2e bestuursrapportage 2021

Ontwikkelingen Participatie centrumvisie Fijnaart In oktober 2020 is het participatieproces ter voorbereiding op de centrumvisie voor Fijnaart van start gegaan. Tijdens het participatieproces is het dorp Fijnaart meerdere malen geraadpleegd om de ambities te bepalen voor het centrum, maar ook om de ontwikkelscenario’s voor het centrum nader uit te werken. De slotbijeenkomst heeft plaatsgevonden op dinsdag 20 juli 2021. De komende maanden wordt de centrumvisie uitgewerkt, mede op basis van de input vanuit het dorp. De vaststelling van de centrumvisie staat op de planning voor de raadsvergadering in december van dit jaar. Afronding Markt en Haven centrum Zevenbergen De deelgebieden Markt en Haven in het centrum van Zevenbergen zijn zo goed als afgerond. Het water stroomt door de Haven en de volledige openbare ruimte is eind 2020 in gebruik genomen. Het werk is formeel nog niet opgeleverd door de Bouwcombinatie. Diverse herstelwerkzaamheden dienen nog te worden opgepakt. De administratieve afhandeling van het contract met de Bouwcombinatie dient ook nog te worden afgerond.

Afronding aanbesteding project Stoofstraat Zevenbergen De aanbesteding voor het project Stoofstraat in Zevenbergen is afgerond. Daarmee start het laatste deelproject van de grote metamorfose van het centrum van Zevenbergen. Dit jaar wordt de koopovereenkomst met de ontwikkelaar gesloten. De bouw start medio 2022 en het doel is dat de nieuwbouw in 2023 wordt opgeleverd. Besluitvorming realisatie centrumplan Klundert deel 1 Op 17 juni 2021 heeft de gemeenteraad ingestemd met het voteren van een krediet om de vlonders aan de Bottekreek in het centrum van Klundert op te knappen. Vanwege de huidige staat van de vlonders is het van belang dat ze zo snel mogelijk worden vernieuwd, vooruitlopend op de andere werkzaamheden in het centrum van Klundert. Uitvoeringsprogramma vitaal centrum Willemstad Op 30 maart 2021 is een startbijeenkomst georganiseerd voor het Uitvoeringsprogramma vitaal centrum Willemstad. Op 30 september 2021 wordt een krediet aangevraagd, zodat het uitvoeringsprogramma dit jaar verder kan worden uitgewerkt met de betrokken stakeholders. Besluitvorming realisatie centrumplan Klundert deel 2 De besluitvorming voor deel 2 van het centrumplan Klundert staat gepland op 30 september 2021.

Voor dit deel van het centrumplan wordt een krediet aangevraagd voor de herinrichting van de Molenstraat en Voorstraat, de herinrichting van de Zevenbergsche Poort en de heroverweging van het parkeerbeleid aan de Kerkring.

29

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

THEMA TOERISME

Strategisch doel We trekken meer toeristen aan, die langer blijven, meer plekken bezoeken en meer besteden

Operationeel doel

• We creëren een goed verbindingennetwerk over water (binnen- en buitenwater) dat belangrijke punten met elkaar verbindt • We optimaliseren het fiets- en wandelnetwerk door het toevoegen of aanpassen van verbindingen en het toevoegen van elementen die het gebruik en de beleving van het netwerk aantrekkelijker maken (bv. bankjes, informatieborden, watertappunten etc.) • We zorgen voor onderhoud en optimalisatie van de verdedigingswerken in Willemstad en Klundert • We zorgen voor behoud van onze monumenten • De Stelling van Willemstad heeft een bepalende positie binnen de Zuiderwaterlinie • We zorgen voor een goede informatievoorziening over de gemeente Moerdijk en de Stelling van Willemstad voor bezoekers en inwoners

Strategisch doel Met MoerdijkMarketing positioneren en profileren we Moerdijk als aantrekkelijke gemeente voor wonen, werken en recreatie om inwoners aan te trekken

Operationeel doel:

• We informeren en enthousiasmeren bezoekers over Moerdijk als aantrekkelijke woon- en werkgemeente

Ontwikkelingen Actualiseren van de archeologiekaart De actualisatie wordt gezamenlijk opgepakt met twee andere gemeenten. Om die reden loopt de aanbesteding nog. Na opdrachtverlening start de uitvoering en die loopt door tot in 2022. Onderhoud Stenen Poppen, ‘t Wachtertje en Verlaatsheul De aanbestedingen voor het onderhoud aan de drie locaties zijn opgestart. Naar verwachting zijn de werkzaamheden eind 2021, begin 2022 gereed. Inrichten openbaar gebied rondom Stenen Poppen Het oorspronkelijke plan is na overleg met de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) versoberd aan de raad en RCE voorgelegd. Vanwege de aanpassingen in het plan wordt de uitvoering pas in 2022 verwacht. Aanbesteding veerverbindingen Vanwege de onzekerheid die Corona met zich meebrengt en de terughoudendheid van de markt als het gaat om meerjarige overeenkomsten, is de aanbesteding voor de waterverbindingen later opgestart. Afronding van het traject wordt voorzien in 2022. Stelling van Willemstad verbinden over land en water In de zomer van 2021 is een proef uitgevoerd met het verbinden van het vernieuwde Mauritshuis met Fort de Hel en Fort Sabina. In totaal hebben (t/m 18 september) 476 bezoekers gebruik gemaakt van deze service. In de komende periode wordt deze service geëvalueerd.

30

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

THEMA ARBEIDSMARKT

Strategisch doel We hebben een inclusieve arbeidsmarkt met een arbeidsplaats voor iedereen die kan werken

Operationeel doel

• We scholen mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt om richting de sectoren waar in de toekomst veel werk te vinden is, zoals zorg, techniek en logistiek • We combineren participatie en integratie door het ontwikkelen van leer-werktrajecten voor statushouders • We zijn als gemeente een voorbeeld van goed werkgeverschap, onder meer door het bieden van arbeidsplaatsen voor mensen met een beperking • Wij bieden onze meest kwetsbare inwoners via beschut werk en leerwerktrajecten de mogelijkheid om te werken en zo onderdeel te zijn van de maatschappij

Strategisch doel Er is voldoende en goed gekwalificeerd personeel voor nieuwe en bestaande bedrijven

Operationeel doel

• We verbeteren de aansluiting van onderwijs(aanbod) op de personeelsvraag van bedrijven • We benutten de synergiemogelijkheden met onze arbeidsmarkt door actief in te zetten op realisatie van het Port of Skills, thema binnen de Uitvoeringsagenda Havenstrategie Moerdijk 2030 • We ontwikkelen een integrale aanpak ten aanzien van de vraagstukken rondom arbeidsmigratie

Ontwikkelingen Hybride leeromgeving van concept naar project Vanuit de uitvoeringsagenda Havenstrategie wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een hybride leeromgeving. Doel van de hybride leeromgeving is om onderwijs te laten plaatsvinden (na)bij de bedrijven, waarbij de inhoud van het onderwijs aansluit op de behoefte van de markt, inclusief om/her/bijscholing. Gemeente Moerdijk, gemeente Breda, Curio en Rewin hebben medio 2021 gezamenlijk een verkenning opgeleverd. In navolging hiervan zijn verschillende stakeholders samengebracht en is een bestuurlijke kopgroep gevormd. Ambitie van partijen is om eind 2021 een businesscase op te leveren.

Ontwikkelingen arbeidsmarkt In de begroting hadden we aangegeven een stijging van het aantal uitkeringsgerechtigden te verwachten als gevolg van corona. Dit is uitgebleven. Het aantal uitkeringsgerechtigden is al een half jaar stabiel. Een beperkte groei ten opzichte van vorig jaar komt voort uit een toename van statushouders. Ook het aantal WW uitkeringen loopt terug. Vanwege de verwachte groei aan uitkeringsgerechtigden hebben we extra geld vanuit het Rijk gekregen voor het coronafonds en re-integratie. Deze gelden willen we doorschuiven naar volgend jaar omdat dan duidelijk is of het wegvallen van de compensatieregeling voor bedrijven alsnog tot extra werkloosheid leidt. Ondertussen is de druk op de arbeidsmarkt hoog. Er is sprake van een kwalitatieve mismatch. Hierdoor kunnen bedrijven moeilijk aan personeel kunnen komen. We werken regionaal samen in het Mobiliteitscentrum, dat opgezet is met gelden uit het coronafonds, om bedrijven te helpen de vacatures te vervullen. Door de grote spanning op de arbeidsmarkt blijft er ook grote vraag naar arbeidsmigranten. Huisvesting arbeidsmigranten In navolging van de in 2020 vastgestelde integrale aanpak arbeidsmigratie zijn in de afgelopen periode een paar belangrijke mijlpalen bereikt. In mei heeft het college het “afwegingskader passendheid omgeving voor huisvesting arbeidsmigranten (shortstay & midstay) vastgesteld.

Dit kader is in afstemming met de klankbordgroep uit de raad opgesteld en bevat criteria waaraan potentiële huisvestingslocaties kunnen worden getoetst. De komende periode wordt de aanpak van de huisvestingsopgave verder uitgewerkt. Eind van dit jaar zal een verordening “Huisvesting arbeidsmigranten” aan de raad worden voorgelegd. Doel is om extra huisvestingsplaatsen voor arbeidsmigranten te realiseren met een goede kwaliteit en met een goede spreiding over de gemeente, passend bij de aard van de kernen. In mei 2021 heeft het college het “Regionale afsprakenkader arbeidsmigranten West-Brabant” vastgesteld. Het kader bevat afspraken op het gebied van huisvesting, werken, leren en welzijn. Iedere overheid heeft daarbij haar eigen verantwoordelijkheid en beleidsruimte. Door middel van het afsprakenkader realiseren we een op elkaar afgestemde aanpak. Het regionale kader sluit naadloos aan op de integralen aan arbeidsmigratie van de gemeente Moerdijk.

31

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

THEMA VESTIGINGSKLIMAAT

Strategisch doel We positioneren en profileren Moerdijk als aantrekkelijke gemeente voor wonen, werken en recreatie om jonge gezinnen aan te trekken

Operationeel doel:

• We ontwikkelen de MoerdijkMarketing strategie gericht op de pijlers wonen, werken, recreatie en trots. We informeren en enthousiasmeren huidige en toekomstige werknemers over Moerdijk als aantrekkelijke woongemeente

Strategisch doel We beschikken over schone, veilige en bereikbare bedrijventerreinen met voldoende ontwikkelruimte

Operationeel doel

• De inrichting, beheer en onderhoud van de openbare ruimte sluit aan op de behoefte van ondernemers en de functie van het bedrijventerrein • Door (her)ontwikkeling is er voldoende en kwalitatief toereikend aanbod aan bedrijventerreinen beschikbaar

Strategisch doel We faciliteren ondernemers in aansluiting op hun behoefte, met specifieke aandacht voor ontwikkeling, verduurzaming en innovatie

Operationeel doel

• We ontzorgen ondernemers door vraaggerichte dienstverlening (online en offline) • We verbinden ondernemers met elkaar. Online (door digitale platforms/ communicatiekanalen) en offline door events en bijeenkomsten • We richten een ondernemerskoepel op t.b.v. participatie bij gemeentelijk economisch beleid (2021). • We werken samen met regionale partners (Rewin, Ondernemersklankbord en de Brabantse Ontwikkelingsmaatschappij) om onze lokale ondernemers zo goed mogelijk te ondersteunen en kennis te bieden

Ontwikkelingen Regionale bedrijventerreinenstrategie vastgesteld In augustus is de Regionale bedrijventerreinenstrategie vastgesteld door het college. Sinds begin 2019 hebben

de West-Brabantse gemeenten samen met de Provincie Noord-Brabant een intensief proces doorlopen voor een nieuwe bedrijventerreinenstrategie voor West-Brabant. Deze strategie bestaat uit 3 onderdelen. Het toekomstbeeld geeft strategisch richting voor de ontwikkeling van onze bedrijventerreinen, wat verder is uitgewerkt in de Kwalitatief gestuurde programmerings- en investeringsagenda. In deze programmeringsafspraken is een aanpak opgenomen voor een adaptieve bedrijventerreinenagenda, met de werkwijze voor het dynamisch programmeren en faciliteren van bedrijven die zich willen vestigen op een bedrijventerrein. In de Uitvoeringsagenda bedrijventerreinen ’21-’22 is de prioritering opgenomen van projecten voor de komende periode. Progressie Bedrijvenontwikkeling Zevenbergen Noord We nemen (vooralsnog) een actieve rol in de ontwikkeling van een nieuw lokaal bedrijventerrein, als onderdeel van de gebiedsontwikkeling Zevenbergen Noord. Door het recentelijk gevestigde voorkeursrecht gemeenten (Wvg) op de gronden van het noordelijke bedrijventerreindeel is in ieder geval een eind gemaakt aan het risico op verdere grondspeculatieve handelingen. Met diverse partijen is de gemeente in overleg om te komen tot strategische verwerving. De Wvg heeft een werking van 3 jaar.

Binnen die termijn dient er een omgevingsplan vastgesteld te worden om het bedrijventerrein daadwerkelijk mogelijk te maken. Contractverlenging Ondernemersklankbord Er is besloten om de goed lopende samenwerking met het ondernemersklankbord te verlengen voor een prettig vestigingsklimaat voor startende ondernemers. Deze samenwerking is verlengd voor een periode van 7 jaar samen met collega gemeenten Halderberge, Etten-Leur, Zundert, Rucphen. Ondernemerskoepel 2021 Het strategische doel om tot een gemeentebrede ondernemerskoepel te komen wordt niet langer nagestreefd, aangezien dit momenteel niet aansluit op de behoefte van de ondernemers. In plaats daarvan ligt de focus op het goed operationeel krijgen van de drie gebiedsgerichte ondernemersfondsen in de kernen Zevenbergen, Klundert en Fijnaart en stimuleert de gemeente andere vormen van verenigd bedrijfsleven. Des te krachtiger de organisatie­ graad van het bedrijfsleven, des te meer mogelijkheden om gericht af te stemmen over beleidsmatige zaken.

32

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

THEMA VEILIGHEID

Strategisch doel We gaan veiligheidsrisico’s en georganiseerde criminaliteit tegen

Operationeel doel

• We beschikken over een actueel beeld van te beheersen risico’s in de gemeente • We zorgen ervoor dat de risico’s in onze gemeente beheersbaar zijn • We beschikken over een actueel beeld van (georganiseerde) criminaliteit en haar ondermijnende effecten binnen de gemeente • We zijn regisseur, facilitator en innovator binnen het regionale veiligheidsnetwerk • We optimaliseren de inzet van het Bibob instrumentarium • We vergroten de operationele slagkracht voor het bestrijden van ondermijning • We werken actiegericht samen met alle Nederlandse zeehavens op het gebied van havenveiligheid, inclusief bestrijding (milieu)criminaliteit en smokkel (drugs, mensen etc.) • We bevorderen de zelfredzaamheid en samenredzaamheid onder burgers en bedrijven

Ontwikkelingen Risico’s in beeld Binnen de nieuwe omgevingswet wordt ook voorzien in een transitie van “Externe veiligheid” naar “Omgevingsveiligheid”, waarbij ook nieuwe definities als “aandachtsgebieden” en “voorschriftengebieden” worden geïntroduceerd. Dit heeft consequenties voor het lokale externe veiligheidsbeleid, waarover in 2022 keuzes gemaakt moeten worden. Als eerste stap zijn de risicocontouren en aandachtsgebieden van de risicobronnen in onze gemeente in beeld gebracht. Inmiddels zijn de eerste beelden opgeleverd, welke nog aangevuld moeten worden naar aanleiding van rekenexcercities die door het Ministerie worden uitgevoerd. We zijn samen met onze partners (havenbedrijf, politie, Securitas) gestart met de ontwikkeling van een (sociaal) risicobeeld van ons havengebied. Dit informatiesysteem moet bestuurders, bedrijfsleven en onze toezichtspartners een beter en actueler beeld gaan geven van de meldingen en incidenten in het gebied, waarop naar rato de juiste toezichtsmiddelen ingezet kunnen worden.

Toename aantal inklimmers Zeehavengebied De laatste maanden wordt een toename van migranten in de zeehaven waargenomen die via containerschepen naar het Verenigd Koninkrijk proberen te komen. Samen met de toezichtspartners en bedrijven wordt ingezet op een verbetering van de fysieke barrieres en intensivering toezichtscapaciteit om deze ontwikkeling een halt toe te roepen. Aanpak parkeerproblematiek Zeehaven Moerdijk Het aantal signalen van illegale overnachtingen, het onbeheerd stallen van trailers en gevaarlijk parkeergedrag is het afgelopen jaar toegenomen. Er is gewerkt aan een plan van aanpak om nog in 2021 handhavend op te treden tegen het stallen van trailers langs de openbare wegen en het overnachten in het gebied. Dat geldt ook voor de herinrichting van het gebied met blauwe zones en bijbehorende verkeerstekens en besluiten. Beheersbare risico’s In navolging van de verbetering van de bluswatervoorziening op het zeehaven- en industrieterrein Moerdijk is overeenstemming bereikt over de verbeteringen die plaats moeten vinden binnen bedrijventerrein Dintelmond. Het gaat dan om de realisatie van extra inwinlocaties voor bluswater, zowel in de vorm van geboorde putten als bereikbaarheid open water. In 2022 zal tot realisatie worden overgegaan.

Met het havenbedrijf Moerdijk, Brabant Water en de Veiligheidsregio MWB wordt gewerkt aan een collectieve bluswatervoorziening binnen het Logistiek Park Moerdijk, op basis waarvan voldoende bluswater aan de te vestigen bedrijven als in openbaar gebied geleverd kan worden.

33

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Ondermijning Naast de projecten die we samen met de andere havens in de Zuid-Westelijke Delta uitvoeren, om georganiseerde criminaliteit in de zeehavens te voorkomen en te bestrijden, zetten we ook lokaal in op de aanpak van ondermijnende criminaliteit. We zijn gestart met het opzetten van een Programma aanpak Ondermijning en de organisatie van een “Cybertalkshow” om lokale ondernemers bewust te maken van de toenemende cybercriminaliteit en hoe ze zich hiertegen kunnen wapenen. Dit in navolging van het interne programma “Arda-online”, waarmee de eigen organisatie awareness wordt bijgebracht. Vergunningplicht autoverhuurbedrijven De exploitatievergunningplicht voor de autoverhuurbranche zou in 2021 worden gerealiseerd. Uit een recente uitspraak van de Raad van State blijkt onder andere dat de regio-brede onderbouwing niet voldoende motivering geeft om het aanwijzingsbesluit lokaal te kunnen rechtvaardigen. Door de uitspraak en de mogelijke (juridische)

gevolgen die dit heeft voor de vergunningverlening, is de implementatie on hold gezet. Het beschikbare extra budget (€ 30.000) zal dan ook niet worden ingezet. Als de nieuwe aanpak bekend is, zal een nieuw voorstel, inclusief eventueel noodzakelijke middelen worden voorgelegd. Veiligheidsmaatregelen spoorzone Zevenbergen In 2021 is gestart met de realisatie van een aantal veiligheidsvoorzieningen langs het spoor. Het gaat dan om voorzieningen waarmee rioolgemalen, watergangen kunnen worden afgesloten in geval van calamiteiten op het spoor. De overige voorzieningen in de vorm van keerwanden en vloeistofgoten worden in 2023 uitgevoerd. Actualiseren beleidsregels Bibob Op dit moment is er geen capaciteit om de beleidsregels Bibob actualiseren. Deze prestatie wordt in 2021 daarom niet gerealiseerd.

34

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

ALGEMEEN

Grondexploitaties algemeen Voor deze 2e bestuursrapportage zijn alle grondexploitaties geactualiseerd. De eerder berekende verplichte winstnemingen zijn herberekend op basis van de nieuwe verwachtingen en vaak anders gepositioneerd de komende looptijd van exploitaties. Met deze gegevens is al rekening gehouden in de meerjarenbegroting 2022-2025. Gelijktijdig met de nieuw berekende winstnemingen, is ook rekening gehouden met de uit de diverse plannen af te dragen bijdragen aan de reserves bovenwijkse voorzieningen en ruimtelijke ordening. Dit op basis van het door de gemeenteraad vastgestelde uitgangspunt bij de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2020 (raad 8-7-2021). Door nu al rekening te houden met deze bijdragen aan de reserves wordt voorkomen dat bij afsluiting van een grondexploitatie, wanneer over het algemeen de winstnemingen al verplicht in eerdere jaren is genomen, de algemene reserve moet worden aangesproken om de bijdragen uit te bekostigen. Het begrotingstechnisch resultaat voor 2021 dat in de primitieve begroting was berekend op € 668.000 wordt op basis van de nieuwe berekeningen € 436.000. Hierbij wordt dan een bedrag van € 475.000 afgezonderd in de reserve grondexploitatie op basis van de gemaakte afspraken. Tot slot wordt ook een deel van de winstnemingen 'gereserveerd’ voor de mogelijk af te dragen vennootschapsbelasting.

Bij verliesgevende grondexploitaties moet dit verlies gelijk genomen worden. Het verwachte verlies reserveren wij in de hiervoor ingestelde 'verliesvoorziening’. Deze mutatie naar de 'verliesvoorziening’ komt ten laste van de exploitatie. Bij de 2e bestuursrapportage moeten we enerzijds € 131.000 (exploitatie Molenstraat als gevolg van raadsbesluit 15-7-2021 en exploitatie Sporenbergstraat) aan de voorziening toevoegen, anderzijds valt er € 194.000 vrij (exploitatie Dorpshart Moerdijk). Per saldo een voordeel voor de exploitatie 2021 van € 75.000.

Kostenontwikkeling binnen exploitaties De aantrekkende economie en daarmee ook een toename van de vraag naar bouwlocaties heeft ook een keerzijde. In vergelijking met de laatste jaren hebben wij te maken met fors oplopende bouwkosten en materiaaltekorten. Dit betekent dat de reguliere algemene kostenindex die al jaren wordt toegepast bij de grondexploitaties niet meer toereikend is. Wij zijn op zoek naar meer gedifferentieerde indexen voor de verschillende componenten binnen de exploitaties. Verwacht was dat bij de actualisering van de exploitaties voor de 2e bestuursrapportage deze nieuwe indexen gehanteerd konden worden. Dit is echter niet gelukt. In de aanloop naar de jaarrekening 2021 verwachten wij dit nu af te ronden. Gevolg hiervan kan zijn dat de huidige actualisatie een te optimistisch beeld geeft. Los van de prijsontwikkeling van grondstoffen hebben wij natuurlijk ook nog te maken een over het algemeen meer dan trendmatige ontwikkeling in de loonkosten. Dit wordt mede ingegeven door de schaarste aan arbeidskrachten binnen een aantal beroepsgroepen.

35

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

FINANCIËLE AFWIJKINGEN

Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Begroting 2021 huidig

Wijziging 2e berap

Begroting 2021 na wijz.

(Bedragen x € 1.000) (-/- is voordelig) Totaal lasten

13.022

1.684

14.706

Totaal baten

-8.547

-1.812

-10.359

Saldo van baten en lasten

4.475

-128

4.347

Resultaat voor bestemming

4.475

-128

4.347

Storting in reserves

10.269

-134

10.135

Onttrekking aan reserves

-10.084

235

-9.849

Resultaat na bestemming

4.660

-27

4.633

Samenvatting mutaties programma 3

Totaal

-27.000

Grondverkopen

-387.000

Grondexploitaties

-236.000

Overig

13.000

Reservemutaties

102.000

Overige grondzaken

481.000

De mutaties binnen programma 3 hebben op het begrote resultaat (na bestemming) per saldo een voordelig effect van € 27.000. Ten opzichte van het huidige begrote resultaat is dat een afwijking van 1%. Door diverse grondverkopen vallen de opbrengsten naar verwachting € 387.000 hoger uit. Daarnaast hebben ontwikkelingen binnen de diverse grondexploitaties per saldo een voordelig effect van € 236.000. Tegenover deze voordelen staat dat een deel van de winstnemingen binnen de grondexploitaties Fijnaart West en Vlinderbuurt Standdaarbuiten in de reserve Grondexploitaties wordt gestort.

36

Programma 3 Economie als versneller voor een vitaal Moerdijk

Nadere toelichting mutaties In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2021 is weergegeven; - In de kolom S/I is aangegeven of het een structurele (S) of incidentele (I) afwijking betreft. Onderwerp

Bedrag

% V/N S/I Toelichting

Grondverkopen

387.000 968%

V

I

Er worden diverse incidentele grondverkopen verwacht. Dit betreft onder andere de verkoop van bouwgrond in de Doctor Ariënslaan in Zevenbergen.

Grondexploitaties

236.000

V

I

Ontwikkelingen binnen de diverse grondexploitaties hebben per saldo een voordelig effect van € 236.000. De belangrijkste ontwikkelingen zijn:

6%

Winstnemingen (€ 185.000 V) Indien voldoende zekerheid bestaat over het (verwachte) resultaat van een grondexploitatie moet op basis van de wettelijk verplichte 'POC-methode' (tussentijds) winst worden genomen. Op basis van geactualiseerde berekeningen wordt met name binnen het project Fijnaart West (als gevolg van een hogere verkoopprijs per m2) een hogere winstneming verwacht dan begroot (€ 629.000 V). Daar staat tegenover dat binnen het project Stoofstraat Zevenbergen de voor 2021 begrote winstneming (nog) niet wordt gerealiseerd doordat de verkooptransactie pas in 2022 zal plaatsvinden (€394.000 N). Gevolg van de verwachte hogere winstnemingen is dat de te betalen vennootschapsbelasting in 2021 hierdoor ook zal toenemen (€ 62.000 N). Verliesvoorzieningen (€ 76.000 V) Indien voor een grondexploitatie een verlies wordt voorzien, moet een verliesvoorziening worden gevormd. Op basis van de geactualiseerde exploitatieberekeningen kan per saldo € 76.000 vrijvallen uit de verliesvoorziening. Dit komt voornamelijk doordat de gevormde verliesvoorziening voor het Dorpshart Moerdijk met € 194.000 verlaagd kan worden. Begin augustus 2021 is de gemeenteraad hierover via een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Reservemutaties

102.000

1%

N

I

In 2021 wordt een deel van de winstnemingen binnen de projecten Fijnaart West en Vlinderbuurt Standdaarbuiten gestort in de reserve Grondexploitaties (€ 475.000 N). Bij het vaststellen van grondexploitaties wordt op basis van de gemeentelijke nota grondbeleid ook altijd een bijdrage berekend vanuit de exploitaties aan de reserves bovenwijkse voorzíeningen en ruimtelijke ordening. In de jaren dat binnen een grondexploitatie sprake is van winstneming, wordt een deel van het resultaat toegevoegd aan een de reserve Grondexploitatie. Bij het afsluiten van een grondexploitatie worden de afdrachten vanuit deze reserve overgeheveld naar de reserves bovenwijkse voorzieningen en ruimtelijke ordening. In de reserves bovenwijkse voorzieningen en ruimtelijk ontwikkeling wordt per saldo minder gestort (€ 481.000 V). Zoals hieronder bij het onderdeel 'overige grondzaken' is toegelicht treden er verschuivingen op in de verwachte bijdragen vanuit ontwikkelaars en initiatiefnemers. Daarnaast wordt minder onttrokken uit de reserves doordat in 2021 nog niet wordt afgeschreven op de investeringen m.b.t. de heropening van de Roode Vaart (€ 108.000 N). Daardoor wordt er in 2021 ook nog geen onttrekking gedaan uit de bestemmingsreserve die is ingesteld ter dekking van die afschrijvingslasten.

Overige grondzaken

481.000

62%

N

Overig

13.000

N

Totaal

27.000

V

I

Ter realisering van wijkoverstijgende voorzieningen en andere voorzieningen uit de Structuurvisie ‘’Moerdijk 2030’’ wordt voor ieder ruimtelijk initiatief een bijdrage van de ontwikkelaar/initiatiefnemer gevraagd die vervolgens gestort wordt in de reserves bovenwijkse voorzieningen en ruimtelijke ontwikkeling. Doordat o.a. een begrote opbrengst m.b.t. Bosselaar Zuid (€ 426.000) verschuift naar 2022, worden in 2021 per saldo minder bijdragen verwacht dan oorspronkelijk was begroot. Diverse kleinere positieve en negatieve verschillen (< € 40.000).

37

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben Ambitie We streven naar een omgeving waar plek is voor iedereen en waar mensen er voor elkaar zijn. Een inclusieve samenleving waarin zoveel mogelijk inwoners - zowel jongeren als volwassenen – zelfredzaam zijn. Ze hebben een baan, ze volgen een opleiding, hebben sociale contacten, voelen zich gewaardeerd, geaccepteerd en beschermd in een fijne omgeving. Wij stimuleren deze zelfredzaamheid waar mogelijk door zowel individu als omgeving te ondersteunen en de juiste randvoorwaarden te creëren. We streven altijd naar een passend aanbod dat zo snel en zo licht mogelijk wordt ingezet. Uitgangspunt is ‘lichte hulp als het kan, zwaardere hulp als het moet.’

Mijlpalen In 2021 zijn veel van de voorgenomen prestaties behaald en is ondanks corona de dienstverlening aan ouderen, volwassenen en jongeren overeind gebleven. Daar zijn we trots op. Waar nodig werden gesprekken online of op alternatieve locaties dan de huisadressen gehouden. De nieuwe wet Schuldhulpverlening wordt in de praktijk gebracht. Werkprocessen zijn ingericht, medewerkers opgeleid en er is nadrukkelijk verbinding met de andere onderdelen van het sociaal domein. Een intensief maar geslaagd traject. Ook is de invoering van de Wet Inburgering voorbereid, in gezamenlijkheid met het Werkplein die de centrale regie gaat voeren. Om nu en straks de juiste keuzes te kunnen maken, initieerde de gemeente de Scan Mens en Maatschappij: een grondig onderzoek naar de problematiek in Moerdijk, alle taken die verricht moeten worden en hoe die zich verhouden tot elkaar. Tenslotte is literatuuronderzoek verricht naar wat preventie precies oplevert. De inhoud en de resultaten van de eerste fase van deze scan geven grip op en inzicht in de taken, activiteiten en financiën in het sociaal maatschappelijk domein. En vormen de onderlegger voor het invullen van de taakstelling van 1.7 miljoen euro in 2024. De afgelopen periode zijn maatregelen voor 2022 verzameld. In totaal leveren die 400.000 euro. De raad beslist daarover in november.

Bij een positief besluit is 0,6 miljoen van de 1,7 miljoen behaald. Daarnaast is de raad een aantal uitgangspunten voorgelegd die onder andere wat steviger uitgaan van eigen kracht en eigen verantwoordelijkheid, re-ablement en normaliseren, dat wil zeggen: Problemen waar mogelijk aanpakken door gewone, dagelijkse activiteiten in plaats van doorverwijzen naar gespecialiseerde zorg. Dit sluit aan bij de visievorming in de regio voor Jeugd en de nieuwe aanbestedingen die voor de WMO-voorzieningen wordt voorbereid. Overkoepelend doel is ervoor te zorgen dat de zorg en ondersteuning behouden blijft voor de mensen die het écht nodig hebben.

38

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

THEMA PREVENTIE EN MEEDOEN

Strategisch doel Zoveel mogelijk inwoners van de gemeente Moerdijk zijn zelfredzaam

Operationeel doel

• We stimuleren dat jongeren minimaal hun MBO niveau2-diploma halen en indien nodig ondersteunen we daarbij • Kwetsbare inwoners bieden we actief voorzieningen op het gebied van taal, vrije tijd en vrijwilligerswerk aan • We stimuleren en ondersteunen inwoners zodat ze langer thuis kunnen blijven wonen • We vergroten de kans op economische en sociale zelfredzaamheid door onderwijs, begeleiding en vrijwilligerswerk • Stimuleren van interesses en talenten door een divers vrijetijdsaanbod (sport, cultuur, verenigingsleven etc) dat dichtbij en toegankelijk is.

Strategisch doel Inwoners die onze ondersteuning nodig hebben, bieden we een passend aanbod dat bij voorkeur zo licht en zo snel mogelijk wordt ingezet

Operationeel doel

• Gemeente, professionals, vrijwilligersorganisaties, ondernemers en inwoners werken nauw samen om in samenhang en zo vroeg mogelijk, tot passende ondersteuning te komen • Als gemeente en partners zijn we zichtbaar in de verschillende kernen, we zijn in contact met inwoners en pakken signalen adequaat op • We stimuleren en faciliteren professionals, vrijwilligersorganisaties, verenigingen, ondernemers en inwoners om hun maatschappelijke rol te vervullen en signalen op te vangen • Versterking van het zgn. ‘voorliggend’ veld (alle ondersteuning die voor iedereen vrij te benaderen is, zonder doorverwijzing: welzijnswerk, algemeen maatschappelijk werk, Huizen van de Wijk, vrijwilligerswerk, de wijkzuster, Centrum Jeugd en Gezin etc.)

Strategisch doel Gemeente Moerdijk is een gezonde samenleving waar plek is voor alle inwoners, waar inwoners meedoen en er als vanzelfsprekend voor elkaar zijn

Operationeel doel

• Stimuleren van een gezond leefklimaat en een gezonde levensstijl • Inwoners weten hoe ze elkaar kunnen vinden en helpen (Huizen van de Wijk, vrijwilligerswerk). De informatie hierover is makkelijk te vinden en dichtbij. • Bereiken van meer mantelzorgers, we ondersteunen en waarderen hen • Voor alle inwoners (dus ook inwoners die niet geheel zelfredzaam zijn zoals statushouders, mensen met een psychiatrische achtergrond, een beperking, eenzamen, armoedeproblematiek) is een plek. Zij voelen zich prettig in hun omgeving. Wij ondersteunen hen waar nodig.

Mijlpalen Gezondheidsonderzoek 2016-2019 uitgevoerd In opdracht van de gemeente Moerdijk en in cofinanciering met de provincie Noord-Brabant heeft onderzoeksinstituut Nivel in samenwerking met GGD West-Brabant en de huisartsen in de gemeente een tweede gezondheidsverkenning over de periode 2016-2019 uitgevoerd. Net als bij het eerste gezondheidsonderzoek 2013-2015 is een belangrijke bevinding dat ernstige chronische aandoeningen als kanker en COPD niet vaker voorkomen in de omgeving van het Haven en Industrieterrein dan elders. Wel is sprake van meer acute long- en luchtwegklachten en klachten als hoofdpijn, duizeligheid en vermoeidheid. In dit onderzoek zijn naast de geregistreerde patiëntgegevens van de huisartsen ook de leefstijl-, sociale en omgevingsfactoren meegenomen. De resultaten gebruiken we als input voor het gezondheidsbeleid met name het Lokaal Preventie Akkoord Moerdijk en voor thema’s als gezondheid in relatie tot de Omgevingsvisie, Klimaatadaptie en Visie Haven- en Industriegebied Moerdijk. Het college heeft het voornemen om het onderzoek periodiek te herhalen om zo de gezondheid van inwoners op structurele basis te monitoren.

39

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

Lokaal sportakkoord krijgt vorm Ondanks de COVID-19 maatregelen zijn de werkgroepen van start gegaan en zijn we bezig met 6 projecten, waaronder sportaanbod voor jongeren met autisme, een cursus Creatief denken voor bestuursleden en een cursus Pedagogische vaardigheden voor trainers. Meer informatie is te vinden op www.moerdijk.nl/sportakkoord Functie leerlingenzorg doorontwikkeld De vaste jeugdprofessional binnen de school, de jeugdverpleegkundige en de expert leerlingenzorg werken nauw samen. Daarnaast zijn de jongerenwerkers met regelmaat aanwezig bij de scholen. Samen kijken deze professionals wat de school zelf kan bieden binnen passend onderwijs, wat preventieve mogelijkheden zijn waar de specialistische zorg vanuit de jeugdwet ingezet moet worden of een combinatie. Financiering voorschoolse educatie effectiever en efficiënter We werken sinds dit jaar op contractbasis met kinderopvangorganisaties voor voorschoolse educatie. Via deze zogenaamde resultaatgerichte bekostiging in plaats van via vergoeding hebben we veel meer regie op de besteding van het onderwijsachterstandenbudget en kunnen we beter de resultaten monitoren. We zorgen voor een vereenvoudigde digitale aanvraag voor onze aanbieders en een efficiëntie slag voor de interne organisatie.

Meldcode en zelfscan voor Geweld hoort nergens thuis Door corona hebben we in 2020 niet op de voorgenomen manier uitvoering kunnen geven aan dit landelijk actieprogramma. Wel is het protocol meldcode met het plan van aanpak (uitrol) vastgesteld. We hebben collega's met speciale aandacht voor huiselijk geweld en kindermishandeling en onze professionals zijn getraind in het signaleren van en handelen bij vermoedens op dit vlak. In dit kader is ook is er voor de lokale toegang een zelfscan uitgevoerd. Hieruit werd duidelijk aan welke kwaliteitsstandaarden onze professionals moeten voldoen om goed uitvoering te kunnen geven aan het oppikken van signalen, handelen volgens de meldcode, bieden van of toeleiden naar de juiste zorg en het bezitten (of inzetten) van de benodigde expertise. De acties worden opgepakt. Krachtig netwerk in de leefwereld van onze jeugd De Lokaal Educatieve Agenda is op een andere manier vormgegeven, niet langer cijfermatig onderbouwd maar visievormend in samenwerking met de onderwijspart-

ners. De uitvoering van de agenda zorgt dat de betrokken partners in het netwerk van onze jeugd samen aan het gezamenlijke doel werken, met een colletieve visie maar in de uitvoering gericht op individueel leerling(niveau). De professionals van onze lokale toegang en aangrenzende gebieden (huisartsen, onderwijs, maatschappelijk welzijnswerk) weten elkaar goed te vinden op alle leefgebieden van de jeugd. Initiatieven zijn ontplooid naar aanleiding van de vraag, zoals het mooie voorbeeld van ondersteuning binnen het mentaal welbevinden van de jeugd: het Steunpunt Markland. Een samenwerking tussen onderwijs en zorg in het voorliggende veld. Tussen het onderwijs (zowel basis als voortgezet), de kinderopvang, meer Moerdijk en de gemeente is een maandelijks contactmoment. Binnen de corona periode was dit zo waardevol dat dit een structurele afstemming wordt. Door regelmatige afstemming op verschillende niveaus komen de doelen die we stellen ook daadwerkelijk als acties van de grond. Beter samengewerkt in de regio aan laaggeletterdheid Het certificeringsproces van het Taalhuis – dat inmiddels regiobreed Digi-Taalhuis heet – is volop gaande. De zogenaamde impactmetingen hebben vertraging opgelopen; dit komt deels door corona.

In de week van Lezen en Schrijven in september is ingezet op het creëren van meer bewustwording; naast activiteiten voor eigen medewerkers en heeft er een regionale Taalstrijd plaatsgevonden. Extra opvang- en woonplekken voor dak- en thuislozen Er zijn in Breda en de regiogemeenten projecten gerealiseerd voor dak-en thuislozen waar we tot nu toe weinig voor konden betekenen. Zoals economisch daklozen die via ‘Onder de pannen' een kamer kunnen huren bij een inwoner van één van de gemeenten zonder verlies van toeslagen of uitkering. Of het project Springplank voor dak- en thuislozen zonder baan en veelal met schulden die hier een volledig traject krijgen met een woonplek, gericht op werk en het beheersbaar krijgen van de financiële situatie. Tot nu toe is het in Moerdijk nog niet gelukt om extra opvang- of woonplekken te realiseren, er is wel een verkenning gedaan. De succesvolle inzet van de projectleider willen de regiogemeenten voortzetten, daarom willen we vanuit Moerdijk deze kosten mee blijven dragen uit de incidentele rijksbijdrage die we voor 2021 hebben gekregen voor de brede aanpak dak- en thuisloosheid.

40

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

Ontwikkelingen mantelzorg Het vormgeven van een netwerk om de mantelzorgers is vooruitgeschoven tot het moment dat partijen weer fysiek bijeen kunnen komen. Wel zijn twee andere verbeteringen te noemen: 1. Het eigen WMO-loket verstrekt nu zelf de dienstencheques voor huishoudelijke ondersteuning. Hierdoor is er meer zicht op de groep mantelzorgers en hebben we een beter beeld van hun behoefte aan ondersteuning. Dit helpt ons om een afgestemd, vraaggericht aanbod te doen zodra de dienstencheques in 2022 als dienstverleningscheques vervallen.

2. Bij het vaststellen van de subsidie 2020 voor de wijkgerichte en preventieve inzet van de wijkzusters van Surplus en de wijkverpleegkundigen van Thebe bleek dat hun rol in de mantelzorgondersteuning significant is toegenomen. Dit is volgens beide organisaties toe te schrijven aan de coronapandemie, waarin ondersteuning vaak op een andere manier wordt vormgegeven en de wijkzuster/wijkverpleging laagdrempelige ondersteuning hebben geboden. Het bieden van mantelzorgondersteuning is een belangrijk onderdeel van de subsidieverstrekking (preventieve casefinding) aan de wijkzuster.

41

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

THEMA GESPECIALISEERDE, BETAALDE ZORG

Strategisch doel De hulp van de gemeente is kwalitatief goed, gemakkelijk vindbaar en dichtbij

Operationeel doel

• De kwaliteit van de hulp staat voorop • We pakken de hulp zo vroeg mogelijk op, benaderen verschillende problematiek in een gezin in samenhang en doen dit samen met onze partners • We geven de specifiek wettelijke taken rondom de veiligheid van kinderen en volwassenen verder vorm. • Inwoners weten hoe ze onze hulp kunnen vinden. De informatie daarover is makkelijk te vinden en dichtbij, zowel digitaal als fysiek • Er is meer ruimte voor inhoudelijke goede hulp door het terugdringen van administratieve lasten en regeldruk voor inwoners, zorgaanbieders en gemeente

Mijlpalen Nieuwe werkwijze voor de Wmo ingevoerd Vaste onderdelen hiervan zijn: preventief, in samenhang, terugkerend cliëntcontact, versterken van het sociaal netwerk en regievoering bij complexe casuïstiek. De nieuwe werkwijze Wmo is volledig gerealiseerd en wordt nu verder doorontwikkeld. Bijkomend voordeel hiervan is dat we door het terugkerend clientcontact beter grip houden op de prestatielevering door de aanbieders. Huisartsenroute en samenwerking met medische zorg vanuit Jeugdhulp versterkt Het aantal huisartsverwijzingen voor jeugdhulp is gedaald. Met name op het gebied van hulpvragen die door het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) kunnen worden opgepakt. Door registratie en procesaanpassingen is de huisarts eerder op de hoogte van betrokkenheid CJG en wordt er meer afstemming gezocht. De pilot van een spreekuur Jeugd bij één huisartsenpraktijk was wel succesvol, maar heeft vanwege corona het afgelopen jaar niet optimaal kunnen draaien. Verkenning van verdere uitrol vindt eind 2021 plaats. Nadere uitwerking van de huisartsenroute is opgenomen in de Scan Mens een Maatschappij. Voorbereiding Wet inburgering (1 januari 2022) Afgelopen periode is de pilotfase gestart om te testen of we gesteld staan voor de nieuwe wetgeving. Voor de

uitvoering vanuit het Werkplein zijn inmiddels twee van de drie regiehouders statushouder/ inburgeraars aangesteld. Deze regiehouders spelen een belangrijke rol in deze pilotfase. Daarnaast is lokaal het initiatief genomen om inburgeraars te koppelen aan een werkgever en aan een participatietraject. Ook zijn afspraken gemaakt over preventieve ouderschapsondersteuning, waarbij vluchtelingouders worden ondersteund bij het opvoeden van hun kinderen in Nederland Inmiddels zijn afspraken gemaakt met aanbieders van de B1 route (taal en werk) en de Z-route (Zelfredzaamheids-route). Vanwege de geringe aantallen wordt de aanbesteding van de Onderwijsroute met de hele West-Brabantse regio gedaan. Deze aanbesteding is nog niet rond, ook door signalen dat het beschikbare budget onvoldoende is om een passend aanbod te kunnen doen; hierover lopen gesprekken tussen VNG en de landelijke overheid. Ook over de participatie-onderdelen van de leerroutes en de maatschappelijke begeleiding lopen de gesprekken nog; naar verwachting worden deze de komende maanden afgerond. Nieuwe wet Schuldhulpverlening concreet vormgegeven Binnen het cluster Schuldhulpverlening is hard gewerkt om het nieuwe vastgestelde beleid en de nieuwe wet (ingangsdatum 01-01-2021) te vertalen naar de uitvoering.

Zo is er meer aansluiting gezocht binnen de leefgebieden van het sociaal domein waardoor er nog meer integraal wordt samengewerkt. Een andere goede ontwikkeling is dat álle inwoners (ook ondernemers) met een financiële hulpvraag worden toegelaten. Hierdoor zijn ook de taken van de ‘oude’ consulent schuldhulpverlener veranderd. Inmiddels spreken wij dan ook over ‘Trajectbegeleider financiële vragen en schuldhulpverlening’. De trajectbegeleiders volgden de afgelopen maanden een ontwikkeltraject bij een gespecialiseerd bureau om de nieuwe werkwijze eigen te maken en voldoende kennis te krijgen van de nieuwe wet- en regelgeving. Naast dit interne proces is ook een verbeterde samenwerking ontstaan met onze ketenpartners. Zo is er sprake van een intensieve samenwerking met de schuldhulpmaa tjes (vrijwillige hulp aan particuliere) en Stichting Overrood (vrijwillige hulp voor ondernemers).

42

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

In september vond er een fysieke bijeenkomst plaats met de schuldhulpmaatjes. Tijdens deze bijeenkomst zijn de maatjes bijgepraat/geïnformeerd over de voorliggende voorzieningen van de gemeente en het Werkplein en zijn ervaringen uitgewisseld. In november volgt er een nieuwe bijeenkomst.

Ontwikkelingen Huisvesting statushouders lastig door krapte woningmarkt In 2021 moet Moerdijk 53 statushouders huisvesten, 29 in de eerste helft van het jaar, 24 in de tweede helft. Eind september zijn we zo ver dat we nog 12 statushouders moeten huisvesten om de taakstelling te behalen. Vanwege de krapte op de woningmarkt is dit een forse uitdaging, die ook doorloopt naar 2022. Gemeenten worden gevraagd om extra inspanningen te leveren om gedwongen noodopvang te voorkomen. Gemeente Moerdijk heeft aangegeven dat wij inzetten op versnelde huisvesting om de druk op de opvanglocaties te verlichten. Op dit moment hebben we geen mogelijkheden om extra opvanglocaties te realiseren. Koers gekozen voor inclusief beleid Binnen het hele brede veld van inclusief beleid heeft het college bepaald dat fysieke toegankelijkheid en bewustworden nog aandacht behoeven en krijgen. Op de andere onderdelen scoort de gemeente in diverse onderzoeken en monitors een voldoende. Studenten ergotherapie hebben een concreet voorstel voor een burgerschouw over fysieke toegankelijkheid. En aanbevelingen gedaan voor de centra van Fijnaart en Zevenbergen.

Jeugd • Wachtlijsten weggewerkt De tweede helft van 2020 zagen we het aantal aanmeldingen fors stijgen, het aantal doorverwijzingen naar specialistische zorg daalde in het derde kwartaal vanaf 2021 dalen door inzet van jeugdprofessionals, jongerenwerk en preventie. De inzet op de duurdere, hoogcomplexe zorg neemt af. Dankzij de inrichting van een team toeleiden & volgen wordt de voordeur steviger bewaakt. Zij zorgen ervoor dat tijdens de intake goed gekeken wordt naar eigen kracht, voorliggende voorzieningen en best passende hulp. Dat betekent soms ook dat er geen jeugdhulpvoorziening vanuit de gemeente wordt afgegeven. We

kijken kritischer naar de inzet van jeugdhulp, samen met ouders, jeugdigen en maatschappelijke partners. Het inzetten van extra middelen voor jongerenwerk maakt dat zij zich breder kunnen laten zien in de kernen en op scholen. Dat geldt ook voor de ambulante spreekuren van jeugdprofessionals op locatie de Vestkant in Klundert, De grote instroom aan aanmeldingen die eind 2020 en begin 2021 voor wachtlijsten bij zowel de gemeente als bij ketenpartners zorgden is nu volledig weggewerkt. Doorstroming naar zorgpartners is nog niet volledig onder controle

43

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

• Toename gesloten jeugdzorg We zien dit terug in de toename van inzet op gesloten jeugdzorg in 2020, die zich in zij het lichtere mate, voortzet in 2021. Ook bij andere belangrijke zorgvormen, zoals gezinsvervangende settingen, dagopvang en de inzet van het gedwongen kader zien we hiaten. De inkoopstrategie voor 2023 en volgende richt zich op het optimaliseren van het zorglandschap. • Grenzen aan de jeugdhulp In de regio wordt de Regiovisie voorbereid met daarin uitgangspunten om grenzen aan de jeugdhulp te stellen. De uitvoerende professionals moeten daar in de praktijk mee aan de slag - Normaliseren - Eigen Kracht - Voorliggende wetgeving of voorzieningen. - Onderscheid tussen ouder- en kind doelen - Dekkend zorglandschap voor zowel lichte- als zwaardere hulpvragen - Uiteraard blijven we doen wat echt nodig én leveren we maatwerk voor de cliënt Een volgende stap is om deze visie uit te dragen naar buiten. Onze ketenpartners en inwoners meenemen in de kentering van problematiseren naar normaliseren. De voorgestelde uitgangspunten in de Moerdijkse Scan Mens en Maatschappij en de Regiovisie Jeugd stellen (uiteraard) dezelfde koers voor. • Governance/organisatie Jeugd in de regio heringericht De regionale samenwerking jeugd heeft een stevigere basis gekregen en een kwaliteitsslag gemaakt met de uitbreiding van beleidscapaciteit binnen het regionale inkoopteam.

Zo kan er beter ingezet worden op actuele knelpunten, maar ook doorontwikkelingen die nodig zijn binnen het jeugdstelsel. Het regionale team werkt hierin nauw samen met de beleidsadviseurs van de negen gemeenten WBW. Ook de overlegstructuren zijn vereenvoudigd • Jongerenwerk online en offline zichtbaarder op ­Markland Het jongerenwerk biedt ‘Jongerenwerk op school’ aan op het Markland College om lichte zorg- en welzijnsvragen vanuit jongeren op te vangen en docenten waar nodig te begeleiden. Daarnaast is er ingezet op een nieuwe ‘vindplaats: de online omgeving. Ook hier ontmoeten jongeren elkaar. De jongerenwerkers gamen met de jongeren en pakken ook hier licht zorg- en welzijnsvragen op.

Financiën • Jeugdbescherming onder druk In het hele land maken structurele problemen in het zorglandschap en de jeugdbeschermingsketen dat de jeugdbescherming steeds meer onder druk is komen te staan. Ook de nasleep van de lockdowns door corona zijn duidelijk voelbaar in het aantal casussen waar veiligheid van kinderen in het geding is. Het zware, complexe werk en de krapte op de arbeidsmarkt zorgen voor een hoog ziekteverzuim en verloop van jeugdbeschermers. Sinds de invoering van de Jeugdwet hangt bij een SKJ-geregistreerde professional ook het tuchtrecht boven het hoofd. (SKJ staat voor Stichting Kwaliteitsregister Jeugd). De negatieve gevolgen van al deze ontwikkelingen zijn bij alle gecertificeerde instellingen (GI’s) goed merkbaar. Er is een opnamestop door de grootste GI (Jeugdbescherming Brabant) afgegeven. De reeds toegekende regionale tariefsverhoging en een risico-opslag biedt de GI’s meer armslag om de werklast van jeugdbeschermers te verlagen en zodoende personeel te behouden of vervangen. Hierdoor wordt de negatieve ontwikkeling die de GI’s nu door lijken te maken afgeremd. Er zijn wel financiële kosten mee gemoeid. In juli 2021 heeft B&W ingestemd met maatregelen voor de Jeugdautoriteit met een bedrag van € 88.000 voor 2021 en 2020 (met terugwerkende kracht).

• Samenwerking Plangroep Fase 2 van het schuldhulpverleningstraject (schuldbemiddeling, schuldbeheer en sanering) wordt voor de De6 gemeenten sinds 2020 uitgevoerd door Plangroep. De diensten en producten die zij leveren verloopt niet naar wens. Inmiddels vonden meerdere gesprekken plaats met Plangroep, echter heeft dit niet tot verbetering geleid. Met het inkoopbureau West-Brabant en Juridische zaken worden nu vervolgstappen voorbereid. • Stijging en daling kosten WMO • Verlaging budget WMO-begeleiding met 80.000 euro Tijdens de eerste bestuursrapportage is het budget met 104.000 euro opgehoogd voor begeleiding in natura. Deze prognose bleek correct. Het aantal PGB's voor begeleiding nam echter af, met een aframing van 55.000 euro ten gevolg. Er stonden daarnaast nog verplichtingen open uit 2021 voor nog te factureren zorg in natura en uit te betalen PGB's. De verwachting is dat deze niet allemaal nog gefactureerd worden waardoor in totaal 25.000 euro vrijvalt. Per saldo leidt dit alles bij de tweede bestuursrapportage tot een af raming van 80.000 euro.

44

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

• Verhoging budget Wmo huishoudelijke ondersteuning met 60.000 euro Vanaf januari 2021 zien we een sterkere stijging dan in de begroting voorzien was. We hadden ons gebaseerd op het beeld van 2020 waar waarschijnlijk door Corona een geringe toename van huishoudelijke ondersteuning was. De verwachting is dat de trend van een gemiddelde toename van 9 in plaats van 5 per maand doorzet voor 2021. Met als reden de 19 euro eigen bijdrage voor alle Wmo voorzieningen, de vergrijzing en de extramuralisering. Er wordt bij de tweede berap 20.000 euro bij geraamd. We verwachten namelijk uit te komen op 826 indicaties in plaats van de verwachte 795. Daarnaast zien we dat er in 2021 nagenoeg volledig gefactureerd wordt terwijl doorgaans zo'n 3% van de uitstaande voorzieningen niet gefactureerd wordt (bv omdat cliënten op vakantie zijn of opgenomen in ziekenhuis of revalidatie). De huishoudelijke ondersteuning is nu zonder onderbreking geleverd. Dit alles leidt tot een bij raming bij de tweede berap van 40.000 euro. In totaal wordt op de maatwerkvoorziening Wmo huishoudelijke ondersteuning 60.000 euro bij geraamd. • Verlaging Wmo collectief vervoer met 85.000 euro Als gevolg van Corona zijn minder ritten verzorgd vanuit Wmo collectief vervoer. Het budget kan dan ook worden afgeraamd met 85.000 euro.

• Aframing 80.000 euro bij Beschermd wonen In de begroting 2021 is eenmalig een bedrag van € 80.000 opgenomen (ten laste van de reserve sociaal domein) voor de solidariteitsafspraken die bestuurlijk gemaakt zijn in de beschermd wonen regio Breda. Vanaf 2021 dragen alle gemeenten in de regio hiervoor samen de verantwoordelijkheid en dus ook voor mogelijke tekorten. In 2021 wordt geen beroep gedaan op de solidariteitsafspraak omdat er geen tekort wordt verwacht In de meicirculaire is 0,6 miljoen euro extra toegevoegd. Daarnaast declareren aanbieders in n 2021 op dagbasis en niet meer per vier wekelijkse periode, hetgeen een besparing met zich heeft meegebracht. Tot slot brengt de overgang van een aantal clienten van beschermd wonen naar de WLZ per saldo een voordeel met zich mee. De gereserveerde € 80.000 wordt afgeraamd.

Impact Corona • De dienstverlening is ook in 2021 doorgegaan, door toepassing van creatieve werkwijzen, online maar ook live gesprekken of een combinatie ervan. De medewerkers van Wmo, Schuldhulpverlening en Jeugdhulp hebben flexibel meebewogen met wat nodig was en kon. Ondertussen is de eigen ontwikkeling ook doorgegaan. • Onder verantwoordelijkheid van de sociaal werkers van Surplus Welzijn zijn voor kwetsbare en eenzame inwoners de Huizen van de wijk opengesteld, in eerste instantie alleen voor koffiemomenten. Op deze manier was er toch een mogelijkheid tot sociaal contact voor deze groep. Het inmiddels opgebouwde netwerk rondom Huizen van de Wijk was hierbij van groot belang, via betrokken partners konden deze inwoners goed bereikt worden. Met versoepeling van de coronaregels zijn overige activiteiten vanaf juni weer verder opgestart. • Vanwege Corona hebben themabijeenkomsten voor ondersteuning van vrijwilligers nog geen doorgang kunnen vinden. Ondersteuning heeft vooral betrekking gehad op omgaan met Corona regels. Tevens is een webinar met verantwoordelijk wethouder georganiseerd waarbij vrijwilligersorganisaties vragen konden stellen over o.a. het aanvragen van subsidie. • Vanuit het Rijk zijn extra middelen ontvangen om gevolgen van de Coronacrisis op te vangen. Deze middelen zijn bedoeld voor diverse doelgroepen en sectoren zoals bijv.

Jeugd, Buurthuizen, eenzame ouderen. Hieruit is in samenspraak met betrokken partners, zoals o.a JGZ, GGD en Meer Moerdijk een samenhangende aanpak voor jeugd, jongeren en jongvolwassenen opgesteld op het gebied van individuele begeleiding, preventieactiviteiten op school en in de kernen. Een groot deel van deze middelen is nog niet besteed, er is tijd nodig voor onderzoek en afstemming met uitvoeringspartners om tot goede plannen te komen. Bovendien zijn de gevolgen van Corona nog niet op alle vlakken duidelijk zichtbaar geworden. Zo is nog moeilijk in te schatten hoe ondernemers ervoor staan wanneer compensatieregelingen per 1 oktober stoppen. Er wordt daarom voorgesteld om vooruitlopend op de bestemming van het jaarrekeningresultaat 2021, € 350.000 aan niet bestede middelen opnieuw beschikbaar te stellen voor 2022.

45

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

• De coronacrises vergt extra capaciteit om jongeren te begeleiden en te ondersteunen om voortijdig schoolverlaten te voorkomen. Het ministerie van OCenW heeft een eenmalige extra specifieke uitkering beschikbaar gesteld. Op grond van de gebruikelijke verdeel­sleutel ontvangt Moerdijk ruim 15.000 euro. Op verzoek van het Regionaal Bureau Leren West-Brabant (RBL West-Brabant) heeft het college besloten in te stemmen met het voor één jaar aanstellen vanaf september 2021 van extra 2 fte voor 10 deelnemende gemeenten. • Waar mogelijk is voor laaggeletterden een digitaal of online alternatief gekozen, maar er is toch sprake van uitval van zowel deelnemers als vrijwilligers. De doelstelling om meer mensen te bereiken is deels behaald. Het bereiken van NT1 cursisten is gedurende corona extra lastig gebleken; . Er is wel een grote toestroom van cursisten NT2. Dit heeft deels te maken met de effecten van corona, maar komt ook door actievere door-

verwijzing vanwege de Wet Taaleis en de toegenomen vraag van taalonderwijs door arbeidsmigranten. • De bedrijvenaanpak is tot nu toe niet verder ontwikkeld; vanwege corona was het actief benaderen van bedrijven niet goed mogelijk en geen prioriteit. • In coronatijd is er van diverse armoede voorzieningen minimaal gebruik gemaakt. Dit door de beperkte mogelijkheden op dit terrein. Denk aan jeugdfondssport en cultuur, stichting Leergeld enz. Gek genoeg neemt momenteel het aantal gebruikers van de voedselbank af. De komende tijd zal meer aandacht besteed worden aan de bekenmaking van deze armoedevoorzieningen. • Door de extra werkdruk op het beleidsterrein PW/­ Armoede door Corona en de toeslagaffaire is er minder aandacht geweest voor het onderdeel lokale armoedevoorzieningen

46

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

FINANCIËLE AFWIJKINGEN

Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

Begroting 2021 huidig

Wijziging 2e berap

Begroting 2021 na wijz.

(Bedragen x € 1.000) (-/- is voordelig) Totaal lasten

39.722

2.245

41.967

Totaal baten

-9.292

-2.003

-11.295

Saldo van baten en lasten

30.430

242

30.672

Resultaat voor bestemming

30.430

242

30.672

59

0

59

Storting in reserves Onttrekking aan reserves

-931

-22

-953

Resultaat na bestemming

29.558

220

29.778

Samenvatting mutaties programma 4

Totaal

220.000

Participatiewet

-332.000

Beschermd wonen

-80.000

Wmo

-55.000

Gebiedsplannen

-50.000

Overig

-4.000

Jeugdgezondheidzorg

48.000

Meerj. uitg. incid. aard

59.000

Centrum Jeugd en gezin

70.000

Bijzondere bijstand

83.000

Maatschappij

105.000

Jeugdvoorzieningen

121.000

Geslot en jeugdzorg

255.000

De mutaties binnen programma 4 hebben op het begrote resultaat (na bestemming) per saldo een nadelig effect van € 220.000. Ten opzichte van het huidige begrote resultaat is dat een afwijking van 1%. Hoewel de uitgaven m.b.t. de participatiewet lager uitvallen dan begroot, treden er voornamelijk kostenstijgingen op binnen de jeugdzorg. Onder andere binnen de budgetten 'gesloten jeugdzorg' en 'jeugdvoorzieningen' worden hogere kosten verwacht. Deze kosten worden deels (€ 121.000) gedekt uit een bijdrage vanuit het Rijk (die wordt verantwoord binnen programma 5).

47

Programma 4 Ondersteuning voor mensen die het nodig hebben

Nadere toelichting mutaties In onderstaand overzicht is een toelichting opgenomen van de belangrijkste verschillen, waarbij: - In de kolom V/N is aangegeven of het een voordeel of een nadeel betreft; - In de kolom % de relatieve afwijking ten opzichte van de omvang van het betreffende budget in 2021 is weergegeven; - In de kolom S/I is aangegeven of het een structurele (S) of incidentele (I) afwijking betreft. Onderwerp

Bedrag

% V/N S/I Toelichting

Participatiewet

332.000

4%

V

I

In de 1e bestuursrapportage 2021 is toegelicht dat de BUIG uitkering van het Rijk naar verwachting hoger zou uitvallen dan begroot. Door de onzekerheden binnen dit budget is toen besloten om het verwachte voordeel op de BUIG uitkering beschikbaar te houden voor een eventuele bijstelling van de begroting 2021 van het Werkplein in het najaar van 2021. Inmiddels is het BUIG-budget 2021 definitief vastgesteld en zijn ook de effecten van de 2de begrotingswijziging 2021 van het Werkplein bekend. Door een gunstiger ontwikkeling van het bijstandsbestand dan eerder door het Centraal Planbureau voorspeld daalt ook de bijdrage aan het Werkplein in verband met de verstrekking van uitkeringen. Al met al kan het eerder aangehouden bedrag vrijvallen (€ 332.000 V). Daarnaast worden zowel de kosten als opbrengsten met € 1.909.000 verhoogd. De van het Rijk ontvangen voorschotbedragen op de TOZO-regeling worden doorbetaald aan het Werkplein die deze regeling voor de gemeente Moerdijk uitvoert. Per saldo heeft dit geen effect op het begrotingsresultaat.

Beschermd wonen

80.000

35%

V

I

In de begroting 2021 is eenmalig een bedrag van € 80.000 opgenomen (ten laste van de reserve sociaal domein) i.v.m. de solidariteitsafspraken die bestuurlijk gemaakt zijn in de beschermd wonen regio Breda. Vanaf 2021 dragen alle gemeenten in de regio samen de verantwoordelijkheid voor beschermd wonen en dus ook voor mogelijke tekorten. In 2021 wordt geen beroep gedaan op de solidariteitsafspraak omdat er geen tekort wordt verwacht voor beschermd wonen.