03. Jaarrekening 2022

Acties Inwoners kunnen volwasseneneducatie volgen om hun basisvaardigheden te verbeteren We hebben inwoners de mogelijkheid geboden om hun basisvaardigheden zoals lezen, schrijven, rekenen en digitale vaardigheden te verbeteren. Inwoners met een andere moedertaal dan Nederlands konden terecht bij Stichting Itom. Inwoners met Nederlands als moedertaal konden terecht bij het Noorderpoort. Het aantal aanmeldingen is nog steeds niet op het niveau van voor de coronacrisis. Door de coronacrisis moesten scholen de deuren (tijdelijk) sluiten. Veel cursussen gingen daarom niet door of werden alleen digitaal gegeven. We gaan meer reclame maken voor volwasseneneducatie bij het Taalhuis, de Gemeentelijke Kredietbank, BWRI en bij maatschappelijke organisaties om het gebruik te bevorderen.

48

We investeren in leesbevordering van kinderen en ouders Zie toelichting onder doelstelling a. We vergroten bewustwording en herkenning van laaggeletterdheid Via het netwerk laaggeletterdheid werken maatschappelijke organisaties samen aan bewustwording, informatievoorziening en kennisdeling. We zetten in op betrokkenheid en inzet van werkgevers Er is in 2022 geen actie ondernomen. De werkgeversconsulent die via centrumgemeente Groningen is aangesteld, wordt pas in 2023 actief. Indicatoren

f. Kinderen krijgen onderwijs in een stimulerend, veilig en toekomstbestendig schoolgebouw Gemeentes hebben een wettelijke zorgplicht voor de huisvesting van het primair en voortgezet onderwijs. Dit houdt in dat wij verantwoordelijk zijn voor nieuwbouw, uitbreiding, renovatie, herstel van constructiefouten en herstel en vervanging in verband door schades van de schoolgebouwen.

Acties Opstellen programma en overzicht We hebben 3 huisvestingsaanvragen behandeld en afspraken gemaakt over de uitvoering. Het gaat om de volgende aanvragen: •

Tijdelijke uitbreiding en eerste inrichting van cbs Het Galjoen;

•

Vergoeding huur tijdelijke huisvesting cbs De Parel in Muntendam;

•

Eerste inrichting meubilair en onderwijsleerpakket Dorpsschool Meeden.

Lopende voorzieningen: •

Huur Baptistenkerk Jenaplanschool 't Vlot;

•

Huurvergoeding sportvelden Aletta Jacobscollege.

Opstellen van een Integraal Huisvestingsplan (IHP) We zijn gestart met een onderzoek naar wat er voor de onderwijshuisvesting in de toekomst nodig is. Dit onderzoek is begin 2023 klaar. Met deze informatie gaan we een huisvestingsplan opstellen.

49

2.2.6 Participatiewet Algemeen De Participatiewet heeft tot doel om zoveel mogelijk mensen, met en zonder arbeidsbeperking, aan de arbeidsmarkt deel te laten nemen. Wij zijn verantwoordelijk voor het begeleiden en ondersteunen van mensen naar een baan. Werken is cruciaal voor sociaal, maatschappelijk en economisch welzijn. Dit draagt bij aan een verhoging van het besteedbaar inkomen en daarmee aan de financiële weerbaarheid. Het Bedrijf voor Werk, Re-integratie en Inkomen (BWRI) is uitvoerder van de Participatiewet. BWRI is dé organisatie voor mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt en ondersteunt inwoners om werk te vinden en te behouden. Als werken niet tot de mogelijkheden behoort, is participatie het doel. Aan inwoners, die niet in staat zijn om zelfstandig in hun inkomen te voorzien, bieden we (tijdelijk) inkomensondersteuning. BWRI staat voor een inclusieve samenleving en arbeidsmarkt. We laten niemand aan de kant staan en iedereen werkt naar vermogen. BWRI werkte volgens het re-integratiebeleid 2020-2023 en de daarin opgenomen indicatoren. Naast de reguliere werkzaamheden hebben we in 2022 aan ruim 5000 huishoudens de energietoeslag uitgekeerd. Ook hebben we aan vluchtelingen uit Oekraïne leefgeld verstrekt vanaf het moment dat ze in onze gemeente verbleven.

Doelstellingen a. Inwoners hebben voldoende financiële mogelijkheden om volwaardig mee te doen 2022 was een moeilijk jaar voor gezinnen met een laag inkomen. De hoge energielasten en de stijgende prijzen maakten dat veel gezinnen moeite hadden om alle noodzakelijke kosten te kunnen betalen. Hieronder geven we aan wat we hebben gedaan om gezinnen te helpen.

Acties We geven financiële ondersteuning aan inwoners met een laag inkomen We hebben gezinnen financieel ondersteund met bijzondere bijstand, inkomenstoeslag en de aanvullende ziektekostenverzekering. Via het Meedoenfonds konden gezinnen meedoen met sociale, sportieve of culturele activiteiten. We kregen in 2022 de mogelijkheid van het Rijk om een energietoeslag uit te keren aan gezinnen met een laag inkomen. 5.157 gezinnen, met een inkomen tot maximaal 125% van het sociaal minimum, hebben een energietoeslag van € 1300 ontvangen. We hebben uitvoering gegeven aan de Regeling opvang ontheemden Oekraïne. Dit hield in dat we 235 vluchtelingen uit Oekraïne leefgeld hebben verstrekt. We gaan ervaringsdeskundigen in armoede en sociale uitsluiting opleiden Dit is onderdeel van de NPG-projecten. Voor de NPG-projecten verwijzen we naar paragraaf 2.5.2. We gaan onze dienstverlening voor inwoners met armoede verbeteren We hebben de VoorzieningenWijzer. Hiermee werd er voorlichting gegeven over alle financiële steun waar onze inwoners recht op kunnen hebben. Via de online tool of in een persoonlijk gesprek kregen inwoners advies, bijvoorbeeld over welke ziektekostenverzekering goedkoper was of een inkomensregeling die zij aan konden vragen. Inwoners kregen ook hulp bij het overstappen naar een andere aanbieder of bij het aanvragen van een regeling.

Ongeveer 220 gezinnen hebben hier gebruik van gemaakt. De gemiddelde besparing was € 375 op jaarbasis per gezin. We hebben een maatwerkbudget voor kinderen Met het maatwerkbudget hebben we acht gezinnen geholpen met reiskosten, laptop, werkkleding voor een stage, energielasten en een achterstand in de betaling van de kinderopvang. Zo hadden kinderen geen last van financiële problemen in het gezin. We ondersteunen het Armoedepact Het Armoedepact heeft in april 2022 een Meedoenmarkt georganiseerd in het Huis van Cultuur en Bestuur. De markt was voor iedereen met een laag inkomen. Op de markt waren er kraampjes van Speelgoedbank Amalia, Humanitas, de Computerbank, het Jeugdfonds Sport en Cultuur, de VoorzieningenWijzer, Kledingbank Maxima, de Gemeentelijke Kredietbank en de Toverboom. Zo konden inwoners zien welke hulp mogelijk is. Tijdens deze markt konden inwoners ook hulp krijgen bij het aanvragen van de energietoeslag.

50

We passen de omgekeerde toets toe De omgekeerde toets is een werkwijze voor moeilijke situaties in gezinnen. We kijken wat het gezin nodig heeft en hoe we de wet kunnen toepassen om ze daarbij te helpen. We hebben in 2022 twaalf moeilijke situaties opgelost. We verstrekken algemene bijstand als inwoners onvoldoende inkomen of vermogen hebben om van te leven In Nederland hebben steeds minder mensen een bijstandsuitkering nodig, doordat er een grote vraag naar personeel is. Hierdoor is het makkelijker om een betaalde baan te vinden. Het aantal bijstandsuitkeringen is met 86 gedaald in 2022. We werken samen met sociale organisaties om inwoners in armoede te bereiken en te helpen We gaven geld aan maatschappelijke organisaties die een belangrijke rol hebben om armoede tegen te gaan en daarom mensen met een laag inkomen helpen. Dit waren de volgende organisaties: Kledingbank Maxima, Voedselbank, Stichting Urgente Noden, Jeugdfonds Sport en Cultuur en Stichting Leergeld. Indicatoren Aantal huishoudens met een bijstandsuitkering

Bereik minimavoorzieningen

* Door de afname van het aantal mensen dat een beroep doet op de algemene bijstand neemt ook het aantal verzoeken om de bijzondere bijstand af. ** Veel meer inwoners hebben gebruik gemaakt van de Voedselbank en de Kledingbank Maxima dan vorig jaar. Door de gestegen kosten hebben meer mensen moeite om rond te komen.

b. Inwoners met een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking kunnen hun eigen inkomen verdienen Door een handicap is het voor sommige inwoners lastig om een betaalde baan te vinden. Door de handicap is het bijvoorbeeld zo dat de inwoner langzamer werkt, meer uitleg nodig heeft of alleen in een beschermde omgeving kan werken. Wij hebben deze inwoners geholpen bij het vinden en houden van een betaalde baan.

51

Acties We begeleiden kwetsbare jongeren die uitstromen uit het Voortgezet Speciaal Onderwijs of Praktijkonderwijs bij hun vervolgstap naar werk of dagbesteding We werkten volgens de route arbeid. We hadden contact met het praktijkonderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs om samen met de jongeren toekomstplannen te maken. Voor de ene jongere was dat een betaalde baan bij een reguliere werkgever. Voor de andere jongere kon dat een beschermde werkplek of een dagbestedingsplek zijn. We zorgden voor een soepele overgang van school naar de nieuwe plek. We hebben ongeveer 25 jongeren geholpen. We maken gebruik van het instrument afspraakbaan zodat inwoners met een arbeidsbeperking bij een reguliere werkgever aan de slag kunnen Wij hebben inwoners met een arbeidsbeperking begeleid naar een reguliere werkgever. De afspraakbaan was voor inwoners die door een arbeidshandicap minder productief zijn. De werkgever kreeg een subsidie van onze gemeente. Hierdoor kon de werkgever de inwoner in dienst te nemen. We organiseren beschutte werkplekken binnen het Werkbedrijf BWRI Er zijn beschutte werkplekken beschikbaar voor inwoners die zoveel aanpassingen nodig hebben dat het niet lukt om bij een reguliere werkgever te werken. Wij moesten van het Rijk minimaal 41 fte aan beschutte werkplekken beschikbaar hebben. In 2022 hadden we 59 fte.

Jongeren konden direct instromen op een beschutte werkplek en kwamen hierdoor niet op de wachtlijst. Alle inwoners die nu op de wachtlijst staan, krijgen in het jaar 2023 een beschutte werkplek aangeboden. We zorgen voor aangepaste werkplekken voor inwoners met een WSW-dienstverband Tot 1 januari 2015 kregen inwoners met een arbeidshandicap een betaalde baan vanuit de Wet Sociale Werkvoorziening (WSW). Inwoners gaan nu of aan het werk bij een reguliere werkgever of op een beschutte werkplek. Het aantal WSW-banen neemt dus af. In het jaar 2022 is het aantal inwoners met een WSW-baan gedaald met 15,5%. De Gemeenschappelijke Regeling Wedeka was op 31 december 2022 de werkgever voor 82 fte inwoners. BWRI was op 31 december 2022 de werkgever voor 256 fte inwoners met een WSW-indicatie. Indicatoren Aantal afspraakbanen

Gegevens Beschut werk

c. Nieuwkomers kunnen snel en volwaardig meedoen Vanaf 1 januari 2022 is er een nieuwe inburgeringswet. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van de inburgering. We geven hieronder aan wat wij hebben gedaan om nieuwkomers te ondersteunen.

Acties Nieuwkomers krijgen minimaal 6 maanden financiële ontzorging Veel nieuwkomers ontvingen eerst een bijstandsuitkering. De Gemeentelijke Kredietbank heeft minimaal zes maanden de gas- en elektriciteit, de huur, water, en ziektekostenverzekering betaald vanuit de bijstand. Tijdens deze periode leerden we nieuwkomers hoe je in Nederland de financiële

52

zaken moet regelen. Als nieuwkomers het zelf kunnen, stopt de financiële ontzorging. We hebben zo voorkomen dat nieuwkomers in de financiële problemen kwamen. We bieden maatschappelijke begeleiding aan nieuwkomers We gaven subsidie aan Humanitas. Deze organisatie heeft aan 115 nieuwkomers in onze gemeente praktische hulp geboden. Dit ging bijvoorbeeld om het regelen van onderwijs voor de kinderen, de aanvraag van een uitkering of het vinden van een huisarts. Humanitas bood ook hulp aan nieuwkomers door ontmoetingen te regelen. Deze ontmoetingen werden gecombineerd met het oefenen van de Nederlandse taal. De ondersteuning werd gegeven door vrijwilligers onder begeleiding van een beroepskracht. We ondersteunen nieuwkomers tijdens hun inburgeringstraject Nieuwkomers die moeten inburgeren krijgen taallessen. De taallessen worden gecombineerd met activiteiten zoals betaald werk, vrijwilligerswerk of een taalstage. Voor iedere nieuwkomer is de inburgering anders, omdat we kijken naar wat past bij de talenten van de nieuwkomers. Jonge nieuwkomers tot 27 jaar volgen een apart traject om hen voor te bereiden op vervolgonderwijs. In 2022 ging dit hulp vanuit het Taalhuis of taallessen bij een taalschool. Daarnaast zijn we bezig geweest met de onderwijsroute. Deze kopen we samen in met gemeenten in Groningen en Drenthe.

Het Alfacollege en het Noorderpoort gaan de onderwijsroute uitvoeren vanaf april 2023. We ondersteunen ook de nieuwkomers die onder het oude inburgeringsregime vallen bij hun inburgering en participatie Er waren in 2022 nog 107 nieuwkomers die onder de eerdere inburgeringswet moesten inburgeren, omdat zij voor 1 januari een verblijfsvergunning hadden. Deze nieuwkomers ontvingen een bijstandsuitkering. Wij hielpen hen bij het vinden van een goede plek om de taal te leren en bij het participeren. Indicatoren

d. Zoveel mogelijk inwoners participeren via betaald werk of een eigen bedrijf. Alleen als dit niet lukt dan is maatschappelijke participatie het doel Wij helpen inwoners maatschappelijk te participeren.

Acties We bevorderen de maatschappelijke participatie van Inwoners met een grote afstand tot de arbeidsmarkt We verstrekten subsidie aan Kwartier Zorg & Welzijn, waarmee inwoners zijn geholpen om deel te nemen aan sociale activiteiten. Er zijn 51 inwoners ondersteund. Het activeren van deze inwoners kan soms lang duren. Het krijgen van vertrouwen in jezelf en de omgeving gaat dan langzaam. We gaan een Werk-Leerbedrijf BWRI opzetten Dit is een NPG-project. Voor de NPG-projecten verwijzen we naar paragraaf 2.5.2.

53

We gaan minimaal 200 bijstandsgerechtigden laten uitstromen naar betaald werk We hebben inwoners die een bijstandsuitkering aanvroegen zo snel mogelijk begeleid naar een betaalde baan. We wisten welke banen er waren door contact met werkgevers. Zo konden we inwoners koppelen aan een passende baan. Inwoners die al langer afhankelijk waren van een bijstandsuitkering boden we praktijkgerichte opleidingen of werkfit-trajecten om voorbereid te zijn op betaald werk. We hebben in het jaar 2022 in totaal 132 inwoners begeleid naar betaald werk. Dit is lager dan in de eerdere jaren. We zien dat veel inwoners met een uitkering te maken hebben met stevige mentale, lichamelijke of sociale problemen. Dit vraagt veel begeleiding en vaak ook aangepast werk. Inwoners met minder beperkingen hebben vaak al een betaalde baan en niet meer afhankelijk van een uitkering. Daarnaast hebben we 65 vluchtelingen uit Oekraïne begeleid naar betaald werk. We werkten hiervoor nauw samen met uitzendbureaus. We hebben vier inwoners met een bijstandsuitkering geholpen met het starten van een eigen bedrijf. We hebben extra gefocust op de groep jongeren tussen 23 en 27 jaar zonder diploma, werk of uitkering. Vanuit onze aanpak 'voortijdig schoolverlaten' hebben we jongeren tot 23 jaar in beeld. Dit waren 61 jongeren, waarmee we contact hebben gezocht om hen te motiveren naar een passende plek.

Uiteindelijk hebben we gesproken met 27 jongeren. De jongeren waren heel verschillend. Sommige bleken toch een inkomen te hebben uit een eigen bedrijf of uit een Persoonsgebonden Budget van de Wmo. Veel jongeren woonden nog thuis bij de ouders. Zij wilden geen stappen zetten. Door de privacywet mochten we geen gegevens uitwisselen met de sociale teams of het jongerenwerk. Hierdoor is het helpen van deze jongeren lastig. Er is maar één jongere die een stap heeft gemaakt met de start van een opleiding. We hebben het Hulpteam Overschild Voor de NPG-projecten verwijzen we naar paragraaf 2.5.2. We ondersteunen zelfstandige ondernemers die getroffen zijn door de coronacrisis bij hun keuzes voor de toekomst We hielpen zelfstandige ondernemers via het loket zelfstandigen om te zorgen dat hun bedrijven winstgevend genoeg waren om in het levensonderhoud te kunnen voorzien. De hulp kon bestaan uit het versterken van het bedrijf, bijvoorbeeld door het geven van een lening voor belangrijke spullen en hulp bij geldzorgen. Soms was het beter om te stoppen en hielpen we ondernemers bij het vinden van een betaalde baan. We treffen maatregelen om de armoedeval te verzachten We hebben inwoners met een bijstandsuitkering geïnformeerd over hun toekomstige inkomen wanneer zij aan het werk gaan. Hiermee konden we de angst voor een armoedeval wegnemen.

Gelukkig bleken alle inwoners er financieel op vooruit te gaan. Soms was er een financieel nadeel als een inwoner aan het werk ging. Vooral hoge reiskosten, zonder vergoeding kwamen veel voor. Wij hebben deze reiskosten of een fiets vergoed. We verkleinen de afstand tot de arbeidsmarkt voor bijstandsgerechtigden via scholing en omscholing in een kansrijk beroep Er waren 35 inwoners met een bijstandsuitkering die een opleiding hebben gevolgd met een grote kans op een baan. Dit waren kortdurende technische opleidingen van maximaal drie maanden, waarna zij uitstroomden naar een betaalde baan. Indicatoren

54

2.2.7 Schuldhulpverlening Algemeen De Kredietbank Midden-Groningen voert de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) uit. In 2022 heeft uw raad ingestemd met het beleidsplan 'Samen zorgen voor rust in je geldzaken'. Wij zijn in 2022 gestart met het uitvoeren van de plannen uit dit beleidsplan. Onze samenleving kwam dit jaar weer op gang na de coronacrisis. We liepen ook tegen nieuwe problemen aan: het dagelijks leven werd flink duurder. Wij hebben ons daarom ingezet om inwoners met (beginnende) geldzorgen zo snel mogelijk te bereiken. Dit doen wij door contact op te nemen met inwoners met betalingsachterstanden. Maar ook ons nieuwe communicatieplan draagt hieraan bij. De Kredietbank Midden-Groningen neemt contact op met inwoners met beginnende betalingsachterstanden (vroegsignalering). Ook nemen wij contact op met inwoners met grote schulden in hun zorgverzekering (laatsignalering). De collega's van vroeg- en laatsignalering werkten in de praktijk veel samen. Daarom zijn zij in 2022 samengaan tot één team: Team Eropaf. De vereniging voor schuldhulpverlening en sociaal bankieren (NVVK) heeft ons in 2022 weer gecontroleerd. Deze controle hebben wij goed afgerond en wij hebben hier opnieuw een bewijs van ontvangen. Iedere twee jaar voeren wij een klanttevredenheidsonderzoek uit. Eind 2022 hebben wij hiervan de resultaten ontvangen.

Met het rapportcijfers dat wij kregen, een 8,6, zijn wij erg tevreden!

Doelstellingen a. De inwoners van Midden-Groningen ontvangen financiële ondersteuning die het beste past bij hun persoonlijke situatie De Kredietbank Midden-Groningen zet zich in om inwoners de best passende, minst ingrijpende maatregel te bieden. Sommige inwoners staan onder bewind. Een bewindvoerder regelt de financiële zaken van deze inwoner. Deze bewindvoerder wordt door de rechter aangewezen. Ook in 2022 hebben wij met beschermingsbewindvoerders samengewerkt. Met de vijf grootste beschermingsbewindkantoren zijn afspraken gemaakt. Deze afspraken hebben wij vastgelegd in een document (convenant). Dit convenant is op 1 januari 2022 getekend. Hierbij vinden we het belangrijk dat het beschermingsbewind niet langer duurt dan nodig is.

Acties Beschermingsbewindvoerders leiden klanten sneller door naar schuldhulpverlening en bevorderen financiële redzaamheid van klanten In 2022 is het percentage inwoners dat onder beschermingsbewind staat bij onze convenantpartners en een schuldenregeling heeft aangevraagd gedaald. In 2023 gaan wij het convenant met de beschermingsbewindvoerders uitgebreid evalueren. We bespreken daarbij ook wat de reden is dat het aantal aanvragen is gedaald. Daarnaast bespreken wij de resultaten van de gemaakte afspraken.

Wij onderhouden intensief contact met beschermingsbewindvoerders Alle bewindvoerders die aangesloten zijn bij het convenant zijn in 2022 bezocht. Hier hebben wij het verloop van de samenwerking besproken. Daarnaast is er regelmatig contact per telefoon en email. In 2023 (één jaar na start van het convenant) volgt een uitgebreide evaluatie van de gemaakte afspraken.

b. Minder problematische schulden onder de inwoners van de gemeente MiddenGroningen In onze gemeente zijn veel inwoners met (verborgen) geldzorgen. Geldzorgen veroorzaken stress en onnodige gezondheidsproblemen. Dit hebben wij geprobeerd te voorkomen door samen met onze inwoners te werken aan een oplossing. Inwoners met grote geldzorgen en schulden bij de zorgverzekeraar worden geholpen vanuit het NPG-project 'De IJsberg'. Dit project is ook bekend onder de term 'laatsignalering'. Voor de NPG-projecten verwijzen we naar paragraaf 2.5.2.

55

c. Ondernemers vinden de route naar gemeentelijke schuldhulpverlening op maat Wij weten van ondernemers dat zij het moeilijk vinden om hulp te zoeken bij schulden. Daarom is het belangrijk dat ondernemers weten dat ze bij de gemeente terecht kunnen voor hulp. De Kredietbank Midden-Groningen werkt veel samen met de afdeling die bijstand aan zelfstandigen biedt, de BBZ. Samen hebben wij ons ingezet om ondernemers met schulden te bereiken. Daarnaast onderhouden wij contacten met gemeenten en kredietbanken in de regio. Wij delen kennis en proberen van elkaars ervaringen te leren.

Acties De Kredietbank Midden-Groningen werkt actief mee aan het loket zelfstandigen in coronatijd In 2022 hebben wij actief samengewerkt met het loket zelfstandigen in coronatijd om zo ondernemers met schulden tijdig te bereiken. Wij breiden onze onlinedienstverlening uit door een lidmaatschap op 155.nl. Daarnaast gaat onze dienstverlening aan ondernemers deel uitmaken van ons communicatieplan. Van het lidmaatschap van 155.nl hebben wij één jaar gebruik gemaakt. In de praktijk bleek dat ondernemers ons via deze weg niet wisten te vinden. Daarom hebben wij het lidmaatschap gestopt. Ondernemers kunnen ons online wel vinden via Geldfit Zakelijk, een initiatief van de Nederlandse Schuldhulp Route. Voor de communicatie richting ondernemers hebben wij ons aangesloten bij het Loket Zelfstandigen en de BBZ. Zo was er voor ondernemers met problemen één duidelijke ingang binnen onze gemeente. Zij hebben ondernemers op verschillende manieren geprobeerd te bereiken: •

maandelijks bericht in de regiokrant voor ondernemers en ZZP'ers;

•

wekelijkse berichten op social media;

•

brede verspreiding van de flyer;

•

brief naar administratiekantoren.

Wij werken samen met onze ketenpartners Het bedrijf dat namens de Kredietbank Midden-Groningen de schuldhulpverlening voor ondernemers uitvoert was de belangrijkste partij om mee samen te werken. Met deze partij hebben wij iedere twee maanden overleg om de voortgang van de dossiers te bespreken. Wij zoeken actief contact met lokale ondernemersverenigingen Het Loket Zelfstandigen heeft contacten met ondernemersverenigingen. Wanneer hieruit blijkt dat ondernemers hulp bij geldzorgen wenst bieden wij een kennismakingsgesprek aan. Indicatoren Aantal kennismakingsgesprekken met ondernemers In 2021 hebben wij 15 kennismakingsgesprekken gevoerd met ondernemers met schulden. In 2022 waren dit 11 kennismakingsgesprekken. Het grootste gedeelte van de gesprekken (9) waren in de tweede helft van 2022. Wij verwachtten dat het aantal gesprekken met ondernemers met geldzorgen in 2022 zou stijgen. Dit is niet gebeurd. Ook bij andere Kredietbanken in de regio was het aantal aanmeldingen lager dan verwacht. Landelijk zien we dat in 2022 het aantal faillissementen is gestegen, maar nog steeds laag is in vergelijking met de periode voor corona. Wij weten dat mensen met schulden lang wachten voordat ze hulp zoeken. Ondernemers wachten vaak nog langer. Daarom blijft het verstandig dat wij er rekening mee houden dat het aantal ondernemers dat hulp nodig heeft de komende jaren zal groeien.

Naast deze kennismakingsgesprekken zijn wij ook regelmatig aangesloten bij gesprekken tussen ondernemers en de BBZ-afdeling. Voortgangsmeting van de trajecten Iedere twee maanden hebben wij overleg met het bedrijf dat namens de gemeente de schuldhulpverlening aan ondernemers uitvoert. Hierbij bespreken we hoe het met de schulden van een ondernemer gaat en of wij als gemeente de ondernemer nog kunnen helpen. In 2022 zijn 5 ondernemers doorverwezen voor schuldhulpverlening. 3 ondernemers hebben hun onderneming gestopt en hebben zich daarna aangemeld bij de Kredietbank. 3 ondernemers hebben aangegeven zelf een oplossing te willen zoeken.

56

d. Wij bevorderen de financiële redzaamheid van onze klanten Wij hebben een plan gemaakt waarin wij onze klanten eerder betrekken bij hun persoonlijke financiële situatie. In 2022 hebben wij met dit plan een proef gedaan. Deze proef wordt begin 2023 besproken. Daarna gaan alle medewerkers van de Kredietbank volgens dit plan werken. Eerst gaan we met de klant in gesprek over de schulden. Als hier een oplossing voor is gevonden gaan we in gesprek over financiële redzaamheid. Samen met de klant werken we aan het zelfstandig en op een gezonde manier omgaan met geldzaken. Zo willen we voorkomen dat onze klanten opnieuw schulden krijgen. Ook maken ze hierdoor niet voor (te) lange tijd gebruik van onze hulp. De hulp van de Kredietbank duurt 'zo kort als mogelijk, maar zo lang als nodig’.

Acties Wij sluiten ons aan bij het 'collectief schuldenregelen' en 'schuldenknooppunt' van de NVVK. In 2022 zijn wij bij beide aangesloten. Mensen met geldproblemen worden zo sneller en beter geholpen bij het regelen van hun schulden.

e. Wij ontwikkelen een werkwijze voor jongeren met schulden of financiële problematiek Jongeren met geldzorgen worden geholpen met hulp van het NPG-project 'jongeren met toekomst'. Voor de NPG-projecten verwijzen we naar paragraaf 2.5.2.

f. Wij werken volgens de NVVK-belofte In 2022 zijn wij gaan werken volgens de NVVK-belofte. Hierin wordt onze werkwijze beschreven door 6 beloftes aan de inwoner: 1. Aanmelding zonder drempels; 2. Hulp op basis van vertrouwen; 3. Duidelijkheid waar je aan toe bent; 4. Geen klanten buiten de boot; 5. De druk van de schuldeiser verlagen; 6. De klant zo goed mogelijk schuldenzorgvrij krijgen en houden. Door te werken volgens deze belofte zorgen wij ervoor dat de aangeboden hulp van goede kwaliteit is. In 2023 nemen wij deel aan een klantenbelevingsonderzoek van de NVVK. Hierin wordt onderzocht hoe deze belofte in de praktijk wordt uitgevoerd. Ook oud-klanten van de Kredietbank worden voor dit onderzoek uitgenodigd. De resultaten worden medio 2023 verwacht.

Acties Na afronding van een schuldhulpverleningstraject zijn onze klanten financieel zelfredzaam Om dit te bereiken hebben we een plan gemaakt en hiermee een proef gedaan. Zie ook doelstelling d. Wij sluiten geen klanten uit van schuldhulpverlening In 2022 hebben wij 313 aanmeldingen gehad. Hiervan is er in 2022 één afgewezen. Voor deze inwoner was beschermingsbewind de meest passende maatregel.

57

Indicatoren Doorlooptijd van aanmeldingen Wanneer een inwoner zich bij ons meldt, nemen wij binnen 2 werkdagen contact op. Dit is in 90% van de gevallen gelukt. Wij streven ernaar om binnen 2 weken een kennismakingsgesprek te laten plaatsvinden. Dit is in 75% van de gevallen gelukt. 96% van de inwoners had binnen 4 weken een kennismakingsgesprek. 92% van de inwoners had binnen 8 weken na het eerste kennismakingsgesprek een besluit over toegang tot de schuldhulpverlening. In sommige gevallen halen wij de gewenste doorlooptijden niet. Dit komt bijvoorbeeld door ziekte of doordat de klant een gesprek heeft afgezegd. Wij blijven er goed op letten dat wij onze gewenste doorlooptijden behalen. Klanttevredenheidonderzoek De klanten van de Kredietbank zijn positief over de hulp die zij ontvangen. Het algemene rapportcijfer was een 8,6. De resultaten van het onderzoek worden verder uitgelegd in een raadsbrief.

g. Wij zorgen voor een brede bekendheid van de mogelijkheden van de Kredietbank Wij willen dat onze inwoners weten welke hulp de Kredietbank kan bieden. Daarom zorgen wij voor een brede bekendheid van onze diensten.

Acties Wij implementeren ons communicatieplan In 2022 zijn wij gestart met ons nieuwe communicatieplan. Onze folders en teksten zijn vernieuwd en onze website is aangepast. Wij zetten in op financiële bewustwording van jong tot oud in de gemeente Midden-Groningen Wij zetten Facebook in om inwoners financieel bewust te maken. Op Facebook delen we budgettips en actualiteiten. Door betaalde advertenties bereiken we inwoners die de gemeentepagina niet volgen. Om zoveel mogelijk mensen te bereiken plaatsen wij ook op andere plekken advertenties. Bijvoorbeeld in de Sportkrant van Midden-Groningen en de Aardbevingskrant. Ouderen bereiken wij door zes keer per jaar een bericht in het Stichting Plaatselijk Overleg Samenwerkende Ouderenorganisaties (POSO)-blad te plaatsen en deel te nemen aan de POSO-beurs. Daarnaast staan we ook op markten in de regio, zoals de energiebespaarmarkt.

58

Indicatoren Bereik op social media n.a.v. communicatieplan Het bereik van onze social media berichten is hoger dan in 2021. We gebruiken hiervoor meestal Facebook. Dit blijkt de plek te zijn waar onze berichten de doelgroep het beste bereiken. Het gemiddelde bereik van een facebookbericht in 2021 was 1838 personen. In 2022 is dit gegroeid naar gemiddeld 2920 personen per bericht. Wij zijn in 2022 meer budgettips gaan delen. Deze worden goed bekeken.

In 2022 zijn er minder aanmeldingen via beschermingsbewindvoerders ontvangen en is het aantal aanmeldingen via samenwerkingspartners lager dan in 2021. In 2023 zullen wij het convenant met de beschermingsbewindvoerders evalueren. We bespreken daarbij ook wat de redenen voor het dalen van het aantal aanvragen.

h. Zoveel mogelijk inwoners met beginnende betalingsachterstanden ontvangen een passend hulpaanbod Wij nemen contact op met inwoners met beginnende betalingsachterstanden (vroegsignalering). Zo proberen wij het ontstaan van grote schulden te voorkomen. Wij komen in contact met inwoners door het sturen van brieven, bellen en huisbezoeken.

Acties Wij communiceren duidelijk wanneer wij langskomen en waarom wij langskomen Iedere inwoner waarvan wij een signaal vanwege een betalingsachterstand ontvangen krijgt van ons een brief. De brief kondigt aan dat wij langs kunnen komen om hulp aan te bieden. Daarnaast nodigt de brief ook uit om direct een afspraak te plannen of om aan te geven dat hulp niet nodig is. Wij doen een hulpaanbod aan iedere inwoner waarvan wij een signaal van een betalingsachterstand ontvangen Iedere inwoner ontvangt een brief met een hulpaanbod. Hiervoor maakt het niet uit hoe hoog de betalingsachterstand is. Wanneer een inwoner een huurachterstand heeft of wanneer er bij meerdere bedrijven een betalingsachterstand is gaan wij in ieder geval op huisbezoek. Dit doen wij ook wanneer er een grote betalingsachterstand is bij een energiemaatschappij. Wij monitoren de manier waarop wij onze hulp aanbieden Wanneer wij een inwoner doorverwijzen naar een andere organisatie zorgen wij voor een warme overdracht. Dit betekent dat wij nog enige tijd contact houden met de inwoner om voor een goede

59

overgang naar de andere organisatie te zorgen. Uit de praktijk blijkt dat de inwoners en collega's dit een fijne werkwijze vinden. Indicatoren Het aantal signalen (per wijk) Per sociaal team ontvingen wij het volgende aantal signalen: Noord: 1041 Oost: 1152 West: 1191 Zuid: 1335 Het aantal (succesvolle) contactmomenten Totaal hebben wij 5818 contactpogingen gedaan, hiervan waren er 898 geslaagd. Aantal eenvoudige hulpvragen die binnen 4 weken zijn afgehandeld Wij hebben met 898 inwoners succesvol contact gehad. Hiervan hebben 418 inwoners hulp aanvaard. 282 inwoners zijn snel geholpen. Bijvoorbeeld door het treffen van een betalingsregeling. 136 inwoners zijn doorverwezen. Aantal doorverwijzingen 136 inwoners zijn doorverwezen. 125 inwoners zijn doorverwezen voor financiële hulp. 11 inwoners zijn doorverwezen naar niet financiële hulp.

2.2.8 Sociale teams Algemeen De sociale teams vervullen een belangrijke functie in het sociaal domein. Zij zijn vaak het eerste aanspreekpunt voor inwoners die ondersteuning vragen. De sociale teams verzorgen de toegang en bieden lichte ondersteuning aan inwoners. Ze voeren wettelijke taken uit op het gebied van de Jeugdwet en de Wmo en zijn belangrijk voor de verbinding met het welzijnswerk in onze gemeente. De sociale teams zijn ondergebracht bij Kwartier Zorg & Welzijn. De sociale teams zijn de voorlopers van de transformatie. Het bevorderen van de sociale veerkracht staat centraal binnen de werkzaamheden van de sociale teams.

Doelstellingen a. De sociale teams verzorgen met vier teams de integrale toegang tot zorg en werken verder aan de transformatie Binnen de strategische visie sociaal domein is er een belangrijke rol weggelegd voor de sociale teams. We hebben samen met de sociale teams de visie verwerkt in de toegang.

Acties We voeren het NPG-project Bevorderen Sociale Veerkracht uit Voor de NPG-projecten verwijzen we naar paragraaf 2.5.2. We voeren het NPG-project Inzet Ervaringsdeskundigen Armoede en Sociale Uitsluiting uit Voor de NPG-projecten verwijzen we naar paragraaf 2.5.2. We voeren vroegsignalering van armoede en schulden integraal uit binnen de sociale teams De sociale teams werken samen met de Gemeentelijke Kredietbank aan een aanpak bij vroegsignalering van schulden. Na een signaal wordt de inwoner benaderd en gaan ze samen op huisbezoek. Op deze manier hebben we inwoners met betalingsachterstanden eerder in beeld en kunnen we hulp aanbieden.

60

b. De sociale teams werken aan de voorkant meer samen met de welzijnsdiensten Om aan te sluiten bij de gebieden van de sociale teams is welzijn ook gestart met het werken in de vier gebieden. In gebied Oost is er een aanmeldteam gestart waarin medewerkers van welzijn en de sociale teams zitten.

Acties We investeren in de samenwerking tussen de sociale teams en maatschappelijk activeerders Met maatschappelijke activering willen we inwoners helpen die lange tijd niet mee hebben kunnen doen. Door de samenwerking tussen de casemanagers 'werk en inkomen' en de sociale activeerders wordt een grotere groep inwoners bereikt. De contacten kunnen zowel individueel als in een groep zijn. Het doel is hetzelfde: mensen weer laten mee doen. We versterken de samenwerking tussen de sociale teams en jongerenwerk Sinds juli 2022 sluit jongerenwerk aan bij sociaal team Oost. Samen zorgen zij voor de verdeling van de ondersteuningsvragen en kijken ze of het voorliggend opgepakt kan worden in plaats van door de casemanager Jeugd. Deze aanpak werkt en er wordt gekeken of dit in de andere sociale teams ook kan.

c. Inwoners ontvangen de benodigde hulp en ondersteuning binnen de wettelijke termijnen Acties We onderzoeken mogelijkheden om de sociale teams goed te kunnen laten inspelen op fluctuaties in instroom en uitstroom Als de wachttijden oplopen voor een gesprek wordt er gekeken of er al wel vast een algemene voorziening of ondersteuning vanuit Welzijn kan worden ingezet. Zo zorgen we ervoor dat mensen ook tijdens het wachten al wat ondersteuning ontvangen en ontlast worden. We zetten extra capaciteit in om de druk op de toegang te verlagen De extra inzet voor de toegang ondersteuning Wmo en jeugd. Voor de Wmo heeft dit ervoor gezorgd dat er geen wachtlijst meer is. Bij jeugd heeft de extra inzet niet geleid tot afname van de wachtlijst maar heeft wel tijd opgeleverd om te werken volgens de sociale veerkracht. Er is meer gebruik gemaakt van het netwerk voor de jeugdige. Dit heeft gezorgd dat er voor deze jeugdige minder zware jeugdzorg nodig was. We zetten in op het versterken van de samenwerking tussen de sociale teams en het welzijnswerk Welzijn is ook gestart met het werken in vier gebieden. Zo wordt aangesloten bij de gebieden van de sociale teams. In gebied Oost is er een aanmeldteam gestart waarin medewerkers van welzijn en de sociale teams zitten.

Er wordt na een melding van een inwoner eerst gekeken of een welzijn coach, jongerenwerker of een maatschappelijk werker de inwoner ook kan helpen. Indicatoren Aantal mensen op de wachtlijst Voor de Wmo is er geen wachtlijst. Bij jeugd zijn er 34 jeugdigen of gezinnen op de wachtlijst. Dit betekent echter niet dat er geen enkele ondersteuning aanwezig is. Aantal cliënten waarvoor de wachttijd de wettelijke termijnen overschrijdt Alle Wmo ondersteuningsvragen worden binnen 8 weken opgepakt. Voor jeugd geldt dat 34 jongeren en of gezinnen langer dan 8 weken wachten.

61

d. Inwoners zijn tevreden over de hulpverlening en ondersteuning vanuit het sociale team Acties We evalueren de ingezette hulp door de sociale teams op periodieke basis Elke inwoner die ondersteuning ontvangt van het sociale team heeft een persoonlijk plan. Hierin wordt beschreven welke ondersteuning nodig is en wat er mee bereikt moet worden. Dit wordt regelmatig met de inwoner besproken. We meten steekproefsgewijs de tevredenheid van inwoners over de dienstverlening van de sociale teams Wij laten de tevredenheid van inwoners over hulp en advies door de sociale teams onderzoeken door een organisatie. Indicatoren Klanttevredenheid 84% is tevreden over de deskundigheid van de medewerker. 90% is tevreden over de oplossing die is gevonden voor de hulpvraag en vindt dat deze ondersteuning ervoor zorgt dat men zich beter kan redden door de geboden ondersteuning.

e. De sociale teams hebben een goed beeld van de lokale ondersteuningsbehoefte en maatschappelijke uitdagingen De sociale teams werken gebiedsgericht. Jeugdwerkers, OGGz- en opbouwmedewerkers gaan de wijk in. Hierdoor zien ze wat er in de wijken nodig is.

Acties We geven periodiek samen met de sociale teams duiding aan de cijfers en ontwikkelingen in de indicatoren De taskforce sociaal domein in control komt één keer per kwartaal bij elkaar. Hier worden de financiën en indicatoren besproken. We ontwikkelen een set aan passende indicatoren voor de werkzaamheden van de sociale teams Er zijn kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren ontwikkeld om beter zicht te krijgen op de werkzaamheden van de sociale teams. Op dit moment zijn we nog met Kwartier Zorg & Welzijn in gesprek over de haalbaarheid van het rapporteren over deze indicatoren.

62

2.2.9 Verplichte beleidsindicatoren (BBV) De verplichte beleidsindicatoren van het programma Sociaal zijn opgenomen in onderstaande tabel. Naam Indicator

Eenheid

Absoluut verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

Relatief verzuim

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

Banen

Jongeren met een delict voor de rechter

Kinderen in uitkeringsgezin

Netto arbeidsparticipatie

Werkloze jongeren

Personen met een bijstandsuitkering

Lopende re-integratievoorzieningen

Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdbescherming

Aantal per 1.000 leerlingen

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar

% 12 t/m 21 jarigen

% kinderen tot 18 jaar

% van de werkzame beroepsbev. t.o.v. van de beroepsbev.

% 16 t/m 22 jarigen

Aantal per 10.000 inwoners

Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar

% van alle jongeren tot 18 jaar % van alle jongeren tot 18 jaar

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Aantal per 10.000 inwoners

Demografische druk Toelichting: Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 20 tot 65 jaar.

%

Peiljaar M-G Nederland 2021

1,5

2,7

2020

2,3

2,7

2019

2,1

2,4

2018

1,6

2,1

2021

27

20

2020

20

20

2019

27

25

2018

34

25

2021

2,3%

1,9%

2020

2,1%

1,7%

2019

1,9%

2,0%

2018

1,9%

1,9%

2021

611,9

805,5

2020

580,7

794,4

2019

580,2

796,2

2018

557,5

777,7

2020

1,0%

1,0%

2019

1,0%

1,0%

2018

1,0%

1,0%

2021

8,0%

6,0%

2020

8,0%

6,0%

2019

8,0%

6,0%

2021

67,2%

70,4%

2020

65,2%

69,6%

2019

66,1%

70,0%

2018

65,4%

69,1%

2021

2,0%

2,0%

2020

3,0%

2,0%

2019

3,0%

2,0%

2021

486,9

431,2

2020

547,1

459,7

2019

470,1

381,7

2018

486,6

401,1

2020

506,1

202

2019

655,1

207,0

2018

1009,6

305,2

2022

13,5%

10,7%

2021

16,3%

13,2%

2022

1,3%

1,1%

2021

1,6%

1,2%

2022

0,3%

0,3%

2021

0,4%

0,3%

2022

800

640

2021

870

2020

850

2019

820

680

2022

75,6%

70,3%

2021

75,6%

70,1%

2020

75,3%

70,0%

2019

74,8%

69,8%

700

63

2.2.10 Financieel overzicht Sociaal Omschrijving

realisatie 2021 Primitief begroot 2022 Begroot na wijziging 2022 realisatie 2022 Verschil 2022

Lasten Inkomensregelingen

35.614

37.555

41.993

41.240

(Werk)Participatie

17.957

18.426

20.491

20.437

753 V 54 V

Burgerparticipatie

2.984

3.002

8.333

7.358

974 V

WMO (oude taken)

8.005

8.347

8.345

8.338

7V

WMO Sociaal Domein (nieuwe taken)

14.250

13.216

16.099

17.034

-935 N

Accommodaties

1.329

1.081

1.234

1.220

14 V

Jeugd

31.365

30.707

32.982

33.221

-239 N

13.960

449 V

Onderwijs

11.211

13.441

14.409

122.715

125.776

143.886

Inkomensregelingen

31.914

30.262

30.528

30.511

-16 N

(Werk)Participatie

2.805

2.771

2.911

3.664

753 V

Burgerparticipatie

175

90

5.154

8.052 2.898 V

WMO (oude taken)

597

637

648

3.747

598

5.252

Accommodaties

102

219

149

105

-44 N

Jeugd

174

5

91

316

225 V

3.362

-182 N

Totaal lasten

142.808 1.078 V

Baten

WMO Sociaal Domein (nieuwe taken)

Onderwijs

620

-28 N

6.361 1.109 V

3.475

3.467

3.545

Totaal baten

42.988

38.048

48.278

52.992 4.714 V

Saldo voor bestemming

-79.727

-87.728

-95.607

-89.816 5.792 V

stortingen

4.671

1.027

130

130

0

onttrekkingen

5.651

3.621

6.494

5.982

-512 N

5.852

-512 N

Mutatie reserves

Totaal mutatie reserves Saldo na bestemming

980

2.595

6.364

-78.747

-85.133

-89.243

-83.963 5.280 V

Toelichting: N = nadelig verschil en V = voordelig verschil bedragen x € 1.000

Toelichting Het saldo na bestemming op het programma Sociaal is € 5.280.000 voordelig. De lasten zijn € 1.078.000 lager en de baten zijn € 4.714.000 hoger. De mutatie reserve zorgt voor een nadeel van € 512.000. We lichten hieronder per onderdeel de belangrijkste wijzigingen toe. Inkomensregelingen Lasten (€ 753.000 voordelig): Dit voordeel ontstaat voornamelijk omdat het aantal uitkeringsgerechtigden binnen de Participatiewet lager is dan begroot. In de huidige arbeidsmarkt slagen veel mensen erin om een betaalde baan te vinden, hierdoor is de uitstroom hoger dan de instroom. Het voordelige effect bedraagt € 753.000. (Werk)participatie Lasten (€ 54.000 voordelig): Dit voordeel ontstaat deels door lagere lasten die verband houden met reserves. De lasten die geraamd zijn voor de uithuisplaatsingskosten van huurders zijn € 100.000 lager dan geraamd, omdat de gesprekken met de huurders vertraging opliepen. Dit wordt een last in 2023. Daarnaast is er € 88.000 minder besteed aan personeelskosten voor het ondernemersloket. Dit zijn geraamde kosten in 2022 die voortvloeien uit de overhevelingsvoorstellen 2021. Deze kosten worden echter gemaakt over een periode van twee jaar. Tegenover de lagere uithuisplaatsingskosten en personeelskosten voor het ondernemersloket staat een lagere onttrekking uit de bestemmingsreserves.

Tot slot hebben we € 124.000 hogere lasten voor de tijdelijke huisvesting BWRI. Dit nadeel ontstaat omdat een deel van verbouwingskosten aan de Vredenburglaan niet waren voorzien. Overige verschillen leiden tot een nadeel van € 10.000.

64

Baten (€ 753.000 voordelig): De ESF REACT-EU 2020-2022 subsidie levert een voordeel van € 420.000 op. Deze subsidie loopt via de arbeidsmarkregio. Op landelijk niveau is een hoger bedrag toegekend, waardoor wij ook meer middelen ontvangen. Wij hebben hierdoor het volledig aangevraagde subsidiebedrag ontvangen, terwijl in eerste instantie slechts 75% van het totaal door de arbeidsmarktregio aangevraagde bedrag toegekend werd. Door een toename van het aantal geplaatste orders, zijn de baten van detachering groen, de kringloop en inpakwerkzaamheden € 200.000 hoger dan begroot. Daarnaast zijn de baten voortkomend uit de loonkostensubsidie ter dekking van beschut werken € 81.000 hoger dan begroot. Dit komt door een hogere instroom van jongeren in beschut werk. De afrekening van de gemeentelijke bijdrage Wedeka 2021 levert een voordeel van € 26.000 op. Dit betreft de nacalculatie op basis van het aantal fte's per gemeente binnen de gemeenschappelijke regeling Wedeka. Overige verschillen tellen op tot een voordeel van € 26.000. Burgerparticipatie Lasten (€ 974.000 voordelig): De vluchtelingen uit Oekraïne zijn opgevangen in opvanglocaties in Hoogezand, Muntendam en Slochteren. De lasten zijn € 416.000 lager uitgevallen. Dit komt hoofdzakelijk door minder toegerekende kosten van personeel en minder inhuur. Daarnaast is er minder leefgeld verstrekt dan begroot.

Daarnaast ontstaat een voordeel van € 123.000 door lagere lasten inburgeringsvoorzieningen, doordat er minder nieuwe inburgeraars zijn ingestroomd. In de overeenkomst met het Ministerie van Justitie en het Centraal Opvang orgaan Asielzoekers (COA) is voor de noodopvang in Zuidbroek een maandelijkse tegemoetkoming van € 100.000 ontvangen vanaf 19 september 2022. Dit geld wordt onder andere ingezet ten behoeve van de samenleving en de opvang. In 2022 is € 396.000 minder besteed dan begroot. Hiervoor is een bestedingsplan in voorbereiding. Er is € 26.000 minder besteed aan ouderenbeleid, betreft incidentele coronamiddelen welke meegenomen worden naar 2023 en in 2023 worden besteed. Overige verschillen tellen op tot een voordeel van € 13.000. Baten (€ 2.898.000 voordelig): Het Rijk heeft een specifieke uitkering ter beschikking gesteld voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne. Er is € 7.460.000 ontvangen op basis van normbedragen en aantal gerealiseerde opvangplekken is, maar € 4.500.000 begroot. Hierdoor ontstaat een voordeel van € 2.960.000. We hebben een nadeel van € 62.000 op de baten voor inburgeringsvoorzieningen. Dit is lager dan het voordeel van € 123.000 bij de lasten voor het deel van de activiteiten waarvoor we een specifieke uitkering van het Rijk hebben ontvangen.

WMO Sociaal domein (nieuwe taken) Lasten (€ 935.000 nadelig): De lasten voor beschermd wonen zijn € 956.000 hoger uitgevallen. Hier staan hogere baten tegenover (opgave centrumgemeente Groningen december 2022). Beschermd wonen is vanaf medio 2022 gedecentraliseerd en de baten en lasten waren vooraf moeilijk in te schatten omdat de cijfers van een volledig jaar ontbraken. Overige verschillen tellen op tot een voordeel van € 21.000. Baten (€ 1.109.000 voordelig): De baten voor beschermd wonen zijn € 1.007.000 hoger. Daarnaast is er door een incidentele bijdrage voor de Pilot take off van de gemeente Groningen € 78.000 meer ontvangen. Hier staan ook lasten tegenover. Overige verschillen tellen op tot een voordeel van € 24.000. Jeugd Lasten (€ 239.000 nadelig): De lasten voor jeugdzorg zijn € 337.000 hoger. Dit komt deels door meer inzet van niet gecontracteerde zorg (€ 150.000), zorg in natura (€ 172.000) en hogere solidaire kosten (€ 15.000). Voor de projecten Welzijn op recept en Grip en Glans zijn er € 216.000 hogere lasten, hier staan baten tegenover. De lasten van ondersteuners jeugd en gezin zijn € 89.000 lager en de lasten van jeugd en opvoedhulp € 51.000. Door personeelstekorten bij beide zorgaanbieders was de dienstverlening niet volledig inzetbaar.

De lasten van jeugdzorg middels PGB zijn € 77.000 lager door een verdere daling van het PGB gebruik in het laatste kwartaal van 2022. De lasten van preventie zijn € 46.000 lager door aanpassing van de dienstverleningsovereenkomst. De bijdrage JGZ is € 36.000 lager, door een btw-correctie. De lasten van lokaal preventieakkoord zijn € 40.000 lager, betreft een specifieke uitkering waarvan de uitvoering in 2023 is. Overige verschillen tellen op tot een nadeel van € 25.000.

65

Baten (€ 225.000 voordelig): Het voordeel van de projecten Welzijn op recept en Grip en Glans is € 216.000. De lasten zijn eveneens hoger. Overige verschillen tellen op tot een voordeel van € 9.000. In het onderstaande overzicht is een nadere specificatie gegeven van de realisatie op het product Jeugd:

* Het totaal aantal jeugdigen met zorg in natura (unieke cliënten met declaratie) is 1.861 in 2022. In het jaar kunnen bij een jeugdige meerdere vormen van zorg zijn ingezet, derhalve kunnen de aantallen niet worden opgeteld tot het totaal aantal.

Onderwijs Lasten (€ 449.000 voordelig): De lasten van de projecten 'onderwijsachterstandenbeleid', 'nationaal programma onderwijs' en 'regiodeal tijd voor toekomst' zijn € 273.000 lager, omdat een deel van de werkzaamheden in 2023 plaatsvindt. Hier staan ook lagere baten tegenover. Daarnaast worden de eenmalige lasten van het scholenprogramma onder dit product verantwoord. Dit betreft voornamelijk de sloopkosten en het afboeken van de oude schoolgebouwen, waarvan de lasten € 72.000 lager zijn dan geraamd. Deze kosten worden volledig gedekt vanuit bijdragen van het Rijk en de NAM en vanuit onttrekkingen aan reserves. Daarnaast ontstaat er een voordeel van € 66.000 doordat de lasten voor route Rubicon te hoog zijn geraamd. De route Rubicon is bedoeld voor studenten die door omstandigheden nog geen mbo-diploma hebben gehaald, maar dat alsnog willen behalen. Tot slot zijn de lasten voor leerlingenvervoer € 34.000 lager uitgevallen door lagere aantallen. Overige afwijkingen tellen op tot een voordeel van € 4.000. Baten (€ 182.000 nadelig): De baten voor het scholenprogramma zijn per saldo € 33.000 lager. De bijdragen kregen we eerst via de Algemene Uitkering en nu via een Specifieke Uitkering.

Conform voorschriften mag een deel van de kosten niet meer gedekt worden uit de reserve (€ 176.000 hogere baten) en moeten we nu bijdragen in mindering brengen op de investeringen (€ 209.000 lagere baten). Daarnaast zijn er €149.000 lagere baten door de projecten onderwijsachterstandenbeleid, nationaal programma onderwijs en regiodeal tijd voor toekomst. De lasten zijn eveneens lager. Mutatie reserves € 512.000 nadelig: De lagere onttrekking bij onderwijs zorgt voor een nadeel van € 248.000. Dit bestaat uit lagere lasten scholenprogramma (€72.000) en hogere baten scholenprogramma (€ 176.000). Zie toelichting, hiervoor, bij onderwijs. De lagere onttrekking bij werkparticipatie zorgt voor een nadeel van € 188.000. Er is € 100.000 minder onttrokken aan de reserve BWRI, doordat er nog geen uitplaatsingskosten van een huurder zijn gemaakt. Daarnaast is er € 88.000 minder onttrokken voor het ondernemersloket. Zie toelichting, hiervoor, bij werkparticipatie.

66

2.3 Programma Economie Binnen het programma Economie geven wij uitvoering aan het Coalitieakkoord. Dit programma geeft inzicht in de ruimtelijk-economische ontwikkelingen voor 2022.

Verdeling van de lasten Economie 1%

0%

28%

26%

5%

40%

Brandweer / Openbare Veiligheid

Economische ontwikkeling

Bedrijventerreinen

Grondexploitaties

Toerisme

Openbaar vervoer

Opbouw programma Economie Het programma economie bestaat uit de volgende onderwerpen: 1. Omgevingswet; 2. Ruimtelijke Ontwikkeling; 3. Economie; 4. Verkeer; 5. Duurzaamheid.

2.3.1 Omgevingswet Algemeen De invoering van de Omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2024. Door het uitstel hebben we een jaar extra de tijd voor de voorbereiding. Bij de invoering in 2024 zijn we klaar om te voldoen aan de wettelijke minimum vereisten voor de invoering.

Doelstellingen a. Wij voldoen aan de wettelijke minimum vereisten en realiseren een kleine plus

67

Acties Bestaande verordeningsregels op het gebied van de fysieke leefomgeving, die in het omgevingsplan kunnen dan wel moeten worden opgenomen, worden geïnventariseerd De inventarisatie van bestaande verordeningsregels is uitgevoerd. We hebben inzicht welke regels kunnen dan wel moeten worden opgenomen in het omgevingsplan. De bestemmingsplannen worden op orde gebracht, zodat alles opgenomen kan worden in het tijdelijk omgevingsplan Ons digitale overzicht van bestemmingsplannen op de website Ruimtelijkeplannen.nl is grotendeels opgeschoond. In 2023 ronden wij dit af zodat wij op orde zijn. Er wordt gestart met het anders werken (integraal en extern gericht) dat nodig is voor het werken met de Omgevingswet We hebben dit opgepakt met het initiatievenloket. Het initiatievenloket is onze interne overlegstructuur waar verzoeken en plannen integraal worden besproken. Zo zijn we sneller en integraal in gesprek met de aanvrager. Integraal en extern gericht werken is ook opgepakt als onderdeel van het programma Organisatieontwikkeling. We oefenen met het opstellen van een (deel)omgevingsplan De medewerkers Ruimtelijke Ontwikkeling die straks gaan werken met het nieuwe omgevingsplan zijn aan het oefenen met het maken van een omgevingsplan. Ook is een transitieplan gemaakt voor de periode tot de invoering van de wet.

Wij bestuderen de Bruidsschat en toetsen aan wenselijkheid en bruikbaarheid, zodat alleen datgene overgenomen wordt wat de gemeente nodig vindt Onder de Omgevingswet verhuizen veel regels van het Rijk naar de gemeenten. Het Rijk zorgt ervoor dat deze regels automatisch in het omgevingsplan komen. Dit heet ook wel de 'Bruidsschat' en deze is voor iedere gemeente gelijk op het moment van de inwerkingtreding van de wet. Wij willen de regels zoveel mogelijk ongewijzigd (beleidsneutraal) overzetten bij de invoering van de wet. Hiervoor hebben we de Bruidsschat algemeen bestudeerd. We gaan de Bruidsschat voorlopig niet aanpassen. Wij richten het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) in De software voor het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) werkt en medewerkers zijn opgeleid om er mee aan de slag te kunnen. De vergunningen kunnen straks digitaal aangevraagd en verleend worden. Landelijk is het DSO nog niet klaar. Wij stellen toepasbare regels op De raadpleegbaarheid (dienstverlening) van een omgevingsplan wordt versterkt door het opstellen van 'toepasbare regels''. Toepasbare regels zijn begrijpelijke vertalingen van onze juridische regels. We hebben de software voor toepasbare regels aangeschaft. Medewerkers kunnen er mee werken. We hebben geoefend met het opstellen van toepasbare regels aan de hand van het bestemmingsplan Overschild.

We hebben geleerd dat het opstellen van toepasbare regels erg omvangrijk is en aan het doel van een betere dienstverlening voorbijgaat. We gaan daarom samenwerken en oefenen in regionaal verband.

b. We starten met het opstellen van een omgevingsvisie In 2022 hebben inwoners en organisaties uit onze gemeente, tussen september en december, mee kunnen doen aan de voorbereidingen voor het opstellen van de Omgevingsvisie. Dit kon op drie manieren: 1. Door deel te nemen aan gespreksavonden op zes locaties in onze gemeente; 2. Door als organisatie, bedrijf of instelling mee te doen met twee expertbijeenkomsten; óf 3. Door de online vragenlijst/enquête voor de Omgevingsvisie in te vullen. In december is er nog een extra terugkoppelavond georganiseerd. Hier is alle informatie gepresenteerd aan de mensen die hebben deelgenomen aan de gespreksavonden en de expertbijeenkomsten. Zij konden hier nog aanvullingen geven en aangeven wat zij belangrijk vinden in hun woon- en leefomgeving. Al deze informatie is gebundeld in een document, dat wordt gebruikt om de Omgevingsvisie op te stellen in 2023.

68

Acties Het maken van een strategisch ontwikkeldocument omgevingsvisie Het strategisch ontwikkeldocument omgevingsvisie is op 3 februari 2022 door uw raad vastgesteld. In gesprek gaan met de samenleving over de omgevingsvisie We hebben het participatietraject voor de Omgevingsvisie afgerond. We hebben hiervoor zes bijeenkomsten georganiseerd voor onze inwoners. Daarnaast zijn er 2 bijeenkomsten met experts en organisaties geweest. Ook is een online vragenlijst uitgezet. En tenslotte is er een terugkoppelavond georganiseerd voor de mensen die deelgenomen hebben aan de gespreksavonden en de expertbijeenkomsten. Opstellen en vaststellen van de Omgevingsvisie Midden-Groningen We zijn gestart met het opstellen van de omgevingsvisie welke volgens planning in 2023 wordt vastgesteld.

2.3.2 Ruimtelijke Ontwikkeling Algemeen Gemeenten hebben een taak om te zorgen voor een goede omgeving om in te wonen, te werken en te leven. Wij zoeken een goede plek voor nieuwe ontwikkelingen en bekijken of iets past vanuit verschillende invalshoeken. Voor alles een plek en alles op zijn plek. Er zijn grote opgaven: er moet ruimte worden gezocht voor onder andere woningbouw, bedrijventerreinen, landbouw en natuur. Voor de projecten die met geld van het NPG worden uitgevoerd, verwijzen we naar paragraaf 2.5.2.

Doelstellingen a. Het stedelijk gebied van Hoogezand-Sappemeer versterken We willen de woon- en leefkwaliteit in Hoogezand-Sappemeer verbeteren. We doen dit door bestaande wijken te vernieuwen en door het toevoegen van nieuwe woningen. Soms ontwikkelen we zelf nieuwe woongebieden, werken ook mee aan plannen van bedrijven en personen voor nieuwe woningen.

Acties Afronden IJsbaanlocatie Sappemeer De IJsbaanlocatie is een nieuwbouwproject in Sappemeer. In 2022 heeft projectontwikkelaar VDM een project met twaalf woningen gebouwd. Deze woningen zijn allemaal verkocht. Ook zijn twee vrije kavels verkocht in 2022. Alle woningen in het noordelijk deel zijn in 2022 gebouwd. We kunnen dit deel van de wijk afmaken, omdat hier niet meer gebouwd wordt (zoals de aanleg van groen, parkeerplaatsen, voetpaden en een speeltuin). Er zijn nog vier bouwkavels onder optie in het zuidelijk deel. Wanneer deze zijn verkocht en bouw gereed is, kunnen we ook dit deel afmaken en het project afronden. Ontwikkelen Vosholen fase 2 Fase 1a: Deze fase bevindt zich aan de westzijde van de Croonhoven. Eind 2022 is hier gestart met de bouw van een 12-tal woningen door een ontwikkelaar. De planning is dat de woningen eind 2023 klaar zijn. Als de woningen klaar zijn wordt de straat definitief ingericht. Fase 1b: Er zijn minder woningen verkocht dan verwacht. Hierdoor is nog niet gestart met de bouw van woningen in fase 1b. De bouwer heeft aangepaste ontwerpen van woningen ingediend die beter aansluiten bij de markt. We zijn in gesprek met de bouwer over het vervolg. Fase 2: Er zijn gesprekken geweest om de bewoners Kleinemeersterstraat mee te laten denken over het nieuwbouwplan. Het kassencomplex aan de Kleinemeersterstraat is gesloopt.

Er zijn onderzoeken uitgevoerd of dit plan past bij de bestemming van deze grond. Eén stuk grond is niet door ons aangekocht, omdat de eigenaar dit zelf wil ontwikkelen.

69

Verder werken aan de herstructurering van Gorecht-West Sinds 2012 werken we samen met woningstichting Lefier aan de herstructurering van Gorecht-West. Dit betekent dat sociale huurwoningen van Lefier worden gesloopt en opnieuw gebouwd. Ook het openbaar gebied (zoals het openbaar groen, het water en de wegen) wordt opnieuw aangelegd. We voeren het project met Lefier in vijf delen (fasen) uit. We hebben afgesproken wij ervoor zorgen dat er gebouwd kan worden en dat de openbare ruimte opnieuw wordt ingericht. Lefier sloopt en bouwt de nieuwe woningen. In 2022 is fase 3 van het project afgerond. De nieuwe woningen van Lefier in fase 4 zijn opgeleverd. Het afmaken van het openbaar gebied in fase 4 heeft vertraging opgelopen en is hierdoor niet in 2022 afgerond. De woningen uit fase 5 zijn in 2022 gesloopt. In 2023 start de bouw en de woningen worden in 2024 opgeleverd. Daarna kunnen we het openbaar gebied aanleggen. Verder werken aan het project Stadshart-Noord Samen met Geveke Bouw & Ontwikkeling zetten wij ons al jaren in voor de ontwikkeling van het Stadshart Noord en de Kerkstraat in Hoogezand. In 2022 is in gezamenlijkheid een nieuw plan gemaakt voor het terrein direct ten noorden van het spoor, tussen Kerkstraat en Kieldiep. Het bestemmingsplan, dat de bouw van woningen op dit terrein mogelijk gaat maken is in voorbereiding en kan eind 2023 zijn afgerond.

Voor het gedeelte tussen Heveapad en Kieldiep is onderzoek gedaan naar geur en geluid. De conclusie is dat hier geen woningen kunnen komen. In 2022 is gekeken naar invulling met andere functies dan wonen. Deze worden in 2023 verder uitgewerkt en getoetst op haalbaarheid. Aan de oostkant van de Kerkstraat, direct aan het spoor is het plan voor “De Componist” aangepast. Hiermee is aan bezwaren van omwonenden tegemoetgekomen. De gesprekken met eigenaren van panden die verworven moesten worden verliepen stroef en hebben in 2022 niet geleid tot resultaat. De plannen voor deze locaties zijn dan ook niet verder uitgewerkt.

b. Netwerken van sterke dorpen De dorpen vormen samen een goed woon- en leefklimaat. Wij bieden ruimte voor woningbouw die inspeelt op de behoefte. Wij doen dit door zelf locaties te ontwikkelen en door mee te werken aan plannen van anderen.

Acties Faciliteren van particuliere woningbouwontwikkelingen Het nieuwe project de Drevenhof staat in paragraaf 3.7 Grondbeleid onder kopje Grondexploitaties. Ontwikkeling Tolweg Muntendam De voorbereidingen voor de kavelverkoop van 28 woningen aan de Tolweg in Muntendam zijn afgerond. Het bestemmingsplan Tolweg, fase 2 is in maart 2022 door uw raad vastgesteld. In 2022 zijn de straten van fase 1 definitief ingericht. Het gaat om de Reiger, de Fazant en de Patrijs. Voor de overige vrije grond is een nieuw bestemmingsplan opgesteld dat in maart 2022 is vastgesteld, waardoor het mogelijk is om de 28 kavels te verkopen voor woningbouw. Vanaf juli 2022 zijn drie kavels verkocht voor particuliere bouw. De andere kavels worden begin 2023 te koop gezet. Ontwikkeling Verlengde Veenlaan Slochteren In 2022 zijn vijf kavels verkocht. Eind 2022 zijn er van de elf kavels nog twee te koop. Vrijkomende gemeentelijke locaties ontwikkelen We hebben bekeken waar we woningen kunnen bouwen. Daar zijn ontwerpen van gemaakt. Een paar van die ontwerpen zijn besproken met inwoners om te kijken of ze het ontwerp goed vinden. We hebben integraal vanuit ruimtelijke ordening, wonen, duurzaamheid, verkeer en vervoer gekeken naar de ontwerpen en doorberekend wat dit gaat kosten. Het plan wordt in 2023 aan uw raad voorgelegd.