CConstaterende datMidden-Delfland
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2025 (11-6-2026)

Gemeenteraad 7 juli 2026, gemeente Midden-DelflandBij agendapunt: Jaarstukken 202574.174 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 6 van 9

In het jaar 2026 zal de laatste kavel van het bedrijventerrein verkocht zijn en zal worden overgegaan tot liquidatie van het bedrijvenschap. Naam Metropoolregio Rotterdam Den haag (MRDH) Vestigingsplaats Rotterdam Rechtsvorm Gemeenschappelijke regeling (GR) Openbaar lichaam Activiteiten Deelnemende gemeenten (21) bij de MRDH zijn: Albrandswaard, Barendrecht, Capelle aan den IJssel, Delft, Den Haag, Krimpen aan den IJssel, Lansingerland, Leidschendam-Voorburg, Maassluis, Midden-Delfland, Nissewaard, Pijnacker-Nootdorp, Ridderkerk, Rijswijk, Rotterdam, Schiedam, Vlaardingen, Voorne aan Zee, Wassenaar, Westland en Zoetermeer. De provincie Zuid-Holland heeft in de regeling de positie van agenda lid. Centrale doelstelling van de MRDH is het versterken van de regionale economie. De MRDH werkt met de 21 gemeenten, de provincie Zuid-Holland, diverse samenwerkingsverbanden, kennisinstellingen en bedrijfsleven aan het versterken Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 135 Naam Metropoolregio Rotterdam Den haag (MRDH) van het economisch vestigingsklimaat. Tweede belangrijke opdracht voor de MRDH zijn de taken op het terrein van verkeer en vervoer, benoemd als Vervoersautoriteit (VA). Centrale doelstelling van de VA is het verbeteren van de bereikbaarheid, als middel om het regionaal economisch vestigingsklimaat te versterken.

Om dit te bereiken verricht de VA taken op het terrein van het openbaar vervoer en verbetering van interne en externe verkeerskundige verbindingen gericht op het versterken van de agglomeratiekracht. Financieel belang gemeente Totale omvang begroting De totale omvang van de begroting over 2025 is 786,7 miljoen euro. De Vervoersautoriteit kent de programma's 'exploitatie verkeer en openbaar vervoer' en 'infrastructuur verkeer en openbaar vervoer'. Deze programma's zijn begroot op respectievelijk 589,3 miljoen euro en 183,2 miljoen euro. Het programma economisch vestigingsklimaat is begroot op 7,6 miljoen euro. Besloten is om met ingang van 2027 de programma's 'exploitatie verkeer en openbaar vervoer' en 'infrastructuur verkeer en openbaar vervoer' samen te voegen tot 1 programma. Inkomsten MRDH De MRDH heeft twee permanente inkomstenbronnen. Jaarstukken 2025 136 Gemeente Midden-Delfland Naam Metropoolregio Rotterdam Den haag (MRDH) Voor de taken Economisch vestigingsklimaat is dat de inwonersbijdrage van 7,6 miljoen. Voor de taken op het terrein van mobiliteit ontvangt het rechtstreeks vanuit het Rijk budget, genaamd BDU (brede doeluitkering) verkeer en vervoer. Over 2025 is deze begroot op 741,2 miljoen euro. Overige inkomstenbronnen leveren 75,8 miljoen euro aan inkomsten op, waarvan 27,8 miljoen euro aan opbrengsten voor de financiering van OV-bedrijven.

Versterken economisch vestigingsklimaat Dit programma wordt volledig gefinancierd vanuit de gemeentelijke bijdragen. Het aandeel van Midden-Delfland is ongeveer 0,8%. De inwonersbijdrage 2025 is € 3,07. Deze bijdrage is bestemd voor de gezamenlijke activiteiten gericht op het versterken van het regionaal economisch vestigingsklimaat. De inwonersbijdrage is bestemd voor de apparaatslasten en concrete maatregelen en subsidies die bijdragen aan het versterken van de regionale economische ontwikkeling en innovatie. Vermogenspositie AAAAAAAAAAAAAAA31-12-2024 AAAAAA31-12-2025 Eigen vermogen AAAA€ 42.034.063 AAAA€ 46.551.943 Vreemd vermogenA € 1.752.607.411AA € 1.901.655.974 Bestuurlijk belang gemeente Gemeentelijke vertegenwoordiging De burgemeester is lid van het Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 137 Naam Metropoolregio Rotterdam Den haag (MRDH) Algemeen Bestuur. De portefeuillehouder 'verkeer en vervoer' in het college is lid van de Bestuurscommissie Vervoersautoriteit. Bij de wijziging in het college is wethouder De Leede opgevolgd door wethouder Klijmij-van der Laan. De portefeuillehouder economie, wethouder Voskamp, is heel 2025 lid geweest van de Bestuurscommissie Economisch Vestigingsklimaat. De raadsleden mevrouw S.A. Koppert en de heer F.J. van Lier zijn benoemd in de Adviescommissie economisch vestigingsklimaat. Mevrouw D. Langeveld en de heer R.E.

Vieira zijn beiden heel 2025 lid geweest van de adviescommissie Vervoersautoriteit. Afspraak is dat zij elkaar onderling kunnen vervangen, waardoor bij iedere adviescommissie minimaal één lid uit Midden-Delfland is vertegenwoordigd. Het raadslid de heer R.H.P. Ringeling is benoemd in de Rekeningencommissie. Overleg tussen de raadsleden uit de adviescommissies, de portefeuillehouders en ambtelijke adviseurs is georganiseerd via de Midden-Delflandse Bestuurlijke Regiegroep MRDH. Dit is een inhoudelijk afstemmingsoverleg met als doel de gemeentelijke belangen in de regionale context optimaal te vertegenwoordigen. De structuur van vergaderen in de Adviescommissies is gewijzigd. Deze bestaat nu uit een voorbereidende vergadering met presentatie en een formeel adviesvormende vergadering 2 weken later. Tussen deze 2 Jaarstukken 2025 138 Gemeente Midden-Delfland Naam Metropoolregio Rotterdam Den haag (MRDH) vergaderingen in van de adviescommissies komt de Bestuurlijke Regiegroep MRDH bij elkaar voor een inhoudelijke afstemming. De regiegroep bestaat uit de raadsleden in de adviescommissies, de portefeuillehouders en direct betrokken ambtenaren. De vergaderingen staan ook open voor andere raadsleden. Inhoudelijk belang De formele taken van de gemeenschappelijke regeling MRDH zijn verlengd lokaal bestuur.

Uit diverse onderzoeken blijkt dat de economische potentie binnen de regio groter is dan de feitelijke situatie. Doelstelling van de huidige samenwerking is om vanuit het faciliteren van de versterking van het economische vestigingsklimaat, met ondersteuning van een verbeterde bereikbaarheid, de regionale economie hoger dan gemiddeld te laten groeien. Dit moet een duurzame en innovatieve ontwikkeling zijn gericht op het versnellen van een digitale en circulaire economie. In 2025 is door de MRDH gewerkt aan een Mobiliteitsvisie 2050 en visie Economisch Vestigingsklimaat. De gemeenteraad heeft op 28 oktober 2025 een positieve zienswijze, met amendementen, op deze beide visies voor 2050 afgegeven. De visies 2050 brengt meer focus in de taken van de MRDH door keuzes te maken. De uitwerking hiervan wordt concreter ingevuld met de Strategische agenda Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 139 Naam Metropoolregio Rotterdam Den haag (MRDH) 2026-2030. De missie is 'meer welvaart en welzijn voor de mensen die hier wonen, werken en leven'. Vanuit economisch vestigingsklimaat zijn de drie ambities: vergroten verdienvermogen, onbenut potentieel aanjagen en aansluiting arbeidspotentieel op economische behoeften.

Vanuit de Mobiliteitsvisie zijn de drie ambities: het versterken van het economisch vestigingsklimaat en de fysieke weerbaarheid, het realiseren van een aantrekkelijke leefomgeving en het verbeteren van kansen voor mensen. Het werken aan deze ambities vindt meer plaats vanuit een gebiedsgerichte benadering met corridor aanpak. Zie: Visie Economisch Vestigingsklimaat en Mobiliteitsvisie In 2026 worden deze beide visies concreter uitgewerkt in een strategische agenda 2026-2030. De lokale economie en inwoners profiteren van een regionale economische groei. In het bijzonder geldt dit voor de Greenport. Het verbeteren van de bereikbaarheid is erop gericht dat inwoners beter gebruik kunnen maken van regionale voorzieningen. Extra aandachtspunt is om de financiering van het openbaar vervoer en het voor Midden-Delfland beschikbaar blijven van een publieke vervoersvoorziening. Deze voorziening is van direct belang voor inwoners van Midden-Delfland en vice versa kunnen de omliggende stedelingen beter gebruik maken van de recreatieve Jaarstukken 2025 140 Gemeente Midden-Delfland Naam Metropoolregio Rotterdam Den haag (MRDH) faciliteiten van het Bijzonder Provinciaal Landschap van Midden-Delfland. Naast de formele taken is de gemeentelijke inzet erop gericht om de MRDH meer te benutten als een netwerkorganisatie.

De grootschalige maatschappelijke opgaven zoals de verstedelijking, bereikbaarheid en klimaatadaptatie vragen een integrale regionale benadering waar taken op het gebied van ruimte, wonen en landschap onderdeel van moeten zijn. De MRDH kan als netwerkverband van 21 gemeenten op deze onderdelen zorgen voor onderlinge afstemming en overleg met provincie en Rijk. Eventuele risico's Binnen het programma Economisch Vestigingsklimaat zijn geen financiële risico’s bekend. Financiële bijdragen voor innovatieve projecten, ondersteuning MKB en campusontwikkeling (onderwijs-arbeidsmarkt) worden toegekend aan gemeenten op basis van de beschikbare financiële middelen. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de gereed melding en financiële afwikkeling. Binnen de programma’s ‘Exploitatie verkeer en openbaar vervoer’ en ‘Infrastructuur en openbaar vervoer’ is het risico dat vanuit het Rijk onvoldoende middelen voor de BDU worden toegekend. Hierdoor is de regio onvoldoende in staat om te investeren in de kwaliteit en kwantiteit van het openbaar vervoer en infrastructurele maatregelen aan het wegennet. Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 141 Naam Metropoolregio Rotterdam Den haag (MRDH) Wat is bereikt? De inhoudelijke rapportage over 2025 op gemeentelijk beleidsniveau is opgenomen in programma 3 (beleidsveld verkeer) en programma 6 (beleidsveld economische zaken).

Naam Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) Vestigingsplaats Den Haag Rechtsvorm Gemeenschappelijke regeling Regionaal Openbaar Lichaam Activiteiten In de gemeenschappelijke regeling is ten aanzien van de doelstelling het volgende opgenomen: 1. De Veiligheidsregio behartigt de belangen van de gemeenten op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing, en geneeskundige hulpverlening. 2. Aan het Algemeen Bestuur zijn de taken overgedragen genoemd in artikel 10 van de Wet veiligheidsregio’s. Dit zijn: - Het inventariseren van risico’s van branden, rampen en crises; - Het adviseren van het bevoegd gezag over risico’s van branden, rampen en crises in de bij of krachtens de wet aangewezen gevallen alsmede in de gevallen die in het beleidsplan zijn bepaald; - Het adviseren van het college van burgemeester en wethouders over de taak, bedoeld in artikel 3, eerste lid (brandweerzorg); - Het voorbereiden op de bestrijding van branden en het organiseren van de rampenbestrijding en de crisisbeheersing; - Het instellen en in stand houden van een brandweer; - Het instellen en in stand houden van een GHOR; - Het voorzien in de meldkamerfunctie; - Het aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel; - het inrichten en in stand houden van de informatievoorziening binnen de diensten van de veiligheidsregio en tussen deze diensten en de andere diensten en organisaties die

betrokken zijn bij de onder d, e, f, en g Jaarstukken 2025 142 Gemeente Midden-Delfland Naam Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) genoemde taken. Financieel belang gemeente De Veiligheidsregio stelt jaarlijks een begroting op die door het Algemeen Bestuur wordt vastgesteld. Voorafgaand kan de raad haar zienswijze uitbrengen op de ontwerpbegroting. Ongeveer 88% van de inkomsten van de VRH wordt ingebracht door de deelnemende gemeenten. Van deze totale gemeentelijke bijdrage neemt Midden-Delfland 1,73% voor haar rekening. In 2025 was de bijdrage van de gemeente Midden-Delfland €1.305.600 Bestuurlijk belang gemeente De burgemeester is lid van het Algemeen Bestuur. De burgemeester van Midden-Delfland is door het Algemeen Bestuur benoemd tot lid van het Dagelijks Bestuur. Vermogenspositie 31-12-2025 31-12-2024 Eigen vermogen € 11.123.000 € 10.041.000 Vreemd vermogen € 132.502.000 € 126.974.000 Eventuele risico's De ratio van het weerstandsvermogen is voldoende. Overige informatie Wat willen we met de deelname bereiken? Met de deelname aan de gemeenschappelijke regeling willen wij bereiken dat efficiënt en doelmatig invulling wordt gegeven aan de gemeentelijke taken op het gebied van de brandweerzorg, het ambulancevervoer, de rampenbestrijding en de geneeskundige hulpverlening bij rampen.

Aan de gemeenschappelijke regeling nemen de gemeenten Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer deel. Wat zijn de beleidsvoornemens? De Veiligheidsregio streeft naar efficiencyverbetering waardoor de veiligheid in de regio toeneemt en voorts dat met minder of geen meerkosten nieuw (nationaal) beleid ingevoerd kan worden. De VRH voert haar taken nog steeds uit overeenkomstig de eerder geformuleerde ambities. Met die ambities hebben de gemeenten ingestemd. Met de inzet van flexibele eenheden is de paraatheid op orde. Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 143 Naam Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Haaglanden (GGD) en Veilig Thuis (VT) Vestigingsplaats Den Haag Rechtsvorm De Gemeenschappelijke regeling GGD en VT Haaglanden is sinds 1/1 2018 van kracht. De GGD en VT zijn als organisatie ondergebracht bij de gemeente Den Haag. Het Algemeen Bestuur van de GR GGD en VT Haaglanden stelt voor negen gemeenten in Haaglanden het takenpakket vast. Dit takenpakket bevat zowel wettelijke als regionale taken. Financieel belang gemeente De GR GGD en VT Haaglanden stelt jaarlijks een begroting op die door het Algemeen Bestuur wordt vastgesteld. Voorafgaand kan de raad haar zienswijze uitbrengen op de ontwerpbegroting.

De gemeenten dragen deels bij op basis van een bedrag per inwoner en deels op basis van historisch gebruik. Sommige specifieke taken, zoals kinderopvang (Tokin) en lijkschouw worden op basis van p*q afgerekend. Daarnaast kunnen er lokale taken apart worden ingekocht bij de GGD. Bestuurlijk belang gemeente De wethouder Jeugdzorg en Volksgezondheid is lid van het Algemeen Bestuur. Het Algemeen Bestuur monitort de efficiency en effectieve uitvoering van de taken. Vermogenspositie Niet van toepassing, het betreft een dienstverleningsmodel. Eventuele risico's Er zijn geen risico's op de bedrijfsvoering, om dat er sprake is van een dienstverleningsmodel. De jaarrekening van de gemeenschappelijke regeling is gelijk aan de begroting of reeds ingediende begrotingswijziging. Dit tenzij er acuut sprake is geweest van extra taken (zoals grootschalige vaccinaties ter afwending van een infectieziekte-epidemie) of dat er meer of minder is afgenomen van producten die per prestatie worden afgerekend (zoals kinderopvang of lijkschouwing). Het bestuur van de gemeenschappelijke regeling toetst jaarlijks de geleverde prestaties in relatie tot het afgesproken volume en kwaliteitsniveau.

Overige informatie Met de deelname aan de GR kunnen wij efficiënter en effectiever taken regelen uit de Wet publieke gezondheid (WPG) en Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (WMO) in het kader van huiselijk geweld. Twee keer per jaar ontvangt de gemeente een bestuursrapportage over de voortgang vanuit het bestuur van de GR GGD en VTH. Daarnaast ontvangt de gemeente elk jaar een Jaarstukken 2025 144 Gemeente Midden-Delfland Naam Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Haaglanden (GGD) en Veilig Thuis (VT) voorjaarsbrief voorafgaand aan de nieuwe begroting. Vanaf 2026 worden binnen de GR GGD en VTH bezuinigingsmaatregelen doorgevoerd, conform de regionale kaderbrief. In de komende periode wordt de impact van deze maatregelen gemonitord. Indien relevant wordt hierover gerapporteerd via de reguliere planning- en control-documenten van de GR. De GGD voert taken uit die vermeld staan in de WPG (met uitzondering van jeugdgezondheidszorg) a tot en met d), alsmede de taken die bij of krachtens andere wetten aan de GGD worden opgedragen en overige taken waarvan het algemeen bestuur heeft besloten dat zij tot het takenpakket behoren. De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de (publieke) gezondheid van de bevolking.

Veilig Thuis, het wettelijke Advies- en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling, heeft diverse taken, waaronder het opstellen van veiligheidsplannen na meldingen, het geven van advies aan inwoners en professionals, het coördineren van tijdelijk huisverboden, het verzorgen van voorlichting aan ketenpartners en het uitvoeren van de radarfunctie en monitoring. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd heeft in een recent rapport een aantal verbeterpunten geformuleerd voor Veilig Thuis. De organisatie is gevraagd een verbeterplan op te stellen. De inspectie heeft daarbij aangegeven vertrouwen te hebben dat Veilig Thuis dit in goede orde oppakt. Het algemeen bestuur zal de uitvoering van het verbeterplan monitoren. In de regio Haaglanden is daarnaast de Regiovisie aanpak huiselijk geweld 2026 opgeleverd. Hierin staat beschreven welke prioriteiten de komende jaren centraal staan. Aan deze regiovisie is ook een lokale uitvoeringsagenda gekoppeld. Naam Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden Vestigingsplaats Den Haag Rechtsvorm Gemeenschappelijke regeling in de rechtsvorm van een bedrijfsvoering organisatie met één Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 145 Naam Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden verantwoordelijk bestuur.

Doelstelling Het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van uitvoering van inkooptaken binnen het sociaal domein, zoals gezamenlijke inkoop en contracteren van Jeugdzorg. Financieel belang gemeente De gemeente draagt bij in de regionale taken op basis van een bedrag per inwoner. Het belang in de verbonden partij van Midden-Delfland is 1,69%. Vermogenspositie 31-12-2024 31-12-2023 Eigen vermogen € 199.000 € 583.000 Vreemd vermogen € 3.573.000 € 4.138.000 Bestuurlijk belang gemeente In 2015 is de gemeenschappelijke regeling omgezet van een GR openbaar lichaam naar een GR bedrijfsvoeringsorganisatie met een ongeleed bestuur. Het bestuur bestaat uit drie leden. Midden-Delfland, Delft, Rijswijk en Westland zijn vertegenwoordigd met één lid. Besluitvorming vindt plaats met een gewogen stemverhouding, gebaseerd op inwonertal per gemeente. Overige deelnemers Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer. Eventuele risico's Omdat het Servicebureau zelf niet beschikt over een weerstandsvermogen dient rekening gehouden te worden met het gemeentelijk aandeel in de benodigde weerstandscapaciteit. Dit bedrag wordt geschat op circa € 18.168 (1,69%) van de geraamde benodigde weerstandscapaciteit, (€1.075.000).

Overige informatie Wat willen we bereiken met de deelname aan de GR? Het Servicebureau behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van uitvoering van inkooptaken binnen het Sociaal domein, zoals gezamenlijke inkoop en contracteren van de Jeugdzorg. Naam Gemeenschappelijke regeling archiefbeheer Midden-Delfland Vestigingsplaats Delft Rechtsvorm Gemeenschappelijke regeling Financieel belang gemeente Voor het beheer, acquisitie en het beschikbaar stellen van de overgebrachte archieven draagt de gemeente per m1 bij aan de gemeente Delft. Het totaal aan overgebrachte archieven in 2025 Jaarstukken 2025 146 Gemeente Midden-Delfland Naam Gemeenschappelijke regeling archiefbeheer Midden-Delfland bedroeg 269,30 m1, inclusief beeld en geluid. Zoals in 2024 al werd aangekondigd, wordt in 2025 ook voor het eerst dienstverlening rekening gebracht. Het gaat daarbij om de kosten van het e-depot voor de opslag van digitale archieven en de kosten van gemaakte advisering- en inspectie-uren. Deze afspraken worden vastgelegd in de nieuwe Gemeenschappelijke regeling en de gemeente specifieke Dienstverleningsovereenkomst. Het staat in de planning dit in de loop van 2026 vast te stellen. De totale kosten voor 2025 zijn € 58.453,72,- geweest.

Bestuurlijke belang gemeente Vóór 1 mei van elk jaar informeert het gemeentebestuur van Delft het gemeentebestuur van Midden-Delfland over de uitvoering van de regeling. Vermogenspositie De vermogenspositie is in dit geval moeilijk te bepalen. Het zijn werkzaamheden die door gemeente Delft worden uitgevoerd. Er is niet een aparte entiteit voor gecreëerd. Eventuele risico's Op dit moment zijn er geen risico’s bekend. Overige informatie Wat willen we met de deelname bereiken? Met de deelname aan de gemeenschappelijke regeling wordt beoogd op een efficiënte en doelmatige wijze invulling te geven aan de gemeentelijke verplichtingen als bedoeld in de Archiefwet 1995. Door gebruik te maken van de archiefbewaarplaats van de gemeente Delft, waarbij de archivaris van Delft tevens is aangewezen als archivaris van de gemeente Midden-Delfland, is invulling gegeven aan de doelstelling van de deelname aan de gemeenschappelijke regeling. Stadsarchief Delft wil de gemeenschappelijke regeling Archiefbeheer vernieuwen. Nadat het concept van de herziene versie met de deelnemende gemeenten is gedeeld, is vanuit de regio de wens uitgesproken voor een abstracte Regionale gemeenschappelijke regeling. En aanvullend daarbij een Dienstverleningsovereenkomst die per gemeente op maat wordt gemaakt.

In de Dienstverleningsovereenkomst worden wettelijke taken en “extra” diensten beschreven zodat het mogelijk is om per gemeente maatwerk te leveren. Naar verwachting wordt de herziene versie en de Dienstverleningsovereenkomst in 2025 Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 147 Naam Gemeenschappelijke regeling archiefbeheer Midden-Delfland opgeleverd. Naam Gemeenschappelijke regeling archeologie Midden-Delfland Vestigingsplaats Delft Rechtsvorm Gemeenschappelijke regeling Financieel belang gemeente De gemeente draagt jaarlijks een vast bedrag bij in de kosten van de archeoloog van de gemeente Delft. Dit bedrag wordt jaarlijks proportioneel verhoogd aan de hand van de toepasselijke salarisverhoging voor gemeenteambtenaren. De bijdrage voor 2025 bedroeg € 36.917. Daarnaast wordt in voorkomende gevallen bijgedragen in de projectkosten voor opgravingen. Vermogenspositie De vermogenspositie is in dit geval moeilijk te bepalen. Het zijn werkzaamheden die door gemeente Delft worden uitgevoerd. Er is niet een aparte entiteit voor gecreëerd. Bestuurlijk belang gemeente Jaarlijks informeert het gemeentebestuur van Delft het gemeentebestuur van Midden-Delfland over de uitvoering van de regeling. Eventuele risico's Op dit moment zijn er geen risico’s bekend.

Overige informatie Wat willen we met de deelname bereiken? Met de deelname aan de gemeenschappelijke regeling wordt beoogd op een efficiënte en doelmatige wijze invulling te geven aan de gemeentelijke wettelijke verplichtingen op het gebied van archeologisch onderzoek en het scheppen van de mogelijkheid om vondsten uit opgravingen in een eigen depot onder te brengen. Wat zijn de beleidsvoornemens? Door de benoeming van de archeoloog van Delft tot archeoloog van de gemeente Midden-Delfland en het creëren van een depot voor de vondsten uit opgravingen, is invulling gegeven aan de doelstelling van de deelname aan de gemeenschappelijke regeling met Delft. Op basis van de Wet op de Archeologische Monumentenzorg doet de gemeente een beroep op de capaciteit van de archeologische dienst van Delft voor met name bouwplannen gesitueerd in het buitengebied, waarvoor Jaarstukken 2025 148 Gemeente Midden-Delfland Naam Gemeenschappelijke regeling archeologie Midden-Delfland archeologisch onderzoek nodig is. Actualisatie Gemeenschappelijke Regeling De gemeente Delft heeft met meerdere gemeenten in onze regio regelingen over het uitvoeren van wettelijke taken op het gebied van archeologie. Enkele van die regelingen zijn verouderd, waaronder die met onze gemeente.

De gemeente Delft heeft daarom het voornemen om in 2026 deze verschillende regelingen te vervangen door één nieuwe gemeenschappelijke regeling. In 2025 is ambtelijk overleg gevoerd over deze nieuwe regeling en de bijbehorende dienstverlenings-overeenkomst. Naam Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) Vestigingsplaats Den Haag Rechtsvorm Gemeenschappelijke regeling Financieel belang gemeente De ODH voert als omgevingsdienst voor de provincie Zuid-Holland en de gemeenten Delft, Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Midden-Delfland, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Wassenaar, Westland en Zoetermeer een overeengekomen wettelijk en aanvullend takenpakket uit. Controle van de landelijke regelgeving en lokaal beleid is belegd bij de ODH. De doelstelling van de ODH is om bij de uitvoering van de genoemde taken te voldoen aan de landelijke kwaliteitscriteria, te zorgen voor specialismenvorming op inhoud en een bijdrage te leveren aan een constante en eenduidige uitvoering van VTH-taken (vergunningverlening, toezicht en handhaving) in de regio. Raming van de gemeentelijke bijdrage vindt plaats op de verwachte inzet. Afrekening gebeurt op daadwerkelijk gepleegde inzet en gemaakte kosten. De ODH bouwt geen extra reserves op. Jaarlijks vindt met alle deelnemers een afrekening plaats, waardoor de structurele baten en lasten met elkaar in evenwicht zijn.

Vermogenspositie AAAAAAAAAAAA31-12-2024 A31-12-2025 Eigen vermogen € 2.654.231A € 2.346.000 Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 149 Naam Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) Vreemd vermogen € 9.757.176 € 11.117.000 Bestuurlijk belang gemeente Midden-Delfland levert een lid voor het algemeen bestuur. Eventuele risico's De ODH streeft er naar om de impact van risico’s te minimaliseren. Dit betekent dat een weerstandscapaciteit beoogd wordt die tenminste het predicaat ‘voldoende’ krijgt. Dat komt neer op een gewenst ratio voor de weerstandscapaciteit tussen de 1,0 en 1,4. Het weerstandsratio bedraag 1,40 en wordt als 'ruim voldoende' beoordeeld. Overige informatie Wat willen we met de deelname bereiken? We willen bereiken dat de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) op een efficiënte wijze milieutaken uitvoert voor de gemeente Midden-Delfland. De ODH is opgezet als een regionale uitvoeringsdienst voor de uitvoering van de vergunningverlening en handhavingstaken gerelateerd aan diverse milieuwetten en de groenblauwe wetgeving. De doelstelling van de ODH is om bij de uitvoering van de genoemde taken te voldoen aan de landelijke kwaliteitscriteria, te zorgen voor specialismenvorming op inhoud en een bijdrage leveren aan een constante en eenduidige taakuitvoering. De laatste jaren worden nieuwe taken vanuit het Rijk toegevoegd aan de basistaken van de ODH.

Voorbeelden daarvan zijn toezicht op de Europese Energie Efficiency richtlijn (EED) en de informatieplicht energiebesparing en toezicht op kantoren met energie label C. De taakuitvoering van de ODH in 2025 is beheersbaar geweest. De in 2025 door de ODH besteedde uren vallen binnen de in het uitvoeringsplan geraamde capaciteit en financiële bijdrage voor de uitvoering van de werkzaamheden. Naam Regionaal Reinigingsbedrijf Avalex Vestigingsplaats Den Haag Rechtsvorm Gemeenschappelijke regeling Financieel belang gemeente Per aansluiting wordt een bijdrage gerekend voor het geheel van afvalinzameling en –verwerking op basis van een Dienst Jaarstukken 2025 150 Gemeente Midden-Delfland Naam Regionaal Reinigingsbedrijf Avalex Verleningsovereenkomst (DVO). Vermogenspositie aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa31-12-2024aaaaaa 31-12-2025 Eigen vermogenaaaaaaaaa€ 7.070.000aaa a aa €a 7.054.000 Vreemd vermogenaaaaaaa€ 31.079.000aaaa aa€ 27.536.000 Bestuurlijk belang gemeente De gemeente Midden-Delfland is met een wethouder vertegenwoordigd in het bestuur van Avalex. Eventuele risico's In de begroting van Avalex zijn de verwerkingskosten van het afval uit Midden-Delfland opgenomen. Als de te verwachten hoeveelheden afval (GFT, Restafval en Grofvuil) in de begroting sterk afwijken van de werkelijke hoeveelheden aangeleverd afval dan kan dit een risico in financiële zin betekenen.

Overige informatie Met de samenwerking beoogt de gemeente een efficiënte en doelmatige invulling van de wettelijke verplichtingen op het gebied van afval- en grondstoffen inzameling. De gemeente maakt met Avalex toetsbare afspraken over de omvang en kwaliteit van te leveren producten en diensten. De afspraken worden vastgelegd in een Dienst Verleningsovereenkomst. 2. Vennootschappen en coöperaties Naam B.V. Gemeenschappelijke Bezit Evides (GBE) Vestigingsplaats Rotterdam Rechtsvorm Besloten vennootschap Financieel belang gemeente B.V. Gemeenschappelijk Bezit Evides is gezamenlijk eigendom van 15 gemeenten in de provincie Zuid-Holland. De gemeente Midden-Delfland is in het bezit van 23.980 aandelen (1,3% van het totaal). Bestuurlijk belang gemeente De gemeente wordt in de aandeelhoudersvergaderingen vertegenwoordigd door de portefeuillehouder Evides. Er is stemrecht naar rato van het aandelenkapitaal. Vermogenspositie AAAAAAAAAAAAAAA31-12-2024AAAA 31-12-2025 Eigen vermogen AAA€ 631.500.000 AA€ Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 151 Naam B.V. Gemeenschappelijke Bezit Evides (GBE) 681.700.000 Vreemd vermogen AI€ 878.600.000AA€ 869.800.000 Eventuele risico's De gemeente Midden-Delfland heeft een risicodragend vermogen (aandelenkapitaal) van ongeveer € 1 miljoen op de balans staan.

Overige informatie Wat willen we bereiken? Het altijd kunnen leveren van schoon en hoogwaardig drinkwater en het continu beschikbaar hebben van industriewater dat aan strenge normen voldoet. Wat is er bereikt? De deelnamen in de B.V. GBE heeft geresulteerd in een dividenduitkering over 2025 van € 6,0 miljoen. Hiervan ontvangt de gemeente Midden-Delfland op basis van haar deelnemingspercentage een bedrag van € 76.476. 2b. Naamloze vennootschappen Naam N.V. Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Vestigingsplaats Den Haag Rechtsvorm Naamloze vennootschap Financieel belang gemeente Eigenaar van de bank zijn gemeenten, Provincies en de Staat. De gemeente Midden-Delfland is in het bezit van 48.594 aandelen (0,087% van het totaal) de nominale waarde bedraagt € 2,50. Bestuurlijk belang gemeente De gemeente wordt in de aandeelhoudersvergaderingen vertegenwoordigd door de portefeuillehouder Financiën. Er is stemrecht naar rato van het aandelenkapitaal. Vermogenspositie AAAAAAAAAAAAAAAAAAA 31-12-2025AA AAAAAAA31-12-2024 Eigen vermogen AAAAAAAA€ 4.863.000.000 AA A € 4.777.000.000 Vreemd vermogen AAAAAAI€ 110.701.000.000 AI AIA€ 123.614.000.000 Jaarstukken 2025 152 Gemeente Midden-Delfland Naam N.V.

Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) Achtergestelde schuldenAA € 21.000.000 AAAAAAAII € 19.000.000 Eventuele risico's De gemeente Midden-Delfland heeft een risicodragend vermogen (aandelenkapitaal) van € 120.674 op de balans staan. De BNG Bank hoort tot de meest kredietwaardige banken ter wereld met een solvabiliteitsratio stabiel op hoog niveau; Tier 1-ratio op 37%. Overige informatie Wat willen we bereiken? Deze deelneming is een duurzame belegging. BNG Bank is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger. Wat is er bereikt? Over 2025 realiseerde BNG Bank een nettowinst na belastingen van € 172 miljoen (2024: € 294 miljoen). In lijn met het staande beleid stelt BNG Bank voor om 50% van de nettowinst uit te keren, gecorrigeerd voor de uitkering op het additioneel Tier1-kapitaal. Dit komt neer op een dividenduitkering van EUR 79 miljoen, EUR 2,51 per aandeel. Voor Midden-Delfland betekent dit een dividenduitkering 2025 van 48.594 x € 1,41 = € 68.517. Naam N.V. Juva Vestigingsplaats Poeldijk Rechtsvorm Naamloze vennootschap Financieel belang gemeente N.V. Holding Westland Infra is gezamenlijk eigendom van de gemeenten Midden-Delfland en Westland. De gemeente Midden-Delfland is in het bezit van 272 aandelen (13,6% van het totaal).

Bestuurlijke belang gemeente De gemeente wordt in de aandeelhoudersvergaderingen vertegenwoordigd door de portefeuillehouder Duurzaamheid. Er is stemrecht naar rato van het aandelenkapitaal. Vermogenspositie 31-12-2024 31-12-2023 Eigen vermogen € 155.278.000 € 143.028.000 Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 153 Naam N.V. Juva Vreemd vermogen € 229.078.000 € 206.154.000 Eventuele risico's De gemeente Midden-Delfland heeft een risicodragend vermogen (aandelenkapitaal) van € 123.428 op de balans staan. Overige informatie Wat willen we bereiken? Met de deelname in N.V. Juva is een ongestoorde levering van gas en elektriciteit aan burgers en bedrijven binnen de gemeente gegarandeerd. Westland Infra opereert volgens de vastgestelde Netbeheer+ strategie. Netbeheer+ houdt in dat de kerncompetenties die in de organisatie aanwezig zijn om de wettelijke, gereguleerde taken van de netbeheerder op een goede wijze uit te voeren, ook worden ingezet voor activiteiten in de vrije markt. Dit zijn de zogenoemde ‘nevenactiviteiten’. De nevenactiviteiten zijn een integraal onderdeel van het netwerkbedrijf. De nevenactiviteiten zorgen voor extra inkomsten en ook voor extra dekking van kosten die de netbeheerder voor het uitvoeren van zijn wettelijke taken moet maken.

De nevenactiviteiten zorgen voor een klantgerichte- en dynamische omgeving en voor prikkels tot productontwikkeling en innovatie. Dit beleid wordt door de aandeelhouders onderschreven. Voor het grootste deel van haar inkomsten is Westland Infra afhankelijk van de gereguleerde netwerktarieven. Deze regulering is in handen van de Autoriteit consument en markt (ACM). Aangezien netbeheerders veelal investeringen moeten doen voor de lange termijn, is zekerheid over de ontwikkeling van de inkomsten op lange termijn belangrijk. 2C. Coöperatieve verenigingen Naam Coöperatie Coöperatief Beheer groengebieden Midden-Delfland U.A. (CBG) Vestigingsplaats Schipluiden Rechtsvorm Coöperatieve vereniging U.A. Financieel belang gemeente Het exacte financiële belang is niet in deze begroting aan te geven. Afspraak tussen gemeenten en provincie is dat de bijdragen die voor het Recreatieschap Midden-Delfland beschikbaar waren tot 2025 beschikbaar blijven voor de coöperatie. Voor de gemeente Jaarstukken 2025 154 Gemeente Midden-Delfland Naam Coöperatie Coöperatief Beheer groengebieden Midden-Delfland U.A. (CBG) Midden-Delfland zijn dat de inwonersbijdrage (prijspeil 2025 € 40.906) en de pachtopbrengsten vanuit de overdracht van gronden van het Recreatieschap Midden-Delfland (€ 37.743). Het totaalbedrag van gemeente Midden-Delfland komt hiermee op € 78.649 op jaarbasis.

In het kader van de harmonisatie van bijdragen is door de bestuurlijk trekker een voorstel in coöperatieverband uitgewerkt. Vanaf 2026 is sprake van een forse stijging van onze bijdrage van € 40.906 naar € 172.864. Vermogenspositie De coöperatie vereniging is in het vierde kwartaal 2017 opgericht. Het vermogen komt voort uit de liquidatie van het Recreatieschap Midden-Delfland. Deze overdracht van de gronden en de vermogens aan de gemeenten heeft plaats gevonden. aaaaaaaaaaaaaaa31-12-2024aaaaaa 31-12-2025 Eigen vermogen aa€ 6.916.855aaaaaaa€ 8.140.654 Vreemd vermogen € 1.825.975aaaaaaaI€ 1.859.830 Bestuurlijk belang gemeente Primaire doelstelling van deelname aan de coöperatie is het creëren van een efficiënte en beleidsarme organisatie voor het beheer van gronden die bij de opheffing van het Recreatieschap Midden-Delfland in beheer of erfpacht aan de deelnemende gemeenten zijn overgedragen. Secundaire doelstelling is te komen tot een meer integraal beheer van alle groene gebieden binnen het gebied Midden-Delfland. Eventuele risico's Een financieel risico is de mogelijke forse stijging van de gemeentelijke bijdrage als gevolg van de nog uit te voeren harmonisatie van de lidmaatschapsgelden. Een ander risico is het vraagstuk onder welk belastingregime de werkzaamheden van de CBG verricht moeten worden. In het bijzonder gaat het dan om de vennootschapsbelasting.

Een extern kantoor geeft aan dat de financiële oplossing acceptabel is. De belastingdienst heeft ingestemd met de oplossing. Een derde risico is de toenemende recreatiedruk op groen dichtbij de stad (en een landschap met kwaliteit). In 2021 is mede door Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 155 Naam Coöperatie Coöperatief Beheer groengebieden Midden-Delfland U.A. (CBG) de coronamaatregelen de recreatiedruk op het groene landschap verder toegenomen. Door het eerdere terugtrekken van LNV het beschikbare budget al gehalveerd (van 3 naar 1,5 miljoen per jaar). De Provincie Zuid-Holland is vervolgens ook uit getreden. Vanaf 2023 tot 2025 stelt de provincie de voor de CBG beschikbare bijdrage bij van € 148.700 naar € 111.500. De financiën voor het beheer komen meer en meer onder druk te staan. Vanaf 2025 is de provinciale bijdrage aan het beheerbudget van alle schappen in Zuid-Holland nog onzeker. De behoefte aan structurele financiering voor ontwikkelingen en beheer brengen wij in diverse gremia onder de aandacht. Ook bij de Landschapstafel BPL-MD is dit een terugkerend punt op de agenda. Beheersmatig risico is de versnippering van eigendom en onderhoud van gronden bij de diverse partijen en overheden. Deze versnippering staat een doelmatig en efficiënt beheer in de weg.

Binnen de CBG wordt gewerkt aan een systeem waarbij gronden op een gelijke manier worden onderhouden en het herverdelen van eigendommen, waardoor gronden meer aaneengesloten per eigenaar onderhouden worden. Overige informatie Wat willen we met deelname bereiken? Deelname aan de coöperatie heeft als doel om in samenwerking met andere overheden en gebiedsorganisaties te zorgen voor een doelmatige en rechtmatige uitvoering van beheer- en onderhoudstaken van de groengebieden in het landschap van Midden-Delfland. De samenwerking in de coöperatieve vereniging richt zich hierbij op de volgende gemeentelijke kernpunten: - Integrale samenwerking op het gebied van beheer en onderhoud van het landschap van Midden-Delfland, waaronder vallen de recreatieve-, agrarische en natuurgebieden; - Bijdragen aan het behouden en versterken van de ruimtelijke kwaliteiten van het Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland; - Een beleidsarme beheersorganisatie voor het gebied dat in eigendom is van overheden met korte bestuurlijke en ambtelijke lijnen; - Een efficiënte en rechtmatige besteding van Jaarstukken 2025 156 Gemeente Midden-Delfland Naam Coöperatie Coöperatief Beheer groengebieden Midden-Delfland U.A. (CBG) publieke middelen; - Inschakelen van lokale partijen bij beheer en onderhoud, waarbij de deelnemers aan de coöperatie binnen de regelgeving voor aanbesteding keuzevrijheid hebben. 3.

Stichtingen en verenigingen Naam Stichting Groenfonds Midden-Delfland Vestigingsplaats Midden-Delfland Rechtsvorm Stichting Financieel belang gemeente Bij de oprichting heeft de gemeente een startbedrag aan de stichting beschikbaar gesteld. Daarnaast heeft de gemeente voor elke opgeleverde nieuwe woning in Look-West en Look-West Noord € 1.361 bijgedragen aan het vermogen van de stichting. Voor de uitvoering heeft de stichting een contractrelatie voor periodes van 6 jaar met de Agrarische Natuurvereniging Vockestaert. Vermogenspositie AAAAAAAAAAAAAA31-12-2024 AAAA31-12-2023 Eigen vermogen AA€ 13.101.439AAA€ 12.220.989 Vreemd vermogen A€ 8.554 AAAAAI€ 20.622 (Jaarcijfers 2025 nog in concept) Bestuurlijk belang gemeente De gemeente Midden-Delfland levert de voorzitter van het bestuur van de stichting. Huidige voorzitter is de portefeuillehouder Buitengebied. Eventuele risico's Er is op dit moment geen risico bekend. Overige informatie Wat willen we met de deelname bereiken? De doelstellingen van de Stichting Groenfonds Midden-Delfland sluiten aan op de gemeentelijke missie, zoals ook vastgelegd in Midden-Delfland®2025. De melkveehouderij als belangrijke pijler van het open groene agrarische cultuurlandschap staat onder druk.

Door ondersteuning van deze sector wordt gewerkt aan de doelen van de stichting en gemeente, te weten: - Instandhouding van het open agrarisch cultuurlandschap - Verbetering van de relatie stad en platteland. Wat zijn de beleidsvoornemens? Zorgen voor continuering Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 157 Naam Stichting Groenfonds Midden-Delfland van de activiteiten zoals de stichting deze ontwikkelt. Dit houdt in: beloning van groene diensten op het gebied van natuur en landschap (doelstelling 1) en educatie en recreatie (doelstelling 2). Samen met de stichting wordt gewerkt aan de concretisering van de doelstellingen waarbij ook gewerkt wordt aan de verwaarding van de producten van het agrarisch cultuurlandschap: hoe kan de meerwaarde van deze producten op het gebied van natuur en landschap in de stad vermarkt worden en daarmee de stad-land relatie verstevigen. Naam Stichting Businesspark Haaglanden Vestigingsplaats Den Haag Rechtsvorm Stichting Financieel belang gemeente De jaarlijkse gemeentelijke bijdrage bedroeg in 2025 € 8.440,70 (5% van de totale bijdragen van deelnemende gemeentes) en kan oplopen tot € 10.000.

Vermogenspositie AAAAAAAAAAAAAA31-12-2024AA 31-12-2023 Eigen vermogenAA € 114.000AA € 30.000,- Vreemd vermogen € 0,-AAAAAA € 45.090,- Bestuurlijk belang gemeente De stichting betreft regionale samenwerking tussen de gemeenten Den Haag, Rijswijk, Pijnacker-Nootdorp, Delft, Zoetermeer, Leidschendam-Voorburg en Midden-Delfland op het gebied van bedrijventerreinen. De stichting weet de voorbije jaren weinig tot niets te bereiken; het bestuurlijk belang is onduidelijk. Eventuele risico's Dat de stichting niet functioneert, maar wel kost. Overige informatie Wat zijn de beleidsvoornemens? Het businesspark Haaglanden is een samenwerkingsverband op het gebied van de ontwikkeling en uitgifte van nieuwe bedrijfsterreinen. De huidige deelnemers zijn de gemeenten Midden-Delfland, Den Haag, Rijswijk, Pijnacker-Nootdorp, Delft, Zoetermeer en Leidschendam-Voorburg. De gemeenten en bedrijvenschappen zijn individueel beleidsmatig, financieel en juridisch verantwoordelijk voor de bedrijventerreinen die onder de vlag van het Businesspark Haaglanden worden uitgegeven en ontwikkeld.

Jaarstukken 2025 158 Gemeente Midden-Delfland Naam Stichting Businesspark Haaglanden Wat willen we met deelname bereiken? Versterken van de regionale samenwerking tussen de deelnemende gemeenten op het gebied van bedrijfshuisvesting ten behoeve van het behouden en vestigen van bedrijven en daarmee de werkgelegenheid in de Haagse regio. Naam Stichting Landschapsfonds Hof van Delfland Vestigingsplaats Midden-Delfland Rechtsvorm Stichting Financieel belang gemeente Aan deelname is geen gemeentelijk bijdrage gekoppeld. De stichting heeft geen winstoogmerk. De bestuurders ontvangen geen financiële vergoeding voor hun werkzaamheden. De gemeente Midden-Delfland vervult de ambtelijke en financiële ondersteuning van de Stichting. Bestuurlijk vervulde gemeente Midden-Delfland de voorzittersrol. De rest van het bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van de gemeenten Maassluis en Pijnacker-Nootdorp. In 2025 is de liquidatie van de stichting afgerond en is de rechtspersoon opgeheven. Vermogenspositie AAAAAAAAAAAAA 31-12-2025 A31-12-2024 Eigen vermogenAA € 0 A A AAAA€ 420.711 Vreemd vermogen € 0A AAAAAA€237.500 De stichting Landschapsfonds Hof van Delfland is per 30 juni 2025 geliquideerd. Bestuurlijk belang gemeente Niet meer van toepassing. Eventuele risico's Geen financiële risico's aanwezig.

De liquidatie is in 2025 uitgevoerd, waarbij het positieve liquidatiesaldo beschikbaar is gekomen voor de groenblauwe landschappen in het voormalige werkingsgebied van de Hof van Delfland. Overige informatie De Stichting Landschapsfonds Hof van Delfland is geliquideerd en de rechtspersoon is per 30 juni 2025 opgeheven. Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 159 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Wij voeren actief beleid op de beheersing van de risico’s die wij lopen. Gekeken wordt naar de maatregelen die worden getroffen om de risico’s af te dekken. Voor de risico’s waarvoor geen maatregelen getroffen kunnen worden (bijv. verzekeren te duur) wordt ingeschat welke buffer noodzakelijk is. Dit is het weerstandsvermogen. Het weerstandsvermogen is te definiëren als ‘het vermogen van de gemeente om niet-structurele risico's op te kunnen vangen om haar taken te kunnen voortzetten’. Door een goed systeem van risicomanagement kunnen bestuurders en managers voor risico’s, die het behalen van de doelstellingen bedreigen, passende beheersmaatregelen nemen. Uit deze paragraaf blijkt dat het weerstandsvermogen ruim voldoende is. Daarnaast verhouden de wettelijk voorgeschreven indicatoren zich tot de normen die de VNG hiervoor heeft ontwikkeld. Risicomanagement Wie denkt aan risicomanagement en risico’s in algemene zin, denkt vaak aan vervelende, negatieve gebeurtenissen.

Vaak wordt gedacht dat risicomanagement innovatie en vernieuwing tegenhoudt. Dat dit niet waar is zien we terug in de definitie van de term risico, namelijk: “Het effect van onzekerheid op het bereiken van waarde. Met andere woorden, risicomanagement is het beheersen van risico’s en het nemen van beslissingen die gericht zijn op het voorkomen of minimaliseren van nadelige effecten. Goed risicomanagement zorgt voor procesoptimalisatie, een betere inrichting en borging van resultaten. Een essentieel instrument voor het bereiken van resultaat, innovatie en de Cittaslow filosofie”. Risicomanagement heeft een prominente plek binnen de Planning- en Control cyclus (P&C cyclus). Het is een continu proces. Bij alle P&C producten wordt hierover gerapporteerd. Risicomanagement is een manier van denken. Het dient als hulpmiddel bij het nemen van besluiten door zowel Raad als college. Op 25 juni 2019 is de ‘Nota Risicomanagement Midden-Delfland’ vastgesteld door de Raad. Met deze nota en nog belangrijker een actueel risicoregister wordt het mogelijk een betrouwbaar oordeel over het benodigde weerstandsvermogen te geven. Dat leidt er uiteindelijk toe dat risico's zo weinig mogelijk effect hebben op de uitvoering van het lopende beleid en in stand houden van bestaande voorzieningen voor de lokale samenleving.

De continuïteit van de bedrijfsvoering en de uitvoering van beleid wordt hiermee beter gewaarborgd. In het risicoregister gaat het niet alleen om risico’s met financiële gevolgen, maar ook om het inzicht in de niet financiële gevolgen (bijvoorbeeld op politiek-, imago-, milieu-, juridisch- privacy of informatie en veiligheidsvlak). Een actueel risicoregister biedt de volgende voordelen: - Een scherper beeld van het meest waarschijnlijke scenario voor de afwikkeling van risico’s - Verhoogd risicobewustzijn binnen alle lagen van de organisatie (verankering) - Effectievere en efficiëntere bedrijfsvoering (prioriteit leggen bij de belangrijkste onderwerpen) - Betere koppeling tussen beleid en bedrijfsvoering. Het risicoregister wordt niet als bijlage gepubliceerd bij de programmabegroting en –rekening. Dit in verband met de vertrouwelijkheid van sommige risico’s. De belangrijke openbare risico’s worden in deze paragraaf benoemd. Als zich buiten de P&C-cyclusmomenten om, ontwikkelingen voordoen Jaarstukken 2025 160 Gemeente Midden-Delfland (denk bijvoorbeeld aan risico's betreffende de grondexploitatie) dan geldt uiteraard een actieve informatieplicht. Belangrijkste risico's Door actieve risicobeheersing heeft de gemeente in beeld wat de risico’s zijn en is het mogelijk om het weerstandsvermogen te bepalen.

Alle risico’s worden tweemaal per jaar herijkt en er wordt continu geanticipeerd op nieuwe risico’s. Het getoonde risicoprofiel is bepaald vanuit de herijking/ inventarisatie zoals uitgevoerd t/m oktober 2025. In het volgende overzicht worden de belangrijkste (geconsolideerde) risico's gepresenteerd die de grootste invloed hebben bij de bepaling van de benodigde weerstandscapaciteit. Bij ieder risico worden kort de beheersmaatregelen weergegeven. - Grondexploitatie Door de grote omvang van de grondexploitatie vormt dit een risico voor de gemeente. Jaarlijks worden de grondexploitaties en de bijbehorende risicoanalyse geactualiseerd. De resultaten van de grondexploitatie brengen wij ten gunste of ten laste van de reserve grondexploitaties. De laatste actualisatie geeft aan dat het resultaat van de reserve grondexploitaties op termijn een batig saldo laat zien. - Verbonden partijen De gemeente neemt deel in 16 verbonden partijen. Veelal is dat een deelname of samenwerking met meerdere gemeenten. De afgelopen jaren is enkele malen gebleken dat hier behoorlijke financiële gevolgen uit voort kunnen vloeien (bijvoorbeeld GGD en Avalex). Stringente bewaking is noodzakelijk om problemen in de toekomst te voorkomen.

Voor het dividend van JUVA wordt uitgegaan van een structureel lagere uitkering, gegeven het meerjarenplan van JUVA, de noodzakelijke investeringen en de ontwikkeling van de solvabiliteit. Gegeven de zeer volatiele situatie op de energiemarkt, de prijsontwikkeling ontstaat onzekerheid of de dividenduitkering worden gehandhaafd. - Sociale Domein Sinds januari 2015 zijn verschillende taken overgegaan naar gemeenten, zoals de Participatiewet, de Wmo en de Jeugdwet. De hiervoor ontvangen rijksmiddelen blijken onvoldoende te zijn, wat al vanaf het begin werd aangegeven door gemeenten en VNG. De tekorten worden versterkt door het open-einde karakter van veel regelingen, waardoor de gemeentelijke beïnvloedingsmogelijkheden beperkt zijn. Dit heeft – ook in Midden-Delfland – geleid tot financiële problemen, vooral op het gebied van jeugdzorg. Ondanks lokale maatregelen gericht op kostenbeheersing en de inzet van regionale kostenbeheersende instrumenten, blijft het risico op overschrijdingen groot. - Garantstellingen Woningcorporaties trekken leningen aan om het bouwen en onderhouden van sociale huurwoningen te financieren. Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) staat hiervoor borg. Als een corporatie niet meer kan voldoen aan haar betalingsverplichtingen, neemt het WSW de leningen over. Het WSW heeft verschillende buffers en vangnetten.

Als deze niet toereikend zijn vraagt WSW renteloze leningen op bij Rijk en gemeenten. Gemeenten nemen voor deze leningen een achtervangpositie in door middel van het sluiten van een achtervangovereenkomst met het WSW. Midden-Delfland heeft met het WSW altijd al een achtervangovereenkomst gehad. Jaarstukken 2025 Gemeente Midden-Delfland 161 De VNG, BZK en WSW hebben gewerkt aan een nieuwe achtervangovereenkomst. De wijzigingen komen erop neer dat de kans (nog) kleiner moet zijn dat de achtervangers (het rijk en de gemeenten) in de bres moeten springen om WSW overeind te houden. In plaats daarvan moeten de WSW en de corporatiesector zich vooral zelf zien te bedruipen als de borging van schulden in het geding komt. Deze nieuwe overeenkomst geldt voor alle geborgde geldleningen die een deelnemer van het WSW aangaat vanaf 1 augustus 2021. Onze gemeente is deze nieuwe overeenkomst aangegaan met WSW. Daarmee is het ook in de toekomst mogelijk dat Stichting Wonen Midden-Delfland leningen kan aantrekken tegen een aantrekkelijk rentetarief, om te investeren in sociale huurwoningen. De gemeente staat (mede) garant voor de leningen van HVC. De gemeente ontvangt hiervoor jaarlijks een garantstellingsprovisie van HVC (jaarlijks ca. € 30.820). De deelname aan HVC vloeit voort uit het feit dat Midden-Delfland deel uitmaakt van de verbonden partij Avalex.

Daarnaast zijn gemeentegaranties aan verenigingen en instellingen verstrekt, zodat zij goedkopere financiering aan hebben kunnen trekken. Goede monitoring en terughoudendheid bij toekomstige aanvragen is noodzakelijk om het risico voor de gemeente te beperken. - Renteontwikkelingen Binnen onze begroting wordt het zogenaamde renteomslag percentage gehanteerd voor de berekening van de (bespaarde) rente over de reserves/voorzieningen en de rentetoerekening over de boekwaarde van de vaste activa. Het renteomslag percentage is een gemiddelde van de betaalde en ontvangen rente. Als gevolg van diverse ontwikkelingen zoals het verplicht schatkist-bankieren, de nog steeds lage marktrente, BBV-voorschriften is het omslagpercentage 0%. - Aantrekken geldleningen Het grootste gedeelte van de leningenportefeuille zijn projectfinancieringen voor aankoop gronden. Aangekochte gronden Bedrijvenschap Harnaschpolder worden in erfpacht uitgegeven. Voor de financiering van aankoop grond en de betaling van de overeengekomen afkoopsommen voor renteverschillen worden leningen aangetrokken. Het aantal leningen en het totale vreemde vermogen neemt aanzienlijk toe. Gezien de afgesloten erfpachtovereenkomsten is het financieel risico beperkt. - Uitgezette geldleningen In 1988 heeft de voormalige gemeente Schipluiden een bedrag van € 7,7 mln. uitgeleend aan de ABN-AMRO.

De lening is later overgegaan naar de Royal Bank of Scotland (RBS). De RBS is grotendeels in handen van de Britse overheid. De vooruitzichten van de bank zijn de laatste jaren verbeterd. De lening is voor 50 jaar fixe en heeft een rente van 8,15% (ACT/360). De lening aan de RBS levert nu jaarlijks € 637K exploitatie-inkomsten per jaar tot 2038 op. Het verstrekken van een lening brengt risico’s met zich mee (kredietcrisis en de BREXIT). Bij de Nederlandse Waterschapsbank is voor € 1,4 mln. uitgezet met een rente van 7% (€ 95K exploitatie-inkomsten per jaar tot 2043). In 2024 zijn wederom twee leningen verstrekt. Een lening van € 293.000 en € 100.000 aan Coöperatie Delflandshof tegen 4,64% rente voor een periode van 25 jaar lineair (lening ad € 100.000 had een looptijd van 8 mnd), ter financiering van de aanschaf van een zuivelinstallatie. Daarnaast is een lening verstrekt van € 200.000 aan tennisvereniging de Commandeur tegen 3,8% rente voor een periode van 15 jaar lineair, ter financiering van de aanleg van padelbanen. Er zijn beperkt tot geen zekerheden opgenomen ter risicoafdekking van bovenstaande leningen U/G. - Omgevingswet Jaarstukken 2025 162 Gemeente Midden-Delfland De Omgevingswet bundelt de wetgeving en de regels voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water.

De komst van de Omgevingswet maakt het omgevingsrecht inzichtelijker voor burgers, ondernemers en overheden. Er zijn minder regels en er is meer ruimte voor initiatieven. Dit is een grote opgave de komende jaren. Naast deze risico’s zijn er nog vele andere onzekerheden waarmee alle gemeenten te maken hebben. In dit verband noemen wij calamiteiten (vrijkomen gevaarlijke stoffen of saneringen), dubieuze debiteuren, fraude, leegstand van gebouwen, overige schadeclaims en ook aanslagen. Als de kosten die hiermee gemoeid zijn niet op derden verhaald kunnen worden of niet volledig worden gedekt door verzekeringen of voorzieningen moeten zij binnen de algemene middelen opgevangen worden. Schades die voortvloeien uit de dagelijkse activiteiten hebben andere oorzaken en uitingsvormen dan calamiteiten. Ze komen meestal frequenter voor en het schadebedrag per keer is kleiner. Deze structurele schades worden door de gemeente zelf beheerst door te investeren in de bedrijfsvoering. Dit kunnen preventieve maatregelen in de werkprocessen zijn, maar ook informatie en trainingen aan het personeel en bestuur om hun risicobewustwording te verhogen. Weerstandsvermogen Het weerstandsvermogen bestaat uit de middelen waarover de gemeente beschikt/kan beschikken om niet begrote kosten te dekken en ook de risico's waarvoor geen voorzieningen zijn getroffen of verzekeringen zijn afgesloten.

Het weerstandsvermogen is van belang voor het bepalen van de gezondheid van de gemeentelijke financiën. Voor structurele risico’s wordt normaliter een voorziening gevormd. Weerstandscapaciteit Weerstandscapaciteit is de mate waarin de gemeente op dit moment financieel in staat is risico’s af te dekken. Hieronder wordt ingegaan op enerzijds de benodigde weerstandscapaciteit ter afdekking van de hierboven beschreven risico’s en anderzijds de werkelijk bij de gemeente aanwezige weerstands-capaciteit. In de raadsvergadering van 25 juni 2019 is het voorstel voor de actualisatie van de reserves en voorzieningen behandeld. Naar aanleiding hiervan is besloten om een reserve Weerstandsvermogen in te stellen. De omvang van deze reserve is vastgesteld op € 4 mln. Hierdoor ontstaat enerzijds een voldoende buffer om de mogelijke gevolgen van risico’s op te vangen en anderzijds komt de Algemene reserve vrij voor andere bestemmingen. Ratio weerstandcapaciteit Doelstelling voor het hebben/aanhouden van weerstandsvermogen is dat er een buffer aanwezig is om financiële tegenvallers op te vangen zodra risico’s werkelijkheid worden. Een algemeen aanvaarde normstelling voor de hoogte van het weerstandsvermogen is er niet. Het oordeel over de toereikendheid van de weerstandscapaciteit is afhankelijk van de financiële risico’s.

Een berekening van het ‘ratio weerstandsvermogen’ zoals hieronder toegelicht, geeft een goed inzicht. Het ‘ratio weerstandsvermogen’ wordt als volgt berekend: Ratio weerstandsvermogen = Jaarstukken 2025 Beschikbare weerstandscapaciteit (res. weerstandsverm.) / Benodigde weerstandscapaciteit (totaal risico’s) De gemeente streeft ernaar zo min mogelijk risico te lopen en -mits financieel verantwoord- zoveel mogelijk risico’s af te dekken. Acceptabel is een ratio weerstandsvermogen tussen de 1,0 en 1,4. Waardering | Ratio | Aanduiding weerstandsvermogen Groter dan | 2,0 | Uitstekend Tussen | 1,4 en 2,0 | Ruim voldoende Tussen | 1,0 en 1,4 | Voldoende Tussen | 0,8 en 1,0 | Matig Tussen | 0,6 en 0,8 | Onvoldoende Lager dan | 0,6 | Slecht Beschikbare weerstandscapaciteit De reserve weerstandsvermogen bedraagt € 4,0 mln. Dit geeft de gemeente meer dan voldoende weerstandscapaciteit om onvoorziene financiële tegenvallers op te vangen. Risicoregister Alle risico’s zijn tegen het licht gehouden en aangepast/aangevuld in het risicoregister. Op basis van de huidige inzichten en de berekening blijkt dat een onderbouwde kans bestaat dat een bedrag van € 2,1 mln. noodzakelijk is om aan de zo reëel mogelijk ingeschatte financiële risico's weerstand te bieden. Ratio | 2025 | 2026 | 2027 | 2028 weerstandvermogen: Beschikbare | 1,8 | 1,6 | 1,6 | 1,6 weerstandscap.

(= € 4,0 mln) / Totaal aan risico's (= € 2,2 mln)= Voor de berekening van dit ratio is alleen gebruik gemaakt van de reserve weerstandsvermogen. De algemene reserve, (niet beklemde) bestemmingsreserves en de post onvoorzien zijn in de berekening niet meegenomen. Het ratio weerstandsvermogen zou dan nog hoger geweest zijn. Het streven van de gemeente naar een ratio weerstandsvermogen tussen de 1,0 en 1,4 wordt in 2025 en volgende jaren gehaald. Financiële kengetallen Kengetal - | Minst risicovol | Neutraal | Meest risicovol gebruikelijke signaleringswaarden Netto schuldquote | < 90% | 90% - 130% | > 130% Netto schuldquote | < 90% | 90% - 130% | > 130% Gemeente Midden-Delfland | 163 Jaarstukken 2025 Kengetal - | Minst risicovol | Neutraal | Meest risicovol gebruikelijke signaleringswaarden gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteitsratio | > 50% | 20% - 50% | < 20% Grondexploitatie | < 20% | 20% - 35% | > 35% Structurele | > 0% | 0% | < 0% exploitatieruimte Belastingcapaciteit | < 95% | 95% - 105% | > 105% Kengetal | Jaarrekening 2024 | Begroot 2025 Jaarrekening 2025 Netto schuldquote | 137% | 114% | 124% Netto schuldquote | 134% | 112% | 122% gecorrigeerd voor alle leningen Solvabiliteitsratio | 34% | 33% | 33% Grondexploitatie | 9% | 8% | 7% Structurele | 3% | 7% | 1% exploitatieruimte Belastingcapaciteit | 108% | 111% | 119% Toelichting kengetallen: Netto schuldquote De

netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van de gemeentelijke schuldenlast t.o.v. de eigen middelen. De netto schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Analyse en conclusie De netto schuldquote wordt gekwalificeerd als matig (90%><130%). Er zijn echter erfpachtgronden aangekocht. d.m.v. ‘projectfinancieringen’. Zonder deze ‘projectfinancieringen’ is de netto schuldquote 2025 "voldoende" te noemen. Netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen Omdat bij uitgezette leningen onzekerheid kan bestaan of ze allemaal worden terugbetaald, wordt dit kengetal zowel berekend inclusief als exclusief de doorgeleende gelden. Zo wordt duidelijk wat het aandeel van de verstrekte leningen in de exploitatie is en wat dit betekent voor de schuldenlast. Hoe lager deze percentages, hoe beter. In de uitgezette geldleningen vinden geen mutaties plaats. Analyse en conclusie De netto schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte leningen is een paar procentpunten lager ten opzichte van de netto schuldquote. Het uitstaande bedrag aan leningen is al meerdere jaren hetzelfde en laat ook voor de komende jaren eenzelfde beeld zien. De impact op de netto schuldquote is beperkt.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://middendelfland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/1e49b0dc-0a7c-4bf2-9777-6e26de628beb?agendaItemId=1af47320-b809-4d8d-add9-055098d7c84f