen regeling Maatschappelijke Participatie Per 1 januari 2023 is de nieuwe beleidsregel Maatschappelijke participatie en tijdschriftenregeling in werking getreden, waarin de inkomensgrens is verhoogd van 110% van het sociaal minimum naar 130%.
Risico’s Stijging kosten leerlingenvervoer In de vervoersovereenkomsten met de drie vervoerders is overeengekomen de jaarlijkse tarieven te indexeren op grond van NEA-index van de vervoersbranche. Rekening was gehouden met 3,5% indexering in de begroting. Echter de definitieve NEA-index voor 2023 was 13,7% als gevolg van met name stijging van brandstofprijzen en CAO. Verhoging van het budget was daardoor noodzakelijk.
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
62
Hogere kosten armoedebeleid De verwachting is dat de kosten voor de bestrijding van armoede in de toekomst verder zullen toenemen met het oog op alle wijzigingen van de inkomensgrenzen en toetsingscriteria van verschillende armoedevoorzieningen. Daarnaast belemmert ook diverse wet- en regelgeving de mogelijkheden om bepaalde risicogroepen, zoals de pensioengerechtigden, op een logische en nuttige wijze tegemoet te komen. Bovendien betekent het extra tegemoetkomen van deze doelgroep ook een grote stijging in de kosten, die in combinatie met de druk op te begroting vanaf 2026 wellicht in de toekomst niet haalbaar blijkt. Taakstelling huisvesting statushouders niet behaald Taakstelling 2023 Gerealiseerd 2023 Taakstelling 2024
1e helft 2023: 45 1e helft 2023: 34 1e helft 2024: 40
2e helft 2023: 37 2e helft 2023: 28 2e helft 2024: 36
Restant 2022: 1
Totaal: 83 Totaal: 62
Restant 2023: 21
Gemeente Moerdijk
Om de nieuwe taakstelling voor 2024 te kunnen realiseren is een pakket aan maatregelen nodig in afstemming met Woonkwartier. Maar ook een hotelen accommodatieregeling wordt verwacht waardoor statushouders tijdelijk in de gemeente worden opgevangen voorafgaand aan structurele huisvesting. Als de gemeente herhaaldelijk de taakstelling niet behaalt, moet een plan van aanpak worden opgesteld. Door verschillende afspraken te maken over het inlopen op de achterstand, verwachten we dit te kunnen voorkomen. Wet- en regelgeving belemmert nog geclusterde armoedeaanvragen Door de complexiteit van de Wet- en regelgeving is het nog steeds niet mogelijk om in één keer alle aanvragen (armoedevoorzieningen) aan te vragen. Na het afnemen van de Voorzieningenwijzer dienen de aanvragen alsnog individueel bij de betreffende partij te worden aangevraagd.
Totaal: 97
De officiële achterstand bedroeg op 31 december 21. Vanwege een administratieve vertraging bedroeg de werkelijke achterstand echter 13. Dit betekent dat de gemeente het toezichtsoordeel ‘voldoet niet’ heeft gekregen en de achterstand zo snel mogelijk in moet halen.
Effecten Stijgende cijfers schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten • In Moerdijk was het verzuimpercentage 5,45% in het schooljaar 2022-2023. In schooljaar 2021-2022 was dit 4,1%. • In Moerdijk waren er 68 nieuwe vsv-ers in het schooljaar 2022-2023. Dit waren er 44 in het schooljaar 2021-2022.
63
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
Gemeente Moerdijk
Prestaties 2023 • Er is onderzoek gedaan naar passende modellen en methoden voor verbreding en verdieping van het preventief aanbod specifiek voor de jeugdigen • Er ligt een vastgesteld plan ter ondersteuning van mantelzorgers • Het nieuwe armoedebeleid is vastgesteld • De voorzieningenwijzer met de regelingen voor inkomensondersteuning is in gebruik genomen. • Het beleid voor jongerenontmoetingsplekken is vastgesteld • De visie integrale kindcentra is vastgesteld • Signaleringsfunctie door het onderwijs is versterkt. • De zichtbaarheid van het CJG is geoptimaliseerd via social media. • Er is passend aanbod van Nederlands als 2e taal aan jeugdige nieuwkomers, geografisch verspreid over de gemeente. • Er is een cultuurnota opgesteld in samenhang met toerisme, recreatie en monumentenbeleid. • Er is een plan van aanpak voor inclusief beleid vastgesteld. • Er is besluitvorming over de samenwerkingsvorm met Meer Moerdijk voor de periode vanaf 2024. • Het project Sociale Benadering Dementie is geëvalueerd. • De sociale basis in de kernen is op orde: samenwerkingspartners en gemeente werken vanuit gedeelde uitgangspunten en een gezamenlijke visie • Voor inwoners is het netwerk van ondersteuners in de omgeving zichtbaar en vindbaar.
• Onderzoek naar het ontwikkelen van één toegang voor volwassenenondersteuning is gestart • Het actieplan preventief aanbod voor jeugdige volwassenen wordt uitgevoerd • Uitvoering geven aan Lokaal Preventie Akkoord jeugd en volwassenen.
2024
2025
2026
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
64
Gemeente Moerdijk
THEMA LICHTE ONDERSTEUNING WAAR MOGELIJK
Strategisch doel • Inwoners weten de weg naar de lichte ondersteuning en samenwerkingspartners hanteren ook de visie ‘lichte ondersteuning waar mogelijk’. Zorg en welzijn werken nauw samen.
Mijlpalen Leefgebied Gezondheid Lokaal preventieakkoord opgenomen in GALA-plan Het lokaal preventieakkoord heeft een plek gekregen in het plan Gezond en Actief Leven Akkoord. Welzijn op recept Welzijn op Recept (doorverwijzing van de huisarts naar vrij toegankelijke voorzieningen in plaats van een medicijn voor te schrijven) is een onderdeel van GALA en IZA. De gemeente heeft beperkte middelen om een pilot te starten in 2024. Binnen IZA is het doel dat voor 2027 alle huisartsenpraktijken zijn aangesloten op Welzijn op Recept.
Leefgebied financiële zorgen Ondernemersplatform in 2024 actief Deze tool is een middel om de ondernemer te bereiken die een financiële hulpvraag heeft. In Deze site is in D6 verband ontwikkeld. De voorbereidingen en communicatie kostten meer tijd dan voorzien. Het digitale ondernemersplatform is afgerond in 2023 en wordt in 2024 actief ingezet. Leefgebied Sociale Participatie Lokaal Plan Laaggeletterdheid • Taalhuis in Moerdijk bovengemiddeld gekwalificeerd Het Taalhuis in Moerdijk - dat wordt gefinancierd vanuit de gemeente - heeft in het voorjaar een kwaliteitskeurmerk ontvangen. De certificering kwam boven het gemiddelde uit van andere Taalhuizen in de regio. Het Taalhuis zet zich met vele partners in om laaggeletterdheid in onze gemeente terug te dringen. • Diverse activiteiten rondom laaggeletterdheid Er is een oefengroep actief in bibliotheek Zevenbergen en vanaf november is een taaloefengroep op verschillende taalniveaus
65
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
opgestart bij Fort Sabina (Heijningen). In de week van Lezen en Schrijven was er volop aandacht voor laaggeletterdheid voor medewerkers en inwoners. Inloopspreekuren voor ondersteuning zijn er wekelijks in de bibliotheek in Zevenbergen en maandelijks in De Blokhut in Helwijk. Buurtkamer Serena geopend In oktober is de tweede buurtkamer in de kern Zevenbergen feestelijk geopend. In Zevenbergen zijn de bestaande twee dagdelen nu verspreid over locatie De Donk en locatie Serena met als doel meer bereik te realiseren. Leefgebied Wonen Gemengd wonen in De Boezem Een community builder werkt aan het realiseren van deze zorgzame gemeenschap. Dit is in 2023 mede mogelijk gemaakt door een eenmalige bijdrage van de gemeente. In het kader van de ambulantiseringsregeling van de regio Beschermd Wonen Breda is subsidie toegekend voor drie jaar voor de Boezem. Deze regeling stimuleert dat mensen
Gemeente Moerdijk
met een (psychische) kwetsbaarheid zoveel mogelijk kunnen deelnemen en wonen in de maatschappij.
Effecten Buurtkamers geëvalueerd en ingezet op structureel vervolg De inzet van buurtkamers is voortgekomen uit de maatregelen 2022 van de Scan Mens en Maatschappij. Deze vorm van indicatieloze dagbesteding moet voorkomen dat mensen vroegtijdig naar de geindiceerde dagbesteding worden doorverwezen en toch hulp krijgen. Mogelijk kan het zelfs helemaal worden voorkomen. In de beleidsbegroting is de effectindicator opgenomen dat inzet van de buurtkamers leiden tot gelijke cijfers van bepaalde indicaties. Dit is echter in de kernen Willemstad en Zevenbergen (nog) niet het geval. In de grotere kernen m.u.v. Klundert zien we een lichte stijging hoewel het gebruik niet erg hoog is. Niet meetbaar is of de inzet van de buurtkamers deze stijging heeft gedempt en/of de stijging een gevolg is van autonome bevolkingsgroei en vergrijzing in deze kernen.
Prestaties 2023 • Verder vormgeven van en invulling geven aan het Lokaal Preventieakkoord • Het ondernemersplatform ter ondersteuning bij financiële zorgen wordt intensiever gebruikt. • Passende inzet van het ontvangen rijksbudget voor herstel van mogelijk opgelopen schade bij de jeugd in de coronaperiode. In 2023 een plan van aanpak opstellen waarin zowel de ontwikkelingen Scan Mens en Maatschappij, het Bestuursakkoord als de adviezen van de Commissie van Wijzen een plaats krijgen. • Samen met onze partners is verkend of een pilot ‘welzijn op recept’ in Moerdijk mogelijk is • De Buurtkamers (indicatieloze dagbesteding) zijn geëvalueerd en worden afhankelijk van de evaluatie voortgezet in 2024. • Lokaal plan Laaggeletterdheid is uitgevoerd
2024
2025
2026
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
66
Gemeente Moerdijk
THEMA GESPECIALISEERDE, INDIVIDUELE HULP WAAR NODIG
Strategisch doel • Gemeente, zorgaanbieders en maatschappelijke partners ondersteunen jeugd en volwassenen volgens de uitgangspunten: normaliseren, eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid, normeren/ begrenzen, re-ablement en één gezin, één plan. Hulp en ondersteuning wordt zo dicht mogelijk bij de inwoners zelf georganiseerd. • We verzachten waar mogelijk de negatieve effecten van armoede door verbetering van kwaliteit van leven of verbetering van inkomenspositie. Inwoners met schulden zijn zo snel mogelijk schuldenvrij (<3jaar).
Mijlpalen Leefgebied Opvoeden en Opgroeien CJG - team weer op orde Het team Jeugdprofessionals is weer op orde, na vele wisselingen in de perioden daarvoor. • Het zogenaamde ‘scheidingsteam is opnieuw gevormd en efficiënter ingericht De jongeren en de gezinnen krijgen daardoor sneller hulp aangeboden. • Verdeling CJG- team over alle scholen in Moerdijk Er zijn per school twee jeugdprofessionals aanspreekpunt. • Vier jeugdprofessionals vormen het subteam Toeleiden en Volgen Zij verwerken de korte doorverwijzingen direct zodat de kleine hulpvragen snel de juiste hulp ontvangen. Ook onderhoudt TenV de contacten met de zorgaanbieders rondom het opstellen van de arrangementen zodat deze processen efficiënt verlopen. Deze werkwijze wordt in de regio als voorbeeld benoemd. Ook tot tevredenheid van de zorgaanbieders. Af- en ombouw Jeugdzorgplus (vorm van gesloten jeugdhulp) Vanuit de kernwaarde ‘ieder kind verdient een thuis’ sturen we op dat kinderen hulp ontvangen die zo dicht als mogelijk bij het eigen thuis wordt ingezet. Als een kind niet langer thuis kan blijven, moet verblijf zoveel als mogelijk op de reguliere gezinssituatie lijken en zo tijdelijk mogelijk. Met drie regio’s geven we invulling aan de opdracht voor de om- en afbouw van gesloten
jeugdhulp. Er wordt toegewerkt naar zo kleinschalig mogelijk en zo min mogelijk gesloten plaatsingen. Voor 2024 en 2025 is door middel van inkoop de continuïteit van de JeugdzorgPlus gewaarborgd. Het afbouwen van de JeugdzorgPlus kan niet zonder opbouw van geschikte en passende alternatieven. De komende jaren zal de regio hierop beleidsinhoudelijk en financieel moeten investeren. Kosten Jeugdhulp flink gestegen De uitgaven voor jeugd laten een flinke stijging zien, met name in de niet-vrij toegankelijke ofwel specialistische zorg. Extra uitgaven voor landelijke transitiearrangementen, gesloten plaatsing, jeugd en veiligheid laten een totale overschrijding zien van 1.5 miljoen euro. Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 vastgesteld In juni 2023 is de Landelijke Hervormingsagenda jeugd 2023-2028 definitief vastgesteld. Doel van de maatregelen: betere en tijdige zorg en ondersteuning voor jeugdigen en hun gezin, op de juiste plek en wanneer dit nodig is. Het pakket aan maatregelen moet leiden tot lagere uitgaven (landelijk 1 miljard structureel vanaf 2027). Binnen de regionale samenwerking jeugd zijn we op verschillende onderdelen in het jeugdstelsel al op het niveau van de doelen die de Hervormingsagenda stelt, op andere onderdelen gaan we hierop anticiperen. Normaliseren (jeugd) In de jeugdhulp West Brabant West krijgt het normaliseren binnen het jeugdstelsel een belangrijke plek.
We zien de afgelopen jaren het beroep op jeugdhulp stijgen. Inmiddels heeft 1 op de 7 kinderen een vorm van jeugdhulp. In West Brabant West zijn we in 2023 op ‘expeditie’ gegaan met ouders en jeugdigen, met jeugdzorgpartners, met het onderwijs en het voorliggende veld. Door middel van verschillende bijeenkomsten hebben we samen invulling gegeven aan het begrip normaliseren en wat er nodig is om de balans terug te vinden. We gaan verder met concrete acties om deze cultuuromslag binnen de jeugdhulpverlening te realiseren.
67
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
Leefgebied (mentale) gezondheid Inzet wijk GGZ voorkomt escalatie bij 59 casussen In september 2023 is de evaluatie van het eerste jaar van de pilot wijk GGZ aangeboden aan Zon MW om de van hen ontvangen subsidie te verantwoorden. Zowel onze partners (Woonkwartier, politie) als de gemeente zijn erg tevreden over de inzet van de Wijk GGZ.
Reactie ZonMW op verantwoording subsidie: ‘De Wijk-GGZ’er speelt een belangrijke rol bij de verschillende zorg- en veiligheidspartners en heeft de samenwerking tussen betrokken partijen verder versterkt. Door de Wijk-GGZ slim in te zetten kan er worden bijgedragen aan de hulp rondom personen met onbegrepen gedrag en kan preventief worden opgetreden en kan verdere escalatie worden voorkomen. Tijdens de looptijd van uw project heeft u met hulp van de inzet van de Wijk-GGZ 59 unieke casussen opgepakt en daarbij escalatie voorkomen. De politie is hiermee ontlast en de samenwerking met andere ketenpartners verloopt voorspoedig. Al met al heeft u een erg mooi project neergezet waarmee veel mensen in de gemeente Moerdijk geholpen zijn.’
Leefgebied Veiligheid Aanpak ouderenmishandeling De focus lag dit jaar op signaleren en bespreekbaar maken. In het voorjaar zijn via een interactieve voorstelling professionals en vrijwilligersorganisaties
Gemeente Moerdijk
getraind om ouderenmishandeling te signaleren en bespreekbaar te maken. Niet alle onderdelen van het plan van aanpak zijn afgerond. Met de komst van het toekomstscenario Kind en gezinsbescherming wordt het aanpakken van onveiligheid van 0 tot 100 jaar integraal opgepakt. Verwerking meldingen Veilig Thuis Er is geanalyseerd hoe de gemeente de meldingen van Veilig Thuis verwerkt. Dit aan de hand van tien kwaliteitsstandaarden waar de professionals aan moeten voldoen. De bedoeling is om te komen tot een integraal meldpunt voor het oppakken van meldingen vanuit Veilig Thuis, op zowel volwassenen ondersteuning als jeugdzorg. Nadrukkelijke aandacht voor mensenhandel In 2023 is actief bijgedragen aan de bewustwording over mensenhandel. Verschillende medewerkers zijn door Comensha (Expertisecentrum Mensenhandel) voorgelicht om signalen van mensenhandel beter te kunnen herkennen. Door de campagne ‘Beroofd van je vrijheid’ is aandacht gevraagd voor dit thema, via posters in de verschillende kernen van Moerdijk maar ook via indringende filmpjes die we deelden op onze social media. Medewerkers van de diverse Oekraïne opvanglocaties in de regio gaven in Moerdijk een train de trainer sessie. Deze training leverde een waardevolle basis voor het tegengaan van arbeidsuitbuiting van de Oekraïense ontheemden.
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
68
Ontwikkelingen Aantal 01/01/2023
Beoogd aantal 31/12/2023
Werkelijk aantal 31/12/2023
Aantal Wmo indicaties huishoudelijke ondersteuning 2023
932
1000
984
Aantal Wmo indicaties begeleiding 2023
352
372
371
Groei Wmo-huishoudelijke ondersteuning lager dan verwacht Op 1 januari 2023 bestond de groep HO-cliënten uit 932 cliënten. Uiteindelijk waren er eind 2023 984 HO-cliënten in plaats van de beoogde 1000. In 2023 was er een stijging van in totaal 52 ten opzichte van de verwachting van 68 extra cliënten. Het verschil hiertussen kan mogelijk verklaard worden door de positieve gevolgen van de inzet van reablement, waardoor veel HO-aanvragen zonder of met een lichtere Wmo-indicatie opgelost konden worden. De stijging in HO cliënten vond vooral plaats in de groep van HO-light, in plaats van de verwachte groep van HO-stabilisatie. Groei Wmo-begeleiding conform verwachting Begin 2023 daalde het aantal indicaties voor Wmo begeleiding. Vanaf mei steeg het aantal echter weer. Uiteindelijk groeide het aantal indicaties in 2023 van 352 naar 371, zoals begin van het jaar werd verwacht. Qua budget sloten we het jaar dan ook neutraal af. Overigens zat de stijging in de laagste categorie van individuele begeleiding. Nieuwe partner voor het klanttevredenheidsonderzoekhulpmiddelen Klanttevredenheid is de belangrijkste indicatie voor een succesvolle dienstverlening van de Wmo-hulpmiddelen. De klanttevredenheid wordt getoetst door middel van een klanttevredenheidsonderzoek (KTO) dat vanaf 04 oktober 2023 door het onafhankelijk bureau Zorgfocus wordt uitgevoerd.
Het totaalcijfer van het klanttevredenheidsonderzoek moet per kwartaal een 7.0 zijn. Bij een afwijkend cijfer treedt een bonusmalussysteem in werking. Leveranciers hebben dus veel belang bij cliënttevredenheid. Aanbesteding deeltaxi uitgesteld Door de nodige stappen in de afwikkeling van de aanbesteding is de overeenkomst met de nieuwe aanbieder met een jaar uitgesteld naar januari 2025.
Gemeente Moerdijk
De continuïteit van het vervoer is in 2024 gewaarborgd door het vervoerscontract met de huidige leverancier, PZN, met een jaar te verlengen tot en met 31-12-2024. Beschermd wonen De begroting voor beschermd wonen sluit over 2023 af met een positief saldo van 45.000 euro. Dit is een aanvulling op het positieve resultaat wat gedurende het jaar 2023 al is teruggevloeid naar Moerdijk uit de begroting beschermd wonen van de regio Breda. Het resultaat wordt veroorzaakt doordat de omvang van de landelijke uitkering beschermd wonen in 2023 tweemaal in omvang is gestegen door loon- en prijsbestelling en de volume-indexatie. Bij de vaststelling van de begroting 2023 is rekening gehouden met een indexering van 10% terwijl de index werkelijk 6% was. 2023 was het eerste jaar dat de subsidieregeling regionale ambulantsering regio Breda, van kracht was. In deze regeling is 1 miljoen euro per jaar beschikbaar. In dit eerste jaar is het aantal aanvragen voor deze regeling behoorlijk achtergebleven waardoor veel budget overbleef. Tot slot zijn het aantal clienten beschermd wonen afgenomen terwijl in de begroting 2023 rekening was gehouden met een lichte stijging dan wel stabilisatie.
Effecten Effectindicator Wijk GGZ: Herhaalde E33 meldingen (overlast personen met verward gedrag) bij de politie nemen af Als we inzoomen op de periode dat de Wijk GGZ als pilot in Moerdijk actief was (medio 2022 tot eind 2023) zien we een afname van de E33 meldingen: • Juni t/m december 2022 173 meldingen. Dit is een periode van 7 maanden, gemiddeld 25 meldingen per maand. • Januari t/m juni 2023 124 meldingen. Dit is een periode van 6 maanden, gemiddeld 21 meldingen per maand. • Juli t/m december 2023: 91 stuks, dit is een periode van 6 maanden, gemiddeld 15 meldingen per maand.
69
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
Gemeente Moerdijk
Prestaties 2023 • Huisartsen: het CJG is aangesloten op het zorgdomein van de huisartsen om verwijzing naar CJG te vereenvoudigen. Alle huisartsen hebben een vast contactpersoon Jeugd. Er vindt een jaarlijks relatiegesprek plaats met huisartsen. • Jeugdvisie Wonen’ is uitgevoerd: samen met jeugdhulpaanbieders toewerken naar zo veel mogelijk thuis opgroeien. Het kind volgt niet de zorg, maar de zorg volgt de woonplek van het kind • Opzet van een integraal en centraal meldpunt binnen de gemeente voor meldingen voor Veilig Thuis, om vanuit brede blik meteen de juiste ondersteuning in te zetten. • Uitvoeren beleidsplan mensenhandel en faciliteren zorgcoördinator mensenhandel • Uitvoeren plan van aanpak ouderenmishandeling • Uitvoeren lokale verbeterplan Werken aan Veiligheid (Geweld hoort nergens thuis) • Bijdragen aan nieuw beleidsplan Maatschappelijke opvang (wordt vastgesteld door centrumgemeente Breda) • Cliënttevredenheidsonderzoek Wmo is geactualiseerd • Doorstroom van specifieke casuïstiek naar passende zorg en/of overgang naar ander wettelijk kader (voorbeeld: Wmo-cliënten waarvoor toeleiding naar de Wet Langdurige zorg van toepassing is) • Visie ontwikkeld voor "nieuwkomers" (asielzoekers, huwelijks- en gezinsmigranten, arbeidsmigranten, statushouders en alle andere nieuwkomers). • Nieuwe aanbesteding hulpmiddelen Wmo • Inzet Wijk GGZ’-er is geëvalueerd.
2024
2025
2026
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
70
Gemeente Moerdijk
LASTEN EN BATEN 2023 bedragen x € 1.000
LASTEN: € 55.214 € -960 € 837 € 399 € 92 € 1.997 € 35 € 457 € 98
BATEN € 17.603
€ 2.765 € 519 € 718 € 764
€ 251 €1
€ 1.110
€ 46
€ 1.525 € 3.056 € 609 € 814 € 1.255
€ 125 € 50 € 37
€ 7.020
€ 1.906
€ 3.258
€ 363
€ 7.318
€ 8.644
€ 2.555
€ 15.219
€ 3.378 € 3.000 € 683 € 2.853
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 5.1 Sportbeleid en activering 5.3 Cultuurpresentatie, prod., particip. 5.6 Media 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.3 Inkomensregelingen 6.4 WSW en beschut werk 6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO) 6.71A Huishoudelijke hulp (WMO) 6.71B Begeleiding (WMO) 6.72A Jeugdhulp begeleiding 6.72B Jeugdhulp behandeling
€ 21
6.72C Jeugdhulp dagbesteding 6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73A Pleegzorg 6.73B Gezinsgericht 6.73C Jeugdhulp met verblijf overig 6.74A Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf 6.74B Jeugdhulp crisis/ LTA/GGZ verblijf 6.74C Gesloten plaatsing 6.81A Beschermd wonen (WMO) 6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) 6.82A Jeugdbescherming 6.82B Jeugdreclassering 7.1 Volksgezondheid
Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het écht nodig hebben
71
Gemeente Moerdijk
OVERZICHT TAAKVELDEN
Realisatie 2023 Onderdeel (bedragen x € 1.000)
Lasten
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken
Baten
Saldo
2.765
-1.110
1.655
5.1 Sportbeleid en activering
519
-125
394
5.3 Cultuurpresentatie, prod., particip.
718
-50
669
5.6 Media 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
764
-37
728
7.020
-7.318
-298
6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
3.258
-21
3.237
6.3 Inkomensregelingen
15.219
-8.644
6.575
6.4 WSW en beschut werk
2.853
0
2.853
683
-0
683
6.5 Arbeidsparticipatie 6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
3.000
-1
2.999
6.71A Huishoudelijke hulp (WMO)
3.378
-251
3.127
6.71B Begeleiding (WMO)
2.555
0
2.555
6.72A Jeugdhulp begeleiding
363
0
363
6.72B Jeugdhulp behandeling
1.906
0
1.906
6.72C Jeugdhulp dagbesteding
1.255
0
1.255
814
0
814
6.72D Jeugdhulp zonder verblijf overig 6.73A Pleegzorg
609
0
609
6.73B Gezinsgericht
3.056
0
3.056
6.73C Jeugdhulp met verblijf overig
1.525
0
1.525
6.74A Jeugd behandeling GGZ zonder verblijf
98
0
98
6.74B Jeugdhulp crisis/ LTA/GGZ verblijf
457
0
457
6.74C Gesloten plaatsing
399
0
399
6.81A Beschermd wonen (WMO)
-960
0
-960
6.81B Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO)
92
0
92
6.82A Jeugdbescherming
837
0
837
6.82B Jeugdreclassering
35
0
35
7.1 Volksgezondheid
1.997
-46
1.951
Saldo baten en lasten
55.214
-17.603
37.612
0.10 Mutaties reserves
2.594
-1.879
715
Resultaat na bestemming
57.808
-19.482
38.326
OVERZICHT PROGRAMMA 4
Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben
Begroting 2023 voor wijziging
Begroting 2023 na wijziging
Realisatie 2023
Verschil realisatie en begr. na wijz.
(Cijfers x € 1.000) (-/- is voordelig) Totaal lasten
44.069
54.686
55.214
Totaal baten
-9.218
-17.521
-17.603
-81
Saldo van baten en lasten
34.851
37.165
37.612
447
58
1.488
2.594
1.105
Storting in reserves
529
Onttrekking aan reserves
-407
-1.912
-1.879
33
Resultaat na bestemming
34.502
36.741
38.326
1.585
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
72
Gemeente Moerdijk
Partnerschap in een veranderende samenleving We streven naar een samenleving die zo is ingericht dat inwoners zich comfortabel, prettig en veilig voelen. We werken daarbij steeds meer en hechter samen met inwoners, partijen en ondernemers. Wij geloven dat samenwerken door participatie en gebiedsgericht werken bijdraagt aan betere democratische besluitvorming. Moerdijk wil een luisterende, aanspreekbare, responsieve en samenwerkende gemeente zijn. Dit vraagt om een blijvende investering en om hierbij steeds de juiste vorm te kiezen. Bij alles wat we doen, hebben we extra aandacht voor dienstverlening en digitalisering & informatisering. De manier waarop we invulling geven aan deze onderwerpen bepaalt voor een belangrijk deel hoe onze inwoners naar de gemeente kijken.
THEMA REGIONALE SAMENWERKING
Strategisch doel
Ontwikkelingen
• Effectief vormgeven en professionaliseren van de regionale samenwerking om onze maatschappelijke opgaven en ambities te realiseren. • Een goede implementatie van de WGR. • We hebben grip op onze samenwerkingsverbanden.
In 2023 is in regionaal verband gesproken over de rol en taak van de Regio West-Brabant (RWB) ende relatie tussen taken van de RWB die logischerwijs worden over gedragen aan de stedelijke regio’s SRBT (Breda/Tilburg) en SRWBW (West-Brabant West). Gelijktijdig wordt er binnen SRBT en SRWBW nagedacht over passende vormen van samenwerken en een bijbehorende governance. Voor Moerdijk zijn dit relevantie ontwikkelingen, omdat wij van oudsher een tweezijdige oriëntatie hebben op de SRBT en SRWBW.
Mijlpalen In 2023 zijn de zienswijze procedures rond de nieuwe nota verbonden partijen en de gewijzigde gemeenschappelijke regelingen op basis van de nieuwe Wet gemeenschappelijke regelingen doorlopen. Conform de planning worden de definitieve versies medio 2024 vastgesteld. Alhoewel het niet objectief meetbaar is, stelt het college dat de gemeente Moerdijk, daar waar haar belangen liggen, meepraat en sturing geeft aan de inhoud en de processen rond regionale samenwerking.
De aanpassingen aan de Wet gemeenschappelijke regelingen hebben meer tijd gevraagd dan verwacht waardoor het resultaat ten aanzien van de regionale samenwerkingskalender in 2023 niet is opgesteld.
73
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Gemeente Moerdijk
Effecten
Risico’s
Door de wijzigingen in de Wet gemeenschappelijke regelingen en de ontwikkelingen binnen de SRBT en SRWBW mede in relatie tot de taken van de RWB is er in 2023 vooral veel gesproken over de samenwerking en governance. Deze gesprekken zouden in 2024 moeten leiden tot meer duidelijkheid en goede afspraken waarbinnen Moerdijk haar belangen kan behartigen.
De gesprekken over samenwerking voeren we met veel gemeenten tegelijk. Dit brengt het risico van stroperigheid met zich mee, mede gevoed door (soms) tegengestelde belangen en verschil in beleving van urgentie.
Prestaties 2023 • Vaststellen van visie, agenda en handboek regionaal samenwerken. • Implementatie van de WGR. • Aanpassing van de regionale nota verbonden partijen aan de gewijzigde WGR.
2024
2025
2026
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
74
Gemeente Moerdijk
THEMA PARTICIPATIE
Strategisch doel • Participatie is verankerd in de werkwijze van de gemeente door het uitvoeren van het ‘Actieplan samenwerken en participatie’. • We werken gebiedsgericht samen aan vragen en opgaven. We kennen de gebieden, de netwerken daar en de behoeften van onze inwoners. • Participatie en samenwerking leidt tot democratische legitimering, draagvlak en uiteindelijk een prettige en fijne woonomgeving voor de inwoners van Moerdijk. Dit doel wordt mede ondersteund door de invoering van de Omgevingswet en de omgevingsdialoog zoals beschreven in programma 2.
Mijlpalen Gestructureerd overleg voorzitters gebiedstafels en collegeleden Vanaf april/mei 2023 is er een structureel overleg opgestart met alle voorzitters van de gebiedstafels, een aantal collegeleden, de directeur domein Mens&Maatschappij, de gebiedscoördinatoren en participatieadviseur. Doel van deze gesprekken is om constructief over een aantal onderwerpen te spreken, maar ook de onderlinge samenwerking tussen gebiedstafels en gebiedstafels en gemeente te verstevigen. Leergang: “Zo werkt Moerdijk: samen” In 2023 hebben twee groepen medewerkers de leergang doorlopen. Uit één van deze groepen is zelfs een intervisie groep gestart. In totaal hebben nu vijf groepen de leergang doorlopen. Dit jaar heeft ook het college kennis gemaakt met de inhoud van de training. Kernkaarten digitaal De kernkaarten zijn sinds de zomer 2023 omgezet naar een digitaal informatiemiddel. Hiermee kunnen inwoners en andere stakeholders gemakkelijk zien waar er in welke kern (fysieke) plannen en ontwikkelingen zijn en in welke fase plannen en ontwikkelingen zich bevinden. De ontwikkeling van de kernkaarten gaf ook informatie die gebruikt kan worden voor de aanbesteding om (datagerichte) informatievoorziening over Moerdijk door te ontwikkelen. Bovendien is ook een slag gemaakt in de sociale informatievoorziening.
Via de website www.moerdijk.nl kan doorgelinkt worden naar de sites van Surplus en Meer Moerdijk. Dit helpt inwoners aan informatie over sociale voorzieningen in Moerdijk. De huidige kernkaarten zijn te vinden op de website. Stimuleren inwonersinitiatieven In 2023 zijn al diverse inwonersinitiatieven opgepakt. Duidelijk is geworden dat het digitale loket voor initiatieven nog te gebruiksonvriendelijk is. Bovendien zijn we ons nog bewuster geworden van het feit dat initiatieven via meerdere kanalen bij ons binnenkomen. Daarom wordt er gekeken naar het vereenvoudigen en aantrekkelijker maken van het loket. Dit moet bijdragen aan een betere stroomlijning van de initiatieven en kanaalbeheersing. We verwachten in 2024 de nieuwe inzichten te implementeren.
Ontwikkelingen Draaiboek gebiedstafels Op verzoek van de voorzitters van de gebiedstafels zijn we in 2023 gestart met de ontwikkeling van een 'handboek’ gebiedsgericht werken in Moerdijk. Het doel is opnieuw basisafspraken in beeld brengen en vaststellen. Dit draagt bij aan meer verbinding en goede samenwerking. Ook zijn de rollen, taken en verantwoordelijkheden in beeld gebracht. In 2024 zal het handboek afgerond zijn.
Effecten • Meer inzicht in behoefte gebiedstafels • Versteviging/verbinding gebiedstafels – gemeente en gebiedstafels onderling • Meer inzicht, processturing en uitdaaggedrag voor het ontplooien van initiatieven door de omgeving. • Verbeterde informatievoorzieningen.
Risico’s In 2023 was er sprake van een tijdelijke personele onderbezetting. Hierdoor is een aantal zaken vertraagd. Onder andere het opstellen van betrokkenheidsprofielen is hier een voorbeeld van.
75
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Gemeente Moerdijk
Prestaties 2023 • Inbedden en bewustwording van participatie en gebiedsgericht werken in de werkwijze van de gemeente door middel van trainingen en opleidingen • Doorontwikkeling van de stads- en dorpstafels • Stimuleren van inwonersinitiatieven • Versteviging en verduidelijking rollen stads- en dorpstafels en gebiedscoördinatoren • Doorontwikkeling van kernkaarten • In kaart brengen van verschillende betrokkenheidsprofielen binnen Moerdijk • Duidelijke visie ten aanzien van betrekken/samenwerken van (vaste) partners van de gemeente ten aanzien van samenwerken en participatie • Evaluatie kernbudget • Goed inrichten van de bij Indicatoren genoemde evaluaties
2024
2025
2026
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
76
Gemeente Moerdijk
THEMA INFORMATISERING
Strategisch doel • We werken toe naar een goed (digitaal) informatiebeheer. • Er wordt meer ingezet op het verbeteren van de regionale samenwerking op het gebied van informatisering en automatisering met ICTWBW. • We bouwen het datacluster verder uit als centraal punt voor de vertaling van beleidsvragen naar datavragen. • We (her)gebruiken data voor bestuurlijke en beleidsmatige keuzes zodat er efficiënter en effectiever gewerkt kan worden. • Door middel van risicoafweging zoeken we steeds de balans tussen informatieveiligheid en privacy enerzijds en het doel van ons handelen anderzijds. • We werken toe naar digitale toegankelijkheid van de gemeentelijke websites en mobiele apps.
Mijlpalen Datagedreven werken Het datacluster wordt steeds beter gevonden binnen de organisatie. Zo zijn er het afgelopen jaar verschillende projecten opgezet en uitgevoerd om vanuit de vraag naar informatie een dashboard te maken. Het doel hiervan is om effectiever en/of efficiënter te worden. In deze projecten zijn verschillende databronnen gebruikt om de benodigde informatie duidelijk te presenteren en op een zodanige manier dat ze, over het algemeen, automatisch ververst worden: • Zo heeft het team Veiligheid Vergunningen Toezicht en Handhaving nu elke dag nieuwe informatie over het aantal en het soort vergunningen dat is afgegeven en daarnaast wat de gemiddelde afhandeltijd is. Hierdoor hoeft niet één keer per maand een rapportage samengesteld te worden (tijdsbesparing) en is de informatie ook altijd actueel. • Ook voor de Wet open overheid is er een dashboard opgesteld met daarin het aantal verzoeken dat we binnen krijgen, voor welke afdelingen deze bestemd zijn, hoelang het duurt dat we ze afhandelen en of de verzoeken van inwoners komen of van buiten de gemeente komen. • Voor team financiën is er een dashboard gemaakt om onze betaaltermijn beter te kunnen monitoren zodat hier meer op gestuurd kan worden. • Met team Ruimtelijke en Economische Ontwikkeling
zijn de kernkaarten digitaal i.p.v. analoog gemaakt • Voor het team veiligheid is een 0-meting gedaan op het gebied van ondermijning waarbij aanbevelingen zijn gedaan om verbeteringen door te voeren. Deze worden in 2024 verder opgepakt Om het gebruik van data en dashboards verder te professionaliseren zijn er verschillende stappen gezet: • Het applicatielandschap is in kaart gebracht. Naast dat dit noodzakelijk is voor applicatiebeheer is dit ook een eerste stap bij het starten van het in kaart brengen van datastromen. • Verder hebben we stappen genomen om een datawarehouse te realiseren. Gemeente Etten-Leur heeft dit recent ook gerealiseerd. Er is dan ook nauw contact om te leren van dit proces zodat wij hier ook op de korte termijn mee aan de slag kunnen. Informatisering en gegevensbescherming De eerste stappen voor een regionale samenwerking op informatiebeheer en automatisering zijn gezet. Om de regionale ICT kosten en capaciteit inzichtelijk te maken is een ICT-benchmark uitgevoerd. De uitkomsten van deze nulmeting helpen bij het verder bepalen van wat nodig is voor de toekomst. Een koers naar een efficiëntere bedrijfsvoering, verbeterde dienstverlening en vermindering van de kwetsbaarheden en risico’s. Eén van de eerste gezamenlijke projecten is een regionale oplossing voor telefonie en KCC.
In samenwerking met de regio heeft er een aanbesteding voor de telefonie met een KCC-oplossing plaatsgevonden. Voor een optimalisering van informatie- en applicatiebeheer zijn verschillende trajecten gestart. Dit zijn meerjarige trajecten waaronder de transitie van lokaal digitaal werken naar werken in de cloud en het beheer op applicaties. Complexe trajecten waarvoor een andere manier van werken wordt gevraagd van de medewerkers. Dit vraagt om een zorgvuldige aanpak. Inmiddels zijn veel afdelingen overgezet van lokale servers naar de Microsoft omgeving. Tevens is de voorbereiding opgestart voor het nieuwe intranet en sharepoint binnen onze Microsoft omgeving. Voor de verbetering van de kwaliteit van informatiebeheer en aansluiting op regionale en landelijke platformen zijn diverse projecten gestart. Zo
77
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
is een meerjarig informatieverbeterplan opgesteld en goedgekeurd door het West-Brabants Archief. In het Zaaksysteem zijn aanpassingen gedaan waarmee beter inzichtelijk is wanneer welke informatie gearchiveerd of vernietigd moet worden.
Ontwikkelingen Informatieveiligheid Het afgelopen jaar bleek het lastig om de taken op het gebied van informatieveiligheid als gewenst uit te voeren. Met name door het niet kunnen vinden van een vaste invulling voor de functie Chief Information Security Officer (CISO) konden niet alle plannen zoals de uitvoering van de BIO nulmeting worden uitgevoerd. Inmiddels zijn we erin geslaagd om de gegevensbescherming driehoek op orde te krijgen met de aanstellingen van een Privacy Officer, CISO en Functionaris Gegevensbescherming in eigen dienstverband. Informatieveiligheid is afhankelijk van drie factoren: bedrijfsvoering, techniek en personeel. Met het gebruik van Arda als bewustwordingstool is het informatiebeveiligings- en privacy bewustzijn van de medewerkers significant verbeterd. In 2023 waren 79% van de Arda gebruikers actief en hebben ze gezamenlijk 90% van de aangeboden modules afgerond. Wet open overheid De ontwikkeling van Plooi, het landelijk publicatieplatform voor de Woo, is stopgezet. De minister van BZK heeft eind 2022 gekozen voor een eenvoudiger en sneller te realiseren oplossing: een verwijsindex (de ‘Woo-index’) met zoekfunctie. Moerdijk is sinds medio 2023 aangesloten op de Woo-index. Geleidelijk vullen we hier de publicatielocaties in van de documenten uit de Woo-informatiecategorieën, waarbij we aansluiten bij de wettelijke fasering.
Nu de Woo-index beschikbaar is zal de wettelijke verplichting voor actieve openbaarmaking gefaseerd – per informatiecategorie – worden ingevoerd. De zoekfunctie in de Woo-index, waarmee gebruikers binnen deze documentcollecties kunnen zoeken, is nog in ontwikkeling en komt pas later beschikbaar. Dan is ook pas bekend aan welke technische vereisten de publicatielocaties moeten voldoen om de zoekfunctionaliteit goed te laten functioneren. In verband met de wisseling van de Woocontactpersoon en het vertraagd tempo van openbaarmaking is de doorontwikkeling van deze functie pas in 2024 aan de orde.
Gemeente Moerdijk
Digitale toegankelijkheid Het afgelopen jaar is er actief uitvoering geven aan digitale toegankelijkheid door de campagne 'Samen werken aan digitale toegankelijkheid’. Deze campagne is erop gericht om de organisatie stap voor stap mee te nemen in het waarom en hoe van het verbeteren van de digitale toegankelijkheid van documenten, websites en applicaties. Naast het creëren van (meer) bewustzijn wordt ook ingezet op het faciliteren van de organisatie, zoals het organiseren van trainingen om documenten meer toegankelijk te maken. In 2023 zijn voor 5 websites een (verplicht) toegankelijkheidsonderzoek uitgevoerd om te bezien in hoeverre de betreffende websites nu al voldoen aan de digitale toegankelijkheidseisen en wat de overgebleven toegankelijkheidsissues zijn. De resultaten van de toegankelijkheidsonderzoeken zijn terug te vinden op de website https://www.moerdijk.nl/toegankelijkheid. De komende jaren zullen al onze websites/apps gefaseerd - aan een onderzoek worden onderworpen.
78
Programma 5 Partnerschap in een veranderende samenleving
Gemeente Moerdijk