15 bijlage Rijk Najaarsnota-2022 (1).pdf

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

24

Plafondtoets deelplafond Zorg Tabel 2.5.4 Ontwikkeling uitgaven plafond Zorg (in miljoenen euro, - is onderschrijding)

2022

1 Uitgavenplafond bij Miljoenennota 2023

82.135

Aanpassingen van het uitgavenplafond naar aanleiding van: 2 Overboekingen met Rijksbegroting

7

3 Uitgavenplafond bij Najaarsnota 2022 (= 1 t/m 2)

82.141

4 Reguliere uitgaven bij Miljoenennota 2023

81.120

Uitgavenmutaties met aanpassing van het uitgavenplafond 5 Overboekingen met Rijksbegroting

7

Uitgavenmutaties met beslag budgettaire ruimte 6 Actualisatie Zvw en deel Wlz o.b.v. Q3

‒ 36

7 Beleidsregel energiecompensatie Wlz

30

8 Diversen 9 Reguliere uitgaven bij Najaarsnota 2022 (= 4 t/m 8)

21 81.141

10 Over/onderschrijding uitgavenplafond bij Miljoenennota 2023 (= 4 -1)

‒ 1.015

11 Over/onderschrijding uitgavenplafond bij Najaarsnota 2022 (= 9-3)

‒ 1.000

12 Uitgavenniveau corona bij Najaarsnota 2022

277

13 Totale uitgaven bij Najaarsnota 2022 (= 8+11)

81.418

De toets voor het deelplafond Zorg laat een onderschrijding bij Najaarsnota zien van 1 miljard euro in 2022. Ten opzichte van de Miljoenennota 2023 is er sprake van een lichte toename van de onderschrijding bij plafond Zorg. De totale netto-zorguitgaven bedragen 81,4 miljard euro, inclusief de corona-uitgaven. De corona-uitgaven op het deelplafond Zorg betreffen onder meer meerkosten in de Wlz (200 miljoen euro), opschaling ICcapaciteit (35 miljoen euro) en verlenging van de paramedische herstelzorg (38,7 miljoen euro). Uitgavenmutaties met aanpassing van het uitgavenplafond 5. Overboekingen met Rijksbegroting Dit betreft een aantal overboekingen met het deelplafond Rijksbegroting. De grootste is het gevolg van een bijdrage aan de sportprojecten in Caribisch Nederland (6,9 miljoen euro). Uitgavenmutaties binnen plafond Zorg 6. Actualisatie Zvw en deel Wlz o.b.v. Q3 Op basis van actuele ramingen van zorgverzekeraars zijn de Zvw-uitgaven en de buitencontracteerruimte van de Wlz in 2022 geactualiseerd. De Zvwen Wlz- uitgaven zijn neerwaarts bijgesteld met respectievelijk 36 miljoen euro en 7,5 miljoen euro. Ook is de ontvangstenraming voor het eigen risico in de Zvw neerwaarts bijgesteld (7,5 miljoen euro) Deze cijfers zijn gebaseerd op de daadwerkelijke declaraties van de eerste drie kwartalen van 2022, aangevuld met een raming voor de nog te verwachten lasten van 2022.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

25

7. Beleidsregel energiecompensatie Wlz Er wordt voor de Wlz een specifieke beleidsregel 2022 gemaakt die het mogelijk maakt voor zorgkantoren en zorgaanbieders om maatwerkaf­ spraken te maken in verband met bovenmatig gestegen (energie)prijzen 2022 die niet door maatregelen binnen de exploitatie kunnen worden opgevangen. Er wordt vanuit de onderuitputting op het UPZ additioneel 30 miljoen euro beschikbaar gesteld, naast de ruimte van ad 70 miljoen euro die nog op de begroting beschikbaar was vanwege de overdekking op de begroting van het wlz-kader. In de beleidsregel wordt boven een bepaalde drempelwaarde gedeeltelijke compensatie geboden voor bovenmatig gestegen energiekosten in 2022 voor zorgaanbieders. 8. Diversen Dit betreft onder meer een tegenvaller door een hogere deelname aan NIPT (3,3 miljoen euro), hogere zorgkosten voor inhaalzorg in Caribisch Nederland (5,8 miljoen euro) en wisselkoerseffecten van zorgcontracten in Caribisch Nederland (13,6 miljoen euro).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

26

Plafondtoets deelplafond Investeringen Tabel 2.5.5 Ontwikkeling uitgaven plafond Investeringen (in miljoenen euro; - is onderschrijding)

2022

1 Uitgavenplafond bij Miljoenennota 2023

13.620

Aanpassingen van het uitgavenplafond naar aanleiding van: 2 Overboekingen met plafond Rijksbegroting

53

3 Valuta Defensie

48

4 Oekraïne

9

5 Uitgavenplafond bij Najaarsnota 2022 (=1 t/m 5)

13.730

6 Reguliere uitgaven bij Miljoenennota 2023

13.844

Uitgavenmutaties met aanpassing van het uitgavenplafond: 7 Overboekingen met plafond Rijksbegroting

53

8 Valuta Defensie

48

9 Oekraïne

9

Uitgavenmutaties met beslag op budgettaire ruimte: 10 Onderuitputting 11 Kasschuif uitvoeringskosten stikstof 12 Reguliere uitgaven bij Najaarsnota 2022 (=6 t/m 12)

‒ 857 26 13.124

13 Over/onderschrijding uitgavenplafond bij Miljoenennota 2023 (=6-1)

224

14 Over/onderschrijding uitgavenplafond bij Najaarsnota 2022 (=12-5)

‒ 607

15 Uitgavenniveau corona bij Najaarsnota 2022

0

16 Totale uitgaven bij Najaarsnota 2022 (=12+15)

13.124

Deze paragraaf bevat de plafondtoets van het deelplafond investeringen. Bovenstaande tabel toont de ontwikkeling van het deelplafond Investe­ ringen sinds Miljoenennota 2023. Bij Miljoenennota was sprake van een overschrijding van 224 miljoen euro op het plafond. Deze overschrijding is omgeslagen in een onderschrijding van ruim 600 miljoen euro. Dit is het gevolg van onderuitputting die is opgetreden op de begrotingen die onder het investeringsplafond vallen. Onder de tabel worden alle budgettaire mutaties die hebben plaatsgevonden sinds de Miljoenennota toegelicht. 7. Overboekingen met Plafond Rijksbegroting Per saldo is sinds de Miljoenennota budget overgeheveld van het plafond Rijksbegroting naar het plafond Investeringen. De overboekingen zijn nodig omdat bepaalde uitgaven niet vanaf de departementale begrotingen worden gedaan, maar vanaf de begrotingsfondsen die onder het investe­ ringsplafond vallen. 8. Valuta Defensie Dit betreft hogere uitgaven als gevolg van verschillen in de dagkoersen ten opzichte van de raming van de euro/dollarkoers uit het CEP van het CPB. Het Agentschap verzorgt de inkoop van dollars voor Defensie. Conform kabinetsafspraak komen budgettaire mee- en tegenvallers als gevolg van valutaschommelingen direct ten gunste of ten laste van het EMU-saldo. De verwerking vindt plaats via een correctie van het uitgavenplafond.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

27

9. Oekraïne Dit betreft de uitgaven voor Oekraïne waarvoor het uitgavenplafond wordt aangepast. Deze zijn bijgesteld met 9 miljoen euro. Defensie heralloceert de generale middelen vanuit het BIV naar de artikelen op het Defensiematerieelbegrotingsfonds. 10. Onderuitputting De onderuitputting op het investeringsplafond wordt voor een groot deel verklaard door de onderuitputting op het defensiematerieelbegrotings­ fonds (651 miljoen euro). Daarnaast is er onderuitputting op het mobili­ teitsfonds (109 miljoen euro), het deltafonds (86 miljoen euro) en de aanvullende post (5 miljoen euro). 11. Kasschuif uitvoeringskosten stikstof Deze post wordt toegelicht in paragraaf 2.1.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

28

3 Het inkomstenbeeld De raming van de totale belasting- en premieontvangsten voor 2022 is met 3,1 miljard euro opwaarts bijgesteld ten opzichte van de raming in de Miljoenennota 2023 (zie tabel 3.1). Deze bijstelling bestaat uit een positief beleidsmatig effect van 6,4 miljard euro door de introductie van de solida­ riteitsbijdrage en een negatief endogeen effect van 3,3 miljard euro. Tabel 3.1 Belasting- en premieontvangsten 2022 op EMU-basis Stand MN2023

Stand NJN2022

Verschil

Belastingen en premies volksverzekeringen op EMU-basis

272,2

275,3

3,1

- waarvan belastingen

232,4

235,0

2,6

- waarvan premies volksverzekeringen

39,8

40,3

0,5

Premies Werknemersverzekeringen

77,0

77,0

0,0

349,2

352,3

3,1

Totaal

De Najaarsnotaraming van de belasting- en premieontvangsten is gebaseerd op de gerealiseerde kasontvangsten tot en met de maand oktober. Bij het opstellen van de raming was geen geactualiseerd economisch beeld van het CPB beschikbaar ten opzichte van de MEV 2023. Tabel 3.2 toont de geraamde belasting- en premieontvangsten op EMUbasis per belastingsoort. Op EMU-basis valt de belasting- of premieont­ vangst toe aan het jaar waarin de onderliggende economische transactie zich heeft voorgedaan. De belastingontvangsten op kasbasis staan vermeld in bijlage 5.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

29

Tabel 3.2 Belasting- en premieontvangsten 2022 op EMU-basis MN2023

NJN2022

Verschil

Indirecte belastingen

105.932

104.572

‒ 1.359

Omzetbelasting

72.698

71.854

‒ 845

Accijnzen

11.156

10.870

‒ 286

Invoerrechten

4.636

4.988

352

Overdrachtsbelasting

4.985

4.558

‒ 426

Motorrijtuigenbelasting

4.325

4.366

40

Assurantiebelasting

3.420

3.450

30

Belasting op personenauto's en motorrijwielen

1.505

1.414

‒ 91

Belastingen op een milieugrondslag

1.470

1.180

‒ 291

Verbruiksbelasting van alcoholvrije dranken e.a.

261

275

14

Belasting op zware motorrijtuigen

221

221

0

Verhuurderheffing

784

925

141

Bankbelasting

470

472

2

Directe belastingen en premies volksverzekeringen

166.000

170.406

4.405

Loon- en inkomensheffing

118.734

117.119

‒ 1.615

Vennootschapsbelasting

38.274

38.452

178

0

6.433

6.433

Dividendbelasting

5.609

5.209

‒ 400

Schenk- en erfbelasting

2.552

2.402

‒ 150

Kansspelbelasting

804

768

‒ 35

Bronbelasting op rente en royalty's

27

22

‒5

Overige belastingontvangsten

289

319

30

Totaal belastingen en premies volksverzekeringen

272.221

275.297

3.076

Premies werknemersverzekeringen

76.958

76.958

0

waarvan zorgpremies

47.652

47.652

0

349.180

352.255

3.076

Solidariteitsbijdrage

Totaal belasting- en premieontvangsten

Het belangrijkste verschil tussen de raming in de Miljoenennota en de huidige raming is de voorgenomen invoering van de solidariteitsbijdrage. Deze heffing op de overwinsten van gas- en oliebedrijven leidt naar verwachting tot een eenmalige ontvangst van 6,4 miljard euro. De helft hiervan (3,2 miljard euro) is een lastenrelevante opbrengst, de andere helft betreft de afdracht van EBN die leidt tot een precies even grote derving van dividend aan de uitgavenkant. Het kabinet rekent de opbrengst op EMUbasis (voorlopig) toe aan 2022, ook al komen de daadwerkelijk kasont­ vangsten pas in 2024 binnen. Dit op basis van de voorlopige inzichten van het CBS in de toepassing van de richtlijnen van de Nationale Rekeningen voor deze belasting. De solidariteitsbijdrage is de enige beleidsmatige wijziging aan de inkomstenkant voor 2022 sinds de Miljoenennota. De overige aanpassingen in de raming hebben een economische of uitvoe­ ringstechnische oorzaak. Dit wordt hieronder nader toegelicht. De geraamde ontvangsten van de indirecte belastingen zijn neerwaarts bijgesteld (-1,4 miljard euro). Dit betreft een optelsom van bijstellingen van verschillende belastingsoorten op basis van de gerealiseerde ontvangsten tot en met oktober. De belangrijkste neerwaartse bijstelling (0,8 miljard euro) betreft de omzetbelasting (btw).

Hoewel de btw-ontvangsten gestaag doorgroeien ten opzichte van 2021 – mede dankzij de hoge inflatie – is de groei iets lager dan werd verwacht in de Miljoenennota 2023. De

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

30

neerwaartse bijstelling van de overdrachtsbelasting is met 0,4 miljard euro relatief fors. De eerste helft van dit jaar waren deze ontvangsten significant hoger dan voorgaande jaren, maar de afgelopen maanden ligt de opbrengst op het niveau van 2021 of zelfs iets daaronder. De neerwaartse bijstelling van de belastingen op milieugrondslag wordt bijna volledig verklaard door de energiebelasting. Als gevolg van beleid om de energierekening te verlagen en van besparende maatregelen door huishoudens en de industrie, zijn de maandelijkse ontvangsten van de energiebelasting sinds juli negatief. Dit betekent dat per saldo de korting op de energiebelasting groter is dan het te betalen bedrag op basis van de belastingtarieven op gas en elektriciteit. Naar verwachting blijven deze opbrengsten de rest van het jaar negatief. De lagere opbrengst bij de accijnzen wordt verklaard door lagere ontvangsten van benzine- en dieselaccijnzen. De opbrengst van de invoerrechten is juist opwaarts bijgesteld (+0,35 miljard euro), als gevolg van een toename van de invoer van producten buiten de EU. De jaaropbrengst van de verhuurderheffing is inmiddels zo goed als gerealiseerd en pakt iets hoger uit dan verwacht (+0,14 miljard euro).

Dit wordt voor het grootste deel veroorzaakt door lagere gerealiseerde heffingsverminderingen dan ten tijde van de Miljoe­ nennota werd verwacht en voor het overige deel door hogere WOZ-waarden dan verwacht. Ook bij de bankbelasting is de jaaropbrengst gerealiseerd (doordat in één keer aangifte wordt gedaan over het hele belastingjaar) en deze sluit nauw aan bij de geraamde opbrengst. Bij de directe belastingen en premies volksverzekeringen is per saldo sprake van een opwaartse bijstelling van 4,4 miljard euro. Echter, exclusief het beleidsmatige effect van de voorgenomen invoering van een solidariteits­ bijdrage is juist sprake van een neerwaartse bijstelling van 2,0 miljard. De grootste neerwaartse bijstellingen zitten in de loonheffing en inkomens­ heffing (beide ‒ 0,8 miljard). Bij de loonheffing is deze bijstelling relatief klein ten opzichte van de totale omvang van deze belastingsoort. Voor de inkomensheffing geldt als belangrijkste oorzaak dat veel aanslagen dit jaar later zijn opgelegd dan gebruikelijk als gevolg van de uitspraak van de Hoge Raad over box 3 uit december 2021. Ten tijde van de Miljoenennota werd ervan uitgegaan dat alle aanslagen opgelegd zouden worden voor betaling in 2022, maar nu blijkt dat een deel van de ontvangsten pas begin 2023 zal binnenkomen. Dit verklaart mede de lagere opbrengsten bij de inkomens­ heffing in 2022.

De negatieve bijstelling bij de dividendbelasting (-0,4 miljard euro) heeft ermee te maken dat bedrijven meer dividend hebben uitgekeerd in de eerste helft van het jaar. De dividendbelasting is zeer gevoelig voor het uitdeel­ beleid van een relatief beperkt aantal bedrijven. Hierdoor zijn de ontvangsten in de tweede helft van het jaar relatief klein ten opzichte van voorgaande jaren. De geraamde opbrengst van de schenk- en erfbelasting is met 0,15 miljard euro neerwaarts bijgesteld. Deze bijstelling is in overleg met de Belastingdienst tot stand gekomen op basis van uitvoeringsinfor­ matie: het opleggen van aanslagen schenkbelasting is later gestart dan gebruikelijk. Hierdoor komt een deel van de ontvangsten niet dit jaar binnen, maar pas in 2023 (kasschuif).

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

31

4 Overheidssaldo en overheidsschuld De raming van het EMU-saldo in 2022 bedraagt ‒1,0% bbp. Dit is een verslechtering van 0,1% bbp ten opzichte van het saldo gepresenteerd tijdens de Miljoenennota 2023. Deze verslechtering van het EMU-saldo komt voornamelijk door een daling van de reguliere belasting- en premieinkomsten. De inkomsten uit de solidariteitsheffing hebben daarentegen een positieve impact op het EMU-saldo. Tegenover deze inkomsten staan hogere uitgaven aan energiemaatregelen die het EMU-saldo belasten. Verder dragen de kastransverschillen en enkele overige correcties bij aan de verslechtering van het EMU-saldo. Kastransverschillen ontstaan doordat het EMU-saldo wordt berekend op transactiebasis (het moment dat een verplichting tot betaling of ontvangst wordt aangegaan), terwijl de Rijksbe­ groting wordt opgesteld op kasbasis (het moment dat het geld daadwer­ kelijk wordt uitbetaald of ontvangen). In dit geval gaat het om lagere dividenden van EBN in latere jaren als gevolg van de solidariteitsheffing die moeten worden toegerekend aan het EMU-saldo van 2022. Daarnaast gaat het om het uitbetaalde voorschot aan energiemaatschappijen voor het tijdelijk prijsplafond dat wordt toegerekend aan het EMU-saldo van 2023. Tot slot vallen de uitgaven aan coronamaatregelen lager uit dan verwacht bij Miljoenennota 2023.

Bij het Financieel Jaarverslag Rijk in het voorjaar van 2023 wordt het EMUsaldo over 2022 definitief vastgesteld. Tabel 4.1 Ontwikkeling feitelijk overheidssaldo sinds Miljoenennota 2023 (in procenten bbp; + is saldoverbetering)

2022

EMU-saldo Miljoenennota 2023

‒ 0,9%

Inkomsten (regulier)

‒ 0,4%

Inkomsten (solidariteitsheffing)

0,7%

Uitgaven energiemaatregelen

‒ 0,5%

Kastransverschillen en overige correcties relevant voor het EMU-saldo

‒ 0,2%

waarvan EBN-deel solidariteitsheffing

‒ 0,3%

waarvan Voorschot tijdelijk prijsplafond

0,2%

Nood- en steunmaatregelen corona EMU-saldo Najaarsnota 2022

0,2% ‒ 1,0%

De huidige raming van de overheidsschuld bedraagt 50,4% bbp. De raming van de schuld is 0,6% bbp hoger dan bij de Miljoenennota 2023. Het verschil tussen de raming voor het EMU-saldo en de EMU-schuld komt door de technische verwerking van de solidariteitsheffing. Op transactiebasis worden de opbrengsten toegerekend aan het EMU-saldo in 2022, maar op kasbasis worden deze opbrengsten pas in latere jaren met vertraging ontvangen. Voor de schuld wordt gerekend met de opbrengsten op kasbasis. Tabel 4.2 Ontwikkeling overheidsschuld sinds Miljoenennota 2023 (in procenten bbp; + is toename schuld)

2022

EMU-schuld Miljoenennota 2023

49,8%

EMU-saldo

0,1%

Mutatie schuld ultimo 2021

0,0%

Schatkistbankieren

0,1%

Kastransverschil solidariteitsheffing

0,3%

Overig

0,1%

EMU-schuld Najaarsnota 2022

50,4%

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

32

In het Financieel Jaarverslag Rijk 2021 werd de EMU-schuld eind 2021 vastgesteld op 448,1 miljard euro. Eind dit jaar komt de schuld naar verwachting 22,6 miljard euro hoger uit op 470,7 miljard euro. In termen van procenten bbp daalt de EMU-schuld echter van 52,1% naar 50,4% als gevolg van het noemereffect. Het bbp stijgt namelijk naar verwachting met 72 miljard euro van 861 miljard euro naar 933 miljard euro.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

33

5 Budgettaire kerngegevens Tabel 5.1 geeft een totaaloverzicht van de budgettaire kerngegevens bij Najaarsnota 2022. In tegenstelling tot de voorgaande paragrafen van deze Najaarsnota gaat het in onderstaande tabel niet om mutaties ten opzichte van de Miljoenennota 2023, maar om begrote standen voor het jaar 2022. Tabel 5.1 Budgettaire kerngegevens (in miljarden euro, tenzij anders aangegeven)

2022

Inkomsten (belastingen en sociale premies)

352,3

Reguliere netto-uitgaven onder het uitgavenplafond

344,5

Rijksbegroting

161,6

Sociale zekerheid

88,7

Zorg

81,1

Investeringen

13,1

Steunmaatregelen corona relevant voor het EMU-saldo (uitgaven)

13,2

Overige netto-uitgaven en correcties relevant voor het EMU-saldo

3,3

Totale netto-uitgaven relevant voor het EMU-saldo

361,0

EMU-saldo centrale overheid

‒ 8,7

EMU-saldo decentrale overheden

‒ 1,0

EMU-saldo collectieve sector EMU-saldo collectieve sector (in procenten bbp)

‒ 9,7 ‒ 1,0%

EMU-schuld collectieve sector

470,7

EMU-schuld collectieve sector (in procenten bbp)

50,4%

Bruto binnenlands product (bbp)

933

Hoe deze standen zijn gewijzigd sinds de Miljoenennota 2023 wordt toegelicht in de voorgaande paragrafen van deze Najaarsnota. De inkomsten worden besproken in paragraaf 3 en de uitgaven onder de uitga­ venplafonds in paragraaf 2. Naast de plafondrelevante uitgaven zijn er ook uitgaven die niet onder het uitgavenplafond vallen, maar wel relevant zijn voor het EMU-saldo. Deze posten zijn opgenomen in tabel 5.1 onder «steunmaatregelen corona relevant voor het EMU-saldo» en «overige netto-uitgaven en correcties relevant voor het EMU-saldo». Voor een uitgebreid overzicht van de corona gerelateerde uitgaven en de mutaties sinds de Miljoenennota 2023 wordt verwezen naar bijlage 3.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

34

BIJLAGEN BIJ DE NAJAARSNOTA

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

35

Bijlage 1: Verticale toelichting De verticale toelichting toont voor ieder begrotinghoofdstuk de budgettaire veranderingen (mutaties) die zich hebben voorgedaan vanaf Miljoenennota 2022 tot en met Najaarsnota 2022. Ieder begrotingshoofdstuk bevat twee tabellen waarin de belangrijkste mutaties zijn uitgelicht: één voor uitgavenmutaties en één voor ontvangst­ enmutaties. De tabellen worden gevolgd door toelichtingen op de mutaties. Wanneer op een begrotingshoofdstuk geen uitgaven- of ontvangstenmu­ taties hebben plaatsgevonden is er geen tabel opgenomen voor de uitgaven respectievelijk ontvangsten. De verticale toelichting is opgesteld per begrotingshoofdstuk en bevat de mutaties op alle plafonds exclusief mutaties die onder de Homogene Groep Internationale Samenwerking (HGIS) vallen. De HGIS-mutaties zijn separaat gepresenteerd en toegelicht in de verticale toelichting HGIS. De mutaties zijn onderverdeeld in besluitvorming mutaties en technische mutaties. In het geval er mutaties zijn geweest die niet relevant zijn voor het uitgaven­ plafond staan deze apart weergegeven. De belangrijkste mutaties zijn apart weergegeven en worden toegelicht. In sommige gevallen is er een reeks overigen opgenomen met daarin een verzameling van kleinere mutaties.

De categorie besluitvorming mutaties bevat alle mutaties die onderdeel zijn geweest van besluitvorming voorafgaand aan het opstellen van de Najaarsnota. De categorie technische mutaties bevat alle overboekingen tussen begro­ tingshoofdstukken, desalderingen, statistische correcties, en mutaties waarvoor het uitgavenplafond wordt aangepast. Sommige overboekingen en desalderingen zijn wél onderdeel geweest van besluitvorming. Dit komt tot uitdrukking in de toelichtingen. Mutaties die in meerdere categorieën voorkomen en dezelfde omschrijving hebben, worden eenmaal toegelicht. De bedragen in de tabellen zijn in miljoenen euro. Door afrondingen kan het totaal afwijken van de som der onderdelen. Dit overzicht sluit aan op de mutaties zoals gepresenteerd in de ontwerp­ begrotingen van de departementen. Voor een meer gedetailleerde toelichting op de mutaties wordt verwezen naar de afzonderlijke memories van toelichting van de ontwerpbegrotingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

36

De Koning I De Koning: UITGAVEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

48,2

mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

1,5

mutaties t/m Miljoenennota 2023

0,0

Stand Miljoenennota 2023

49,7

Stand Najaarsnota 2022

49,7

I DE KONING: NIET-BELASTINGONTVANGSTEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

0,1

mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

0,1

mutaties Miljoenennota 2023

1,7

Stand Miljoenennota 2023

1,9

Stand Najaarsnota 2022

1,9

Uitgaven Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022 Deze mutaties betreffen het toevoegen van de loon- en prijsbijstellings­ tranche 2022 aan de begroting van De Koning, doorbelasting van mutaties gerelateerd aan de informatiehuishouding van het Kabinet van de Koning, en uitbreiding van redactionele ondersteuning bij de Rijksvoorlichtings­ dienst. Mutaties t/m Miljoenennota 2023 Tot en met de Miljoennota 2023 hebben geen noemenswaardige mutaties plaatsgevonden op de uitgaven. Niet-belastingontvangsten Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022 Deze post betreft één mutatie voor de afrekening van het voorschot voor het Militaire Huis (Defensie) van 2021. Mutaties t/m Miljoenennota 2023 Deze post betreft één mutatie inzake de terugstorting van de uitkering van de Prinses van Oranje, Met ingang van 2022 wordt de uitkering teruggestort in hetzelfde begrotingsjaar.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

37

Staten Generaal IIA STATEN-GENERAAL: UITGAVEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

184,2

Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

29,7

Mutaties Miljoenennota 2023

‒ 0,6

Stand Miljoenennota 2023

213,2

Besluitvorming mutaties Najaarsnota

0,0

Technische mutaties Najaarsnota

7,7

Desalderingen

7,7

Stand Najaarsnota 2022

220,9

IIA STATEN-GENERAAL: NIET-BELASTINGONTVANGSTEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

3,9

Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

0,0

Mutaties Miljoenennota 2023

0,0

Stand Miljoenennota 2023

3,9

Besluitvorming mutaties Najaarsnota

0,0

Technische mutaties Najaarsnota

7,8

Meevaller Eerste Kamer

0,1

Desalderingen

7,7

Stand Najaarsnota 2022

11,7

Uitgaven Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022 Dit betreffen middelen voor professionalisering en verdere versterking van de ambtelijke organisatie van de Eerste Kamer. Voor de Tweede Kamer betreffen het middelen voor de fractiekostenregeling, bedrijfsvoeringstaken en de parlementaire enquête Fraudebeleid en dienstverlening. Daarnaast is de loon- en prijsbijstelling bij Voorjaarsnota overgeboekt. Mutaties Miljoenennota 2023 Het budget van de Staten-Generaal wordt verhoogd met 2 miljoen euro voor de beveiliging, ICT en audiovisuele installatie van de Tweede kamer en voor diverse kosten van de Eerste Kamer omtrent de tijdelijke huisvesting. Daarnaast wordt er 2,6 miljoen euro geschoven om middelen van de Tweede Kamer voor de inrichting van de 8e etage van de tijdelijke huisvesting, voor de meldkamer en voor de verbetering van de informatie­ huishouding in het juiste ritme te zetten. Technische mutaties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

38

Desalderingen Zowel de uitgaven als ontvangsten van de Tweede Kamer worden met 7,7 miljoen euro opgehoogd. Dit is onder andere het gevolg van verhoogde ontvangsten uit dienstverleningsovereenkomsten met andere Hoge Colleges van Staat. Daarnaast heeft een aantal Tweede Kamer fracties in 2021 het maximum in hun egalisatiereserve bereikt en wordt het overschot terugbetaald. Niet-belastingontvangsten Technische mutaties Desalderingen Zie desalderingen uitgaven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

39

Hoge Colleges van Staat en Kabinetten IIB OVERIGE HOGE COLLEGES VAN STAAT, KABINETTEN EN DE KIESRAAD: UITGAVEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

152,1

Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

17,0

Mutaties Miljoenennota 2023

5,7

Stand Miljoenennota 2023

174,8

Besluitvorming mutaties Najaarsnota

0,0

Technische mutaties Najaarsnota

3,2

Meevaller Hoger Beroep Vreemdelingen

‒ 1,3

Digitaal Hulpmiddel Verkiezingen

‒ 1,9

Overboekingen met andere begrotingen

6,0

Desalderingen

0,4

Stand Najaarsnota 2022

178,0

IIB OVERIGE HOGE COLLEGES VAN STAAT, KABINETTEN EN DE KIESRAAD: NIET-BELASTINGONTVANGSTEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

6,0

Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

0,0

Mutaties Miljoenennota 2023

0,0

Stand Miljoenennota 2023

6,0

Besluitvorming mutaties Najaarsnota

0,0

Technische mutaties Najaarsnota

0,4

Desalderingen

0,4

Stand Najaarsnota 2022

6,4

Uitgaven Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022 Dit betreft 1,2 miljoen euro voor de Nationale ombudsman en 1,8 miljoen euro voor de Algemene Rekenkamer uit het coalitieakkoord ter versterking van de democratische instituties. Ook betreffen het middelen voor het digitaal hulpmiddel verkiezingen van de Kiesraad, voor wisselkoerseffecten van de Kabinetten van de Gouverneur van Aruba en Sint-Maarten en voor de doorontwikkeling van ICT van de Kanselarij der Nederlandse Orden. Daarnaast is de loon- en prijsbijstelling bij Voorjaarsnota overgeboekt. Mutaties Miljoenennota 2023 Dit betreffen diverse overboekingen van andere begrotingen. Zo zijn er additionele budgetten voor informatiehuishouding overgeheveld vanuit de begroting van BZK en zijn er middelen overgeheveld naar de Raad van State voor het vergroten van de capaciteit van de Omgevingskamer. Ook

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

40

betreft het kasschuiven om middelen voor de omgevingskamer van de Raad van State, voor het programma Open op Orde van de Kanselarij en voor het Digitaal Hulpmiddel Verkiezingen van de Kiesraad in het juiste ritme te zetten. Technische mutaties Meevaller Hoger Beroep Vreemdelingen Er is minder gebruik gemaakt van het hoger beroep vreemdelingenzaken (HBV) dan wat eerder is geraamd. Hierdoor vallen de uitgaven aan HBV met 2,3 miljoen euro lager uit. Een deel van deze lagere uitgaven (1 miljoen euro) wordt ingezet voor de aanschaf van een nieuwe ambtswoning voor de Gouverneur van Sint-Maarten. Dit resulteert in een meevaller van 1,3 miljoen euro. Digitaal Hulpmiddel Verkiezingen In verband met de transitie naar verkiezingsautoriteit is de Kiesraad bezig met een organisatieontwikkeling en heeft zij het Digitaal Hulpmiddel Verkie­ zingen (DHV) aangeschaft. Door de krapte op de arbeidsmarkt, en vertraging bij de bouw van het DHV, lopen de kosten hiervoor door in 2023. Dit resulteert in een afboeking van 1,9 miljoen euro in 2022, dit bedrag wordt bij de Voorjaarsnota 2023 toegevoegd aan het budget van de Kiesraad, conform art. 4.4 CW.

Overboekingen met andere begrotingen Voor de aanschaf van een nieuw kantoorpand door het Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten wordt 6 miljoen euro overgeheveld vanuit de begroting van BZK naar de begroting van het Kabinet van de Gouverneur van Sint Maarten. Dit kantoorpand dient als vervanging voor het huidige kantoorpand waarvan de huurovereenkomst in 2024 afloopt. Desalderingen Door jaarlijkse indexatie van de tarieven die gesteld voor de medeover­ heden realiseert de Nationale ombudsman meer ontvangsten dan begroot. Deze meerontvangsten worden ingezet voor de taakuitoefening van de Nationale ombudsman voor de medeoverheden. Niet-belastingontvangsten Technische mutaties Desalderingen Zie desalderingen uitgaven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

41

Algemene Zaken III ALGEMENE ZAKEN: UITGAVEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

84,5

mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

4,6

mutaties t/m Miljoenennota 2023

0,5

Stand Miljoenennota 2023

89,6

Technische mutaties Najaarsnota

‒ 1,7

Diversen

‒ 1,5

Overboekingen met andere begrotingen

‒ 0,2

Stand Najaarsnota 2022

87,8

III ALGEMENE ZAKEN: NIET-BELASTINGONTVANGSTEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

7,2

mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

1,6

mutaties Miljoenennota 2023

0,0

Stand Miljoenennota 2023

8,9

Technische mutaties Najaarsnota

0,5

Diversen

0,5

Stand Najaarsnota 2022

9,4

Uitgaven Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022 Deze reeks mutaties betreft het verwerken van een aantal overboekingen met andere begrotingen, een kasschuif voor de tijdelijke verhuizing van het ministerie van AZ, het ontvangen van de loon- en prijsbijstellingstranche 2022 en toevoeging van de eindejaarsmarge aan de begroting van AZ. Mutaties t/m Miljoenennota 2023 Deze reeks mutaties betreft vanuit andere departementen ontvangen middelen vanwege piekbelasting van Rijksoverheid.nl door de coronacrisis. Technische mutaties Najaarsnota Diversen Deze post bevat een aantal mutaties. Het betreft onderuitputting op het programmabudget van AZ-Next, en onderuitputting op het budget van de Rijksvoorlichtingsdienst. Daarnaast doet zich onderuitputting op het perso­ neelsbudget van de Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veilig­ heidsdiensten voor.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

42

Overboekingen met andere begrotingen Dit betreft een aantal overboekingen met het ministerie van BZK. Het gaat o.a. om een bijdrage voor de inzet van Rijkspersoneel voor de crisisnoo­ dopvang van asielzoekers. Niet-belastingontvangsten Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022 Deze mutaties betreffen een desaldering van het positieve eindresultaat over 2021 bij het agentschap Dienst Publiek en Communicatie (DPC) en doorbelasting van mutaties gerelateerd aan de informatiehuishouding van het Kabinet van de Koning, uitbreiding van redactionele ondersteuning bij de Rijksvoorlichtingsdienst en het toekennen van de loon- en prijsbijstelling. Mutaties t/m Miljoenennota 2023 Tot en met de Miljoennota 2023 hebben geen noemenswaardige mutaties plaatsgevonden op de niet-belastingontvangsten. Technische mutaties Najaarsnota Diversen Deze post bestaat uit één mutatie door hogere ontvangsten die samenhangen met de doorbelasting van de kosten voor de kabinetsfor­ matie 2021 naar de Tweede Kamer.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

43

Koninkrijksrelaties IV KONINKRIJKSRELATIES: UITGAVEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

376,3

Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

45,6

Mutaties Miljoenennota 2023

‒ 17,8

Stand Miljoenennota 2023

404,2

Besluitvorming mutaties Najaarsnota

0,0

Bijdrage financieringstekort ziekenhuis Sint-Maarten

7,0

Dekking ziekenhuis Sint-Maarten

‒ 7,0

Technische mutaties Najaarsnota

‒ 0,8

Overboekingen met andere begrotingen

‒ 4,0

Desalderingen

3,2

Stand Najaarsnota 2022

403,4

IV KONINKRIJKSRELATIES: NIET-BELASTINGONTVANGSTEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

34,6

Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

4,7

Mutaties Miljoenennota 2023

19,0

Stand Miljoenennota 2023

58,2

Besluitvorming mutaties Najaarsnota

0,0

Technische mutaties Najaarsnota

3,2

Desalderingen

3,2

Stand Najaarsnota 2022

61,4

Uitgaven Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022 De uitgaven in 2022 betreffen een aantal incidentele posten uit het investeringspakket voor de landen (Curaçao, Aruba, Sint Maarten), herfinanciering van een lening van Aruba, de raming van liquiditeitsleningen en de wisselkoersreserve. Daarnaast betreft het middelen uit het Coalitieakkoord voor het verbeteren van de bestaanszekerheid en het verminderen van de armoede in Caribisch Nederland. Mutaties Miljoenennota 2023 De Voedselbank Bonaire ziet een stijging in het aantal cliënten door stijgende kosten, om dit te kunnen dekken worden er een extra middelen vrijgemaakt voor Bonaire. Ook is er een structurele toevoeging van 1 miljoen euro aan het BES-fonds waarmee uitvoering wordt gegeven aan de motie Van Den Berg en Kuiken die oproept tot een verhoging van de vrije

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

44

uitkering aan Saba (Kamerstuk, 2021-2022, 35925-IV, nr. 58). Tevens bevat het diverse desalderingen van 10,6 miljoen euro. De post bevat ook kasschuiven om middelen voor de wisselkoersreserve, een detentie­ centrum op Sint Maarten, de aanschaf van stormwaterpompen en voor de Tijdelijke Werkorganisatie in het juiste ritme te zetten. Besluitvorming mutaties Najaarnota Bijdrage financieringstekort ziekenhuis Sint-Maarten Het ziekenhuisproject op Sint Maarten heeft een tekort in haar budget als gevolg van de wereldwijde inflatie­en value chain crisis. Nederland neemt eenmalig deel aan een extra toevoeging van het trustfonds wederopbouw Sint Maarten bij de Wereldbank voor de financiering van de nieuwbouw van het ziekenhuis. Er is een akkoord bereikt tussen de grote financiers van het ziekenhuis ter dekking van het tekort en daartoe is vanuit de begroting van Koninkrijkrelaties 7 miljoen euro gerealloceerd ten gunste van het trustfonds. Technische mutaties Overboekingen met andere begrotingen Dit betreft onder meer een teruggave van 1,3 miljoen euro van Defensie voor niet-gerealiseerde diensten van de Marechaussee voor het versterken van het grenstoezicht in het kader van de coronasteun. Ook wordt er 3,1 miljoen euro overgeboekt naar de begroting van BZK om de loonkosten van de Tijdelijke Werkorganisatie (TWO) op de juiste manier te verantwoorden.

Desalderingen Dit betreft ontvangsten over 2022 van de Shared Service Organisatie Caribisch Nederland (SSO CN). Deze ontvangsten komen uit verrekeningen met andere departementen. Deze verrekening vindt plaats op basis de afname van departementen van dienstverlening bij SSO CN. Niet-belastingontvangsten Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022 Dit betreft coronamiddelen van het Rode Kruis. Mutaties Miljoenennota 2023 Deze post bevat twee betalingen uit 2021 die teruggekomen zijn. Via een desaldering kunnen deze in 2022 opnieuw worden uitgegeven. Tevens zijn geraamde ontvangsten voor de Rijksdienst Caribisch Nederland in deze post opgenomen. Technische mutaties Desalderingen Zie desalderingen uitgaven

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

45

Buitenlandse Zaken V BUITENLANDSE ZAKEN: UITGAVEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

9.760,7

mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

546,3

mutaties t/m Miljoenennota 2023

160,1

Stand Miljoenennota 2023

10.467,1

Besluitvorming mutaties Najaarsnota

0,0

Technische mutaties Najaarsnota

134,6

TEM-nabetaling

134,6

Dekking TEM-nabetaling vanuit de aanvullende post

‒ 103,9

Overboeking aanvullende post i.v.m. TEM-nabetaling

103,9

Niet plafondrelevant

352,0

Actualisatie invoerrechten

352,0

Stand Najaarsnota 2022

10.953,7

V BUITENLANDSE ZAKEN: NIET-BELASTINGONTVANGSTEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

868,7

mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

278,5

mutaties Miljoenennota 2023

40,7

Stand Miljoenennota 2023

1.187,9

Besluitvorming mutaties Najaarsnota

0,0

Technische mutaties Najaarsnota

118,6

Perceptiekostenvergoeding

118,6

Stand Najaarsnota 2022

1.306,5

Uitgaven Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022 Bij de Voorjaarsnota 2022 hebben zich alleen technische mutaties voorgedaan, in de vorm van bijstellingen van de bni- en btw-afdrachten, actualisaties van de invoerrechten en een bijstelling op de geraamde uitgaven van het Europese Herstelfonds (RRF). Zie de Voorjaarsnota 2022 voor verdere toelichting. Mutaties t/m Miljoenennota 2023 Bij de Miljoenennota 2023 hebben zich alleen technische mutaties voorgedaan. Hierbij is de jaarlijkse technische aanpassing van de Europese Commissie verwerkt, zijn de speciale instrumenten en de boeteopbrengsten geactualiseerd, is de jaarlijkse Lenteraming van de Europese

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

46

Commissie verwerkt in het Draft Amending Budget 4 (DAB 4), is een Tradi­ tionele Eigen Middelen (TEM)-nabetaling gedaan en zijn de invoerrechten geactualiseerd. Zie de Miljoenennota 2023 voor verdere toelichting. Technische mutaties Najaarsnota TEM-nabetaling Er is een Traditionele Eigen Middelen (TEM)-nabetaling van bruto 135 miljoen euro in 2022 gedaan aan de Europese Unie naar aanleiding van een herbeoordeling van dossiers. Deze middelen zijn na aftrek van percep­ tiekostenvergoeding overgeheveld vanaf de reservering op de aanvullende post naar de BZ-begroting. Van deze bruto betalingen is 68 miljoen euro onder voorbehoud en 67 miljoen euro definitief. Niet plafondrelevant Actualisatie invoerrechten Bij de invoerrechten treedt er gedurende het jaar onbedoeld een saldo-effect op, omdat aan de inkomsten- en uitgavenkant een andere raming wordt gebruikt, respectievelijk de raming van het ministerie van Financiën en de raming van de Europese Commissie. Er wordt drie keer per jaar een actua­ lisatie geboekt op de invoerrechten en de perceptiekostenvergoeding om te corrigeren voor dit saldo-effect. Ontvangsten Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022 Bij de Voorjaarsnota 2022 hebben zich alleen technische mutaties voorgedaan, in de vorm van perceptiekostenvergoeding en een actualisatie daarvan, en een bijstelling op de geraamde ontvangsten van het Europese Herstelfonds (RRF).

Zie de Voorjaarsnota 2022 voor verdere toelichting. Mutaties t/m Miljoenennota 2023 Bij de Miljoenennota 2023 hebben zich alleen technische mutaties voorgedaan in de vorm van perceptiekostenvergoeding. Technische mutaties Najaarsnota Perceptiekostenvergoeding Nederland ontvangt 25 procent van de bruto af te dragen (na)betalingen aan traditionele eigen middelen (TEM) als perceptiekostenvergoeding.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

47

Justitie en Veiligheid VI JUSTITIE EN VEILIGHEID: UITGAVEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

14.931,2

mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

1.803,6

mutaties t/m Miljoenennota 2023

149,6

Stand Miljoenennota 2023

16.884,4

Besluitvorming mutaties Najaarsnota

18,7

Maatregelenpakket Werkdrukverlaging GI's

11

Rijksambtenaren voor opvang

7,5

Diversen

0,21

Technische mutaties Najaarsnota

‒ 25,6

Tegenvaller NJN: Asielopvang (431 miljoen euro totaal) Wts Limburg

270,8 ‒ 175,0

Tegenvaller NJN: EES op Schiphol

14,5

Meevaller NJN: Intra- extramurale sanctieuitvoering

‒ 44,0

Meevaller NJN: Slachtofferzorg

‒ 11,0

Diversen

‒ 63,9

Overboekingen met andere begrotingen

‒ 7,1

Corona

‒ 27,6

Desalderingen

17,7

Niet-plafondrelevant

357,0

Oekraïne

357,0

Stand Najaarsnota 2022

17.234,5

VI JUSTITIE EN VEILIGHEID: NIET-BELASTINGONTVANGSTEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

1.570,5

mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

96,2

mutaties Miljoenennota 2023

14,2

Stand Miljoenennota 2023

1.680,9

Technische mutaties Najaarsnota

‒ 372,6

Tegenvaller NJN: Griffierechten

‒ 15,0

Tegenvaller NJN: Afpakken

‒ 289,4

Tegenvaller NJN: Boeten en Transacties

‒ 86,0

Diversen

0,1

Desalderingen

17,7

Stand Najaarsnota 2022

1.308,4

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

48

Uitgaven Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022 De mutaties tot en met de Voorjaarsnota 2022 betreffen onder andere middelen voor Bewaken en Beveiligen, het overhevelen van coalitieak­ koordmiddelen voor de Inlichtingdiensten vanaf de Aanvullende Post, het verwerken van uitvoeringsinformatie voor o.a. de Meerjarige Productie Prognose (MPP), Waterschade Limburg en het Prognosemodel Justitiële Ketens (PMJ). Ook betreft het middelen voor het organiseren van gemeen­ telijke en particuliere opvang van Oekraïense ontheemden. Mutaties t/m Miljoenennota 2023 De mutaties vanaf de Voorjaarsnota 2022 tot en met de Miljoenennota 2023 betreffen voornamelijk de overheveling van Coalitieakkoordmiddelen waaronder reeksen voor preventie, tegengaan van ondermijning, en het versterken van de justitiële keten, het nationaal Programma Oekraïense ontheemden en enkele overboekingen met andere departementen. Besluitvorming mutaties Najaarsnota Maatregelenpakket Werkdrukverlaging GI's Om de werkdruk in de jeugdbescherming te verlagen draagt het Rijk in de periode 2022 t/m 2025 in totaal 40 miljoen euro aan Gecertificeerde Instel­ lingen (GI’s) bij. Daarnaast wordt in de periode 2022 t/m 2025 10 miljoen euro beschikbaar gesteld voor een zijinstroomregeling voor de opleiding tot jeugdbeschermer, waarvan 1 miljoen euro in 2022 valt. Deze mutaties betreffen het beschikbaar stellen van de middelen in 2022.

Rijksambtenaren voor opvang Deze mutatie betreft de inzet van Rijkspersoneel voor de crisisnoodopvang van asielzoekers (7,5 miljoen euro). Diversen Deze mutatie betreft een terugbetaling aan het OM van eerder verbeurd verklaarde gelden. Technische mutaties Najaarsnota Tegenvaller NJN: Asielopvang (431 miljoen euro totaal) Door de verhoogde instroom van reguliere asielzoekers doen zich tegen­ vallers voor bij het Centraal Orgaan Opvang Asielzoekers (380 miljoen euro), Nidos (27 miljoen euro), de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) (20 miljoen euro) en VluchtelingenWerk Nederland (4 miljoen euro). De totale tegenvaller is 431 miljoen euro. Een deel van deze meerkosten wordt opgevangen vanuit ODA-budgetten ten behoeve van de opvang van eerstejaars asielzoekers (160 miljoen euro). Het resterende deel wordt gedekt uit de onderuitputting bij JenV (71 miljoen euro) en de rijksbrede onderuitputting (200 miljoen euro). Meevaller NJN: Wts Limburg Voor de regeling Tegemoetkoming waterschade Limburg was 256 miljoen euro op de JenV-begroting gereserveerd. Het beroep op deze regeling is minder groot dan aangenomen. Daarom valt een deel van het budget vrij. Op de JenV-begroting is dit 175 miljoen euro in 2022. Hiervan wordt echter 35 miljoen euro doorgeschoven naar 2023 voor het afhandelen van de in dat jaar geraamde vertraagde uitbetalingen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

49

Tegenvaller NJN: EES op Schiphol Voor de implementatie van de Europese Inreis- en uitreissysteem (EES) verordening op Schiphol zijn aanvullende middelen nodig om de imple­ mentatie tijdig af te ronden. Meevaller NJN: Intra- extramurale sanctieuitvoering De tenuitvoerlegging van bestedingsplannen, waaronder enkele uit het coalitieakkoord, loopt vertraging op door onder andere moeilijkheden bij het werven van personeel door krapte op de arbeidsmarkt. Om deze reden is er sprake van onderuitputting op middelen in 2022. Meevaller NJN: Slachtofferzorg De tenuitvoerlegging van bestedingsplannen die verstand houden met slachtofferzorg, waaronder enkele uit het coalitieakkoord, loopt vertraging op door onder andere moeilijkheden bij het werven van personeel door krapte op de arbeidsmarkt. Om deze reden is er sprake van onderuitputting op middelen in 2022. Diversen Deze post betreft overige mee- en tegenvallers. Het betreft o.a. meevallers op preventiemiddelen (10 miljoen euro), middelen bestemd voor het tegengaan van ondermijnende criminaliteit (10 miljoen euro), en coalitie­ akkoordmiddelen bestemd voor het Openbaar Ministerie (10 miljoen euro) en de Raad voor de rechtspraak (8,6 miljoen euro). Daarnaast is er o.a. een tegenvaller op het gebied van schadeloosstellingen (8,9 miljoen euro).

Overboekingen met andere begrotingen Deze post betreft een groot aantal overhevelingen met andere departe­ menten, waaronder de kostenverrekening van onderwijsvestigingen in Justitiële Jeugdinstellingen met OCW, en de overheveling in het kader van het faciliteitenbesluit met het Gemeentefonds Corona Dit betreft o.a. een meevaller op de regeling voor gemeentes voor de controle op coronatoegangsbewijzen (CTB) bij horecaondernemingen ter hoogte van ca. 23,8 miljoen euro. Desalderingen Deze post betreft een aantal desalderingen die op de begroting van JenV plaatsvinden. Het betreft o.a. desalderingen t.b.v. de vrijval van EUmiddelen, en het verwerken van bijzondere bijdragen aan de politie. Niet plafondrelevant Oekraïne Deze post bevat twee mutaties. Ten eerste zijn er door gemeenten in 2022 fors meer voorschotten dan verwacht aangevraagd voor de realisatie van gemeentelijke en particuliere opvang. Dit leidt tot meeruitgaven in 2022 van 350 miljoen euro. Ten tweede heeft de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) hogere uitvoeringslasten als gevolg van het verwerken van inkomende Oekraïense ontheemden. Niet-belasting ontvangsten Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022 De reeks mutaties tot en met Voorjaarsnota 2022 bevat onder andere een aanpassing van de raming voor het Boeten en Transactie-dossier, een aanpassing aan de raming voor de PMJ waardoor de ontvangsten van

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

50

griffierechten en de administratiekosten van het Centraal Justitieel Incas­ sobureau (CJIB) lager uitvallen. Ook vindt er in 2022 een terugbetaling van DJI over het jaar 2021 aan het moederdepartement plaats op basis van de outputfinancieringsystematiek. Mutaties Miljoenennota 2023 De mutaties vanaf de Voorjaarsnota 2022 tot en met de Miljoenennota 2023 betroffen enkele desalderingen die plaatsvonden op de JenV-begroting. Technische mutaties Najaarsnota Tegenvaller NJN: Griffierechten Dit is een tegenvaller van 15 miljoen euro op de geraamde inkomsten uit griffierechten voor 2022 omdat de instroom van zaken waarover griffierecht geheven wordt achterblijft op de raming. Tegenvaller NJN: Afpakken Er doet zich een forse tegenvaller (ca. 289,4 miljoen euro) voor bij het afpakken van (crimineel) geld en goederen door het uitblijven van grote transacties. Tegenvaller NJN: Boeten en Transacties Op het dossier Boeten en Transacties doet zich een tegenvaller voor van 86 miljoen euro. Dit wordt veroorzaakt door mobiliteitsbeperkende corona­ maatregelen aan het begin van het jaar, hogere brandstofprijzen, en het vervangen van flitspalen en trajectcontroles waardoor deze tijdelijk uitgezet moeten worden. Diversen De post diversen bevat een meevaller van 100.000 euro bij de Inspectie Justitie en Veiligheid. Desalderingen Zie hiervoor de gelijknamige post bij uitgaven.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

51

Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties VII BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES: UITGAVEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

8.057,6

Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

‒ 111,9

Mutaties Miljoenennota 2023

216,0

Stand Miljoenennota 2023

8.161,8

Besluitvorming mutaties Najaarsnota

‒ 306,5

Kasschuif kwijtschelden publieke schulden

‒ 160,0

Kasschuif herplaatsingsgarantie

‒ 116,0

Kasschuif crisisnoodopvang

‒ 30,5

Technische mutaties Najaarsnota

61,2

Correctie LPO

‒ 4,6

Meevaller: diversen

‒ 17,0

Overboekingen met andere begrotingen

43,9

Corona

10,2

Desalderingen

28,7

Stand Najaarsnota 2022

7.916,5

VII BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES: NIET-BELASTINGONTVANGSTEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

1.097,6

Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

‒ 458,7

Mutaties Miljoenennota 2023

67,3

Stand Miljoenennota 2023

706,2

Besluitvorming mutaties Najaarsnota

0,0

Technische mutaties Najaarsnota

37,0

Diversen

8,4

Desalderingen

28,7

Niet relevant voor het uitgavenplafond Ontvangsten benzineveilingen en bodemmaterialen

50,5

Stand Najaarsnota 2022

793,7

Uitgaven Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022 Er zijn middelen voor woningbouwprojecten en het ondersteunen van grootschalige woningbouwgebieden op het gebied van infrastructuur en andere randvoorwaarden overgeboekt naar de begroting van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK). Daarnaast heeft de herverkaveling van de versterkingsoperatie in Groningen (1,6 miljard euro in 2022) naar de begroting van Economische Zaken en Klimaat (EZK) plaatsgevonden.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

52

Mutaties Miljoenennota 2022 Dit betreft diverse mutaties. Er is 15 miljoen euro in 2022 overgeboekt voor de Generieke Digitale Infrastructuur (GDI) en verschillende rijksbrede projecten in het kader van Werk aan Uitvoering (WaU). Als onderdeel van de koopkrachtmaatregelen is de huurtoeslag structureel verhoogd. Ook zorgt de WML-verhoging ervoor dat de huurtoeslaguitgaven stijgen. Tevens is er 193,5 miljoen euro overgeboekt om de asiel huisvestingsproblematiek op te lossen. Hierbij is ingezet op het inrichten van locaties voor flexwo­ ningen. Verder is er aan het Rijksvastgoedbedrijf de opdracht gegeven om flexwoningen te kopen. Ook heeft Rijksvastgoedbedrijf enkele bestaande en te verwerven panden getransformeerd. Hierdoor kunnen deze panden als tussenvoorziening worden ingezet voor de huisvesting van statushouders. Besluitvorming mutaties Najaarnota Kasschuif kwijtschelden publieke schulden In 2021 is in samenwerking met de publieke schuldeisers en de verantwoordelijke departementen het kwijtschelden van publieke schulden uitgewerkt. Met de medeoverheden is afgesproken dat compensatie van de uitgaven en de derving van inkomsten plaatsvindt op basis van nacalculatie (werkelijke kosten). Ook de uitvoeringskosten van de kwijtscheldingsregelingen en de uitvoeringskosten die samenhangen met het compenseren van gemeenten worden vergoed.

Vanwege de verantwoordingssystematiek komen de middelen in 2022 niet tot besteding. De middelen worden doorschoven naar 2023. Kasschuif herplaatsingsgarantie Bij de fysieke herplaatsingsgarantie wordt in samenwerking met gemeenten een fysieke herplaatsingsgarantie ingericht voor het tijdelijk plaatsen en mogelijk exploiteren van flexwoningen, deze middelen komen in 2022 niet tot besteding omdat de concrete uitwerking langer vergt. Dit geldt ook voor de door BZK beschikbaar gestelde additionele middelen voor de financiële herplaatsingsgarantie ter hoogte 20 miljoen euro. De middelen worden doorgeschoven naar 2023. Kasschuif crisisnoodopvang In 2022 is besloten extra personele inzet voor crisisnoodopvang (CNO) in te zetten. BZK faciliteert dit namens het Rijk. Per tweede incidentele suppletoire begroting 2022 zijn middelen toegevoegd aan de begroting van BZK. Het kabinet heeft besloten dat de middelen hiervoor middels een verdeelsleutel worden opgehaald bij alle departementen. De bijdragen zijn middels overboekingen verwerkt bij de tweede suppletoire begroting 2022. De middelen komen in 2022 niet volledig tot besteding, waardoor het restant van de middelen wordt doorgeschoven naar 2023. Technische mutaties

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

53

Correctie LPO Bij de voorjaarsnota heeft BZK een loon- en prijsontwikkeling uitkering (LPO) ontvangen voor het kwijtschelden van de publieke schulden. Met deze boeking wordt de ontvangen LPO-uitkering gecorrigeerd. Meevaller: diversen Dit betreft diverse uitgaven meevallers. Onder andere lagere uitgaven aan het apparaat van 4,7 miljoen euro. Ook zijn er minder uitgaven door de afwikkeling van de laatste aanvragen van de STEP-regeling. Er zijn minder aanvragen gehonoreerd dan verwacht waardoor de prognose naar beneden is bijgesteld met 3,6 miljoen euro. De Subsidieregeling Verduurzaming en Onderhoud Huurwoningen (SVOH) die per 1 april 2022 is opengesteld kent minder aanvragen dan vooraf was ingeschat, daardoor vallen de uitgaven met 2,2 miljoen euro lager uit. Er zijn minder uitgaven gerealiseerd voor flexwoningen, in totaal 25 miljoen euro, waarvan 20 miljoen euro wordt gebruikt voor de financiële herplaatsingsgarantie. Deze 20 miljoen wordt doorgeschoven naar 2023 omdat de nadere uitwerking meer tijd vergt. De overige 5 miljoen euro is een meevaller. Overboekingen met andere begrotingen Dit betreft onder meer verschillende overboekingen van departementen voor de uitvoering van de crisisnoodopvang (totaal 33,1 miljoen euro) waarvoor BZK opdrachtgever is.

Tevens bevat het een decentralisatieuitkering aan de provincies van 6,7 miljoen euro voor het programma natuurinclusief na-isoleren. Ook bevat het 6 miljoen euro die wordt overgeboekt naar de begroting van het Kabinet van de Gouverneur van SintMaarten, voor de aanschaf van een nieuw kantoorpand. Corona Dit betreft een overheveling van middelen van de Aanvullende Post naar de waterschappen vanwege de inkomstenderving 2021. Desalderingen Dit betreft diverse desalderingen. Onder andere uitgaven- en ontvangstenbudgetten van 5,3 miljoen euro om het tariefgefinancierde deel van Doc-Direkt op het juiste niveau te brengen. Tevens betreft het een desaldering van de opdracht aan het Rijksvastgoedbedrijf van 3,8 miljoen euro voor de realisatie van 100 flexwoningen. Ook bevat de post diverse desalderingen van bijdrage aan het beheer van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). Daarnaast bevat het een aanvulling van 2,4 miljoen euro op de raming van de kosten van de dienstverlening van de batenlastenagentschappen die via het kerndepartement lopen voor de dienstverleningsovereenkomsten (DVA's). Het betreft ook een desaldering van de teruggestorte huurkosten van 1,7 miljoen euro als gevolg van de vloerenproblematiek ter compensatie van de vermindering van het effectief bruto vloeroppervlakte (BVO). Niet-belastingontvangsten Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022 Dit betreft o.a.

het surplus van agentschappen en ontvangsten bij het RVB die bij voorjaarsnota zijn verwerkt. Daarnaast betreft het de herverkaveling van de versterkingsoperatie in Groningen (560 miljoen euro in 2022) naar de begroting van EZK.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

54

Mutaties Miljoenennota 2022 Dit betreffen diverse desalderingen, waaronder de achtervangvergoeding voor de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) en de ontvangsten van de bijdragen aan de centrale financiering GDI. Daarnaast is het budget van de generale ontvangsten gecorrigeerd met het positieve saldo van 2021 naar aanleiding van de meerontvangsten uit de verkoop van bodemmate­ rialen. Technische mutaties Diversen Dit betreft de meerontvangsten over de opdrachten van RVO van 6,8 miljoen euro en een meevaller van 1,6 miljoen euro doordat ProDemos de subsidie die ze voor het jaar 2021 hebben gekregen niet volledig hebben uitgeput. Door de coronamaatregelen kon een groot deel van de fysieke activiteiten van het Activiteitenplan 2021 van ProDemos geen doorgang vinden. Desalderingen Zie desalderingen uitgaven. Niet relevant voor het uitgavenplafond Ontvangsten benzineveilingen en bodemmaterialen Dit betreft de meerontvangsten op de post benzineveilingen van 45,3 miljoen euro en bodemmaterialen van 5,2 miljoen euro, die op de begroting van BZK worden ontvangen.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

55

Onderwijs, Cultuur en Wetenschap VIII ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP: UITGAVEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

48.135,4

mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

5.301,5

mutaties t/m Miljoenennota 2023

1.052,9

Stand Miljoenennota 2023

54.489,8

Besluitvorming mutaties Najaarsnota

0,0

Technische mutaties Najaarsnota

‒ 243,7

Tegenvaller kwijtschelding publieke schulden KOT

40,0

Meevaller Maatschappelijke diensttijd

‒ 65,3

Meevaller studiefinanciering uitgaven R

‒ 55,0

Meevaller apparaatskosten

‒ 15,0

Mee- en tegenvallers: diversen (saldo)

‒ 86,5

Overboekingen met andere begrotingen

‒ 25,6

Corona

‒ 51,3

Desalderingen

15,1

Niet-plafondrelevant

‒ 101,9

Meevaller studiefinanciering uitgaven NR

‒ 100,0

Oekraïne

‒ 1,9

Stand Najaarsnota 2022

54.144,2

VIII ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP: NIET-BELASTINGONTVANGSTEN In miljoenen euro (excl. HGIS)

2022

Stand Miljoenennota 2022

1.608,0

mutaties t/m Voorjaarsnota 2022

32,2

mutaties t/m Miljoenennota 2023

8,2

Stand Miljoenennota 2023

1.648,4

Besluitvorming mutaties Najaarsnota

0,0

Technische mutaties Najaarsnota

35,9

Meevaller vervroegde aflossing HZ

3,6

Tegenvaller studiefinanciering rente ontvangsten R

‒ 5,0

Corona

22,2

Desalderingen

15,1

Niet-plafondrelevant

‒ 60,0

Tegenvaller studiefinanciering ontvangsten NR

‒ 60,0

Stand Najaarsnota 2022

1.624,2

Uitgaven Stand Miljoenennota 2022

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

56

Mutaties t/m Voorjaarsnota 2022 Tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen is middels motie Hermans 500 miljoen euro vrijgemaakt om de salarissen van het personeel in het primair onderwijs te verhogen. Bij Voorjaarsnota is vervolgens een eerste deel van de middelen uit het coalitieakkoord ‘Omzien naar elkaar, vooruit­ kijken naar de toekomst’ overgeheveld. Het betrof middelen uit de enveloppen Versterken onderwijskwaliteit, Kansengelijkheid, Leraren en schoolleiders, Vervolgopleidingen en onderzoek, Fonds onderzoek en wetenschap. De middelen voor de uitvoeringskosten herinvoering basisbeurs en Cultuur en media werden opgevraagd voor 2022. Verder is de bij Regeerakkoord ingeboekte verlaging van het Nationaal Programma Onderwijs alternatief gedekt. Deels is deze verlaging gedekt door de inzet van een deel van de eindejaarsmarge en deels door verlaging in 2022 van enkele intensiveringen uit het coalitieakkoord. Daarnaast is de interne problematiek op de OCW-begroting opgelost met behulp van inzet van de Eindejaarsmarge en heeft er een statistische correctie plaatsgevonden om zo de onbedoelde effecten op het passend onderwijs van aangescherpte btw-regelgeving ongedaan te maken. Tenslotte zijn er middelen vrijgemaakt voor Oekraïense vluchtelingen, zijn er overboekingen gedaan met andere begrotingen en is de reguliere Loon- en Prijsbijstelling aan de OCWbegroting toegevoegd.

Mutaties t/m Miljoenennota 2023 In aanloop naar de Miljoenennota zijn er opnieuw middelen uit het coali­ tieakkoord overgeheveld. Het gaat om middelen uit de enveloppen Versterken onderwijskwaliteit, Kansengelijkheid, Vervolgopleidingen en onderzoek, Fonds onderzoek en wetenschap, Afschaffen leenstelsel en herinvoeren basisbeurs, Cultuur en Media en Werk aan Uitvoering. Daarnaast is er geld overgeheveld vanaf de Aanvullende post voor het rechtsherstel box 3. Er is Loon- en prijsbijstelling over coalitieakkoordmid­ delen overgeheveld, er zijn kasschuiven gedaan met reguliere en corona­ middelen en er zijn middelen beschikbaar gesteld voor de verlenging van steunregelingen voor Oekraïense vluchtelingen. Stand Miljoenennota 2023 Besluitvorming mutaties Najaarsnota Technische mutaties Najaarsnota Tegenvaller kwijtschelding publieke schulden KOT Er worden in 2022 meer publieke schulden kwijtgescholden van toeslagen­ gedupeerden van de Kinderopvangtoeslag (KOT) dan verwacht. Voor OCW betreft dit schulden bij DUO. De verwachting is dat dit zal leiden tot een tegenvaller van 40 miljoen euro. Meevaller Maatschappelijke diensttijd Binnen het budget van de Maatschappelijke diensttijd is er in 2022 65,3 miljoen euro niet besteed. Dit wordt veroorzaakt doordat de subsidie­ regeling Maatschappelijke diensttijd niet volledig is uitgeput in 2022.

Meevaller studiefinanciering uitgaven R Er is een meevaller van 55 miljoen euro op de relevante (R) uitgaven studie­ financiering. Dit wordt veroorzaakt door een bijstelling van de ramingen op basis van de verstrekte gegevens van DUO.

Tweede Kamer, vergaderjaar 2022–2023, 36 250, nr. 1

57

Meevaller apparaatskosten Er is een meevaller op de apparaatskosten. Deze wordt veroorzaakt door meerdere kleine meevallers, onder andere op de middelen die voor apparaats- en uitvoeringskosten zijn gereserveerd uit de coalitieakkoord­ middelen. Mee- en tegenvallers: diversen (saldo) Er zijn een groot aantal kleinere mee- en tegenvallers op de OCW-begroting, die per saldo leiden tot een meevaller van 86,5 miljoen euro. Overboekingen met andere begrotingen Er worden diverse overboekingen gedaan met begrotingen van andere departementen. Corona Verschillende coronaregelingen zijn in 2022 niet volledig tot besteding gekomen. Er is onderuitputting afgeboekt op onder andere op de middelen voor het NP Onderwijs om studenten met vertraging door corona tegemoet te komen en op middelen beschikbaar gesteld voor de culturele sector, waaronder de suppletieregeling. Deze middelen zijn teruggevloeid naar de Rijksbegroting, zoals alle onbestede coronamiddelen. Desalderingen Er worden diverse desalderingen gedaan. Niet-plafondrelevant Meevaller sf uitgaven NR De niet-relevante (NR) uitgaven van studiefinanciering zijn lager dan geraamd. Dit betreffen voornamelijk de rentedragende leningen en het collegegeldkrediet die naar beneden zijn bijgesteld op basis van de actuele realisatiecijfers van dit jaar.