Document · PDF

03. Programmabegroting 2022-2025

Raadsvergadering 4 november 2021, gemeente Midden-GroningenBij agendapunt: Programmabegroting 2022-2025 Midden-Groningen (R)35.852 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Acties Wij gaan afspraken met binnen- en buitensportverenigingen over eigendom, beheer en onderhoud van accommodaties verder harmoniseren in goed overleg met de verenigingen. Wij voeren innovaties door om onze sportaccommodaties te verbeteren en aantrekkelijker te maken. In 2022 gaan we o.a. aan de slag met de interactieve gymzaal (ook wel het Lü-systeem). Dit systeem biedt nieuwe manieren om mensen in de sportaccommodaties in beweging te krijgen.

2.1.5 Veiligheid op het gebied van wonen, werken en leven Inleiding We willen de inwoners van Midden-Groningen een veilige woon- en leefomgeving bieden. De gemeente werkt daarbij nauw samen met veiligheidspartners als politie, Openbaar Ministerie, Veiligheidsregio, RIEC (Regionaal Informatie- en Expertise Centrum), inwoners, (maatschappelijke) instellingen, woningbouwcorporaties en ondernemers. In een groot deel van de wijken en dorpen is de leefbaarheid en veiligheid relatief goed. In een aantal wijken in Hoogezand en Sappemeer staat de leefbaarheid en veiligheid onder druk. Dit zijn gebieden met een stedelijk karakter en bijbehorende problematiek. In 2021 is het Integraal Veiligheidsbeleid 2021-2024 ontwikkeld en vastgesteld. Hierin zijn vier geprioriteerde veiligheidsthema’s opgenomen: •

Aanpak georganiseerde en ondermijnende criminaliteit;

•

Effectieve verbinding veiligheid en zorg;

•

Veilige woon- en leefomgeving;

•

Maatschappelijke onrust of verdeeldheid bij overheidsbeslissingen.

Dit zijn grote thema’s die vragen om een meerjarige ontwikkeling in beleid en uitvoering: bestuurlijk instrumentarium op orde en gericht inzetten om de weerbaarheid te vergroten, het versterken van de informatiepositie, intensievere samenwerking tussen onze zorg- en veiligheidspartners, toezicht en handhaving in de openbare ruimte door het ontwikkelen en uitvoeren van het vergunningenbeleid. Het evenementenbeleid en het beleid op speelautomaten is in 2021 vastgesteld en zal zijn uitwerking in de praktijk krijgen. Door de decentralisaties binnen het sociaal domein, zijn de werkvelden van openbare orde en veiligheid en maatschappelijke ondersteuning en zorg dichter bij elkaar gebracht. Omdat de gemeente regisseur is van het veiligheidsdomein en het sociale domein, vervullen wij een sleutelrol bij het bereiken van een effectieve verbinding tussen veiligheids- en zorgpartners en bij een samenhangende visie op de gemeenschappelijke problematiek rond kwetsbare inwoners. Een goede verbinding tussen beide domeinen draagt bij aan een optimale balans tussen preventie, zorg en repressie. Deze verbinding wordt belangrijker, naarmate de problematiek complexer wordt. Ambities We versterken de sociale veiligheid door het voorkomen en tegengaan van criminaliteit, overlast en gevoelens die daarmee samenhangen.

Dit doen we door uitvoering te geven aan het Integraal veiligheidsbeleid, de openbare orde te handhaven, een maatwerkgerichte aanpak te organiseren voor overlastgevenden en criminelen, de

veiligheid en leefbaarheid te bevorderen op specifieke locaties, veilige evenementen te bevorderen, woninginbraken tegen te gaan en veilig winkelen en ondernemen te bevorderen. In een aantal wijken met stadse problematiek is het noodzakelijk om een stedelijke aanpak van veiligheid op te zetten en door te zetten. Dit krijgt zijn uitwerking in het project ‘Verbeteren veiligheid Midden-Groningen’ dat wordt gefinancierd vanuit het Nationaal Programma Groningen en is een plus op de reguliere veiligheidsvraagstukken uit het integraal veiligheidsbeleid. De focus ligt op het zicht krijgen op veiligheidsvraagstukken en in verbinding met inwoners en samenwerkingspartners werken aan weerbaarheid om te voorkomen dat criminaliteit een voet aan de grond krijgt maar deze ook te bestrijden. Hiervoor wordt een veiligheidsregisseur aangesteld. Trends en ontwikkelingen Ondermijnende criminaliteit bedreigt de integriteit van onze samenleving. Het gaat om zwaardere vormen van criminaliteit, die niet of nauwelijks zichtbaar zijn met veelal een financieel motief als leidraad. Traditionele vormen van criminaliteit raken steeds meer verweven met vormen van digitale criminaliteit. In een te ontwikkelen integrale aanpak ligt het accent op drugscriminaliteit, vastgoedfraude- en misbruik, witwassen en mensenhandel en uitbuiting.

De overlast door personen met verward gedrag, huiselijk geweld en woonoverlast blijven de aandacht vragen. Deze vormen van overlast nemen toe, mede door de Coronacrisis. De problematiek wordt ernstiger en risicovoller, de openbare orde wordt hierdoor geschaad. Jongeren kunnen in wijken en dorpen voor overlast en criminaliteit zorgen. Vaak betreft dit jongeren met problemen op diverse leefgebieden die opgroeien in kwetsbare gezinnen. Preventie en vroeg signalering, het werken aan perspectief en verhogen van de weerbaarheid dragen bij aan het voorkomen van overlast en criminaliteit. Daarvoor is een intensieve samenwerking nodig tussen zorg- en veiligheidspartners. Het afgelopen jaar zijn we geconfronteerd met vergaande maatregelen in de bestrijding van het coronavirus. Naast de bestrijding van het virus hadden deze maatregelen ook effect op onze inwoners, de ondernemers en de openbare ruimte. Ook zien we maatschappelijke onrust rondom de gas- en zoutwinning, wind- en zonneparken. We zien steeds meer groepen ontstaan in de samenleving die zich op diverse wijze laten horen. Er is een regionaal onderzoek gedaan naar de maatschappelijke onrust in Noord-Nederland bij overheidsbeslissingen, zoals bij het plaatsen van een windmolenpark.

Doelstellingen a. Aanpak georganiseerde en ondermijnende criminaliteit • Vergroten van de weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit; •

Verbeteren van de informatiepositie;

•

Inzetten op zichtbaarheid en interventiekracht.

Acties 1. Ontwikkelen en effectief toepassen BIBOB beleid, Damoclesbeleid, beleid op mensenhandel. - Ontwikkelen en effectief toepassen van BIBOB-Beleid, Damoclesbeleid, beleid op mensenhandel. - Toezichthouden op verleende exploitatievergunningen, drank- en horecavergunningen. - Actualiseren vergunningen bestand APV en Bijzondere Wetgeving - Bewustwording en daarmee ook een signaalfunctie creëren op het thema ondermijning door informatie-en kennissessies te organiseren voor de gemeentelijke organisatie, bewoners en ondernemers. - Verbeteren van onze informatiepositie door gegevens te koppelen uit de gemeentelijke systemen en informatie te delen in de casustafel ondermijning. Met de toepassing van data-analyse creëren we met onze partners inzicht in de patronen, structuren en risico-indicatoren van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. - Gerichte handhavingsacties op basis van een (fenomeen)analyse, lokaal of in RIEC verband.

2. Toezichthouden op verleende exploitatievergunningen, drank- en horecavergunningen. 3. Actualiseren vergunningen bestand APV en Bijzondere Wetgeving 4. Bewustwording en daarmee ook een signaalfunctie creëren op het thema ondermijning door informatie-en kennissessies te organiseren voor de gemeentelijke organisatie, bewoners en ondernemers. 5. Verbeteren van onze informatiepositie. Verbeteren van onze informatiepositie door gegevens te koppelen uit de gemeentelijke systemen en informatie te delen in de casustafel ondermijning. Met de toepassing van data-analyse creëren we met onze partners inzicht in de patronen, structuren en risico-indicatoren van georganiseerde ondermijnende criminaliteit. 6. Gerichte handhavingsacties op basis van een (fenomeen)analyse, lokaal of in RIEC verband.

Doelstellingen b. Effectieve verbinding veiligheid en zorg • Het realiseren van een goede verbinding tussen veiligheids- en zorgprofessionals; •

Escalaties in overlast- en zorgsituaties zoveel als mogelijk voorkomen;

•

Het verminderen en bestrijden van overlast gevend of crimineel gedrag van (groepen) jongeren.

Indicatoren Verwijzingen Halt Midden-Groningen, per 1000 jongeren Het aantal verwijzingen van jongeren naar bureau Halt betreft jongeren in de leeftijd van 12-18 jaar die een strafbaar feit hebben gepleegd. Deze indicator is een verplichte indicator van het Rijk, Besluit Begroten en Verantwoorden. Bron: Waar staat je gemeente

jaar

Midden-Groningen

Nederland

2016

6,00

14,00

2017

7,00

13,00

2018

11,00

12,00

2019

8,00

13,00

2020

9,00

11,00

Acties 1. Veiligheid en zorg trekken nauw samen op in de beleidsontwikkeling en -uitvoering en ontwikkelen preventieve en repressieve interventies om sociale veiligheid te bevorderen - Veiligheid en zorg trekken nauw samen op in de beleidsontwikkeling en -uitvoering en ontwikkelen preventieve en repressieve interventies om sociale veiligheid te bevorderen. - Integrale aanpak op personen met overlast gevend en crimineel gedrag volgens het AVE model (aanpak voorkomen overlast) waarbij veiligheid in het geding is. - Een integrale aanpak op problematische jeugd(groepen) om overlast gevend of crimineel gedrag tegen te gaan. 2. Integrale aanpak op personen met overlast gevend en crimineel gedrag volgens het AVE model (aanpak voorkomen overlast) waarbij veiligheid in het geding is. 3. Een integrale aanpak op problematische jeugd(groepen) om overlast gevend of crimineel gedrag tegen te gaan.

Doelstellingen c. Veilige woon- en leefomgeving • Veiligheid in de dorpen en wijken op peil houden en waar nodig vergroten. Indicatoren Opgelegde huisverboden

jaar

Midden-Groningen

2018

10,00

2019

13,00

2020

10,00

Misdrijven Midden-Groningen, per 1000 inwoners De indicatoren met betrekking tot het aantal geweldsmisdrijven, vernielingen en diefstallen zijn verplichte indicatoren vanuit het Rijk, Besluit Begroten en Verantwoorden.

Acties 2. Samen met ketenpartners inzetten op (preventieve) acties voor veel voorkomende criminaliteit. - Vanuit het perspectief van veiligheid bijdragen aan een integrale aanpak op de problematiek van verpauperde panden middels kamerverhuurbeleid en toezicht en handhaving. - Samen met ketenpartners inzetten op (preventieve) acties voor veel voorkomende criminaliteit. - Het inzetten van handhaving op basis van meldingen en op hot spot locaties. - Het inzetten van een Veiligheidsregisseur in focuswijken (onderdeel programma ‘Verbeteren veiligheid Midden-Groningen’ NPG). - Een aanpak op oud en nieuw met een mix aan preventiemaatregelen: in samenwerking met bewoners zorgen voor een veilige situatie in wijken en dorpen, voorkomen van overlast door jongeren en afvalverbranding. Indien noodzakelijk repressief optreden met het inzetten van bestuurlijke maatregelen. - Inzetten van een huisverbod om huiselijk geweld te stoppen en gezinssystemen tijdelijk uit elkaar te halen zodat hulpverlening ingezet kan worden voor het bereiken van duurzame veiligheid.

1. Vanuit het perspectief van veiligheid bijdragen aan een integrale aanpak op de problematiek van verpauperde panden middels kamerverhuurbeleid en toezicht en handhaving. 3. Het inzetten van handhaving op basis van meldingen en op hot spot locaties. 4. Het inzetten van een Veiligheidsregisseur in focuswijken (onderdeel programma ‘Verbeteren veiligheid Midden-Groningen’ NPG). 5. Een aanpak op oud en nieuw met een mix aan preventiemaatregelen Een aanpak op oud en nieuw met een mix aan preventiemaatregelen: in samenwerking met bewoners zorgen voor een veilige situatie in wijken en dorpen, voorkomen van overlast door jongeren en afvalverbranding. Indien noodzakelijk repressief optreden met het inzetten van bestuurlijke maatregelen. 6. Inzetten van een huisverbod om huiselijk geweld te stoppen en gezinssystemen tijdelijk uit elkaar te halen zodat hulpverlening ingezet kan worden voor het bereiken van duurzame veiligheid.

Doelstellingen Maatschappelijke onrust • Maatschappelijke onrust zoveel als mogelijk voorkomen en verminderen.

Acties In contact zijn met inwoners en belangengroeperingen die geconfronteerd worden met een overheidsbeslissing met impact op de leefomgeving. - In contact zijn met inwoners en belangengroeperingen die geconfronteerd worden met een overheidsbeslissing met impact op de leefomgeving. Hiervoor is een samenwerking met diverse partijen nodig om onrust vroegtijdig te signaleren, te monitoren en in goede banen te leiden. - Op basis van de uitkomsten van het regionale onderzoek naar maatschappelijke onrust een handelingskader ontwikkelen en toepassen. Op basis van de uitkomsten van het regionale onderzoek naar maatschappelijke onrust een handelingskader ontwikkelen en toepassen.

2.1.6 Fysieke leefbaarheid Inleiding De openbare ruimte is de plek waar mensen elkaar ontmoeten, naar het werk gaan, spelen, sporten en ontspannen. De openbare ruimte bestaat uit kapitaalgoederen zoals wegen, groen en speelplaatsen, bruggen, kades, beschoeiingen, riolering, openbare verlichting en verkeersregelinstallaties. Het beleid en de kaders zijn vastgesteld voor de volgende onderdelen: Groen, Afval, Wegen (inclusief gladheid), Openbare Verlichting, Riolering en Spelen. Waar nog geen beleid voor is vastgesteld is dit het streven om dit uiterlijk in 2022 aan te bieden aan de gemeenteraad van Midden-Groningen. Dit geldt voor de Kunstwerken en Beschoeiingen, Begraven, Water en Baggeren. Bij het beheer en onderhoud van de openbare ruimte is een onbalans tussen budget en uitvoering. Hierdoor zijn wij niet goed in de gelegenheid om het beheer en onderhoud dusdanig uit te voeren dat er geen achterstanden of kapitaalvernietiging ontstaat. Op dit moment zijn wij nog steeds aan het onderzoeken wat wij nog meer kunnen doen op het gebied van een integrale meerjaren onderhoudsplanning, prioritering, risico gestuurd beheer of gedifferentieerd onderhoud. Een niet onbelangrijk neven effect is dat wij in mindere mate kunnen voldoen aan een schoon, heel en veilige fysieke leefomgeving waardoor de klachten zullen toenemen. Waar nodig zullen wij in 2022 27

aan u voorleggen welke effecten dit heeft op het door u vastgestelde beleid en of deze bijstelling behoeft. Ambitie: De fysieke leefbaarheid draagt bij aan het gevoel van welbevinden voor iedereen in Midden-Groningen. Fysieke leefbaarheid heeft sterk te maken met ‘schoon, heel en veilig’. Wij beheren en onderhouden de openbare ruimte in Midden-Groningen op zo’n manier, dat deze schoon, heel en veilig is. De gemeente Midden-Groningen wordt een gemeenschap waarin inwoners medeverantwoordelijk zijn voor de leefbaarheid van hun dorp/wijk. De gemeente blijft verantwoordelijk voor de basis en kan samen met de inwoners als partners de plus leveren. De openbare ruimte gaan wij voorbereiden op de opgaven vanuit de klimaatverandering dit zijn wateroverlast en hittestress. Trends en indicatoren De kosten voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte nemen toe vanwege de stijgende prijzen in de markt. Projecten duren soms langer of starten later vanwege tekorten in de noodzakelijke grondstoffen en bouwmaterialen. Door een onbalans in budget en het beheer en onderhoud van de openbare ruimte kunnen wij minder goed zorgen voor een net onderhouden leefomgeving. Hierdoor nemen de klachten toe. Er vindt een steeds beter scheiding plaats van het afval door inwoners. Door Corona is er de afgelopen jaren wel meer huishoudelijk afval ontstaan.

Doelstellingen a. Afval: Wij geven uitvoer aan het vastgestelde beleidsplan. Door uitvoer te geven aan het beleidsplan werken wij aan een nog betere afvalscheiding, efficiëntere afvalinzameling en een hogere kostendekkendheid. Om dit te bewerkstelligen proberen wij continu onze dienstverlening te optimaliseren. Hiervoor zullen wij onder andere de conclusies en aanbevelingen uit de evaluatie van het afvalbeleid gebruiken. Daarnaast willen wij een plan hebben voor de toekomst van de afvalbrengpunten.

Acties Stimuleren afvalscheiding onder andere met behulp van de afvalcoaches Evalueren van het afvalbeleid Uitwerken van de conclusies en aanbevelingen vanuit de evaluatie van het afvalbeleid Implementeren van een aangepaste en efficiëntere afvalinzameling

Doelstellingen b. Groen en Spelen: Onderhoud en beheer uitvoeren conform vastgestelde rapport en beleidsplan spelen Er is sprake van een onbalans tussen financiële middelen en beleidsuitgangspunten van het vastgestelde groen beleid. In 2020 zijn wij gestart met een onderzoek op welke wijze wij nog bezuinigingen kunnen realiseren. Wij onderzoeken de mogelijkheden die gedifferentieerd beheer ons biedt en werken een maatregelen plan uit om de beleidsuitgangspunten en financiën meer met elkaar in balans te brengen. In oktober/november 2021 zal in de gemeenteraad het rapport besproken worden.

Indicatoren Uitkomsten inspectie beeldkwaliteit

Acties Uitvoeren inspecties speeltoestellen Uitvoeren inspecties beeldkwaliteit Uitvoering geven aan projecten zoals Oosterpark, Drevenbos en Dorpspark de Akkers

Doelstellingen c. Kunstwerken en Beschoeiingen: Wij beheren en onderhouden de kunstwerken en beschoeiingen Wij gaan in 2022 uitvoer geven aan het vastgestelde beleid. Dit wordt momenteel opgesteld en op een later moment aangeboden aan de gemeenteraad. In dit beleid zal staan op welke wijze wij het beheer en onderhoud gaan uitvoeren van onze kunstwerken en beschoeiingen. Hierbij houden wij rekening met de uitkomsten van de meest recente inspecties.

Acties Opstellen van een integrale meerjaren onderhoudsplanning/beheerplan Uitwerken van het vastgestelde beleid Onderhouden van onze kunstwerken zodat deze veilig blijven

Doelstellingen d. Openbare verlichting: Wij beheren en onderhouden de openbare verlichting conform het vastgestelde beleidsplan Wij zijn onze openbare verlichting aan het verjongen en verduurzamen waarbij wij energiebesparing weten te realiseren. Hiermee zorgen wij voor een vermindering van de CO2.

Acties Opstellen nieuw onderhoudsbestek

Doelstellingen e. Riolering/Water: Wij beheren en onderhouden het riolenstelsel conform het vastgestelde afvalwaterbeleidsplan Wij geven uitvoering aan het vastgestelde beheersplan over het beheer en onderhoud van het riolenstelsel. Wij werken op het gebied van duurzaam waterbeheer samen met Groninger gemeenten, de gemeenten uit de kop van Drenthe, het waterbedrijf Groningen en de waterschappen Hunze en Aa’s en Noorderzijlvest. In 2022 wordt de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.

Acties Opstellen beleidsplan Water Opstellen beheerplan kolken en vegen Afsluiten van raamovereenkomsten renovatie, reiniging en inspectie Opzetten van risicogericht beheer Opstellen uitvoeringsagenda klimaatadaptatie

Doelstellingen f. Wegen: Wij beheren en onderhouden het areaal zoals vastgelegd in de beleidsplannen Wegen en Gladheidsbestrijding Wij beheren en onderhouden het areaal zodat deze veilig is. In het gebied waar de versterkingsoperatie actief is zullen wij nauw moeten afstemmen omdat wij niet de vertragende factor willen zijn. Dit kan tot vertraging/uitstel leiden van onze eigen projecten. Indicatoren Wegen: indicator CROW kwaliteitsniveau A+, A, B, C, D,

Acties Uitvoeren van een restlevensduur onderzoek Opstellen meer jaren onderhoudsplanning Uitvoeren van een globale visuele inspectie Afsluiten raam overeenkomst groot onderhoud elementen verharding Afsluiten van een raam overeenkomst groot onderhoud asfalt Uitwerken inspecties halfverharding naar beheer/beleidsplan

2.1.7 Verplichte beleidsindicatoren (BBV) Indicatoren De verplichte beleidsindicatoren zijn opgenomen in onderstaande tabel. Programma Dorpen en wijken Naam indicator

Eenheid

Gebied

Verwijzingen Halt

Aantal per 1000 jongeren

MiddenGroningen

Winkeldiefstallen

Aantal per 1.000 inwoners

Geweldsmisdrijven

Aantal per 1.000 inwoners

Diefstallen uit woning

Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte Niet sporters

Omvang huishoudelijk restafval

Hernieuwbare elektriciteit

Nieuw gebouwde woningen

Aantal per 1.000 inwoners Aantal per 1.000 inwoners %

Kg/inwoner

Aantal per 1.000 woningen

2017 2018 2019 2020 2021 7

Nederland

MiddenGroningen

1,0

0,9

0,5

Nederland

2,2

2,3

MiddenGroningen

4,6

4,7

3,4

Nederland

4,8

4,6

MiddenGroningen

1,9

1,7

2,2

Nederland

2,9

2,5

2,3

MiddenGroningen

5,1

5,3

6,1

Nederland

5,4

5,9

6,2

MiddenGroningen

59,7%

Nederland

49,3%

MiddenGroningen

195

Nederland

178

171

161

MiddenGroningen

2,1%

3,0%

9,4%

Nederland

16,3% 17,6% 20,1%

MiddenGroningen

2,9

1,5

9,9

Nederland

8,2

8,6

9,2

8,9

2.1.8 Financieel overzicht Bedragen x €1.000 Omschrijving

Realisatie 2020

Begroting 2021 na wijzigingen

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Openbare ruimte

7.494

8.328

8.130

8.176

8.295

8.321

Cultuur

6.023

5.902

6.044

6.057

6.064

6.074

Sport

5.022

4.933

4.527

4.362

4.396

4.372

Openbaar groen

6.041

5.503

5.865

5.298

5.296

5.333

Riolering

4.604

4.290

4.319

4.316

4.312

4.306

Afval

7.700

7.099

7.473

6.868

6.924

6.894

Milieu

1.983

2.758

2.494

2.327

2.349

2.371

Lasten

Begraafplaatsen

582

503

505

507

519

39.450

39.317

39.358

37.909

38.143

38.189

Openbare ruimte

441

262

321

Cultuur

711

519

564

Sport

1.084

1.417

976

936

Openbaar groen

176

Riolering

5.807

5.758

5.649

Afval

8.270

7.929

7.683

7.764

Totaal Lasten Baten

Milieu

Begraafplaatsen

355

428

423

Totaal Baten

16.864

16.405

15.707

15.667

15.749

Saldo voor bestemming

-22.586

-22.912

-23.650

-22.242

-22.395

-22.440

Openbare ruimte

Cultuur

102

266

Sport

264

145

Openbaar groen

253

Riolering

Afval

Milieu

261

641

Totaal Onttrekkingen

710

1.299

148

-21.876

-21.614

-23.503

-22.235

-22.388

-22.433

Onttrekkingen

Saldo na bestemming

Toelichting Het nadelig saldo van de lasten en baten op het programma Dorpen en wijken 2022 is gestegen met € 0,74 miljoen ten opzichte van begroting 2021. Het nadelig saldo na bestemming (door lagere onttrekkingen aan reserves in 2021 dan 2022) is toegenomen met €1,89 miljoen. We lichten per product de belangrijkste wijzigingen toe, waarbij we productoverstijgend de opmerking plaatsen dat de kosten voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte toenemen vanwege de stijgende prijzen in de markt. 32

Openbare ruimte Het saldo bij het product Openbare ruimte is ten opzichte van 2021 met € 0,26 miljoen verbeterd, de lasten zijn met € 0,2 miljoen gedaald en de baten met € 60.000 gestegen. Lasten: € 0,2 miljoen lager dan de begroting 2021. In de voorjaarsnota 2021 is het budget voor gladheidsbestrijding incidenteel (voor 2021) verhoogd met € 0,1 miljoen. Hierdoor zijn de begrote lasten voor gladheidsbestrijding in 2022 € 0,1 miljoen lager dan in 2021. Indexatie van budgetten met meerjarige contractuele verplichtingen leidt tot een nadeel van € 30.000. Het restant vloeit met name voort uit een lagere toerekening van personeelslasten. In de voorjaarsnota 2021 is € 0,2 miljoen opgenomen voor de uitvoering van geactualiseerde beheerplannen. In de begroting 2022 is dit bedrag opgehoogd tot € 0,3 miljoen. Dit bedrag is onderdeel van de stelposten in programma 6 op het product Overige baten en lasten. Baten: € 60.000 voordeel. In de begroting 2021 is de parkeervergoeding voor de Hooge Meeren incidenteel verlaagd als gevolg van de coronamaatregelen. Hierdoor zijn de begrote baten in 2021 € 60.000 lager dan de begroting 2022. Cultuur De lasten nemen toe met ca. € 0,1 miljoen en de baten blijven gelijk.

Sport Het nadelig saldo bij Sport is gedaald met € 36.000 door een afname van eenmalige lasten van € 0,4 miljoen en een vergelijkbare (en daarmee samenhangende) daling van de verwachte baten met € 0,44 miljoen. De lagere lasten worden veroorzaakt doordat er in 2021 eenmalige lasten van het slopen en afboeken van de gymzalen waren. De lagere baten hebben hier eveneens mee te maken; voor de sloop en nieuwbouw van de gymzalen ontvingen we een bijdrage van het Rijk. Openbaar groen Het nadelig saldo bij openbaar groen is met € 0,36 miljoen gestegen ten opzichte van de begroting 2021. Dit wordt veroorzaakt door hogere lasten, de baten blijven gelijk. Ten opzichte van de begroting 2021 zijn de lasten toegenomen met € 0,36 miljoen. Indexatie van budgetten met meerjarige contractuele verplichtingen leidt tot een nadeel van € 30.000 en door een stijging van brandstofprijzen stijgen de kosten voor tractie met € 40.000. Het restant vloeit met name voort uit een hogere toerekening van personeelslasten. Riolering Het saldo bij Riolering is met € 138.000 verslechterd, bestaande uit hogere lasten van € 29.000 en € 109.000 lagere baten. Lasten: De lasten worden geraamd conform het afvalwaterbeleidsplan dat is vastgesteld in 2019. Er zijn op het totaal van de lasten geen noemenswaardige afwijkingen ten aanzien van de begroting 2021.

De storting in de voorziening is € 145.000 hoger, diverse budgetten zijn geïndexeerd wat tot € 34.000 hogere lasten leidt en de toerekening van personele lasten is € 150.000 lager dan in 2021. Dit betreft de directe kosten van het taakveld riolering. In de paragraaf lokale heffingen wordt de kostendekkendheid van het tarief weergegeven. Daarin staan ook de toe te rekenen kosten die niet op dit taakveld staan. Baten: De baten zijn begroot conform de afspraken in het afvalwaterbeleidsplan dat in is gegaan per 2020. De baten zijn neerwaarts bijgesteld als gevolg van een lagere raming van de opbrengsten van grootverbruikers. Afval Het saldo van Afval is met € 0,62 miljoen verslechterd door hogere lasten van € 0,37 miljoen en lagere baten van € 0,25 miljoen. Lasten: Ten opzichte van de begroting 2021 zijn de lasten toegenomen met € 0,37 miljoen. Van de omgevingsdienst mogen we niet langer composteren op eigen terrein. De nieuwe aanbesteding leidt tot een kostenstijging van € 0,15 miljoen. Daarnaast leidt een nieuw contract voor de verwerking van GFT afval tot hogere kosten van ca € 0,3 miljoen. Daarnaast is in 2021 een nieuw contract voor oud papier en karton afgesloten. Hiermee profiteren we van de huidige gunstige marktprijs van oud papier en karton, wat tot een voordeel leidt.

Ook voor afval zien we echter een kostenstijging van de tractie door toegenomen prijzen van grondstoffen en brandstof. Dit betreft de directe kosten van het taakveld afval. In de paragraaf lokale heffingen wordt de kostendekkendheid van het tarief weergegeven. Daarin staan ook de toe te rekenen kosten die niet op dit taakveld staan.

Baten: De baten voor de afvalstoffenheffing zijn voor 2022 met € 0,75 miljoen neerwaarts bijgesteld. Doordat in de begroting 2021 al is besloten tot een jaarlijkse verhoging van het vastrecht met 5% en de baten voor 2021 al in de voorjaarsnota neerwaarts zijn bijgesteld is het effect ten opzichte van de (bijgestelde) begroting per saldo € 0,11 miljoen positief. Het nadeel op de baten ten opzichte van 2021 vloeit met name voort uit een lagere onttrekking aan de voorzieningen voor afval. In 2021 wordt in totaal voor € 0,85 miljoen onttrokken aan de egalisatie- en harmonisatievoorziening Afval en in 2022 neemt dit af tot € 0,41 miljoen. Het restant vloeit voort uit hogere geraamde baten voor verpakkingen. Milieu Het saldo bij het product Milieu is ten opzichte van 2021 met € 0,26 miljoen verbeterd, de lasten zijn met € 0,26 miljoen gedaald en de baten zijn gelijk gebleven. Lasten: De deelnemersbijdrage aan de Omgevingsdienst wordt verdeeld over de producten Milieu en Economische Ontwikkeling (zie product Economie). De totale deelnemersbijdrage stijgt door indexatie licht ten opzichte van de begroting 2021 maar de verdeling tussen beide producten is gewijzigd, waardoor € 0,38 miljoen meer wordt toegerekend aan Milieu. Dit komt voornamelijk door een gewijzigde administratieve verwerking.

Daarnaast zijn in 2021 incidenteel middelen geraamd voor het instellen van het revolverend fonds, de transitievisie warmte en regionale energiestrategie. Dit leidt tot lagere lasten in 2022 van in totaal € 0,51 miljoen. Het restant van € 0,13 miljoen is het gevolg van een iets lagere toerekening van personele lasten. Mutaties reserves De onttrekkingen aan de reserves van € 0,14 miljoen is ter dekking van de eenmalige lasten binnen het product Sport, die samenhangen met de aanvraag NPG Plus op Sport.

2.2 Programma Sociaal 2.2.0 Inleiding Visie Ieder mens telt. Iedereen heeft betekenis voor zichzelf en zijn omgeving. Iedereen mag er zijn. Hier staan wij voor. We hebben in 2019 de strategische visie Sociale veerkracht in de praktijk vastgesteld. We noemen dit stuk vanaf nu de strategische visie. Hierin staat dat inwoners het heft weer meer in handen kunnen nemen. Daarvoor moet de samenleving wel veranderen. Daar zetten we ons maximaal voor in. We willen het leven in onze dorpen en wijken anders organiseren. Op die manier kunnen ook mensen met beperkingen zo zelfstandig mogelijk meedoen. We willen investeren in het sociaal en cultureel kapitaal van onze inwoners. Doelstelling Binnen het programma Sociaal staan onze opgaven centraal voor de gezondheid, het welzijn, het opgroeien, onderwijs en meedoen van alle inwoners. We willen de problemen van onze inwoners effectief aanpakken en oplossen. Dat kan alleen als we de beleidsterreinen in samenhang zien. We hebben daarom in de strategische visie prioriteiten gesteld. Als eerste willen we veerkracht en eigenaarschap van inwoners bevorderen. Onze inwoners krijgen meer zeggenschap, ook in situaties waar deze onder druk staat. Denk bijvoorbeeld aan jeugdbescherming en uithuiszetting. We willen de brede kring om mensen heen aanspreken. Ook willen we toewerken naar minder zorg en ondersteuning en meer normalisering.

We blijven daarbij aansluiten op de inwoner met inzet van maatwerk. We houden ons aan de wettelijke verplichtingen. NPG lokaal programma: investeren in sociale veerkracht In 2022 voeren we 10 sociaal-maatschappelijke projecten uit binnen het lokale programma NPG (Nationaal Programma Groningen): • Tijd voor Toekomst; • Jongerenwerk plus; • Jongeren met Toekomst; • JIM aanpak; • Moeders voor Midden-Groningen. • Bevorderen sociale veerkracht; • Ervaringsdeskundigen armoede en sociale uitsluiting; • De IJsberg; • Hulpteam Overschild; • Ontwikkelbedrijf. Met deze projecten investeren we in meer sociale veerkracht, eigenaarschap en normalisering. Opbouw programma Sociaal

Het programma sociaal bestaat uit de volgende beleidsonderwerpen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Gezondheid; Welzijn; Wmo; Jeugd; Onderwijs en onderwijshuisvesting; Participatiewet; Schuldhulpverlening; Sociale teams.

Per beleidsonderwerp gaan we in op de ambities, trends en ontwikkelingen en doelstellingen met de acties in 2022. De bovengenoemde NPG-projecten maken daarvan deel uit.

2.2.1 Gezondheid Inleiding De strategische visie Sociale veerkracht in de praktijk vormt de basis voor ons sociaal beleid. Deze visie geeft het gezondheidsbeleid focus. Met de positieve gezondheidsmethode versterkt het gezondheidsbeleid sociale veerkracht in de samenleving. Het is daarbij belangrijk de leefomgeving zo kansrijk mogelijk te maken. Dit kan via school, ouders, buurt en voorzieningen. Wij voelen de verantwoordelijkheid om alle inwoners tijdens hun hele leven een gezonde basis te geven om verder op te kunnen bouwen. We hebben aandacht voor het individu én de hele sociale, fysieke en werkomgeving. In het nieuwe lokale Gezondheidsbeleid 2022 - 2025 focussen wij ons daarom op de volgende thema's: •

individuele leefstijl;

•

gezamenlijke leefstijl;

•

fysieke leefomgeving en

•

de invloed van de coronacrisis.

Ambities We faciliteren alle inwoners van Midden-Groningen met een sterke basis voor gezondheid door (preventieve) zorg en passende voorzieningen. Op die manier minimaliseren we (het risico op) fysieke en mentale gezondheidsproblemen. Trends en ontwikkelingen Gezondheidsmonitor GGD De GGD voert elke 4 jaar de Gezondheidsmonitor uit op verschillende momenten voor jeugd en volwassenen. Deze gegevens geven ons inzage in de fysieke en mentale gezondheid die onze inwoners ervaren. We kunnen deze informatie vergelijken met voorgaande jaren en met andere gemeenten. Deze cijfers zijn zeer waardevol voor het maken van beleidskeuzes. In 2020 is de nieuwe volwassenenmonitor uitgekomen. De meest actuele gezondheidsmonitor voor jeugd is op het moment van schrijven die van 2019. We verwachten in 2022 een nieuwe tussentijdse jeugdmonitor vanwege de unieke situatie die is ontstaan door Corona. De meest opvallende trends en ontwikkelingen op basis van de meest recente gegevens zijn de volgende: Individuele leefstijl •

In 2020 is er een opvallende trendbreuk waarneembaar en stijgt het percentage van volwassen inwoners met overgewicht van 56% naar een zorgwekkende 61%. Voor volwassenen met een laag opleidingsniveau is het percentage zelfs 67%. Ook bewegen onze inwoners fors minder dan het landelijk gemiddelde.

•

Alleen het thema overgewicht/bewegen laat een dergelijke negatieve trend(breuk) zien. Waar het gaat om roken, middelen en alcoholgebruik scoort Midden-Groningen vaker zelfs iets beter in vergelijking met de provinciale cijfers.

Corona Corona heeft bij 68% van onze inwoners invloed op hun gezondheid. Dit percentage is vergelijkbaar met dat van de provincie. 39% van onze inwoners geeft aan dat corona het bewegen/sporten heeft beïnvloed. Ook heeft het een effect gehad op de mate van controle die inwoners op hun leven ervaren. Deze invloed is op alle thema's het hoogst bij de jongvolwassen inwoners in de leeftijdscategorie 19 - 34 jaar met een hoog opleidingsniveau. We volgen hiermee bijna exact de provinciale trend. Omgevingsvisie In het voorjaar van 2022 wordt besloten wat de verdere planning van de Omgevingsvisie is.

Van zorg naar preventie Ongezond gedrag is verantwoordelijk voor bijna 20 procent van de ziektelast, door leefstijl gerelateerde ziekten. Het gaat dan om roken, alcoholgebruik, slechte voeding en te weinig bewegen. Als gemeente willen wij gezonde keuzes stimuleren om latere zorg te voorkomen. Maar vaak zit er meer achter de gezonde of ongezonde keuzes die mensen maken. We zullen gezondheidsproblematiek daarom vanuit een bredere, integrale aanpak moeten bestrijden om (nog) betere resultaten te halen. Deze trend wordt ondersteund vanuit onze eigen Strategische visie, maar ook door bijvoorbeeld de Landelijke nota gezondheidsbeleid 2020 - 2024.

Doelstellingen a. Een grotere bereikbaarheid van AED's binnen de gemeente We verstrekken subsidies aan verenigingen en non-profit instellingen die een AED met buitenkast aan willen schaffen. De subsidie bereikt al vroeg in het jaar haar plafond. Er zijn meer aanvragen dan wij subsidie kunnen toekennen en de beschikbaarheid van AEDs is nog aan de lage kant in een aantal delen van de gemeente. Indicatoren Aantal en de spreiding van AED's We streven naar een groter aantal en een betere spreiding van AED's, te raadplegen via de website van de Hartstichting

Acties Onderzoek naar de huidige spreiding van en behoefte aan AEDs en welk budget en strategie passend is voor uitbreiding We hebben niet exact in beeld waar alle AED's hangen. Een groot deel is in particulier bezit en (nog) niet altijd geregistreerd via de Hartstichting. Wel kunnen wij op basis van de beschikbare informatie over AED's die vanuit de gemeente zijn verstrekt in combinatie met de informatie vanuit de Hartstichting een inschatting maken. In de Nadere regels voor subsidieaanvragen wordt het algemeen belang van de verstrekking sterk meegewogen en dus bekeken of de locatie voor een nieuw en omvangrijk aantal inwoners bereikbaar zal zijn. We zullen nog geen volledig dekkend netwerk kunnen bieden, waarbij overal in het gemeentelijk gebied binnen zes minuten na een harststilstand iemand een AED kan bedienen. Wel zorgen we ervoor dat in ieder geval op al onze gemeentelocaties waar personeel aanwezig is en de sporthallen, AED’s worden geplaatst. Daarnaast stimuleren wij maatschappelijke organisaties en particulieren via een subsidieregeling om ook een AED beschikbaar te stellen.

Doelstellingen b. Gezondheidsbeleid vindt zijn plek in andere beleidsterreinen en andersom. Het zorgt zo voor een meer succesvolle integrale aanpak. Iemands gezondheid is van veel factoren afhankelijk. Daarom is integrale samenwerking belangrijk om een succesvol, efficiënt gezondheidsbeleid te bereiken. We hebben te maken met landelijk beleid via de Landelijke Nota Gezondheidsbeleid, de Omgevingswet, het Nationaal Sportakkoord en het Nationaal Preventieakkoord. We voeren lokale programma's uit die hieraan bijdragen: NPG Zorg nabij, Gezond in de Stad (GIDS), de Rookvrije Generatie, de Gecombineerde Leefstijl Interventie, Kansrijke Start, Gezonde School, Hartveilig. Deze zijn niet slechts verbonden aan één beleidsterrein. Daarom vergroten wij de samenwerking en slagkracht om onze inwoners een betere gezondheid te geven.

Acties Stakeholders en beleidscollega's betrekken vanuit en zo aansluiting zoeken bij de beleidsterreinen Sport, Jeugd, Ouderen, Cultuur, Welzijn en Groen. Vanuit het Gezondheidsbeleid streven wij naar een sterke focus op het creëren van werkbare kaders waarbinnen succesvolle coalities en samenwerkingsverbanden kunnen worden gevormd of verstevigd. De gezondheid van de Midden-Groninger gaat er het meest op vooruit als gezondheid breder wordt geïntegreerd. Deze is namelijk sterk verbonden aan thema’s die niet binnen het gezondheidsbeleid vallen. Uiteindelijk worden met deze integrale aanpak gezondheidsproblemen zoveel mogelijk voorkomen, waardoor tegelijkertijd de druk op andere beleidsterreinen (zoals bijv. de WMO) kan worden verkleind. Het preventieve aanbod dat gaat over het gebruik van diverse verslavingsgevoelige middelen en producten, d.m.v. voorlichting binnen het onderwijs vergroten. Onderzoeken of 'verslavingen' als breder thema kan worden meegenomen in o.a. Gezonde School en/of reguliere voorlichting op scholen. Op dit moment gebeurt dat nog niet, terwijl het leefstijlgerelateerde ziekten en problemen in de toekomst kan helpen voorkomen. Maatregelen opnemen in het gezamenlijke Lokaal preventieakkoord. Er is een nieuw akkoord in voorbereiding (november 2021) gericht op preventie van en hulp bij roken, overgewicht en alcohol -en middelenmisbruik.

Dit akkoord komt tot stand in samenwerking met diverse belangrijke stakeholders en levert nieuwe acties op, in aanvulling op en ter versterking van reguliere initiatieven.

Doelstellingen c. Het terugdringen van het percentage inwoners dat rookt en begint met roken Het percentage volwassenen dat rookt is van 23% gemiddeld gedaald naar 18%. Deze dalende trend willen we vasthouden. Daarom is het belangrijk om hierin te blijven investeren. Nog steeds zit 63% van de jongeren in een directe omgeving waarin wordt gerookt. Het stoppen met een verslaving vraagt tegelijkertijd voor het beginnen met nieuw positief gedrag. Daarom combineren we ons hulpaanbod. Dit doen we met het reguliere aanbod van VNN, de Gezonde School en de GLI, maar ook door nieuwe samenwerkingsverbanden aan te gaan. Zo wordt gezond gedrag verder gestimuleerd. Dit kan met behulp van de positieve gezondheidsmethode ook beter gemonitord worden. Indicatoren Percentage volwassenen dat rookt. Aantal uitgevoerde acties ter bestrijding en preventie van roken. Voor de bestrijding en preventie van roken wordt/worden er (een) gezamenlijke actie(s) met de betrokken stakeholders uitgevoerd in het kader van het Lokaal preventieakkoord. Aantal voorlichtingssessies op scholen vanuit de Gezonde school aanpak en VNN. Aantal rookvrije zones. Aantal ingevulde positieve gezondheidsgrafieken vanuit welzijnscoaches na VNN hulptrajecten. Doorstroom van deelnemers aan VNN hulptrajecten richting activiteiten waarbij buurtsportcoaches betrokken zijn. 38

Acties Het stimuleren van voorlichting op scholen Het afgelopen jaar hebben er geen voorlichtingen plaatsgevonden op scholen. Via het Gezonde School programma kan worden ingezet op een aparte module over roken, alcohol & drugs. Er zijn een aantal scholen die hier interesse in hebben, maar nog geen enkele school is hier daadwerkelijk al mee gestart. Op dit moment wordt opnieuw bekeken hoe de samenwerking kan worden versterkt en worden gesprekken gevoerd tussen het onderwijs, gemeente Midden-Groningen, de GGD en VNN. Maatregelen opnemen in het gezamenlijke Lokaal preventieakkoord. Er is een nieuw akkoord in voorbereiding (november 2021) gericht op preventie van en hulp bij roken, overgewicht en alcohol -en middelenmisbruik. Dit akkoord komt tot stand in samenwerking met diverse belangrijke stakeholders en levert nieuwe acties op, in aanvulling op en ter versterking van reguliere initiatieven. Het vaker betrekken en inzetten van welzijnscoaches en buurtsportcoaches bij de hulpverlening door VNN Om de verslaving en gewoonte van roken op de langere termijn te vervangen door positief gedrag, wordt de samenwerking met buurtsportcoaches en welzijnscoaches (bijvoorbeeld tijdens de pop up poli van VNN) gezocht.

Het uitbreiden van rookvrije zones in de gemeente Dit kan door het verstrekken van materialen zoals rookvrije zone borden en verbetering van de communicatie en PR over het belang van rookvrije zones.

Doelstellingen d. Het terugdringen van het percentage inwoners met overgewicht Het is nodig om het beleid om overgewicht tegen te gaan te versterken. In Midden-Groningen heeft in 2020 een zorgwekkende 61% van de volwassen inwoners te maken met overgewicht, daar waar het provinciale percentage stabiel op 50% blijft. Voor volwassenen met een laag opleidingsniveau is het percentage zelfs 67%. Hierop aanhakend bewegen de inwoners van Midden-Groningen beduidend minder dan het landelijk gemiddelde. Omstandigheden zoals de financiële situatie en kennis van inwoners, maar ook de laagdrempeligheid van activiteiten spelen hierbij een grote rol. We zullen hier daarom binnen het Lokaal preventieakkoord, maar ook in ons reguliere beleid steviger op inzetten. Indicatoren Percentage volwassenen met overgewicht. Aantal GIDS-beschikkingen die tot stand zijn gekomen met de hulp van gebiedsregisseurs en/of buurtsportcoaches. Aantal deelnemers aan het GLI traject. Aantal uitgevoerde acties ter bestrijding en preventie van overgewicht. Voor de bestrijding en preventie van overgewicht wordt/worden er (een) gezamenlijke actie(s) met de betrokken stakeholders uitgevoerd in het kader van het Lokaal preventieakkoord. Aantal voorlichtingssessie op scholen vanuit de Gezonde school aanpak, buurtsportcoaches en VNN.

Acties Door middel van de Gecombineerde Leefstijl Interventie (GLI) wordt de doelgroep met een minimum inkomen en overgewicht, geholpen richting een gezondere leefstijl Vanaf 2020 bieden wij deze interventie in samenwerking met diverse zorgprofessionals (fysiotherapeuten, diëtisten, leefstijlcoaches), buurtsportcoaches en Menzis gratis aan de doelgroep Garant verzekerden aan. Betrekken van buurtsportcoaches en gebiedsregisseurs bij subsidieaanvragen voor GIDS GIDS biedt subsidiemogelijkheden voor inwonersinitiatieven op het gebied van gezondheid. Door hier de buurtsportcoaches en gebiedsregisseurs meer bij te betrekken worden initiatieven versterkt, beter geïntegreerd en worden de effecten ervan duidelijker. Maatregelen opnemen in het gezamenlijke Lokaal preventieakkoord. Er is een nieuw akkoord in voorbereiding (november 2021) gericht op preventie van en hulp bij roken, overgewicht en alcohol -en middelenmisbruik. Dit akkoord komt tot stand in samenwerking met diverse belangrijke stakeholders en levert nieuwe acties op, in aanvulling op en ter versterking van reguliere initiatieven. Voorlichting stimuleren op scholen Bijvoorbeeld door de Gezonde School modules: Sport & beweging en Voeding binnen het voortgezet onderwijs een prominentere rol te geven. Er wordt hier op dit moment alleen nog maar aandacht besteed aan het deelthema Relaties & seksualiteit.

In het basisonderwijs hebben 6 scholen Sport & beweging in hun programma opgenomen en heeft maar 1 school een vignet in het deelthema Voeding.

Doelstellingen e. Terugdringen problematisch alcohol en middelengebruik bij onze inwoners We willen de samenwerking voor de aanpak van problematisch alcohol -en middelengebruik verbeteren. Hiervoor sluit het gezondheidsbeleid aan bij het gemeentelijk Preventie- en Handhavingsplan Alcohol. Problemen worden hierin vooral samen met de betrokken inwoner aangepakt en met de mensen die willen dat het goed gaat met hem of haar (de primaire groep). De persoon, zijn fysieke en sociale omgeving en het overheidsbeleid vormen samen een systeem dat uiteindelijk het gedrag van de gebruiker bepaalt. Om die reden kan alcoholpreventie niet alleen op het individu gericht zijn. Het meest succesvol zijn strategieën die vooral de omgeving van de drinker beïnvloeden. Indicatoren Percentage volwassenen met problematisch alcohol en middelengebruik. Aantal acties ter bestrijding en preventie van problematisch alcohol en middelengebruik. Voor de bestrijding en preventie van problematisch alcohol en middelengebruik wordt/worden er (een) gezamenlijke actie(s) met de betrokken stakeholders uitgevoerd in het kader van het Lokaal preventieakkoord.

Acties Maatregelen opnemen in het gezamenlijke Lokaal preventieakkoord. Er is een nieuw akkoord in voorbereiding (november 2021) gericht op preventie van en hulp bij roken, overgewicht en alcohol -en middelenmisbruik. Dit akkoord komt tot stand in samenwerking met diverse belangrijke stakeholders en levert nieuwe acties op, in aanvulling op en ter versterking van reguliere initiatieven. Alcohol en middelenmisbruik (nog) beter integreren in de verschillende voorlichtingstrajecten zoals Gezonde school, Kansrijke start en de GLI. Alcohol en middelengebruik wordt hier op dit moment nog niet/nauwelijks in meegenomen. Geen van de scholen binnen het voortgezet onderwijs heeft tot nu toe roken, alcohol & drugs binnen de Gezonde School aanpak opgenomen.

2.2.2 Welzijn Inleiding Welzijn heeft betrekking op de mate van tevredenheid die onze inwoners in hun leven ervaren. Hoe we ons voelen, hoe tevreden we zijn hangt af van verschillende factoren. In Midden-Groningen willen we er samen voor zorgen dat onze inwoners zich fysiek, emotioneel en sociaal zo sterk mogelijk voelen. Het gaat dan vooral om; •

Mee kunnen doen in de samenleving (werk, hobby, activiteiten)

•

Zingeving (van betekenis zijn, er toe doen)

•

Mentaal Welbevinden (de mate waarin iemand zich goed voelt)

We willen dat onze inwoners naar vermogen mee kunnen doen en zelf de leefbaarheid van hun omgeving bevorderen. Hiervoor scheppen wij de randvoorwaarden, zoals de inzet van het brede welzijnswerk (mantelzorgondersteuning, vrijwilligerswerk, maatschappelijke activering en opbouwwerk). Ook werken we samen met vrijwilligersorganisaties en eerstelijnszorgorganisaties. Uit de gezondheidsmonitor 2020 van de GGD blijkt dat 65% van onze inwoners zich meestal of altijd gelukkig voelt. Dit is een toename van 12% in 10 jaar tijd. Deze toename willen we behouden en vergroten. Het welzijnsbeleid van Midden-Groningen richt zich op preventie en algemene voorzieningen zodat ook de meer kwetsbare inwoners mee kunnen doen in de samenleving. We doen dit vanuit de visie op Positieve Gezondheid, waardoor welzijn sterke raakvlakken heeft met andere beleidsterreinen, zoals gezondheid, sport, cultuur en Wmo. Met het programma Zorg Nabij wordt ook in de eerste helft van 2022 nog een impuls gegeven op de thema's welzijn en gezondheid. Vanuit dit programma bieden we grip&glans, Welzijn op Recept en ondersteunen we het voorliggende veld. Ambities Alle inwoners kunnen zo goed mogelijk en met kwaliteit van leven meedoen in onze gemeente. We ondersteunen, daar waar nodig, inwoners en organisaties bij de zelf- en samenredzaamheid en de eigen regie. Trends en ontwikkelingen •

Vergrijzing

•

Digitialisering

•

Positieve Gezondheid

Doelstellingen a. Het verbeteren van de weerbaarheid van inwoners met psychosociale klachten Gezondheid en welbevinden zijn lang niet altijd medisch gerelateerd. Een aanzienlijk aantal inwoners komt regelmatig bij de huisarts met psychosociale problemen. Zeker in het aardbevingsgebied komen psychosociale problemen veel voor. Deze problemen gaan vaak gepaard met lichamelijke klachten, somberheid, angstklachten, stress en een ongezonde leefstijl. In de huidige praktijk worden patiënten nog vaak doorverwezen naar medische of psychologische zorg. Een medische of psychologische behandeling is echter niet altijd nodig. Mensen kunnen in die situaties meer gebaat zijn bij mogelijkheden om zich weer lekkerder in hun vel te voelen en om sociaal actiever te zijn. Wij willen deze inwoners helpen om weer perspectief te krijgen en een betekenisvol leven te kunnen leiden. Indicatoren Aantal uitgeschreven welzijnsrecepten door huisartsen en andere verwijzers. Aantal deelnemers Grip & Glans. Aantal mensen dat een toename in welbevinden ervaart door de inzet van de welzijnscoach. Percentage inwoners die een beroep kunnen doen op ondersteuning vanuit Welzijn op Recept. Aantal deelnemers dat een toename in zelfmanagementvaardigheden en/of welbevinden ervaart door de inzet van Grip&Glans. Aantal deelnemers cursus Grip&Glans voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Acties Continueren en borgen programma-onderdelen Zorg Nabij Het programma Zorg Nabij is in onze gemeente gestart in januari 2020 en loopt officieel door tot juni 2022. Binnen het NPG-programma Zorg Nabij continueren we het Welzijn op Recept en Grip & Glans aanbod en borgen de succesvolle onderdelen in het reguliere beleid. Groter bereik Welzijn Op Recept We gaan de bekendheid van Welzijn Op Recept onder secundaire verwijzers vergroten (zoals bijvoorbeeld fysiotherapeuten) zodat er meer inwoners bereikt worden. Verwijzingen naar de welzijnscoaches worden momenteel vooral nog gedaan binnen de huisartsenpraktijk. Doorontwikkelen cursus Grip&Glans specifiek voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt Samen met de RUG gaan we de cursus Grip & Glans doorontwikkelen specifiek voor de doelgroep mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. In 2021 is er een pilot gestart voor deze doelgroep. In 2022 willen we hier een vervolg aan geven. Sociaal-emotionele ondersteuning voor inwoners in het aardbevingsgebied. De inwonerondersteuners zijn professionals die laagdrempelig een luisterend oor kunnen bieden aan individuen of groepen inwoners. Zij geven inwoners een zetje in de juiste richting of verwijzen door naar de juiste ondersteuning.

Doelstellingen b. Mantelzorgers in Midden-Groningen krijgen adequate hulp en ondersteuning De draagkracht van mantelzorgers wordt bepaald door verschillende factoren, zowel feitelijke, als morele, sociale en emotionele. Een goede balans tussen draaglast en draagkracht zorgt voor de belangrijkste voorwaarden om goede mantelzorg te kunnen blijven geven, zowel voor de mantelzorger, als de zorgvrager als de samenleving. Om overbelasting bij mantelzorgers te voorkomen is het steunpunt Mantelzorg actief in onze gemeente. Zij richten zich op een divers aantal vraaggebieden: •

Informatie en advies;

•

Emotionele ondersteuning;

•

Praktische hulp;

•

Respijtzorg;

•

Waardering;

•

Voorlichting en educatie.

Indicatoren Aantal (jonge) mantelzorgers dat bij het steunpunt bekend is. Waar mogelijk uitgesplitst per specifieke doelgroep. Percentage mantelzorgers dat gebruik heeft gemaakt van het steunpunt Mantelzorg.

Acties Uitbreiding van steunpunten mantelzorg Momenteel is het Steunpunt Mantelzorg fysiek aanwezig, in de vorm van spreekuren, op een drietal locaties in onze gemeente. We willen dit uitbreiden zodat het Steunpunt Mantelzorg goed toegankelijk is voor alle inwoners die mantelzorg verlenen. Organiseren van activiteiten voor jonge mantelzorgers Jonge mantelzorgers zijn kinderen en jongeren t/m 24 jaar die opgroeien met een gezinslid dat chronisch ziek of gehandicapt is of een psychische aandoening heeft. Maar liefst 1 op de 5 kinderen groeit op met een zorgsituatie binnen een gezin. Jonge mantelzorgers krijgen vaker dan gemiddeld te maken opgroei- en opvoedproblemen door te veel verantwoordelijkheid, weinig aandacht en ruimte voor eigen problemen, ontbreken van openheid. Dit levert lichamelijke en emotionele klachten op, zoals stress, zorgen, vermoeidheid, onbegrip, angst en depressieklachten. Samen met het jongerenwerk organiseert het steunpunt Mantelzorg extra activiteiten voor deze doelgroep. Werving van vrijwilligers voor respijtzorg voor mantelzorgers Voor veel mantelzorgers is het nu niet goed mogelijk om een goede balans tussen zorgtaken en ontspanning te vinden. Wij willen daarom, samen met het Steunpunt Mantelzorg en de vrijwillgerscentrale, actief zoeken naar vrijwilligers die onze mantelzorgers preventief kunnen bijstaan in hun taken.

Doelstellingen c. Ontwikkelen van sterke samenwerkingsverbanden tussen gemeente, welzijn en vrijwilligersorganisaties We vinden een goede infrastructuur voor (informele) ondersteuning, informatie en advies aan onze inwoners belangrijk. In 2022 willen we dan ook inzetten op een sterke samenwerking tussen de bestaande organisaties die zich met dit thema bezighouden. Zowel kwalitatief als kwantitatief 43

willen we dat deze ondersteuning adequaat aansluit bij de wensen en behoeften van onze inwoners. Om dit te bereiken is een versterking van de samenwerking in het informele werkveld nodig, waarbij er een goede samenwerking is met formele partners in de zorg en het sociaal domein.

Acties Vormen van een samenwerkingsnetwerk voor kennisdeling en informatie-uitwisseling Informatie en advies voor onze inwoners moet zo eenduidig en helder mogelijk gegeven worden. We streven naar een samenwerking waarbij alle organisaties en vrijwilligers, in het belang van onze inwoners, over dezelfde kennis en informatie beschikken. Organiseren van vrij toegankelijke informatie -en adviespunten Er zijn in onze gemeente diverse plekken en organisaties waar inwoners terecht kunnen met vragen. We willen samen met de organisaties en vrijwilligers die zich bezig houden met informatie en advies aan onze inwoners zorgen voor een kwalitatief en fysiek toegankelijk systeem. Inwoners weten waar ze terecht kunnen met hun (informele) vragen en hoeven hiervoor niet ver te reizen.

Doelstellingen d. Terugdringen van eenzaamheid De GGD monitor doet elke vier jaar onderzoek naar onder andere de eenzaamheidscijfers in MiddenGroningen. Ondanks de coronapandemie laat het onderzoek wat in het najaar van 2020 is uitgevoerd een voorzichtig positief beeld zien. Het aantal mensen wat eenzaamheid ervaart is stabiel gebleven t.o.v. 2016 (45 versus 46%). Dit betekent echter dat nog bijna de helft van onze inwoners in meer of mindere mate eenzaamheidsgevoelens ervaart. Hier willen wij in 2022 vol op in gaan zetten. Daarbij richten we ons op de groepen ouderen, jongeren, mantelzorgers en inwoners met een andere culturele achtergrond. Indicatoren Percentage mensen die eenzaamheidsgevoelens ervaren. Dit betreft een 4 jaarlijkse monitor.

Acties Aanpak Eén tegen Eenzaamheid Begin 2021 zijn we officieel van start gegaan met de aanpak Eén Tegen Eenzaamheid (EtE). We voeren opgestelde maatregelen en acties uit.

Doelstellingen e. Versterken van de informele ondersteuning Vrijwilligerswerk en mantelzorg vormen de informele ondersteuning. Om deze ondersteuning te versterken, richten we ons op het faciliteren van vrijwilligers en vrijwilligersorganisaties, het bevorderen van de deskundigheid van en verbeterde informatieverstrekking door de Vrijwilligerscentrale en het Steunpunt Mantelzorg. Ook dragen we onze waardering voor mantelzorgers uit. Indicatoren Aantal geslaagde bemiddelingen vrijwilligers naar vrijwilligerswerk. Aantal geslaagde bemiddelingen vrijwilligers naar vrijwillige hulp bij mensen thuis.

Acties Opstellen van beleidsnotitie Informele ondersteuning Voor het concreet versterken van de informele ondersteuning, stellen we in 2022 samen met onze partners een beleidsnotitie Informele ondersteuning op. Er is een goed werkende matchingsmethode voor hulpvragen en vrijwilligersaanbod We faciliteren een goed werkende matchingsmethode voor vrijwilligers in Midden-Groningen waar hulpvragen gekoppeld worden aan het vrijwilligersaanbod. Dit gebeurt zowel digitaal (via de website WeHelpen) als fysiek via de vrijwilligerscentrale.

2.2.3 Wmo Inleiding We zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Met de uitvoering van de Wmo ondersteunen we inwoners met een beperking, chronische, psychische of psychosociale problemen bij hun zelfredzaamheid en meedoen. Dit organiseren we zoveel mogelijk in de eigen thuissituatie en leefomgeving. Waar dit niet kan, bieden we tijdelijk opvang. Ambities Alle inwoners van de gemeente Midden-Groningen kunnen zelfstandig wonen en meedoen aan het dagelijks leven. Trends en ontwikkelingen De komende jaren neemt het aantal inwoners met een Wmo-ondersteuningsvraag toe. Dit komt door de vergrijzing, maar ook door de (landelijke) inzet op meer en langer zelfstandig wonen. De zorgvraag wordt ook steeds zwaarder en complexer. Keuzes in het rijksbeleid hebben daarnaast ook effect op de vraag naar maatwerkvoorzieningen. Dit zien we bijvoorbeeld bij de invoering van het abonnementstarief in 2019 . Door deze invoering maken meer inwoners die financieel zelfredzaam zijn, de afweging om zich tot de gemeente te wenden in plaats van het zelf te organiseren en te financieren. Bij beschermd wonen zien we twee ontwikkelingen. Er is een groep cliënten die afgelopen jaar nog zorg en ondersteuning heeft ontvangen die over gaan naar de Wet langdurige zorg (Wlz). Dit zijn cliënten die deze zorg en ondersteuning langdurig nodig heeft.

Tegelijkertijd zien we de ontwikkeling binnen Beschermd wonen naar beschermd thuis. Cliënten ontvangen thuis beschermd wonen om te voorkomen dat ze geplaatst moeten worden binnen een instelling. De afgelopen jaren zien we in toenemende mate dat er een wachtlijst is voor mensen een (ernstige) psychiatrische aandoening die wachten op behandeling en/of opname. Dit veroorzaakt al extra druk op Beschermd wonen maar kan het komend jaar ook leiden tot extra druk op het sociale domein.

Doelstellingen a. De geboden ondersteuning is van goede kwaliteit en wordt rechtmatig ingezet De gemeente is verantwoordelijk voor het toezien op de kwaliteit en rechtmatigheid van de geleverde ondersteuning door zorgaanbieders. We willen dat onze inwoners passende en kwalitatief goede ondersteuning (Wmo & Jeugd) ontvangen. En dat het beschikbare geld voor de ondersteuning op de juiste plek terecht komt (rechtmatigheid). Indicatoren Aantal onderzoeken van Toezicht op grond van signalen. We voeren jaarlijks een aantal onderzoeken bij zorgaanbieders uit om zicht te krijgen op de kwaliteit en de rechtmatigheid. Daarnaast doen we onderzoeken op basis van signalen vanuit

inwoners en sociale teams. Bij goede kwaliteit en rechtmatig leveren van de ondersteuning zijn er minder signalen vanuit inwoners en sociale teams.

Acties Inzet toezichthouders Toezichthouders voeren onderzoeken naar de kwaliteit en rechtmatigheid (waaronder fraude) van de geleverde ondersteuning (PGB en ZIN) uit. Zij worden ingezet op basis van signalen uit het veld (contractmanagement, sociale teams, zorgaanbieders, inwoners). Maar ook pro actief op projectmatige wijze (bijvoorbeeld steekproeven). De uitgevoerde onderzoeken leiden tot een rapport met bevindingen dat gebruikt kan worden voor handhaving/contractmanagement. Preventie aan de poort We willen voorkomen dat inwoners ondersteuning ontvangen die van onvoldoende kwaliteit is of die niet rechtmatig is. Daarom ondersteunen we de sociale teams in het herkennen van signalen en hoe daarnaar te handelen in workshops en casusoverleggen. De poortfunctie van de sociale teams willen we hiermee versterken. We versterken onze aanpak op het gebied van PGB. De casemanager informeert de inwoner over de taken, kennis en vaardigheden die verwacht worden. Zijn er twijfels over de PGB vaardigheid van de inwoner kan de casemanager besluiten om geen PGB toe te kennen, We scherpen de toegang tot contractering aan (meer voorwaarden voor zorgaanbieders) en geven meer en gerichter uitvoering aan het contractmanagement. Doorontwikkeling van het Toezicht We werken aan de verdere doorontwikkeling van het toezicht.

Door: -de (voorbereiding van de ) uitvoering van het toezicht voor de domeinen Jeugd, Beschermd Wonen en Calamiteiten en Geweld. - te heroriënteren op de positionering en organisatie (in- of extern) van het toezicht - inrichting van een meldpunt - verdere professionalisering van werkprocessen en de uitvoering - een kader voor handhaving op te stellen

Doelstellingen b. Inwoners zijn betrokken bij beleid en uitvoering Als gemeente willen ons beleid toetsen bij inwoners en kunnen inspelen op vragen en ontwikkelingen in de samenleving.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/12811576/1