CConstaterende datMidden-Delfland
Koppel je AI →
Document · PDF

Begroting 2027-2030

Gemeenteraad 3 november 2026, gemeente Midden-DelflandBij agendapunt: Begroting 2027-203067.834 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 8

Concrete doelen/acties voor 2027 • 4-jaarlijks onderzoek naar kwaliteit dienstverlening (vervolg nulmeting 2023) • Bewuste keuze voor participatie als dit een meerwaarde heeft in keuzes en beïnvloeding, tijd en middelen • Met inachtneming van regelgeving staan we positief ten opzichte van inwoners- en ondernemersinitiatieven (ja-mits) en faciliteren die als die van meerwaarde zijn voor de samenleving en landschap van Midden-Delfland • Bestuurlijk en ambtelijk zichtbaar en aanspreekbaar zijn • Actief onderhouden externe contacten met ondernemers, verenigingen, maatschappelijke organisaties, regiogemeenten en positief-kritisch bijdragen aan de regionale samenwerking • Als continuproces bewaken en verbeteren kwaliteit van de dienstverleningsvisie, o.a. door mogelijkheden te benutten de administratieve lasten, processen en aanvraagprocedures te vereenvoudigen Uitwerking van de doelen voor de uitvoering van dit programma zijn opgenomen in de andere beleidsprogramma’s van deze begroting. Rode draad hierbij vanuit de bestuurlijke organisatie is de aanpak van maatschappelijke vraagstukken vanuit het belang en de behoefte van de inwoner van Begroting 2027-2030 27 Midden-Delfland in relatie tot de regionale context. De komende periode is de inzet gericht op het versterken van onze regionale positie.

Instrumenten • Dienstverleningsvisie Midden-Delfland 2023-2033 • Beleidskader participatie en Participatieverordening Midden-Delfland 2025 (incl. inwonersinitiatief) • Klachtenverordening • Reglement van orde voor de raadsvergaderingen (spreekrecht) • Verordening op de commissies (spreekrecht) • Beleidskader communicatie (o.a. Social Media) • Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU via VNG) • Cittaslow (VITA=Verbinding, Identiteit, Toekomstbestendigheid en Ambitie) • Verbonden partijen (paragraaf 3.2) en informele regionale overleggen (o.a. Landschapstafel Bijzonder Provinciaal Landschap Midden-Delfland, Bestuurlijk overleg ruimte Haagse regio, Bestuurlijke Tafel Wonen en Regionale Regietafel Opvang Asielzoekers Haaglanden) Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? De Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH) werkt met de 21 deelnemende gemeenten aan het verbeteren van de mobiliteit en het versterken van het economisch vestigingsklimaat van de regio Rotterdam Den Haag. Naast deze formele taken vervult de MRDH ook een regionale netwerkfunctie richting provincie en Rijk (o.a. betrokkenheid bij Bestuurlijk Overleg Leefomgeving (BOL) en BO MIRT, NOVEX ZR).

Begroting 2027-2030 Wat mag het kosten? Beschikbar | Werkelijk | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 e middelen | 2025 U | € 2.896.859 | € 3.092.336 | € 3.131.883 | € 3.074.676 | € 3.022.145 | € 3.049.454 Bestuurlijke | € 196.507 | € 297.929 | € 266.429 | € 272.258 | € 277.258 | € 282.758 samenwerk ing Bestuurson | € 263.615 | € 360.912 | € 387.933 | € 391.033 | € 393.633 | € 396.633 dersteuning raad Bestuursor | € 870.017 | € 804.037 | € 909.909 | € 894.953 | € 896.186 | € 903.682 ganen Burgerzake | € 1.124.932 | € 1.218.305 | € 1.157.807 | € 1.104.327 | € 1.041.063 | € 1.050.276 n Raad en | € 441.788 | € 411.153 | € 409.805 | € 412.105 | € 414.005 | € 416.105 raadcommi ssie I | -€ 469.179 | -€ 492.497 | -€ 536.301 | -€ 498.543 | -€ 337.638 | -€ 339.738 Bestuurlijke | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 samenwerk ing Bestuurson | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 dersteuning raad Bestuursor | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 ganen Burgerzake | -€ 469.179 | -€ 492.497 | -€ 536.301 | -€ 498.543 | -€ 337.638 | -€ 339.738 n Raad en | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 raadcommi ssie Totaal | € 2.427.681 | € 2.599.839 | € 2.595.582 | € 2.576.133 | € 2.684.507 | € 2.709.716 Wijziging budget 2027 ten opzichte van 2026.

Lasten Bestuurlijke samenwerking (€ -31.500) Dit beperkte verschil betreft mutaties op inkomensoverdracht overige overheden (als contributie VNG) en een verschuiving van werkgeverslasten. Bestuursondersteuning raad en rekenkamerfunctie (€ 27.021) Deze toename zit geheel in het begrote bedrag voor werkgeverslasten. Bestuursorganen (€ 105.872) De toename heeft een 2-tal oorzaken; enerzijds de appa verplichtingen in 2026 (€ -66.000) en anderzijds een storting in voorziening wethouders (€ 180.040). 28 Begroting 2027-2030 29 Burgerzaken (€ -60.498) Enkele jaren geleden is de termijn van geldigheid van identiteitsbewijzen aangepast. Dat leidde tot een piek aan aanvragen die elke 5 jaar terugkomt. Deze piek is van toepassing op 2027 (€ 14.700 (zie ook baten)). De afname vanwege in 2026 hoger inhuurbudget (€ -41.600), het restant zit in een verschuiving van werkgeverslasten. Baten Burgerzaken (€ -43.804) Enkele jaren geleden is de termijn van geldigheid van identiteitsbewijzen aangepast. Dat leidde tot een piek aan aanvragen die elke 5 jaar terugkomt. Deze piek is van toepassing op 2027 (zie ook baten). Beleidsveld openbare orde en veiligheid Beleidsdoel Dat de gemeente Midden-Delfland een veilige gemeente is om in te wonen, werken en recreëren. Wat willen wij bereiken? Gewenst maatschappelijk effect Dat inwoners, ondernemers en bezoekers zich veilig voelen in Midden-Delfland.

Wanneer er een incident, ramp of crisis is of deze zich dreigt voor te doen, merken inwoners dat de gemeente dit adequaat oppakt. Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Een goede en veilige leefomgeving is een basisvoorwaarde bij de beleving van de kwaliteit van leven in een gemeente. Een Cittaslow gemeente zoals Midden-Delfland streeft dit na. We zorgen ervoor dat de impact van een ramp op de samenleving zo gering mogelijk is. We bevorderen ook de veerkracht van de samenleving. Wat gaan we daarvoor doen? Operationele doelen om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken 1.Naar een nieuw Integraal Veiligheidsbeleid (2028–2031) 2027 is het laatste uitvoeringsjaar onder het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2024–2027. In dit begrotingsjaar evalueren wij het huidige plan en ontwikkelen wij het nieuwe IVP 2028–2031 met een bijbehorend uitvoeringsplan. Daarmee actualiseren wij onze prioriteiten en verankeren wij nieuwe ontwikkelingen — zoals de landelijke herziening van het boa-stelsel — in een meerjarig kader in plaats van via losse maatregelen. Begroting 2027-2030 30 2.Ondermijning en Bibob Wij geven proactief uitvoering aan de aanpak van ondermijning.

Via de multidisciplinaire ondermijningstafel behandelen wij vroegsignalen en casuïstiek en voeren wij gerichte integrale controles uit; in RIEC-verband werken wij samen met partners en omliggende gemeenten om een waterbedeffect te voorkomen. De nadruk ligt op het vergroten van de bewustwording bij inwoners, ondernemers, medewerkers, bestuur en raad, omdat vroege herkenning van signalen de sleutel is tot effectief optreden. Het Plan van aanpak ondermijning 2024–2026 loopt af; de structurele voortzetting verankeren wij in het nieuwe IVP. Met de Wet Bibob weren wij malafide partijen en beschermen wij bonafide ondernemers. Met de verbrede toepassing en een aangewezen Bibob-coördinator richt 2027 zich op borging van de werkprocessen en kennisvergroting in de organisatie. 3.Zorg en veiligheid: overlast door personen Zorg en veiligheid raken steeds meer verweven. Samen met onze partners signaleren wij vroegtijdig situaties die extra aandacht vragen en pakken wij overlastmeldingen multidisciplinair op binnen de leefbaarheidskring. De lokale zorg- en veiligheidskamer ontwikkelen wij verder door, zodat wij tot integraal en passend risicomanagement komen. In 2027 geven wij uitvoering aan het vernieuwde woonoverlastbeleid met WoonWest, het Sociaal Domein en de politie, en werken wij de lokale uitvoeringsagenda huiselijk geweld en de meldcode richting implementatie.

Voor jeugd zetten wij in op vroege signalering: boa’s houden structureel toezicht in de dorpen en recreatiegebieden en treden waar nodig handhavend op. 4.Digitale veiligheid Wij bestendigen de inzet op digitale weerbaarheid van zowel inwoners als medewerkers. Extern richten wij ons op bewustwording bij jeugd, jongeren en ouderen; intern op training, herkenning en melding van digitale dreigingen, in samenwerking met Informatievoorziening en Juridische Zaken. In 2027 ligt de nadruk op het borgen van deze aanpak als vast onderdeel van onze bedrijfsvoering en preventie-inzet. 5.Crisisbeheersing Wij versterken en professionaliseren onze crisisorganisatie verder. Onze crisisfunctionarissen worden opgeleid, getraind en beoefend; de onderhoudstrainingen vinden regionaal plaats. Gelet op de hybride (militaire) dreigingen van deze tijd blijven wij actief betrokken binnen de Veiligheidsregio Haaglanden en bereiden wij ons voor op scenario’s zoals langdurige uitval van nutsvoorzieningen, zodat de gemeente veerkrachtig kan blijven functioneren. 6.Ligplaatsenbeleid en weesboten Met het geactualiseerde ligplaatsenbeleid creëren wij een grondslag om het aantal weesboten terug te dringen en kostenverhaal bij verwijdering te vereenvoudigen — een structureel knelpunt, omdat het eigenaarschap van weesboten vaak onduidelijk is.

Op basis van de inventarisatie van wrakken en de urgentie daarvan vragen wij het daarvoor benodigde uitvoeringsbudget aan. Begroting 2027-2030 31 7.Toekomst boa-stelsel Het landelijke boa-stelsel wordt herzien: de zes domeinen gaan terug naar twee, domeingrenzen veranderen en boa’s in de openbare ruimte krijgen meer ruimte om direct op te treden bij bijvoorbeeld afval- en geluidsoverlast. Tegelijk verschuiven verantwoordelijkheden naar de werkgever — kwaliteitsborging, klachtenafhandeling, nazorg en scholing — en komt ook de beslissing over aanvullende uitrusting (bodycam, wapenstok, pepperspray) bij de gemeente te liggen. Het stelsel moet in 2028 volledig operationeel zijn. In 2027 brengen wij in beeld welke bestuurlijke afweging nodig is rond de uitrusting van onze boa’s en welke nieuwe werkgeverstaken structureel geborgd moeten worden; gelet op onze schaal onderzoeken wij of dit doelmatig regionaal of met partners kan. De nieuwe kaders verankeren wij in het IVP 2028–2031. 8.Verkeersveiligheid Wij werken doorlopend aan een veilige verkeersomgeving, met bijzondere aandacht voor de langzame weggebruiker. Hardrijden gaan wij tegen met speedvisors, verkeersremmende maatregelen bij reconstructies en afwaardering van 50 naar 30 km/u waar mogelijk.

Voor fietsveiligheid verbeteren wij in 2027 het fietspad Rotterdamseweg (Q2) en realiseren wij een oplossing voor het kruispunt Maassluisseweg–Oude Veiling–Kerkweg (Q4). Verkeerseducatie op scholen en het prioriteren van knelpunten op basis van meldingen, ongevallencijfers en snelheidsmetingen zijn doorlopend, en verkeersveiligheid is een vast toetsingskader bij onderhouds- en inrichtingsprojecten. Financiële mutaties De actiepunten uit het lopende uitvoeringsplan worden binnen de bestaande capaciteit en financiering gerealiseerd. Als pm-posten met het oog op 2027 en verder signaleren wij: (1) structurele voortzetting van de aanpak ondermijning na afloop van het Plan van aanpak 2024–2026, te verankeren in het nieuwe IVP; (2) uitvoeringsbudget voor verwijdering van weesboten op basis van de inventarisatie; (3) mogelijke lasten uit de herziening van het boa-stelsel (uitrusting en werkgeverstaken). Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? De Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) is ontstaan op basis van de Wet veiligheidsregio’s die gemeenten verplicht een gemeenschappelijke regeling aan te gaan voor het organiseren van de samenwerking op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding en crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening.

De integrale aanpak van gebiedsgebonden overlastgevende thema’s ontwikkelen we in samenwerking met politie, zorg en het Veiligheidshuis Haaglanden. Het Regionaal Informatie en Expertise Centrum Den Haag (RIEC) is een samenwerkingsverband van 27 gemeenten uit de Haagse regio, politie, Openbaar Ministerie en belastingdienst. Het RIEC ondersteund gemeenten bij de bestuurlijke en integrale aanpak van criminaliteit. Het RIEC helpt bij het vergroten en versterken van het lokale bewustzijn en biedt inzicht in de activiteiten van de ondermijnende criminaliteit. Door het verbinden van informatie en expertise draagt het RIEC bij aan een effectieve aanpak van ondermijnende criminaliteit.

Begroting 2027-2030 Wat mag het kosten? Beschikbar | Werkelijk | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 e middelen | 2025 U | € 2.231.486 | € 2.182.535 | € 2.121.781 | € 2.084.782 | € 2.058.274 | € 2.061.474 Brandweer | € 1.336.291 | € 1.364.019 | € 1.430.327 | € 1.425.127 | € 1.396.319 | € 1.397.119 en rampenbes trijding Overige | € 895.195 | € 818.516 | € 691.454 | € 659.655 | € 661.955 | € 664.355 openbare orde I | -€ 211.033 | -€ 6.900 | -€ 7.100 | -€ 7.300 | -€ 7.500 | -€ 7.700 Brandweer | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 en rampenbes trijding Overige | -€ 211.033 | -€ 6.900 | -€ 7.100 | -€ 7.300 | -€ 7.500 | -€ 7.700 openbare orde Totaal | € 2.020.453 | € 2.175.635 | € 2.114.681 | € 2.077.482 | € 2.050.774 | € 2.053.774 Wijziging budget 2027 ten opzichte van 2026 Lasten Brandweer en rampenbestrijding (€ 66.308) De toename van de lasten op dit taakveld heeft een 2-tal redenen; ten eerste het gevolg van de bijdrage aan Veiligheidsregio Haaglanden (€ 36.000) en ten tweede een verschuiving van werkgeverslasten voor het restant. Overige openbare orde (€ -127.062) De afname vanwege in 2026 beschikbare middelen voor preventiecampagne ondermijning en integraal veiligheidsbeeld (€ -66.000), daarnaast was er in 2026 budget voor inhuur vanwege ziekteverzuim en OOV beleidsadvies (€ -60.000). Het restant is verdeeld over verschillende posten.

32 Begroting 2027-2030 Mutaties reserve Mutaties | Werkelijk | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 reserve | 2025 U | € 26.040 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 I | -€ 21.317 | -€ 36.000 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 Totaal | € 4.723 | -€ 36.000 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 Wijziging reserves 2027 ten opzichte van 2026. Baten € -36.000 Uit de algemene reserve werden in 2026 de volgende incidentele onttrekkingen gedaan: - Wrak/weesbootje restantbudget 2025 doorschuiving € 10.000 - 6K fietsroutes 10K Atlas doorschuiving € 16.000 - Bibob-beleid Ondermijning doorschuiving € 10.000 33 Begroting 2027-2030 Programma 3: Beheer, verkeer en milieu Beleidsveld beheer openbare ruimte Beleidsdoel Het leveren van een kwalitatieve bijdrage aan de aanleg, de verbetering en de instandhouding van de boven- en ondergrondse infrastructuur, de leefbaarheid van de woonomgeving en de natuur­ontwikkeling. Wat willen we bereiken? Gewenst maatschappelijk effect Binnen de financiële kaders het handhaven van het afgesproken onderhoudsniveau van de openbare ruimte. Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? De inrichting van de openbare ruimte draagt bij aan de beleving van de kwaliteit van de dorpen en het landschap. Cittaslow ondersteunt bewustwording van de inrichting van die ruimte, waarbij rekening wordt gehouden met de directe omgeving.

Een historische omgeving vraagt om een ander bestratingsmateriaal en om andere inrichtingselementen dan een nieuwbouwwijk. In het open veenweidegebied wordt rekening gehouden met zichtlijnen en het voorkomen van lichtvervuiling door bijvoorbeeld groene ledverlichting toe te passen. Aandacht voor duurzaamheid door bijvoorbeeld het gebruik van milieuvriendelijke materialen, hergebruik van bestratingsmateriaal en relinen van riolering is bij de inrichting van de openbare ruimte een belangrijk aspect. Ook wordt er bij vervanging van voertuigen voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte zoveel mogelijk ingezet op elektrische voertuigen.

Wat gaan we daarvoor doen? Wegen en civiele kunstwerken Concrete acties voor 2027 • | Beheer conform de vastgestelde beheerplannen • | Klimaatadaptief en toegankelijk inrichten van wegen bij nieuwbouw en reconstructies • | In samenwerking met het Hoogheemraadschap van Delfland aanpakken van wegen op keringen • | Intensiveren van integrale aanpak van wegen en nutsvoorzieningen Instrumenten • | Wegenbeheerplan • | Gladheidsbestrijdingsplan • | Wegenlegger • | Beleids- en beheerplan wegmeubilair 2024-2028 (inclusief bebording en markering) • | Beheerplan civiele kunstwerken 2024-2028 • | Beheerplan oeverbescherming (beschoeiingen, damwanden en kade) 2023-2032 (inclusief beheernotitie stuwen) • | Samenwerkingsovereenkomst wegen op keringen 34 Begroting 2027-2030 Openbare verlichting Concrete acties voor 2027 • | Vervangen van afgeschreven armaturen en verbeteren van de lichttechnische kwaliteit • | Vervangen van conventionele gasontladings- en fluorescentie lampen naar LED lampen • | Gebruik maken van dimmers, Telemanagement units en (groene) ledverlichting • | Verlichten van achterpaden (sociale veiligheid) Instrumenten • | Keuzenotitie openbare verlichting Wat mag het kosten? Beschikbar | Werkelijk | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 e middelen | 2025 U | € 4.536.731 | € 6.658.018 | € 4.315.250 | € 4.591.466 | € 5.098.692 | € 5.331.162 Binnenhave | € 622.754 | € 502.019 | €

328.286 | € 362.152 | € 378.319 | € 383.319 ns en waterwege n Waterkerin | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 g, afwatering en landaanwin ning Wegen | € 3.913.977 | € 6.155.999 | € 3.986.964 | € 4.229.314 | € 4.720.373 | € 4.947.843 I | -€ 130.797 | -€ 261.500 | -€ 485.400 | -€ 179.700 | -€ 183.500 | -€ 187.700 Binnenhave | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 ns en waterwege n Waterkerin | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 g, afwatering en landaanwin ning Wegen | -€ 130.797 | -€ 261.500 | -€ 485.400 | -€ 179.700 | -€ 183.500 | -€ 187.700 Totaal | € 4.405.934 | € 6.396.518 | € 3.829.850 | € 4.411.766 | € 4.915.192 | € 5.143.462 Wijziging budget 2027 ten opzichte van 2026 35 Begroting 2027-2030 Lasten Wegen, kunstwerken en openbare verlichting (€ -2.342.768) De afname is met name ontstaan vanwege het in 2026 begroot opgenomen budget voor het centrum Den Hoorn (€ -1.590.000). Doorgeschoven budgetten van 2025 naar 2026, met name voor de 0-beurt wegmeubilair (€ -250.000), bruggen (€ -70.000) en groot onderhoud van de wegen (€ -110.000). Het restant zit in een verschuiving van werkgeverslasten binnen programma van waterwegen naar groen (€ -159.900). Baten Wegen, kunstwerken en openbare verlichting (€ 223.900) De toename aan inkomsten is vanwege hogere inkomsten voor herstel van bestrating na graafwerkzaamheden, doordat er steeds meer kabel- en leidingwerkzaamheden zijn.

Investeringsoverzicht Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Maatsch./Ec.n investering | ut Vervanging | € 66.398 | € 0 | € 0 | € 0 | E elektro en wertuigbouw kundige installaties gemeentehuis 2026 Vervanging | € 103.877 | € 0 | € 0 | € 0 | E elektro en wertuigbouw kundige installaties gemeentehuis 2027 Vervanging | € 160.000 | € 78.502 | € 0 | € 0 | E elektro en wertuigbouw kundige installaties gemeentehuis 2028 Vervanging | € 0 | € 0 | € 80.165 | € 0 | E elektro en wertuigbouw kundige installaties gemeentehuis 2029 Reconstructie | € 211.325 | € 0 | € 950.000 | € 0 | M Burg. V.d. Lelykade.

Reconstructie | € 0 | € 90.211 | € 150.000 | € 0 | M 36 Begroting 2027-2030 Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Maatsch./Ec.n investering | ut deel Kluiskade en Trekkade Reconstructie | € 250.000 | € 0 | € 0 | € 0 | M Rijksstraatwe g wegvak 1 en 2 (2018) Reconstructie | € 300.000 | € 0 | € 0 | € 0 | M en verbetering Fietspad Rotterdamse weg Opwaarderen | € 150.000 | € 2.900.000 | € 0 | € 0 | M fietsstraat en asfalteren Westgaag (2019) Reconstructie | € 150.000 | € 370.000 | € 350.000 | € 0 | M verharding deel Westlander,Sc houw, Aak en Praam Reconstructie | € 1.470.000 | € 50.000 | € 0 | € 0 | M Hoornseweg (metropolitan e fietsroute) Reconstructie | € 75.000 | € 493.967 | € 0 | € 0 | M Maassluissew eg/Oude Veiling 2021 Aanleg | € 70.000 | € 201.250 | € 0 | € 0 | M parkeerverhar ding Woudselaan | € 20.000 | € 430.000 | € 250.000 | € 0 | M Project | € 675.086 | € 520.000 | € 0 | € 0 | M Centrumplan Schipluiden (2021) Wegreconstru | € 300.000 | € 0 | € 0 | € 0 | M ctie Vlaardingseka de/Willemsoo rdseweg (2025) Reconstructie | € 85.000 | € 0 | € 0 | € 0 | M Wipperskade/ Veilingpad (2027) 37 Begroting 2027-2030 Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Maatsch./Ec.n investering | ut Reconstructie | € 275.000 | € 0 | € 0 | € 0 | M Lookwatering uitbreiding scope (2027) Fietspad | € 0 | € 450.000 | € 0 | € 0 | M Herenwerf (2028) Fietspad | € 0 | € 75.000 | € 0 | € 0 | M

Rozemond (2028) Afwaarderen | € 0 | € 50.000 | € 0 | € 775.000 | M Hoornseweg (2028) Reconstructie | € 850.000 | € 0 | € 0 | € 0 | M Molenlaan (2027) Integraal | € 0 | € 0 | € 0 | € 50.000 | M ophogen wijk Koninnepad Den Hoorn (2030) Gaagpad | € 405.900 | € 0 | € 0 | € 0 | M (2027) (WOK) Dorpsstraat | € 50.000 | € 0 | € 108.750 | € 0 | M deel hsnr. 1 t/m 8 (2027) (WOK) Zwethkade | € 50.000 | € 0 | € 398.000 | € 0 | M zuid (2027) (WOK) Zijdekade | € 50.000 | € 0 | € 61.144 | € 0 | M (2027) (WOK) Commandeur | € 0 | € 50.000 | € 0 | € 1.087.500 | M skade deel hsnr. 1 t/m 13 (2028) (WOK) Commandeus | € 0 | € 50.000 | € 0 | € 163.500 | M kade nr 17-30 / 34 e verlnegde N468 (2028) (WOK) Kortebuurt | € 0 | € 50.000 | € 0 | € 945.801 | M (2028) (WOK) Lookwatering | € 0 | € 50.000 | € 0 | € 679.250 | M DH - 2 trajecten (2028) (WOK) s Herenstraat | € 0 | € 50.000 | € 0 | € 431.049 | M 38 Begroting 2027-2030 Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Maatsch./Ec.n investering | ut (2028) (WOK) Inrichten van | € 0 | € 250.496 | € 0 | € 0 | M 6 verkeersveilig e schoolomgevi ngen (2028) Aanleg | € 22.142 | € 0 | € 0 | € 0 | M drempelplate aus Gantel (2027) Vervangen | € 123.667 | € 0 | € 0 | € 0 | M lichtmasten 2027 Vervangen | € 61.833 | € 0 | € 0 | € 0 | M lichtmasten armaturen 2027 Vervangen | € 0 | € 125.667 | € 0 | € 0 | M lichtmasten 2028 Vervangen | € 0 | € 62.833 | € 0 | € 0 | M

lichtmasten armaturen 2028 Vervangen | € 0 | € 0 | € 128.133 | € 0 | M lichtmasten 2029 Vervangen | € 0 | € 0 | € 64.067 | € 0 | M lichtmasten armaturen 2029 Vervangen | € 0 | € 0 | € 0 | € 130.400 | M lichtmasten 2030 Vervangen | € 0 | € 0 | € 0 | € 65.200 | M lichtmasten armaturen 2030 Lichtmasten | € 23.195 | € 33.333 | € 0 | € 0 | M centrumplan Schipluiden (2026) Lichtmasten | € 11.597 | € 16.667 | € 0 | € 0 | M armaturen centrumplan Schipluiden (2026) Vervangen | € 277.100 | € 0 | € 0 | € 0 | M 39 Begroting 2027-2030 Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Maatsch./Ec.n investering | ut brug S019 Zouteveense weg Vervangen | € 378.688 | € 0 | € 0 | € 0 | M Sionsbrug DH021 Vervangen | € 202.300 | € 0 | € 0 | € 0 | M brug S020 Zouteveense weg Vervangen | € 267.700 | € 0 | € 0 | € 0 | M brug S021 Zouteveense weg Vervangen | € 320.066 | € 0 | € 0 | € 0 | M brug Hoornseweg DH 003 Vervangen | € 250.000 | € 250.000 | € 0 | € 0 | M Kwakelbrug (2026) Renovatie | € 143.685 | € 0 | € 0 | € 0 | E Dorpshoeve 2026 Renovatie | € 165.827 | € 0 | € 0 | € 0 | E Hofstede 2025 Vervangen | € 250.000 | € 0 | € 0 | € 0 | M beschoeiinge n/damwande n 2026 Vervangen | € 350.000 | € 0 | € 0 | € 0 | M beschoeiinge n/damwande n 2027 Vervangen | € 0 | € 350.000 | € 0 | € 0 | M beschoeiinge n/damwande n 2028 Vervangen | € 0 | € 0 | € 350.000 | € 0 | M beschoeiinge n/damwande n 2029 Vervanging | €

160.000 | € 0 | € 0 | € 0 | M duiker Baanderheer (M030) (2021) Totaal | € 8.775.386 | € 7.047.926 | € 2.890.259 | € 4.327.700 40 Begroting 2027-2030 Wat gaan we daarvoor doen? Groen Concrete acties voor 2027 • | Ondersteunen van bewonersinitiatieven voor vergroening van de wijken en zelfbeheer • | Klimaatadaptieve inrichting realiseren met meer groen • | Uitvoeren van ecologisch plus groenbeheer met eigen groendienst • | Uitbreiden van ecologisch bermbeheer • | Verkennen groennorm • | Vaststellen hoofdgroenstructuur • | Actualiseren kapbeleid • | Verkennen inzaaien en vergroenen boomspiegels Instrumenten • | Groenbeleid 2026-2036 Begraafplaatsen Concrete acties voor 2027 • | In stand houden van het huidige kwaliteitsniveau van de begraafplaatsen • | Ruimen op begraafplaats Maasland • | Verkennen mogelijkheden uitbreiding asbestemmingen • | Meer ecologisch beheer toepassen op de begraafplaatsen Instrumenten • | Beheersverordening gemeentelijke begraafplaatsen • | Beleidsnotitie gemeentelijke begraafplaatsen Wat mag het kosten? Beschikbare | Werkelijk | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 middelen | 2025 U | € 2.715.245 | € 1.964.256 | € 2.159.084 | € 2.186.164 | € 2.205.841 | € 2.219.488 Begraafplaat | € 225.159 | € 225.266 | € 218.661 | € 219.201 | € 218.762 | € 219.296 sen Openbaar | € 2.490.086 | € 1.738.990 | € 1.940.422 | € 1.966.963 | € 1.987.080 | € 2.000.192 groen I | -€

1.277.770 | -€ 178.500 | -€ 182.200 | -€ 186.300 | -€ 189.800 | -€ 193.700 Begraafplaat | -€ 142.403 | -€ 155.100 | -€ 158.700 | -€ 162.700 | -€ 166.100 | -€ 169.900 sen Openbaar | -€ 1.135.366 | -€ 23.400 | -€ 23.500 | -€ 23.600 | -€ 23.700 | -€ 23.800 groen Totaal | € 1.437.476 | € 1.785.756 | € 1.976.884 | € 1.999.864 | € 2.016.041 | € 2.025.788 Wijziging budget 2027 ten opzichte van 2026 41 Begroting 2027-2030 42 Lasten Openbaar groen (€ 194.828) Betreft enerzijds een afname voor groenonderhoud (€ -84.850). Terwijl anderzijds een toename vanwege de verschuiving aan werkgeverslasten (€ 105.022) en binnen programma vanaf doorgaande waterwegen naar groen (€ 159.900) en in mindere mate in kapitaallasten zorgen voor een wijziging in budget.

Investeringsoverzicht Omschrijving investering 2026 2027 2028 2029 Maatsch./Ec.n ut Herinrichting openbaar groen 2027 € 50.000 € 0 € 0 € 0 M Jaarlijks in de winter herinrichting van openbaar groen 2027 € 100.000 € 0 € 0 € 0 M Jaarlijks in de winter herinrichting van openbaar groen 2028 € 0 € 100.000 € 0 € 0 M Jaarlijks in de winter herinrichting van openbaar groen 2029 € 0 € 0 € 100.000 € 0 M Jaarlijks in de winter herinrichting van openbaar groen 2030 € 0 € 0 € 0 € 100.000 M € 150.000 € 100.000 € 100.000 € 100.000 Wat mag het kosten? Speelplaatsen Concrete acties voor 2027 • Vernieuwing en uitbreiding van speelplaatsen conform speelbeleid 2026 Instrumenten • Speelbeleid 2025 Begroting 2027-2030 Wat mag het kosten? Beschikbar | Werkelijk | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 e middelen | 2025 U | € 226.368 | € 279.783 | € 286.392 | € 295.308 | € 329.764 | € 325.541 Speelvoorzi | € 226.368 | € 279.783 | € 286.392 | € 295.308 | € 329.764 | € 325.541 eningen I | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 Speelvoorzi | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 eningen Totaal | € 226.368 | € 279.783 | € 286.392 | € 295.308 | € 329.764 | € 325.541 Wijziging budget 2027 ten opzichte van 2026: Vanwege < € 25.000 geen verdere toelichting benodigd. Beleidsveld verkeer Beleidsdoel Het hoofddoel van het verkeersbeleid blijft het terugdringen van de overlast van het gemotoriseerde verkeer in de dorpen.

Dit doen we via drie routes: • | het actief ontmoedigen van het gebruik van de wegen in Midden-Delfland voor doorgaand verkeer. • | het verbeteren van de alternatieve vervoersmogelijkheden, zoals openbaar vervoer, fiets en wandelen. • | stimuleren van verduurzaming van het gemotoriseerd verkeer door het aanleggen en faciliteren van oplaadpunten voor elektrische voertuigen. Verder blijft het verkeersbeleid van de gemeente erop gericht om: • | de veiligheid voor alle verkeersdeelnemers te verbeteren, met een extra prioriteit voor schoolroutes. • | de recreatiemogelijkheden in Midden-Delfland te vergroten door het verbeteren van fiets- en wandelverbindingen. Wat willen we bereiken? Gewenst maatschappelijk effect Het verbeteren van de verkeersveiligheid en het optimaliseren van de verkeersafwikkeling. Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Het stimuleren van alternatieve vervoersmethoden vloeit voort uit de uitgangspunten van Cittaslow. Binnen de dorpen wordt rekening gehouden met veilige routes voor fietsers en voetgangers. Fietsroutes zijn beschikbaar voor recreatie en woon-werkverkeer. Binnen de MRDH is een actieve inzet om voor fietsverkeer doorfietsroutes te creëren.

43 Begroting 2027-2030 Wat gaan we daarvoor doen? Concrete acties voor 2027 • | In stand houden van het huidige niveau van het openbaar vervoer in Midden-Delfland • | Belangen van Midden-Delfland behartigen bij infrastructurele projecten van Rijk, provincie en regio • | Terugdringen van overlast gevend verkeer in de dorpen • | . Vergroten van de verkeersveiligheid bij herinrichting van wegen en reconstructieprojecten • | Verbeteren en waar mogelijk verbreden van fietsvoorzieningen Instrumenten • | Nota parkeernormen Midden-Delfland • | Beleid laadinfrastructuur 2022 • | Routestructuurplan (Recreatieschap Midden-Delfland) • | Regionale Uitvoeringsagenda Verkeersveiligheid (MRDH) • | Concessie Publieke Laadinfrastructuur Zuidwest Nederland 2026-2036 Wat mag het kosten? Beschikbar | Werkelijk | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 e middelen | 2025 U | € 226.300 | € 283.989 | € 297.615 | € 299.048 | € 300.232 | € 301.664 Parkeren | € 5.444 | € 13.214 | € 13.414 | € 13.614 | € 13.796 | € 13.996 Verkeer en | € 220.856 | € 270.775 | € 284.201 | € 285.434 | € 286.436 | € 287.668 vervoer I | -€ 61.584 | -€ 33.000 | -€ 33.700 | -€ 34.400 | -€ 35.100 | -€ 35.800 Parkeren | -€ 15.104 | -€ 11.200 | -€ 11.300 | -€ 11.400 | -€ 11.500 | -€ 11.600 Verkeer en | -€ 46.480 | -€ 21.800 | -€ 22.400 | -€ 23.000 | -€ 23.600 | -€ 24.200 vervoer Totaal | € 164.716 | € 250.989 | € 263.915 | € 264.648 | €

265.132 | € 265.864 Wijziging budget 2027 ten opzichte van 2026: Vanwege < € 25.000 geen verdere toelichting benodigd. 44 Begroting 2027-2030 45 Beleidsveld milieu Beleidsdoel Het versterken en behouden van een duurzame, veilige, gezonde en aangename leefomgeving voor inwoners en bezoekers gebaseerd op de uitvoering van de Wet milieubeheer, de waarden van Cittaslow en de Sustainable Development Goals van de Verenigde Naties (Global Goals). Wat willen we bereiken? Het realiseren en in stand houden van een veilige, gezonde fysieke leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit en bijdragen aan een duurzaam Midden-Delfland, door duurzame ontwikkeling. Een duurzame ontwikkeling van de fysieke leefomgeving is een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van huidige generaties zonder daarmee de mogelijkheden voor de toekomstige generaties in gevaar te brengen ook in hun behoeften te voorzien (VN-commissie Brundtland, 1987). Daarom werken we actief aan oplossingen voor grote uitdagingen zoals klimaatverandering en verlies aan biodiversiteit. • Bodem: Met het vaststellen van de bodemfunctiekaart is gekozen voor het principe dat de bodem in Midden-Delfland niet vuiler mag worden. • Geluid: Voldoen aan de wettelijke verplichtingen voor omgevingslawaai en geluid belaste bedrijven.

• Omgevingsveiligheid: Binnen de mogelijkheden, situaties voorkomen die kunnen leiden tot een verhoogd veiligheidsrisico. Risicovolle bedrijven en activiteiten weren uit woonomgeving en waar nodig verplaatsten. Voorbereid blijven op risico’s. Structurele borging van omgevingsveiligheid in beleid ruimtelijke ordening en milieu. • Klimaatadaptatie: De doelstelling is een klimaatbestendige en water robuuste inrichting van de leefomgeving in 2050 met merkbare tussenstappen die bijdragen aan het dagelijks leven van inwoners. Daarvoor zijn maatregelen nodig om nadelige gevolgen van wateroverlast, droogte (met kans op versnelde bodemdaling), overstromingen en hittestress tegen te gaan. Hiertoe is in 2025 het uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie door het college vastgesteld. Dit programma vormt het kader voor een meerjarige, gebiedsgerichte aanpak waarin klimaatadaptatie structurele wordt meegenomen in ruimtelijke ontwikkelingen en de inrichting van de openbare ruimte. • Energietransitie: In 2025 is gestart met het opstellen van het Warmteprogramma. Dit programma vervangt de Transitievisie Warmte uit 2021 en geeft invulling aan de verplichtingen uit de Omgevingswet. In de Transitievisie warmte (2021) is als doel gesteld om in 2050 een Co2-neutrale gemeente te zijn.

Wij werken toe naar de gefaseerde uitvoering van de warmtetransitie, zodat vanaf 2030 waar mogelijk de overstap naar duurzame warmtealternatieven kan plaatsvinden. Hiermee draagt Midden-Delfland bij aan de nationale klimaatdoelstellingen en de verduurzaming van de gebouwde omgeving. Met het meerjarig uitvoeringsprogramma verduurzaming koopwoningen Midden-Delfland 2023 -2026 draagt de gemeente direct bij aan haar doelstelling om inwoners te helpen met energiebesparing, energiearmoede te bestrijden en energie- en CO2-neutraal te zijn in 2050. Het nieuwe warmteprogramma leidt tot een gebiedsgerichte en concrete aanpak van de warmtetransitie. Daarnaast onderstreept het warmteprogramma de inzet op woningisolatie als essentiële stap naar een aardgasvrije gebouwde omgeving. De deadline voor gemeenten om het warmteprogramma vast te stellen is 31 december 2027 en het programma wordt elke vijf jaar geactualiseerd. Begroting 2027-2030 46 • Water en bodem: Voorkomen van emissies van bestrijdingsmiddelen en meststoffen vanuit de glastuinbouw naar het oppervlaktewater, met blijvende aandacht voor waterkwaliteit en peilbeheer. Kwaliteiten van bodem, ondergrond en grondwater beter meewegen en richtinggevend laten zijn bij het oplossen van maatschappelijke opgaven en keuzes in de ruimtelijke ordening, in samenwerking met relevante partijen.

Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Duurzaamheid is één van de basisprincipes van Cittaslow. Hierbij gaat het om de regelgeving op deze terreinen en zorgen voor bewustwording, zodat inwoners en bedrijven meer maatregelen treffen dan wettelijk voorgeschreven. Hierdoor zijn inwoners en bezoekers zich er meer bewust van dat zij zich bevinden in een groen landschap van hoge kwaliteit. Maatregelen om minder energie te gebruiken en meer duurzame energiebronnen te gebruiken sluiten nauw aan bij Cittaslow. Bijvoorbeeld de onderdelen die betrekking hebben op klimaatadaptatie en klimaatmitigatie. Afvalbeleid is een ander onderdeel dat binnen dit beleidsveld en Cittaslow belangrijk is. Cittaslow roept op tot voorkomen van verspilling, preventie op het ontstaan van afval en bij het ontstaan van afval dit zoveel mogelijk gescheiden te verwerken. Wat gaan we daarvoor doen? We vertalen onze duurzaamheidsambities én wettelijke verplichtingen naar praktische doelen in operationele plannen en toetsingskaarten, zodat we gericht kunnen werken aan een gezonde en veilige leefomgeving. Per beleidsveld zijn operationele doelen vastgesteld en kosten inzichtelijk gemaakt.

De bestaande plannen en kaarten hebben betrekking op de volgende milieu gerelateerde thema’s: • Riolering • Afval en circulaire economie • Handhaving, toezicht en vergunningverlening • Bodem • Geluid (Geluidsactieplan/Geluidskaart) en stiltebeleid • Luchtkwaliteit • Externe Veiligheid • Klimaat, energie en warmte • Water • Groen en natuur Concrete acties voor 2027 Handhaving en vergunningverlening De milieubelastende activiteiten worden door Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) getoetst aan en gecontroleerd op de van toepassing zijnde wet- en regelgeving. De ODH doet dit vooral op basis van een jaarlijks door het college vast te stellen uitvoeringsplan. Bodem Per 2024 is met de inwerkingtreding van de Omgevingswet een deel van de bodemtaken van de provincie overgedragen aan gemeenten. De ODH voert deze taken namens de gemeente uit. Geluid Ondersteunen van het provinciale beleid voor stiltegebieden en hier rekening mee houden in de vergunningverlening. Uitvoeren van Actieplan Geluid 2024-2029 en Saneringsprogramma Geluid. Begroting 2027-2030 47 Luchtkwaliteit Onder de Omgevingswet wordt de luchtkwaliteit jaarlijks gemonitord in aandachtsgebieden van stikstofoxide en fijnstof. Omdat de gemeente Midden-Delfland in een aandachtsgebied ligt, monitoren wij jaarlijks de luchtkwaliteit langs relevante gemeentelijke wegen.

Bij nieuwe planontwikkelingen nemen wij het aspect luchtkwaliteit mee. Wij ondersteunen regionale plannen die de luchtkwaliteit verbeteren. Daarnaast plegen wij inzet bij de Regionale aanpak luchtkwaliteit Haaglanden, een samenwerkingsverband van de Haaglanden gemeenten, GGD en Omgevingsdienst Haaglanden. Externe Veiligheid/Omgevingsveiligheid Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het begrip Externe Veiligheid vervangen door het begrip Omgevingsveiligheid. Bij omgevingsveiligheid gaat het onder meer om risico's van het gebruik en transport van gevaarlijke stoffen, veiligheid van milieubelastende activiteiten en veiligheid van zich snel ontwikkelende technieken. Daarnaast zijn aandachtsgebieden en voorschriftgebieden geïntroduceerd om de omgevingsveiligheid te beheersen. Bij nieuwe planontwikkelingen nemen wij het aspect Externe Veiligheid / Omgevingsveiligheid mee. Klimaatadaptatie Maatregelen om nadelige gevolgen van wateroverlast, droogte (met kans op versnelde bodemdaling), overstromingen en hittestress tegen te gaan, die voortkomen uit de Strategie Klimaatadaptatie Midden-Delfland 2021-2028 en de uitvoering van het uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie.

Energietransitie Het Warmteprogramma (voorheen Transitievisie Warmte) geeft richting aan de toekomstbestendigheid van de gebouwde omgeving en beschrijft per gebied de meest kansrijke en betaalbare duurzame warmteoplossingen. Het Warmteprogramma wordt naar verwachting in 2027 vastgesteld. De bestaande inzet op energiebesparing en woningisolatie wordt voortgezet en er wordt verder gebouwd op de resultaten van het Meerjarig Uitvoeringsprogramma Verduurzaming Koopwoningen Midden-Delfland 2023-2026. De gemeente ondersteunt inwoners met informatie, advies, subsidies en waar mogelijk collectieve aanpakken om de verduurzaming van woningen te faciliteren. Water In het kader van het afsprakenkader Emissie loze Kas 2027 wordt samen met andere glastuinbouwgemeenten, waterschappen en de glastuinbouwsector gewerkt aan het voorkomen van emissies van bestrijdingsmiddelen en meststoffen vanuit de glastuinbouw naar het oppervlaktewater. Onder leiding van het Hoogheemraadschap van Delfland wordt samen met ODH en andere gemeenten gewerkt aan de maatregelen ten behoeve van de (chemische en ecologische) doelstellingen van de Europese Kaderrichtlijn Water in 2027. Betreft tevens verbeteren biodiversiteit op kades en langs oevers.

Groen/natuur Waar mogelijk ecologisch beheer van wegkanten en oevers vanuit het gemeentelijk beheer en in samenwerking met de Coöperatie Coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland u.a.. Tevens wordt fasegewijs op basis van inventarisaties ecologisch beleid voor Midden-Delfland vorm gegeven aan de hand van zgn. soortenmanagementplannen (zie ook: programma 7, beleidsveld ruimtelijke ordening). Begroting 2027-2030 48 Instrumenten • Wet Milieubeheer • Omgevingswet • Regionaal bodembeleid Zuid-Holland (tot gedeeltelijke taakoverheveling naar gemeente) • Omgevingsvisie Provincie Zuid-Holland • Stiltebeleid Provincie Zuid-Holland • Actieplan Geluid 2024-2029 • Saneringsprogramma Geluid • Bodemkwaliteitskaart bedrijfsterrein Harnaschpolder • Bodemfunctiekaart gemeente Midden-Delfland • Strategie Klimaatadaptatie Midden-Delfland 2021-2028 • Regionale Energiestrategie MRDH (RES) • Transitievisie Warmte • Omgevingsvisie 1.0 • Omgevingsplan (Regelgeving bruidsschat Omgevingswet) • Geurverordening Midden-Delfland 2009/geurhinderbeleid • LOP Midden-Delfland®2025 • Toekomstvisie 2050 Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? Met de deelname aan Regionaal Reinigingsbedrijf Avalex wordt beoogd op een efficiënte en doelmatige wijze invulling te geven aan de wettelijke verplichtingen op het gebied van afvalinzameling.

Het doel van de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) is het uitvoeren van de wettelijke milieutaken. Hierbij wordt voldaan aan landelijke kwaliteitscriteria, wordt gezorgd voor specialismevorming op inhoud en wordt een bijdrage geleverd aan een constante en eenduidige taakuitvoering in de regio. Deelname aan deze gemeenschappelijke regeling is opgelegd vanuit de Wet milieubeheer. De gemeente neemt deel aan de Coöperatie coöperatief Beheer Groengebieden Midden-Delfland U.A. Primaire doelstelling van deelname aan de coöperatieve vereniging is het creëren van een efficiënte en beleidsarme organisatie voor het beheer van recreatieve groengebieden.

Begroting 2027-2030 Wat mag het kosten? Beschikbar | Werkelijk | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 e middelen | 2025 U | € 6.328.726 | € 6.855.003 | € 6.499.053 | € 6.887.921 | € 7.366.014 | € 7.577.249 Afvalverza | € 2.958.236 | € 2.757.885 | € 2.989.506 | € 3.129.561 | € 3.337.002 | € 3.526.521 meling en -verwerking Milieubehe | € 1.577.563 | € 1.904.931 | € 1.576.469 | € 1.739.921 | € 1.947.851 | € 1.966.601 er Riolering | € 1.792.927 | € 2.192.186 | € 1.933.077 | € 2.018.439 | € 2.081.162 | € 2.084.127 I | -€ 5.565.643 | -€ 6.426.595 | -€ 6.800.203 | -€ 6.467.311 | -€ 6.675.406 | -€ 6.669.978 Afvalverza | -€ 2.998.139 | -€ 3.308.495 | -€ 3.645.494 | -€ 3.833.032 | -€ 4.084.965 | -€ 4.314.439 meling en -verwerking Milieubehe | -€ 326.351 | -€ 645.076 | -€ 661.537 | € 0 | € 0 | € 0 er Riolering | -€ 2.241.154 | -€ 2.473.024 | -€ 2.493.172 | -€ 2.634.279 | -€ 2.590.441 | -€ 2.355.539 Totaal | € 763.082 | € 428.408 | -€ 301.150 | € 420.610 | € 690.608 | € 907.271 Wijziging budget 2027 ten opzichte van 2026 Lasten Afvalinzameling en verwerking (€ 231.621) De nieuwe dienstverleningsovereenkomst met Avalex leidt tot een totale kostenstijging van € 390.393. Door het goede scheidingsgedrag van de inwoners zijn de effecten van afvalscheiding al in 2026 zichtbaar, waardoor de kostenstijging lager uitvalt dan deze anders zou zijn geweest (nu € 284.681).

Het restantbedrag € 105.712 heeft betrekking op het uitstel met één jaar van het invoeren van restafvaltarief. Hiernaast is er budget voor bemensing implementatie RAT doorgeschoven naar 2026 (€ -50.000). Het restant zit voornamelijk in een verschuiving aan werkgeverslasten (€ -75.449). Riolering (€ -259.109) Deze afname heeft verschillende oorzaken: Vanuit 2025 is er een restantbudget voor klimaatadaptatie doorgeschoven (€ -212.300). Voor 2027 zijn er hogere kapitaallasten opgenomen (€ 27.708). Het restant betreft voornamelijk een hoger budget kolkenzuigen en onderhoud riolering vanwege een mutatie in 2026 (€ -60.000). Milieubeheer (€ -328.462) Deze afname heeft eveneens verschillende oorzaken: In 2025 zijn budgetten doorgeschoven naar 2026 voor o.a. het opstellen van Ecologisch beleid (€ -45.000), kwetsbare gebouwen REV (€ -10.000) en actualisering warmteprogramma (€ -25.000). Daarnaast is een mutatie voor SiSa klimaat en isolatie (€ -310.512) opgenomen en zijn er additionele taken voor de uitbestede werkzaamheden overige milieutaken geweest (€ -26.961). Het restant is voornamelijk een verschuiving van weggeverslasten (€ 175.697). 49 Begroting 2027-2030 50 Baten Afvalinzameling en verwerking (€ 336.999) Een stijging van de inzamelingskosten is de voornaamste oorzaak van de benodigde stijging afvalstoffenheffing (€ 190.928).

Aanvullend is een mutatie van de egalisatievoorziening afvalstoffenheffing benodigd (€ 158.098). Investeringsoverzicht Omschrijving investering 2027 2028 2029 2030 Maatsch./Ec.n ut Vervangen pompunits electromecha nisch 2027 € 605.000 € 0 € 0 € 0 E Vervangen pompunits electromecha nisch 2028 € 0 € 580.000 € 0 € 0 E Vervangen pompunits electromecha nisch 2029 € 0 € 0 € 205.000 € 0 E Vervangen persleidingen 2027 € 403.000 € 0 € 0 € 0 E Vervangen persleidingen 2028 € 0 € 539.000 € 0 € 0 E Vervangen persleidingen 2029 € 0 € 0 € 403.000 € 0 E Vervangen pompen hoofdgemale n (GRP) 2027 € 88.000 € 0 € 0 € 0 E Vervangen vrijvervalriole ring 2027 € 460.000 € 0 € 0 € 0 E Vervangen pompen hoofdgemale n (GRP) 2028 € 0 € 88.000 € 0 € 0 E Vervangen vrijvervalriole ring 2028 € 0 € 460.000 € 0 € 0 E Vervangen pompen hoofdgemale n (GRP) 2029 € 0 € 0 € 88.000 € 0 E Vervangen vrijvervalriole € 0 € 0 € 460.000 € 0 E Begroting 2027-2030 Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Maatsch./Ec.n investering | ut ring 2029 Riolering | € 20.000 | € 20.000 | € 0 | € 0 | E centrumplan Schipluiden (2026) Totaal | € 1.576.000 | € 1.687.000 | € 1.156.000 | € 0 51 Begroting 2027-2030 Mutaties reserve Mutaties | Werkelijk | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 reserve | 2025 U | € 647.552 | € 25.864 | € 28.580 | € 29.009 | € 29.444 | € 29.457 I | -€ 1.839.585 | -€ 2.710.017 | -€ 231.100 | -€ 211.100 | -€ 191.100 |

-€ 171.056 Totaal | -€ 1.192.033 | -€ 2.684.153 | -€ 202.520 | -€ 182.091 | -€ 161.656 | -€ 141.599 Wijzigingen reserves 2027 ten opzichte van 2026 Baten € -2.478.917 Uit de algemene reserve werden in 2026 de volgende incidentele onttrekkingen gedaan: - Bochtverbredingen uitloop naar 2026 € 15.000 - Opstellen Ecologisch beleid doorschuiving 2026 € 45.000 - Actualisering warmteprogramma doorschuiven 2026 € 25.000 - Kwetsbare gebouwen doorschuiven 2026 € 10.000 - Klimaatadaptatie doorschuiven naar 2026 € 212.300 - 0 beurt straatmeubilair, borden en markering deels 2026 € 250.000 - Halfverharding grotendeels naar 2026 € 15.000 - Onderhoud asfalt en elementverharding deels 2026 € 50.000 - Vervanging dekplanken Bolle Kickert uitstel naar 2026 € 70.000 - Onderzoek planmatig beheer deels naar 2026 € 10.000 - Onkruidbestrijding op verharding € 35.000 - Budget groenonderhoud € 85.000 - Woonzorgvisie € 63.617 - Advieskosten buitengebied € 28.000 Uit de reserve investeringsprogramma werd in 2026 de volgende incidentele onttrekking gedaan: - Herinrichting centrum Den Hoorn € 1.590.000 Uit de reserve onderhoud kapitaalgoederen werd in 2026 de volgende incidentele onttrekking gedaan: - Kapitaalgoederen kwaliteitsimpuls € 140.000 Uit de reserve onderhoud kapitaalgoederen wordt in 2027 de volgende incidentele onttrekking gedaan: - Kapitaalgoederen kwaliteitsimpuls € 120.000 Uit de

bestemmingsreserve voorzieningen voor recreatie en toerisme Midden-Delfland wordt in 2027 de volgende incidentele onttrekking gedaan: - Onttrekking CBG € 65.000 52 Begroting 2027-2030 53 Programma 4: Onderwijs Beleidsveld Onderwijs Beleidsdoel Inclusief onderwijs voor alle jeugdigen. Dat streven wij na in Midden-Delfland. Zo dichtbij mogelijk, maar indien nodig in de regio. Zo ondersteunen wij de optimale ontwikkeling van jeugdigen. Kinderen en jongeren hebben recht op onderwijs. De gemeente zet zich ervoor in om schoolverzuim en thuis zitten zoveel mogelijk te voorkomen of terug te dringen. Ook specifiek voor nieuwkomers is het recht op onderwijs vastgelegd in nationale en internationale wet- en regelgeving. Samen met onze scholen zorgen we voor voldoende nieuwkomersonderwijs. De gemeente zet zich ervoor in dat alle Midden-Delflandse jongeren een startkwalificatie behalen of hun weg vinden naar duurzaam werk. En de gemeente spant zich in voor een zo goed mogelijke startpositie voor ieder kind in Midden-Delfland door in een vroeg stadium (het risico op) onderwijsachterstanden te verkleinen. Zodat zij het onderwijs kunnen volgen dat het best aansluit op hun ontwikkelingsmogelijkheden. We streven naar een goede aansluiting tussen onderwijs en jeugdhulp. Waar nodig krijgen kinderen op hun eigen school extra aandacht en ondersteuning.

Waar nodig krijgen kinderen op hun eigen school extra aandacht en ondersteuning, zodat leerbelemmeringen worden verminderd en ieder kind zo goed mogelijk mee kan doen. De gemeente zorgt voor goede huisvesting voor de basisscholen. Wat willen we bereiken? Gewenst maatschappelijk effect Iedere jeugdige komt zo goed mogelijk tot ontwikkeling. Iedere jongere behaalt een startkwalificatie of vindt duurzaam werk, voor een optimale deelname aan de maatschappij en de arbeidsmarkt. We bieden jongeren een geschikte leeromgeving door goede onderwijshuisvesting. Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? In het Cittaslow Nederland Manifest staat dat Cittaslow een gemeenschap is van burgers die voor elkaar zorgen. Een Cittaslow garandeert de vitaliteit van de gemeenschappen, en de voorzieningen van de gemeenschappen worden gehandhaafd. Een Cittaslow garandeert dat haar inwoners steun krijgen waar nodig, en stimuleert de sociale cohesie tussen inwoners. Dit alles heeft een directe relatie met ons onderwijs, een belangrijke voorziening binnen onze gemeenschap die bijdraagt aan de vitaliteit van onze dorpen en erg belangrijk is voor de sociale cohesie tussen inwoners. En waar laagdrempelige ondersteuning in de directe omgeving van kinderen en jongeren waar nodig kan worden gegeven.

Verder kunnen we aannemen dat goed onderwijs in het algemeen bijdraagt aan kwaliteit van leven, een kernwaarde voor Cittaslow. Begroting 2027-2030 54 Wat gaan we daarvoor doen? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken; • De gemeente, kinderopvang en scholen zorgen voor Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE). • We werken conform het Beleidskader VVE. Met onze samenwerkingspartners hebben we in de Werkgroep VVE nadrukkelijk aandacht voor de afgesproken speerpunten en resultaatafspraken. • We zetten ons in voor een goede aansluiting tussen onderwijs en jeugdhulp. Waar nodig zorgen scholen of gemeente voor extra zorg of ondersteuning op school voor jeugdigen. Dit doen we door inzet van schoolcontactpersonen, maatschappelijk werk, trainingen of maatregelen binnen het budget Lokaal Onderwijsbeleid. • De gemeente en de scholen zorgen voor extra ondersteuning van kinderen van arbeidsmigranten, expats, inburgeraars en statushouders. Met de komst van de Taalklas geven we hier passende invulling aan. • De gemeente biedt leerlingenvervoer aan kinderen die daarop aangewezen zijn. • Alle jongeren die zonder startkwalificatie het onderwijs verlaten, krijgen een oproep voor een gesprek. Dit gesprek moet leiden tot een passend traject naar scholing of werk.

• Wij voeren onze wettelijke taken uit op het gebied van leerplicht en kwalificatieplicht, maar we werken aanvullend hierop ook zoveel mogelijk preventief. • Samen met scholen en samenwerkingsverbanden streven we ernaar dat elk kind en elke jongere een zo thuisnabij mogelijk een passende leer- of ontwikkelplek krijgt, ook als het kind extra begeleiding en ondersteuning nodig heeft. Hierbij sluiten we aan bij diverse landelijke en regionale aandachtspunten: o Zoveel mogelijk kinderen naar regulier onderwijs, alleen naar speciaal onderwijs als het echt noodzakelijk is o Zo thuisnabij mogelijk o Van individueel naar collectief o Van curatief naar preventief o Ontwikkeling naar steeds meer wijkgericht werken o Normaliseren in plaats van medicaliseren o Zo weinig mogelijk (het liefst 0) thuiszitters Concrete doelen/acties voor 2027 · Actualisering van de Verordening Leerlingenvervoer · Uitvoering van het nieuwe regionale programma Van School naar Duurzaam Werk · Uitvoering van het Lokaal Onderwijsbeleid · Uitvoering Beleidskader VVE, met nadrukkelijk aandacht voor speerpunten en resultaatafspraken · Uitvoering van het Convenant LEA · Acties voortvloeiend uit het IHP, zoals het opwerken van de business case Hub Schipluiden · Doorgaan met organisatie en evaluatie nieuwkomersonderwijs, samen met de scholen · Voortzetten inzet psycholoog als collectieve voorziening in de Taalklas ·

Verkennen voorschoolse educatie peuters in relatie tot AZC · Lokaal invulling geven aan landelijke ontwikkelingen, zoals de recente uitspraak van de Hoge Raad rondom thuisonderwijs en richtingsbezwaren van ouders. · Samen met samenwerkingsverbanden en scholen verder vormgeven van wijkgericht en datagericht werken, in het kader van passend/inclusief onderwijs Begroting 2027-2030 Instrumenten · Integraal Huisvestingsplan · Huisvestingsverordening onderwijs · Leerlingenprognose · Verordening leerlingenvervoer · Bestuurlijke afspraken LEA · Beleidskader Voor- en Vroegschoolse Educatie en subsidieregeling Peuteropvang/VE · Kader en subsidieregeling Lokaal Onderwijsbeleid · Subsidieregeling nieuwkomers in het basisonderwijs · Grondwet, artikelen over onderwijs (o.a. artikel 23 lid 4 m.b.t.

openbaar onderwijs) · Leerplichtwet · Wet passend onderwijs · Wet Educatie en Beroepsonderwijs · Wet primair onderwijs · Wet voortgezet onderwijs · Wet op de expertisecentra · Wet tijdelijke nieuwkomersvoorzieningen en Europese opvangrichtlijn (artikel 14, lid 2) · OHBA regeling · Besluit specifieke uitkeringen gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid · Wet Van School naar Duurzaam Werk · Wet Kinderenopvang en besluit basisvaardigheden kwaliteit voorschoolse educatie Wat mag het kosten? Beschikbare | Werkelijk 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 middelen U | € 2.692.281 | € 2.717.826 | € 2.345.341 | € 2.585.944 | € 2.507.988 | € 2.526.493 Gemeenschappelij | € 424.281 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 ke baten/lasten onderwijs Huisvesting | € 1.215.614 | € 1.464.583 | € 1.151.404 | € 1.425.900 | € 1.338.553 | € 1.346.053 onderwijs Onderwijsbeleid | € 1.052.386 | € 1.253.243 | € 1.193.937 | € 1.160.044 | € 1.169.435 | € 1.180.440 en leerlingzaken I | -€ 896.143 | -€ 326.880 | -€ 314.375 | -€ 314.775 | -€ 315.175 | -€ 315.575 Gemeenschappelij | -€ 509.281 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 ke baten/lasten onderwijs Huisvesting | -€ 221.200 | -€ 187.327 | -€ 187.627 | -€ 187.927 | -€ 188.227 | -€ 188.527 onderwijs Onderwijsbeleid | -€ 165.662 | -€ 139.553 | -€ 126.748 | -€ 126.848 | -€ 126.948 | -€ 127.048 en leerlingzaken Totaal | € 1.796.138 | € 2.390.946 | € 2.030.966 | € 2.271.169

| € 2.192.813 | € 2.210.918 55 Begroting 2027-2030 Wijziging budget 2027 ten opzichte van 2026 Lasten Huisvesting basisonderwijs (€ -313.179) De afname op dit taakveld heeft voornamelijk te maken met in 2026 verkregen extra budget voor werkzaamheden uit wettelijke verplichtingen t.a.v. gebouw afspraken (€ -202.280). In afwachting van de ontwikkeling van nieuwe uitgangspunten en besluitvorming is in 2027 alleen een basisbedrag opgenomen. Incidenteel is extra budget geraamd in 2026 voor inhuur specialistisch personeel (€ -23.000). Vanuit 2025 is budget huisvesting onderwijs ten behoeve van het integraal huisvestingsplan scholen naar 2026 doorgeschoven (€ -47.500). Het restant zit voornamelijk in hogere kapitaallasten in 2026 (€ -48.328). Onderwijsbeleid en leerlingzaken (€ -59.306) Deze afname komt volledig vanwege een verschuiving van werkgeverslasten.

Investeringsoverzicht Omschrijving | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 | Maatsch./Ec.n investering | ut Nieuwbouw | € 6.500.000 | € 0 | € 0 | € 0 | E Mariaschool (2025) Voorbereiding | € 0 | € 0 | € 0 | € 8.000.000 | E skrediet Hub Schipluiden (2026) Voorbereiding | € 0 | € 0 | € 0 | € 3.900.000 | E skrediet De Schutse (2026) Totaal | € 6.500.000 | € 0 | € 0 | € 11.900.000 Mutaties reserve Mutaties | Werkelijk | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 reserve | 2025 U | € 10.640 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 I | -€ 344.271 | -€ 357.214 | -€ 252.374 | -€ 252.374 | -€ 252.374 | -€ 252.374 Totaal | -€ 333.631 | -€ 357.214 | -€ 252.374 | -€ 252.374 | -€ 252.374 | -€ 252.374 Wijzigingen reserves 2027 ten opzichte van 2026 Baten € -104.840 Uit de algemene reserve werden in 2026 de volgende incidentele onttrekkingen gedaan: - Onderwijs achterstand Psychologische ondersteuning Taalklas naar 2026 € 10.640 - Huisvesting onderwijs € 23.000 - Huisvesting onderwijs (IHP) € 47.500 - Huisvesting onderwijs (VVE) € 23.700 56 Begroting 2027-2030 57 Programma 5: Sociaal domein en Welzijn Beleidsveld Sociaal Domein Programma 5 is onderverdeeld in een onderdeel Sociaal Domein en een onderdeel Welzijn. Het Sociaal Domein bevat onze ambities op het gebied van zorg en ondersteuning, zoals is vastgelegd in de Wmo en de Jeugdwet.

Onder het programmadeel Welzijn valt de openbare gezondheidszorg vanuit de Wet Publieke Gezondheid, het brede lokale welzijnsbeleid op gebieden als preventie, cultuur, sport, verenigingsleven en bibliotheken. De gezondheidsakkoorden maken deel uit van de onderdelen Sociaal Domein én Welzijn. Beleidsdoel Met dit programma laten we iedere inwoner zoveel mogelijk -zelfstandig- participeren in de maatschappij. Hierbij gebruik makend van eigen kracht en het sociaal netwerk. Uitgangspunt hierin is het faciliteren, versterken en benutten van de eigen kracht van zowel individuele inwoners, als de netwerken en sociale verbanden in de gemeente. Daarnaast is een belangrijk doel het stabiliseren en terugdringen van de kosten in met name de jeugdzorg. Wat willen we bereiken? · Iedereen kan zo goed mogelijk zelfstandig functioneren. · Jeugdigen groeien gezond, veilig en kansrijk op en ontwikkelen zich tot veerkrachtige (jong)volwassenen. · (oudere) inwoners wonen zo lang als mogelijk zelfstandig thuis. · Maximale samenredzaamheid en participatie van onze (oudere) inwoners. Wat is de relatie tussen Cittaslow en dit beleidsveld? Midden-Delflanders zijn gewend om binnen hun eigen omgeving naar oplossingen te zoeken. Zij maken daarbij veelal gebruik van de algemene maatschappelijke voorzieningen die aanwezig zijn.

Deze houding is de identiteit van de inwoners en past goed in de beleidsdoelen binnen het sociaal domein. We willen dat inwoners vanuit hun eigen kracht handelen. Wanneer inwoners daar ondersteuning bij kunnen gebruiken, organiseren wij met één plan maatwerk dichtbij de (sociale) omgeving van de inwoners. De inwoner houdt daarbij zelf de regie in handen en zet in op de aanwezige kwaliteiten. Op deze manier maken wij gebruik van de ondernemende identiteit van de inwoners. Wat gaan we daarvoor doen? Operationeel doel om het beoogde maatschappelijk effect te bereiken De zorg dicht bij de inwoners organiseren. In partnerschap en co-creatie met inwoners en zorgaanbieders. Daarbij inzetten op preventie en kwalitatief goede zorg wanneer dat nodig is. Begroting 2027-2030 58 Concrete doelen/acties voor 2027 · Op basis van evaluatie doorontwikkelen van WIJ MIdden-Delfland, waar inwoners elkaar kunnen ontmoeten, zich kunnen ontwikkelen en met hun vragen over praktische-, financiële-, zorg- en ondersteuningsvragen terecht kunnen. · Uitvoering geven aan onze wettelijke taken op het gebied van de Wmo voor inwoners die daarop aangewezen zijn. In concreto: het bieden van hulp bij het huishouden, Woonaanpassingen, Begeleiding en overige dienstverlening.

· Uitvoering geven aan de uitvoeringsagenda Beschermd wonen en maatschappelijke opvang · Uitvoering geven aan de uitvoeringsagenda huiselijk geweld · Voortzetten toezicht kwaliteit WMO GGD · Uitvoering geven aan het jaarlijks cliëntervaringsonderzoek Wmo en jeugd (regionaal) · Doorontwikkeling regionale informatievoorziening (regionale Wmo dashboard). · Verdere uitvoering geven aan het beleidskader jeugd dat eind 2024 is vastgesteld · Implementeren hervormingsagenda via regionale aanpak kostenbeheersing en via beleidskader jeugd · Aanbesteden hernieuwde regionale inkoop specialistische jeugdhulp · Voortzetten professionalisering en doorontwikkeling Sociaal Team Instrumenten · Algemene Subsidieverordening (ASV) · Verordening en beleidsregels Wmo · Verordening en Nadere regels Jeugd · Beleidskader Jeugd 2024-2028 · Cliëntervaringsonderzoek Wmo · Regiovisie Jeugdzorg Haaglanden 2021-2026; er wordt gewerkt aan een nieuwe per 2027 · Regionale inkoopstrategie jeugdhulp.

· Regiovisie Aanpak Huiselijk Geweld Haaglanden 2026 en verder · Kader financiële ondersteuning welzijnsorganisaties Wat is de betrokkenheid van de verbonden partijen? Het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (SbJH) sluit in opdracht van de negen gemeenten in de regio Haaglanden onder meer de contracten met de aanbieders van specialistische jeugdhulp die medeverantwoordelijk zijn voor de uitvoering van het door de raad vastgestelde inkoopstrategie. Inzet van het servicebureau beperkt de administratieve last van partners en gemeenten en werkt daardoor efficiënt en kostenbesparend. Gezamenlijk inkopen ondersteunt de kwaliteit en het behoud van de zorginfrastructuur en de borging van kennis binnen onze regio (adviesrol). Daarnaast verzorgt het SbJH de eenduidige afwikkeling van de ingediende declaraties en de verantwoording van de betaalde Jeugdzorg.

Begroting 2027-2030 Wat mag het kosten? Beschikbar | Werkelijk 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 e middelen U | € 10.027.342 | € 10.782.036 | € 10.417.014 | € 10.310.865 | € 10.271.018 | € 10.367.343 Jeugd | € 5.405.700 | € 6.057.431 | € 5.934.791 | € 5.737.890 | € 5.617.890 | € 5.629.190 WMO | € 4.621.642 | € 4.724.605 | € 4.482.223 | € 4.572.975 | € 4.653.128 | € 4.738.153 I | -€ 1.627.114 | -€ 528.543 | -€ 214.625 | -€ 214.925 | -€ 864.156 | -€ 864.456 Jeugd | -€ 33.710 | -€ 28.129 | € 0 | € 0 | € 0 | € 0 WMO | -€ 1.593.404 | -€ 500.414 | -€ 214.625 | -€ 214.925 | -€ 864.156 | -€ 864.456 Totaal | € 8.400.228 | € 10.253.493 | € 10.202.389 | € 10.095.940 | € 9.406.862 | € 9.502.887 Wijziging budget 2027 ten opzichte van 2026 Lasten Jeugd (€ -122.640) De belangrijkste oorzaken zijn verschuiving van werkgeverslasten (€ -54.551) en het aflopen van specifieke uitkeringen (€ -28.129). WMO (€ -242.382) 2026 was het laatste jaar van enkele specifieke uitkeringen en incidentele budgetten (€ -326.089). Daarnaast is er sprake van een verschuiving in werkgeverslasten (€ 43.707). De aflopende specifieke uitkeringen Jeugd en WMO betreffen uitkeringen die een relatie hebben met de gezondheidsakkoorden. Baten Jeugd (€ -28.129) Dit betreft het aflopen van een specifiek uitkering. WMO (€ -285.789) 2026 was het laatste jaar van enkele specifieke uitkeringen (€ -286.089).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://middendelfland.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/5812c12b-0beb-42a9-b869-044438d4ba59?agendaItemId=db5f50b6-fe3a-4bc6-a4dc-ffaf15651ad1