CConstaterende datMidden-Delfland
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2025 (11-6-2026)

Gemeenteraad 7 juli 2026, gemeente Midden-DelflandBij agendapunt: Jaarstukken 202574.174 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 9

Het gaat om regelingen zoals de Vliegende Brigade, de Knelpuntenpot Sociale Woningbouw en de Startbouwimpuls. We bewaken welke projecten hiervoor in aanmerking komen en zorgen voor een tijdige aanvraag. Instrumenten Jaarstukken 2025 80 Gemeente Midden-Delfland • Woonvisie 2024-2030. • Toekomstvisie 2050 • Omgevingsvisie 1.0 • Visie Behoud door ontwikkeling (Vitale Dorpen 2025) • Huisvestingsverordening Midden-Delfland 2023 • Regionale Realisatie Agenda: gemeentelijk aandeel in regionale nieuwe woningmarktafspraken • Prestatieafspraken met Wonen Midden-Delfland • Wet maatschappelijke ondersteuning en de voorzieningen die daarop gebaseerd zijn (wonen, zorg en welzijn) • Bestuurlijke Tafel Wonen (de ambtelijke en bestuurlijke samenwerking in de woningmarktregio Haaglanden) • Anti-speculatiebeleid 2017 • Beleidsnotitie Afkoop Sociale Woningbouw (gekoppeld aan Omgevingsvisie) Wat hebben we gedaan? Resultaten 2025 Met het woonbeleid willen we onze vitale dorpen gehouden. We doen dit door te streven naar een evenwichtig woningaanbod en bevordering van doorstroming. Voor het in stand houden van voorzieningen en daarmee de leefbaarheid in de dorpen van Midden-Delfland is (betaalbaar) wonen van groot belang. Woningcorporatie In 2025 is constructief samengewerkt met de nieuwe fusieorganisatie WoonWest.

Samen met de corporatie en de huurdersvereniging zijn nieuwe jaarlijkse prestatieafspraken gemaakt. Herziening Huisvestingsverordening Per 1 januari 2024 is een wijziging van Huisvestingwet doorgevoerd. Dit heeft onder andere geleid tot een technische en beleidsarme wijziging van de huisvestingsverordening eind 2024. De huidige verordening loopt tot 1 juli 2027, in 2025 is gestart met de evaluatie van de huidige verordening. In 2026 komt een beleidsarme tussentijdse wijziging waarna naar verwachting per 1 juli 2027 een grote wijziging van de verordening plaats gaat vinden. Hierin wordt de uitwerking van de wet Versterking Regie Volkshuisvesting en daarmee afspraken in de regionale woonzorgvisie verwerkt en wordt de evaluatie van de huidige verordening geïmplementeerd. Uitvoering Woningbouwprogramma Ons woningbouwprogramma is vastgelegd in de Regionale Realisatie Agenda (de Woondeal) en door de Provincie Zuid-Holland vastgesteld. In dit programma is de ambitie opgenomen om 474 woningen te realiseren tot en met 2030. Ook zijn nieuwe woningbouwplannen verder voorbereid of gerealiseerd. De bouw van de Maaslandse Zoom en de Woudselaan is gestart in 2025, daarnaast is het bouwrijp maken van Keenenburg V en het plan Casa Molinos in Den Hoorn gestart.

De gemeente heeft actief grondbeleid gevoerd en een vrijstaande woning aan de Kasteellaan 30 in Schipluiden aangekocht om 23-28 appartementen voor senioren te realiseren, in december is de ontwikkelvisie, strategisch plan van aanpak en het ruimtelijk kader van De Kroon door de gemeenteraad vastgesteld. De omgevingsvergunning voor Centrum Plan Den Hoorn is afgegeven en de omgevingsvergunning voor Hof van Keenenburg is voorbereid voor vergunning begin 2026. Naar aanleiding van de motie Geef Wonen de Ruimte is gestart met een verkenning en onderzoek naar woningbouwlocaties na 2030, besluitvorming vindt in 2026 plaats. Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 81 Aandacht voor wonen met zorg De woonvisie beschrijft het ontwikkelen van een woonzorgvisie. In 2025 is gestart met het opstellen van deze lokale visie op wonen, welzijn en zorg. In het project de Kroon wordt ingezet op huisvesting van senioren, zodat doorstroming in de kern Schipluiden op gang komt. In samenwerking met de regio Haaglanden wordt de invoering van de wet Versterking Regie Volkshuisvesting voorbereid door het opstellen van een regionale woonzorgvisie. Spreidingswet en opvang ontheemden Oekraïne Voor de uitvoering van de Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet) en de Tijdelijke wet opvang ontheemden Oekraïne is regionale afstemming en samenwerking wenselijk.

Met een financiële ondersteuning vanuit het Rijk en provincie vindt dit plaats binnen de regio Haaglanden. In deze samenwerking is het wettelijk verplichte regionale spreidingsplan afgestemd. Meerwaarde van de samenwerking is de uitwisseling van praktische informatie bij de uitvoering van de wetgeving, uitwisselen van informatie op aanvullende beleidsterreinen en de feitelijke bemiddeling bij plaatsing van ontheemden Oekraïne in de regionale opvanglocaties. In het regionaal Spreidingsplan zijn de taakstellingen per gemeente opgenomen. Voor Midden-Delfland waren dat 133 opvangplekken, waarvan 11 voor alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV). Met het COA is voor het AZC Den Hoorn contractueel afgesloten dat de locatie plaats biedt voor maximaal 225 mensen, waarvan 25 AMV. Op 19 december 2024 heeft de minister van Asiel en Migratie het provinciaal verdeelbesluit Zuid-Holland vastgesteld. Hierin is voor Midden-Delfland een taakstelling van 225 opvangplekken opgenomen. Voor de opvang van ontheemden Oekraïne is de inspanningsverplichting voor Midden-Delfland in 2025 verhoogd van 65 naar 73 opvangplekken omdat meer Oekraïners in Nederland om huisvesting vragen. De locatie Euterpe heeft maximaal 52 opvangplekken en biedt onvoldoende capaciteit voor deze toegenomen inspanningsverplichting.

In regionaal verband is het gemeentelijk standpunt dit capaciteitstekort vooralsnog niet in te vullen, ook vanuit de overcapaciteit AZC Den Hoorn en het ontbreken van ambtelijke capaciteit voor het opzetten van een extra project om een aanvullende locatie te realiseren. Realisatie AZC In 2025 zijn nagenoeg alle voorbereidende werkzaamheden (conform het raadsbesluit van oktober 2023, de bestuursovereenkomst, de aanvullende werkafspraken en het projectplan) afgerond voor het realiseren van de opvanglocatie voor vluchtelingen in de Harnaschpolder. Hiermee is opening van de locatie in het vroege voorjaar van 2026 mogelijk geworden. Maximaal benutten subsidiemogelijkheden voor woningbouw Rijk en provincie bieden subsidiemogelijkheden aan om woningbouwprogrammering te stimuleren. Het gaat hier om bijdragen die een impuls moeten geven aan het versnellen van woningbouw of het bijdragen bij een tekort. In 2025 is voor het AZC gebruik gemaakt van de subsidieregeling Versnelling realisatie asielopvang. Wat heeft het gekost? Beschikbare middelen Primitieve begroting 2025 Begroting incl. wijzigingen Werkelijk 2025 Verschil U € 1.494.902 € 2.038.935 € 2.219.316 - € 180.381 Jaarstukken 2025 Beschikbare | Primitieve | Begroting incl.

| Werkelijk 2025 | Verschil middelen | begroting 2025 | wijzigingen Bouw- en | € 1.494.902 | € 2.038.935 | € 2.219.316 | - € 180.381 woningtoezicht I | - € 1.221.425 | - € 1.267.679 | - € 1.303.415 | € 35.736 Bouw- en | - € 1.221.425 | - € 1.267.679 | - € 1.303.415 | € 35.736 woningtoezicht € 273.477 | € 771.256 | € 915.901 | - € 144.645 Toelichting financiële afwijking Uitgaven Overschrijding Bouw- en woningtoezicht (€ 180.381) Betreft enerzijds een onderschrijding op advieskosten (€ -63.617) en automatiseringskosten (€ -27.542). Anderzijds een overschrijding op inhuur personeel (€ 118.655), ureninzet realisatie AZC (€ 73.872) waar een subsidie tegenover staat (zie inkomsten) en het restant zit voornamelijk in een verschuiving van werkgeverslasten (€ 99.956). Inkomsten Overschrijding Bouw- en woningtoezicht (€ 35.736) De onderschrijding op dit taakveld wordt voornamelijk veroorzaakt door een afname van incidentele bouwleges bij zowel woningbouw als bedrijventerrein (€ -332.064). Hiervan is melding gemaakt in de decemberbrief/raadsbrief. Er zijn SiSa inkomsten (€ 322.000) te ontvangen vanuit de Realisatiestimulans woningbouw (betaalbaar), deze inkomsten verkleinen het verlies op het resultaat van de grondexploitaties. Een geraamde inkomst voor uitgiften gronden in erfpacht is niet gereedgekomen (€ -46.254).

Het restant zit voornamelijk in een ontvangen subsidie (€ 80.000) ter dekking van ambtelijke ureninzet ontvangen voor het project 'realisatie AZC' (zie uitgaven). Beleidsveld grondzaken Beleidsdoel De gemeente wil een regierol vervullen bij ruimtelijke ontwikkelingen. Het grondbeleid is ondersteunend aan de beleidsvelden Midden-Delfland® 2025 en Vitale Dorpen in 2025. Wat willen we bereiken? Het beschikbaar hebben van gronden, tegen (maatschappelijk) acceptabele kosten, voor de doeleinden van andere programma’s. Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Het beleidsveld grondzaken heeft een indirecte relatie met Cittaslow. De grondexploitatie is gericht op het bereiken van voorafgaand geformuleerde doelstellingen vanuit andere beleidsvelden. Daarbij zijn de waarden van Cittaslow uitgangspunt, zoals het betrekken van inwoners, een hoogwaardige inrichting van de openbare ruimte, sociale woningbouw en duurzaam bouwen. Wat gaan we daarvoor doen? 82 | Gemeente Midden-Delfland Jaarstukken 2025 Het volgens planning beschikbaar hebben van gronden voor de doeleinden van andere programma’s, zoals onderwijs en welzijn. De planningen zijn onderdeel van de door het college van B&W vastgestelde projectplannen. Concrete acties voor 2025 In 2025 vaststellen van de geactualiseerde Nota Grondbeleid.

De Toekomstvisie 2050, de Woonvisie 2024-2030 en de actuele woonagenda zijn Input voor de actualisatie, die tevens wordt afgestemd op de opties van de nieuwe Omgevingswet. Instrumenten • | Nota Grondbeleid; • | Jaarlijkse herziening grondexploitaties, en bijbehorende risicoanalyse en het meerjarenprogramma grondexploitaties (ontwikkeling reserve grondexploitaties). Wat hebben we gedaan? Resultaten 2025 Het volgens planning beschikbaar hebben van gronden voor de doeleinden van andere programma’s, zoals onderwijs en welzijn. De planningen zijn onderdeel van de door het college van B&W vastgestelde projectplannen. In het kader van actief grondbeleid is het perceel Kasteellaan 30 te Schipluiden aangekocht ten behoeve van de realisatie van woningbouw. Onder 'toelichting financiële afwijkingen' is per gemeentelijke grondexploitatie een toelichting opgenomen op de activiteiten die in het afgelopen jaar hebben plaatsgevonden. Instrumenten • | Nota Grondbeleid; • | Jaarlijkse herziening van de grondexploitaties, inclusief de bijbehorende risicoanalyse en het Meerjarenprogramma Grondexploitaties (ontwikkeling van de reserve grondexploitaties).

Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen Met de deelname aan Bedrijvenschap Harnaschpolder wordt onder meer beoogd de werkgelegenheid en de lokale en regionale economie een impuls te geven, een kwalitatieve invulling te geven aan het bedrijventerrein en zorg te dragen voor de beleidsmatige afstemming met de woningbouw in de Harnaschpolder. Verder is de gemeente Midden-Delfland een volwaardig partner bij de ontwikkeling, waarmee een sterke externe oriëntatie vanuit de gemeente Midden-Delfland is gewaarborgd. Wat heeft het gekost? Beschikbare | Primitieve | Begroting incl. | Werkelijk 2025 | Verschil middelen | begroting 2025 | wijzigingen U | € 2.231.448 | € 4.166.685 | € 5.401.206 | - € 1.238.501 Grondexploitatie | € 2.231.448 | € 4.166.685 | € 5.401.206 | - € 1.238.501 s I | - € 3.324.675 | - € 5.419.941 | - € 5.134.184 | - € 285.757 Gemeente Midden-Delfland | 83 Jaarstukken 2025 84 Gemeente Midden-Delfland Beschikbare middelen Primitieve begroting 2025 Begroting incl.

wijzigingen Werkelijk 2025 Verschil Grondexploitatie s - € 3.324.675 - € 5.419.941 - € 5.134.184 - € 285.757 - € 1.093.227 - € 1.253.256 € 267.022 - € 1.524.258 Toelichting financiële afwijking Uitgaven en inkomsten Grondexploitaties Bij zowel de uitgaven als de inkomsten is de feitelijke uitvoering van grondexploitaties sterk afhankelijk van procedures die doorlopen moeten worden en de momenten waarop kavels grond (kunnen) worden afgenomen. Inhoudelijke wijzigingen in de plannen worden aan de raad voorgelegd middels de jaarlijkse actualisatie van de grondexploitatieberekeningen (grexen). Hierna zijn de grote verschillen ten aanzien van de begroting en realisatie 2025 toegelicht. Centrumontwikkeling Den Hoorn • De uitbreiding van de Plus-supermarkt is inmiddels gestart en ook de plannen voor 28 appartementen met parkeerkelder kunnen doorgaan, nu alle vergunningen rond zijn en de voorverkoop is begonnen. Voor de ontwikkeling van de Jumbo-supermarkt met appartementen loopt de vergunningaanvraag nog, terwijl ondertussen afspraken worden geactualiseerd zodat de uitvoering later soepel kan starten. Door de vertraging van de vergunningprocedure is het merendeel van de werkzaamheden doorgeschoven naar 2026. Door deze vertraging zijn de opbrengsten ook naar 2026 doorgeschoven.

Bedrijventerreintjes Hooipolder • Door het verkennen van de locatie voor tijdelijke woningbouw zijn de kosten in de tijd doorgeschoven. Hierdoor verschuift ook de uitgifte van het kavel naar 2027. Keenenburg V • De tender voor Keenenburg V fase 2 is afgerond, waarna de winnende partij is gecontracteerd. In 2025 zijn ook de saneringswerkzaamheden afgerond en is gestart met voorbelasting en bouwrijp maken. Voor beide deelprojecten (Keenenburg V fase 2 is de vergunning verleend. Voor Huisvest de Huisartsen loopt momenteel de vergunningsaanvraag momenteel nog. Medio 2026 zijn beide locaties bouwrijp en aansluitend worden de gronden geleverd aan ontwikkelaars/kopers. Door de aangetroffen PFAS en de daarbij behorende procedure voor sanering is een deel van de kosten voor het bouwrijp maken naar 2026 doorgeschoven, waardoor ook de werkzaamheden voor het woonrijp maken opschuiven. Kreekzone • Fasen 1 t/m 3 zijn succesvol afgerond en in 2026 gaan we verder met de uitvoering van fase 4. De planning is één jaar verschoven doordat eerst is onderzocht of de units van De Sterappel konden worden hergebruikt op de locatie Zuidhoornseweg. Dit bleek uiteindelijk niet haalbaar. Door de aanwezigheid van de tijdelijke woningen zijn de kosten voor het bouwrijp maken naar 2026 doorgeschoven en schuiven ook de opbrengsten door.

Ruimte voor Ruimte • De natuurspeeltuin in Maaslandse Dam fase 2 is begin 2024 aangelegd en wordt verder afgerond met aanvullende maatregelen om de natuurvriendelijke oevers duurzaam te Jaarstukken 2025 versterken. Voor Maaslandse Dam fase 3 is het woonrijp maken aanbesteed en gepland voor 2026, waarbij ook verbeteringen aan de riolering worden meegenomen. Door de vaststelling van het nieuwe woonprogramma van de Zuidrand schuiven de kosten voor het bouw- en woonrijp maken en het saneren door. Als gevolg hiervan schuiven ook de opbrengsten door. Woudselaan • | Als gevolg van de ecologische QuickScan wordt aanvullend onderzoek uitgevoerd en worden maatregelen getroffen, waardoor de kosten en de opbrengsten van het deel van de vrije kavels zijn doorgeschoven. Mutaties reserve Mutaties | Werkelijk | Primitieve | Begroting incl. | Werkelijk | Verschil reserves | 2023 | begroting | wijzigingen | 2025 programma 7 | 2025 Uitgaven | € 1.442.461 | € 18.248 | € 432.843 | € 412.793 | € 20.050 Inkomsten | - € 676.438 | € 0 | - € 846.063 | - € 2.267.877 | € 1.421.814 Totaal | € 766.023 | € 18.248 | - € 413.220 | - € 1.855.084 | € 1.441.864 Uitgaven Storting in de Algemene reserve: • | In de Algemene reserve wordt in 2025 voor het budget 'Beleid 'Dorpenvisies' doorschuiven naar 2026' € 31.862 minder gestort dan begroot.

Dit komt doordat de werkelijke lasten hoger zijn dan tijdens de 4e periodieke begrotingswijziging verwacht. Inkomsten Onttrekking uit de reserve Grondexploitaties: • | Het verschil wordt voornamelijk verklaard door de onttrekking uit de reserve grondexploitaties. Er is voor € 1.497.360 onttrokken uit de reserve ter dekking van de verlies name grexen 2025. Deze verliezen kunnen vooraf niet begroot worden. Investeringen programma 7 Omschrijving | Bedrag | Bedrag | Bedrag | Afsluiten | Opmerkingen investering | begroot | werkelijk | restant | ja/nee krediet Aankoop | - € 3.194.831 | - € 3.194.831 | € 0 | Ja | Project kavels | afgerond Harnaschpold er Bouw- en | € 0 | - € 1.866 | € 1.866 | Nee | Loopt door in woonrijp | 2026 Gemeente Midden-Delfland | 85 Jaarstukken 2025 Omschrijving | Bedrag | Bedrag | Bedrag | Afsluiten | Opmerkingen investering | begroot | werkelijk | restant | ja/nee krediet maken Euterpe Maasland Grondexploita | € 131.728 | € 12.821 | € 118.907 | Nee | Loopt door in tie | 2026 Woudselaan Complex 13 | - € 17.008 | - € 10.422 | - € 6.586 | Nee | Loopt door in Hooipolder | 2026 Complex 14 | - € 167.411 | € 145.663 | - € 313.074 | Nee | Loopt door in (Centrumont | 2026 wikkeling Den Hoorn) Complex 17 | - € 624.259 | € 912.697 | - € 1.536.956 | Nee | Loopt door in (Keenenburg | 2026 V) Complex 22 | € 1.808.435 | € 84.432 | € 1.724.003 | Nee | Loopt door in

Grondexploita | 2026 tie Ruimte voor Ruimte Complex | € 1.382.283 | - € 13.343 | € 1.395.626 | Nee | Loopt door in Kreek zone | 2026 Look West Voorbereiding | € 46.849 | € 14.718 | € 32.131 | Nee | Loopt door in skrediet | 2026 centrumontwi kkeling Maasland Voorbereiding | € 31.688 | € 23.440 | € 8.248 | Nee | Loopt door in skrediet | 2026 Hoornbloem Grondexploita | - € 36.977 | € 0 | - € 36.977 | Nee | Loopt door in tie | 2026 vastgoedzone Den Hoorn Grondwaarde | € 1.750.000 | € 1.751.974 | - € 1.974 | Nee | Loopt door in Kasteellaan | 2026 30 Schipluiden Voorbereiding | € 200.000 | € 101.126 | € 98.874 | Nee | Loopt door in skrediet | 2026 Kroon - Kasteellaan 30 Grond in | - € 448.550 | - € 435.300 | - € 13.250 | Nee | Loopt door in erfpacht | 2026 86 | Gemeente Midden-Delfland Jaarstukken 2025 Algemene dekkingsmiddelen Overzicht van algemene dekkingsmiddelen Het overzicht algemene dekkingsmiddelen is geen (beleids)programma en heeft daardoor een aparte plaats. De financiële middelen in al hun verschijningsvormen zijn dienstbaar aan het beleid. Tegelijkertijd zijn de financiële middelen de randvoorwaarden voor het te voeren beleid. Daarbij wordt een evenwicht gezocht tussen ambities en mogelijkheden. De voorschriften en regelgeving met betrekking tot het financiële beleid nemen ieder jaar toe.

Hierdoor wordt de financiële ruimte beperkt maar tegelijkertijd wordt voorkomen dat onverantwoorde toepassingen worden gekozen. In algemene termen kan gesteld worden dat het financiële beleid erop gericht is op korte en lange termijn te voorzien in voldoende financiële middelen om mogelijkheden en ambities met elkaar in evenwicht te houden. Omdat de voorgeschreven meerjarencijfers niet verder gaan dan het begrotingsjaar en de drie daaropvolgende jaren is een financieel perspectief opgesteld voor de langere termijn (zie Financieel meerjarenperspectief). Op deze manier wordt bereikt dat het korte termijnbeleid past in en bijdraagt aan de noodzakelijke aanpassingen op langere termijn. In de volgende tabel wordt een overzicht gegeven van de algemene dekkingsmiddelen. Onder de tabel worden de onderdelen toegelicht. Wat heeft het gekost? Beschikbare | Primitieve | Begroting incl.

| Werkelijk 2025 | Verschil middelen | begroting 2025 | wijzigingen U | € 1.566.153 | € 1.801.633 | € 1.880.691 | - € 79.058 Algemene baten | € 6.000 | € 6.000 | € 0 | € 6.000 en lasten OZB niet woning | € 0 | € 0 | € 87 | - € 87 OZB woning | € 427.519 | € 425.797 | € 511.750 | - € 85.953 Treasury | € 1.132.634 | € 1.369.836 | € 1.368.854 | € 982 I | - € 40.615.727 | - € 43.224.262 | - € 43.267.030 | € 42.768 Algemene | - € 30.463.938 | - € 32.199.769 | - € 32.099.091 | - € 100.678 uitkering OZB niet woning | - € 2.372.174 | - € 2.577.174 | - € 2.692.915 | € 115.741 OZB woning | - € 4.408.182 | - € 4.349.182 | - € 4.345.291 | - € 3.891 Treasury | - € 3.371.433 | - € 4.098.137 | - € 4.129.732 | € 31.595 - € 39.049.574 | - € 41.422.629 | - € 41.386.339 | - € 36.290 Toelichting financiële afwijking Uitgaven Overschrijding OZB woningen (€ 85.953) Deze overschrijding is met name het gevolg van hogere kosten voor de implementatie van nieuwe software bij het team Belastingen. Dit heeft onder meer geleid tot opleidingskosten die buiten de Gemeente Midden-Delfland | 87 Jaarstukken 2025 opdrachtsom vielen en extra personele inzet om naast de lopende werkzaamheden de implementatie te kunnen realiseren. Baten Onderschrijding Algemene uitkering (€ 100.678 ) Door het jaar heen wordt de raming van de algemene uitkering aangepast aan de verschillende circulaires.

De decembercirculaire komt echter te laat om de financiële consequenties daarvan nog te kunnen verwerken in de begroting (€ 100.671). Daarnaast hebben er verrekeningen plaats gevonden over voorgaande jaren. Overschrijding OZB niet-woningen (€ 115.741) Voor het begroten van de te verwachten opbrengst wordt rekening gehouden met de te verwachten waardeontwikkeling van de niet-woningen. Ook wordt ingeschat wat er aan areaalontwikkeling en gegronde bezwaren te verwachten is. Voor de niet-woningen is er ook een gebruikersbelasting OZB, daarom wordt een inschatting gemaakt van de leegstand. Wanneer één of meer van deze factoren afwijkt van waar rekening mee is gehouden, zorgt dit voor een meer- of minderopbrengst, in dit geval een meeropbrengst. Overschrijding Treasury (€ 31.595) Rente baten zijn hoger uitgevallen vanuit de schatkistbankieren (ca € 30.000). Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? De BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. Het dienen van het maatschappelijk belang bindt de bank met de gemeente. Daarom houdt de gemeente een beperkt aantal aandelen in de bank. Met de deelname aan Juva N.V. is een ongestoorde levering van gas en elektriciteit aan burgers en bedrijven binnen de gemeente gegarandeerd.

Het doel van Evides is het altijd kunnen leveren van schoon en hoogwaardig drinkwater en het continu beschikbaar hebben van industriewater dat aan strenge normen voldoen. Voor de bovenstaande partijen geldt dat er naast het maatschappelijk belang eveneens sprake is van een financieel belang voor de gemeente. De jaarlijkse winstuitkeringen (dividend) vormt een relevante inkomstenpost. Mutaties reserve Mutaties | Werkelijk | Primitieve | Begoting incl. | Werkelijk | Verschil reserves | 2024 | begroting | wijzigingen | 2025 algemene | 2025 dekkingsmidd elen Uitgaven | € 44.785 | € 151 | € 154 | € 154 | € 0 Inkomsten | - € 429.375 | - € 529.900 | - € 940.984 | - € 398.484 | - € 542.500 - € 384.590 | - € 529.749 | - € 940.830 | - € 398.330 | - € 542.500 Inkomsten: 88 | Gemeente Midden-Delfland Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 89 Het verschil wordt veroorzaakt door een terugdraaiing van een mutatie van € 542.500. De afboeking hiervan zit in de programma 5 en veroorzaakt daar ook het verschil. Deze mutatie samen is € 0. Jaarstukken 2025 Overhead Overzicht van de kosten Overhead In het gewijzigde Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) worden baten en lasten van de overhead niet meer onder de afzonderlijke programma’s geregistreerd, maar centraal onder een afzonderlijk taakveld.

Hiermee vervalt de noodzaak van een complexe en veelal ondoorzichtige kostentoerekening aan alle gemeentelijke taken en activiteiten. Hiermee wint de begroting en verantwoording aan transparantie. De gemeenteraad kan beter sturen op de bedrijfsvoering. Bovendien kan door het hanteren van een eenduidige systematiek een betere vergelijking worden gemaakt met andere gemeenten. Om te voorkomen dat er verschillen gaan optreden in de wijze van toerekening van overhead is een algemene definitie van overhead voorgeschreven: Alle bedrijfskosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces. Uitgangspunt van deze definitie is dat kosten zoveel mogelijk direct worden toegerekend aan de betreffende taken/activiteiten. Volgens deze nieuwe methodiek wordt in de begroting en verantwoording niet meer gerekend met de integrale kostprijs. In een aantal gevallen speelt het hanteren van een integrale kostprijs nog wel een rol. Dit om te voorkomen dat dit voor deze gevallen leidt tot een tekort in de begroting. Als voorbeelden kunnen worden genoemd: de grondexploitaties, investering en andere (subsidie)trajecten, die gepaard gaan met activering en afschrijving, waar vaak specifieke dekkingsposten voor bestaan. Voor deze gevallen is het toerekenen van overhead en (eventueel) rente wel toegestaan.

Ten aanzien van taken/activiteiten en daarmee samenhangende diensten waarvoor kostendekkende tarieven berekend mogen worden (bijvoorbeeld afval en riolering), geldt dat het niet meenemen van overhead betekent dat voor die producten een positief resultaat kan ontstaan. Dit komt doordat gemeenten overhead wel mogen meenemen in de berekening van de tarieven. Om die reden is in het gewijzigde BBV de verplichting opgenomen om in de paragraaf lokale heffingen toe te lichten hoe de algemene overhead zich verhoudt tot taken/activiteiten/heffingen volgens een nader omschreven systematiek. Hieronder volgt in lijn met het format van onze begroting het overzicht van de overhead: Wat heeft het gekost? Beschikbare | Primitieve | Begroting incl. | Werkelijk 2025 | Verschil middelen | begroting 2025 | wijzigingen U | € 11.526.033 | € 12.221.252 | € 12.453.726 | - € 232.474 Overhead | € 6.940.834 | € 7.065.421 | € 7.138.059 | - € 72.638 ambtelijke organisatie Overhead | € 1.138.173 | € 1.105.567 | € 1.292.079 | - € 186.512 90 | Gemeente Midden-Delfland Jaarstukken 2025 Beschikbare | Primitieve | Begroting incl.

| Werkelijk 2025 | Verschil middelen | begroting 2025 | wijzigingen bestuursorgaan Overhead | € 138.458 | € 130.487 | € 121.766 | € 8.721 openbare werken Overhead | € 3.308.568 | € 3.919.777 | € 3.901.823 | € 17.954 voorlichting en informatievoorzi ening I | - € 91.650 | - € 168.970 | - € 341.553 | € 172.583 Overhead | - € 89.400 | - € 118.620 | - € 262.559 | € 143.939 ambtelijke organisatie Overhead | - € 2.250 | - € 2.250 | - € 2.250 | € 0 bestuursorgaan Overhead | € 0 | € 0 | - € 9.491 | € 9.491 openbare werken Overhead | € 0 | - € 48.100 | - € 67.254 | € 19.154 voorlichting en informatievoorzi ening € 11.434.383 | € 12.052.282 | € 12.112.173 | - € 59.891 Toelichting financiële afwijking Uitgaven Overschrijding ambtelijke organisatie (€ 72.638) De overschrijding bestaat voornamelijk uit de storting in de voorziening verlofsparen ad € 178.866. Daarnaast hebben we een onderschrijding op werkgevers lasten ad € 320.000. De werkgeverslasten zijn in feiten niet lager, maar de budgetten zijn verschoven naar Overhead bestuursorgaan en Voorlichting en informatievoorzieningen. Daar spreken we namelijk over een overschrijding. De verschillende Overhead afdelingen samen is per saldo nihil. Overschrijding Overhead bestuursorgaan (€ 186.512) De overschrijding bestaat voornamelijk uit hogere werkgeverslasten (€- 183.000). Dit komt doordat budgetten zijn verschoven.

Inkomsten Overschrijding Overhead ambtelijke organisatie (€ 143.939) Betreft hoofdzakelijk een overschrijding vanwege hogere inkomsten WAO / AAW (€ 49.665). Bij inlezen nieuwe cijfers. saldo waarschijnlijk onder de 25K Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? Met de deelname aan de gemeenschappelijke regeling archiefbeheer Midden-Delfland wordt beoogd op een efficiënte en doelmatige wijze invulling te geven aan de gemeentelijke verplichtingen als bedoeld in de Archiefwet 1995. Mutaties reserves Gemeente Midden-Delfland | 91 Jaarstukken 2025 Mutaties | Werkelijk | Primitieve | Begroting incl. | Werkelijk | Verschil reserves | 2024 | begroting | wijzigingen | 2025 overhead | 2025 Uitgaven | € 87.946 | € 0 | € 121.000 | € 103.750 | € 17.250 Inkomsten | - € 491.893 | - € 169.833 | - € 128.760 | - € 111.465 | - € 17.295 - € 403.947 | - € 169.833 | - € 7.760 | - € 7.715 | - € 45 Geen toelichting. Opgenomen bedrag is kleiner dan € 25.000. Investeringen programma Overhead Omschrijving | Bedrag | Bedrag | Bedrag | Afsluiten | Opmerkingen investering | begroot | werkelijk | restant | ja/nee krediet Vervanging | € 6.901 | € 7.122 | - € 221 | Ja | Project installaties | afgerond gemeentehuis 2024 Schilderwerk | € 120.000 | € 85.696 | € 34.304 | Nee | Loopt door in gemeentehuis | 2026 2025 Deelverv.

| € 30.000 | € 0 | € 30.000 | Nee | Loopt door in vloeren TL | 2026 naar LED gemeentewer f 2022 Informatiebel | € 15.454 | € 0 | € 15.454 | Ja | Project eidsplan 2023 | afgerond Investering | € 18.032 | € 8.424 | € 9.608 | Nee | Loopt door in nieuw | 2026 meubilair werkplekken (2024) Technische | € 155.090 | € 39.041 | € 116.049 | Nee | Loopt door in installaties | 2026 gemeentehuis 2025 Bouwkundige | € 92.211 | € 42.268 | € 49.943 | Nee | Loopt door in inrichting | 2026 gemeentehuis 2025 Verv. | € 63.901 | € 58.103 | € 5.798 | Nee | Loopt door in gevelbekledin | 2026 g Brandweer 92 | Gemeente Midden-Delfland Jaarstukken 2025 Omschrijving | Bedrag | Bedrag | Bedrag | Afsluiten | Opmerkingen investering | begroot | werkelijk | restant | ja/nee krediet Den Hoorn (2021) Basisregistrati | € 50.000 | € 0 | € 50.000 | Ja | Project es BAG, BGT, | afgerond WOZ en BRT Vervanging | € 16.500 | € 0 | € 16.500 | Ja | Project Centric | afgerond applicaties naar SaaS 2022 Audio | € 17.667 | € 4.940 | € 12.727 | Ja | Project video-installat | afgerond ie raadzaal Vervanging | € 12.498 | € 5.975 | € 6.523 | Ja | Project verouderde | afgerond server (2024) Eigentijdse | € 307.000 | € 254.520 | € 52.480 | Nee | Loopt door in ICT (2024) | 2026 Vervangen | € 71.000 | € 0 | € 71.000 | Nee | Loopt door in VW Crafte | 2026 Pick-up V-590-DH 2024 Gemeente Midden-Delfland | 93 Jaarstukken 2025 94

Gemeente Midden-Delfland Paragrafen Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 95 Bedrijfsvoering Bedrijfsvoering Organisatie en personeel Het Cittaslow denken en Thuis! In Midden-Delfland vormen de basis voor de manier waarop wij (samen)werken en omgaan met de uitdagingen die er zijn. Dit betekent dat we werken met aandacht voor elkaar; dat we handelen vanuit gastvrijheid en vakmanschap en werken vanuit de bedoeling van wetten en regels. Zo ontwikkelen we een organisatie waar de focus ligt op mensen die met plezier bijdragen aan de ontwikkeling van Midden-Delfland. Dit heeft zich vertaald in een organisatievisie die leidend is bij het inrichten van ons sociaal beleid. Wij streven naar een hoge kwaliteit van werk, zodat we een goede en kwalitatieve dienstverlening blijven bieden naar onze inwoners en ondernemers. In 2025 hebben we deze koers voortgezet. Ontwikkeling van de arbeidsmarkt De arbeidsmarkt was in 2025 landelijk gezien minder krap, wat een verdere positieve ontwikkeling is in vergelijking met voorgaande jaren. Deze trend was ook zichtbaar binnen onze gemeentelijke organisatie. Door de opgaven die vanuit het Rijk, met name op het gebied van het sociaal domein, op ons afkwamen was onze vraag naar personeel hoger. De vacatures werden echter goed ingevuld waardoor de bezetting hoger en daardoor het aantal openstaande vacatures lager was.

Onze opgaven, het unieke landschap, de kleinschalige structuur en de welkome cultuur dragen we uit tijdens de werving van nieuw personeel. Hierin onderscheiden we ons van andere gemeenten in de regio, wat zorgt voor een aantrekkingskracht op nieuwe kandidaten. De formatie is licht gestegen in 2025. We hebben kwalitatieve, betrokken en gemotiveerde mensen aangetrokken die bewust kiezen voor werken bij de gemeente Midden-Delfland. Zij voelen zich verbonden aan de identiteit van onze gemeente en hebben vaak een hoge behoefte aan veelzijdig werk. Die afwisseling kunnen wij de medewerkers bieden. In totaal zijn er in 2025 33 medewerkers ingestroomd en 18 medewerkers uitgestroomd. Er zijn nog wel vacatures die moeilijk in te vullen zijn, dit geldt met name voor functies binnen het ruimtelijk domein en informatievoorziening. Door in te zetten op jong talent, vullen we ook hier vacatures in en bouwen we aan onze organisatie. Inhuur noodzakelijk Hoewel we de meeste vacatures snel en met gekwalificeerde kandidaten hebben vervuld, bleef het noodzakelijk om extern personeel in te zetten. Dit gold ook voor de toename van (tijdelijke) taken. Door extern personeel in te schakelen, konden we de basisbezetting op peil houden, voldoende uitvoeringskracht borgen en de kwaliteit van onze dienstverlening op peil houden.

Net als in 2024 was het inhuren van extern personeel de meest effectieve manier om (erg) moeilijk vervulbare vacatures te vervullen, ziekte op te vangen en tijdelijke expertise in te zetten. We zien in 2025 een duidelijke daling van het aantal ingehuurde krachten (van 43 in Q1 naar 26 in Q4). De inzet van externe capaciteit is vooral gericht geweest op tijdelijke, specialistische expertise en niet op structurele vervanging wegens ziekte of vervulling van vacatures. Dit benadrukt dat onze interne personele basis steviger is geworden. Duurzame inzetbaarheid bevorderen Duurzame inzetbaarheid houdt in dat medewerkers nu en in de toekomst gezond en met plezier waardevol werk kunnen blijven doen dat past bij hun talenten, ambities en mogelijkheden. In 2025 Jaarstukken 2025 96 Gemeente Midden-Delfland hebben we een visie op werk en welzijn ontwikkeld die vertaald is naar een tweejarig programma werk en welzijn. Dit programma is gebaseerd op vijf pijlers: vitaliteit, arbeidsomstandigheden, verzuim en inzetbaarheid, leren en ontwikkelen en veiligheid. In 2025 is een vitaliteitsbeleid ontwikkeld en gestart met de implementatie daarvan in de organisatie. Zo zal elke pijler in de komende jaren verankerd worden in de organisatie. Door te blijven investeren in duurzame inzetbaarheid verbinden we de medewerker nog meer aan onze organisatie.

In 2025 hebben we ook het 'Goede Gesprek' doorontwikkeld. Teamleiders en medewerkers gaan gedurende het jaar regelmatig met elkaar in gesprek over onder andere prestaties, groei, welzijn en veiligheid. Dit heeft er mede toe geleid dat het ziekteverzuim is gedaald: 7,4% in 2024 naar 5,2% in 2025. Daarmee komen we bij het landelijk gemiddelde. Dit levert een kostenbesparing op en een hogere inzetbaarheid hetgeen weer ten goede komt aan de dienstverlening. Het managementontwikkeltraject De teamleiders spelen een belangrijke rol in zowel de ontwikkeling van het team als de groei van individuele medewerkers. Ze zorgen ook voor het behalen van goede resultaten die bijdragen aan de doelen van de afdeling en de organisatie. Om deze rol goed uit te voeren, volgden de teamleiders ook in 2025 een speciaal managementontwikkeltraject. Dit programma is op maat gemaakt en biedt naast trainingen ook ruimte voor coaching, intervisie en de ontwikkeling van het managementteam zelf. Per 1 april 2025 een nieuwe CAO De cao loopt van 1 april 2025 tot en met 31 maart 2027. In deze cao zijn meerdere salarisstijgingen afgesproken: • Per 1 april 2025 zijn de salarissen gestegen met 2% • Per 1 oktober 2025 is daar een salarisverhoging van 1,85% bijgekomen. Regionale samenwerking We werken op veel beleidsterreinen nauw samen in de regio.

Dit doen we omdat een aantal gemeentelijke taken eenvoudigweg niet door individuele gemeenten kan worden opgepakt. Wij zijn alert op mogelijkheden en kansen voor samenwerking. We beoordelen doorlopend of het uitbesteden van taken of samenwerking in de uitvoering daarvan leidt tot betere dienstverlening, meer continuïteit of lagere kosten. Of dat het juist beter is om het werk ‘in huis’ te organiseren. Ook is van belang dat wij regionaal de belangen van Midden-Delfland blijven vertegenwoordigen en een sterke partner zijn in de samenwerkingen. Dienstverlening De gemeente streeft naar een hoge kwaliteit van dienstverlening. De vragen en behoeften van onze inwoners staan hierin centraal. Wij vinden het belangrijk dat onze inwoners zich gehoord en begrepen voelen. Met de uitvoeringsagenda dienstverlening zetten we duidelijk stappen in de verbetering van dienstverlening. Een toelichting op de inzet en resultaten in 2025 is opgenomen in het programma Bestuur en Veiligheid. Informatiemanagement en digitalisering VerSAASing en Digitale Transformatie Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 97 In 2025 hebben we het programma E-ICT afgerond. Binnen dit programma hebben we de vervanging van het datacenter en de overstap naar SaaS in samenhang uitgevoerd. Daarmee hebben we een belangrijke stap gezet in de digitale transformatie van onze organisatie.

We hebben het traditionele datacenter uitgefaseerd en een groot deel van het applicatielandschap gemigreerd naar SaaS-oplossingen. Hierdoor is het aantal on-premise systemen aantoonbaar afgenomen en zijn flexibiliteit, schaalbaarheid en de financiële en technische beheersbaarheid van onze IT-omgeving verbeterd. Tegelijkertijd hebben we het applicatielandschap verder vereenvoudigd en opgeschoond. Over deze rationalisatie hebben we gerapporteerd via begrotingswijzigingen. Tijdens de uitvoering hebben we veel aandacht besteed aan de adoptie van de nieuwe werkwijze. Dit blijkt van grote waarde voor het duurzaam borgen van veranderingen. In 2026 bouwen we hier gericht op voort. We hebben daarnaast de soevereiniteit van kritische bedrijfsprocessen geborgd, waarbij de regie binnen de eigen organisatie blijft. Het team Informatievoorziening heeft de stap naar regievoering verder gezet, onder meer door nieuwe rollen te ontwikkelen, digitale vaardigheden te versterken en beheer- en regieprocessen opnieuw in te richten. Het team denkt actief mee op tactisch en strategisch niveau. Ook hebben we het leveranciersmanagement versterkt. We hebben de belangrijkste afhankelijkheden en risico’s bij serviceproviders, zoals Microsoft, Centric en het samenwerkingsverband met de gemeente Westland, in kaart gebracht.

In 2026 doen we voorstellen om deze afhankelijkheden verder te beperken en risico’s te verkleinen. We zijn gestart met het opstellen van het informatiebeleidsplan 2026–2030. Hierbij ligt de nadruk op het versterken van governance, het beleggen van eigenaarschap, het verbeteren van datakwaliteit, het optimaliseren van processen en het vergroten van adoptie binnen de organisatie. Zaakgericht werken & archivering Het is belangrijk om informatie goed op te slaan, te beheren en te delen. Daarom werken we constant aan het duurzaam toegankelijk maken van informatie. Zo volgen we de juiste processen en bewaren we informatie niet langer dan wettelijk toegestaan. In het kader daarvan hebben we in 2025 een groot deel van het archief van de voormalige gemeente Schipluiden bewerkt. Een deel ervan is volgens wettelijke termijnen vernietigd en een groot deel is voor permanente bewaring overgebracht naar de archiefbewaarplaats. In 2025 is de transitie naar Office365, als onderdeel van het overkoepelde project Eigentijdse ICT, volledig afgerond. De overstap heeft grote impact gehad op de werkwijze van onze medewerkers. We hebben in 2025 daarom extra aandacht gegeven aan training en ondersteuning. Dit heeft een sterke relatie met het beter digitaal toegankelijk maken en beheren van informatie, en we verbeteren steeds onze processen en dienstverlening.

De gemeente Midden-Delfland heeft een Gemeenschappelijke Regeling met Stadsarchief Delft. Deze dateert uit 2004 en wordt geactualiseerd qua diensten en kosten passend aan de huidige tijd. De nieuwe regeling is in de gemeente Delft eind 2025 de Bestuurlijke Besluitvormingsprocedure ingegaan. Naar verwachting leggen we deze regeling in het tweede kwartaal van 2026 ter goedkeuring voor aan de raad. Jaarstukken 2025 98 Gemeente Midden-Delfland Informatieveiligheid en Privacy Informatieveiligheid NIS2/BIO 2.0 De groeiende complexiteit van gemeentelijke systemen en de verscherpte eisen vanuit NIS2 en BIO 2.0 maken een sterke informatiebeveiliging essentieel. In 2025 is daarom gericht geïnvesteerd in de benodigde capaciteit. Hiermee zijn de coördinatie en het risicobeheer versterkt, zodat de organisatie blijvend voldoet aan de noodzakelijke veiligheidsnormen. Hiervoor is ruimte gemaakt binnen bestaand budget door andere keuzes te maken. SIEM en SOC We hebben in 2025 belangrijke stappen gezet om de monitoring van ons IT-landschap te versterken. De aanbesteding voor een gezamenlijke SIEM- en SOC oplossing met de gemeente Westland, die in 2024 werd voorbereid, is in 2025 afgerond. Hiermee is een solide basis gelegd voor het tijdig opsporen en bestrijden van cyberaanvallen.

De implementatie is in het tweede kwartaal gestart en beide componenten worden gefaseerd in gebruik genomen, zodat deze wettelijke vereisten uit Europese regelgeving volledig kunnen worden geïntegreerd in onze beveiligingsinfrastructuur. Privacy Om te voldoen aan de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) werkt de gemeente toe naar een gemanaged kwaliteitsniveau in de bescherming van persoonsgegevens: volwassenheidsniveau 4 op een schaal van 1 tot 5. Niveau 4 houdt in dat er een hoog bewustzijn is. Ook vindt er een continue bijsturing van maatregelen plaats op basis van meetbaarheid, rekenschap en terugkerende evaluaties. In 2025 heeft de organisatie verdere stappen gezet om het kwaliteitsniveau in de bescherming van persoonsgegevens te verhogen. Concreet is dit terug te zien in de betrokkenheid van privacy aan het begin van nieuwe processen. Denk bijvoorbeeld aan het sluiten van verwerkersovereenkomsten en het opstellen van protocollen. Dit komt mede doordat we in 2025 ook zijn gestart met het werken met 'businesscases' voor IT projecten, privacy is daar onderdeel van. Verder zijn de bestaande initiatieven, zoals privacy-ambassadeursoverleggen en bewustwordingsacties in stand gehouden. Daarnaast wordt structureel aandacht besteed aan de omgang met datalekken.

Hieronder valt het actief melden en analyseren van incidenten en het implementeren van preventieve maatregelen om herhaling te voorkomen. De gemeente heeft namelijk de verantwoordelijkheid om zorgvuldig om te gaan met persoonsgegevens van inwoners, medewerkers en andere betrokkenen. In 2025 zijn 13 datalekken gemeld, waaronder ook een datalek ontstaan bij een derde partij. Tot slot heeft er in 2025 een onderzoek plaatsgevonden naar aanleiding van een tweetal datalekken en een ander incident, welke niet als datalek is gekwalificeerd. Uit dit onderzoek blijkt dat de basis voor privacy en informatiebeveiliging op orde is. De aanbevelingen die daarnaast zijn gedaan over de specifieke zaken zijn overgenomen. Communicatie In 2025 hebben we verder gewerkt aan de ontwikkeling van een moderne en toegankelijke huisstijl, begrijpelijke taal en duidelijke communicatie bij projecten die veel impact hebben op inwoners. Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 99 Heldere Taal In het kader van het programma Heldere Taal organiseerden we in 2025 activiteiten rond onder andere laaggeletterdheid, foutloos schrijven op B1-niveau en het voeren van het gesprek met inwoners. Collega’s konden daarnaast terecht bij taalcoaches voor hulp en advies. Ook zijn we gestart met een pilot voor een speciaal voor onze gemeente ontwikkelde AI-schrijftool.

Deze ondersteunt collega’s bij het schrijven volgens onze stijlrichtlijnen en draagt bij aan duidelijke en eenduidige communicatie. Huisstijl In 2024 zijn we gestart met het restylen van onze huisstijl. In 2025 ontwikkelden we deze verder. Daarmee zorgen we voor een huisstijl die voldoet aan de webrichtlijnen voor toegankelijkheid (voor zoveel mogelijke inwoners) met een moderne en herkenbare uitstraling op al onze kanalen. Uit duurzaamheidsoverwegingen zijn nog niet alle communicatiemiddelen aangepast. De aanpassing van de vele brief-, formulier- en rapportsjablonen vraagt meer tijd. Deze passen we in 2026 aan, mogelijk met behulp van normal.dot. Projectcommunicatie en participatie Goede communicatie is extra belangrijk bij projecten die direct invloed hebben op de leefomgeving van inwoners. Daarom hebben we ook in 2025 ingezet op duidelijke informatie en betrokkenheid. AZC Den Hoorn Met het oog op de ingebruikname van het AZC begin 2026 hebben we in 2025 intensief ingezet op informatie en gesprek. Via bijeenkomsten, inloopmomenten en verschillende communicatiekanalen informeerden we inwoners en ondernemers. We gingen in gesprek over vragen, zorgen en verwachtingen. Dorpenvisie Als vervolgstap op de Toekomstvisie Midden-Delfland 2050 zijn we in 2025 gestart met de voorbereiding van het participatietraject voor de Dorpenvisie.

De participatie is begin januari gestart, onder andere met een swipocratie en praatstands in de dorpen. De uitwerking van de uitkomsten en de terugkoppeling volgen in 2026. Aardgasvrij Ook bij de voorbereiding van de transitie naar aardgasvrij hebben we inwoners betrokken. Via een online en offline onderzoek konden zij hun mening geven. Daarnaast dachten inwoners mee in een meedenkgroep. De resultaten worden verwerkt in het warmteprogramma. Frauderisico's De gemeente heeft een frauderisicoanalyse opgesteld en concludeert dat de belangrijkste risico’s aandacht hebben en zijn/ worden ondervangen door de inrichting van de administratieve organisatie. Het college van burgemeester en wethouders heeft geen concrete aanwijzingen of vermoedens dat zich fraudes hebben voorgedaan in het afgelopen boekjaar. Rechtmatigheidsverantwoording Verantwoordingscriteria Rechtmatigheid Jaarstukken 2025 100 Gemeente Midden-Delfland Met ingang van het verantwoordingsjaar 2023 legt het College van burgemeester en wethouders een rechtmatigheidsverantwoording af. Met deze verantwoording geeft het college aan in hoeverre de in de jaarrekening 2025 verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties, rechtmatig tot stand zijn gekomen.

Dit houdt in dat deze in overeenstemming zijn met door de gemeenteraad vastgestelde kaders zoals de begroting en gemeentelijke verordeningen en met bepalingen in de relevante wet- en regelgeving. De rechtmatigheidsverantwoording gaat enkel in op de fouten en onduidelijkheden die tot stand komen op de zuivere rechtmatigheidscriteria zijnde het begrotingscriterium, voorwaardencriterium en M&O criterium. Begrotingscriterium: Financiële beheers handelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede de balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium). Uitgangspunt is het niveau waarop de raad de budgetten in de begroting en bij investeringen geautoriseerd heeft. In de begroting zijn de bedragen voor de lasten en baten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheers handelingen dienen te passen binnen de begroting, waarbij het juiste programma, de juiste investering, het toereikend zijn van het begrotingsbedrag, alsmede het begrotingsjaar van belang zijn. Afwijkingen van de begroting (exploitatie en investeringen) (beleidsmatig en/of financieel) moeten geautoriseerd worden door de raad. Hiermee wordt toestemming gevraagd voor het te realiseren beleid en voor de besteding van het benodigde bedrag.

Begrotingswijzigingen moeten volgens de Gemeentewet tijdens het jaar zelf nog door de raad worden vastgesteld. Uitgangspunt is dat iedere afwijking van de begroting als onrechtmatig wordt beschouwd. Hierop zijn de volgende bepalingen van toepassing: A. Overschrijding van lasten wordt als acceptabel aangemerkt in de volgende situaties: 1.Wanneer sprake is van afwijking, waarbij direct gerelateerde inkomsten de overschrijding compenseren. 2.Wanneer sprake is van afwijking op een open-einde regeling. 3.Wanneer afwijking is geautoriseerd d.m.v. de vaststelling van een tussentijdse rapportage. 4.Wanneer de afwijking is toegelicht in de decemberbrief aan de raad. 5.Wanneer de afwijking dusdanig laat bekend was dat deze niet meer meegenomen kon worden in een tussentijdse rapportage. B. Overschrijding van baten en onderschrijding van baten, lasten en investeringskredieten zijn rechtmatig mits de raad tijdig is geïnformeerd. De raad is tijdig geïnformeerd over deze afwijkingen door vermelding van de afwijking met een toelichting in tussentijdse rapportages of bij de jaarrekening. In de Financiële jaarrekening 2025, onderdeel Analyse begrotingsafwijkingen is een nadere toelichting opgenomen van de begrotingsafwijkingen.

Conclusie: Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 101 In beginsel zijn de totale (bruto) afwijkingen in het begrotingscriterium van € 2.791.433 onrechtmatig waarvan voor € 2.733.582 als acceptabel wordt beschouwd . Per programma is bij het onderdeel 'wat heeft het gekost' toegelicht waarom de werkelijke baten en lasten afwijken van de begroting. Echter deze afwijkingen zijn door de gemeente Midden-Delfland, op basis van de financiële verordening 2026 grotendeels als acceptabel bestempeld waardoor de netto begrotingsonrechtmatigheid uitkomt op een bedrag van € 57.851. De specificatie kunt u terug vinden in het hoofdstuk Jaarrekening bij het onderdeel Rechtmatigheidsverantwoording. Voorwaardencriterium: Het voorwaardencriterium heeft betrekking op de eisen die worden gesteld bij de uitvoering van de financiële beheers handelingen. De eisen/voorwaarden zijn afkomstig uit diverse wet- en regelgeving en hebben betrekking op aspecten als doelgroep, termijn, grondslag, administratieve bepalingen, normbedragen, bevoegdheden, bewijsstukken, recht, hoogte en duur. In de 1e lijn (binnen de teams) is in eerste instantie geregeld dat de actuele wet- en regelgeving wordt gebruikt. Daarnaast wordt bij de Verbijzonderde Interne Controle ook gecontroleerd of de juiste wet- en regelgeving is toegepast bij de betreffende processen.

Aanbestedingen In het kader van de rechtmatigheidsverantwoording 2025 is ook dit jaar prioriteit gesteld aan de spendanalyses waarin de uitgaven over de afgelopen 4 jaar per crediteur worden beoordeeld. Zowel bij de interim-controle als bij de jaarrekening controle wordt een spendanalyse uitgevoerd. De controles vinden plaats op de totale kosten per crediteur boven de Europese aanbestedingsdrempel van € 221.000 (drempel van 2025) en daarnaast ook nog op crediteuren die alleen in 2025€ 50.000 euro of meer als kosten hadden. Uit deze spendanalyse zijn geen onrechtmatigheden gebleken. De twee onrechtmatigheden uit 2024 zijn hersteld door nieuwe contracten af te sluiten. Sociaal domein Bij de uitgevoerde Verbijzonderde Interne Controle zijn geen fouten geconstateerd. Misbruik en oneigenlijk gebruik criterium: Onder misbruik wordt verstaan: Het opzettelijk niet, niet tijdig, onjuist of onvolledig verstrekken van gegevens met als doel ten onrechte overheidssubsidies of -uitkeringen te verkrijgen of niet dan wel een te laag bedrag aan heffingen aan de overheid te betalen.

Onder oneigenlijk gebruik wordt verstaan: Het door het aangaan van rechtshandelingen, al dan niet gecombineerd met feitelijke handelingen, verkrijgen van overheidsbijdragen of het niet dan wel tot een te laag bedrag betalen van heffingen aan de overheid, in overeenstemming met de bewoordingen van de regelgeving maar in strijd met het doel en de strekking daarvan. Binnen de gemeente Midden-Delfland worden zowel preventieve als controlerende acties uitgevoerd om het misbruik en oneigenlijk gebruik tegen te gaan. Preventief zijn de acties vooral gericht op het integer handelen van de ambtelijke organisatie. Daarnaast wordt binnen de Jaarstukken 2025 102 Gemeente Midden-Delfland administratieve organisatie met name ingezet op relevante functiescheiding en het 4-ogen principe om de kans op misbruik en oneigenlijk gebruik zoveel mogelijk te beperken. Daarnaast wordt vanuit de Verbijzonderde Interne Controle bij de controle op de processen achteraf ook getoetst of regelgeving juist is toegepast met het juiste doel en de strekking daarvan. In 2025 zijn er geen bijzonderheden ten aanzien van misbruik en oneigenlijk gebruik geconstateerd. Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 103 Financiering Kaders en beleid In de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido), zijn de kaders gesteld voor een professionele inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie van decentrale overheden.

Onder de treasuryfunctie vallen o.a. het beheer van geldstromen, liquiditeit, renterisico’s en de financiering van en in de gemeente (zowel lenen als uitzetten van gelden). De kaders hierbij zijn: • Treasurystatuut. Een beleidsmatige financiële infrastructuur, waarin verantwoordelijkheden en spelregels voor de gemeentelijke treasury zijn opgenomen. • Financieringsparagraaf die jaarlijks wordt aangeboden bij de begroting en het jaarverslag. Treasury houdt zich bezig met alle toekomstige kasstromen en daarmee samenhangende risico's. Deze risico's komen voort uit de financieringsbehoefte. Het treasurybeleid is primair gericht op het waarborgen van financiële continuïteit door maatregelen te treffen zodat de activiteiten van de gemeentelijke organisatie financierbaar blijven. Voor de renterisico's en risico's uit financiële posities treffen we beheersmaatregelen (vermijden, spreiden). We gaan in de uitwerking verder dan de wettelijke kaders. De uitgangspunten als volgt: • Zorgdragen voor voldoende financierbaarheid op korte en lange termijn. • Bewerkstelligen van passende financieringsvoorwaarden. • Beheersen van rente- en of financieringsrisico's. • Risicomijdend uitzetten van gelden en afgeven van garanties. • Zorgdragen voor een effectief, veilig en efficiënt betalingsverkeer.

• Actief onderhouden van contacten met marktpartijen om toegang tot de financiële markten open te houden. Door het schatkistbankieren kan de gemeente niet meer vrij beschikken over haar liquide middelen. Er is een verplichte rekening-courant verhouding met het Rijk. Over de tegoeden op de rekening-courant is een rentevergoeding ontvangen. Met de introductie van het instrument erfpacht wordt beoogd de gronduitgiften te stimuleren. Door het toepassen van erfpacht is er een rendement op het geïnvesteerde vermogen ter dekking van de gemaakte kosten. De risico’s van lenen worden beperkt doordat gemeenten zich moeten houden aan de kasgeldlimiet en de renterisiconorm. Renterisico op kortlopende schuld (kasgeldlimiet) De Wet FIDO bevat instrumenten en regels die de risico’s beperken die gemeenten lopen bij het lenen. De kasgeldlimiet (voor leningen met looptijd <1 jaar) zorgt ervoor dat niet te veel kortlopende leningen worden aangetrokken. De kasgeldlimiet geeft weer tot welk bedrag de gemeente maximaal in haar korte financieringsbehoefte mag voorzien. Deze limiet is gesteld op 8,5% van de totale omvang van de begroting per 1 januari. Op basis van deze norm is de kasgeldlimiet voor onze gemeente circa € 5 miljoen. Als blijkt dat de kasgeldlimiet wordt overschreden, moet een deel van de kortlopende schuld omgezet worden in langlopende schuld (=lening).

Als de kasgeldlimiet gedurende drie opeenvolgende kwartalen wordt overschreden moet Gedeputeerde Staten worden geïnformeerd. Jaarstukken 2025 De liquiditeitspositie van de gemeente Midden-Delfland blijft in 2025 beperkt, waardoor het noodzakelijk is om externe langlopende financiering aan te trekken. Het beleid is er onveranderd op gericht om de financieringsbehoefte primair af te dekken met kortlopende middelen om optimaal te kunnen anticiperen op de feitelijke geldbehoefte en onnodige rentelasten bij overschotten te voorkomen. Hoewel de ECB na een periode van renteverhogingen in 2024 en 2025 de rentetarieven weer behoedzaam is gaan verlagen, blijft het renteniveau hoger dan in de jaren vóór 2023. De inflatiebestrijding heeft ertoe geleid dat de depositorente van de ECB zich in 2025 rond de 2,00% stabiliseert.

Modelstaat A KASGELDLIMIET (= | Rekening | Begroot | 1e | 2e | 3e | 4e KGL X 1.000) | 2024 | 2025 | kwartaal | kwartaal | kwartaal | kwartaal 2025 | 2025 | 2025 | 2025 (werkelijk) | (werkelijk) | (werkelijk) | (werkelijk) Berekening KGL regeling Omvang | € 68.050 | € | € 74.528 | € 74.528 | € 74.528 | € 74.528 begroting/rekening | 58.800 Percentage | 8,5% | 8,5% | 8,5% | 8,5% | 8,5% | 8,5% regeling KGL KGL | € 5.784 | € 4.998 | € 6.335 | € 6.335 | € 6.335 | € 6.335 (1) | Vlottende schuld | € 24.989 | € | € 26.281 | € 26.281 | € 26.281 | € 26.281 25.515 (2) | Vlottende | - € | - € | - € 24.993 | - € 25.216 | - € 24.991 | - € 24.958 middelen | 28.502 | 23.385 (3) | Netto vlottende (+) | - € 3.513 | € 2.130 | - € 1.288 | - € 1.065 | - € 1.290 | - € 1.323 of overschot middelen (-) (4) | Kasgeldlimiet | € 2.271 | € 2.868 | € 6.335 | € 6.335 | € 6.335 | € 6.335 Ruimte KGL (4>3) | € 2.271 | € 2.868 | € 5.047 | € 5.270 | € 5.045 | € 5.012 Overschrijding KGL (3>4) De limiet wordt bepaald voor korte financiering met een rente-typische looptijd van maximaal 1 jaar en wordt gerelateerd aan het begrotingstotaal.

Renterisico op langlopende schuld (renterisiconorm) Op grond van de Wet FIDO mag een gemeente van haar langlopende schulden (looptijd >1 jaar) in enig jaar maximaal 20% van het begrotingstotaal aflossen en/of herfinancieren, wat overeenkomt met een aflossingsperiode van ten minste vijf jaar. Dit is de zogenoemde renterisiconorm. Het doel van de renterisiconorm is de herfinanciering van leningen in omvang en tijd te spreiden waardoor de (eventuele) gevolgen van een rentestijging beperkt blijven en de (mogelijke) renterisico’s worden ingeperkt. 104 | Gemeente Midden-Delfland Jaarstukken 2025 In 2025 is totaal € 959.713 aan langlopende leningen afgelost. Dat is ca. 1,63% van het begrotingstotaal. Er is dus ruimschoots voldaan aan de renterisiconorm. Modelstaat B RENTERISICONORM | Rekening 2024 | Begroot 2025 | Werkelijk 2025 (= RRN x 1.000) Berekening RRN regeling Omvang | € 68.050 | € 58.800 | € 74.528 begroting/rekening Percentage regeling | 20% | 20% | 20% RRN RRN | € 13.326 | € 11.760 | € 14.906 (1) | Renteherzieningen | € 0 | € 0 | € 0 (2) | Aflossingen | € 978 | € 959 | € 959 (3) | Renterisico | € 978 | € 959 | € 959 (4) | RRN | € 13.326 | € 11.760 | € 14.906 Ruimte RRN (4>3) | € 12.348 | € 10.801 | € 13.947 Overschrijding RRN (3>4) Het renterisico op de vaste schuld mag de renterisicovorm in beginsel niet overschrijden.

Het overzicht laat zien dat de renterisiconorm van 20% van het begrotingstotaal in meerjarenperspectief niet wordt overschreden. Renteontwikkeling De rente op de geld- en kapitaalmarkt vertoonde in 2025 een stabiel tot licht dalend verloop, in lijn met de trend die eind 2024 werd ingezet. Deze ontwikkeling werd ondersteund door de inflatie in de eurozone, die gedurende het jaar het streefcijfer van 2,0% van de Europese Centrale Bank (ECB) naderde. De afname van de inflatiedruk was grotendeels het resultaat van het eerdere restrictieve monetaire beleid en de stabilisering van energie- en voedselprijzen. In 2025 verschoof de geopolitieke focus op de financiële markten nadrukkelijk naar de Verenigde Staten. De herverkiezing van president Trump en de aankondiging van importtarieven zorgden voor onzekerheid in de wereldhandel. Hoewel dit de mondiale economische vooruitzichten onder druk zette, bleef de vraag naar veilige beleggingen zoals staatsobligaties hoog, wat een remmend effect had op de kapitaalmarktrente. Voor de gemeente resulteerde deze stabilisatie in gunstigere en meer voorspelbare condities voor kortlopende financieringen ten opzichte van de voorgaande jaren. De rentelasten op kortgeldleningen volgden de stabiele trend van de ECB-tarieven. * De refirente is per 21 juli 2022 verhoogd van 0% naar 0,5%. Deze is per 11 juni 2025 gestegen naar 2,15%.

Refirente is de rente die banken elkaar onderling in rekening brengen (herfinancieringsrente). Gemeente Midden-Delfland | 105 Jaarstukken 2025 106 Gemeente Midden-Delfland Inzicht rentelasten / -baten Op het gebied van de rente wordt er volgens de richtlijnen veel meer dwingend voorgeschreven dan voorheen. Enkele uitgangspunten zijn: • Het aantrekken en verstrekken van een lening betreft een treasury activiteit. De met deze activiteit gepaarde rentelasten en rentebaten behoren op het taakveld Treasury. • Aanbeveling is om geen rentevergoeding te rekenen over het eigen vermogen en de voorzieningen. • Als de werkelijke rentelasten in euro’s die over een jaar aan taakvelden hadden moeten worden doorbelast, afwijken van de rentelasten in euro’s die op basis van de voor gecalculeerde renteomslag aan de taakvelden zijn toegerekend, kan de gemeente besluiten tot correctie. Correctie wordt verplicht gesteld als deze afwijking groter is dan 10% (voorheen 25%). • In lijn met de Notitie Rente 2023 wordt over het eigen vermogen en de voorzieningen geen rente berekend. (Mocht er wel rente worden berekend is de rentevergoeding beperkt tot maximaal het niveau van de externe rentelasten).Hiermee wordt inzicht gegeven in de rentelasten externe financiering, het renteresultaat en de wijze van rentetoerekening.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://middendelfland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1e49b0dc-0a7c-4bf2-9777-6e26de628beb?agendaItemId=1af47320-b809-4d8d-add9-055098d7c84f