03. Bijlage 1 Boekwerk jaarstukken 2020
Tekst van het document
Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben het aantal welzijnscoaches uitgebreid. Ook hebben we een samenwerkingsrelatie opgebouwd met de huisartspraktijken in Midden-Groningen. • We bieden de cursus Grip & Glans gemeentebreed aan. De doorontwikkeling van de cursus hebben we in samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen gestart. De nieuwe cursus richt zich op de doelgroep mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt in Midden-Groningen. • We hebben een integraal samenwerkingsmodel (Vrijwillige hulpdienst Hoogezand-Sappemeer) ontwikkeld en geoptimaliseerd. Hierdoor kunnen inwoners gemakkelijk en laagdrempelig hun hulpvraag stellen of hulp vrijwillig aanbieden. Ook is de samenwerking tussen huisartsen/welzijnscoaches, docenten grip en glans, sociale teams, wijkservicepunten, MAC en vrijwilligersorganisatie versterkt. Indicatoren • Aantal deelnemers cursus Grip & Glans: 50* • Aantal doorverwijzingen naar welzijnscoaches: 100* • Percentage deelnemers Welzijn op recept dat een stijging van hun gevoel van welbevinden aangeeft: 65% • Aantal matches hulpvragen + vrijwillig hulpaanbod: 43
56
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Jeugd Jeugdgezondheidszorg en Ondersteuning Jeugd en Gezin We zetten in op het bereiken van ouders en kinderen, het signaleren van risico’s en het bieden van laagdrempelige ondersteuning. We willen een goed algemeen voorzieningenniveau waar vragen van opvoeders beantwoord kunnen worden en die laagdrempelig beschikbaar is. Hiervoor zetten we zowel Jeugdgezondheidszorg (JGZ) als Ondersteuning Jeugd en Gezin (OJG) in. Wat hebben we bereikt? • De JGZ bereikt nagenoeg alle kinderen en de vaccinatiegraad ligt voor de meeste leeftijdsgroepen op of boven de ondergrens voor vaccinaties. • De JGZ ontvangt op vele momenten een diversiteit aan vragen. Zowel tijdens de individuele contactmomenten, als via Telefonische Advisering (en Whatsapp en ouderchat). De vraagstukken zijn vaak enkelvoudig en direct op te lossen. De vragen zijn sociaal-medisch, ontwikkelingsgericht en opvoedkundig van aard. • 12 huisartsenpraktijken werken samen met de Ondersteuners Jeugd en Gezin (OJG). Uit evaluaties blijkt dat huisartsen erg tevreden zijn over de samenwerking met de inzet van de OJG-ers. * Coronacrisis: De coronamaatregelen hadden in 2020 invloed op het programma Zorg nabij. Door de maatregelen zijn er minder cursussen Grip & Glans georganiseerd. Ook loopt het onderzoek naar de verbreding van Grip & Glans langzamer dan gepland.
Ten slotte is de uitbreiding van Welzijn op Recept langzamer gegaan dan verwacht. Dit komt doordat huisartsen andere prioriteiten hadden door corona en de anderhalvemetermaatregel.
•
e voorbereidingen voor het aansluiten van twee nieuwe huisartsenpraktijken bij D OJG (start per 1 januari 2021). • De monitoringsgegevens OJG komen beschikbaar (verwachting is eind maart) vanuit Accare. Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben goede afspraken met de GGD gemaakt over de inzet JGZ, zowel over de wettelijke taken als de facultatieve taken. Deze zijn vastgelegd in een Dienstverleningsovereenkomst (DVO). • Er zijn 20 trajecten Stevig Ouderschap ingezet en 30 trajecten Pedagogische Gezinsondersteuning. • Er heeft een herverdeling van de beschikbare uren OJG plaatsgevonden, waardoor de uren effectiever ingezet zijn. • Er zijn afspraken gemaakt met Accare over het aanreiken van de monitoringsgegevens OJG.
57
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Indicatoren
tabel 14. Gegevens jeugdgezondheidszorg Omschrijving
%
Bereik JGZ
100% bereik pasgeborenen
Vaccinatiegraad JGZ
Rond 95% (verschilt per vaccinatie)
Deelname OJG
75% van de huisartsenpraktijken
Percentage cliënten afgehandeld door OJG
Ca. 68%1
Percentage doorverwijzing OJG
Ca. 32%1 waarvan ca 26% naar jeugd GGZ
1) De eindrapportage 2020 is op moment van schrijven nog niet beschikbaar.
Kansrijke Start We zetten in op vroegsignalering van ernstige opvoed- en opgroeivraagstukken en ondernemen daarop actie. We merken dat door corona minder huisbezoeken en minder fysieke afspraken plaatsvinden. Dit maakt dat vroegsignalering lastiger is. Dit zien we terug in de cijfers van Nu Niet Zwanger en we hebben het gemerkt in een dip bij het Multidisciplinair overleg (MDO) kwetsbare zwangeren. Wat hebben we bereikt? • De lokale coalitie rondom zorg voor kwetsbare gezinnen is uitgebreid met huisartsen, Ondersteuners Jeugd en Gezin en de kinderopvang. We hebben nu een vrij compleet netwerk rondom de zorg in de eerste 1000 dagen (Kansrijke Start). Met deze coalitie heeft een verkenning plaatsgevonden op gezamenlijke ambities. Deze worden uitgewerkt in 2021. • Er is een multidisciplinair overleg (MDO) Kwetsbare zwangere waarin op casusniveau informatie wordt gedeeld. Hieruit worden hiaten in het proces gesignaleerd, maar ook nieuwe ontwikkelingen. Deze zullen worden gedeeld binnen het overleg van de lokale coalitie. • Er is een regionale samenwerking (provinciaal) Kansrijke Start waarin inzichten worden gedeeld, maar ook overstijgende vraagstukken worden besproken. • Er is uitvoering gegeven aan het 2e pilotjaar van het programma Nu Niet Zwanger. In 2020 is gezorgd voor de borging van het programma bij GGD Groningen.
Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben Goede Start ondersteunt in haar rol als projectleider om Kansrijke Start lokaal neer te zetten en dit te verbinden met de regio. • We hebben afspraken gemaakt met de GGD over de structurele uitvoering van Nu Niet Zwanger.
58
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Indicatoren
tabel 15. Gegevens kansrijke start Omschrijving
2019
2020
Casusïetiek NNZ
35
12
Keuze voor anticonceptie
80%
87,5%
Keuze geen anticonceptie
0%
7,5%
Nog geen keuze voor anticonceptie
20%
5%
We zien een forse afname van het aantal casussen dat is opgeschaald naar de inhoudelijk coördinator. Corona speelt hier een grote rol. Er worden minder (fysieke) afspraken gepland vanuit de professionals. Daarnaast zijn er ook meer aandachtsfunctionarissen getraind in het afgelopen jaar, waardoor casuïstiek niet altijd meer wordt opgeschaald naar de inhoudelijk coördinator. Zorg voor Jeugd We willen tijdig problemen bij jeugdigen signaleren en we willen zo voorkomen dat deze problemen de ontwikkelingen van jeugdigen belemmeren. Daarnaast willen we dat hulpverlening zo goed mogelijk op elkaar afgestemd wordt. Hiervoor gebruiken we het signaleringssysteem Zorg voor Jeugd Groningen (ZvJG). Vanwege corona is besloten om naast het versturen van de brief aan de deelnemende organisaties, geen aanvullende acties te ondernemen op de afspraken rondom melden in ZvJG. Wat hebben we bereikt? • In 2020 zijn er 6684 meldingen gedaan in ZvJG vanuit organisaties binnen gemeente Midden-Groningen. In 1428 gevallen heeft dit geleid tot een toewijzing van procescoördinatie aan de GGD (92) of het sociaal team (1336). • Er zijn twee nieuwe organisaties vanuit Midden-Groningen aangesloten bij Zorg voor Jeugd. Wat hebben we daarvoor gedaan? Vanuit ZvJG is er een brief gestuurd naar alle deelnemende organisaties om het melden in ZvJG onder de aandacht te brengen. Indicatoren 1
tabel 16. Gegevens ZvJG Omschrijving
2018
Signalen ZvJG Procescoördinatie
2019
2020
6115
6843
6684
972 (244 GGD - 728 Sociaal team
805 (74 GGD - 731 Sociaal team
1428 (92 GGD - 1336 Sociaal team
59
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Wmo Algemene voorzieningen bieden een goed alternatief voor geïndiceerde zorg. Inwoners kunnen met deze vorm van ondersteuning langer zelfstandig thuis blijven wonen. Ze kunnen hiermee ook deelnemen aan activiteiten. Dit helpt tegen eenzaamheid. En mantelzorgers worden hiermee ontlast. Wat hebben we bereikt? We hebben binnen onze gemeente algemene voorzieningen die passen bij de vraag naar ondersteuning van onze inwoners. Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben ook in corona tijd met de onafhankelijke clientvertegenwoordiger de inwoner kunnen ondersteunen voor-, tijdens, en na het gesprek met het sociale team. • In 2020 hebben we subsidie verstrekt aan de: - De computerbank (dig050) - Inloopvoorziening GGZ (de Drijfveer) • We hebben met NNCZ gesprekken gevoerd over haar plannen voor dagbesteding Nieuwe Stijl. Op basis van deze gesprekken heeft NNCZ een subsidie aanvraag ingediend voor 2021 voor dagbesteding Nieuwe Stijl in Noordbroek. • Inwoners konden voor informatie en advies terecht bij de wijkservicepunten. We zijn gestart met een traject voor herstructurering van de servicepunten. Ouderenvoorlichting maakt onderdeel uit van deze herstructurering. We verwachten in 2021 hiervan de resultaten te zien. Een aantal servicepunten heeft zich in 2020 meer gericht op ontmoeten. We willen dit blijven stimuleren en in 2021 zal dit verder ontwikkeld worden.
• We hebben de dorpscoöperatie ’t Lint Verbindt in haar ontwikkeling van activiteiten in het kader van noaberschap, vervoer, klussendienst, (samen) eten, etc. ondersteund. • Het bestuur van Het Houtstek in Slochteren en stichting Werkpro willen een algemene voorziening opstarten. We hebben deze mogelijkheden met beide partijen onderzocht. In 2021 verwachten we hiervoor een subsidieaanvraag. Indicatoren
tabel 17. Bezoekersaantallen De Drijfveer/InloopGGZ Omschrijving
Aantal
Unieke bezoekers
140
Wekelijkse deelname (variërend van 1 tot meerdere dagen per week)
30-40-
tabel 18. Bezoekersaantallen DIG050. Omschrijving
1
Aantal
Helpdesk
971
Cursus
1105
De eindrapportage 2020 is op moment van schrijven nog niet beschikbaar.
60
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
2.2.4 Individuele ondersteuning en maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp We zorgen voor hulp aan kinderen en gezinnen wanneer het opgroeien en opvoeden niet goed gaat. Dit doen we op basis van de Jeugdwet. We hebben hiervoor de toegang tot jeugdhulp (sociale teams, huisartsen, Gecertificeerde instellingen). Daarnaast zorgen we voor een compleet zorgaanbod. Het lukt ons niet om de inkomsten en uitgaven voor de jeugdhulp in balans te krijgen. Dit is een landelijk probleem. Opnieuw zagen we een stijging van de uitgaven. Dit komt door de combinatie van factoren, waaronder de omzetcompensatie (coronacrisis) en loonprijscompensatie. De jeugdhulp werd door de coronacrisis beperkter toegankelijk. De sociale teams onderhielden contact met gezinnen voornamelijk met videobellen en e-mail. We weten nog niet welk effect de coronacrisis heeft op (kwetsbare) kinderen en wat we daar in de komende jaren van terugzien. We zien een daling van de instroom, maar we weten niet wat de achterliggende oorzaak is. In sommige gevallen lijkt het wegvallen van hulp ook een positief effect te hebben omdat gezinnen daardoor meer ontspannen met de opvoeding bezig zijn. Wat hebben we bereikt? • Het aantal kinderen met jeugdhulp en het aantal ingezette trajecten (indicaties) is in 2020 gedaald. Deze daling was vooral te zien bij de huisartsen en sociale teams als verwijzer.
De grenzen van de jeugdhulp zijn duidelijker afgebakend. Tegelijkertijd is de samenwerking met de huisartsen en het onderwijs verbeterd. • De kosten van de jeugdhulp zijn op basis van de tarieven van 2019 vrijwel niet gestegen. Toch hebben we meer uitgegeven. Dit komt door de afgesproken compensatie van omzetderving voor aanbieders als gevolg van de coronamaatregelen en door de loon en prijscompensatie 2020. • We zien ook dat er relatief meer zwaardere hulp is ingezet. Een mogelijke oorzaak is dat door de coronamaatregelen hulpverleners door de ontstane afstand minder risico’s nemen. • We hebben een steeds beter beeld van de aard en omvang van de jeugdhulp. Daardoor kunnen we het beleid beter aanpassen en sturen op de uitvoering. Dit zien we bijvoorbeeld terug in de samenwerking met de Gecertificeerde Instellingen (GI´s) Hierdoor is de stijging van de uitgaven van gedwongen jeugdhulp afgevlakt. De transformatie van de jeugdhulp krijgt binnen de sociale teams een herkenbare vorm met vernieuwende projecten. De Groninger gemeenten blijven samenwerken voor de inkoop van jeugdhulp, ondanks het feit dat een aantal gemeenten een eigen weg wilden gaan. Binnen deze samenwerking hebben we ruimte gemaakt om de jeugdhulp voor Midden-Groningen zo snel mogelijk anders te gaan inkopen.
Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben de criteria voor jeugdhulp aangescherpt in de verordening, beleidsregels en interne richtlijnen. Daarbij hebben we scherpere grenzen aangegeven voor de raakvlakken met andere domeinen zoals het passend onderwijs. Beleid, backoffice en de toegang van Kwartier werken hierin nauw samen. • We hebben de aanpak van de 300 duurste gezinnen afgerond. De sociale teams passen de ontwikkelde werkwijze standaard toe.
61
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
• •
•
•
• •
•
•
e hebben maandelijks de ontwikkeling van de jeugdhulp gevolgd op basis van het W dashboard jeugd. Samen met de andere gemeenten hebben we de RIGG de jeugdhulp gecontracteerd op basis van het Open House systeem van inkoop. Hiermee hebben we een dekkend zorgaanbod gerealiseerd waardoor we alle zorgvragen konden beantwoorden. De ondersteuning van de sociale teams voor de verwijzing naar jeugdhulp hebben we samen met stichting Kwartier een duidelijker positie en structuur gegeven. Uitgangpunt daarbij is dat jeugdhulp alleen wordt ingezet wanneer er een plan is van en voor het hele gezin. Met de Gecertificeerde Instellingen hebben we samenwerkingsafspraken gemaakt. Op basis van informatie-uitwisseling onderzoeken we hoe GI en sociaal team een gezin het beste kunnen ondersteunen. In het kader van de transformatie zijn we in het najaar gestart met een pilot gezinsondersteuning. De eerste resultaten zijn hoopgevend. We hebben de applicatie Mijn Omgeving ingevoerd. Met deze applicatie kunnen de sociale teams veilig met inwoners communiceren en de hulp bieden. Deze applicatie biedt een belangrijk alternatief voor de bereikbaarheid van de sociale teams tijdens de coronacrisis. We hebben in provinciaal verband gemeentelijke organisatie, sociale teams en zorgaanbieders warm gemaakt voor de beweging van 0.
De beweging van 0 is een samenwerkingsverband van professionals die gezamenlijk 1 ambitie afspreken en onderzoeken hoe zij dat kunnen realiseren. Een voorbeeld daarvan is dat 0 kinderen uit huis worden geplaatst. We hebben voor de inkoop van de jeugdhulp vanaf 2021 5 beleidsuitgangspunten geformuleerd. Deze hebben we ingebracht in de Uitvoeringsagenda, het gezamenlijke traject van de Groninger gemeenten voor de inkoop van de jeugdhulp vanaf 2021. We willen als één van de verkennende gemeenten zo snel mogelijk een start maken met het realiseren van onze 5 uitgangspunten door een andere vorm van inkoop. Hiervoor hebben o.a. onze uitgangspunten en inzichten ingebracht in het gezamenlijke traject van de Uitvoeringsagenda.
Indicatoren
tabel 19. Indicatoren jeugdhulp Indicator
2019
2020
Verschil
Kinderen met een indicatie
2032
1886
-7%
Aantal indicaties
4773
4683
-2%
Gemiddelde indicatiewaarde*
14171
15238
8%
Kinderen waarvoor hulp is gedeclareerd
1925
1777
-8%
Kinderen met gedwongen jeugdhulp
258
257
0%
Kinderen met crisishulp
58
32
-45%
* 3% punt van de stijging komt door loon- en prijscompensatie
62
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Wmo Wat hebben we bereikt? We hebben waar nodig maatwerkvoorzieningen geboden aan inwoners. Hierdoor kunnen inwoners langer en beterzelfstandig wonen en meedoen. Het gaat om: Woonvoorzieningen, Vervoersvoorzieningen, hulp bij het huishouden, dagbesteding en individuele begeleiding. Wat hebben we daarvoor gedaan? • De sociale teams zijn de toegang voor de maatwerkvoorzieningen. Zij hebben gekeken welke ondersteuning nodig is om dit het te bereiken. • We hebben samen met zorgaanbieders gekeken hoe we inwoners konden blijven ondersteunen tijdens de coronacrisis. • We hebben in overleg met zorgaanbieders het contract verlengd. Hiervoor is in het kader van de AmvB, een kostprijsonderzoek gedaan. We hebben ook een kwaliteitskader aan het verlengde contract toegevoegd. Hiermee kunnen we samen met toezicht beter sturen en zo nodig handhaven op de kwaliteit van zorg. Indicatoren Het totaal aan inwoners die in 2020 gebruik hebben gemaakt van maatwerkvoorzieningen.
tabel 20. Gebruik maatwerkvoorzieningen Omschrijving
2020
2019
HH
1928
1862
BG
767
840
Dagbesteding
313
340
Het aantal verstrekkingen HH is opnieuw gestegen. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de invoering van het abonnementstarief in 2019. Met betrekking tot BG zien we een afname van het gebruik. Dit wordt vooral veroorzaakt door Covid-19. Het grootste gedeelte van de maatwerkvoorzieningen zijn geleverd in Zorg in natura. Een kleiner deel in Pgb. Voor het Pgb hebben we in 2020 ingevoerd dat cliënten Pgb vaardig moeten zijn. Hier wordt door inwoner en casemanager samen naar gekeken.
tabel 21. Inzet PGB PGB
2020
2019
HH
44
49
BG
138
151
Dagbesteding
30
34
63
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Beschermd wonen Wat hebben we bereikt? • Er is in 2020 gestart met de decentralisering van de toegang. • Er is 2020 een klantreis ontwikkeld. Deze moet zorgen voor een verbeterde uitstroom vanuit beschermd wonen. Wat hebben we daarvoor gedaan? • Er zijn 2 casemanagers die in september gestart zijn met een stage bij de centrale toegang beschermd wonen. Doel van de stage is dat Midden-Groningen vanaf 1 juli 2021 zelf de toegang van de inwoners van Midden-Groningen kan verzorgen. • Samen met de woningbouwverenigingen en zorgaanbieders zijn we gestart om de uitstroom naar zelfstandig wonen te bevorderen door o.a. te zorgen dat de afspraken die nodig zijn voor een goede klantreis afgestemd zijn op de lokale situatie en te zorgen voor passend aanbod van huisvesting en zorg. Vervoer Wat hebben we bereikt? • Per 1 januari 2020 zijn puntbestemmingen vastgesteld/aangevuld voor de hele gemeente. Dit zijn bestemmingen buiten de limiet van 22,5 km, die voor het normale tarief worden aangeboden aan de pashouder. Te denken valt aan ziekenhuis, verpleeghuis, revalidatiecentrum. Normaal berekent de vervoerder voor ritten boven de 22,5 km een commercieel tarief. Voor deze specifieke bestemmingen betaalt de pashouder het reguliere vervoerstarief. De meerkosten worden betaald door de gemeente.
• De tarieven voor Wmo-vervoer zijn per 1 april 2020 verhoogd, zodat de kosten voor de pashouder gelijk zijn aan het openbaar vervoer. De tarieven waren al langere tijd niet verhoogd. Wat hebben we daarvoor gedaan? • Regelmatig afstemming met collega’s van andere gemeenten binnen hetzelfde perceel. • Pashouders met een brief geïnformeerd over de tariefsverhoging. Indicatoren
tabel 22. Ritten in het wmo-vervoer Indicator
2019
2020
Aantal unieke reizigers
1.984
1.630
Aantal uitgevoerde ritten
58.784
33.764
Gemiddelde ritlengte (km)
10,8
10,8
Aantal ritten per pashouder
30
21
Gemiddelde ritkosten gemeente (e)
19
20,31
2,44
2,57
Geen ritkosten eigen bijdrage pashouder (e)
Als gevolg van de Corona-pandemie zijn aanzienlijk minder ritten gereden in het Wmo-vervoer.
64
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Uitkeringen bijstand Wat hebben we bereikt? Aantal uitkeringen Eind 2019 trok de arbeidsmarkt weer aan. Ook het aantal huishoudens in MiddenGroningen dat afhankelijk is van een bijstandsuitkering nam af. Dat leek zich voort te zetten in 2020. Daarom werd voor 2020 minder aanvragen verwacht en dachten we meer mensen naar werk te kunnen laten uitstromen. Eerst leken onze verwachtingen uit te komen. Dit kwam onder meer door onze extra inzet om de bezuinigingen te realiseren. Vanaf het tweede kwartaal kregen we te maken met de gevolgen van de coronacrisis. Dit had niet alleen economische gevolgen. We moesten ook onze werkprocessen aanpassen omdat fysiek contact niet meer mogelijke was. De noodgedwongen aanpassingen van de werkprocessen werkten evenmin mee om de doelststellingen volledig te realiseren. Hierdoor moesten meer huishoudens bijstand aanvragen dan we van tevoren hadden ingeschat. Het totaal aantal aanvragen was in 2020 (801) iets hoger dan in 2019 (783). Daarnaast konden we de ambitieuze doelstelling van uitstroom naar werk (240) niet volledig realiseren. Desondanks hebben we nog 170 mensen aan werk kunnen helpen waardoor ze geen bijstand meer nodig hadden (in 2019 waren dit er 218). Zie voor de uitstroom het onderdeel re-integratie. In plaats van een verwachte afname was een toenemend aantal huishoudens in Midden-Groningen aangewezen op een bijstandsuitkering.
Vanaf oktober zien we gelukkig weer een daling. Uiteindelijk was het gemiddeld aantal bijstandsuitkeringen in 2020 (1.810) vergelijkbaar met 2019 (1.818). Als we de situatie vergelijken op 31 december is het aantal bijstandsuitkeringen met 33 toegenomen (1,9%). We dachten eerst dat het aantal bijstandsuitkeringen door corona forser zou toenemen. De gevolgen van de coronacrisis zijn voor de bijstand nog beperkt. Mogelijk lopen de bedrijfsondersteunende overheidsmaatregelen af in 2021. Ook lopen dan veel WWuitkeringen af. We verwachten door dat in 2021 het aantal bijstandsuitkeringen verder zal toenemen in onze gemeente. We kregen in 2020 ook te maken met het uitvoeren van een regeling voor zelfstandigen die als gevolg van de coronamaatregelen geen of onvoldoende inkomsten hadden. De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) biedt ondernemers in zwaar weer een inkomensondersteuning en een voorziening in bedrijfskapitaal. In 2020 heeft de gemeente 1.421 aanvragen van zelfstandigen behandeld (inclusief verlengingsaanvragen). Dit vergde de nodige flexibiliteit en inzet van een groot aantal medewerkers verspreid over alle teams van BWRI die samen de klus zonder inhuur van derden hebben geklaard. Omdat het Rijk de uitvoeringskosten vergoedde levert dit een voordeel van € 700.000000 op ten opzichte van de begroting.
65
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Doorlooptijd De gemiddelde doorlooptijd van een aanvraag was dit jaar 30,5 dagen. Dit is een verdere verbetering in vergelijking met 2019. Ook toen was het gemiddelde al prima. Hierdoor hoeven aanvragers minder lang te wachten op het besluit. De doorlooptijd ligt ruim onder de wettelijke termijn van 56 dagen. In werkelijkheid is onze doorlooptijd nog korter omdat niet alle aanvragen compleet ingeleverd worden. De aanvrager krijgt dan nog een periode de kans om de noodzakelijke gegevens alsnog in te leveren. Dit schort de doorlooptijd op. Ons systeem blijft echter wel doortellen waardoor de doorlooptijd hoger lijkt dan het in werkelijkheid is. Wat hebben we ervoor gedaan? Aantal uitkeringen Voor het gedeelte uitstroom zie het onderdeel ‘re-integratie’. Direct na ontvangst van een aanvraag bekijken we in samenspraak met de werkcoaches en het werkgeversteam of er werk voor de aanvrager is in plaats van een bijstandsuitkering. Daarnaast screent het aanvraagteam zorgvuldig op de rechtmatigheid van een aanvraag. Mogelijk kan de aanvrager ook aanspraak maken op een andere voorziening dan de bijstand. Daar waar dat nodig is, werkt het aanvraagteam volgens het principe van de omgekeerde toets. We bieden hiermee maatwerk. Hierdoor wordt integraal samengewerkt met diverse disciplines binnen het gemeentelijk apparaat (Wmo, Jeugd en Sociale Teams).
Bij de omgekeerde toets kijken we allereerst wat nodig is. En of dat past binnen de grondwaarden van de diverse wetten. Daarbij wegen we de mogelijke effecten van een besluit in de volle breedte mee. Pas als dit helder is, komt de juridische toets. Hierbij zien we de wetsartikelen als instrumenten om de grondwaarden van de wetten te realiseren. Zo is maatwerk mogelijk zonder dat het leidt tot willekeur. Ten tweede maakt dit het integraal werken in de gemeente veel makkelijker. De grondwaarden van de diverse wetten binnen het sociaal domein zijn gelijk. Ten derde is het maatwerk toetsbaar in bezwaar en beroep en voor de accountant. En volledig in lijn met de bedoeling van de wetgever. Doorlooptijd Ons uitgangspunt is dat we iedere aanvrager persoonlijk spreken. We wijzen de aanvrager op de mogelijkheden (bijvoorbeeld minimabeleid, collectieve zorgverzekering, bijzondere bijstand) en de rechten en plichten die verbonden zijn aan de bijstand. Daarnaast screenen we of de mensen die aanvragen mogelijk baat hebben bij een afspraak met de Kredietbank. We konden door corona niet altijd volgens dit uitgangspunt werken. Hierdoor moesten veel aanvragen schriftelijk afgehandeld worden. Als verduidelijking nodig was, belden we met de aanvrager.
66
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Indicatoren
tabel 23. Aantal uitkering per 31-12 2020 aantal uitkeringen op 31-12*
2019
1.797
2018
1.764
2017 1.831
2016
1.904
1.866
* exclusief Tozo
tabel 24. Doorlooptijd 2020 aantal kalenderdagen
2019 30,5
2018 35
2017 34,5
2016 36
36
Minima- en armoedebeleid We willen dat niemand onder de armoedegrens hoeft te leven. We willen dat alle kinderen zich kunnen ontplooien, ongeacht de financiële situatie van het gezin waarin ze opgroeien. We willen tweedeling voorkomen. Kinderen krijgen kansen waarmee zij de spiraal van armoede en maatschappelijke kwetsbaarheid kunnen doorbreken. Wat hebben we bereikt? • We hebben financiële hulp geboden aan gezinnen met een laag inkomen. • Maatschappelijke organisaties die zich richten op de bestrijding van armoede kregen financiële ondersteuning van de gemeente. • We hebben een nieuwe opzet voor het Armoedepact ontwikkeld zodat we op een meer slagvaardige wijze mensen in armoede kunnen bereiken en de gewenste ondersteuning kunnen bieden. • We hebben zicht op de hoogte van de armoedeval in Midden-Groningen, wanneer deze optreedt en wat we kunnen eraan kunnen doen. Door de armoedeval gaan mensen er soms op achteruit als ze vanuit een uitkering de stap naar betaald werk maken. We hebben maatregelen vastgesteld die de stap naar betaald werk vanuit een uitkering versoepelen. • Kinderen die opgroeien in een gezin met een laag besteedbaar inkomen waren in staat om mee te doen aan activiteiten met andere kinderen. Voorbeelden zijn een verjaardag vieren, sporten, een muziekinstrument spelen of mee op schoolreis.
Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben aanvragen voor inkomensondersteunende maatregelen behandeld. • We hebben subsidies verstrekt aan maatschappelijke organisaties die mensen in armoede ondersteunen. • De armoederegisseur heeft samen met sleutelfiguren van het pact een evaluatie uitgevoerd naar het functioneren van het Armoedepact. Dit heeft geleid tot een aanpassing in de opzet van het pact. • We hebben onderzoeksbureau Stimulansz een onderzoek laten doen naar de armoedeval in Midden-Groningen.
67
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
•
•
•
• • •
•
e participeren in een wetenschappelijk onderzoek van het Radbouduniversiteit W naar een effectieve armoedeaanpak. De werktitel van dit onderzoek is: ‘minder armoedestress, meer gezondheid en participatie’. We verwachten in het najaar van 2021 te kunnen experimenteren met een interventie. We verstrekken een subsidie aan Sterk uit Armoede zodat zij een pool van ervaringsdeskundigen armoede kunnen financieren. De ervaringsdeskundigen armoede kunnen ingezet worden bij het ontwikkelen van beleid. In samenwerking met Menzis bieden we een collectieve aanvullende ziektekosten verzekering (CAZ) voor inwoners met een laag inkomen en hoge zorgkosten. - Het aantal deelnemers aan de CAZ is in 2020 en 2021 licht gedaald (zie tabel 26). Dit is in lijn met het landelijke beeld. We vermoeden dat de coronapandemie hier effect op heeft gehad. Ondanks het breed inzetten van publiekscommunicatie hebben we inwoners minder persoonlijk kunnen informeren. Met dank aan Humanitas konden klanten op locatie hulp krijgen. Dit moest echter wel op afspraak, terwijl we voorgaande jaren inloopspreekuren hadden. Gezien de pandemie was dit het hoogst haalbare. Er zijn relatief meer deelnemers voor het hoogste aanvullende pakket, GarantVerzorgd 3. In dit pakket krijgen deelnemers het verplicht eigen risico vergoed.
We hebben subsidie verstrekt aan Jeugdfonds Sport en Cultuur en Stichting Leergeld die zich inzetten voor kinderen. Kinderen maakten aanspraak op het Meedoenfonds en het kindpakket. We hebben het maatwerkbudget ingezet voor gezinnen met kinderen die geconfronteerd werden met bijzondere kosten waar de voorliggende voorzieningen niet toereikend waren. Het maatwerkbudget is ingezet voor schoolkosten, reiskosten en medische kosten. We nemen deel aan de Alliantie van Kracht. Dit is een samenwerkingsverband van gemeenten en maatschappelijke organisaties zoals welzijnsinstelling, woningbouwvereniging, GGD, et cetera. Vanuit de Alliantie van Kracht doen we mee aan een onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen naar intergenerationele armoede in de Drents-Groningse Veenkoloniën. Het onderzoek moet handelingsperspectieven geven om de vicieuze cirkel van armoede te doorbreken.
68
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Indicatoren
tabel 25. Aantal personen dat is ondersteund door de gemeente of een maatschappelijk organisatie Indicator
2019
2020
Meedoenfonds volwassenen
2164 (30% van de doelgroep)
2206 (34% van de doelgroep)
Meedoenfonds kinderen
1413 (90% van de doelgroep)
1423 (94% van de doelgroep)
Maatwerkbudget voor kinderen
33
38
Voedselbank
926
1064
Stichting Urgente Noden
34
44
Kledingbank Maxima Veendam
185
95*
Kledingbank Maxima Sappemeer
1504
920*
Jeugdfonds Sport en Cultuur
246
222
Stichting Leergeld
179
145
* Door de coronamaatregelen kon Kledingbank Maxima minder open zijn. Dit heeft geleid tot een forse daling van het aantal bezoekers.
tabel 26. Gebruik van de CAZ vanaf 2019, per aanvullend pakket Indicator
1 januari 2019
1 januari 2020
1 januari 2021
GarantVerzorgd 1
539
515
503
GarantVerzorgd 2
128
114
102
GarantVerzorgd 3
1.090
1.072
1.085
Leeg
0
1
1
Totaal
1,757
1.702
1691
Hierboven staat het aantal volwassenen met een CAZ-verzekering. Als kinderen ook meegerekend worden, nemen op 1 januari 2021 2.203 inwoners deel aan de CAZ, ten opzichte van 2.217 op 1 januari 2020. In de categorie ‘leeg’ staan klanten waarvan het verzekeringspakket op 1 januari nog niet duidelijk was. De inkomensgrens voor de CAZ is 125% van het sociaal minimum. Er geldt geen vermogensgrens.
Re-integratie We ondersteunen inwoners bij het vinden en behouden van werk. Participatie is het doel als werk (nog) niet tot de mogelijkheden behoort. We laten niemand aan de kant staan. Werken en economische zelfstandigheid zijn namelijk de beste manieren zijn om maatschappelijk te participeren. We willen er zijn voor alle inwoners die niet meedoen op de arbeidsmarkt en een beroep moeten doen op de Participatiewet. We bieden perspectief en ondersteuning en laten zoveel mogelijk mensen uitstromen. Bij voorkeur stromen zij uit naar regulier werk. We halen onze taakstelling voor wat betreft beschut werk en plaatsen zoveel mogelijk mensen uit de doelgroep op een afspraakbaan. We proberen de uitkeringsduur zo kort mogelijk te houden. We willen een effectieve uitstroom en richten ons op de doelgroep met een korte afstand tot de arbeidsmarkt. Lukt dat (nog) niet? Dan bieden we andere ondersteuning.
69
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Wat hebben we bereikt? Begeleiding naar werk Door corona zijn onze re-integratieactiviteiten en de dienstverlening aan de doelgroepen vanaf maart 2020 nagenoeg stil komen te liggen. De meeste Wsw-bedrijfsonderdelen werden gesloten. Alleen daar waar dit noodzakelijk was, zijn vitale processen uitgevoerd. Voor de werkzoekenden waren en zijn de gevolgen het meest ingrijpend. De economie en daarmee de kansen voor hen op de arbeidsmarkt kwamen tot stilstand. Tegelijkertijd loopt het aantal werklozen op, ook al zijn er steunmaatregelen. Corona heeft veel consequenties voor de arbeidsmarkt. Veel jongeren raakten hun baan kwijt, zzp’ers hadden van de een op de andere dag geen werk en dus ook geen inkomen meer. Alle werkcoaches van team Re-integratie hebben vanaf de 1ste lockdown thuisgewerkt. Dit heeft een negatief effect gehad op de dienstverlening en de uitstroom van bijstandsgerechtigden. Dit komt omdat re-integratie de bijstandsgerechtigden met name face to face spreekt. Niet alleen BWRI re-integratie stopte. Ook veel bedrijven en organisaties moesten stoppen, scholen gingen dicht. Re-integratieactiviteiten konden niet meer plaatsvinden. Daardoor kwam er weinig vooruitgang in het arbeidsperspectief van de werkzoekenden. Onze contacten met bijstandsgerechtigden waren voornamelijk via telefoon en e-mail. Soms gebruikten we beeldbellen. We vinden het behouden van contact belangrijk.
Taakstelling afspraakbanen Er zijn geen landelijke streefgetallen voor gemeenten over de afspraakbanen. Uitgangspunt is dat we in gezamenlijkheid binnen de arbeidsmarktregio aantallen realiseren. De monitoring van de realisatie van de afspraakbanen wordt binnen de arbeidsmarkt gedaan door WerkinZicht en landelijk door het UWV. Binnen de arbeidsmarktregio realiseerden we in 2020 in gezamenlijkheid meer dan de gestelde streefcijfers. Dat geldt ook voor de voorgaande 4 jaren. Eind september 2020 was er sprake van 3.469 afspraakbanen. Dat zijn er minder dan eind 2019 (3.605), maar nog steeds ruim 800 meer dan het streefcijfer voor 2020 ( 2.648). De doelgroep van de banenafspraak bestaat uit drie groepen. Mensen met een uitkering van de Wajong of Participatiewet en mensen die recht hebben op de Wet sociale werkvoorziening. In totaal zijn dat ruim 12.500 personen. Hiervan is bijna de helft aan het werk. In vergelijking met 2019 is dat een afname van 2 procentpunt. Het aantal gedetacheerde Wsw’ers en het aantal werkende Wajongeren is afgenomen. Bij de doelgroep van de Participatiewet is nog wel sprake van een toename van het aantal werkenden. We zien een lichte daling in 2020. Toch zijn de effecten van de coronacrisis voor deze gemeentelijke doelgroep (vooralsnog) beperkt en zien we alweer een lichte stijging. Werkcoaches en het werkgeversteam van BWRI realiseren afspraakbanen.
Hierbij is er speciale aandacht voor het plaatsen van jongeren die vanuit het praktijkonderwijs en het voortgezet speciale onderwijs komen. Zij worden rechtstreeks geplaatst in het doelgroepenregister. Werkgevers zijn hier positief over.
70
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Wat hebben we ervoor gedaan? • BWRI heeft specifieke en specialistische aandacht voor mensen die we richting arbeidsmarkt moeten begeleiden. Daarnaast hebben we veel aandacht besteed aan de nieuwe doelgroep onder de Participatiewet (afspraakbanen en beschut werk). Ook ging onze aandacht naar statushouders die een beroep deden op een bijstandsuitkering. Alle bijstandsgerechtigden hebben een Plan van Aanpak waarin de afspraken staan over re-integratie en arbeidsverplichtingen. • Bij aanvraag van een uitkering houden we een zogenoemd ‘poortwachtersgesprek’. Blijkt in dit gesprek dat de afstand tot de arbeidsmarkt kort is? Dan leiden we mensen direct naar openstaande vacatures en/of naar het werkgeversteam. • In 2020 wilden we 240 uitkeringsgerechtigden aan werk helpen. Dit was een • optimistische prognose op grond van de toenemende economie. Als gevolg van corona en de genomen maatregelen is de gerealiseerde uitstroom lager. • Daarnaast zien we dat openstaande vacatures moeilijker kunnen worden vervuld door mismatch (opleidingsniveau sluit niet goed aan, kennisveroudering, geografisch). BWRI probeert zoveel mogelijk werkzoekenden met een grote afstand tot de arbeidsmarkt te scholen en hen duurzaam op weg te helpen. Hiervoor maken we gebruik van de kansen die het ’1000-banenplan’ biedt. Indicatoren
tabel 27. Afspraakbanen in Midden-Groningen Indicator
2018
2019
2020
Jongeren (tot 27 jaar)
42
57
66
Inwoners vanaf 27 jaar
11
24
30
Totaal
53
81
96
tabel 28. Aantal personen met een lopend traject Traject
2018
2019
2020
Ontheffing
562
545
575
Regie
661
605
667
Arbeidsontwikkeling
439
416
496
Route Jongeren
247
226
279
Route Werk
410
291
266
tabel 29. Aantal mensen uitgestroomd naar betaald werk 2020
2019
2018
2017
2016
2015
Arbeid dienstbetrekking
170
218
212
145
195
137
Norm uitstroom
240
275
200
200
200
200
Verschil
-70
-57
12
-55
-5
-63
71
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Wsw en beschut werk We willen dat iedereen meedoet in de maatschappij. Dat geldt ook voor mensen met een beperking die alleen onder aangepaste omstandigheden kunnen worden. Een beperking kan zowel lichamelijk, verstandelijk of psychisch zijn. We geven inwoners die onder de Wsw vallen een werkplek en een bestaansinkomen. Wat hebben we bereikt? Aan het begin van de coronapandemie is het het Wsw-werkbedrijf in totale lockdown geplaatst. Alle Wsw-medewerkers zijn naar huis gestuurd en het werk is volledig (behalve schoonmaak) tot stilstand gekomen. Eind april zijn we met een voorzichtige herstart begonnen. Dat betekende wel voor elke werksoort een plan van aanpak. De indeling van het werk en de werkvloer moesten voldoen aan de RIVM-richtlijnen. Ons Coronateam heeft toestemming gegeven voor de plannen. Ongeveer 95% van de SWmedewerkers werk weer sinds medio september 2020. Door de sluiting kwamen de financiën van het Werkbedrijf zwaar onder druk te staan. In 2020 waren de opbrengsten van het werkbedrijf ongeveer € 700.000 lager dan begroot. Het Rijk heeft de SW-bedrijven gecompenseerd in 2020. De SW-subsidie is € 360.000, - hoger dan begroot èn we hebben een compensatie ontvangen vanwege geleden Coronaverliezen.
Deze compensatie was voor Midden-Groningen € 610.000, - De compensaties zijn ruim voldoende gebleken om de klappen als gevolg van Corona op te kunnen vangen, waardoor de financiële consequenties voor het werkbedrijf door Corona meevielen en het negatieve resultaat niet verder is opgelopen. De gemeenschappelijke regeling Wedeka in Oost-Groningen voert de Wsw uit voor inwoners van voormalige gemeente Menterwolde. BWRI voert de Wsw uit voor inwoners van de voormalige gemeenten Slochteren en Hoogezand-Sappemeer. Het aantal Wsw-werknemers bij BWRI was bij de start van 2020 298,1 fte, eind 2020 zijn dit 285,9 fte. Beschut werk Vanaf 1 januari 2017 zijn we verplicht om beschutte werkplekken aan te bieden. De staatssecretaris heeft hier ook per gemeente een taakstelling opgelegd. Voor Midden-Groningen was de taakstelling in 2020 in totaal 32 werkplekken. Dit aantal is gerealiseerd door BWRI. Op 31 december 2020 staan er 22 mensen op de wachtlijst voor een beschutte werkplek. Wat hebben we ervoor gedaan? • We voeren een arbeidsgerichte aanpak. Dat betekent dat we zoveel mogelijk mensen willen detacheren die in Wsw-verband werken. In 2020 zien we een verdere stagnering van deze cijfers, omdat er geen instroom meer is binnen de Wsw en de huidige detachering het hoogst haalbare is binnen de groep.
Ook hebben we geen stijging meer door de samenstelling van het huidige Wsw-bestand werknemers. • We hebben in 2020 het werkgeversteam ingezet voor zowel de Wsw’ers als bijstandsgerechtigden.
72
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
•
WRI-werkbedrijf heeft op verschillende manieren uitvoering gegeven aan de Wsw. B Dit was binnen de eigen infrastructuur, op locatie en door detachering van mensen bij externe bedrijven. • BWRI heeft voor de uitvoering van beschut werk processen gemaakt. Re-integratie en het Wsw werkbedrijf werken nauw samen om de kwetsbare doelgroep goed te begeleiden en te plaatsen. Bij de verplichte taakstelling door het Rijk was al duidelijk dat beschut werk mogelijk zou kunnen leiden tot extra kosten. Dit wordt grotendeels veroorzaakt doordat enerzijds de loonwaarde veel hoger uitvalt dan de verwachting was bij de start van de Participatiewet. Destijds was de aanname dat de loonwaarde 30% zou zijn, dit is in werkelijkheid veel hoger. Anderzijds is de productiviteit van de beschutte werknemer lager dan van de gemiddelde Wsw’er. Met als gevolg dat beschut werk in 2020 een negatief resultaat heeft van € 170.000. • We hebben in 2020 jongeren tot 23 jaar op basis van het re-integratiebeleid 20202023 direct geplaatst op een beschutte werkplek. Zij komen niet op de wachtlijst te staan. Dit betekent dat er naast de wettelijke taakstelling in totaal 10 jongeren een beschutte werkplek hebben gekregen. Indicatoren
tabel 30. Resultaten inzet werkgeversteam voor WSW’ers en bijstandsgerechtigden Trajecten
2020
2019
2018
Traject aanmeldingen
337
263
318
Traject beëindigingen
287
255
246
Succesvolle trajecten
232
251
234
Waarvan regulier werk
152
193
122
tabel 31. Beschut werk Omschrijving
Aantal percelen
Proefplaatsing
10
Beschutte werkplek
42
Toegekende indicatie
70
Aangevraagde indicatie
0
Wedeka De jaarrekening 2020 van Wedeka laat een positiever beeld zien dan begroot. Het exploitatieresultaat van Wedeka over 2020 laat een tekort van € 1.676.000,- zien. Dit is een verbetering van € 5.397.000,- ten opzichte van het begrote tekort van € 7.073.000,-. Het tekort is op te splitsen in een bedrijfsresultaat, een resultaat Beschut werk en een subsidie-resultaat. De verbeterde resultaten zijn het gevolg van de extra gelden die Wedeka heeft ontvangen vanwege de consequenties van corona op de bedrijfsvoering.
73
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Daarnaast is er sprake van een beter resultaat dankzij de hogere Rijksbijdrage in 2020. Op basis van deze cijfers vermindert de bijdrage van Midden-Groningen op het negatieve bedrijfsresultaat. Op basis van het jaarverslag van Wedeka blijkt het voordeel afgerond € 365.000. Begin 2021 heeft de gemeente Midden-Groningen een akkoord bereikt over een te ontvangen bedrag van € 360.300, vanuit de Westerlee-gelden. Dit geld zal in 2021 ingezet worden voor de reorganisatie en transitie van Wedeka in lijn met de doelstellingen uit het Westerlee akkoord. Kwetsbare jongeren We willen dat geen enkele jongere thuis op de bank komt te zitten. Iedere jongere heeft een passend traject en een toekomstperspectief. Toekomstige werkloosheid willen we voorkomen. Wat hebben we bereikt? • We hebben zoveel mogelijk jongeren begeleid naar een passende plek in de samenleving. Als vervolgonderwijs niet mogelijk of wenselijk was, zijn jongeren begeleid richting de arbeidsmarkt, hulpverlening of dagbesteding. Ondanks onze inspanningen heeft een aantal jongeren ervoor gekozen om geen gebruik te maken van onze ondersteuning. In het jaar 2020 ging het om 24 jongeren. • We hebben geprobeerd te voorkomen dat jongeren het onderwijs verlaten zonder een MBO2, HAVO of VWO diploma. Het aantal voortijdige schoolverlaters is gestegen ten opzichte van de voorgaande jaren. Dit is een landelijke trend.
Het percentage voortijdige schoolverlaters in onze gemeente is gelijk aan het landelijk gemiddelde. De schooluitval op het MBO niveau 3 en 4 is toegenomen. Deze trend is al langer te zien (ook al voor de coronacrisis). Wat hebben we daarvoor gedaan • We werkten samen in de RMC regio met de gemeenten Groningen en Westerkwartier. We bepaalden samen de speerpunten van ons beleid en verdeelden de regionale RMC-gelden. • We hebben de kwalificatieplicht gehandhaafd om schooluitval te voorkomen. • We hebben ondersteuning gegeven aan jongeren die niet of maar gedeeltelijk onderwijs kunnen volgen. Hierbij hebben we gekeken hoe terugkeer naar school mogelijk is en waar de jongere het beste onderwijs kan volgen. We werkten hierbij samen binnen het samenwerkingsverband Passend Onderwijs. • We hebben samen met Noorderpoort een MBO2 opleiding voor jongeren aangeboden op het Werkbedrijf BWRI. Hier kunnen jongeren die niet in staat zijn om op het reguliere onderwijs hun startkwalificatie te halen, onderwijs volgen. • We hebben de Route arbeid ingezet waarmee we jongeren die de overstap maakten van het praktijkonderwijs/ voortgezet speciaal onderwijs naar de arbeidsmarkt intensief hebben begeleid. • Jongeren die een beroep deden op de Participatiewet kregen ondersteuning. Inzet was het volgen van een opleiding waar mogelijk.
Als dat niet mogelijk was zijn de jongeren begeleid naar betaald werk, beschut werk, hulpverlening of dagbesteding.
74
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Indicatoren
tabel 32. Aantal voortijdige schoolverlaters 2017/2018
2018/2019
2019/2020
91
113
123
tabel 33. Resultaten van de begeleiding van jongeren 16-27 jaar 2017/2018
2019
2020
Afspraakbaan
22
19
Beschut werk
4
2
Regulier werk
117
99
Hulpverlening
13
10
Dagbesteding
2
9
Onderwijs
145*
155*
Jongeren op 1 januari 2020 in begeleiding
441
432*
Jongeren op 31 december 2020 in begeleiding
432
488
* Een aantal van deze jongeren staan nog ingeschreven voor een opleiding. Zij worden begeleid om te voorkomen dat zij uitvallen.
Effect coronamaatregelen We constateerden dat de coronamaatregelen leiden tot een toename van psychische klachten van jongeren. Dit geldt ook voor andere problemen. Deze worden groter maar zijn minder zichtbaar. De begeleiding van jongeren ging minder eenvoudig omdat er vrijwel geen fysieke afspraken of huisbezoeken mogelijk waren. De binding met de jongeren was daarmee minder, waardoor het lastiger was om sommige jongeren in beeld te houden. Het heeft veel inzet van de jongerencoaches gevraagd. De coronamaatregelen maakten ook dat jongeren minder goed uit te plaatsen waren voor een stage, arbeidstraining of werkplek. Verder zagen we een toename van het aantal jongeren dat een beroep deed op een bijstandsuitkering. Op 1 januari 2020 waren er 219 jongeren met een bijstandsuitkering. Op 31 december 2020 ontvingen 291 jongeren een bijstandsuitkering. Participatie en integratie nieuwkomers We willen dat nieuwkomers actief meedoen in de samenleving, dat zij de regie nemen over hun leven, zodanig dat zij zo snel mogelijk onafhankelijk worden van een bijstandsuitkering en zo snel mogelijk zelfstandig hun leven kunnen oppakken.
75
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Wat hebben we bereikt? • Het rijk heeft budget beschikbaar gesteld voor gemeenten om alvast te experimenteren met de nieuwe inburgeringswet die naar verwachting ingaat per 1 januari 2022. Onze gemeente heeft zich succesvol aangemeld voor de pilot ‘zelfredzaamheidsroute’. Vanuit deze pilot hebben we de praktische taalvaardigheid van kwetsbare nieuwkomers kunnen versterken. • We hebben de integratie van nieuwkomers in de Nederlandse samenleving bevorderd en hun kansen op de arbeidsmarkt vergroot. Wat hebben we daarvoor gedaan? • Deelnemers aan de zelfredzaamheidsroute kregen praktische taallessen en leerden zaken als gezond leven, kinderen helpen op school, een sociaal netwerk opbouwen en inzicht krijgen in de financiële administratie. • De taallessen hebben veel digitaal plaatsgevonden door de coronamaatregelen. Dit was voor deze doelgroep niet ideaal. Deelnemers hebben toch kleine stappen vooruit gemaakt in de taalbeheersing. • Oorspronkelijke opzet van de pilot was dat de deelnemers daarnaast aan de slag gingen met participatie-activiteiten. Door de coronamaatregelen is dit nauwelijks van de grond gekomen. Dit kwam omdat er geen vrijwilligersplaatsen of arbeidstrainingsplaatsen beschikbaar waren. • Humanitas heeft maatschappelijke begeleiding geboden aan nieuwkomers. Hierdoor zijn mensen wegwijs gemaakt in Nederland.
• Nieuwkomers kregen ondersteuning bij het vinden van werk, vervolgstudie, vrijwilligerswerk of taalstage. Nieuwkomers kregen binnen het project ‘Meer doen met nieuwkomers’ intensieve begeleiding bij hun integratie en participatie. Hier begonnen we al mee in de periode dat zij een inburgeringscursus volgden. Alle inzet was er op gericht om de talenten en mogelijkheden van nieuwkomers zo goed mogelijk te benutten. De ondersteuning kon bestaan uit taallessen, taalstage, begeleiding naar betaald werk, een werkervaringsplek of vrijwilligerswerk. • Door de lockdowns en coronamaatregelen waren er gedurende een groot deel van het jaar weinig afzetmogelijkheden voor vrijwilligerswerk en arbeidstrainingen. De begeleiding voor de nieuwkomers was daarmee beperkt. • We hebben in het jaar 2020 59 statushouders gehuisvest. De maatschappelijke begeleiding is een randvoorwaarde voor de huisvesting van statushouders. Mede door de inzet van Humanitas hebben we ondanks de coronamaatregelen kunnen voldoen aan onze huisvestingstaakstelling van het rijk in het jaar 2020. Indicatoren
tabel 34. Gegevens participatie en integratie nieuwkomers Omschrijving
2018
Aantal mensen ondersteund met het project ‘Meer doen met Nieuwkomers’
2019
2020
143
148
155
Deelnemers pilot zelfredzaamheidsroute
-
-
23
Huisvesting statushouders
51
42
59
76
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Maatschappelijke activering en vrijwilligerswerk Er is een groep bijstandsgerechtigden voor wie de afstand tot de arbeidsmarkt (te) groot is. Voor hen is het belangrijk dat zij zich toch kunnen ontwikkelen, hun weerbaarheid versterken en hun netwerk vergroten. Meedoen en meetellen is van belang voor het welbevinden van mensen. Daarvoor zetten we maatschappelijke activering in. Wat hebben we bereikt? We hebben ingezet op maatschappelijke activering voor bijstandsgerechtigden vanuit de welzijnsorganisatie Kwartier Zorg en welzijn. Wat hebben we ervoor gedaan? • We hebben afgestemd met Kwartier Zorg en Welzijn over de doorgeleiding van mogelijke kandidaten. In 2020 zijn in totaal 20 bijstandsgerechtigden aangemeld en opgepakt door Kwartier Zorg en Welzijn. - Door de coronacrisis is het contact met de deelnemers beperkter geweest en in andere vorm (bellen, e-mail). Toeleiding naar activiteiten is ook beperkt gebleven, omdat een groot deel van de activiteiten noodgedwongen gestopt is en ontmoetingsplekken gesloten waren. • Medewerkers zijn getraind voor maatschappelijke activering. • De maatschappelijke activeerders hebben nauw samengewerkt met de sociale teams. Volwasseneneducatie We willen de basisvaardigheden van mensen met een bijstandsuitkering versterken zodat hun kansen op de arbeidsmarkt worden vergroot.
Wat hebben we bereikt? Mensen met een bijstandsuitkering hebben kunnen werken aan hun taal- reken- of digitale vaardigheden. Hiermee wordt hun zelfredzaamheid versterkt en/ of hun kansen op de arbeidsmarkt vergroot. Wat hebben we daarvoor gedaan? • Sinds 2015 is de gemeente Groningen de regiegemeente voor de volwasseneneducatie. Het totale budget voor de arbeidsmarktregio wordt onder regie van de gemeente Groningen ingezet en verantwoord richting het rijk. • We hebben een educatieplan afgesloten met het Noorderpoort. Hierin zijn afspraken gemaakt over de inzet van het budget in onze gemeente. • Tijdens de lock-downs heeft het Noorderpoort de lessen online gegeven. Er is geprobeerd om cursisten er zoveel mogelijk bij te houden. Dit lukte niet in alle gevallen. Soms vielen mensen uit omdat ze geen beschikking hadden over wifi, kinderen thuis hadden of niet digitaal vaardig waren. De resultaten zijn dit jaar minder goed dan in de voorgaande jaren. In het jaar 2020 waren er ook veel minder deelnemers aan de volwasseneneducatie.
77
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Indicatoren
tabel 35. Deelnemers volwasseneneducatie Omschrijving
2018
Aantal deelnemers volwaseneneducatie
2019 253
2020 283
156
Kredietbank Midden-Groningen Inleidend In 2020 hebben we onze dienstverlening verder ontwikkeld met nieuwe producten en diensten (vroegsignalering, budgetcoaching). Daarnaast hebben we twee projecten ingediend voor het lokale Nationaal programma Hart voor Midden-Groningen: ‘De IJsberg’ en ‘Jongeren met Toekomst’. Door de coronacrisis hebben we een aantal collectieve activiteiten niet kunnen uitvoeren, zoals een breed programma voor alle basisschoolleerlingen. Eind februari hebben we nog wel met het gehele derde leerjaar van Dr. Aletta Jacobs College een educatief project doorlopen. Dienstverlening aan inwoners We willen met de juiste ondersteuning en dienstverlening (problematische) schulden voorkomen en oplossen. Wat hebben we bereikt? We hebben inwoners geholpen met een oplossing van hun geldzorgen, stabiliteit en uit de geldzorgen blijven. We verwachtten een toestroom van klanten door de coronacrisis. Deze bleef uit. Wat hebben we gedaan? In 2020 had de kredietbank 851 klanten (inclusief budgetcoaching 868), ten opzichte van 918 klanten in 2019. De kredietbank biedt 676 inwoners budgetbeheer aan en 126 inwoners helpen we met een schuldregeling. In 2020 zijn er 31 wettelijke schuldsaneringen(wsnp) ingediend, dit was over geheel 2019 34. In 2020 zijn er 37 sociale leningen verstrekt voor een totaalbedrag van € 103.826,23.
78
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Indicatoren
tabel 36. Aantal klanten en aanvragen Kredietbank Omschrijving
2019
2020
Aantal klanten totaal
918
851
Aantal klanten budgetbeheer
731
676
Aantal klanten schuldregeling
121
126
Aantal aanvragen Wettelijke regeling (WSNP)
34
31
Aantal sociale leningen
37
37
€ 100.358
€ 103.826
Totaal bedrag aan sociale lening
tabel 37. Schuldregelingen Omschrijving
2019
2020
Totaal aantal aanvragen Minnelijke regeling (MSNP): - Saneringskrediet
55
61
- Schuldbemiddeling
23
23
Gemiddeld aantal schuldeisers
17
11
€ 34.961
€ 36.768
Aantal afgeloste saneringskredieten
30
38
Aantal succesvol afgeronde schuldbemiddelingen
39
37
Gemiddeld schuldenbedrag
Ondersteuning vrijwilligersorganisaties In Midden-Groningen zijn al vele jaren de vrijwilligers van Humanitas actief. Zij ondersteunen onder andere inwoners met geldzorgen. De vrijwilligers dragen ook bij aan het stabiel doorlopen van een schuldentraject. Deze steun is belangrijk voor inwoners en voor het slagen van de aanpak. Wat hebben we bereikt? Naast de al bestaande vrijwilligersorganisatie Humanitas heeft in 2020 schuldhulp maatje aangegeven in Midden-Groningen ook een lokale afdeling te willen opstarten. Wat hebben we daarvoor gedaan? Wij hebben gesprekken gevoerd met schuldhulpmaatje om deze toetreding in Midden-Groningen te begeleiden. Pilot beschermingsbewind We hebben de pilot beschermingsbewind verder uitgebreid om inwoners met problematische schulden optimaal te ondersteunen.
79
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Doel is om de schuldsituatie zo snel mogelijk te beëindigen en een perspectief op een schuldenvrij bestaan te creëren. Hierbij geven we de inwoner de meest passende hulp en ondersteuning. En kiezen we voor de best passende, maar minst ingrijpende maatregel. Met deze inzet verwachten we minder hoge uitgaven uit bijzondere bijstand voor de kosten van beschermingsbewind. Wat hebben we bereikt? In 2020 hebben wij samen met de vijf grootste bewindvoerderskantoren, die actief zijn Midden-Groningen, de pilot ‘Samenwerking gemeente en beschermingsbewindvoerder’ afgerond. Wat hebben we daarvoor gedaan? Wij hebben daarvoor bij alle vijf de kantoren dossieronderzoek gedaan, interne werkprocessen bekeken en gesprekken gevoerd met de betreffende bewindvoerders. Door de coronamaatregelen heeft ook de pilot een langere doorlooptijd gekregen en streven we ernaar om het convenant met elkaar te kunnen ondertekenen voor 1 juni 2021. Indicatoren Er zijn 5 bewindvoerderskantoren die een samenwerking willen aangaan door middel van het tekenen van een convenant. Budgetcoaching Wat hebben we bereikt? We zijn begonnen met budgetcoaching. Wat hebben we daarvoor gedaan? We hebben een budgetcoach aangenomen en een collega opgeleid tot budgetcoach. Indicatoren • De kredietbank heeft 14 budgetcoaching trajecten gestart.
• Naast de reguliere inzet van budgetcoaching is ook 20 keer de dienstverlening ingezet bij statushouders onder het project ‘de Z-route’. Statushouders werden getraind en gecoacht naar financiële redzaamheid. Ondernemers en zelfstandigen Wat hebben we bereikt? Gezamenlijk met de Bbz-consulent van BWRI hebben we onze bestaande diensten voor ondernemers tegen het licht gehouden. We hebben een nieuwe werkwijze geformuleerd waarbij we de ondernemer met geldzorgen in 2021 nog beter kunnen ondersteunen en begeleiden naar een oplossing. Wat hebben we daarvoor gedaan? Wij hebben onderzocht hoe ondernemers met geldzorgen nog beter ondersteund kunnen worden richting een oplossing. Op basis hiervan hebben we een plan gemaakt. In 2021 verwachten we de werkwijze te kunnen implementeren.
80
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Indicatoren In 2020 hebben wij als kredietbank twee ondernemers direct geholpen, één met een doorverwijzing naar Kram & Meersma en één met een doorverwijzing naar het Regionaal Ondernemers Instituut. Financiële educatie cirkel Midden-Groningen Wat hebben we bereikt? Door de coronacrisis hebben we de geplande activiteiten zoals Week van het geld, gastlessen en voorlichting op scholen, niet kunnen uitvoeren. We hebben het educatieve programma voor Dr. Alletta Jacobscollege uitgevoerd in de periode voor de 1e lockdown. De budgettraining van Stichting Knip is deels op locatie en deels online uitgevoerd. Wat hebben we daarvoor gedaan? We hebben de contacten met de scholen onderhouden. Indicatoren • Stichting ‘discussiëren kun je leren’ heeft ook in 2020 alle leerlingen van het derde leerjaar van het dr. Aletta Jacobs College weten te bereiken met een waardevol educatief programma over geldzaken. • De budgettrainingen van Stichting Knip hadden voor 2020 30 aanmeldingen. Hiervan zijn uiteindelijk 25 deelnemers (83,3%) gestart, gespreid over 2 groepen (10 deelnemers hebben online deelgenomen). Communicatieplan We willen het bereik van de Kredietbank vergroten. Een groot gedeelte van de inwoners met financiële problemen is niet bekend bij de Kredietbank (al dan niet bewust). Daarnaast willen we specifiek aandacht geven aan jongeren.
Er verandert veel op financieel gebied als een inwoner 18 jaar wordt. Wat hebben we bereikt? We hebben een nieuw communicatie- en ‘marketingplan’ opgesteld. Wat hebben we daarvoor gedaan? • Wij hebben daarvoor veel processen en onderzoeken doorgelicht en gedeeld met het communicatiebureau Senza. • We hebben klantprofielen ontwikkeld zodat we doeltreffender en bewuster specifieke groepen inwoners kunnen benaderen. • We hebben gewerkt aan nieuwe communicatiemiddelen, zoals folders, website en een contentkalender. Hierbij hebben we bewust rekening gehouden met de groep laaggeletterde inwoners. We zorgen voor communicatie in heldere en begrijpelijke taal. • Het product ‘Ik word 18 en wat dan?’ is opgenomen in het communicatieplan.
81
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Informatie- en adviesgesprekken We bieden drempelloze adviesgesprekken voor inwoners van Midden-Groningen met geldzorgen. Wat hebben we bereikt? Wij hebben 69 adviesgesprekken gevoerd. Wat hebben we daarvoor gedaan? Een preventiespecialist heeft met elke betrokken inwoner een gesprek gevoerd, het probleem geanalyseerd en een advies uitgedaan. Daar waar nodig werden inwoners doorverwezen naar andere hulpverlening zoals Humanitas of het sociaal team. Indicatoren
tabel 38. Aantal adviesgesprekken Omschrijving
2019
Adviesgesprekken
2020 120
69
Laaggeletterdheid Wij hebben aandacht voor laaggeletterdheid. Hiervoor werken we samen met het Taalhuis Midden-Groningen. Wat hebben we bereikt? We hebben een start gemaakt met de aanpassing van ons brievenboek. Wat hebben we daarvoor gedaan? Een werkgroep is begonnen met het vereenvoudigen en begrijpelijker maken van onze brieven. Project Stressvrij, ‘Mobility-Mentoring’ De verder uitwerking van Mobility-Mentoring is Onderdeel gemaakt van het NPG -project Bevordering sociale veerkracht. Dit project wordt in 2021 uitgevoerd. Taalhuis We willen laaggeletterden bereiken, motiveren en stimuleren om te leren. We willen dat meer mensen basisvaardigheden beheersen om mee te kunnen doen in de samenleving. We richten ons hierbij op mensen die Nederlands als moedertaal hebben. We wilden een groei van deelname van deze doelgroep aan het Taalhuis t.o.v. 2019. Door de Corona-maatregelen is fysieke deelname aan het Taalhuis niet of nauwelijks mogelijk geweest. Digitale deelname was wel mogelijk via online Taalhuis.
82
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Wat hebben we bereikt? • We hebben een plan van aanpak Laaggeletterdheid opgesteld. • We hebben drie Taalhuizen in de gemeente Midden-Groningen waar inwoners gratis passende ondersteuning krijgen. In 2020 ontwikkelden we – uit nood geboren door Corona- een online Taalhuis. Dit bleek zeer succesvol. Dit concept gaan we de komende tijd door ontwikkelen. • We hebben laagtaalvaardige ouders bereikt met het doel om hun taalvaardigheid te versterken én om hen in staat te stellen om hun kinderen beter te ondersteunen bij hun schoolcarrière. • We hebben ervoor gezorgd dat er een extra taalpunt gaat komen bij de BWRI. Wat hebben we daarvoor gedaan? • We schreven met de stuur- en werkgroep Laaggeletterdheid (vertegenwoordiging van Humanitas, Kwartier Zorg en Welzijn, Biblionet, gemeente en Taalhuiscoördinator) een plan van aanpak voor het vergroten van het bereik. • In samenwerking met Samen Leren hebben we 30 ouders bereikt voor versterken van taalvaardigheid. • We hebben ervoor gezorgd dat er extra aandacht komt voor de ontwikkeling van basisvaardigheden bij medewerkers van de IBOR.