03. Bijlage 1 Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2023
Tekst van het document
Dat sluit aan op gezondheid, bewegen, duurzaamheid en educatie.
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
Zwaktes -
-
-
-
-
-
Weinig aanbod en weinig gevarieerd aanbod verblijfsrecreatie. Weinig goede groepsaccommodaties en mogelijkheden voor een bijzondere overnachting. Daarnaast is klein aantal aanbieders van overnachtingen. Weinig grote publiekstrekkers dagrecreatie. Veel kleinschalige aanbieders maakt sector kwetsbaar. Bijvoorbeeld als het gaat om investeringen, beschikbare beddencapaciteit, digitalisering en innovatie. Openingstijden zijn vaak beperkt in veel horeca, cultureel erfgoed en musea. Weinig voorzieningen waterrecreatie. Er zijn beperkte in- en uitstapplaatsen voor kano’s en beperkte aanlegmogelijkheden voor passanten, weinig horeca en verblijfsmogelijkheden. Netwerk van voorzieningen hebben ‘gaten’. Bijvoorbeeld rustpunten en horeca. Is er een rol voor dorpshuizen? Onderhoudsniveau van voorzieningen en openbare ruimte is niet altijd op orde. Denk hierbij aan onderhoud (halfverharde) fiets- en wandelpaden, parkeerplekken, havens en beschoeiingen. Dat komt ook door beperkt beschikbare financiële middelen. We maken te weinig gebruik van onze rijke cultuurhistorie en unique selling points. De verhalen over bijv. Aletta Jacobs, de scheepswerven, de papierindustrie en de borgen worden onvoldoende verteld. Midden-Groningen heeft geen (fysieke) toeristische informatiepunten. Investeringsmogelijkheden van ondernemers (horeca en dagrecreatie) soms beperkt door COVID-19.
Uitvoeringsagenda 2023-2026
3 Kijk op de toekomst -
-
Sterktes
-
Stevige organisatie marketing Midden Groningen. Verankerd in onze gemeente en goed aangehaakt op Marketing Groningen (eenduidige uitstraling van Groningen). Enorme ontwikkelkracht in de dorpen. Zo zijn er dorpen met dorpsrandparken, lokale ommetjes en ontstaan er ook culturele activiteiten. Voldoende ruimte voor nieuwe vestiging van toeristisch-recreatieve bedrijven.
-
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
27
Beperkte financiële middelen om goed te voorzien in onderhoud toeristische producten. Onbekendheid (lage naambekendheid) Midden-Groningen en provincie Groningen als een vakantiebestemming of recreatiegebied. Heldere profilering voor kansrijke gebieden/thema’s is klein of ontbreekt. Zo is er beperkte aandacht voor waterrecreatie. Historie van het gebied/landschap is onvoldoende ontsloten/ beleefbaar. Overzicht van routes, ommetjes, bezienswaardigheden niet beschikbaar. Beperkte financiële middelen voor Marketing Midden-Groningen. Organisatiekracht ondernemers is laag. Ook zijn nog niet alle toeristische bedrijven lid van Vereniging Marketing Midden-Groningen. Beperkte (bijzondere) rustplekken aan wandel- en fietsroutes voor koffie of versnapering. OV: niet alle toeristische plekken zijn bereikbaar met openbaar vervoer.
Uitvoeringsagenda 2023-2026
3 Kijk op de toekomst Kansen
Bedreigingen
-
-
-
-
-
-
Toerisme is nog steeds een groeimarkt. Zeker als het gaat om de binnenlandse markt. Groei van de groep 55+ met veel vrije tijd en een ruim besteedbaar inkomen. Groei Regio Groningen-Assen: aantal inwoners en economie. Er zijn kansen als uitloopgebied. Groei van de camper- en caravanmarkt. Hippisch toerisme is een interessante en specifieke doelgroep. Vele toeristen bezoeken de stad Groningen. Naast de stad kunnen ze ook de naaste omgeving bezoeken. Weg van de massa! Toenemende behoefte aan rust, ruimte, stilte, duisternis en authentieke omgeving. Toenemende vraag naar bijzondere overnachtingen. Voorbeelden zijn slapen in een kraan of vuurtoren. Vaarrecreatie is opnieuw ontdekt: zwemmen, suppen, kanoën, sloep varen, plezierjachten. Stedelijke consument wil ontspannen en onthaasten. Homo Ludens. De spelende mens. Die ruimte hebben we, op water en op land. En voor jong en oud. Bijvoorbeeld in de vorm van beleefparken waar spelen de hele dag mogelijk is. Er is behoefte aan verhalen. We hebben mooie, aangrijpende en bijzondere verhalen. Van Aletta Jacobs tot ontginning. En Fraeylemaborg tot aardgaswinning. Vraag naar gezonde en duurzame producten. Hier zijn kansen in combinatie met andere opgaves zoals energie. Maar ook met streekproducten en landbouw. Provinciale samenwerking op promotie biedt kansen om Groningen als geheel op de kaart te zetten
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
-
-
-
-
-
28
Snelle groei van stroom recreanten en toeristen. Dat kan bijvoorbeeld door stedelijke uitbreidingen zoals Meerstad. Het ontbreken van voldoende recreatie voorzieningen kan een negatieve invloed hebben op de leefbaarheid in dorpen. Natuur en landschap (grootte en belevingswaarde) staan onder druk door vraag naar ruimte vanuit andere beleidsvelden: economie, natuur, energie, klimaatadaptatie. Opkopen van campings door landelijke of internationale bedrijven en de ombouw tot bungalowparken, waardoor weinig ruimte blijft voor vakanties mensen met kleine beurs Onduidelijkheid en tegengestelde belangen over balans tussen natuurbehoud, recreatieve ontwikkeling en leefbaarheid. Vitaliteit verblijfsrecreatie staat onder druk door oneigenlijk gebruik, bijvoorbeeld als huisvesting voor arbeidsmigranten of andere vormen van wonen. Krappe arbeidsmarkt en beschikbaarheid van arbeidskrachten Negatieve publiciteit voor Midden-Groningen door de aardbevingen en windmolens. Dat zorgt voor een slecht imago. Bestedingsniveau van eigen inwoners staat onder druk. Zij zijn ook een belangrijke doelgroep voor de sector. Kaderrichtlijn Water (KWR).
Verwachting is dat door steeds betere waterkwaliteit de groei van waterplanten explosief zal toenemen, en betekent een belemmering van de recreatievaart Beperkingen Natura2000 kan betekenen dat recreatieve activiteiten niet overal meer wordt toegestaan Bodemdaling, waardoor de bevaarbaarheid van de meren onder druk komt te staan
Uitvoeringsagenda 2023-2026
3 Kijk op de toekomst -
-
-
-
29
Slim meeliften op de toeristisch sterke regio’s als Drenthe (natuur, bos en heide) en Friesland (water). Midden Groningen heeft het allemaal. Aanwezigheid agrarische bedrijven: ontwikkelen nevenactiviteit horeca, streekproducten, vergaderen. Programma Groeningen biedt kansen op gebied van recreatie en toerisme. Subsidies Europa, Nederland en provincie: gebruik maken van de financiële mogelijkheden voor bijvoorbeeld infrastructuur, kunstwerken en routeontwikkeling. Veerboot Noorwegen-Nederland biedt mogelijkheden voor toerisme in Midden-Groningen Nabijheid Duitsland. Midden-Groningen is vanuit Duitsland goed bereikbaar en heel dichtbij. Zowel voor de verblijfsrecreant als de vaarrecreant. Imagomonitor biedt aanknopingspunten voor investering in verbetering van het imago van Groningen en kan zo bijdragen aan een positief beeld
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
Uitvoeringsagenda 2023-2026
3 Kijk op de toekomst 3.4
Strategische vraagstukken
De strategische waarde van een externe en interne analyse afzonderlijk is beperkt. De benoemde kansen en bedreigen en sterkten en zwakten krijgen pas betekenis wanneer zij met elkaar worden verbonden. En wanneer er interpretaties worden gedaan en conclusies worden getrokken. De SWOT-analyse maakt duidelijk dat Midden-Groningen sterke punten heeft en er kansen zijn voor de ontwikkeling van de vrijetijdseconomie. Maar er is ook een aantal zwakkere punten en bedreigingen. Wat zijn de belangrijkste strategische vraagstukken voor gemeente Midden-Groningen? De belangrijkste strategische opgaves sluiten aan op de ambitie en doelen van de gemeente Midden-Groningen. Waar willen we naartoe? Strategie is geen automatische uitkomst van een tweedimensionale SWOT-analyse. Het is een zorgvuldig afgewogen balans tussen ambities en doelen (wat willen we), kansen en bedreigingen (wat vraagt de omgeving) en sterke en zwakke punten (waar zijn we goed in).
•
•
•
•
•
DNA en gevarieerd aanbod •
•
Hoe kunnen we ons DNA (zoals erfgoed, natuur, landschap, meren en rust) gebruiken om in te spelen op de groeimarkt toerisme en recreatie (55+, gezinnen met kinderen, eigen inwoners)? Hoe kunnen we ons DNA (zoals erfgoed, natuur, landschap, meren en rust) gebruiken en beleefbaar maken om in te spelen op de trends ‘Weg van de massa’, behoefte aan verhalen, ontspannen
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
30
en onthaasten, vraag naar gezonde en duurzame producten en de spelende mens? Hoe kunnen we ons aanbod van voorzieningen (netwerk fiets- en wandelroutes, evenementen, kleinschalige voorzieningen en voor kinderen) gebruiken om in te spelen op de groeimarkt toerisme en recreatie (55+, gezinnen met kinderen, eigen inwoners)? Hoe kunnen we met ons aanbod van voorzieningen (netwerk fietsen wandelroutes, evenementen, kleinschalige voorzieningen en voor kinderen) gebruiken om in te spelen op de trends ‘Weg van de massa’, behoefte aan verhalen, ontspannen en onthaasten, vraag naar gezonde en duurzame producten en de spelende mens? Hoe kunnen we met ons aanbod van voorzieningen (netwerk fiets- en wandelroutes, evenementen, kleinschalige voorzieningen en voor kinderen) nog beter ontsluiten om in te spelen op de verdergaande digitalisering? Hoe kunnen we het aanbod gevarieerder maken om in te spelen op de groeimarkt toerisme en recreatie (55+, gezinnen met kinderen, eigen inwoners)? Hoe kunnen we het aanbod gevarieerder maken om in te spelen op de trends ‘Weg van de massa’, behoefte aan verhalen, ontspannen en onthaasten, vraag naar gezonde en duurzame producten en de spelende mens? Vaarrecreatie
•
•
Hoe kunnen we ons DNA (zoals erfgoed, natuur, landschap, meren en rust) gebruiken om in te spelen op de herontdekking van vaarrecreatie (in de eigen omgeving)? Hoe zorgen we ervoor dat de vaarrecreant (langer) in MiddenGroningen verblijft?
Uitvoeringsagenda 2023-2026
3 Kijk op de toekomst Verblijfsrecreatie •
•
•
Hoe kunnen we het aantal en de diversiteit van verblijfsrecreatieve bedrijven vergroten om in te spelen op de groeimarkt toerisme en recreatie (55+, gezinnen met kinderen) en zo de verblijfsduur vergroten? Hoe kunnen we het aantal en de diversiteit van verblijfsrecreatieve bedrijven vergroten om in te spelen op de trends ‘Weg van de massa’, behoefte aan verhalen, ontspannen en onthaasten, vraag naar gezonde en duurzame producten en de spelende mens? Hoe kunnen we verschillende soorten verblijfsrecreatieve bedrijven behouden voor de toerist en eigen inwoner met een kleine beurs?
31 Duurzame en gastvrije bedrijven
• •
Hoe kunnen we bedrijven helpen (investeringen, digitalisering, innovatie) om een kwalitatief en passend aanbod te ontwikkelen en te behouden? Hoe kunnen we bedrijven helpen om voldoende personeel aan te trekken, op te leiden en te behouden om de continuïteit te waarborgen en groei van de vrijetijdseconomie mogelijk te maken? Ecosysteem en samenwerking
•
•
Hoe kunnen we de samenwerking (lokaal, regionaal en provinciaal) tussen en met ondernemers, gemeente(n) en partners (regio) versterken om een volwaardig toeristische ecosysteem en vrijetijdssector te realiseren? Hoe kunnen we ons DNA en aanbod verbinden (lokaal, regionaal en provinciaal) om een volwaardig toeristische ecosysteem en vrijetijdssector te realiseren? Waardevol toerisme
•
Hoe kunnen we toerisme en recreatie zodanig ontwikkelen dat het bijdraagt aan gemeentelijke doelen op het gebied van bijvoorbeeld duurzaamheid, leefbaarheid en mobiliteit en ervoor zorgt dat ze in balans zijn? Herkenbaar en eenduidig profiel
•
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
Hoe kunnen we de kracht van Merk Groningen gebruiken om de bekendheid van Midden-Groningen als vakantie-, vaar- en recreatiebestemming te vergroten en een eenduidig en herkenbaar profiel te ontwikkelen voor kansrijke gebieden en thema’s?
Uitvoeringsagenda 2023-2026
3 Kijk op de toekomst 3.5
Confrontatiematrix Sterkten > Kansen:
1.
32
Groeien
Zwakten > Kansen:
Verbeteren
Stimuleren waterrecreatie. Goede bereikbaarheid meren, goede
1.
bevaarbaarheid meren en waterwegen en goede voorzieningen
2. Verbeteren marketing, informatievoorziening en onderzoek realiseren
2. Cultureel erfgoed combineren met fiets- en wandelroutes en evenementen 3. Aanbod afstemmen op de steeds groeiende groep 55+ en gezinnen met
toeristische informatiepunten 3. Samenwerken met de ondernemers, organiseren (netwerk) bijeenkomsten
kinderen
en daarmee verbeteren organisatiekracht en ondernemerschap. Ook
4. Bijzonder overnachten stimuleren op bestaande bedrijven, maar ook ruimte
samenwerken verbeteren tussen ondernemers, organisatoren evenementen,
bieden voor bijzondere overnachtingsvormen bij nieuwvestiging. 5. Bijzondere ervaringen, (meerdaagse) evenementen en activiteiten stimuleren
dorpsbelangen en andere belanghebbenden 4. Stimuleren bijzondere bedrijvigheid en ondersteunen bedrijven bij
passend bij de unique selling points: rust, ruimte, stilte, duisternis. Alles in balans met natuur en cultuur.
toekomstplannen waarbij diversiteit gewaarborgd is (niet meer van hetzelfde) 5. Verbeteren dienstverlening aan bedrijven (“gemeente als bondgenoot”
6. Samenwerking in de regio (provincie, TBO’s, gemeenten etc) = randvoorwaarde/uitgangspunt/middel
Verbeteren onderhoudsniveau bestaande voorzieningen
middels ja, mits houding en ondersteunen in kansen en mogelijkheden) 6. Verbeteren aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt
S: Aansprekend cultureel erfgoed / interessante en vele culturele evenementen
Z:
Weinig aanbod en weinig gevarieerd aanbod verblijfsrecreatie.
S: Rust, ruimte, stilte, duisternis/uitgebreid netwerk fiets-wandel/beleefbare en unieke natuur en
Z:
Openingstijden zijn vaak beperkt
landschap
Z:
Weinig voorzieningen vaarrecreatie
S: Bekende en mooie meren
Z:
Onderhoudsniveau van voorzieningen en openbare ruimte is niet altijd op orde
S: Uitstekende bereikbaarheid
Z:
Marketing en informatievoorziening onvoldoende (Heldere profilering ontbreekt, Midden-
S: Karakteristieke kleinschalige voorzieningen/voldoende ruimte voor nieuwe vestiging
Groningen heeft geen (fysieke) toeristische informatiepunten, weinig financiële middelen en
S: Stevige organisatie MMG
ontbreken overzicht routes etc)
K: Toerisme groeimarkt/ groep 55+/groei RGA/groei camper en caravan/hippisch toerisme
Z:
Investeringsmogelijkheden van bedrijven soms beperkt
K: Toeristen stad Groningen/
Z:
Onbekendheid (lage naambekendheid) Midden-Groningen en provincie Groningen
K: Weg van de massa/bijzondere overnachtingen/ontspannen en onthaasten/Homo Lundens/
Z:
Lage organisatiekracht ondernemers
verhalen/gezonde en duurzame producten K: Prov samenwerking promotie
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
Uitvoeringsagenda 2023-2026
3 Kijk op de toekomst
Confrontatiematrix Sterkten > Bedreigingen:
1.
33
Verdedigen
Zorgen voor gezonde vrijetijdssector. Dat betekent sturen op variatie in aanbod (niet meer van hetzelfde) en op een gezonde bedrijfsmatige exploitatie
Zwakten > Bedreigingen: Ombuigen 1.
Ervaar de energietransitie (het verhaal van Groningen en energie: de gevolgen van gaswinning en ontwikkeling energielandschappen)
2. Zorgen voor balans tussen toerisme, natuur en landschap 3. Zorgen voor een gevarieerd aanbod binnen de verblijfsrecreatie, waardoor ook aanbod beschikbaar blijft voor mensen met een kleine beurs B: Gebrek aan balans: groei stroom recreanten en toeristen, waardoor natuur en landschap onder druk B: Oneigenlijk gebruik verblijfsrecreatie B: Krappe arbeidsmarkt B: Negatieve publiciteit Midden-Groningen B: Bestedingsniveau eigen inwoners onder druk
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
Uitvoeringsagenda 2023-2026
34
4
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
Uitvoeringsagenda 2023-2026
4 Ambitie en strategie 4.1
Ambitie
We gaan ons de komende jaren inzetten voor een volwaardige vrijetijdsector. We gaan voor een groeiende en vitale vrijetijdseconomie. Deze economie draagt bij aan een prettig en gezond woon-en leefklimaat voor onze eigen inwoners. We willen ook een aantrekkelijke bestemming zijn voor inwoners van onze buurgemeenten en toeristen en dagjesmensen die van verder komen. Ze komen graag terug en willen langer in onze gemeente verblijven. Dat willen we bereiken met een aantrekkelijk en kwalitatief aanbod dat aansluit bij het MiddenGroninger DNA. Brede welvaart We gaan voor brede welvaart. De ontwikkeling van de vrijetijdssector is goed voor onze eigen bewoners (en in de regio), bezoekers en bedrijven. Het biedt inwoners en bezoekers een aantrekkelijk aanbod om te ontspannen en te recreëren. Inwoners van alle dorpen en wijken hebben de mogelijkheid om in de eigen omgeving te fietsen, wandelen en/of varen. We willen dat recreatie en toerisme een bijdrage levert aan het welzijn en een gezonde leefwijze van onze inwoners. Daarnaast kan (cultuur)recreatie bijdragen aan de trots op de eigen regio en kan de sociale binding versterken. Verder schept een groeiende vrijetijdseconomie banen en levert het inkomsten op voor onze ondernemers. We willen dat de werkgelegenheid groeit waarbij aandacht is voor inzet van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.
Verder willen we dat bestedingen toenemen. En we willen dat de vrijetijdseconomie bijdraagt aan de leefbaarheid en het voorzieningenniveau in de kernen. Bijvoorbeeld als het gaat om de lokale supermarkt en horeca.
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
35
Waardevol en duurzaam toerisme We gaan voor waardevol en duurzaam toerisme. Er is een goede balans nodig tussen het economisch voordeel, de draagkracht van de natuur en het landschap en het draagvlak onder bewoners. Dat vraagt in sommige gevallen om een afweging tussen verschillende belangen. Het uitgangspunt is een goede balans in de uitwerking van plannen. Toerisme is geen doel op zich. Het gaat om meer dan alleen economische ontwikkeling. Het biedt kansen voor andere onderwerpen. Recreatie en toerisme kan bijdragen aan leefbaarheid, gezondheid, horeca, kunst, cultuur, erfgoed, mobiliteit en natuur. Het biedt ook kansen voor de verbreding of eventueel transitie van de landbouw. De ontwikkeling van de vrijetijdssector kan hier in samenhang een bijdrage aan leveren. Tot slot willen we in gemeente Midden-Groningen een aantrekkelijk vestigingsklimaat realiseren. Een sterke vrijetijdsector kan bijdragen aan het behouden en aantrekken van nieuwe bedrijven en inwoners. Daarbij zien we voor de inwoners en ondernemers in onze gemeente een rol. Juist zij zijn de ambassadeurs van onze gemeente! Sterk DNA, aantrekkelijk aanbod We bouwen verder aan een sterke vrijetijdssector. Het natuurlijke en culturele landschap legt een stevig fundament voor de ontwikkeling van de vrijetijdseconomie in Midden-Groningen. We hebben in ons gebied uitgestrekte, aaneengesloten natuur.
Er zijn meren, kanalen, goed ontsloten waterwegen voor waterrecreatie en een goed fiets- en wandelnetwerk. Daarnaast is er veel en goed beleefbaar cultuurhistorisch erfgoed, zoals borgen, molens, kerken, boerderijen en architectonisch
Uitvoeringsagenda 2023-2026
4 Ambitie en strategie bijzondere gebouwen. Kortom we willen de natuur, het landschap en de kernen aantrekkelijker, goed beleefbaar en levendiger maken met routes, erfgoed, musea en evenementen die aansluiten bij het Midden-Groninger DNA. We hebben genoeg verhalen om te vertellen. Samenhang en samenwerken: provinciaal,
regionaal en lokaal
Samenhang en samenwerken zijn belangrijk. Onze ambities zijn in lijn met beleidskaders en uitgangspunten van onze eigen gemeente. Voorbeelden zijn Het Kompas, het lokale programmaplan Hart voor Midden-Groningen en het evenementenbeleid. Dit geldt ook voor de visie Vrijetijdseconomie van de provincie Groningen. Verder is samenwerking belangrijk om de vrijetijdssector te ontwikkelen. Daarvoor is het nodig dat alle betrokken partijen elkaar vinden, gezamenlijk plannen maken, individuele plannen aan elkaar verbinden en die ook uitvoeren. Het gaat bijvoorbeeld om ondernemers in horeca, recreatie en toerisme, culturele ondernemers, vrijwilligers, onderwijs en organisaties zoals Groninger Landschap, Staatsbosbeheer en Marketing Groningen en Marketing Midden-Groningen. En daarbij horen natuurlijk ook onze inwoners. Aansprekende (kleine) culturele initiatieven kunnen samen een krachtig geheel vormen, zoals het kunstzinnig familiefestival ‘Art Carnivale’ in Steendam, Roeg Klassiek in ‘t Roegwold en ‘Watervloot’ in Hoogezand. Daarbij benutten we kansen in Groeningen, de regio Groningen-Assen, bij Meerstad, bij de Innovatiewerkplaatsen en bij het NPG-bureau. Alleen ga je sneller, samen kom je verder.
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
4.2
36 Ruimtelijke kwaliteit en ruimte voor ondernemerschap
De meren, natuurgebieden, agrarische landschappen, historische linten, erfgoed en dorpen zijn de basis voor recreatie en toerisme. We willen deze kwaliteiten behouden en versterken. Verder willen we de kwaliteit van de woon- en leefomgeving versterken. Ook willen we bouwen aan een sterke vrijetijdssector. Zodat meer inwoners en mensen van buiten de regio onze gemeente kunnen ontdekken en beleven. We denken dat op veel plekken groei mogelijk is. Maar niet alle plekken kunnen een grote druk van recreanten en toeristen aan. Daarom is het uitgangspunt een goede balans. We willen dat toeristisch recreatieve ontwikkelingen in balans zijn met de leefbaarheid van omwonenden, natuur en (agrarisch) landschap. Voor het realiseren van onze ambities uit deze visie is een ruimtelijk kader gewenst. Deze visie geeft aan waar we met de recreatieftoeristische sector naar toe willen. De huidige ruimtelijke kaders zijn nu leidend voor nieuwe ontwikkelingen en initiatieven. In februari 2022 is het bestemmingsplan Buitengebied Midden-Groningen door de gemeenteraad vastgesteld. In de voorbereiding van dit nieuwe bestemmingsplan is gewerkt aan het vernieuwen van beleidsnotities voor het buitengebied. In december 2021 heeft het college onder andere de beleidsnotities ‘Kamperen Buitengebied’ en ‘Kleinschalige bedrijvigheid Buitengebied’ vastgesteld.
Deze beleidsnotities zijn onderdeel van de regels van het bestemmingsplan Buitengebied Midden-Groningen Gemeente Midden-Groningen werkt aan een nieuwe omgevingsvisie. In de omgevingsvisie staat in welke gebieden we ruimte willen bieden aan ontwikkelingsmogelijkheden voor verblijfs- en dagrecreatie. Ook
Uitvoeringsagenda 2023-2026
4 Ambitie en strategie biedt de omgevingsvisie een nieuw ruimtelijk beoordelingskader. Dit kader geeft aan wat wel of niet kan, als een initiatief niet past binnen het bestemmingsplan/omgevingsplan. Hierdoor is het ook mogelijk om onderbouwd af te wijken van het bestemmingsplan/omgevingsplan. We hebben voldoende ruimte nodig voor ondernemerschap. Ons vertrekpunt is ‘Ja, mits’. We willen actief meedenken. Natuurlijk moeten nieuwe initiatieven bijdragen aan de ambitie en doelen van deze visie Vrijetijdseconomie en aan de waarden zoals straks opgenomen in de omgevingsvisie. We gaan een handreiking maken voor nieuwe initiatieven. De handreiking dienst als uitnodiging voor initiatiefnemers en is een eerste afwegingskader. Het beschrijft welke initiatieven en ontwikkelingen we graag zien en niet zien in onze gemeente. Dat doen we voor bijvoorbeeld verblijfsrecreatie, attracties, horeca en evenementen. Daarnaast beschrijft het ruimtelijke en andere voorwaarden. Zo kunnen initiatiefnemers een eerste toets doen.
4.3
Relatie met andere onderwerpen
Deze visie staat in verbinding met andere onderwerpen binnen de gemeente. Recreatie en toerisme staat niet op zichzelf. Het gaat ook over bijvoorbeeld natuur, gezondheid, landbouw, detailhandel en duurzaamheid. Verbinding en samenwerking zijn nodig om onze ambities waar te maken. Daarom willen we intern en extern actief samenwerken. Hieronder staat een overzicht van verbindingen met andere onderwerpen.
37
Economie - Evenementenbeleid - Detailhandelsvisie en uitvoeringsprogramma - Landbouw - Onderwijs en arbeidsmarkt - Circulair ondernemen Sociaal domein - Gezondheid - Welzijn - Inclusieve samenleving - Onderwijs (Natuur- en milieueducatie) Deelname maatschappij - Sport en bewegen Cultuur - Cultureel erfgoed - Cultuurhistorie - Kadernota Cultuur Gebiedsregie - Dorpsplannen (NPG-project) Veiligheid - Preventie, toezicht en handhaving Mobiliteit - Openbaar vervoer - Fietspaden - Pontverbinding
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
Uitvoeringsagenda 2023-2026
4 Ambitie en strategie Ruimte - Omgevingsvisie - Omgevingsplannen - Bestemmingsplan Buitengebied - Beleidsnotities ‘Kamperen Buitengebied’ en ‘Kleinschalige bedrijvigheid Buitengebied’ - Gebiedsontwikkeling Openbare ruimte - Beleidsplan openbare verlichting 2021-2025
38
4.4.1 Buitenruimte op orde Midden-Groningen heeft inwoners, recreanten en toeristen veel te bieden. Het landschap, de natuur en de meren zijn zeer geschikt om te wandelen, fietsen en/of te varen. We hebben een uitstekende bereikbaarheid over de weg, water en spoor. En we hebben een netwerk van fiets- en wandelroutes. Onze buitenruimte is zeer geschikt voor actieve recreatie. Dat is ook belangrijk voor de gezondheid van onze inwoners. Daarnaast hebben we niet echt veel buitenspeelactiviteiten voor kinderen.
Duurzaamheid - Duurzaamheidsvisie - Laadvisie gemeente Midden-Groningen - Duurzaam landschap – natuur, biodiversiteit en landschap - Duurzaam ondernemen - Duurzame energievoorziening – Transitievisie warmte
4.4
Opgaves voor Midden-Groningen
We hebben een ambitie voor 2030. Om die ambitie handen en voeten te geven zien we vijf belangrijke opgaves. Deze hebben we vertaald naar vijf ontwikkellijnen. Dat is de koers voor de komende vier jaren. 1. Buitenruimte op orde 2. Aantrekkelijk en beleefbaar aanbod: DNA en verhalen 3. Toekomstbestendige vrijetijdssector 4. Profilering DNA en informatievoorziening 5. Samenwerken aan de toekomst
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
Uitvoeringsagenda 2023-2026
4 Ambitie en strategie Het onderhoudsniveau van voorzieningen is niet altijd op orde. Bijvoorbeeld als het gaat om (halfverharde) fiets- en wandelpaden, parkeerplekken, havens en beschoeiingen. Ook zijn er weinig rustpunten in het netwerk. Voor de vaarrecreatie zijn er kansen voor nieuwe vaarverbinding vanaf het Zuidlaardermeer naar het Woldmeer. Daarnaast zijn er beperkte inen uitstapplaatsen voor kano’s en beperkte aanlegmogelijkheden voor passanten. Verder vraagt de ontwikkeling van Meerstad mogelijk om een uitbreiding en/of aanpassing van het wandel-, fiets- en vaarnetwerk. Doel We willen een goede toegankelijkheid van de buitenruimte in MiddenGroningen voor onze eigen inwoners en bezoekers. Zodat jong en oud actief kan recreëren en natuur, cultuur en landschap kunnen beleven. Dit betekent: • Actueel, dekkend en veilig wandel-, fiets- en vaarnetwerk, ook richting stad Groningen. • Buitenruimte op orde, toegankelijk en bereikbaar. Mogelijkheden om natuur, water en landschap te beleven. • Goede bereikbaarheid van en verbindingen tussen meren, goede bevaarbaarheid meren en waterwegen en goede voorzieningen langs de routes zoals havens • Goede mogelijkheden om te zwemmen op de daarvoor aangewezen plekken • Routestructuren passend bij de doelgroepen, cultureel erfgoed en verhalen koppelen aan routes.
• Bereikbaarheid voorzieningen en evenementen met openbaar vervoer • Bereikbaarheid voorzieningen voor mensen met een beperking (inclusiviteit)
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
39
4.4.2 Aantrekkelijk en beleefbaar aanbod: DNA en verhalen Midden-Groningen heeft een aansprekend landschap en cultureel erfgoed met een verhaal. Grote publiekstrekker is de Fraeylemaborg. Daarnaast herbergt onze gemeente talloze borgen, monumentale panden, molens, historische kerken, industrieel erfgoed en lintdorpen. Allemaal met een verhaal. En we hebben vele interessante culturele evenementen. Voorbeelden zijn de vele fairs en andere activiteiten bij de Fraeylemaborg, Art Carnivale, Schildweek, Roeg Klassiek, Dag van het Park en Watervloot. Tegelijkertijd is de historie van onze natuur, landschap en cultureel erfgoed en evenementen onvoldoende ontsloten en beleefbaar. Zo ontbreekt er bijvoorbeeld een overzicht van alle routes, ommetjes, rustplekken en bezienswaardigheden in onze gemeente. Doel We willen ons unieke DNA en geschiedenis beleefbaar maken en trots op onze gemeente vergroten. Dit betekent: • Divers productaanbod voor verschillende doelgroepen en wandelen, fietsen en varen. Het aanbod vertelt verhalen over ons DNA en geschiedenis en is gekoppeld aan onze routestructuren. Deze zijn ook digitaal toegankelijk. • Divers aanbod van (meerdaagse) evenementen passend bij onze identiteit. • Meer arrangementen en koppelingen tussen recreatief-toeristische voorzieningen onderling en verbindingen met landbouwbedrijven.
Uitvoeringsagenda 2023-2026
4 Ambitie en strategie
40
4.4.3 Toekomstbestendige vrijetijdssector
4.4.4 Profilering DNA en informatievoorziening
Gemeente Midden-Groningen en beperkt en weinig gevarieerd aanbod verblijfsrecreatie. Zo zijn er weinig goede groepsaccommodaties, is het aantal camperplekken beperkt en zijn er weinig mogelijkheden voor een bijzondere overnachting. Daarnaast is er een klein aantal aanbieders van overnachtingen. De veelal kleinschalige aanbieders maakt sector kwetsbaar. Bijvoorbeeld als het gaat om investeringen, beschikbare beddencapaciteit, digitalisering en innovatie. Ontwikkelen van verblijfsrecreatieve bedrijvigheid is een taak van ondernemers. Dat geldt ook voor de realisatie van overnachtingsmogelijkheden voor campers. Daarnaast zijn openingstijden vaak beperkt in veel horeca, cultureel erfgoed en musea. Tot slot is de organisatiekracht van ondernemers nog laag. Zo zijn nog niet alle toeristische bedrijven lid van Vereniging Marketing Midden-Groningen.
Marketing, promotie en profilering zijn onmisbaar voor het realiseren van onze ambities. We willen meer bezoekers, meer toeristische overnachtingen en een verhoging van de bestedingen. Gelukkig hebben we met Marketing Midden-Groningen een stevige basis. Wel zijn er beperkte financiële middelen voor Marketing Midden-Groningen. Verder heeft Midden-Groningen geen (fysieke) toeristische informatiepunten. Daarnaast zijn onze natuurgebieden, meren en landschappen vaak onbekend als vakantiebestemming of recreatiegebied. Ook is de geschiedenis van vaak onvoldoende ontsloten en beleefbaar. Daarom moeten we investeren in marketing.
Doel We willen een toekomstbestendige gastvrije vrijetijdsector met een gevarieerd aanbod van verblijfs- en dagrecreatie passend bij onze identiteit. Dat betekent: • Hoge kwaliteit en divers aanbod van dag- en verblijfsaanbod door ondernemers: duurzaam, gastvrij en innovatief. • Meer bijzondere vormen van overnachtingen op bestaande en nieuwe bedrijven. Denk aan slapen in erfgoed. • Meer bijzondere ervaringen met belevingswaarde passend bij de unique selling points: rust, ruimte, stilte, duisternis. • Ruimte voor kleine tot middelgrote aanbieders in het buitengebied. • Voldoende gekwalificeerd personeel. • Een gezond ondernemersklimaat binnen de dag- en verblijfsrecreatie.
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
Doel We willen meer bekendheid van Midden-Groningen als aantrekkelijke bestemming door ons te onderscheiden en profileren op basis van ons DNA. Dit betekent: • Bestemmings- en gebiedsmarketing op basis van ons DNA (Merkwaarden) • Samenwerking provinciale marketing en Marketing Midden-Groningen • Goede digitale ontsluiting en vindbaarheid van het vrijetijdsaanbod. • Nog betere informatievoorziening voor bezoekers door bijvoorbeeld toeristische informatiepunten.
Uitvoeringsagenda 2023-2026
4 Ambitie en strategie
41
4.4.5 Samenwerken aan de toekomst We willen een volwaardig vrijetijdssector. Daarvoor is samenwerking en samenhang een belangrijke voorwaarde. Want recreatie en toerisme is een samengesteld product. Veel factoren bepalen samen de aantrekkelijkheid van een bestemming. Denk aan de aanwezigheid van routes, de kwaliteit van natuur en landschap en het aanbod aan verblijfsen dagrecreatie. Dat vraagt om samenwerking tussen verschillende actoren. Van ondernemer tot overheid, van natuurorganisatie tot culturele instelling en van vrijwilligersorganisatie tot boerenbedrijf. Doel We willen actief samenwerken met onze buurgemeenten, op regionaal en provinciaal niveau. En we willen meer samenhang in het toeristischrecreatieve product. Dit betekent: • Samenwerking met omringende/Groninger gemeenten om in te spelen op kansrijke ontwikkelingen zoals Groeningen, vaarrecreatie en Wunderline. • Verbeteren samenwerking met en tussen ondernemers om organisatiekracht, toeristisch product en ondernemerschap te versterken. • Samenwerking Marketing Midden-Groningen en provinciale organisatie verder uitbouwen. Versterken samenwerking ondernemers en Marketing Midden-Groningen.
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
Uitvoeringsagenda 2023-2026
42
5
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
Uitvoeringsagenda 2023-2026
5 Uitvoeringsagenda 5.1
Uitwerking strategie in thema’s en acties, weggezet in termijnen.
Samen met een brede vertegenwoordiging uit de sector is bekeken welke projecten goed aansluiten bij de verschillende strategielijnen. Er zijn veel ideeën ingebracht die bijdragen aan de ontwikkeling van een gezonde vrijetijdseconomie. Ideeën die prima passen bij de verschillende thema’s die in de visie zijn genoemd. Deze ideeën zijn gebundeld in logische, bij de strategielijnen passende acties. Hieronder is per strategielijn aangegeven wat we de komende jaren gaan doen, op welke termijn we met de thema’s aan de slag gaan en wie trekker is. Gelet op de beschikbare personele capaciteit en benodigde financiële middelen hebben we de termijnen verdeeld in kort (1-2 jaar: 2023-2024), middellang (3-4 jaar: 2025-2026) en lang (>4 jaar: 2027 ev). We steken voor dit uitvoeringsprogramma in op een termijn van 4 jaar. We maken iedere 2 jaar de tussenstand op en stellen bij waar nodig, voor het eerst medio 2024. We informeren de gemeenteraad jaarlijks over de voortgang in de lopende projecten. Per thema is ervoor gekozen om de betrokken partijen in beeld te brengen. Niet altijd heeft de gemeente de rol van initiator of kartrekker. Soms zijn dat andere partijen, bijvoorbeeld ondernemers of Marketing Midden-Groningen en treedt de gemeente op als ondersteunende partij.
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
43
5.1.1 Buitenruimte op orde Zoals in paragraaf 4.2.1 ook al is aangegeven is het onderhoudsniveau van voorzieningen niet altijd op orde. Het onderhoudsniveau van de omgeving en van de voorzieningen is de basis van het toeristisch product. Het is de eerste indruk die een bezoeker krijgt en die is veelal bepalend voor mogelijke vervolgbezoeken. Voor een aantal onderwerpen geldt dat we onderzoeken willen laten uitvoeren naar de staat van onderhoud, veiligheid en beleefbaarheid. Denk hier bijvoorbeeld aan onderzoek naar onderhoud, veiligheid, beleefbaarheid van het recreatieve fietsnetwerk, onderzoek naar realiseren van zogenaamde TOPS (toeristische opstaplocaties) in combinatie met oplaadpunten voor elektrische auto’s en fietsen of onderzoek naar mogelijkheden om de bedieningstijden van de bruggen te verruimen. Daarnaast is een aantal projecten benoemd, waar inmiddels gewerkt wordt aan een projectplan. Denk hierbij aan de vervanging van het pontje bij het Zuidlaardermeer, de verbetering van de haven Zuidbroek of de realisatie van een surfstrand aan de Roegeweg in Steendam. In onderstaande tabel staat aangegeven op welke termijn de zaken worden opgepakt en welke partijen daarbij worden betrokken.
Uitvoeringsagenda 2023-2026
5 Uitvoeringsagenda
44
Daarnaast is een aantal projecten benoemd, waar inmiddels gewerkt wordt aan een projectplan. Denk hierbij aan de vervanging van het pontje bij het Zuidlaardermeer, de verbetering van de haven Zuidbroek of de realisatie van een surfstrand aan de Roegeweg in Steendam. In onderstaande tabel staat aangegeven op welke termijn de zaken worden opgepakt en welke partijen daarbij worden betrokken.
In onderstaande tabel staat aangegeven op welke termijn de zaken worden opgepakt en welke partijen daarbij worden betrokken.
Thema
Actie
Verleggen fietsroute “Rondje Zuidlaardermeer” en vervanging pontje over Drents Diep
Actueel, dekkend en veilig wandel-, fiets- en vaarnetwerk
Termijn (kort/middel/lang)
2023
Gemeente Gemeenten Tynaarlo, Groningen, provincie Groningen, Het Groninger Landschap (HGL) Gemeente
Verbeteren haven Zuidbroek excl. gebouwen
2023/2024
Onderzoek kwaliteit, veiligheid, aanwezigheid voorzieningen (bankjes, horeca etc) en beleefbaarheid fietsnetwerk Onderzoek naar veilige en goed onderhouden (kano en vis) steigers
2023/2024
Gemeente Routebureau Groningen
2022/2023
Gemeente Eigenaren steigers Gemeente Marketing Midden Groningen Routebureau Groningen
2023/2024 Inventariseren bestaande (thema)routes
Buitenruimte op orde, toegankelijk en bereikbaar
Betrokken partijen
Jaarlijkse bijdrage Routebureau onderhoud wandel- en fietsnetwerk en beheer www.routesingroningen.nl Onderhoud Wandel- en fietsnetnetwerk door aannemer (borden etc)
Doorlopend
Opstellen Havenbeleid
2023/2024
Gemeente
Realisatie surfstrand Roegeweg Steendam incl. beschoeiing stranden
2023/2024
Gemeente
Herstellen nutsvoorzieningen Slochterhaven
2023/2024
Gemeente
Onderzoek naar logische toeristische “opstaplocaties” icm noodzakelijke voorzieningen (parkeren, oplaadpunten, informatievoorziening etc) Aandacht voor veiligheid bij parkeervoorzieningen, wandelgebieden en bossen
2025/2026
Gemeente Terrein eigenaren
Doorlopend
Gemeente
Toegankelijk maken van aantal voorzieningen waar sprake is van onderhoud voor mensen met een beperking Eenheid in bebording (info, routes, toeristische bedrijven, erfgoed)
2025/2026
Gemeente
2023/2024
Herinrichting noordzijde Zuidlaardermeer (beleefpark en entree strand incl. toegankelijk en bereikbaarheid strand en water voor mensen met een beperking)
2023/2024
Gemeente Marketing MiddenGroningen Ondernemer Gemeente (ondersteunend) Gemeente Inwoners Ondernemer Routebureau Marketing MiddenGroningen Gemeente Ondernemers Marketing MiddenGroningen Gemeente NS HGL
2023/2024
Ontwikkelen (thematische) beleefpaden en -omgevingen
2027 ev
Vaarverbindingen Woldmeer-Zuidlaardermeer en Slochteren-Schildmeer
Goede bereikbaarheid meren, goede bevaarbaarheid meren en waterwegen en goede voorzieningen langs de routes
2027 ev
2027 ev
Ontwikkelen passantenhaven bij Martenshoek en historische scheepswerf Onderzoek ruimere bedieningstijden bruggen Aandacht voor waterplantenproblematiek in meren en waterwegen
Goede mogelijkheden om te zwemmen op daarvoor aangewezen plekken
Doorlopend
(onderscheidend) meubilair op logische locaties aan de routes
Realisatie fiets- en wandelbrug over spoor bij Kolham (verwijderen 2 NABO’s)
Zorgen voor goed onderhouden en voldoende hoge (spoor)bruggen
Onderzoek gemeentelijke zwemstranden (incl. voorzieningen toilet etc) • Zuidlaardermeer • Schildmeer • Ruitershorn • Botjes zwembaai • Zwaneveldsgat • Borgmeren Points of interest koppelen aan wandel- en fiets netwerken Ontwikkelen routes die Roegwold en Zuidlaardermeer verbinden
Routestructuren passend bij de doelgroepen, cultuur erfgoed en verhalen koppelen aan routes
Ontwikkelen aansprekende themaroutes Opnemen meer vrijliggende onverharde paden in wandelnetwerk (aanpassen wandelnetwerk) Realiseren nieuwe fietspad dicht bij Zuidlaardermeer in nog te ontwikkelen natuurgebied Wolfsbarge Onderzoek haalbaarheid recreatieve voorzieningen uit de Groene Compagnie
2027 ev 2027 ev 2023/2024 Doorlopend
2023/2024
2025/2026 2023/2026
2023/2026 2027 ev 2027 ev
2023/2024
Gemeente NS Watersportverbond Gemeente Inwoners Historische scheepswerf Gemeente BWRI Terrein eigenaar Waterschap Ondernemers Gemeente Gemeente
Gemeente Marketing Midden-Groningen Routebureau Groningen Gemeente Marketing MiddenGroningen Routebureau Groningen Gemeente Marketing Midden-Groningen Routebureau Groningen Routebureau Groningen Gemeente SBB HGL Terrein eigenaren Gemeente
o.a. A-7 visie
34
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
Uitvoeringsagenda 2023-2026
5 Uitvoeringsagenda 5.1.2
5.1.2 Aantrekkelijk en beleefbaar aanbod: DNA en verhalen Midden-Groningen heeft een grote verscheidenheid aan cultureel en industrieel erfgoed met hun unieke verhalen, een aanzienlijk aantal evenementen, een dekkend fiets- en wandelnetwerk en prachtige mogelijkheden om te varen. Al deze componenten kunnen bijeen worden gebracht in verrassende nieuwe producten, arrangementen en themaroutes. In onderstaande tabel laten we zien welke acties we ondernemen om dat aanbod te vervatten in verhalen, voorzieningen en routes.
Aantrekkelijk en beleefbaar aanbod: DNA en verhalen
Midden-Groningen heeft een grote verscheidenheid aan cultureel en industrieel erfgoed met hun unieke verhalen, een aanzienlijk aantal evenementen, een dekkend fiets- en wandelnetwerk en prachtige mogelijkheden om te varen. Al deze componenten kunnen bijeen worden gebracht in verrassende nieuwe producten, arrangementen en themaroutes. In onderstaande tabel laten we zien welke acties we ondernemen om dat aanbod te vervatten in verhalen, voorzieningen en routes. Thema
Actie
Inventarisatie bestaand aanbod
In kaart brengen volledig aanbod aan beschikbare routes en voorzieningen
Zorgen voor divers productaanbod en verhalen
Onderzoek toegankelijkheid voorzieningen voor minder validen Realiseren voldoende mogelijkheden voor evenementen (bijv. Gorechtpark en Tripbos) Uitwerken nieuwe “schatten”, bijv. scheepsbouw, karton/papier, aardappelmeel, Aletta Jacobs)
Evenementen passen bij onze identiteit Meer arrangementen en koppelingen tussen voorzieningen
Termijn (kort/middel/lang)
Betrokken partijen
2023/2024
Gemeente Marketing Midden-Groningen Routebureau Gemeente Ondernemers
2025/2026 2027 ev 2025/2026
Realiseren locaties waar kinderen (feestjes, scholen) hele dag kunnen verblijven
2027 ev
Betaalde samenwerking met Arthuur routeverhalen
2023/2024
Opstellen stimuleringsregeling meerdaagse evenementen – seizoensverlenging – per doelgroep (subsidieregeling) Stimuleren meer gezamenlijke arrangementen Stimuleren samenwerking tussen organisaties
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
45
2023-2024
Doorlopend Doorlopend
Terreineigenaren Gemeente Gemeente Marketing Midden-Groningen Eigenaren ‘schatten’ Ondernemers Gemeente Ondernemers Gemeente Gemeente Gemeente Marketing Midden-Groningen Ondernemers, organisaties Gemeente Marketing Midden-Groningen Ondernemers, organisaties
Uitvoeringsagenda 2023-2026 36
5.1.3
Toekomstbestendige vrijetijdssector
Wij willen als gemeente ondernemers faciliteren in een gezonde bedrijfsvoering. Uitbreiding van bestaande bedrijven, aanpassingen aan de eisen van tegenwoordig horen daarbij. Ook bijzondere vormen van verblijfsrecreatie. Wij gaan kijken naar mogelijkheden om bijzonder overnachten mogelijk te maken. Ook uitbreiding met nieuwe bedrijvigheid bekijken we met een ja mits houding. Mits passend bij het DNA van ons gebied en passend in het in 2021 vastgestelde kampeerbeleid. Bij bedrijfsontwikkeling, bestaand en nieuwvestiging is het uitgangspunt bedrijfsmatige recreatieve exploitatie hetgeen bijdraagt aan een gezonde en toekomstbestendige vrijetijdssector. Waar mogelijk sluiten we aan op projecten uit uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie van de
5 Uitvoeringsagenda 5.1.3 Toekomstbestendige vrijetijdssector Wij willen als gemeente ondernemers faciliteren in een gezonde bedrijfsvoering. Uitbreiding van bestaande bedrijven, aanpassingen aan de eisen van tegenwoordig horen daarbij. Ook bijzondere vormen van verblijfsrecreatie. Wij gaan kijken naar mogelijkheden om bijzonder overnachten mogelijk te maken. Ook uitbreiding met nieuwe bedrijvigheid bekijken we met een ja mits houding. Mits passend bij het DNA van ons gebied en passend in het in 2021 vastgestelde kampeerbeleid. Bij bedrijfsontwikkeling, bestaand en nieuwvestiging is het uitgangspunt bedrijfsmatige recreatieve exploitatie hetgeen bijdraagt aan een gezonde en toekomstbestendige vrijetijdssector. Waar mogelijk sluiten we aan op projecten uit uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie van de provincie Groningen, Noorderpoort en Grobusiness zoals Gateway to Hospitality en Project ‘Lekker leren werken’.
provincie Groningen, Noorderpoort en Grobusiness zoals Gateway to Hospitality en Project ‘Lekker leren werken’. Thema
Actie
Hoge kwaliteit en divers Divers aanbod verblijf- en dagrecreatie (waaronder meer aanbod betaalde camperplekken) Afstemmen openingstijden horeca, cultureel erfgoed, musea en verblijfsrecreatie Bijzondere vormen van overnachten en ervaringen Ruimte voor kleine tot middelgrote aanbieders in het buitengebied Gezond ondernemersklimaat
5.1.4
Bijzonder overnachten mogelijk maken (op het water/in de natuur/in erfgoed) Nieuwe ondernemers met bijzonder en aanvullend aan bestaand, passend bij DNA van Midden-Groningen
Termijn (kort/middel/lang)
Doorlopend Doorlopend Doorlopend Doorlopend
Betrokken partijen
Ondernemers (initiatief) Gemeente (faciliterend en sturend) Ondernemers met musea en erfgoed Ondernemers Gemeente (faciliterend) Ondernemers Gemeente
Toekomstbestendige en bedrijfsmatige exploitatie verblijfsrecreatie
Doorlopend
Ondernemers Gemeente
Integrale benadering van plannen
Doorlopend
Gemeente
Meer ruimte voor ondernemen – ruimere flexibeler regels
2025/2026
Gemeente
Onderscheiden: onze gemeente gaat voor bijv. fairtrade certificering
2025/2026
Gemeente
Aandacht voor oneerlijke concurrentie
Doorlopen
Gemeente
Opstellen handreiking voor ondernemers
2023/2024
Gemeente
Profilering DNA en informatievoorziening
Onbekend maakt onbemind. Dat geldt ook voor onze gemeente. Ons gebied heeft zoveel te bieden aan toeristen en recreanten, wat tot nu toe onvoldoende voor het voetlicht is gebracht. Mede door de bezuinigingen van een aantal jaren geleden heeft Marketing Midden-Groningen beperkte financiële middelen tot haar beschikking. Daardoor is het niet mogelijk geweest om volop in te zetten op marketing en informatievoorziening. Maar met die beperkte middelen hebben zij de afgelopen periode al wel een goede basis gelegd, die de komende jaren verder uitgebouwd moet worden. Willen we echt het verschil gaan maken en recreanten en toeristen meenemen in onze verhalen, dan zullen we ook echt moeten investeren in regiomarketing en informatievoorziening. De provincie van haar kant investeert in de marketing van Groningen, gemeenten in de regiomarketingorganisaties. Samen kunnen we de provincie én de regio’s op een goede wijze op de kaart zetten. Een eerste aanzet daartoe is al gezet door de ontwikkeling van één gezamenlijk platform en een uniforme herkenbare uitstraling. De volgende stap is het leggen van een stevig fundament onder de organisatie en slagkracht van Marketing Midden-Groningen en de samenwerkende organisaties. 37
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
Uitvoeringsagenda 2023-2026
46
5 Uitvoeringsagenda 5.1.4 Profilering DNA en informatievoorziening Onbekend maakt onbemind. Dat geldt ook voor onze gemeente. Ons gebied heeft zoveel te bieden aan toeristen en recreanten, wat tot nu toe onvoldoende voor het voetlicht is gebracht. Mede door de bezuinigingen van een aantal jaren geleden heeft Marketing Midden-Groningen beperkte financiële middelen tot haar beschikking. Daardoor is het niet mogelijk geweest om volop in te zetten op marketing en informatievoorziening. Maar met die beperkte middelen hebben zij de afgelopen periode al wel een goede basis gelegd, die de komende jaren verder uitgebouwd moet worden.
47
In onderstaand overzicht wordt aangegeven wat er zoal moet gebeuren en welke partners daarbij betrokken zijn. De goede samenwerking met ondernemers, musea en evenementenorganisaties, cultuursector en erfgoed organisaties, maar ook met Visit Groningen, Routebureau Groningen en de omliggende regio organisaties is hierbij cruciaal. Thema
Bestemmings- en gebiedsmarketing
Samenwerking marketingorganisaties
Informatievoorziening
Willen we echt het verschil gaan maken en recreanten en toeristen meenemen in onze verhalen, dan zullen we ook echt moeten investeren in regiomarketing en informatievoorziening. De provincie van haar kant investeert in de marketing van Groningen, gemeenten in de regiomarketingorganisaties. Samen kunnen we de provincie én de regio’s op een goede wijze op de kaart zetten. Een eerste aanzet daartoe is al gezet door de ontwikkeling van één gezamenlijk platform en een uniforme herkenbare uitstraling. De volgende stap is het leggen van een stevig fundament onder de organisatie en slagkracht van Marketing Midden-Groningen en de samenwerkende organisaties.
Actie
• • • • • • • • • • • •
DNA Midden-Groningen uitdragen Spotjes op TV + betaalde socials Uitnutten social media Herkenbaarheid Opzetten specifieke campagnes Uitbrengen jaarlijks magazine Ambassadeurs op beurzen Videoproducties Duitse markt Route promotie Bekendheid geocaching Doelgroepen scenario
• • •
Nauwere samenwerking in de regio Nauwere samenwerking Visit Groningen Samenwerking Routebureau Groningen
• • • • • • •
Ontwikkelen platform of app In kaart brengen accommodaties (en verbinden) In beeld brengen rolstoelvriendelijke locaties Points of interest koppelen aan GPS-locaties Onderscheiden: terrassen, horeca kaart aan koppelen Planning wanneer een grote boot te water gaat Promoten activiteiten in en om de dorpen (bijv. voedselparken en dorpsrandparken) Magazine + digitaal Aandacht voor bekendheid ondernemers, dorpshuizen Alle fiets- en wandel en paardrijroutes + toerisme, strand en musea op 1 kaart, zodat je de app kunt downloaden Mogelijkheden en scenario’s realiseren Toerist info locaties (o.a. Bibliotheek/Huis van cultuur en bestuur/dorpshuizen/ondernemers) Displays bij ondernemers en op diverse toeristische locaties om aanbod zichtbaar te maken Digitale informatie zuilen
• • • Onderzoek Tourist info kantoren
• • •
Termijn (kort/middel/lang)
2023/2026
Doorlopend
2023/2026
2023/2024
Betrokken partijen
Marketing Midden-Groningen Gemeente (faciliterend) Ondernemers Culturele organisaties Erfgoed organisaties Musea Routebureau Groningen
Marketing Midden-Groningen Regio marketingorganisaties Visit Groningen Routebureau Groningen Marketing Midden-Groningen Gemeente (faciliteert) Ondernemers Culturele organisaties Erfgoed organisaties Musea
Gemeente Marketing Midden Groningen
In onderstaand overzicht wordt aangegeven wat er zoal moet gebeuren en welke partners daarbij betrokken zijn. De goede samenwerking met ondernemers, musea en evenementenorganisaties, cultuursector en erfgoed organisaties, maar ook met Visit Groningen, Routebureau Groningen en de omliggende regio organisaties is hierbij cruciaal.
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
38 Uitvoeringsagenda 2023-2026
5 Uitvoeringsagenda
48
5.1.5 Samenwerken aan de toekomst
5.2
Bedrijven en organisaties hebben aangegeven dat samenwerking loont. Onderlinge samenwerking, maar ook een nauwe samenwerking met de gemeente. Er is behoefte aan thema- en netwerkbijeenkomsten waarbij men elkaar kan lerenaan kennen. Elkaar kennen, betekent ook weten waar 5.1.5 Samenwerken de toekomst 5.1.5 Samenwerken aan de toekomst de ander zich mee bezighoudt ensamenwerking welke raakvlakken er samenwerking, zijn. De basis Bedrijven en organisaties hebben aangegeven dat loont. Onderlinge Bedrijven en organisaties hebben aangegeven dat samenwerking loont. Onderlinge samenwerking, maar ook eenvorm nauwe samenwerking met de gemeente. Eronderlinge is behoefte aan verbondenheid. thema- en voor een van samenwerking en Waar maar ook een nauwe samenwerking met de gemeente. Er is behoefte aan thema- en netwerkbijeenkomsten waarbij men elkaar kan leren kennen. Elkaar kennen, betekent ook weten netwerkbijeenkomsten waarbij men elkaar kan leren kennen. Elkaar kennen, betekent ook weten mogelijk we gebruik van de mogelijkheden die provincie waar de andermaken zich mee bezighoudt en welke raakvlakken er zijn. De basis voor eende vorm van waar de ander zich mee bezighoudt en welke raakvlakken er zijn. De basis voor een vorm van samenwerking en onderlinge verbondenheid. Waar mogelijk maken we gebruik van de mogelijkheden Groningen biedt voor het ontwikkelen van toeristische ecosystemen.
samenwerking en onderlinge verbondenheid. Waar mogelijk maken we gebruik van de mogelijkheden
De uitdaging is om een volwaardige vrijetijdssector te ontwikkelen. Dat vertaalt zich in meer bezoekers, meer toeristische overnachtingen en een verhoging van de bestedingen. Uiteindelijk draagt dit bij aan een groei van bedrijven en werkgelegenheid. We zien de volgende indicatoren: - De ontwikkeling van de werkgelegenheid (aantal banen) in de vrijetijdssector. - De ontwikkeling van het aantal en type bedrijven in de vrijetijdssector. - De ontwikkeling van het aantal toeristische overnachtingen.
die de provincie Groningen biedt voor het ontwikkelen van toeristische ecosystemen. die de provincie Groningen biedt voor het ontwikkelen van toeristische ecosystemen. Thema Thema Intergemeentelijke Intergemeentelijke samenwerking samenwerking
Samenwerking Samenwerking gemeente-ondernemers gemeente-ondernemers
Samenwerking Samenwerking bedrijven en bedrijven enonderling organisaties organisaties onderling
Acties Acties • •• •• •• •• •• •• • • • • •• •• •• •• •• •• • • •• •• •
Samenwerking MMG + Marketing Groningen Samenwerking MMG + Marketing Groningen Afstemming evenementen Afstemming evenementen Samenwerking omliggende gemeenten Samenwerking gemeenten Hotelschool en omliggende toerisme samenwerken Hotelschool enmet toerisme samenwerken Samenwerken Routebureau Groningen Samenwerken met Routebureau Monitoringssysteem economie enGroningen marketing Monitoringssysteem economie en marketing Opstellen gezamenlijke vervolgagenda waarin Opstellen gezamenlijke vervolgagenda waarin samenwerken aan ontwikkeling toeristisch klimaat samenwerken aan ontwikkeling toeristisch klimaat centraal staat centraal staat (Thema)bijeenkomsten op locatie + rondleiding (min. 3 (Thema)bijeenkomsten op locatie + rondleiding (min.
3 x per jaar) x per jaar) Bedrijfsbezoeken (eens per maand) Bedrijfsbezoeken per maand) Samenwerking met(eens Kielzog, Bieb en Fraeylemaborg Samenwerking met Kielzog, Bieb en Fraeylemaborg Opzetten netwerkorganisatie Opzetten netwerkorganisatie Bereikbaar aanspreekpunt bij gemeente Bereikbaar aanspreekpunt bij gemeente Betere marketing en PR gezamenlijk Betere marketing enjaar) PR gezamenlijk Netwerkdag (1x per Netwerkdag (1xcommunicatie per jaar) Afstemming en openingstijden en Afstemming en communicatie openingstijden en evenementen evenementen Onderlinge bedrijfsbezoeken Onderlinge bedrijfsbezoeken Arrangementen en productontwikkeling ArrangementenPRen(evt. productontwikkeling Gezamenlijke in samenwerking MMG) Gezamenlijke PR (evt. in samenwerking MMG)
Termijn Termijn (kort/middel/lang) (kort/middel/lang)
Betrokken partijen Betrokken partijen
Doorlopend Doorlopend
Gemeente (initiatief) Gemeente (initiatief) Omliggende gemeenten Omliggende gemeenten Provincie Groningen Provincie Groningen Marketing MiddenMarketing MiddenGroningen Groningen Groningen Marketing Marketing Groningen Gemeente (initiatief) GemeenteMidden(initiatief) Marketing Marketing MiddenGroningen Groningen Ondernemers Ondernemers Culturele organisaties Cultureleorganisaties organisaties Erfgoed Erfgoed organisaties Musea Musea
2023/2024 2023/2024
2023/2024 2023/2024
Ondernemers (initiatief) Ondernemers (initiatief) Marketing MiddenMarketing MiddenGroningen Groningen (faciliteert) Gemeente Gemeente (faciliteert)
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
Monitoring en data
Werkgelegenheid In 2016 waren er 940 banen in de sector recreatie en toerisme. In 2020 waren dat 1.010 banen. Dat is 4,6 % van de totale werkgelegenheid in Midden-Groningen. Dat percentage ligt lager dan in de provincie Groningen en Nederland. Met onze ambities denken we dat het aantal banen nog kan groeien in de komende jaren. En we denken dat het een groter aandeel van de totale werkgelegenheid kan innemen. Tot slot zijn er ook afgeleide bestedingen zoals boodschappen doen. We hebben deze indirecte werkgelegenheid niet in beeld.
Streefwaarde: In 2030 is het aandeel recreatie en toerisme 5,5 % in de totale werkgelegenheid. Jaar/banen MG
TOTAAL
%
GR
TOTAAL
%
NED
TOTAAL
%
2016
940
20.930
4,5
16.480
270.950
6,1
565.270
8.361.550
6,7
2017
970
20.740
4,7
17.310
276.950
6,3
584.970
8.499.160
6,9
2018
1.000
21.560
4,7
18.060
285.060
6,3
602.570
8.689.330 6,9
2019
1.080
22.310
4,8
18.730
290.230
6,5
621.450
8.912.610
2020
1.010
22.020
4,6
17.720
285.940
6,2
609.170
8.983.430 6,8
7
Uitvoeringsagenda 2023-2026
5 Uitvoeringsagenda Vestigingen In 2016 telde gemeente Midden-Groningen 320 bedrijven in de sector recreatie en toerisme. In 2020 waren dat er 360. In een periode van 4 jaren zijn er 40 bedrijven bijgekomen. Dat is een stijging van 12,5%. We werken aan een verdere groei de komende jaren. Streefwaarde: In 2030 zijn er in de gemeente Midden-Groningen 450 bedrijven in de sector recreatie en toerisme. Jaar
Vestigingen
2016
320
2017
330
2018
330
2019
350
2020
360
Toeristische overnachtingen In 2020 heeft de gemeente in totaal ruim € 263.000 aan toeristenbelasting ontvangen. Op basis van deze cijfers kunnen we het aantal overnachtingen in verblijfsaccommodaties naar schatting berekenen. In 2019 bedroeg het aantal overnachtingen ongeveer 200.000. In 2020 bedroeg het totaal aantal overnachtingen 210.000. In 2021 is het systeem van gedifferentieerde heffing van toeristenbelasting ingevoerd (€ 1,30 voor overnachting op een camping; € 1,60 voor overige categorieën). Met ruim 222.000 overnachtingen werd in 2021 een bedrag van ruim € 328.000 ontvangen Streefwaarde: In 2030 zijn er minimaal 250.000 toeristische overnachtingen in de gemeente Midden-Groningen
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
49
Onderzoek en overige indicatoren De cijfers voor werkgelegenheid, vestigingen en toeristische overnachtingen geven een goed beeld van de gewenste ontwikkeling. Het aantal toeristische overnachtingen willen we verder uitsplitsen naar bijvoorbeeld jachthavens, (mini)campings, hotels, groepsaccommodaties, B&B’s en vakantiewoningen. Ook willen we graag inzicht in de bezettingsgraad. Samen met de provincie werken de Groninger gemeenten aan een provinciale monitor. Hierin staan werkgelegenheid, vestigingen en toeristische overnachtingen. Daarnaast komen andere onderwerpen aan de orde die kwantitatief en kwalitatief zijn. Het gaat dan bijvoorbeeld om de herkomst van bezoekers, bestedingen en evenementen. Verder gebruiken we ook de NPG Imagomonitor Groningen. Deze monitor gaat in op brede welvaart. Ook willen we verkennen of we de Innovatiewerkplaats in kunnen zetten voor gerichte monitoring. We denken aan gebruik van het pontje bij het Zuidlaardermeer, de waardering van een wandelroute of bepaald gebied en waardering van evenementen. En we willen een marketingmonitor laten uitvoeren. Deze monitor geeft richting aan de promotie en informatievoorziening naar onze doelgroepen. Informeren raad Door monitoring kunnen we verantwoording afleggen over de visie en de uitvoeringsagenda. Indien nodig kunnen we bijsturen.
We informeren de gemeenteraad op hoofdlijn via de reguliere producten uit de planning- en controlcyclus. Daarnaast maken we ieder jaar een raadsbrief. Hierin gaan we uitgebreider en inhoudelijker in op de voortgang, effecten/doelen, resultaten en projecten/activiteiten.
Uitvoeringsagenda 2023-2026
50
6
Visie vrijetijdseconomie Midden-Groningen 2030
Uitvoeringsagenda 2023-2026
per strategielijn vindt u in de daaropvolgende pagina’s. We hebben een onderscheid gemaakt tussen investeringen en exploitatie en tussen incidenteel en structureel. De bedragen die zijn genoemd bij investeringen zijn een indicatie. Voor deze investeringen zijn er kredieten nodig. Deze zullen via een raadsvoorstel met een separate kredietaanvraag worden aangevraagd. Uit deze investeringen vloeien kapitaallasten en onderhoudskosten voort.
6 Financiële vertaling Om onze ambities waar te kunnen maken is financiële armslag noodzakelijk. Het gaat om ongeveer € 250.000 vanaf 2023 en € 340.000 vanaf 2025. Dit bedrag komt ongeveer overeen met de jaarlijkse inkomsten via de toeristenbelasting. Deze opbrengst gebruiken we echter binnen de algemene middelen. Het betekent dat er voor de uitvoering van deze visie een extra druk op de begroting ontstaat. Om deze druk zo beperkt mogelijk te laten zijn gaan we ook op zoek naar subsidiemogelijkheden. Denk hierbij aan beschikbare middelen via Regio Groningen-Assen, samenwerking met partners als Staatsbosbeheer of het Groninger Landschap, maar ook Nationaal Programma Groningen, NCG en Groeningen. Daar waar overlap is met de grensregio wordt nadrukkelijk gekeken naar mogelijkheden voor EDR-financiering en wellicht Europees geld.