Jaarstukken 2025 (11-6-2026)
Tekst van het document
• Verder zijn wijzigingen voor de rente van het grondbedrijf/grondexploitaties doorgevoerd. Aan grondexploitaties wordt de omslagrente toegerekend. Fictieve rentepercentages zijn niet langer toegestaan; de toerekening moet direct gekoppeld zijn aan de externe financieringslasten van de gemeente. • Via de kapitaallasten mogen alleen werkelijke rentelasten naar de taakvelden worden doorbelast over de boekwaarden van investeringen. Wanneer er geen leningen zijn aangetrokken dan mag er helemaal geen rente worden toegerekend aan de taakvelden. Dit houdt in dat er geen rente meer kan worden doorbelast. De kapitaallasten bestaan dan alleen nog uit afschrijvingen. Toerekening rente Als de gemeente een geldlening aantrekt in het kader van projectfinanciering, wordt de werkelijk te betalen rente conform het BBV naar het desbetreffende taakveld doorbelast. Dit is van toepassing op de geldleningen voor bijvoorbeeld de aankoop van erfpachtgronden. De rente van deze leningen moet rechtstreeks worden doorbelast naar het taakveld beheer overige gebouwen en gronden. Financieringspositie en rentekosten Het rente-omslagpercentage wordt ingezet om rentekosten toe te wijzen aan vaste activa. Dit percentage vertegenwoordigt het gemiddelde van zowel betaalde als ontvangen rente. Verschillende factoren spelen een rol in de bepaling van het omslagpercentage.
Een significante factor is het schatkistbankierenbeleid, waarbij publieke middelen gecentraliseerd worden bij de overheid. Dit beleid kan rentetarieven beïnvloeden, wat op zijn beurt effect heeft op het omslagpercentage. Daarnaast zijn aanpassingen in de BBV-voorschriften van belang. De BBV bevat richtlijnen over het toewijzen van rentekosten. Deze voorschriften kunnen de berekening en het gebruik van omslagpercentages in gemeenten beïnvloeden. Bovendien hebben de algemene renteomstandigheden invloed. De huidige rentetarieven op aangegane en uitgezette leningen kunnen direct invloed uitoefenen op het omslagpercentage. Lagere rentetarieven op aangegane leningen en hogere rentetarieven op uitgezette leningen kunnen het omslagpercentage verlagen, terwijl het tegenovergestelde hetzelfde effect kan hebben. Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 107 Samengevat hebben deze ontwikkelingen geleid tot een situatie waarin het omslagpercentage op 0% gehandhaafd blijft. Renteschema jaarrekening 2025 Rente schema 2025 a. De externe rentelasten over de korte en lange financiering € 1.493.248 b. De externe rentebaten (idem) -/- € 795.619 Saldo rentelasten en rentebaten € 697.629 c.
De rente die aan de grondexploitatie moet worden doorberekend -/- € - De rente van projectfinanciering die aan het betreffende taakveld moet worden toegerekend (rente aankoop gronden) -/- € 1.265.632 -/- € 1.265.632 € - 568.004 d.1 Rente over eigen vermogen € 52.169 d.2 Rente over voorzieningen € - Totaal geraamde aan taakvelden toe te rekenen rente € - 515.835 e. De aan taakvelden toe te rekenen rente (rente omslag) -/- € - f. Renteresultaat op het taakveld € - 515.835 Jaarstukken 2025 Rente | 2025 schema Treasury Leningenportefeuille Een belangrijk onderdeel van het financieringsbeleid vormt de omvang, flexibiliteit, gemiddelde looptijd en rentegevoeligheid van de leningenportefeuille. De leningenportefeuille langer dan één jaar heeft per 1 januari 2025 een omvang van € 88,2 miljoen (waarvan 77,8 miljoen direct gekoppeld aan erfpacht). Het grootste gedeelte van de leningenportefeuille zijn projectfinancieringen voor aankoop gronden. Aangekochte gronden bedrijvenschap HarnaschPolder zijn voornamelijk in erfpacht uitgegeven. Voor de financiering van aankoop van deze gronden en de betaling van de overeengekomen afkoopsommen voor renteverschillen zijn leningen aangetrokken. Het financieel risico is beperkt omdat erfpachtinkomsten (canon) hoger zijn dan de rentekosten. Overzicht van schulden O/G 2025 met een looptijd langer dan één jaar.
Omschrijving | Oorspronk | Laatste | Rente | Restantbed | Rente | Aflossi | Restantbed elijk | aflossing | % | rag | 2025 | ng | rag geldlening | geldleninge | Valutai | 2025 | geldleninge n | r | n 1-1-2025 | 31-12-2025 Onderhandse leningen N.V. bank Nederlandse Gemeenten: BNG | € 408.402 | 26-10-20 | 3,470 | € 27.227 | € 774 | € | € 0 40.91485.01 | 25 | % | 27.227 BNG 40.92017 | € 680.670 | 14-2-202 | 5,500 | € 54.454 | € 1.682 | € | € 27.227 6 | % | 27.227 BNG 40.115448 | € 5.000.000 | 15-2-203 | 0,835 | € 4.000.000 | € | € | € 3.500.000 2 | % | 29.751 | 500.00 0 Totaal | € 4.081.680 | € | € | € 3.527.227 32.207 | 554.45 4 Projectfinancieri ngen N.V.
Bank Nederlandse Gemeenten: BNG 40.111437 | € 7.429.045 | 2-7-2019 | 1,245 | € 7.429.045 | € | € 0 | € 7.429.045 % | 92.492 BNG 40.111438 | € 1.566.123 | 1-7-2029 | 0,800 | € 798.658 | € 5.755 | € | € 641.462 % | 157.19 6 BNG 40.112090 | € 6.751.680 | 1-7-2052 | 1,770 | € 6.751.680 | € | € 0 | € 6.751.680 108 | Gemeente Midden-Delfland Jaarstukken 2025 Omschrijving | Oorspronk | Laatste | Rente | Restantbed | Rente | Aflossi | Restantbed elijk | aflossing | % | rag | 2025 | ng | rag geldlening | geldleninge | Valutai | 2025 | geldleninge n | r | n 1-1-2025 | 31-12-2025 % | 119.50 5 BNG 40.112091 | € 2.153.466 | 1-7-2052 | 1,570 | € 2.094.263 | € | € | € 2.034.131 % | 32.404 | 60.132 BNG 40.112379 | € | 1-7-2044 | 1,760 | € | € | € 0 | € 15.983.210 | % | 15.983.210 | 281.30 | 15.983.210 5 BNG 40.112494 | € 1.621.575 | 3-1-2039 | 1,598 | € 1.621.575 | € | € 0 | € 1.621.575 % | 25.913 BNG 40.112836 | € | 1-7-2053 | 1,360 | € | € | € 0 | € 13.293.280 | % | 13.293.280 | 180.78 | 13.293.280 9 BNG 40.112837 | € 6.133.495 | 1-7-2053 | 1,140 | € 5.960.865 | € | € | € 5.786.267 % | 66.950 | 174.59 8 BNG 40.113745 | € | 1-4-2070 | 0,500 | € | € | € 0 | € 10.000.000 | % | 10.000.000 | 50.000 | 10.000.000 BNG 40.114899 | € 3.274.113 | 25-6-202 | -0,190 | € 3.274.113 | € | € 0 | € 3.274.113 6 | % | -6.221 BNG 40.116969 | € 9.260.626 | 27-12-20 | 2,625 | € 9.260.626 | € | € 0 | € 9.260.626
28 | % | 243.09 1 BNG 40.117137 | € 7.419.611 | 7-3-2074 | 2,929 | € 7.419.611 | € | € 0 | € 7.419.611 % | 217.32 0 NWB 1.0040370 | € 200.000 | 20-5-203 | 3,245 | € 200.000 | € 6.224 | € | € 186.667 9 | % | 13.333 BNG 40.118063 | € 1.050.000 | 31-12-20 | 2,97% | € 0 | € | € 0 | € 1.050.000 30 | 23.752 BNG 40.118010 | € 1.752.000 | 31-03-20 | 2,35% | € 0 | € | € 0 | € 1.752.000 27 | 10.265 Totaal | € | € | € | € 84.086.926 | 1.349.5 | 405.25 | 86.483.667 44 | 9 Totaal vaste | € | € | € | € schulden: | 88.168.607 | 1.381.7 | 959.71 | 90.010.894 51 | 3 Overzicht van openstaade schulden O/G inzake kasgeld. Omschrijvi | Oorspronkeli | Laatste | Rent | Restantbedr | Rente | Aflossin | Restantbedr ng | jk | aflossing | e % | ag | 2025 | g | ag geldlening | geldleningen | Valuta | 2025 | geldleningen 1-1-2025 | ir | 31-12-2025 Gemeente Midden-Delfland | 109 Jaarstukken 2025 Omschrijvi | Oorspronkeli | Laatste | Rent | Restantbedr | Rente | Aflossin | Restantbedr ng | jk | aflossing | e % | ag | 2025 | g | ag geldlening | geldleningen | Valuta | 2025 | geldleningen 1-1-2025 | ir | 31-12-2025 Onderhand se leningen N.V.
Bank Nederlands e Gemeenten : BNG | € 5.000.000 | 17-03-20 | 3,00 | € 5.000.000 | € | € | € 0 637736 | 25 | % | 31.250 | 5.000.00 0 Gemeente | € 5.000.000 | 18-02-20 | 2,05 | € 0 | € | € 0 | € 5.000.000 Veldhoven | 26 | % | 3.701 Totaal | € 5.000.000 | € | € | € 5.000.000 34.951 | 5.000.00 0 Leasing Voor vervoermiddelen en printers zijn leasecontracten afgesloten. In het leasebedrag is een rentebedrag verdisconteerd. Uitgezette geldleningen In 1988 heeft de voormalige gemeente Schipluiden een bedrag van € 7,7 mln. uitgeleend aan de ABN-AMRO. De lening is later overgegaan naar de Royal Bank of Scotland (RBS). De RBS is grotendeels in handen van de Britse overheid. De vooruitzichten van de bank zijn de laatste jaren verbeterd. De lening is voor 50 jaar fixe en heeft een rente van 8,15% (ACT/360). De lening aan de RBS levert nu jaarlijks € 637K aan rente op. Het verstrekken van een lening brengt risico’s met zich mee. Het omvallen van de Icesavebank tijdens de kredietcrisis staat nog vers in het geheugen. Binnen ons huidige treasurybeleid past het verstrekken van een dergelijke lening niet. Op het moment van uitzetten van de lening was er nog geen sprake van een vastgesteld treasurybeleid. Onderzocht is om te verkopen. Door de verbetering van de situatie van RBS en het financieel nadelige effect is afgezien van verkoop.
In 2017 realiseerde de bank winst voor het eerste sinds bijna tien jaar, met als gevolg nog betere winsten in de volgende jaren. Op basis van het toen geldende beleid is een correcte afweging gemaakt en een goed besluit genomen. Bij de Nederlandse Waterschapsbank is voor € 1,4 mln. uitgezet met een rente van 7% (€ 95K exploitatie-inkomsten per jaar tot 2043). Coöperatie Delflandshof U.A. heeft in de jaren 2024 als 2025 een geldlening afgesloten van totaal € 393.000 ter financiering van een nieuwe zuivelfabriek (rente 4,68%). Tevens is een financiering verstrekt aan tennisvereniging de Commandeur in verband met de aanleg van padelbanen (rente 3,8%). Overzicht van leningen U/G 2025 met een looptijd langer dan één jaar. 110 | Gemeente Midden-Delfland Jaarstukken 2025 Omschrijving | Oorspronke | Laatste | Rent | Restantbed | Rente | Aflossi | Restantbed lijk | aflossing | e | rag | 2025valut | ng | rag geldlening | % | geldleninge | air | 2025 | geldleninge n | n 1-1-2025 | 31-12-2025 Leningen U/G Royal Bank of | € 7.714.264 | 1-7-2038 | 8,15 | € 7.714.264 | €628.712 | € 0 | € 7.714.264 Schotland | % (RBS) Nederlandse | € 1.361.341 | 1-9-2043 | 7,00 | € 1.361.341 | € 95.294 | € 0 | € 1.361.341 Waterschapsb | % ank N.V. (NWB) Delflandshof | € 293.000 | 31-1-204 | 4,64 | € 293.000 | € 13.595 | € 0 | € 293.000 Cooperatie | 9 | % U.A. T.V.
de | € 200.000 | 20-5-203 | 3,80 | € 200.000 | € 4.602 | € | € 186.667 Commandeur | 9 | % | 13.333 Delflandshof | € 100.000 | 31-12-20 | 4,64 | € 0 | € 4.137 | € 0 | € 100.000 Cooperatie | 25 | % U.A. Totaal | € 9.568.604 | € 9.568.604 | € 753.474 | € | € 9.655.272 13.333 Liquiditeit De liquiditeit geeft aan in welke mate de gemeente aan haar lopende betalingsverplichtingen kan voldoen. Fluctuatie van de liquiditeitspositie heeft te maken met inning gemeentelijke belastingen, de algemene uitkering inkomsten van het Rijk, het ontvangen van subsidies, het aantrekken/ aflossen van leningen en meer of minder exploitatie uitgaven in een periode (begrotings)jaar. Voor de komende jaren kan uitgegaan worden van een beperkte liquiditeitspositie. Gevolg hiervan is dat er naar verwachting kasgeldleningen (maximaal € 5 mln. <1jaar) en langlopende liquiditeitsleningen aangetrokken moet worden. Liquiditeitsplanning | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 Prognose aan te | Max. 5 mln. | Max. 5 mln. | Max. 5 mln. | Max. 5 mln. trekken kasgeld Langgeld (incl. | € 90 mln | € 95,8 mln | € 93,0 mln | € 82,9 mln projectfinanciering) Kredietrisico en garanties Naast de eerdergenoemde renterisico’s heeft de gemeente ook te maken met kredietrisico’s.
Dit zijn de risico’s die verband houden met de nakoming van de betalingsverplichting van rente en aflossing op eerder door de gemeente verstrekte geldleningen in het kader van de publieke taak en aanspraken op verleende gemeentegaranties. Volgens de subsidieregeling zijn de verenigingen en maatschappelijke instellingen verplicht jaarlijks de begroting en jaarrekening in te dienen. Door deze maatregelen wordt de vinger aan de pols Gemeente Midden-Delfland | 111 Jaarstukken 2025 112 Gemeente Midden-Delfland gehouden en kunnen risico’s worden beperkt. Bovendien wordt in het kader van de samenstelling van de gemeentelijke jaarrekening een saldo opgave bij de instellingen, waaraan een lening is verstrekt, opgevraagd. De aanspraken op verleende gemeentegaranties zijn onderverdeeld in enerzijds garanties die zijn verstrekt voor geldleningen die zijn aangetrokken door maatschappelijke instellingen in onze gemeente, zoals (sport)verenigingen en anderzijds verleende garanties voor de bevordering van het eigen woningbezit (zowel particulieren als woningbouwcorporaties) Woningcorporaties trekken leningen aan om het bouwen en onderhouden van sociale huurwoningen te financieren. Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) staat hiervoor borg. Als een corporatie niet meer kan voldoen aan haar betalingsverplichtingen, neemt het WSW de leningen over.
Het WSW heeft verschillende buffers en vangnetten. Als deze niet toereikend zijn, vraagt WSW renteloze leningen op bij Rijk en gemeenten. Gemeenten nemen voor deze leningen een achtervangpositie in door middel van het sluiten van een achtervangovereenkomst met het WSW. Midden-Delfland heeft met het WSW altijd al een achtervangovereenkomst gehad. De VNG, BZK en WSW hebben gewerkt aan een nieuwe achtervangovereenkomst. De wijzigingen komen erop neer dat de kans (nog) kleiner moet zijn dat de achtervangers – het rijk en de gemeenten – in de bres moeten springen om WSW overeind te houden. In plaats daarvan moeten de WSW en de corporatiesector zich vooral zelf zien te bedruipen als de borging van schulden in het geding komt. Deze nieuwe overeenkomst geldt voor alle geborgde geldleningen die een deelnemer van het WSW aangaat vanaf 1 augustus 2021. Onze gemeente is deze nieuwe overeenkomst aangegaan met WSW. Daarmee is het ook in de toekomst mogelijk dat Stichting Wonen Midden-Delfland leningen kan aantrekken tegen een aantrekkelijk rentetarief om te investeren in sociale huurwoningen. Voor het uitoefenen van de publieke taak neemt de gemeente ook deel in het aandelenkapitaal van een aantal vennootschappen. Dit betreft aandelen van N.V. Bank Nederlandse Gemeenten, B.V. Gemeenschappelijk Bezit Evides en N.V. JUVA. Deze aandelen zijn in de balans opgenomen tegen nominale waarde.
Doordat er een groot positief verschil bestaat tussen de werkelijke waarde en de nominale waarde is van een kredietrisico op deze aandelen geen sprake. De gemeente staat (mede) garant voor de leningen van HVC. De gemeente ontvangt hiervoor jaarlijks een garantstellingsprovisie van HVC (jaarlijks ca. € 30.820). De deelname aan HVC vloeit voort uit het feit dat Midden-Delfland deel uitmaakt van de verbonden partij Avalex. Relatiebeheer Voor het reguliere betalingsverkeer maakt de gemeente gebruik van de diensten van de BNG Bank. Onderdeel van deze dienstverlening is een kredietfaciliteit van € 2 miljoen. Tot deze limiet kan de gemeente tegen een gunstig rentepercentage daggeld opnemen. Daarnaast is er nog een rekening bij de Rabobank. Overig Gemeente Midden-Delfland maakt geen gebruik van complexe financiële producten zoals derivaten. Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 113 Grondbeleid De paragraaf grondbeleid is een vast onderdeel van de begroting en de jaarrekening.
In deze paragraaf geven wij u informatie over: • De visie op het grondbeleid in relatie tot de realisatie van de doelstellingen in de begroting; • Relevante ontwikkelingen en kaders waarbinnen wij ons grondbeleid uitvoeren; • Onze projecten en activiteiten, met inzicht in de financiële resultaten; • Het risicoprofiel behorend bij de gemeentelijke grondexploitaties; • De financiële gevolgen van de gemeentelijke projecten voor de begroting (de reserve Grondexploitatie). Met onderstaande informatie voldoen wij aan de eisen die artikel 16 van het BBV stelt aan deze paragraaf. Inleiding grondbeleid Grondbeleid Het grondbeleid is geen doel op zich, maar draagt bij aan het realiseren van de doelstellingen binnen onze begroting die het ruimtelijke beleid bepalen. Het gaat hierbij om wonen, economische ontwikkeling, openbare ruimte/ infrastructuur, recreatie en natuur. Meer specifiek gaat het om het realiseren van woningbouw, werklocaties (bedrijven-detailhandel-kantoren), versterking van de glastuinbouw, horeca en sociale voorzieningen gerelateerd aan onderwijs, zorg, sport en cultuur. Als gemeente kunnen wij bij het uitvoeren van grondbeleid verschillende rollen kiezen.
Er zijn grofweg drie keuzes als het gaat over het realiseren van gewenste bestemmingen: actief, faciliterend of publiek-private samenwerking Bij actief grondbeleid kiezen wij als gemeente voor een ondernemende, risicodragende rol bij gebiedsontwikkeling. Wij produceren bouwrijpe grond voor uitgifte en richten de openbare ruimte in, al dan niet in samenwerking met andere partijen. Bij faciliterend grondbeleid kiezen wij voor een faciliterende rol. Wij stellen randvoorwaarden op, zodat initiatiefnemers op eigen grond een ontwikkeling kunnen realiseren. Onze rol is hierbij beperkt tot het faciliteren van bestemmingsplanprocedures en aanleg/afname van voorzieningen van openbaar nut. De risico’s zijn voor de initiatiefnemer en de inspannings- en investeringskosten verhalen wij middels een anterieure overeenkomst op de initiatiefnemer. Aanvullend hierop zijn ook tussenvormen mogelijk waarbij actief en faciliterend grondbeleid verstrengeld zijn. Er is dan sprake van publiek private samenwerking (PPS). Ook bij deze samenwerking zijn verschillende vormen mogelijk. Nota Grondbeleid De Nota grondbeleid (2019) vormt het beleidskader waarmee we richting geven aan de wijze waarop wij onze rol kiezen en uitvoeren door middel van eenduidige kaders. In de Nota staan de voor- en nadelen van de verschillende rollen beschreven en dat facilitair grondbeleid ons primaire uitgangspunt is.
We gaan er hierbij vanuit dat de doelstellingen helder beschreven zijn en initiatiefnemers in veel gevallen zelf in staat zijn om de gewenste ontwikkelingen ter hand te nemen. In die gevallen waarbij ontwikkelingen niet spontaan tot stand komen is er de mogelijkheid om over te gaan op actief grondbeleid. De vraag of de ontwikkeling/ gemeentelijke doelstellingen belangrijk genoeg zijn om als gemeente de risico’s te dragen staat hierbij centraal voor het al dan niet afwijken van het primaire uitgangspunt. Het speelveld Jaarstukken 2025 114 Gemeente Midden-Delfland De gemeentelijke woningmarkt Sinds 2019 zijn er, op basis van cijfers van het CBS, in totaal 262 woningen toegevoegd aan de woningvoorraad van onze gemeente. Dit betekent een gemiddelde groei van de voorraad met 44 woningen per jaar. De woningvoorraad bedroeg begin 2019 7.883 woningen en is, op basis van voorlopige cijfers, eind 2024 gegroeid tot 8.145 woningen. De definitieve cijfers zijn voor 2025 nog niet bekend. De blijvende interesse in onze gemeentelijke woningbouwprojecten bevestigt de aanhoudend hoge vraag naar woningen. Bij nieuwe ontwikkelingen hanteren we de vastgestelde beleidskaders als leidraad. Wet- en regelgeving Voor gemeenten en provincies is de regelgeving voor het opstellen van begrotings- en jaarverantwoordingsstukken vastgelegd in het Besluit begroting en verantwoording (BBV).
Deze regelgeving wordt uitgewerkt in notities door de Commissie BBV. Deze notities bevatten stellige uitspraken en aanbevelingen op het gebied van grondbeleid. Vennootschapsbelastingplicht (Vpb) Per 1 januari 2016 is de Wet modernisering Vennootschapsbelasting overheidsondernemingen in werking getreden. Indien een ‘cluster aan activiteiten’ binnen de gemeente in fiscale zin kwalificeert als onderneming dan is over de winst die in dat cluster wordt behaald in beginsel 25% vennootschapsbelasting aan de staat verschuldigd. Op basis van de meest recente inschatting zijn we niet vennootschapsbelastingplichtig. Gemeentelijk beleid Grondprijs(beleid) Vanuit het oogpunt van staatssteun is het belangrijk dat we voor bouwrijpe grond een marktconforme grondprijs vragen. Dit doen we door jaarlijks de grondprijzen per project te herzien op basis van actuele waardebepalingen. Dit gebeurt al dan niet middels een taxatie, de residuele grondwaarde- of vergelijkingsmethode. Wij kiezen ervoor om onze grondprijzen niet vast te leggen in een grondprijsbeleid, maar per project de marktconforme grondprijs te bepalen zodat wij per project maatwerk kunnen bieden en onze onderhandelingspositie behouden. Winstneming Conform het BBV moeten winsten uit de grondexploitatie worden genomen als daar voldoende zekerheid over bestaat. Deze verplichting is gebaseerd op het realisatiebeginsel.
De berekening van de omvang van de winst geschiedt volgens de percentage-of-completion methode (POC). De tussentijdse winsten uit de grondexploitaties worden conform de financiële verordening 2025 toegevoegd aan de Reserve Grondexploitatie de winst bij afsluiting aan de Reserve dividenden en huuropbrengsten. Verliesneming Conform het BBV moeten wij voor grondexploitaties met een negatief exploitatieresultaat direct het volledige verlies nemen. Verliesnemingen worden gedekt uit de voorziening ‘tekorten grondexploitaties’. Tekorten zijn in het verleden gedekt uit de algemene middelen (Reserve compensatie dividenden en huuropbrengsten). Uitgangspunt is dat deze dotatie wordt teruggestort Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 115 vanuit winstgevende projecten vanuit de Reserve Grondexploitaties naar de Reserve compensatie dividenden en huuropbrengsten, indien en voorzover het saldo van de Reserve Grondexploitatie dit toelaat. Voorzichtigheidshalve hebben we dit niet opgenomen in de begroting. Kostenverhaal Uitgangspunt is dat kosten die wij maken om een project te ontwikkelen worden goedgemaakt door het project. Voor actief grondbeleid betekent dit dat de kosten onderdeel uitmaken van de verkoopprijs van bouwrijpe grond. Bij faciliterend grondbeleid ligt dat anders.
Om de gemeentelijke kosten op de initiatiefnemers te verhalen sluiten wij in principe een anterieure overeenkomst. Voor grote ruimtelijke initiatieven willen we vooruitlopend op de anterieure overeenkomst een intentie-overeenkomst met de initiatiefnemer sluiten, zodat we ook in de intentiefase de onderzoekskosten kunnen verhalen. Resultaten grondexploitaties Projecten Actief grondbeleid Jaarlijks worden de rekenparameters opnieuw vastgesteld. Op basis van de Notitie Parameters gelden de volgende uitgangspunten: ·Kostenstijging civieltechnische werken (incl. sloop en sanering): 2026: 3,0% 2027: 3,0% Vanaf 2028: 2,5% ·Kostenstijging voorbereiding en toezicht (plankosten): 2026: 4,0% 2027: 3,0% Vanaf 2028: 2,5% ·Opbrengstenstijging woningbouw vrije sector: 2026: 4,5% 2027: 2,5% Vanaf 2028: 2,5% ·Opbrengstenstijging woningbouw sociaal en betaalbaar: 2026: 2,5% 2027: 2,5% Jaarstukken 2025 116 Gemeente Midden-Delfland Vanaf 2028: 2,5% ·Opbrengstenstijging commercieel vastgoed (bedrijventerrein): 2026: 2,0% 2027: 2,0% Vanaf 2028: 2,0% ·Rekenrente: 0% De gehanteerde parameters zijn gebaseerd op de Notitie parameters 1-1-2026, opgesteld door een deskundig bureau. Faciliterend grondbeleid Wij verhalen kosten in beginsel op de initiatiefnemers. Deze gemeentelijke kosten worden op de balans als vordering geboekt.
Samenwerkingsverbanden De financiële gevolgen van de deelname Harnaschpolder worden nader toegelicht in de paragraaf ‘verbonden partijen’. Ontwikkellocaties Als gemeente bezitten wij strategische gronden die in de toekomst wellicht in ontwikkeling kunnen worden genomen. Deze eigendommen staan op de balans als materiële vaste activa met als uitgangspunt de boekwaarde of lagere marktwaarde. Op dit moment betreft dit de volgende locaties: ·Doelpad 5 (voormalig Euterpe) ·Maaslandse Poort (voormalige Kistenfabriek) ·Grond locatie Harnaschdreef (vanuit het Bedrijvenschap). Het eerste deel is verkocht, wij zijn voornemens het restant van deze gronden in 2026 te verkopen.
Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 117 Uitgangspunt voor deze locaties is verkoop aan derden en daarmee faciliterend grondbeleid. Wanneer wij er uiteindelijk toch voor kiezen om deze gronden als gemeente actief te ontwikkelen dan zal dit leiden tot het openen en vaststellen van een grondexploitatie. Risicoprofiel Vanwege het risicodragende karakter en de grote omvang van de grondexploitaties vormt een risicoanalyse een wezenlijk onderdeel bij de beoordeling van de projecten en de informatievoorziening naar de raad. Een overzicht met een beschrijving van de algemene risico’s van de projecten - en voor enkele projecten ook nog een aantal project specifieke risico’s - is schriftelijk onder geheimhouding aan de raad voorgelegd. Voor alle risico’s zijn de financiële consequenties voor de grondexploitaties (gezamenlijk) berekend en is een inschatting gemaakt van de kans dat dit risico zich daadwerkelijk voordoet. Deze twee samen vormen een totaalbedrag waarbij bij de beoordeling in aanmerking wordt genomen of de risico’s naar verwachting opgevangen kunnen worden binnen de Reserve Grondexploitaties. Nadrukkelijk wordt erop gewezen dat inschattingen of bepaalde ontwikkelingen die zich kunnen voordoen een subjectief karakter dragen. Het stil staan bij eventuele risico’s zorgt ervoor dat deze risico’s in ieder geval de aandacht krijgen.
De ontwikkeling van deze risico’s wordt periodiek gemonitord. De absolute omvang van de risico’s wordt bruto risico’s genoemd. Als deze bruto risico’s vermenigvuldigd worden met de kans dat ze optreden resteren de netto risico’s. Het is wenselijk om financiële dekking te hebben voor de som van alle netto risico’s. Uit de risicoanalyse blijkt dat de geschatte risico’s circa € 0,82 miljoen bedragen. We hebben per 1-1-2026 een bedrag van € 0,0 miljoen in de Reserve Grondexploitaties. Tot het einde van de looptijd bedraagt de Reserve grondexploitaties circa € 1,24 miljoen. Dit willen we zo laten, zodat we de eventueel op te treden risico’s (en andere wijzigingen) kunnen opvangen binnen de Reserve Grondexploitaties. De reserve grondexploitatie Wij hebben voor de grondexploitaties een Reserve Grondexploitaties ingesteld. Hier worden (tussentijdse) winstnemingen uit grondexploitaties aan toegevoegd en onttrekkingen (verlies-voorzieningen) gedaan ten behoeve van nadelige plannen. Om financiële schommelingen ten opzichte (van de reserves) van de algemene middelen te beperken hebben we bij de jaarrekening 2022 ervoor gekozen om bij afsluiting van grondexploitaties de eventuele positieve jaarresultaten op te nemen binnen de Reserve dividenden en huuropbrengsten.
De overige eventuele positieve jaarresultaten nemen we op binnen de Reserve Grondexploitaties bestemd voor (gedeeltelijke of volledige) afdekking van de risico’s binnen de grondexploitaties. Op basis van de actualisaties per 1 januari 2026 draaien we tussentijdse winstneming terug met € 56.500 en nemen we een aanvullende verliesvoorziening van € 1.846.000. Het saldo van de Reserve grondexploitaties bedraagt na het verwerken van het resultaat op jaarschijf 2025 € 0. Hierna resteert een saldo van € 405.140 ten laste van het resultaat. Er wordt een bedrag van € 322.000 vanuit de realisatiestimulans woningbouw via de algemene reserve ingezet ten gunste van het resultaat op de grondexploitaties, en daarnaast wordt een bedrag van € 83.140 Jaarstukken 2025 118 Gemeente Midden-Delfland onttrekken aan de reserve Huurinkomsten en Dividenden en toegevoegd aan de algemene reserve. Gezamenlijk betreft dit een totaalbedrag van € 405.140. Op basis van onderstaande tabel kan opgemerkt worden dat wanneer de Reserve Grondexploitaties zich ontwikkelt conform de bij de herziening opgenomen prognoses we op termijn een terugstorting van € 1,24 miljoen aan de Algemene Reserve dividenden en huuropbrengsten kunnen doen. Het op termijn terugvloeien van het positieve saldo van de grondexploitaties is niet in de begroting opgenomen.
Hierdoor lopen we geen risico als de prognoses tegenvallen en het positieve saldo van de grondexploitaties uiteindelijk lager uitvalt.
Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 119 Lokale heffingen De gemeentelijke belastingen vormen een belangrijk onderdeel van de inkomsten van de gemeente. Van deze lokale heffingen horen de onroerendezaakbelastingen (OZB) en de toeristenbelasting bij de algemene dekkingsmiddelen. Daarnaast zijn er heffingen die niet tot de algemene dekkingsmiddelen behoren. Afvalstoffenheffing en rioolheffing zijn hiervan de voornaamste twee. Nota lokale heffingen De raad stelde op grond van de ‘Financiële verordening gemeente Midden-Delfland’ op 26 april 2016 de nota Lokale heffingen Midden-Delfland 2016 vast. Deze nota beschrijft de samenstelling van de gemeentelijke belastingen en heffingen. Ook andere zaken die nauw samenhangen met de heffing en inning van deze belastingen en heffingen staan in de nota. In Q1 2026 zijn de herziene verordeningen vastgesteld. In deze paragraaf beschrijven wij de actuele stand van zaken. Onroerendezaakbelastingen (OZB) De opbrengst van de OZB behoort tot de algemene dekkingsmiddelen. Dit betekent dat de opbrengst van de OZB wordt gebruikt voor kosten van voorzieningen zoals openbare verlichting, onderwijs, sport, cultuur, onderhoud aan wegen en plantsoenen. De grondslag van de OZB is de waarde van de onroerende zaken in de gemeente. De OZB bestaat uit een eigenarenbelasting voor woningen en niet-woningen en een gebruikersbelasting voor niet-woningen.
Voor de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) worden de onroerende zaken jaarlijks getaxeerd. Voor het belastingjaar 2025 geldt de waarde naar de peildatum 1 januari 2024. De Waarderingskamer controleert en beoordeelt gemeenten op de uitvoering van de Wet WOZ. De score wordt uitgedrukt in sterren, waarbij 1 ster de laagste score is (met als toelichting ‘moet dringend verbeterd worden’) en 4 sterren ‘goed’ kwalificeert. De maximale score is 5 sterren, behaald bij meerjarig goed presteren. In 2018 heeft de Waarderingskamer haar algemeen oordeel voor Midden-Delfland verhoogd naar 5 sterren vanwege de stabiel goede kwaliteit. In 2025 heeft de Waarderingskamer deze score opnieuw bevestigd. Dit is een mooie waardering voor de inzet, betrokkenheid en enthousiasme van de medewerkers van het team Belastingen. De Waarderingskamer heeft per 1 januari 2022 bepaald dat woningen verplicht op basis van gebruiksoppervlakte moeten worden getaxeerd in plaats van op inhoud. Dit sluit beter aan bij de markt, waar in verkoopadvertenties en basisregistraties de gebruiksoppervlakte wordt vermeld. Ook Midden-Delfland is overgegaan van kubieke meters naar vierkante meters in de WOZ-administratie, conform de criteria van de Waarderingskamer. Met ingang van begrotingsjaar 2022 stelt de gemeenteraad jaarlijks de tarieven van de OZB vast.
Hierbij wordt uitgegaan van een beoogde stijging van de OZB-opbrengsten met 3% per jaar. Dit uitgangspunt is ook voor 2025 gehanteerd en zorgt voor een evenwichtige ontwikkeling van de totale opbrengst, zodat niet de soms sterk stijgende marktwaarden leiden tot een relatief hogere lastendruk voor belastingbetalers. De WOZ-waarde wordt bepaald aan de hand van gerealiseerde verkoopcijfers. De waardeontwikkeling wordt pas in de loop van een jaar duidelijk. Gebruik van landelijke cijfers is niet Jaarstukken 2025 wenselijk, omdat deze afwijken van de situatie in Midden-Delfland. In de raadsvergadering van 17 december 2024 is de Verordening onroerendezaakbelastingen 2025 vastgesteld. De tarieven hadden toen een voorlopig karakter omdat de herwaardering nog niet was afgerond. Na afronding van de herwaardering in 2025 zijn de tarieven bijgesteld om aan te sluiten bij de werkelijke waardeontwikkeling en de beoogde opbrengststijging van 3%. Het waardeverschil tussen de WOZ-waarde 2024 en de WOZ-waarde 2025 weerspiegelt de marktontwikkeling in 2024. De gemiddelde waardeontwikkeling in de gemeente Midden-Delfland bedroeg 3,50% voor woningen en 2,34% voor niet-woningen. In de volgende tabel staan de OZB-tarieven.
OZB - tarieven* | 2023 | 2024 | 2025 Tarief eigenaren | 0,1067% | 0,1080% | 0,1080% woningen Tarief eigenaren | 0,2295% | 0,2334% | 0,2334% niet-woningen Tarief gebruikers | 0,1648% | 0,1676% | 0,1676% niet-woningen OZB-opbrengsten | Werkelijk 2024 | Begroot 2025 | Werkelijk 2025 Woning | € 4.173.588 | 4.349.182 | 4.345.291 Niet-woning | € 2.512.100 | 2.577.174 | 2.692.915 Totale OZB | € 6.685.688 | 6.926.356 | 7.038.206 opbrengsten Toeristenbelasting In de vergadering van 25 oktober 2022 heeft de gemeenteraad besloten tot de invoering van toeristenbelasting in Midden-Delfland. Met het heffen van toeristenbelasting wordt beoogd extra inkomsten te generen waarmee onder meer een bijdrage kan worden geleverd aan ‘Midden-Delfland’. De opbrengsten blijven door toevoeging aan de Bestemmingsreserve Midden-Delfland beschikbaar voor dit doel. De tarieven voor 2023 en 2024 bedragen € 0,85 per persoon per overnachting op een camping (in een kampeermiddel) en € 1,25 per persoon per overnachting in de overige accommodaties. Voor 2025 is de opbrengst toeristenbelasting, op basis van de vastgestelde tarieven en het verwachte aantal overnachtingen, geraamd op € 140.000. De werkelijke opbrengst bedroeg € 147.232. Afvalstoffenheffing Uitgangspunt van de afvalstoffenheffing is de kosten van de afvalinzameling en -verwerking voor 100% te dekken door de opbrengst van de afvalstoffenheffing.
Door nieuwe ontwikkelingen (invoering zijbelading, andere wijze ophalen oud papier) was het mogelijk om het tarief voor de afvalstoffenheffing in 2022 te laten dalen met circa 4% ten opzichte van 2021. In 2023 is het tarief voor de afvalstoffenheffing nogmaals met 4% verlaagd. In zowel 2024 als ook 2025 was het echter 120 | Gemeente Midden-Delfland Jaarstukken 2025 noodzakelijk de tarieven met 8% te laten stijgen vanwege de fors gestegen inflatie. Bij elke nieuwe begroting wordt getoetst aan het uitgangspunt van 100% kostendekking. In de begroting 2026-2029 bleek vanuit dit uitgangspunt voor 2026 wederom een tariefstijging van 8% noodzakelijk. Tarieven | 2023 | 2024 | 2025 afvalstoffenheffing Eenpersoonshuishouden | € 259,00 | € 279,96 | € 302,28 Meerpersoonshuishouden | € 343,90 | € 371,40 | € 401,16 Opbrengst | Werkelijk 2024 | Begroot 2025 | Werkelijk 2025 afvalstoffenheffing Afvalstoffenheffing | 2.737.949 | 2.949.838 | 2.967.319 Kostendekking en egalisatievoorziening afvalstoffenheffing Het overschot of tekort op het onderdeel afvalstoffenheffing wordt gestort in of onttrokken aan de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing. De gerealiseerde lasten en baten in 2025 op het onderdeel Afvalverzameling en -verwerking (nader toegelicht binnen Programma 3) bedroegen € 3.511.372 respectievelijk € 3.550.571. De onttrekking aan de voorziening was voor 2025 geraamd op € 4.573.
Op basis van de gerealiseerde lasten en baten was in werkelijkheid sprake van een storting van € 185.567. Per 31 december 2025 kent de egalisatievoorziening een (positieve) stand van € 292.116. De kostendekkendheid voor de afvalstoffenheffing bedroeg in 2025 105,65%. Vanaf 2021 is een uitsplitsing van de inkomsten uit afvalinzameling opgenomen in de ‘Begroting in één oogopslag’. Het gaat hierbij om de inzameling glas, papier/karton en PMD. Het totaaloverzicht van de inkomsten afvalinzameling werkelijk voor 2025 is als volgt: Rioolheffing De opbrengsten van deze heffing dekken de lasten van het onderhoud en beheer van het rioolstelsel. De kosten van de uitvoering van het gemeentelijke rioleringsplan en het daarmee samenhangende investeringsschema zijn verwerkt in programma 3 Beheer, Verkeer en Milieu. Voor een goede inschatting van de kosten is een kostendekkingsplan (KDP) gemaakt. Dit KDP is in 2023 geactualiseerd. Het tarief voor de rioolheffing voor 2024 is met 7,5% gestegen ten opzichte van 2023. In 2025 is het tarief gelijk gebleven. Gemeente Midden-Delfland | 121 Jaarstukken 2025 Bij elke nieuwe begroting wordt het tarief getoetst aan het uitgangspunt van 100% kostendekking.
In de begroting 2026-2029 is toegelicht dat dat op basis van de geactualiseerde kostenraming en benodigde kostendekking voor de wettelijke taken (zorgplichten) op het gebied van afvalwater, hemelwater en grondwater en beleidstaken voor klimaatadaptatie enkel een aanpassing van het tarief voor inflatiecorrectie (2,5%) nodig is. Tarieven rioolheffing | 2023 | 2024 | 2025 Rioolheffing | € 209,40 | € 225,11 | € 225,11 Opbrengst | Werkelijk 2024 | Begroot 2025 | Werkelijk 2025 rioolheffing Rioolheffing | € 1.867.103 | € 1.886.281 | € 1.879.114 Kostendekking en egalisatievoorziening rioolheffing Het overschot op het onderdeel riolering wordt gestort in de egalisatievoorziening en een tekort wordt eraan onttrokken. De gerealiseerde lasten en baten in 2025 op het onderdeel Riolering (nader toegelicht binnen Programma 3) bedroegen € 2.245.002 respectievelijk € 1.955.131. De onttrekking aan de voorziening was voor 2025 geraamd op € 581.314. Op basis van de gerealiseerde lasten en baten was in werkelijkheid sprake van een onttrekking van € 286.023. Per 31 december 2025 kent de egalisatievoorziening een (positieve) stand van € 6.730.378. De kostendekkendheid voor de rioolheffing bedroeg in 2025 87,24%. Tarieven 2025 | OZB woning | OZB woning | Afvalstoffenheff.
| Rioolheffing | Totaal omliggende | waarde € | MPH gemeenten | 443.000* Midden-Delfland | 0,10800% | € 478,00 | € 401,16 | € 225,11 | € 1.105 Delft | 0,09983% | € 442,00 | € 432,30 | € 252,30 | € 1.127 Vlaardingen | 0,1178% | € 522,00 | € 406,20 | € 206,90 | € 1.135 Maassluis | 0,1069% | € 474,00 | € 430,00 | € 220,00 | € 1.124 Lansingerland | 0,0801% | € 355,00 | € 233,95 | € 270,77 | € 860 (+variabel deel) Westland | 0,0741% | € 328,00 | € 371,40 | € 232,20 | € 932 OZB-aanslag en totaal afgerond naar beneden op hele euro's / mph = meerpersoonshuishouden * De gemiddelde woningwaarde voor de Begroting 2025 Midden-Delfland bedroeg € 443.000. Voor dit vergelijkingsoverzicht is deze waarde ook gehanteerd voor de omliggende gemeenten. Het is onwaarschijnlijk dat dit ook in die gemeenten de gemiddelde woningwaarde was.
Grondslag rioolheffing: Gemeente Midden-Delfland | gebruik woning Delft | eigendom woning € 207,85, gebruik woning € 58,32 tot 500 m3 waterverbruik Vlaardingen | eigendom woning € 206,90, 122 | Gemeente Midden-Delfland Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 123 Gemeente gebruik woning € 0 tot 500 m3 waterverbruik Lansingerland € 270,77 tot 500 m3 watergebruik Maassluis eigendom woning € 190,00, gebruik woning € 0,00 tot 1.000 m3 waterverbruik Westland eigendom woning 0,0162% van de WOZ-waarde + gebruik woning door meer dan 2 personen € 239,16 Opmerkingen afvalstoffenheffing: Gemeente Lansingerland Tarief afvalstoffenheffing mph vast tarief van € 233,95 + variabel tarief (aantal ledigingen x tarief per lediging restafval 140 liter ( € 3,54) of lediging restafval 240 liter (€ 6,06) Kwijtscheldingsbeleid De gemeente voert een actief kwijtscheldingsbeleid. Op het aanslagbiljet staat informatie over de kwijtscheldingsmogelijkheid en de procedure voor het verkrijgen van kwijtschelding. De voorschriften voor het beoordelen of een burger in aanmerking komt voor kwijtschelding zijn vastgelegd in de Invorderingswet 1990 en de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990. Het is voor gemeenten niet mogelijk van deze centrale regeling af te wijken.
De enige mogelijkheid die gemeenten hebben om meer burgers in aanmerking te laten komen voor kwijtschelding is de normen voor de kosten maximaal te verruimen. De gemeente Midden-Delfland heeft deze normen (bijvoorbeeld kwijtscheldingsnorm, vermogensnorm) maximaal verruimd. Dit is terug te vinden in de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Midden-Delfland. Beoordeling van een verzoek gebeurt op basis van het vermogen en het netto besteedbare inkomen van de volledige huishouding. Bij een eerste verzoek om kwijtschelding worden relevante gegevens automatisch getoetst bij de Belastingdienst, het Uitvoeringsinstituut Werknemers Verzekeringen (UWV) en de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW). Blijkt uit deze toetsing dat belastingplichtige in aanmerking komt voor kwijtschelding, dan krijgt hij dat meteen. Aanvullende gegevens van de belastingplichtige zijn dan niet nodig. Voor belastingplichtigen die daar toestemming voor geven, worden ook in de komende jaren de relevante gegevens automatisch getoetst. Het invullen van een kwijtscheldingsformulier is dan niet nodig. Kwijtschelding kan tot 100% worden toegekend voor de onroerendezaakbelasting, de afvalstoffenheffing, de rioolheffing en de leges voor de kosten van een Nederlandse identiteitskaart.
Lasten kwijtscheldingsbeleid in € Werkelijk 2024 Begroot 2025 Werkelijk 2025 Jaarstukken 2025 Lasten | Werkelijk 2024 | Begroot 2025 | Werkelijk 2025 kwijtscheldingsbeleid in € Gemeentelijke | € 104.616 | € 116.824 | € 107.050 heffingen Opbrengst leges en belastingen Overzicht geraamde | Werkelijk 2024 | Begroot 2025 | Werkelijk 2025 inkomsten Toeristenbelasting | € 124.162 | € 140.000 | € 147.232 Burgerlijke stand | € 81.634 | € 62.600 | € 77.128 Rijbewijzen en | € 368.447 | € 348.936 | € 377.063 reisdocumenten Leges | € 12.518 | € 6.800 | € 9.448 gehandicaptenparkeerkaarten BRP | € 4.536 | € 4.500 | € 5.539 Overige leges burgerzaken | € 3.036 | € 2.400 | € 3.858 Bruggelden | € 5.843 | € 5.000 | € 0 Bijzondere transporten | € 1.226 | € 2.800 | € 1.338 Verhaal kosten | € 53.927 | € 27.800 | € 43.971 welstandstoezicht Volkshuisvesting | € 0 | € 110 | € 0 Monumenten | € 2.927 | € 1.400 | € 1.386 Afvalstoffenheffing | € 2.737.949 | € 2.949.838 | € 2.967.319 Bouwleges | € 2.157.007 | € 1.190.513 | € 858.448 Rioolheffing | € 1.867.102 | € 1.886.281 | € 1.879.114 Algemene plaatselijke | € 19.328 | € 16.100 | € 18.161 verordening OZB | € 6.668.102 | € 6.926.356 | € 7.038.206 Begrafenisrechten | € 58.486 | € 67.300 | € 57.852 Totaal | € 14.166.229 | € 13.638.734 | € 13.486.065 124 | Gemeente Midden-Delfland Jaarstukken 2025 Onderhoud kapitaalgoederen In deze paragraaf gaan wij in op
het onderhoud van de kapitaalgoederen en de daaruit voortvloeiende financiële consequenties. De kwaliteit van de openbare ruimte is belangrijk voor het woongenot van inwoners. De kapitaalgoederen dragen bij aan dit woongenot. Het gaat hierbij om wegen, riolering, water, groen, speelplaatsen, openbare verlichting, civiele kunstwerken, begraafplaatsen en gebouwen. Beleids- / | Jaar van | Einde looptijd | Gepland jaar van | Financiële beheerplannen | vaststelling | beleids-/beheerplan | actualisatie/opstellen | vertaling in begroting Beheerplan wegen | 2024 | 2029 | 2028 | ja (gepland) Water en | 2023 | 2030 | 2029 | ja rioleringsprogramma Groenbeleidsplan | 2007 | 2022 | 2025 | ja Nota spelen | 2016 | 2034 | 2025 | ja Keuzenotitie | 2015 | 2024 | 2024 | ja openbare verlichting Beheerplan bruggen | 2024 | 2028 | 2027 | ja (gepland) Beheerplan | 2024 | 2028 | 2027 gebouwen (nieuw) | (gepland) Beheerplan | 2024 | 2032 | 2032 beschoeiing, | (gepland) damwanden en kades (nieuw) Beheerplan stuwen | 2024 | 2032 | 2032 (nieuw) | (gepland) Beheerplan | 2024 | 2028 | 2027 wegmeubilair, | (gepland) markeringen en bebordingen (nieuw) Baggerplan (nieuw) | 2025 Beheerplan | 2025 begraafplaatsen (nieuw) Wegen Het reguliere preventieve onderhoud aan asfalt- en elementverhardingen wordt uitgevoerd conform het uitvoeringsplan.
Dit uitvoeringsplan wordt gemaakt op basis van de resultaten van de jaarlijkse weginspecties. Het onderhoud vindt zoveel mogelijk plaats volgens de methode van wegvakonderdeel gericht onderhoud[1]. De CROW-richtlijn is dat 90-92% van het areaal van voldoende en matige kwaliteit is (beeldkwaliteit A+, A en B). Dit percentage is een landelijk gemiddelde. Op dit moment haalt ons areaal dit percentage niet. Door de inzet van structureel extra budget is de afgelopen jaren de verdere achteruitgang van de kwaliteit van wegen gestopt en lijkt het tij nu te keren naar een toename van Gemeente Midden-Delfland | 125 Jaarstukken 2025 126 Gemeente Midden-Delfland het percentage van het areaal dat van voldoende en matige kwaliteit is. Dit percentage is momenteel ongeveer 87%. Het doel is om onze wegen (+ wegmeubilair) binnen enkele jaren weer op het kwaliteitsniveau van de CROW-richtlijn te hebben. Een inhaalslag in de investeringen en het nieuwe wegenbeheerplan met een juiste financiële vertaling in de begroting moeten het percentage wegen dat onvoldoende kwaliteit heeft weer op een aanvaardbaar niveau brengen. In de exploitatiekosten voor wegen is ook budget voor onkruidbestrijding op verharding en voor het onderhoud van wegmeubilair opgenomen.
Financiering In de budgetten voor beheer en onderhoud van de wegen zijn een aantal ingroeivarianten opgenomen waarmee het budget de komende jaren substantieel hoger wordt. Na de weginspectie begin 2024 is opnieuw berekend of het beschikbare budget toereikend is voor het uitvoeren van het geactualiseerde wegenbeheerplan. Voor het groot onderhoud van de wegen is het de bedoeling om een voorziening in te stellen. Met het beheer en onderhoud is in 2025 een bedrag gemoeid van € 2.729.471 inclusief vaste lasten zoals kapitaallasten, verzekering, manuren, tractie. De direct inzetbare middelen voor het dagelijks beheer en onderhoud aan wegen bedragen in 2025 circa € 2.399.401. Dit is exclusief investeringen. Riolering In 2023 is het nieuwe Water- en Rioleringsprogramma (WRP) vastgesteld. Jaarlijks wordt het WRP uitgewerkt in een operationeel jaarprogramma. Hierin worden de concrete plannen voor aanleg, onderzoek, maatregelen, reparaties, vervanging en verbetering voor het betreffende jaar opgenomen. In het Operationele Programma (OP) wordt ook aangegeven of alle in voorafgaande OP’s beschreven taken zijn uitgevoerd (een evaluatie). Achtereenvolgende OP’s geven dus een volledig beeld van alle activiteiten die in de planperiode van het WRP zijn uitgevoerd.
De belangrijkste onderhoudsmaatregelen betreffen: • vervanging en reling vrijvervalriolering; • vervanging persleidingen; • vervanging versleten pompen en pompunits van de drukriolering; • onderzoeken functioneren riolering (onder andere meten aan overstorten); • onderhoud aan gemalen en pompen drukriolering en vrijvervalriolering (niet vooraf in te plannen reparaties). Financiering Om de uitvoer van de klimaatadaptatiestrategie te borgen, is binnen de rioleringsbudgetten voor de periode 2023-2030 een bedrag van € 50.000,- per jaar vrijgemaakt. Dit wordt gebruikt voor aanvullende onderzoeken, ondersteuning van initiatieven, opstellen van richtlijnen en ondersteuning in de uitvoer van de klimaatadaptatiestrategie. De kosten voor de uitvoering van klimaatadaptieve maatregelen zijn ondergebracht in de investeringen van de vrijvervalriolering. Het reguliere preventieve onderhoud aan rioleringen gebeurt op basis van het operationeel plan. Met dit onderhoud is in 2025 een bedrag gemoeid van € 1.791.639 (inclusief kapitaallasten, manuren en tractie). De geplande investeringen in 2025 zijn: € 460.000 voor vrijvervalriolering, € 124.000 voor rioolgemalen, € 205.000 voor de pompunits en € 403.000 voor de persleidingen.
Water Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 127 Het Hoogheemraadschap van Delfland is, binnen haar beheergebied, verantwoordelijk voor de waterkwantiteit en -kwaliteit. Daarom eist het hoogheemraadschap met de regelgeving in de zogenaamde ‘keur’ dat alle watergangen voldoen aan de normen die zij daaraan stelt. Deze normen bepalen onder meer de diepte van de watergang en de hoeveelheid plantengroei die is toegestaan. Afhankelijk van het type watergang en de daarvoor geldende normen moet het onderhoud minder of meer frequent uitgevoerd worden. De eigenaren en/of aangelanden van de watergangen zijn voor deze uitvoering verantwoordelijk. De gemeente is eigenaar en aangelande van een groot aantal watergangen of delen daarvan. Voor de gemeente betekent dit dat zij hieraan jaarlijks onderhoud moet uitvoeren. In 2024 heeft het Hoogheemraadschap van Delfland nieuw baggerbeleid vastgesteld. Hierin is opgenomen dat het hoogheemraadschap meer voor gemeenten wil gaan baggeren. In 2025 zijn de eerste verkennende gesprekken hierover gevoerd met het hoogheemraadschap. Voor het maaiwerk lopen er meerjarige onderhoudscontracten. In 2025 is het lopende contract vernieuwd. In 2026 wordt dit opnieuw aanbesteed.
De belangrijkste onderhoudsmaatregelen betreffen: • uitmaaien van de watergangen; • baggerwerkzaamheden; • maaien van de slootkanten; • verwijderen van drijfvuil en overhangende takken. Financiering Het reguliere preventieve onderhoud aan water gebeurt op basis van het onderhoudsplan en meerjarige onderhoudsbestekken. Met dit onderhoud is in 2025 een bedrag gemoeid van circa € 542.415. Groen De gemeenteraad heeft het ‘Groenbeleidsplan Midden-Delfland 2007-2022’, zoals uit de titel blijkt, vastgesteld voor de periode 2007-2022. Bij de vaststelling is bewust gekozen voor een lange looptijd van het plan. De reden daarvan is dat ontwikkelingen in het openbaar groen vaak langjarig zijn. Bestendigheid in beleid is belangrijk om het groenbeheer goed uit te kunnen voeren. In januari 2026 is er een nieuw groenbeleidsplan vastgesteld. De groenvoorzieningen in Midden-Delfland worden door de eigen dienst en door aannemers onderhouden. Het overgrote deel van het onderhoud is uitbesteed aan aannemers. De afspraken met de aannemers over planmatige uitvoering van het onderhoud zijn vastgelegd in meerjarige onderhoudscontracten (groenbestekken). In 2025 zijn nieuwe contracten afgesloten voor de drie kernen. In elke kern doet één aannemer het groenonderhoud en onkruidbestrijding op verharding en vegen.
Financiering Met het groenonderhoud is een bedrag gemoeid van € 1.365.394 in 2025, inclusief vaste lasten zoals kapitaallasten, manuren en tractie. De direct inzetbare middelen voor het dagelijks beheer en onderhoud van het openbaar groen bedragen in 2025 € 1.313.564. Dit is exclusief investeringen. Speelplaatsen Het beleidsplan (Nota spelen) is gericht op een ontwikkeling van het aanbod van speelvoorzieningen. Het areaal speelplekken verandert geleidelijk. Aanpassingen leiden tot een betere spreiding van het aanbod. Speeltoestellen verouderen en zijn in principe na 10 tot 15 jaar afgeschreven, afhankelijk van het materiaal. Door het opstellen en bijhouden van een beheer-, vervangings- en Jaarstukken 2025 128 Gemeente Midden-Delfland onderhoudsprogramma kunnen de speelterreinen kwalitatief in goede conditie worden gehouden en voldoen deze aan de veiligheidseisen. In het beleidsplan is op basis van wetgeving en de kwaliteit van de speelplaatsen een vervangingsoverzicht opgesteld. Het reguliere preventieve onderhoud aan speelvoorzieningen gebeurt op basis van het beleidsplan. In januari 2026 is er een nieuw beleidsplan vastgesteld. De gemeente voert het onderhoud aan speelterreinen zelf uit. Maandelijks controleren wij de toestellen en terreinen. Ook voeren wij jaarlijks een algemene veiligheidsinspectie uit. Bij gebreken en/of schade nemen wij direct maatregelen.
De controles en verrichte reparaties tekenen wij op in een logboek. In 2025 is er ook een inspectie door een extern bedrijf uitgevoerd, voorafgaand aan het opstellen van het nieuwe beleidsplan. Financiering Met dit onderhoud is een bedrag gemoeid van € 226.368 in 2025. In 2025 is voor het uitvoeren van reconstructies aan speelvoorzieningen een investeringskrediet geraamd van € 130.000. Openbare verlichting Het verbeteren en het energiezuiniger maken van de openbare verlichting vindt plaats aan de hand van het beheerplan (Keuzenotitie openbare verlichting). Het reguliere preventieve onderhoud aan openbare verlichting vindt plaats op basis van het onderhoudsplan. Afgeschreven verlichting vervangen wij voor zuinige, slimme en innovatieve verlichting. In het (landelijke) energieakkoord voor duurzaam energiebeleid zijn doelstellingen op het gebied van energiebezuiniging beschreven. Aan de hand van het beheerplan willen we bereiken dat de openbare verlichting: • conform de ROVL-2011 richtlijnen in goede staat van onderhoud blijft; • wanneer mogelijk wordt verbeterd; • conform de doelstelling energiezuiniger en slimmer wordt. Financiering Met het onderhoud is in 2025 een bedrag gemoeid van € 492.372 inclusief vaste lasten.
De direct inzetbare financiële middelen voor het laten branden van en het dagelijks beheer en onderhoud aan de openbare verlichting bedragen in 2025 circa € 342.846. Dit is exclusief investeringen. Civiele kunstwerken Onder de civiele kunstwerken verstaan wij bruggen, brugduikers, kades, damwanden, stuwen en beschoeiingen. De bruggen en brugduikers worden driejaarlijks geïnspecteerd. De laatste inspectie was in 2023. Het onderhoud wordt uitgevoerd conform de inspectieresultaten. Voor de kades, damwanden, stuwen en beschoeiingen zijn in 2024 nieuwe beheerplannen vastgesteld. Voor de bruggen is ook in 2024 het geactualiseerde beheerplan vastgesteld. Financiering Met het preventieve en correctieve onderhoud is in 2025 een bedrag gemoeid van € 520.603 inclusief vaste lasten zoals kapitaallasten, manuren en tractie. De direct inzetbare middelen voor het dagelijks beheer en onderhoud van de civiele kunstwerken bedragen in 2025 € 415.860. Gebouwen De huidige vastgoedportefeuille is grotendeels historisch gegroeid en niet ontstaan vanuit een overkoepelende visie op het gemeentelijke vastgoed. Een aantal gebouwen heeft niet tot nauwelijks Jaarstukken 2025 een maatschappelijke of commerciële functie, zoals de kerktoren in Maasland.
Losse grond, de openbare ruimte, renovaties en (school)gebouwen waarop de gemeente nog een economisch claimrecht heeft, vallen buiten de scope van het beheer van de gemeentelijke gebouwen. In 2024 is er een beheerplan onderhoud gemeentelijke gebouwen vastgesteld. Dit plan onderbouwt de voorziening die is ingesteld voor het meerjarig groot onderhoud van het gemeentelijk vastgoed. In het beheerplan wordt het te hanteren beheer voor een doelmatig en efficiënt onderhoud van deze gebouwen beschreven. Daarnaast is de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen onderdeel van het beheerplan. Op dit moment heeft de gemeente 34 gebouwen in beheer en eigendom, waarbij aan 28 gebouwen groot onderhoud wordt uitgevoerd. Financiering Voor het groot onderhoud van de gemeentelijke gebouwen is vanaf 2025 een voorziening ingesteld. Deze voorziening moet de kosten dekken voor het groot onderhoud in de komende 10 jaar inclusief verduurzaming. Het restant van de reserve groot onderhoud gebouwen en de reeds toegekende kredieten voor groot onderhoud zijn eenmalig in de voorziening gestort. Meldingen buitenruimte In 2025 zijn er 4619 meldingen over de buitenruimte gemaakt. Dit is bijna 8% meer dan het jaar ervoor. Hieronder het overzicht van het totaal aantal meldingen in de afgelopen jaren en de uitsplitsing van de meldingen in 2025 per categorie.
De toename ten opzichte van 2024 zit vooral in de categorieën 'Afval en reiniging', 'Overlast/handhaving' en 'Speelvoorzieningen'. Jaar | Aantal meldingen 2023 | 3631 2024 | 4283 2025 | 4619 Totaal aantal | Totaal 2023 | Totaal 2024 | Totaal 2025 meldingen per categorie Straatmeubilair, | 742 | 720 | 650 (waarvan 429 verkeersborden, | openbare verlichting) straatverlichting en verkeerslichten Wegen, bruggen en | 573 | 674 | 705 gladheid Groen | 701 | 766 | 717 Afval en reiniging | 418 | 644 | 758 Verkeer en parkeren | 253 | 233 | 268 Riolering | 177 | 114 | 76 Dieren en plaagdieren | 120 | 114 | 147 Sloten, vijvers en | 65 | 58 | 82 singels Speelvoorzieningen | 129 | 121 | 197 Wijk in aanbouw | 10 | 26 | 30 Begraafplaats | 5 | 3 | 8 Overlast/Handhaving | 438 | 810 | 981 Totaal | 3631 | 4283 | 4619 Gemeente Midden-Delfland | 129 Jaarstukken 2025 130 Gemeente Midden-Delfland Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 131 Verbonden partijen Op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording moet inzicht gegeven worden in de zogenaamde 'verbonden partijen'. Het gaat hierbij minimaal om rechtspersonen waar de gemeente een bestuurlijk en financieel belang heeft. Aan deze paragraven kunnen eventueel ook publieke of privaatrechtelijke rechtspersonen toegevoegd worden als dit vanuit het gemeentelijk belang wenselijk is.
Gemeentelijke deelname aan een rechtspersoon is een middel om het publieke belang te dienen of een publieke taak uit te voeren. Bij publiekrechtelijke rechtspersonen gaat het om bijvoorbeeld gemeenschappelijke regelingen. Bij privaatrechtelijke rechtspersonen gaat het o.a. om vennootschappen en stichtingen. De paragraaf 'verbonden partijen' ondersteunt de gemeenteraad bij het uitoefenen van zijn toezichthoudende functie. Daarnaast is de verbonden partij betrokken bij de uitvoering van een gemeentelijke taak. Als onderdeel van een programma van de begroting blijft de gemeente in beginsel verantwoordelijk voor de uitvoering van die taak. Deze paragraaf ondersteunt de gemeenteraad bij zijn kaderstellende en controlerende functie op die programma's. Beleidsmatige informatie is daarmee onderdeel van de specifieke programma waar de verbonden partij bij betrokken is. Overzicht verbonden partijen 1. Gemeenschappelijke regelingen • Bedrijvenschap Harnaschpolder • Metropoolregio Rotterdam – Den Haag • Veiligheidsregio Haaglanden • GGD en VT Haaglanden • Servicebureau jeugdhulp haaglanden • Gemeenschappelijke regeling Archiefbeheer Midden-Delfland • Gemeenschappelijke regeling Archeologie Midden-Delfland • Omgevingsdienst Haaglanden • Regionaal reinigingsbedrijf Avalex 2. Vennootschappen en coöperaties A. Besloten vennootschappen • o B.V. Evides B.
Naamloze vennootschappen • o NV Bank Nederlandse Gemeenten o NV Juva C. Coöperatieve vereniging • o Coöperatief beheer groengebieden Midden-Delfland U.A. 3. Stichtingen en verenigingen A. Stichtingen Jaarstukken 2025 132 Gemeente Midden-Delfland • o Stichting Groenfonds Midden-Delfland o Stichting Businesspark Haaglanden o Stichting Landschapsfonds Hof van Delfland Bijdrage gemeente 2025 Dividend 2025 Gemeenschappelijke regelingen Bedrijvenschap Harnaschpolder n.v.t. Metropoolregio Rotterdam-Den Haag € 59.503 Veiligheidsregio Haaglanden € 1.305.600 Gemeentelijke Gezondheidsdienst Haaglanden (GGD) € 409.000 Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (H-10) € 78.200 GR Archiefbeheer Midden-Delfland € 56.347 GR Archeologie Midden-Delfland € 35.922 Omgevingsdienst Haaglanden € 702.000 Regionaal reinigingsbedrijf Avalex € 2.308.087 Vennootschappen en Coöperaties Evides B.V. € 77.125 Bank Nederlandse Gemeenten N.V. € 121.971 Juva N.V. € 1.768.000 Coöperatief beheer groengebieden Midden-Delfland U.A. € 40.906 Stichtingen en verenigingen Stichting Groenfonds n.v.t. Stichting Businesspark Haaglanden € 8.440 Stichting Landschapsfonds Hof van Delfland n.v.t.
*zie voor extra informatie de toelichting bij de verbonden partijen Naam Bedrijvenschap Harnaschpolder Vestigingsplaats Schipluiden Rechtsvorm Gemeenschappelijke regeling (GR) Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 133 Naam Bedrijvenschap Harnaschpolder Financieel belang gemeente De gemeenten Midden-Delfland en Den Haag participeren beiden risicodragend. Een tekort wordt verdeeld in de verhouding 15% (Midden-Delfland) en 85% (Den Haag). De laatst vastgestelde grondexploitatieberekening is van prijspeil 01-07-2025 en de actualisatie tot en met 30 juni 2026. Het Bedrijvenschap schat het tekort op € 8,82 miljoen. Het aandeel voor gemeente Midden-Delfland bedraagt daarbij € 1,32 miljoen. Dit tekort hebben wij afgedekt in de 'Voorziening bijdrage tekort Bedrijvenschap: Daarnaast draagt de gemeente zorg voor het afdekken van haar aandeel van 15% van de risico's en kansen. Vermogenspositie AAAAAAAAAAAAAA31-12-2025 AA 31-12-2024 Eigen vermogen AA € - 8.818.000A € - 10.048.000 Vreemd vermogenA € 19.694.529 AA € 20.163.073 Bestuurlijk belang gemeente Lid van het Algemeen Bestuur zijn de portefeuillehouders: de heer Voskamp, mevrouw Oderwald en de heer Klijmij-van der Laan. De heer Voskamp is ook lid van het Dagelijks bestuur. Het voorzitterschap rouleert jaarlijks tussen beide gemeenten. De portefeuillehouder van de gemeente Midden-Delfland was in 2025 voorzitter van het DB en AB.
Eventuele risico's In de grondexploitatieberekening van het Bedrijvenschap zijn de positieve en negatieve risico’s beschreven. De gemeente Den Haag draagt 85% van het nadelig saldo en de gemeente Midden-Delfland 15%. Overige informatie Wat willen we met de deelname bereiken? Met de deelname wordt onder meer beoogd de werkgelegenheid en de lokale en regionale economie een impuls te geven, een kwalitatieve invulling te geven aan het bedrijventerrein en zorg te dragen voor de beleidsmatige afstemming met de woningbouw in de Harnaschpolder. Verder is de gemeente Midden-Delfland een volwaardig partner bij de ontwikkeling, waarmee een sterke externe oriëntatie vanuit de gemeente Midden-Delfland is gewaarborgd. Binnen de bestuurlijke en ambtelijke organisatie is sprake van een functiescheiding om te zorgen dat de algemene publieke taken vergunningverlener-toezichthouder Jaarstukken 2025 134 Gemeente Midden-Delfland Naam Bedrijvenschap Harnaschpolder onafhankelijk en objectief worden uitgevoerd ten opzichte van de rollen deelnemer en eigenaar van de gemeenschappelijke regeling. Wat zijn de beleidsvoornemens? Via de deelname aan het Algemeen Bestuur en Dagelijks Bestuur geven wij invulling aan de bovengenoemde uitgangspunten. Daarnaast stelt de gemeentelijke organisatie capaciteit beschikbaar om de genoemde doelstellingen te bereiken (via detachering).