Programmabegroting 2023 - 2026.pdf
Tekst van het document
Wat mag het kosten? Beschikbare middelen
Rekening 2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten: Speelvoorzieningen
165.527
197.011
116.264
117.567
118.418
119.312
Baten: Speelvoorzieningen
111
0
0
0
0
0
Wijziging budget 2023 ten opzichte van 2022 Lasten Speelvoorzieningen (€ -80.747) De afname op dit taakveld komt met name door lagere kapitaallasten (€ -44.625) en een verschuiving van werkgeverslasten (€ -38.245). Maatsch./Ec. nut. Overzicht investeringen begroting 2022-2025
Omschrijving investering:
2023
Speelvoorzieningen 2023
110.000
Speelvoorzieningen 2024
2024
2025
M 110.000
Speelvoorzieningen 2025
M 130.000
Speelvoorzieningen 2026 Totaal:
2026
M 100.000
110.000
110.000
28
130.000
100.000
M
Beleidsveld verkeer Beleidsdoel Het hoofddoel van het verkeersbeleid blijft het terugdringen van de overlast van het gemotoriseerde verkeer in de dorpen. Dit doen we via drie routes: − het actief ontmoedigen van het gebruik van de wegen in Midden-Delfland voor doorgaand verkeer; − het verbeteren van de alternatieve vervoersmogelijkheden, zoals openbaar vervoer, fiets en wandelen; − verduurzamen van het wagenpark door het aanleggen en faciliteren van oplaadpunten voor elektrische voertuigen. Verder blijft het verkeersbeleid van de gemeente erop gericht om: − de veiligheid voor alle verkeersdeelnemers te verbeteren, met een extra prioriteit voor schoolroutes; − de recreatiemogelijkheden in Midden-Delfland te vergroten door het verbeteren van fietsen wandelverbindingen.
Wat willen we bereiken? Gewenst maatschappelijk effect De afwikkeling van het verkeer op een zodanige wijze organiseren dat voor de inwoners beperkte overlast wordt veroorzaakt.
Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Het stimuleren van alternatieve vervoersmethoden vloeit voort uit de uitgangspunten van Cittaslow. Binnen de dorpen wordt rekening gehouden met veilige routes voor fietsers en voetgangers. Fietsroutes zijn beschikbaar voor recreatie en woon-werkverkeer. Binnen de MRDH is een actieve inzet om voor fietsverkeer metropolitane fietsroutes te creëren.
Wat gaan we daarvoor doen? Concrete doelen/acties voor 2023 In stand houden openbaar vervoer in Midden-Delfland; Belang van onze gemeente inbrengen in infrastructurele projecten van het rijk en de provincie; Verbeteren van de parkeersituatie en verkeercirculatie in het centrum van Den Hoorn; Terugdringen van doorgaand verkeer door de dorpen; Mobiliseren van bedrijven tot duurzame mobiliteit; Opstellen visie verkeersveiligheid. Instrumenten Verkeersplan Den Hoorn 2016 Nota parkeernormen 2022 Routestructuurplan (Recreatieschap Midden-Delfland) Structuurschets Harnaschpolder e.o. 2002 Visie laadinfrastructuur (nieuw) Bestuurlijke overeenkomst IODS Uitvoeringsagenda Bereikbaarheid MRDH 2016-2025 Regionaal Investeringsprogramma Regionale aanbesteding laadinfrastructuur Strategisch Plan Verkeersveiligheid Nationale Fietsagenda Klimaatplan 2021 – 2030 Nationale Agenda Laadinfrastructuur
29
Wat mag het kosten? Beschikbare middelen
Rekening 2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten: Verkeer Parkeren
382.167 29.370
289.169 12.291
345.663 13.678
343.939 14.050
346.807 14.282
348.842 14.464
Baten: Verkeer Parkeren
105.523 4.982
86.238 10.771
30.871 10.859
31.600 11.000
32.400 11.100
33.100 11.200
Wijziging budget 2023 ten opzichte van 2022 Lasten Verkeer (€ 56.494) De toename van de lasten is het gevolg van een verschuiving werkgeverslasten (€ 54.535). Baten Verkeer (€ -55.367) De afname van de baten op dit taakveld wordt met name veroorzaakt door een vanuit 2021 naar 2022 doorgeschoven incidenteel ontvangen bedrag van de MRDH voor aanpassingen aan de Lotsweg (€ 56.000).
Beleidsveld milieu Beleidsdoel Het versterken en behouden van een duurzame, veilige, gezonde en aangename leefomgeving voor inwoners en bezoekers gebaseerd op de uitvoering van de Wet milieubeheer, de waarden van Cittaslow en de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties (Global Goals).
Wat willen we bereiken? Het realiseren en in stand houden van een veilige, gezonde en aangename leefomgeving en bijdragen aan een duurzaam Midden-Delfland, vanuit een duurzame ontwikkeling. Een duurzame ontwikkeling van de fysieke leefomgeving is een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van huidige generaties zonder daarmee de mogelijkheden voor de toekomstige generaties in gevaar te brengen ook in hun behoeften te voorzien (VN-commissie Brundtland, 1987).
Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Duurzaamheid is één van de basisprincipes van Cittaslow. Hierbij gaat het om de regelgeving op deze terreinen en zorgen voor bewustwording, zodat inwoners en bedrijven meer maatregelen treffen dan wettelijk moet. Hierdoor zijn inwoners en bezoekers zich meer bewust dat zij zich bevinden in een groen landschap van hoge kwaliteit. Maatregelen om minder energie te gebruiken en meer duurzame energiebronnen te gebruiken sluiten nauw aan bij Cittaslow. Uitvoering van het Duurzaamheidsprogramma fysiek Domein Midden-Delfland 2020-2023 zorgt dat de gemeenschap van Midden-Delfland nog duurzamer wordt. Bijvoorbeeld de onderdelen die betrekking hebben op klimaatadaptatie en klimaatmitigatie. Voor klimaatadaptatie (aanpassen aan klimaatverandering) wordt vanuit het nationale Deltaprogramma gewerkt aan een klimaatbestendig Midden-Delfland, denk aan maatregelen met betrekking tot droogte, hitte en wateroverlast voor de diverse gebieden in Midden-Delfland. Daarnaast staan in het duurzaamheidsprogramma ook maatregelen met betrekking tot klimaatmitigatie (verminderen emissies broeikasgassen). De vastgestelde Energievisie vormt hiervoor een kader voor maatregelen.
Met deze maatregelen ondersteunen en stimuleren wij het verminderen van energiegebruik bij inwoners en de verdere energietransitie van fossiele brandstoffen naar duurzaam opgewekte energie. Andere onderdelen komen terug bij de desbetreffende beleidsterreinen, zoals het beheer van de openbare ruimte en Duurzaam Boer Blijven. Doelstelling daarbij is dat Midden-Delfland in 2050 CO2 neutraal is.
30
Afvalbeleid is een ander onderdeel dat binnen dit beleidsveld en Cittaslow belangrijk is. Cittaslow roept op tot voorkomen van verspilling, preventie op het ontstaan van afval en bij het ontstaan van afval zoveel mogelijk gescheiden verwerken.
Wat gaan we daarvoor doen? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken De Wet milieubeheer wordt voor een groot deel geïntegreerd in de Omgevingswet. De gemeentelijke verplichtingen (en daarmee onze doelen) zijn uitgewerkt in operationele plannen en kaarten die gebaseerd op de regelgeving van de Wet milieubeheer. Op basis van die plannen en kaarten zijn per beleidsveld operationele doelen vastgesteld en kosten inzichtelijk gemaakt. De bestaande plannen en kaarten hebben betrekking op de volgende milieu gerelateerde thema’s: - Riolering - Afval en circulaire economie - Handhaving, toezicht en vergunningverlening - Bodem - Water - Geluid (Geluidsactieplan/Geluidskaart) en stiltebeleid - Luchtkwaliteit - Externe Veiligheid - Klimaat, energie en warmte - Groen en natuur Concrete doelen/acties voor 2023 Handhaving en vergunningverlening Met omgevingsplannen stelt de gemeenteraad vast waar welk type bedrijfsactiviteit plaats mag vinden. Vervolgens worden de individuele benodigde bedrijfsactiviteiten getoetst aan het omgevingsplan. De milieubelastende activiteiten worden door de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) getoetst aan en gecontroleerd op de voorschriften van de Wet milieubeheer, de Omgevingswet met de daarbij behorende Algemene Maatregelen van Bestuur en andere milieuregelgeving.
De ODH doet dit op basis van een jaarlijks door het college vast te stellen uitvoeringsplan, waarin de wettelijke verplichtingen concreet in activiteiten zijn uitgewerkt. De jaarlijkse bijdrage aan de ODH wordt bepaald op grond van voorcalculatie. Daarbij wordt gebruik gemaakt van historische data aangevuld met te verwachten wijzigingen. Daadwerkelijke afrekening van de kosten van de ODH vindt plaats op basis van werkelijke gepleegde inzet (output financiering). Bodem Met het vaststellen van de bodemfunctiekaart is gekozen voor het stand-still-beginsel. Dit houdt in dat de bodem in Midden-Delfland niet vuiler mag worden. De bodemfunctiekaart maakt de gewenste bodemkwaliteit inzichtelijk. Voor de Harnaschpolder is een aparte bodemkwaliteitskaart vastgesteld. Uitgangspunt van het Rijk is dat per 2023 een deel van de huidige bodemtaken van de provincie worden overgedragen aan gemeenten. De ODH moet dan formeel belast worden met deze taken. Op nationaal niveau vindt nog een discussie plaats over de vergoeding van deze voor gemeenten nieuwe taak. In de (meerjaren)begroting is hiervoor nog geen raming opgenomen daar kosten van de werkzaamheden door de ODH en vergoeding beide nog onbekend zijn. Op dit moment wordt door het ministerie, het IPO en de VNG gewerkt aan meerjarige afspraken over financiering voor de periode 2023-2030.
Geluid Uitgangspunten: - Voldoen aan de wettelijke verplichtingen voor omgevingslawaai en geluid belaste bedrijven - Ondersteunen van het provinciale beleid voor stiltegebieden en hier rekening mee houden in de vergunningverlening - Geen nieuwe overlast gevende activiteiten zoals helikoptervluchten en wegverkeerslawaai Europese richtlijn omgevingslawaai (Actieplan Geluid) Het Actieplan Geluid is een wettelijke verplichting van de Europese commissie. Het gemeentelijk actieplan bestaat uit een geluidskaart en een actieplan voor de aanpak van de knelpunten. Het is een verplichting die iedere vijf jaar terugkeert. Het huidige actieplan is vastgesteld in 2018. Nieuwe situaties toetsen wij aan de Wet geluidhinder en worden in de vorm van voorwaarden/maatregelen
31
volgens de wettelijke voorschriften opgenomen in de omgevingsvergunning. In 2023 starten wij met het opstellen van een nieuw actieplan geluid. Daarbij maken wij gebruik van de informatie uit een geluidskaart die in 2022 geactualiseerd wordt. Luchtkwaliteit Uitgangspunten: In het kader van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) monitoren wij jaarlijks of de luchtkwaliteit voldoet aan de wettelijke norm. Bij nieuwe planontwikkelingen nemen wij het aspect luchtkwaliteit mee. Wij ondersteunen regionale plannen die de luchtkwaliteit verbeteren. Ook na de inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt de luchtkwaliteit langs wegen gemonitord. Externe Veiligheid Uitgangspunten: - Binnen de mogelijkheden, situaties voorkomen die kunnen leiden tot een verhoogd extern veiligheidsrisico. - Risicovolle bedrijven en activiteiten weren uit woonomgeving en waar nodig verplaatsten. - Voorbereid blijven op risico’s. - Structurele borging van externe veiligheid in beleid ruimtelijke ordening en milieu. - Externe veiligheid als een van de thema’s opnemen in de Omgevingsplannen. - Vergroting van de bestuurlijke bewustwording voor de externe veiligheidsaspecten en – verantwoordelijkheden. - Behoud en beheer van kennis, data, netwerk en samenwerking.
Klimaatbeleid Klimaatadaptatie Doelstelling daarbij is klimaatbestendigheid in 2050, door maatregelen die de gevolgen van wateroverlast (door extreme neerslag) en droogte (met kans op versnelde bodemdaling en funderingsschade) zoveel mogelijk beperken en hittestress tegengaan. Klimaatadaptatie (aanpassen aan klimaatverandering) en klimaatmitigatie (voorkomen klimaatverandering, bv RES) is opgenomen in het Duurzaamheidsprogramma fysiek domein Midden-Delfland 2020-2023. De fysieke maatregelen zijn locatie gebonden en verschillen hierbij voor de ruimtelijke gebieden landschap, glastuinbouw, bedrijfsterreinen en dorpen. De vele beleidsvelden die het raakt vragen aandacht, voldoende ambtelijke capaciteit en coördinatie voor implementatie. Klimaatmitigatie Maatregelen die het ontstaan van klimaatverandering beperken of voorkomen vallen binnen de nationale strategie van klimaatmitigatie. Voor het gemeentelijk beleid zijn dit in hoofdzaak energie en warmte. In de RES, in 2021 opgeleverd, zijn nationale afspraken uit het Klimaatakkoord concreter gemaakt voor de regio in lijn met de eisen van de Handreiking van het Nationaal Programma Regionale Energiestrategie. Binnen de MRDH is gekozen voor een haalbare aanpak, die past bij het landschap, de inwoners, de bedrijven en de intrinsieke regionale kwaliteiten.
In de in 2021 vastgestelde Transitievisie Warmte (TVW) is inzicht gecreëerd ten aanzien van de route naar een aardgasvrije gemeente. Bij het overbrengen en creëren van draagvlak voor de duurzame ambities en verplichtingen naar de inwoners, vervult het energieloket een belangrijke rol. Om de inhoudelijke functie van het energieloket te versterken werken we samen met een aantal regiogemeenten. Via JUVA is er een bijdrage aan Warmte Netwerk Westland om gasverbruik van tuinders te verminderen alsmede de bijdrage van Bedrijvenpark Harnaschpolder door zonnepanelen op daken met opwekking energie gelijk aan het verbruik van 6.000 huishouden. Kader bij de uitwerking van de RES, de TVW en het energieloket is het Duurzaamheidsprogramma fysiek domein Midden-Delfland 2020-2023. Voor 2022 en verder zal de uitvoering van de TVW door groot deel in teken staan van het opstarten van lokale initiatieven (pilots), waarbij de gemeente een faciliterende rol heeft om (markt-)partijen bij elkaar te brengen. Toezicht EPBDIII Op 10 juli 2018 heeft de Europese Commissie de herziene Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD III) vastgesteld. De richtlijn is op 10 maart 2020 geïmplementeerd in de Nederlandse wet- en regelgeving. Vanaf deze datum moet aan de regeling en eisen worden voldaan. Deze verplichting is opgenomen in het bouwbesluit waarvoor de gemeente bevoegd gezag is.
Het gaat om keuringsverplichtingen die zijn opgenomen voor verwarmings- en airconditioningssystemen met een nominaal vermogen
32
van 70 kW. Gemeenten zijn bevoegd gezag voor toezicht en handhaving op de eisen die voortvloeien uit de EPBD. Deze taak kan als plus taak ondergebracht worden bij de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH). Dat heeft gevolgen voor de jaarlijkse bijdrage aan de ODH. Op dit moment is nog geen uitsluitsel of de taak wordt overgedragen aan de ODH. Toezicht energie label C kantoren Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) voert per 1 januari 2023 de energielabel C-verplichting in voor kantoren. De verplichting geldt voor alle kantoren met een gebruiksoppervlakte (GBO) van minimaal 100 m² (inclusief nevenfuncties) en met een minimale kantooroppervlakte van 50% van de totale gebruiksoppervlakte van het gebouw (exclusief nevenfuncties). Dit geldt ook voor gemeentelijke vastgoed. Deze verplichting is opgenomen in het bouwbesluit waarvoor de gemeente bevoegd gezag is. Uitgezonderd zijn monumentale kantoren, kantoren die binnen twee jaar gesloopt, getransformeerd of onteigend worden. Deze taak kan als plus taak ondergebracht worden bij de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH). Dat heeft gevolgen voor de jaarlijkse bijdrage aan de ODH. Op dit moment is nog geen uitsluitsel of de taak wordt overgedragen aan de ODH.
Water: - In het kader van het afsprakenkader Emissie loze kas 2027 wordt samen met andere glastuinbouwgemeenten, waterschappen en de glastuinbouwsector gewerkt aan het voorkomen van emissies van bestrijdingsmiddelen en meststoffen vanuit de glastuinbouw naar het oppervlaktewater. - Onder leiding van het Hoogheemraadschap van Delfland wordt samen met andere gemeenten gewerkt aan de maatregelen ten behoeve van de (chemische en ecologische) doelstellingen van de Europese Kaderrichtlijn Water in 2027. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen de resultaat verplichte oppervlaktewaterlichamen (grote wateren zoals vaarten en kanalen) en inspanningsverplichte overige, kleinere wateren. Concreet moet bijvoorbeeld gedacht worden aan de maatregelen die voortkomen uit het Afsprakenkader Emissie loze Kas, BPL en Kringloopboeren. - Daarnaast is in 2022 een kleinschalige pilot van een toezichtproject gestart specifiek gericht op indirecte lozingen van de glastuinbouw en daarmee verbetering van de kwaliteit van het oppervlaktewater. In dit project werkt de Omgevingsdienst nauw samen met het Hoogheemraadschap om indirecte lozingen op te sporen. Doel van de pilot is het opdoen van kennis van de materie en vaststellen van mogelijkheden tot opsporing van indirecte lozingen. Bij positief resultaat zal de pilot in 2023 worden voortgezet.
In dat geval zal het project grootschaliger opgezet worden dat naar verwachting resulteert in een extra bijdrage aan de ODH. - Vanuit BPL wordt ook ingezet op terugdringen emissies van de glastuinbouw. Groen/natuur Ons natuurbeleid is verwoord in programma 1. Het groenbeleid is onderdeel van dit programma en verwoord bij het beleidsveld ‘groen’. Daarnaast voeren we de volgende zaken uit: - Waar mogelijk ecologisch beheer van wegkanten en oevers vanuit het gemeentelijk beheer en in samenwerking met de Coöperatie Coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland u.a. - Toetsen van omgevingsvergunningen aan de Wet natuurbescherming (per 1 januari 2023 Omgevingswet). Overige concrete acties - interne en externe communicatie over het milieu; - waar mogelijk subsidie aanvragen ter ondersteuning van projecten; - participatie in regionale projecten, zoals beperken emissie van meststoffen en bestrijdingsmiddelen naar het oppervlaktewater door de glastuinbouwsector te verminderen; - actieve participatie bij het realiseren van nieuwe geothermielocaties in Midden-Delfland; - actieve deelname aan WarmtelinQ (voorheen Leiding door het Midden).
33
Instrumenten - Wet Milieubeheer - Omgevingswet (inwerkingtreding 1 januari 2023) - Regionaal bodembeleid Zuid-Holland (tot gedeeltelijke taakoverheveling naar gemeente) - Omgevingsvisie 1.0 - Bodemkwaliteitskaart bedrijfsterrein Harnaschpolder - Bodemfunctiekaart gemeente Midden-Delfland - Stiltebeleid Provincie Zuid-Holland - Duurzaamheidsprogramma fysiek domein Midden-Delfland 2020-2023 - Regionale Energiestrategie MRDH (RES) - Regionale energieloket - Uitvoeringsplan Transitievisie Warmte - Geurverordening Midden-Delfland 2009/geurhinderbeleid - Gebiedsvisie Midden-Delfland®2025 en visie Behoud door Ontwikkeling (Vitale Dorpen in Midden-Delfland 2025) - LOP Midden-Delfland®2025 - Lidmaatschap Cittaslow, inclusief Global Goals en kennisuitwisseling binnen landelijk netwerk - Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) - Coöperatie Coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland u.a. - Omgevingsplan - Regelgeving bruidsschat Omgevingswet
Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? Met de deelname aan Regionaal Reinigingsbedrijf Avalex wordt beoogd op een efficiënte en doelmatige wijze invulling te geven aan de wettelijke verplichtingen op het gebied van afvalinzameling. Het doel van de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) is het uitvoeren van de wettelijke milieutaken. Hierbij wordt voldaan aan landelijke kwaliteitscriteria, wordt gezorgd voor specialismevorming op inhoud en wordt een bijdrage geleverd aan een constante en eenduidige taakuitvoering in de regio. Deelname aan deze gemeenschappelijke regeling is opgelegd vanuit de Wet milieubeheer. De gemeente neemt deel aan de Coöperatie coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland U.A. Primaire doelstelling van deelname aan de coöperatieve vereniging is het creëren van een efficiënte en beleidsarme organisatie voor het beheer van recreatieve groengebieden
Wat mag het kosten? Beschikbare middelen Lasten: Afvalinzameling en verwerking Riolering Milieubeheer Baten: Afvalinzameling en verwerking Riolering Milieubeheer
Rekening 2021
2022
2023
2024
2025
2026
2.440.448
2.424.199
2.155.651
2.178.672
2.181.683
2.206.690
1.621.446 933.853
1.434.208 1.056.326
1.586.988
1.626.923
1.678.585
1.713.581
878.890
895.839
909.397
923.367
2.936.173
2.920.244
2.632.189
2.665.113
2.673.829
2.704.332
1.916.238 28.224
1.773.102 0
1.887.283 0
1.964.735 0
1.988.656 0
2.039.391 0
Wijziging budget 2023 ten opzichte van 2022 Lasten Afvalinzameling en verwerking (€ -268.548) De inkomsten uit afvalrecycling maakt onderdeel uit van de dienstverleningsovereenkomst van Avalex. Hierdoor nemen enerzijds de lasten af, anderzijds geldt dit ook voor de baten waar deze post voorheen opgenomen was. (€ -68.654). In plaats van een onttrekking is een storting in de
34
voorziening begroot (€ -169.718) Het restant zit in de toename van de kapitaallasten (€ 8.500), lagere raming van de compensatie verenigingen ten opzichte van 2022 (€ -25.000), adviezen derden (€ -5.000) en verschuiving van werkgeverslasten (€ -6.634). Riolering (€ 152.780) De afname op dit taakveld zit voornamelijk in twee posten. Eén de onttrekking aan de voorziening rioolheffing is als baat opgenomen, waar dit in 2022 als negatieve last was opgenomen (€ 75.088) en ten tweede zijn de kapitaallasten (€ 74.920) toegenomen. Het restant is verspreid over verschillende posten voor rioleringsonderhoud (€ 14.906) en een verschuiving van werkgeverslasten (€ -12.124). Milieubeheer (€ -177.436) De afname wordt met name veroorzaakt vanwege doorgeschoven budgetten uit 2021 naar 2022 (€ 64.997) en hoger budget (€ 97.674) in 2022 voor ‘transitievisie warmte en energieloket’. Hiernaast is er een toename van de lasten als gevolg van een verschuiving van werkgeverslasten (€ 10.719). Baten Afvalinzameling en verwerking (€ -288.055) De gunstige ontwikkeling in de egalisatiereserve afvalvoorziening biedt ons de mogelijkheid om de afvalstoffenheffing voor bewoners éénmalig met vier procent te verlagen. (€ -108.000) Hiernaast is de inkomst uit afvalrecycling in de dienstverleningsovereenkomst van Avalex opgenomen, waar dit eerder als baat opgenomen was (€ -188.500).
De inkomst prognose vanuit afvalstoffenheffing valt lager uit (€ -92.098). Ter afsluiting is een storting in de voorziening begroot (€ 86.761). Riolering (€ 114.181) De toename vanwege het voorheen opnemen van de onttrekking aan de voorziening als negatieve last, waar deze nu als positieve baat is opgenomen (€ 97.600). Hiernaast hogere inkomsten uit rioolrechten (niet)woningen (€ 16.543). Maatsch./Ec. nut.
Overzicht investeringen begroting 2022-2025 Omschrijving investering:
2022
Vervangen pompunits drukriolering 2023
149.000
Vervangen pompunits drukriolering (GRP) 2024
2023
2024
E 149.000
Vervangen pompunits drukriolering (GRP) 2025 Vervangen pompunits drukriolering 2026 Vervangen pompen Hoofdgemalen 2023 Vervangen vrijvervalriolering 2023
2025
E 149.000
E 149.000
E
90.000
E
290.000
E
Vervangen pompen hoofdgemalen (GRP) 2024
290.000
E
Vervangen vrijvervalriolering 2024
290.000
E
Vervangen pompen hoofdgemalen (GRP) 2025
142.000
E
Vervangen vrijvervalriolering 2025
290.000
E
35
Vervangen pompen hoofdgemalen (GRP) 2026
143.600
E
Vervangen vrijvervalriolering 2026
290.000
E
Totaal:
529.000
729.000
581.000
582.600
Mutaties reserve
Rekening 2021
2022
2023
2024
2025
2026
Totaal lasten Totaal baten
2.974.066 2.242.639
1.950.129 2.353.494
29.584 128.765
29.955 102.099
30.332 65.987
25.864 65.987
Mutaties reserve
Wijzigingen reserves 2023 ten opzichte van 2022 Lasten € - 1.920.129 In de algemene reserve wordt in 2022 de volgende incidentele storting gedaan: -Voordeel kapitaallasten vanuit jaarrekening 2021 €
184.121
In de reserve onderhoud kapitaalgoederen wordt in 2022 de volgende incidentele storting gedaan: -Storting vanuit de dekkingsreserve € 1.745.625 Het overige verschil wordt verklaard door diverse mutaties onder de € 25.000. Baten € - 2.224.729 Uit de Algemene Reserve wordt in 2023 de volgende incidentele onttrekking gedaan: -Compensatieregeling verenigingen €
50.000
Uit de Algemene Reserve wordt in 2022 de volgende incidentele onttrekkingen gedaan: -Compensatieregeling verenigingen € 75.000 -Doorschuifbudget verkeer en vervoer € 100.000 -Doorschuifbudget milieubeheer € 64.997 -Doorgeschoven vanuit AR € -56.000 -Doorschuifbudget asfalteren Kralingerpad € 145.120 Uit de reserve onderhoud kapitaalgoederen wordt in 2022 de volgende incidentele onttrekking gedaan: -Inlopen achterstanden MJOP € 200.000 Uit de dekkingsreserve gemeentehuis wordt in 2022 de volgende incidentele onttrekking gedaan: -Onttrekking naar onderhoud kapitaalgoederen € 1.745.625 Het overige verschil wordt verklaard door diverse mutaties onder de € 25.000.
36
Programma 4 : Onderwijs Beleidsveld Onderwijs: Beleidsdoel Passend onderwijs voor alle jongeren. Dat streven wij na in Midden-Delfland. Zo dichtbij mogelijk, maar indien nodig in de regio. Zo ondersteunen wij de optimale ontwikkeling van jongeren. De gemeente zet zich ervoor in dat zoveel mogelijk jongeren een startkwalificatie behalen. En de gemeente spant zich in om kinderen met een onderwijsachterstand of een risico daarop extra (taal)ondersteuning te bieden, zodat zij het onderwijs kunnen volgen dat het beste aansluit op hun ontwikkelingsmogelijkheden. De gemeente zorgt voor goede huisvesting voor de basisscholen, afgestemd op de behoefte van de inwoners van de dorpen in Midden-Delfland.
Wat willen we bereiken? Gewenst maatschappelijk effect We willen optimale deelname aan de maatschappij en de arbeidsmarkt bereiken. En daarnaast onderwijshuisvesting, afgestemd op de behoefte van de inwoners van Midden-Delfland.
Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? De mogelijkheid om onderwijs te volgen en daarmee kansen op de arbeidsmarkt te vergroten is een toetsingscriterium van Cittaslow. De percentages kinderen met een (onderwijs)achterstand en jeugdwerkloosheid zijn in Midden-Delfland lager dan het landelijke en regionale gemiddelde. Niet het bepalen van de keuzes van mensen, maar mensen bewust maken van de gevolgen van hun eigen keuzes is onderdeel van de filosofie van Cittaslow.
Wat gaan we daarvoor doen? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken De gemeente, kinderopvang en scholen zorgen voor Voor- en Vroegschoolse Educatie. De gemeente en de scholen zorgen voor extra ondersteuning voor kinderen van inburgeraars en statushouders. Alle jongeren die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten, krijgen een oproep voor een gesprek. Dit gesprek moet leiden tot een passend traject naar scholing of werk. Concrete doelen/acties voor 2023 Uitvoeren van de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) met als belangrijk uitgangspunt Onderwijshuisvesting in 2023. Wij maken bestuurlijke afspraken met onze buurgemeenten Rijswijk en Delft, om het meer dan evenredige aantal kinderen uit buurgemeenten dat gebruik maakt van de scholen in het dorp Den Hoorn, beheersbaar te maken. Uitvoering van de nieuwe regionale Beleidsagenda 2021-2024 RMC (regionale meldt en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten). Concentratie van voorzieningen voor onderwijs en kinderopvang in het dorp Schipluiden -
Instrumenten Integraal Huisvestingsplan Huisvestingsverordening onderwijs Leerlingenprognose Verordening leerlingenvervoer Jaarlijks huisvestingsprogramma (B&W) Leerplichtverslag Overeenkomst LEA Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie Wet passend onderwijs Wet Educatie en Beroepsonderwijs
37
Wat mag het kosten? Beschikbare middelen Lasten: Huisvesting basisonderwijs Gemeenschappelijke baten en lasten onderwijs Baten: Huisvesting basisonderwijs Gemeenschappelijke baten en lasten onderwijs
Rekening 2021
2022
2023
2024
2025
2026
1.118.273
1.167.369
1.007.660
888.642
891.369
883.697
768.144
951.688
935.566
841.164
848.921
854.142
185.391
186.202
186.397
186.727
187.027
187.227
160.440
389.004
244.961
144.068
144.168
144.268
Wijziging budget 2023 ten opzichte van 2022 Lasten Huisvesting basisonderwijs (€ -159.709) De aframing op dit taakveld komt voornamelijk vanwege een lager budget voor de tijdelijke huur gebouwen (€ -81.331) en tevens lagere bijdrage aan de Vereniging Van Eigenaren/Multi Functionele Accommodatie (€ -68.639). Het restant zit in de verschuiving van werkgeverslasten tussen taakvelden (€ -13.839). Baten Gemeenschappelijke baten en lasten onderwijs (€ -144.043) Voornaamste oorzaak voor deze lagere raming is de toegezegd Rijksbijdrage NPO voor 2022, welke in 2023 lager uitvalt (€ -143.776). Het gaat hier om budget dat ingezet moet worden voor aanvullende interventies of extra beschikbaarheid van zorg op school naast de reguliere verantwoordelijkheden en inzet van de gemeenten voor de jeugd (vanuit de Jeugdwet) die uit gezamenlijk overleg tussen u en schoolbesturen en op basis van analyse van de vertragingen nodig worden geacht.
Mutaties reserve Mutaties reserve Totaal lasten Totaal baten
Rekening 2021
2022
2023
2024
2025
2026
71.879 319.122
57.326 186.105
52.500 257.984
0 252.374
0 252.374
0 252.374
Wijzigingen reserves 2023 ten opzichte van 2022 Baten € 71.879 Uit de Algemene reserve wordt in 2022 de volgende incidentele onttrekkingen gedaan: Doorschuifbudget onderwijsbeleid en leerling zaken € -71.879
38
Programma 5 : Sociaal Domein en Welzijn Beleidsveld Sociaal Domein
a. Wmo b. Jeugdwet c. Participatiewet Voor de uitvoering van de Participatiewet verwijzen wij naar programma economische en sociale zaken (programma 6).
Beleidsdoel Met dit programma trachten we iedere inwoner–zelfstandig- te laten participeren in de maatschappij. Hierbij gebruik makend van hun kracht en eigen netwerk. Centrale notie hierin is het faciliteren, versterken en benutten van de eigen kracht van zowel individuele inwoners, als de netwerken en sociale verbanden in de gemeente. Daarnaast is een belangrijk doel het stabiliseren en terugdringen van de kosten in met name de jeugdzorg.
Wat willen we bereiken? -
Iedereen neemt deel aan de samenleving. Jeugdigen groeien gezond en veilig op met voldoende mogelijkheden tot ontplooiing. Inwoners kunnen zo lang als mogelijk zelfstandig thuis wonen. Ondersteuning van de zelfredzaamheid en participatie van onze inwoners.
Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Midden-Delflanders zijn gewend om binnen hun eigen omgeving naar oplossingen te zoeken. Zij maken daarbij veelal gebruik van de algemene maatschappelijke voorzieningen die aanwezig zijn. Deze houding is de identiteit van de inwoners en past goed in de beleidsdoelen binnen het sociaal domein. We willen dat inwoners vanuit hun eigen kracht handelen. Wanneer inwoners daar ondersteuning bij kunnen gebruiken, organiseren wij met één plan maatwerk dichtbij de (sociale) omgeving van de inwoners. De inwoner houdt daarbij zelf de regie in handen en zet in op zijn aanwezige kwaliteiten. Op deze manier maken wij gebruik van de ondernemende identiteit van de inwoners.
Wat gaan we daarvoor doen? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken Waar mogelijk de zorg dichter bij de inwoners organiseren. In partnerschap en co-creatie hierbij een schakel vormen tussen burgers en zorgaanbieders. Hierbij inzetten op preventie en kwalitatief goede zorg wanneer dat nodig is. Concrete doelen/acties voor 2023 Wmo: Voortzetten van de ingezette transformatie binnen de Wmo. Hiertoe wordt in 2023 ingezet op: 1) continueren van het resultaatgericht werken, 2) stimuleren van innovaties in zorg en ondersteuning, en 3) structureel inzetten op preventie en het versterken van de eigen kracht. We doen dit samen met de H4 gemeenten. -
Aanbesteding Wmo-diensten voor 2023. Doorontwikkeling en decentralisatie van de beleidstaken Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang. Regionale aanpak en implementatie van Housing First voor thuis- en dakloosheid Onderzoeken Flexwoningen dak-en thuisloosheid Toezicht WMO GGD: voortzetten DVO 2023
Jeugd: Uitvoering geven aan de ambities zoals opgenomen in het beleidskader Jeugd, vastgesteld in mei 2020
39
-
Regionaal uitvoering geven aan het jaarplan volgend uit de regiovisie. Doorontwikkeling van de lokale informatievoorziening. Implementatie inkoop jeugdhulp 2021-2024
Instrumenten - Algemene Subsidieverordening (ASV) - Calamiteitenprotocol Sociaal Domein Midden-Delfland - Besluit doorontwikkeling van het Maatschappelijk Team - Beleidsnota Privacy in het sociaal domein - Verordening en beleidsregels Wmo-Jeugd - Beleidskader Jeugd 2020-2023 - Beleidskader VVE Midden-Delfland Subsidieregeling Kwaliteit Peuteropvang en Voor- en Vroegschoolse Educatie - Inkoopstrategie regio Haaglanden 2020-2024 - Inkoopvisie en inkoopstrategie H4 2023 en verder - Cliëntervaringsonderzoek Wmo en jeugd - Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026
Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? GR GGD en VT Haaglanden. De GGD bewaakt en monitort de publieke gezondheid in de regio Haaglanden. Zij bevordert de gezondheid en beschermt tegen natuurlijke en/of opzettelijke bedreigingen van de volksgezondheid door toezicht of actief ingrijpen. Veilig Thuis Haaglanden draagt bij aan het voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld en kindermishandeling. Het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden sluit in opdracht van de 10 gemeenten in Haaglanden onder meer de contracten met de aanbieders van jeugdhulp die medeverantwoordelijk zijn voor de uitvoering van het door de raad vastgestelde inkoopplan Jeugd. Inzet van het servicebureau beperkt de administratieve last van partners en gemeenten. Gezamenlijk inkopen ondersteunt de kwaliteit en het behoud van de zorginfrastructuur.
Wat mag het kosten? Beschikbare middelen Lasten: Maatschappelijk team Vreemdelingen Wmo Jeugd Wmo en Jeugd Kinderopvang Openbare gezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg Baten: Maatschappelijk team Vreemdelingen Wmo Jeugd Wmo en Jeugd Kinderopvang Openbare gezondheidszorg
Rekening 2021
2022
2023
2024
2025
2026
791.948
825.531
710.335
473.510
482.310
489.510
62.448 3.710.920 4.686.388 507.888 141.677 279.220
38.906 3.745.388 4.879.480 1.015.315 147.528 335.663
39.160 3.913.134 5.030.698 783.434 155.493 288.058
40.100 3.981.072 5.015.805 819.718 156.780 293.285
41.000 4.053.350 4.918.473 835.476 158.280 297.150
41.800 4.112.745 4.922.369 848.555 159.380 300.962
593.206
637.559
629.247
647.090
648.000
661.000
252.514
113.480
113.725
114.025
114.225
4.531 4.038 233.954 168.855 3.424 516 23.586
122.191 10.000
Wijziging budget 2023 ten opzichte van 2022
40
Lasten Maatschappelijke team (€ -115.196) Deze aframing wordt in z’n geheel verklaard door een verschuiving van de werkgeverslasten. Wmo (€ 167.746) Door de ontwikkeling van het stijgende aantal cliënten gedurende de afgelopen jaren en de jaarlijkse indexering zien we al een tijdje een toename van de zorgkosten van huishoudelijke hulp. De stijging in de kosten zijn steeds incidenteel bijgeraamd (€ 214.000). Daarnaast is er een verschuiving van de werkgeverslasten (€ 46.254). Jeugd (€ 151.219) Deze bijraming is voornamelijk het gevolg van een hoger budget voor jeugd en opvoedhulp (€ 200.000). Deze bijraming wordt echter gedekt vanuit de extra rijksbijdrage voor deze specifieke kosten in de algemene uitkering. Het restant betreft een verschuiving van de werkgeverslasten (€ 48.781). Wmo en jeugd (€ -231.881) Betreft vanuit 2021 naar 2022 doorgeschoven budgetten voor eenzaamheid ouderen (€ -35.422) en de inburgeringswet (€ -70.000). Hiernaast een incidentele Rijksbijdrage (zie ook baten) SPUK Wet Inburgering in 2022 (€ -122.191) en bijraming voor de implementatie Wet Inburgering (€ -26.000) Het restant betreft een verschuiving van werkgeverslasten (€ 24.781). Openbare gezondheidszorg (€ -47.605) Deze aframing ontstaat mede vanwege een bij de jaarrekening 2021 doorgeschoven budget naar 2022 voor lokaal preventieakkoord (€ -14.162).
Aanvullend is er in 2022 een incidenteel budget bijgeraamd (én baten) ten behoeve van de realisatie van de activiteiten in het kader van het lokaal preventieakkoord. (€ -10.000) Hiernaast is er een verschuiving van werkgeverslasten (€ -26.677) Baten Wmo (€ -139.034) In 2020 is gestart met het aanpassen van de begrotingsposten om inzicht voor de afdeling te vergroten. Onderdeel daarvan is het verschuiven van budgetten en ook werkgeverslasten. Zo ook de verschuiving van het budget beschermd wonen naar beschermd thuis (€ -139.217). Wmo en jeugd (€ -122.191) Betreft de incidentele Rijksbijdrage (én lasten) SPUK Wet Inburgering in 2022 (€ -122.191).
Beleidsveld Welzijn Beleidsdoel De bedoeling is dat iedere inwoner de kans krijgt zichzelf optimaal te ontwikkelen en te ontplooien, zodat hij volwaardig aan de maatschappij kan deelnemen. Het behoud van ons erfgoed draagt bij aan het behoud van de eigen identiteit en de beleving van de dorpen en het buitengebied en daarmee ook aan het welzijn van de inwoners. Het culturele- en verenigingsleven in Midden-Delfland draagt in belangrijke mate bij aan de leefbaarheid in de dorpen in onze gemeente. De gemeente ondersteunt organisaties zodat zij in staat zijn hun activiteiten zo goed mogelijk uit te voeren.
Wat willen we bereiken? Gewenst maatschappelijk effect Om iedere inwoner mee te kunnen laten doen in de maatschappij is het belangrijk als gemeente te beschikken over goede basisvoorzieningen, een vitaal verenigingsleven. Daarnaast is het belangrijk dat er aandacht is voor sport en cultuur. Het lokaal welzijnswerk is hierin een belangrijke partner. Als onderdeel van het cultuurbeleid is ook het erfgoedbeleid. Op het gebied van erfgoed willen we de cultuurhistorische kwaliteiten van het landschap en de dorpen en buurtschappen behouden, versterken en beleefbaar maken. Dit is onderdeel van diverse beleidsvelden in het fysieke domein. Behoud, bescherming en de verbetering van de kwaliteit van Rijksmonumenten, gemeentelijke monumenten, archeologische vindplaatsen, cultuurhistorische elementen in het landschap, het trekvaartverleden en het veenweidelandschap zelf behoren tot het gemeentelijk erfgoed en dragen bij aan de gemeentelijke identiteit. Deze elementen zijn onderdeel
41
van de Omgevingsvisie 1.0 en worden integraal betrokken bij het landschappelijk en ruimtelijk beleid uit de programma’s 1 en 7.
Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Cittaslow vraagt specifiek aandacht voor toegang tot maatschappelijke voorzieningen en het behoud van culturele, lokale evenementen (het immateriële erfgoed). De identiteit van het landschap van Midden-Delfland en de dorpen Den Hoorn, Maasland en Schipluiden wordt medebepaald door cultuurhistorie en sterke maatschappelijke verbinding. Erfgoed, en beleefbaarheid zijn belangrijke waarden van Cittaslow om vanuit de eigen identiteit te werken aan ruimtelijke kwaliteit binnen de lokale gemeenschappen.
Wat gaan we daarvoor doen? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken - Taalvaardigheid verbeteren, waardoor een beter functioneren in het maatschappelijk leven en kansen op de arbeidsmarkt verbeteren. - Adequate huisvesting voor het verenigingsleven in de dorpen van Midden-Delfland. - Verenigingen ondersteunen door o.a. bekendheid te geven aan de vele mogelijkheden voor sport en cultuur en hen te informeren over belangrijke ontwikkelingen. - Erfgoed (rijksmonumenten, kerken, gemeentelijke monumenten, cultuurhistorie en het landschap) behouden en beleefbaar maken en de kwaliteiten waar mogelijk versterken. - Stimuleren en faciliteren van vrijwilligerswerk en sociale verbinding - Bevorderen van sport/bewegen voor jong en oud Concrete doelen/acties voor 2023 - Voorbereiding van de herontwikkeling Hoornbloem waaronder alternatieven voor huidige gebruikers Hoornbloem. De herontwikkeling behelst ten minste het bouwen van zorgwoningen en een sociaal-maatschappelijke ruimte - Uitvoering geven aan het lokaal sportakkoord. - Het door ontwikkelen van het Cultuureducatie met Kwaliteit. Het Cultuurmenu verstevigen waarmee de gemeente gestart is in 2020. - Waarborgen voldoende plekken VVE in 2023 conform het beleidskader.
- Uitvoering preventieakkoord - Vervolg uitvoering van projecten die kwaliteit en beleving van het trekvaartverleden versterken en waarvoor de provincie in 2020 een subsidie heeft toegekend. - Het actualiseren van de beleidsregels voor subsidie voor het onderhoud van gemeentelijke monumenten. - Het opstellen van een kerkenvisie over de toekomst van de monumentale kerkgebouwen in onze gemeente als input voor de omgevingsvisie 2.0. Voor het opstellen van de kerkenvisie hebben wij subsidie ontvangen van de rijksoverheid. Instrumenten - Maatschappelijke verenigingen en organisaties - Lokaal Sport- en preventieakkoord - Subsidieverordening (raad), subsidieregelingen (college) - Uitvoeringsprogramma’s/samenwerkingsovereenkomsten rond subsidiëring - Cultuurvisie - In samenwerking met de afdeling landschap, wonen en economie (LWE)en Coöperatie coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland Erfgoedverordening Handboek Erfgoed Open monumentendag en Kindermonumentendag Notitie Delflandse Trekvaarten Gemeentelijke Kerkenvisie De visie over het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland
42
Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? Met de deelname aan de gemeenschappelijke regeling archeologie Midden-Delfland wordt beoogd op een efficiënte en doelmatige wijze invulling te geven aan de gemeentelijke wettelijke verplichtingen op het gebied van archeologisch onderzoek en het scheppen van de mogelijkheid om vondsten uit opgravingen in een eigen depot onder te brengen. Dit is een zogenaamde ‘lichte’ gemeenschappelijke regeling tussen de gemeenten Delft en Midden-Delfland op basis waarvan de stadsarcheoloog Delft tegen vergoeding de wettelijke taken van een archeoloog in Midden-Delfland mag verrichten. Vanuit de gemeenschappelijke regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden biedt de afdeling gezondheidsbevordering ondersteuning bij de uitvoering van het lokale sport- en preventieakkoord.
Wat mag het kosten? Beschikbare middelen
Rekening 2021
2022
2023
2024
2025
2026
378.946 898.766 115.318 129.596 23.266
397.489 889.126 202.917 104.341 19.673
396.637 836.897 202.702 107.057 24.820
405.947 847.644 200.297 108.433 25.255
415.947 847.454 201.836 109.854 25.713
424.147 859.220 212.636 111.016 26.021
338.724 3.527
221.060 1.334
202.899 1.357
205.546 1.400
208.346 1.400
210.953 1.400
5.423 37
20.523
20.664
21.200
21.700
22.100
Lasten: Openbaar bibliotheekwerk Sport Oudheidkunde/monumenten Kunst Volksfeesten
Baten: Openbare bibliotheekwerk Sport Oudheidkunde/ monumenten Kunst Volksfeesten
Wijziging budget 2023 ten opzichte van 2022 Lasten Sport (€ -52.229) Deze verlaging wordt veroorzaakt door het feit dat in 2022 incidenteel budget voor het sportakkoord was opgenomen (€ -52.571). Maatsch./Ec. nut.
Overzicht investeringen begroting 2022-2025 Omschrijving investering: Onderhoud Kerktoren 2025 Onderhoud Tavenu 2024 Totaal:
2023
2024
2025
2026
43.000
E
25.000 0
25.000
E 43.000
43
0
Mutaties reserve Mutaties reserve Totaal lasten Totaal baten
Rekening 2021
2022
2023
2024
2025
2026
157.157 175.186
8.406 461.033
595.334 216.237
11.858 421.033
7.910 340.345
4.729 331.626
Wijzigingen reserves 2023 ten opzichte van 2022 Lasten € 586.928 In de reserve sociaal domein wordt in 2023 de volgende incidentele storting gedaan: -Storting algemene uitkering voor nog nader te bepalen beleid jeugd € 591.281 Het overige verschil wordt verklaard door diverse mutaties onder de € 25.000. Baten € - 244.796 Uit de algemene reserve wordt in 2022 de volgende incidentele onttrekkingen gedaan: -Doorschuifbudget sportbeleid en activering € 42.571 -Doorschuifbudget samenkracht en burgerparticipatie € 105.422 -Doorschuifbudget maatwerkdienstverlening 18€ 34.245 -Implementatie wet inburgering € 26.000 Het overige verschil wordt verklaard door diverse mutaties onder de € 25.000.
44
Programma 6 : Economische en sociale zaken Beleidsdoel Versterking en behoud van de gemeentelijke economische infrastructuur op basis van een actieve bijdrage aan het regionaal economisch vestigingsklimaat en lokaal maatwerk.
Wat willen we bereiken? Gewenst maatschappelijk effect Behoud van de vitaliteit van Midden-Delfland in de dorpen en voor het Bijzonder Provinciaal Landschap. Economisch beleid kan alleen effectief zijn met een sterke regionale samenwerking. Structuren voor overleg zijn georganiseerd door de Metropoolregio Rotterdam Den Haag, de Greenport WestHolland en de provincie Zuid-Holland. Partijen als LTO, VNO-NCW, MKB, kennisinstellingen, onderwijs en bedrijven zijn bij die overleggen betrokken. De rol van de gemeente Midden-Delfland in regionaal verband is in hoofdlijnen gericht op het versterken van het economisch vestigingsklimaat vanuit het groene en duurzame karakter. Tevens is er door het glastuinbouwgebied en de Harnaschpolder sprake van een regionale economische inbreng. Lokaal is ons beleid specifiek gericht op maatwerk bij ondernemersvragen via de bedrijfscontactfunctionaris en periodiek bestuurlijk overleg. Het gemeentelijk en regionale beleid wordt beïnvloed door de internationale transformatie naar een circulaire en digitale economie en de economische impact van COVID-19 maatregelen.
Aanvullend maatschappelijk doel is om de komende periode vanuit de regionale samenwerking bij te dragen aan regionale en plaatselijke herstelmaatregelen die genomen worden om sectoren en bedrijven te ondersteunen bij de crisismaatregelen die voor de beperking van het COVID-19 virus getroffen zijn.
Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Het gemeentelijk lidmaatschap van Cittaslow biedt lokale ondernemers een instrument om zich te onderscheiden op duurzaamheid vanuit een innovatieve en maatschappelijke verantwoorde ontwikkeling. Bedrijven en organisaties die werken volgens deze principes en daarmee bijdragen aan de doelstellingen van Cittaslow en de Sustainable Development Goals kunnen zich als ‘Supporter Cittaslow Midden-Delfland’ aanmelden en vanuit de gemeente het daarbij behorende certificaat ontvangen. Inmiddels zijn er medio 2022: 58 supporters en groeit het aantal gestaag.
Wat gaan we daarvoor doen? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken Versterken van de regionale samenwerking en ondersteunen van de transformatie naar een circulaire en digitale economie op basis van een optimaal evenwicht tussen economische, ecologische en sociale belangen vanuit de visies Midden-Delfland®2025 en Behoud door ontwikkeling. Zoveel mogelijk behoud en scheppen van banen in Midden-Delfland. Uit onderstaand staatje blijkt dat ook in 2021 het aantal banen en bedrijfsvestigingen in onze gemeente verder zijn gegroeid, mede door nieuwe bedrijven op Harnaschpolder. Kengetallen Banen (fulltimers, parttimers en uitzendkrachten): 2018 7.230 (recreatie en toerisme 300) 2019 7.480 (recreatie en toerisme 340) 2020 7.700 (recreatie en toerisme 417) 2021 8.570 (recreatie en toerisme 390) Vestigingen: 2018 2019 2020
1.590 (recreatie en toerisme 100) 1.650 (recreatie en toerisme 110) 1.750 (recreatie en toerisme 100)
45
2021 1.900 (recreatie en toerisme 110) Verdeling sectoren Midden-Delfland 2020: landbouw 190, industrie 300, handel 210, zakelijke dienstverlening 630, collectieve dienstverlening 330 en overige dienstverlening 90) Bron: LISA/CBS In 2020 waren in Midden-Delfland ongeveer 2.442 ondernemers gevestigd, waarvan 85% als ZZP’er. Deze categorie ondernemers is statistisch verdeeld over banen en vestigingen. Bron: KvK Vrije tijdseconomie: − camping 4 − B&B/ vakantiehuis 13 − horeca 25 − vergader-/feestlocaties 22 Bron: gemeentelijke toeristische inventarisatie 2020 Concrete doelen/acties voor 2023 Uitvoering van het economisch beleid vindt plaats vanuit de hieronder benoemde lokale en regionale actiepunten. Actiepunten: 1. Innovatieprogramma’s 2. Fieldlabs en campusontwikkeling 3. Werklocaties en Bedrijvenschap Harnaschpolder 4. Digitalisering 5. Midden-Delfland®2025 6. Gebieds- en productmarketing 7. Human Capital Agenda (HCA) 8. Greenport West-Holland (GPWH) 9. Centrumontwikkeling 10. Ondernemerscontacten Hieronder zijn enkele voor onze gemeente direct relevante onderwerpen nader toegelicht. Ad 2 Fieldlabs en campusontwikkeling Doelstellingen richten zich op versterken van de regionale economie, oplossen van maatschappelijke opgaven en ondersteunen aansluiten onderwijs-arbeidsmarkt.
Een voorbeeld hiervan is het internationale hippisch kennis- en innovatiecentrum Equestrum in Den Hoorn, welke in 2023 verder doorontwikkeld zal worden. Ad 3 Werklocaties en Bedrijvenschap Harnaschpolder Werklocaties zijn bedrijfsterreinen, kantoren en detailhandel. Harnaschpolder is voor MiddenDelfland de belangrijkste locatie in dit kader. In regionaal verband wordt beleid afgestemd t.b.v. intensiever gebruik door bijvoorbeeld verdichting en transformatie en gelet op uitbreiding van het aantal arbeidsplaatsen. Ad 5 Midden-Delfland®2025 Een economische pijler voor het landschap is de melkveehouderij. Midden-Delfland is vanuit IODS de bestuurlijk trekker van het kwaliteitsproject ‘nieuwe landbouw’. Aanvullende economische pijler is de vrije tijdseconomie. Vanuit de MRDH wordt hieraan in samenwerking met de gemeenten gewerkt, waarbij de focus ligt op de stedeling. Dit sluit volledig aan op de opgave voor Midden-Delfland om de stad-landrelatie te versterken Ad 6 Gebieds- en productmarketing Voor Midden-Delfland is gebieds- en productmarketing vanuit meerdere thema’s van toegevoegde waarde, zoals stad-landrelatie en de directe relatie met het MRDH-programma Vrije Tijdseconomie. Voor een verdere uitbouw van korte ketens vanuit de voedselproductie binnen het landschap is productmarketing van belang. Stichting PUUUR draagt bij aan deze opgave.
Doelstelling is om Stichting PUUUR hier een permanente rol in te geven. Ad 8 Greenport West-Holland Grootste economische sector in Midden-Delfland is de Greenport. Samenwerking binnen de GPWH is voor Midden-Delfland en de sector noodzakelijk om te zorgen dat de Greenport ondersteund wordt in de transformatie naar een nieuwe circulaire economie.
46
Ad 9 Centrumontwikkeling Om de vitaliteit in de dorpen Den Hoorn, Maasland en Schipluiden te behouden en te versterken vindt in alle dorpen een centrumontwikkeling plaats. In andere programma’s van deze begroting is daarop meer inhoudelijk ingegaan. Deze ontwikkelingen hebben alle ook een stevige economische component. Ad 10 Ondernemerscontacten Voor de vitaliteit en leefbaarheid in de dorpen zijn ondernemers onmisbaar. Zij zorgen voor economisch draagvlak en ontplooien initiatieven die realisatie van de overheidsdoelen mogelijk maken. Daarnaast zorgen zij voor ondersteuning van vrijwilligers van maatschappelijke organisaties en verenigingen. Maatwerk in onze dienstverlening is de basis, waarbij de bedrijfscontactfunctionaris voor hen het aanspreekpunt is.
Instrumenten Midden-Delfland® 2025; Visie behoud door ontwikkeling (vitale dorpen) 2025; Meerjarenprogramma IODS Groen Ondernemen, een nieuwe landbouw 2021-2024 (Duurzaam Boer Blijven (kringlooplandbouw) en Grondinstrument); Omgevingsvisie 1.0 Gebiedsmarketing PUUUR Midden-Delfland Tweejaarlijkse Ondernemersmanifestatie, inclusief het uitreiken van de Ondernemer Award Cittaslow Midden-Delfland; Werkbezoeken portefeuillehouders Gemeentelijk inkoop- en aanbestedingsbeleid met gebruikmaking mogelijkheid duurzaam en lokaal aan te besteden; Bestemmingsplannen, onder andere Buitengebied gras en glas; Standplaatsenbeleid; Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag Gemeenschappelijke regeling Bedrijvenschap Harnaschpolder; Stichting Businesspark Haaglanden; Stichting Greenport West-Holland, met als belangrijkste instrumenten: o Aandeelhouderschap JUVA; o Aandeelhouderschap Waterbedrijf Evides
Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? Juva N.V. houdt zich bezig met het transporteren van energie en daaraan gerelateerde producten en diensten binnen met name de regio’s Midden-Delfland en Westland. Doel van de samenwerking binnen Stichting Businesspark Haaglanden is afstemming en samenwerking bij de uitgifte van bedrijfsterrein.
Wat mag het kosten? Beschikbare middelen
Rekening 2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten: Handel, Ambacht en Industrie
410.039
584.482
604.259
662.487
600.771
607.110
Baten: Handel, Ambacht en Industrie
1.006.607
323.725
318.583
325.816
334.929
341.140
47
Beleidsveld participatiewet en minimabeleid Beleidsdoel Iedereen doet mee in Midden-Delfland. De inwoner die in staat is om betaalde arbeid te verrichten, stimuleren en ondersteunen wij zo snel mogelijk richting de reguliere arbeidsmarkt. De inwoner die (nog) niet in staat is om te werken, participeert naar vermogen in de samenleving. Wij ondersteunen de inwoner die tijdelijk niet in staat is om zelfstandig in het inkomen te voorzien, en voorkomen en/of het bestrijden armoede onder onze inwoners. Belangrijke ambitie is het aantal mensen dat afhankelijk is van een gemeentelijke uitkering terug te dringen. Hiertoe voeren wij een actief en effectief re-integratiebeleid in combinatie met het handhaven van de wet- en regelgeving.
Wat willen we bereiken? Iedereen in Midden-Delfland werkt, werkt aan of werkt mee! Zoveel mogelijk inwoners van MiddenDelfland werken om te voorzien in hun eigen onderhoud. De inwoner die (nog) niet in staat is om te werken, werkt aan het vergroten van zijn/haar mogelijkheden of participeert naar vermogen in de maatschappij. Zo min mogelijk inwoners van Midden-Delfland leven in armoede. De stijgende lijn van het uitkeringenbestand doorbreken.
Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Bestrijding van de sociale armoede is een belangrijk uitgangspunt van de filosofie van Cittaslow. Een eigen inkomen en maatschappelijke participatie dragen bij aan het vergroten van de kwaliteit van leven en de sociale cohesie. Het percentage uitkeringen en kinderen die leven in een ‘uitkeringsgezin’ is in Midden-Delfland lager dan het landelijke en regionaal gemiddelde, tegelijkertijd is sprake van een hoger besteedbaar inkomen.
Wat gaan we daarvoor doen? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken Ons motto is: Iedereen in Midden-Delfland werkt, werkt aan of werkt mee! Door extra inzet op bemiddeling naar werk, het ondersteunen bij re-integratie en het handhaven van wet- en regelgeving streven we naar daling van het bijstandsbestand. Onze inzet blijft er ook in 2023 op gericht de uitstroom naar (vervangend) werk zo groot mogelijk te houden. Meer mensen aan het werk en minder in de uitkering en het voorkomen van armoede en schulden. Daarnaast werken we eraan, door de uitvoering van de nieuwe inburgeringswet, dat asielzoekers en gezinsmigranten die zich in onze gemeente vestigen zo snel en goed mogelijk integreren. Op deze manier participeren zij zo snel mogelijk in onze samenleving, inclusief een betaalde baan. Concrete doelen/acties voor 2023 Wij blijven inzetten op re-integratie en participatie. Gezien de tekorten op de huidige arbeidsmarkt is nu het moment om met extra investering mensen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt richting werk te begeleiden. Hiervoor wordt in 2023 naast re-integratie ook ingezet op sociale activering en de extra inzet van het instrument loonkostensubsidie.
Voortzetting van uitvoering van integraal armoedebeleid en schuldhulpverleningsbeleid, waarbij we gezien de huidige ontwikkelingen (bijvoorbeeld prijsstijgingen van levensmiddelen en energie) bezien welke extra ondersteuning we onze inwoners indien nodig kunnen bieden. In ieder geval zetten we vanaf eind 2022 in op het bestrijden energie-armoede. Dit wordt voortgezet in 2023. Instrumenten - Uitgangspuntennota Participatiewet - Uitvoeringsprogramma Werk en Inkomen 2017-2019 - Actieplan versterken van de uitstroom naar werk; - Beleidsplan armoedebestrijding en schuldhulpverlening; - Handhavingsplan Sociale Zaken; - Re-integratieverordening en beleidsregels re-integratie; - Verordening tegenprestatie;
48
-
Handhavingsverordening; Verordening cliëntenparticipatie; Verordening individuele inkomenstoeslag; Verordening individuele studietoeslag; Maatregelverordening; Beleidsregels beschut werk; Beleidsregels bestuurlijke boete Beleidsregels terugvordering en verhaal Beleidsregels vrijlating inkomsten en giften Beleidsregels bijzondere bijstand Beleidsregels Collectieve Aanvullende Verzekering (1 januari 2018); Beleidsregels krediethypotheek en -pand Beleidsregels schuldhulpverlening Beleidsregels bijstandsverlening zelfstandigen; Beleidsregels tegemoetkoming kosten kinderopvang SMI (sinds 1 maart 2021); Beleidsregelwoonsituatie en commerciële verhuur; Regionale toolbox Jeugdsportfonds/ Jeugdcultuurfonds Beleidsregels Tozo terug- en invordering gemeente Midden-Delfland 2022
Wat mag het kosten? Beschikbare middelen Lasten: Bijstand Sociale werkvoorziening Minimabeleid Participatiefonds Baten: Bijstand Sociale werkvoorziening Minimabeleid Participatiefonds
Rekening 2021
2022
2023
2024
2025
2026
3.169.513 186.639
2.960.994 280.170
2.906.322 245.281
2.905.971 245.425
2.951.628 245.625
2.958.249 245.725
623.849 406.811
784.100 416.088
761.288 363.268
767.828 363.856
774.928 364.466
780.628 364.966
2.721.859
2.168.329
2.143.445
2.265.968
2.318.668
2.420.868
41.583 38.446
76.000
76.000
76.000
76.000
76.000
Wijziging budget 2023 ten opzichte van 2022 Lasten Bijstand (€ -54.672) Voor de aanpak energiearmoede is bij de 1e PBW een specifieke uitkering (zie ook baten) opgenomen (€ -56.657). Het overige bestaat uit bij de jaarrekening doorgeschoven budgetten van 2021 naar 2022 voor diverse uitvoeringskosten (€ -122.000). Vanwege een stijging in het aantal uitkeringen, is een verhoging van het bijstandsbudget benodigd (€ 130.000). Sociale werkvoorziening (€ -34.889) Bij de jaarrekening is een doorschuifbudget van 2021 naar 2022 doorgeschoven en opgenomen bij het budget bijdrage sociale werkvoorziening (€ -35.000). Participatiefonds (€ -52.820) Het budget voor re-integratie is vanwege een groeiend klantenbestand met ingang van 2023 toegenomen (€ 22.000). In 2022 is het budget voor werkgeversdienstverlening H5 toegenomen, dit na verschuiving vanaf een ander taakveld (€ -54.792). Het restant vanwege een verschuiving van werkgeverslasten (€ -20.341).
49
Mutaties reserve Mutaties reserve Totaal lasten Totaal baten
Rekening 2021
2022
2023
2024
2025
2026
539.790 544.661
3.023 415.584
345.000 361.290
345.000 352.596
0 115.817
0 0
Wijzigingen reserves 2023 ten opzichte van 2022 Lasten € 341.977 In de reserve uitkeringslasten BUIG wordt in 2023 de volgende incidentele storting gedaan: -Toevoeging aan reserve BUIG € 345.000 Het overige verschil wordt verklaard door diverse mutaties onder de € 25.000. Baten € - 54.294 Uit de reserve uitkeringslasten BUIG wordt in 2023 de volgende incidentele onttrekking gedaan: -Onttrekking uitkeringslasten BUIG 2023 € 345.000 Uit de algemene reserve wordt in 2022 de volgende incidentele onttrekkingen gedaan: -Doorschuifbudget arbeidsparticipatie -Doorschuifbudget herstel culturele infrastructuur -Doorschuifbudget aanpak armoede -Doorschuifbudget ontwikkelen dashboards en rapportages -Doorschuifbudget diverse uitvoeringskosten -Doorschuifbudget diverse uitvoeringskosten
€ € € € € €
54.792 29.214 84.418 35.000 48.800 38.200
€
40.670
Uit de reserve onderhoud gemeentelijke gebouwen wordt in 2022 de volgende incidentele onttrekkingen gedaan: -Onderhoudsbudget Overige eigendommen Het overige verschil wordt verklaard door diverse mutaties onder de € 25.000.
50
Programma 7 : Ruimtelijke ordening, ontwikkeling en volkshuisvesting Beleidsveld ruimtelijke ordening Beleidsdoel In de ruimtelijke ordening spelen diverse belangen en ontwikkelingen. Deze hebben invloed op de bestaande en toekomstige leefomgeving van de inwoners van onze gemeente. Wij willen mede door participatie van onze inwoners ruimtelijke projecten tot ontwikkeling brengen. Op deze wijze streven wij een groter maatschappelijk draagvlak na voor de ontwikkelingen van woningbouwlocaties en bedrijfsterreinen. Daarnaast biedt het ruimtelijk beleid, dat is vastgelegd in de omgevingsvisie 1.0 handvatten voor het bestuur om tot goede belangenafwegingen te komen.
Wat willen we bereiken? Gewenst maatschappelijk effect. Het ruimtelijk ordeningsbeleid is ondersteunend aan de missie van de gemeente en de Gebiedsvisie Midden-Delfland®2025 en Vitale dorpen in 2025. Met beleid en regelgeving ondersteunen we een proces waarbij ruimte zodanig wordt bestemd dat gebruikers ervan zich maximaal kunnen ontplooien. Daarnaast hebben we respect voor de medegebruiker en nemen we eenieders verantwoordelijkheid voor de wet in acht (ruimte maken en ruimte delen). Ook willen we komen tot een harmonieuze, evenwichtige, duurzame en leefbare samenleving. De componenten wonen, werken, verzorgen, recreëren, verkeer, natuur en milieu moeten ieder voor zich en in gezamenlijkheid de juiste aandacht krijgen. Wonen Voor het in stand houden van de voorzieningen en daarmee de leefbaarheid in de dorpen in Midden-Delfland is wonen van groot belang. Uitgaande van onze andere kerntaken zoals het in stand houden van het landschap zijn de mogelijkheden voor nieuwe woningbouwlocaties beperkt. Ook de dorpse uitstraling willen we behouden. Binnen de looptijd van deze meerjarenbegroting willen wij gemiddeld 75 (tot ongeveer 100) woningen per jaar realiseren. In alle drie de dorpen worden woningen aan de voorraad toegevoegd. In Den Hoorn worden onder andere woningen opgeleverd aan de Woudselaan.