03. Bijlage 1 Boekwerk jaarstukken 2020

• We hebben meegeholpen met het opstellen van het Regionaal programma laaggeletterdheid 2021-2024We hebben de volgende nieuwe programma’s opgestart: - Voel je Goed (gezondere levensstijl ontwikkelen in 20 weken) - Digitale Basisvaardigheden (whatsappen, foto maken met de mobiele telefoon of tablet, alledaagse gebruikshandelingen in woord en beeld) - Voor jou en je Kind (tips & tops voor ouders om taal te stimuleren en te integreren in dagelijkse handelingen) • De samenwerking met de kernpartners is uitgebreid: - Biblionet: promotiefilm gemaakt met taalcursisten en taalhuiscoördinator. - Gemeente: werkgroep Begrijpelijke Taal: promotiefilm met taalambassadeur en Taalhuis coördinator, ondersteuning werkgroep. Indicatoren

tabel 39. Aantal deelnemers en bereik taalhuis Omschrijving

Aantallen 2019

Aantallen 2020

Bereik Taalhuizen

137

50

Bereik online Taalhuis via YouTube kanaal

-

440 abonnees en meer dan 10.000 views voor hele provincie Groningen (onbekend hoeveel uit Midden-Groningen komen)

Bereik ouders

60 ouders (90% NT1) via Samenleren

30

Bereik werkgevers

1 nieuwe werkgever: IBOR

Oprichting Taalpunt

1 nieuw taalpunt in ontwikkeling bij BWRI

83

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

2.2.5 Waar staat je gemeente? In de regeling beleidsindicatoren gemeenten is bepaald welke beleidsindicatoren in de programmaverantwoording moeten worden opgenomen. In onderstaande tabel vindt u de indicatoren voor het programma Sociaal. De gegevens worden van www.waarstaatjegemeente.nl gehaald. Deze cijfers zijn een momentopname. Hierdoor is het mogelijk dat enkele cijfers zijn achterhaald. Op www.waarstaatjegemeente.nl staan de meest recente cijfers.

tabel 40. Verplichte beleidsindicatoren Sociaal Naam indicator Absoluut verzuim

Relatief verzuim

Eenheid

Peiljaar

Aantal per 1.000 leerlingen

2018

1,5

1,9

2019

2,1

2,4

2018

31

23

2019

27

26

Aantal per 1.000 leerlingen

MG

Nederland

Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)

% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

2018

1,9%

1,9%

2019

2,0%

2,0%

Banen

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15 – 64 jaar

2018

558,5

775,8

2019

579,4

792,1

% 12 t/m 21 jarigen

2018

1,0%

1,0%

2019

1,0%

1,0%

2018

8,0%

7,0%

2019

8,0%

6,0%

% van de werkzame beroepsbev. t.o.v. van de beroepsbev.

2018

64,1%

67,8%

2019

64,8%

68,8%

% 16 t/m 22 jarigen

2018

3,0%

2,0%

2019

3,0%

2,0%

2018

486,6

401,1

2019

470,1

381,7

2020

547,1

459,7

2018

2060,5

610,9

2019

1237,7

412,6

506,1

202,0

15,3

11,8

Jongeren met een delict voor de rechter

Kinderen in uitkeringsgezin

Netto arbeidsparticipatie

Werkloze jongeren

Personen met een bijstandsuitkering

Lopende re-integratievoorzieningen

% kinderen tot 18 jaar

Aantal per 10.000 inwoners

Aantal per 10.000 inwoners van 15 – 64 jaar

t/m jun 2020

Jongeren met jeugdhulp

% van alle jongeren tot 18 jaar

2018 2019

15,0

12,3

Jongeren met jeugdbescherming

% van alle jongeren tot 18 jaar

2018

1,5%

1,2%

2019

1,7%

1,2%

Jongeren met jeugdreclassering

% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

2018

0,4%

0,4%

2019

0,5%

0,4%

Cliënten met een maatwerkarrangement WMO

Aantal per 10.000 inwoners

2018

470

640

2019

820

680

2020

780

640

Demografische druk

%

84

2018

74,4%

69,6%

2019

74,8%

69,8%

2020

75,3%

70,0%

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

2.2.6 Wat heeft het gekost? Participatiewet heeft als doel om zoveel mogelijk mensen, met en zonder arbeidsbeperking, weer aan de arbeidsmarkt deel te laten nemen. De gemeente is verantwoordelijk voor het begeleiden en ondersteunen van mensen richting werk. Het hebben van werk is cruciaal voor sociaal, maatschappelijk en economisch welbevinden van mensen. Het draagt bij aan een verhoging van het besteedbaar inkomen en daarmee aan de financiële weerbaarheid van mensen.

tabel 41. Financieel overzicht programma Sociaal realisatie 2019

Primitief begroot 2020

Begroot na wijziging 2020

Realistaie 2020

Verschil 2020

LASTEN Inkomensregelingen

35.851

35.164

44.229

40.024

4.205 V

(Werk)Participatie

17.067

19.361

18.593

17.946

647 V

Burgerparticipatie

2.243

2.492

2.675

2.541

134 V

WMO (oude taken)

6.759

6.102

7.203

7.423

-220 N

WMO Sociaal Domein (nieuwe taken)

13.756

13.325

13.071

12.551

520 V

Accommodaties

1.290

1.632

1.570

1.358

212 V

Jeugd

29.124

28.337

29.308

28.862

446 V

Onderwijs

8.072

8.891

12.737

11.446

1.291 V

Totaal lasten

114.163

115.304

129.386

122.151

7.234 V

Inkomensregelingen

28.738

29.402

38.135

34.535

-3.600 N

(Werk)Participatie

2.956

4.065

3.056

2.626

-431 N

Burgerparticipatie

76

0

0

15

15 V

BATEN

WMO (oude taken)

661

514

670

728

59 V

WMO Sociaal Domein (nieuwe taken)

1.127

386

886

893

8V

Accommodaties

100

374

110

69

-41 N

Jeugd

324

43

43

237

194 V

Onderwijs

1.956

2.678

3.749

2.844

-905 N

Totaal baten

35.937

37.462

46.647

41.947

-4.701 N

Saldo voor bestemming

-78.226

-77.842

-82.738

-80.205

2.534 V

stortingen

2.783

1.000

1.000

1.000

0

onttrekkingen

1.369

87

3.861

3.736

-125 N

MUTATIE RESERVES

Totaal mutatie reserves

-1.414

-912

2.861

2.736

-125 N

Saldo na bestemming

-79.640

-78.754

-79.877

-77.468

2.409 V

Toelichting: N = nadelig verschil en V = voordelig verschil bedragen x e 1000

85

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

Analyse verschillen programma Sociaal

Voordeel € 2.409.000

Afwijkingen in de baten en/of lasten groter dan € 200.000 of meer dan 10% van het begrote bedrag worden hieronder toegelicht. Inkomensregelingen

Voordeel € 605.000

Inkomensregelingen laat per saldo (lasten en baten) een voordelig resultaat zien van € 605.000. Belangrijkste reden voor het positieve resultaat is dat we, mede ingegeven door corona, werken met voorzichtige inschattingen in de begroting. Binnen inkomensregelingen speelt dit jaar de coronamaatregel, Tijdelijke overbrugging zelfstandig ondernemers (Tozo), een rol. Het Rijk vergoedt de uitvoeringskosten van de Tozo en omdat wij de uitvoering binnen de eigen organisatie hebben ingevuld (en niet hebben uitbesteed), is hier een voordeel op behaald van circa € 600.000. (Werk)Participatie

Nadeel € 216.000

Lasten

Voordeel € 647.000

In 2020 zijn aan zowel de lasten- als batenkant (daarmee resultaatneutraal) te hoge bedragen begroot; in 2020 gaat het om € 700.000. Overigens geldt voor de begroting 2021 dat dit is rechtgetrokken. Bij werkparticipatie zien we hogere lasten van ca. € 400.000 ten opzichte van de begroting, daartegenover staat per saldo een voordeel op de bijdrage aan Wedeka van ca. € 365.000 in 2020. Baten

Nadeel € 431.000

Zoals hiervoor beschreven zijn naast de lasten ook de baten voor werkparticipatie € 700.000 te hoog begroot. Daarmee is aan de batenkant het vertrekpunt € 700.000 nadelig; we hebben immers meer inkomsten begroot dan we (eigenlijk) verwachten te ontvangen. Het werkelijke nadeel is zo’n € 270.000 lager (700k - 430k) dan begroot. De belangrijkste oorzaak hiervan is dat we bij de najaarsnota voorzichtigheidshalve de inkomstenderving door corona hebben ingeschat op € 1.000.000, terwijl die uiteindelijk uitkomt op € 750.000. Burgerparticipatie

Voordeel € 149.000

Lasten

Voordeel € 134.000

Het Rijk heeft besloten de pilot zelfredzaamheidsroute te verlengen tot 15 mei 2021. De reden hiervoor is dat de pilot door de coronamaatregelen maar deels ten uitvoer kon worden gebracht. Dit is ook de reden dat er een bedrag van € 81.000 over is in het jaar 2020. We willen voorstellen dat dit bedrag wordt meegenomen naar volgend jaar, zodat we de pilot in 2021 zoveel mogelijk kunnen uitvoeren zoals oorspronkelijk gepland.

86

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

WMO (oude taken)

Nadeel € 161.000

Lasten

Nadeel € 220.000

WMO Huishoudelijke hulp laat een negatief resultaat zien van € 235.000, ten opzichte van onze laatste schatting bij de najaarsnota 2020. Dit is te verklaren doordat er nog steeds een stijgende lijn te zien is in het aantal mensen dat gebruik maakt van WMO HH door de invoering van het (vaste) abonnementstarief in 2019. Daarnaast is er ook een stijging waar te nemen van het gemiddeld aantal uren per huishouden. Corona heeft een minimaal effect gehad op de huishoudelijke hulp. WMO (nieuwe taken)

Voordeel € 528.000

Lasten

Voordeel € 520.000

De begeleiding laat een positief resultaat zien van € 427.000. De ingezette daling begin 2020 van het aantal mensen dat gebruik maakt van begeleiding is in de corona periode verder doorgezet. In de eerste lockdown is veel dagbesteding niet doorgegaan. De zorgaanbieders zijn voor deze periode gecompenseerd. Vooralsnog heeft nog niet elke zorgaanbieder gebruik gemaakt van de omzetcompensatie regeling. Het WMO-vervoer laat een positief resultaat zien van € 98.000. Dit is deels te verklaren omdat deze uitgaven vanwege Corona in 2020 een totaal ander verloop kennen dan de voorgaande jaren. De vervoerders zijn gecompenseerd voor het wegvallen van hun omzet. De omzetcompensatie bedraagt voor half maart tot en met juni 80% en voor de periode juli tot en met december 70% van de omzetderving. Accommodaties

Voordeel € 171.000

Lasten

Voordeel € 212.000

De kapitaallasten zijn € 138.000 lager dan begroot. Dit verschil wordt onder andere veroorzaakt doordat in de begroting al rekening is gehouden met kapitaallasten voor het nieuwe MFA Meeden. Deze kosten worden pas toegerekend na afronding van het project. Diverse kleinere verschillen leiden daarnaast tot een voordeel van € 54.000. Baten

Nadeel € 41.000

De huur van wijk en dorpscentra wordt door geboekt naar het product accommodaties. In verband met corona is voor de dorpscentra de huur kwijtgescholden. De misgelopen inkomsten worden gedekt vanuit het rijksbudget (voor compensatie dorpshuizen).

87

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

Jeugd

Voordeel € 640.000

Lasten

Voordeel € 446.000

De jeugdzorg- uitgaven voor Zorg in natura (ZIN) laten een negatief resultaat zien van € 613.000 en de jeugdzorg-uitgaven voor PGB laten een positief resultaat zien van € 496.000. Dit past in de lijn van afgelopen jaren. Op basis van de verordening en beleidsregels wordt door de sociale teams kritisch gekeken of een PGB passend is. In de meeste gevallen wordt de voorkeur gegeven aan Zorg-in-Natura. De uitgaven voor de jeugdhulp werden in 2020 sterk beïnvloed door de effecten van de coronamaatregelen. In eerste instantie heeft dat geleid tot een daling van de uitgaven. Na de zomervakantie zagen we weer een stijging. Het aantal kinderen dat jeugdhulp kreeg, is met een kleine 7,5% gedaald. De gemiddelde kosten per kind stegen echter in dezelfde verhouding. De daling van de jeugdhulp via de sociale teams is vrijwel tot stilstand gekomen. Dat geldt omgekeerd ook voor de groei van de uitgaven bij de Gecertificeerde Instellingen. De solidaire uitgaven jeugdhulp (onderdeel van de uitgaven voor Zorg in Natura) vallen € 369.000 lager uit dan begroot. Grootste invloed op deze daling zijn de lagere kosten van de inzet van de Landelijk Werkende instellingen. Waarschijnlijk is dit ook een effect van de coronamaatregelen. De algemene en preventieve jeugdzorgkosten vallen € 97.000 lager uit dan begroot en de kosten voor kinderopvang vallen € 137.000 lager uit dan de begroting.

Als gevolg van corona zijn veel activiteiten afgeschaald en/of niet opgestart. Alle overige kleine mutaties bedragen nog een voordeel van € 152.000. De sociale en emotionele ondersteuning gezondheidsgevolgen aardbeving vallen € 265.000 lager uit dan de begroting. In decembercirculaire 2019 zijn gelden voor een periode van 2 jaar ontvangen. Een deel van de middelen is besteed in 2020, het resterende deel zal in 2021 worden besteed. Baten

Voordeel € 194.000

De belangrijkste verklaring is dat gemaakte zorguitgaven in 2018 ad € 111.000 zijn doorbelast aan een andere gemeente als gevolg van een verhuizing van een cliënt (woonplaatsbeginsel) naar de desbetreffende gemeente. Onderwijs

Voordeel € 386.000

Lasten

Voordeel € 1.291.000

88

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

Onderwijshuisvesting De kapitaallasten vallen € 127.000 lager uit dan begroot. Dit komt doordat de afschrijving bij 2 investeringen één jaar later start dan eerst voorzien was. De eenmalige kosten van het Scholenprogramma worden verantwoord onder het product onderwijs. Dit betreft de afboeking van de boekwaarde van gesloopte oude schoolgebouwen, de sloopkosten en de kosten van de tijdelijke huisvesting. In 2020 zijn deze uitgaven € 400.000 minder dan geraamd. Dit wordt verklaard door lagere sloopkosten en doordat de afboeking van de Meent in 2021 plaatsvindt, een jaar later dan was geraamd. Deze kosten worden gedekt door bijdragen van de NAM of onttrekkingen uit de reserve Scholenfonds. Doordat die bijdragen ook lager zijn is het effect budgettair neutraal. Leerlingenvervoer De uitgaven voor leerlingenvervoer zijn € 206.000 lager dan begroot. Dit is grotendeels te verklaren omdat deze uitgaven vanwege Corona in 2020 een totaal ander verloop kennen dan de voorgaande jaren. Het leerlingenvervoer is in de periode vanaf half maart tot medio juni door het sluiten van scholen grotendeels stil komen te liggen. Om de omzetverliezen bij de vervoerders te beperken is besloten om in deze periode 80% van de omzetderving te compenseren. In de periode juli tot en met december is 70% gecompenseerd.

Onderwijsachterstandenbeleid Er is € 366.000 minder uitgegeven aan Onderwijsachterstandenbeleid dan begroot, hier staat voor hetzelfde bedrag aan minder inkomsten tegenover. Dit betreft gelabelde middelen vanuit het Rijk, die aan onderwijsachterstanden besteed dienen te worden en ook als zodanig verantwoord. Het niet gebruikte deel van 2020 wordt ingezet in 2021 om het onderwijs te ondersteunen. Voor de huidige OAB periode 2019-2022 is een nieuwe verdeelsleutel toegepast. Gemeente Midden-Groningen is een zogenaamde ‘voordeelgemeente’. Er is sprake van een aanzienlijke groei van het budget ten opzichte van de periode hiervoor. Bij vaststelling eind 2020 bleek het definitieve budget nog circa € 80.000 hoger dan waarmee op basis van de beschikking rekening was gehouden. De beperkende maatregelen door de coronacrisis hebben impact gehad op de uitvoering van het OAB beleid in 2020. Vertraging in de implementatie van de vastgestelde werkwijze resultaatafspraken, uitstel scholing van medewerkers, zeer beperkte uitvoering VVE thuis (ouderbijeenkomsten). Ook heeft de gemeentelijke coördinatie van de noodopvang uren gekost ten koste van beleidsontwikkeling en uitvoering.

De urenuitbreiding van 10 naar 16 uur VVE kon nog niet op alle locaties van kinderopvang Kaka plaats vinden in verband met organisatorische knelpunten: verhuizing naar een nieuw kindcentrum en ruimtegebrek op de oude locatie. Hiervoor is uitstel verleend tot het moment van verhuizing.

89

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

Er zal in 2021 overleg met de betrokken onderwijspartners een plan gemaakt worden voor de aanpak van de onderwijsachterstanden door de coronamaatregelen. Voor de uitvoering hiervan kan een deel van het overschot on het OAB budget aangewend worden. Daarnaast willen we de huidige OAB activiteiten evalueren en waar nodig verbeteren/versterken voor de lange termijn. Peuteropvang Het gebruik van de volledig gesubsidieerde peuteropvang valt € 165.000 lager uit dan begroot. Dit is te verklaren doordat peuteropvang onmisbaar is in het uitvoeren van VVE (gemengde groepen en voldoende kwaliteit en spreiding van VVE) en een belangrijke bijdrage levert in het vergroten van onderwijskansen. In het voorjaar 2020 is dit vastgelegd in het VVE uitvoeringskader. De kosten peuteropvang zijn halverwege 2020 op het OAB budget geboekt. Baten

Nadeel € 905.000

Onderwijshuisvesting In 2020 is de Sjaloomschool gesloopt, de afboeking is ten laste gekomen van onderwijshuisvesting. De inkomst van € 79.000 is de volledige bijdrage vanuit het project MFC Meeden voor de afboeking van de boekwaarde. In de begroting van onderwijshuisvesting was hier geen rekening mee gehouden. Omdat de eenmalige kosten van het Scholenprogramma € 400.000 lager zijn dan geraamd, zijn de verantwoorde baten waarmee die kosten gedekt worden ook lager. Dat betreft € 350.000 minder baten onder dit product en € 50.000 minder baten bij de onttrekking aan reserves. Voor het jaar 2020 is € 225.000 begroot aan baten huuropbrengst. De realisatie laat een lager beeld zien, namelijk € 23.000. Er resteert nog voor € 124.000 aan nog te ontvangen posten. Deze post is abusievelijk niet meegenomen in 2020, maar zal in 2021 verwerkt worden en laat dan een voordeel zien. Het overige verschil van € 78.000 wordt onder andere veroorzaakt doordat een schoolgebouw wordt gebruikt als tijdelijke huisvesting in het kader van het scholenprogramma. Daarnaast zijn er diverse afboekingen geweest die ervoor hebben gezorgd de baten lager zijn dan verwacht. Onderwijsachterstandenbeleid Er is € 366.000 minder ontvangen aan Onderwijsachterstandenbeleid dan begroot. Met deze lagere ontvangst van het Rijk is rekening gehouden bij de uitgaven. Onttrekking reserves

Nadeel € 125.000

Doordat de eenmalige kosten in het scholenprogramma lager waren in 2021 is voor de dekking van die kosten € 165.000 minder onttrokken aan de reserves, met daar tegenover een vrijval van € 41.000 van een bestemmingsreserve afschrijvingen.

90

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

2.3 Programma Economie 2.3.1 Omgevingswet Met de Omgevingswet wil de Rijksoverheid de regels voor ruimtelijke ontwikkeling vereenvoudigen en samenvoegen. De invoering van de Omgevingswet is met een jaar uitgesteld naar 1 januari 2022. Dat geeft ons een jaar extra de tijd om ons voor te bereiden in Midden-Groningen. Bij de invoering in 2022 zijn we klaar om te voldoen aan de wettelijke minimum vereisten voor de invoering en zetten we daar een kleine plus bovenop. Wat hebben we bereikt? • Voor de vergunningverlening zijn de werkafspraken met de Omgevingsdienst Groningen gemaakt en zijn intern de werkprocessen opgesteld. • De aanbesteding van de software voor het digitale stelsel Omgevingswet is doorlopen en er is gestart met de implementatie van de software. Technisch is de verbinding gelegd met de Omgevingsdienst. • Voor de onderdelen omgevingsplan en omgevingsvisie is een plan gemaakt om ons in 2021 voor te bereiden op het werken onder de omgevingswet vanaf 2022. Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben de werkorganisatie ingericht voor alle deelprojecten. • Voor 2021 is een werkplanning gemaakt. • Het proces tot invoering is vastgesteld. Indicatoren • De planning voor de verplichte onderdelen per 1 januari 2022 loopt op schema.

2.3.2 Economie Midden-Groningen biedt na stad Groningen de meeste werkgelegenheid in onze provincie. We willen een aantrekkelijke gemeente zijn voor bedrijven om te ondernemen en voor inwoners en forensen om in te werken en te wonen. Toeristische bedrijven en bestedingen zijn een belangrijke economische factor. We zijn trots op onze gemeente, naast stedelijke kwaliteit biedt onze regio een prachtig buitengebied voor rust en vermaak. 2020 was een bijzonder jaar, wegens de wereldwijde coronapandemie en de verstrekkende gevolgen voor het bedrijfsleven in ons land, zo ook in Midden-Groningen. Versterken werkgelegenheid Wat hebben we bereikt? • In maart 2020 ging ons land op slot door de wereldwijde coronapandemie. De maatregelen die ondernemers moesten nemen om verspreiding van het virus te voorkomen, hadden grote gevolgen voor hun bedrijfsvoering. Naast de landelijke steunmaatregelen heeft ook Midden-Groningen steunmaatregelen toegepast, om zoveel mogelijk de getroffen bedrijven te ontzien. • We hebben gezorgd dat ondernemers met vragen over de coronamaatregelen bij de gemeente terecht konden. • Het onderhouden van contacten voor het relatiebeheer is wegens de gezondheidsrisico’s teruggebracht.

91

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

Grafiek 5. Verdeling lasten - Economie

Brandweer / Openbare Veiligheiheid

2%

Economische ontwikkeling

2%

Grondexploitaties

1%

Toerisme

95%

Bedrijventerreinen

0%

Openbaar vervoer

0%

Grafiek 6. Verdeling baten - Economie

Toerisme

3%

Brandweer / Openbare Veiligheiheid

2%

Economische ontwikkeling

34% Grondexploitaties

43%

Bedrijventerreinen

Openbaar vervoer

18%

0%

92

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

•

 ndanks de grote onzekerheid voor bedrijven, zijn er door veel bedrijven toch O toekomstplannen gemaakt voor uitbreiding en vestiging in onze gemeente. • In 2020 ging de vraag naar bedrijfskavels onverminderd door. • Via de ‘Agenda voor de Veenkoloniën’ participeren we in de Regiodeal Natuurinclusieve Landbouw. Wat hebben we daarvoor gedaan? • De gemeente communiceerde met regelmaat over de steunmaatregelen. • Vragen van ondernemers over de coronamaatregelen zijn met voorrang afgehandeld. Helaas zijn er minder bedrijfsbezoeken afgelegd en er zijn geen netwerkbijeenkomsten georganiseerd. • Ondernemers zijn begeleid bij ruimtelijke procedures. • In verschillende situaties is gesproken met de Noordelijke ontwikkelingsmaatschappij (NOM) en de Economic Board Groningen (EBG) over locatievraagstukken van bedrijven. • Ondernemers zijn gewezen op subsidieloketten van EBG en LEADER Oost-Groningen. • Voor de deelgebieden Westerkwartier, Oldambt en Veenkoloniën zijn streefbeelden voor 2030 opgesteld in het kader van Regiodeal Natuurinclusieve landbouw. Indicatoren • Er zijn 11 nieuwsbrieven verstuurd. • Verkocht bedrijfsterrein: 2,7 ha + 2 ha verkocht met ontwikkelingsmaatschappij De Gouden Driehoek. • Bedrijventerrein in optie: 13,8 ha + 1,5 ha met ontwikkelingsmaatschappij De Gouden Driehoek.

• Aantal bedrijfsbezoeken: 36 • Aantal bestuurlijke overleggen met ondernemers-/landbouwverenigingen: 4. Vraag en aanbod arbeidsmarkt De coronacrisis leidt tot ongekende daling in het aantal vacatures in 2020. De situatie op de arbeidsmarkt is hierdoor omgeslagen. Dit heeft tot gevolg gehad dat de BWRI in 2020 minder uitstroom naar regulier heeft kunnen bewerkstelligen. Wat hebben we bereikt? In 2020 zijn in totaal 210 kandidaten uitgestroomd naar betaald werk waarvan 46 via een BBL, BOL en/of afspraakbaan. Wat hebben we daarvoor gedaan? • Binnen onze arbeidsmarkt Werk In Zicht bieden wij steeds meer korte opleidingsarrangementen aan met baangarantie in de kansrijke beroepenbranches van bouw/techniek/zakelijke dienstverlening en zorg. • Er is structureel overleg tussen Economische zaken en de accountmanagers bij BWRI. Dit leidde tot verschillende matches tussen vraag en aanbod van personeel bij bedrijven. Indicatoren • Door de afname van het aantal openstaande vacatures en het oplopend aantal werklozen is de spanning op de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal afgenomen tot 57 vacatures per 100 werklozen. Een kwartaal eerder waren dat er nog 81.

93

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

•

In 2020 zijn in totaal 210 kandidaten uitgestroomd naar betaald werk waarvan 46 via een BBL, BOL en/of afspraakbaan. • Recreatie en toerisme Wat hebben we bereikt? • De toeristenbelasting is gedifferentieerd. • We hebben aandacht voor recreatieondernemers die te maken hebben met de gevolgen van corona in hun bedrijf en activiteiten. • Het onderzoek naar de effecten van bodemdaling bij het Zuidlaardermeer is gestart. • Er is een toerismevisie voor het Zuidlaardermeergebied opgesteld. Wat hebben we daarvoor gedaan? • In samenwerking met ondernemers en het team belastingen is een model voor differentiatie vastgesteld. De toeristenbelasting bedraagt € 1,60 per persoon per overnachting, het tarief per persoon per overnachting op een kampeerterrein is € 1,30. • Rond de zomer zijn veel aan corona gerelateerde vragen op het gebied van recreatie en toerisme binnengekomen en beantwoord. • Door corona zijn er minder fysieke bijeenkomsten georganiseerd voor ondernemers. • Voor het onderzoek naar de effecten van bodemdaling is een projectteam opgestart met belanghebbenden om de situatie goed in kaart te brengen. • Voor het opstellen van de visie op het Zuidlaardermeer is de samenwerking gezocht met de ondernemers in het gebied en de gemeenten Tynaarlo en Groningen. Indicatoren • Het tarief voor een overnachting op een camping is vastgesteld op € 1,30 p.p.p.n.

en daarmee vergelijkbaar met de ons omliggende gemeenten. • Voor deze differentiatie zijn drie online bijeenkomsten met recreatieondernemers georganiseerd. Detailhandel en horeca Wat hebben we bereikt? Er was veelvuldig contact met bedrijven, organisaties en verenigingen op het gebied van detailhandel. Hierdoor konden we ondernemers zo goed mogelijk ondersteunen in het jaar waarin de coronapandemie voor veel problemen zorgde. Wat hebben we daarvoor gedaan? • Het platform detailhandel Midden-Groningen is een overlegstructuur tussen de verschillende winkeliersverenigingen, de gemeente en MKB-Noord. Dit jaar is het platform voornamelijk digitaal bijeen geweest om kennis en ervaringen te delen. • Er is verschillende keren overleg geweest met regiogemeenten en de provincie Groningen om kennis en ervaringen te delen. • Waar mogelijk meewerken aan verzoeken tot tijdelijke ontheffing van de Winkeltijdenverordening, om zo verruiming van de openingstijden van supermarkten op zondag en/of feestdagen mogelijk te maken. De tijdelijke ontheffingen gelden zolang de coronamaatregelen van kracht zijn en zijn bedoeld om de supermarktondernemers te helpen hun klantenaantallen beter te spreiden.

94

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

•

 oor een aantal actiepunten uit de uitvoeringsagenda van de detailhandelsvisie is V subsidie ontvangen van de provincie Groningen. In 2020 is gestart met het uitvoeren van een aantal van deze actiepunten: de effectanalyse over het Winkelpark is gereed en de herinrichting van winkelgebied Martenshoek is bijna klaar. • Het rapport Effectanalyse detailhandelsvisie Midden-Groningen is opgeleverd en besproken met het platform detailhandel en een aantal vastgoedeigenaren. Indicatoren • Het platform detailhandel is in 2020 3 keer bijeen geweest. • Er zijn 9 verzoeken tot tijdelijke ontheffing van de Winkeltijdenverordening ingediend; deze zijn allemaal verleend.

2.3.3. Ruimtelijke ontwikkeling Faciliteren van ruimtelijke projecten Dit onderwerp gaat over het zo goed mogelijk faciliteren van ruimtelijke projecten in juridische en maatschappelijke zin. Wat hebben we bereikt? • Binnen diverse projecten en ontwikkelingen geven we de randvoorwaarden mee om een aantrekkelijke en leefbare gemeente te zijn, waar het goed wonen, werken en recreëren is. • Het wijkplan Gorecht-West helpen realiseren. Wat hebben we daarvoor gedaan? • Vaststellen van het bestemmingsplan Sluiskade/Werfkade in het kader van het programma Bedrijvig & Leefbaar. • Opstellen doorstartnotitie voor het programma Bedrijvig & Leefbaar. • Vastellen van het bestemmingsplan en stedenbouwkundigplan voor de laatste twee fasen (IV en V) van het wijkplan Gorecht-West. Stimuleren en faciliteren van duurzaamheid Dit onderwerp gaat over het faciliteren van initiatieven uit de samenleving, waarbij we aandacht hebben voor het gedachtengoed van de Omgevingswet en het Kompas. Wat hebben we bereikt? • We staan open voor initiatieven uit de samenleving. • Beleid vanuit de voormalige gemeenten is geharmoniseerd en geactualiseerd. • Achterstanden die waren opgelopen bij het faciliteren van initiatieven uit de samenleving zijn weggewerkt. Wat hebben we daarvoor gedaan? • Bijdrage leveren aan het interne initiatievenloket.

• Opstellen en harmoniseren van beleid voor onder andere welstand, planschade en archeologie. Bestemmingsplan Buitengebied Wat hebben we bereikt? Zorgdragen dat kansrijke en waardevolle projecten en initiatieven van de grond kunnen komen of worden voortgezet.

95

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

Wat hebben we daarvoor gedaan? Op basis van de Nota van Uitgangspunten is een bestemmingsplan voor het Buitengebied in procedure gebracht. Herstructurering Gorecht- West Hoogezand De wijk Gorecht-West bestaat voor het overgrote deel uit sociale huurwoningen van Lefier. De wijk is 50 jaar geleden aangelegd en bestaat uit 5 fasen. Er staan ook enkele tientallen koopwoningen in de wijk. Dit zijn voormalige woningen van Lefier die zijn verkocht. De woningen waren toe aan verbetering en verduurzaming. De openbare ruimte voldeed niet meer aan de huidige eisen van klimaatbestendigheid. Daarom is in 2012 het Programma Herstructurering Gorecht-West gestart. Hiervoor is een wijkvisie opgesteld en een beeldkwaliteitsplan vastgesteld. Dit is vastgelegd in de ‘Samenwerkingsovereenkomst Gebiedsontwikkeling Gorecht-West’ tussen Lefier en gemeente. Wat hebben we bereikt? • Fase I en II zijn afgerond. • Fase III: De woningen van Fase III zijn in 2020 opgeleverd. De openbare ruimte is conform planning woonrijp gemaakt, dat betekent dat onder andere alle wegen, het openbaar groen en openbare verlichting aangelegd. • Fase IV en V: het stedenbouwkundig plan en het bestemmingsplan zijn afgerond en vastgesteld door de gemeenteraad. • De sloop van Fase IV is opgestart. • De voorbereidingen voor het bouwrijp maken Fase IV zijn gestart. Begin 2021 wordt hiermee gestart.

Wat hebben we daarvoor gedaan? • Tijdens de bouw van Fase III kwam er regelmatig een huis aan huis nieuwsbrief uit en was er een aanspreekpunt bij de gemeente en bij de aannemer voor vragen van bewoners. • Inwoners zijn betrokken en konden participeren in het Stedenbouwkundigplan voor Fase IV en Fase V. Hiervoor zijn diverse inloopbijeenkomsten geweest waarbij deskundigen van diverse disciplines aanwezig waren. Deze inloopbijeenkomsten zijn tot de lockdown in maart goed bezocht. • Er wordt intensief overlegd met Lefier om de herstructurering te realiseren. Indicatoren • Er zijn 66 gasloze, NOM woningen gerealiseerd. • Nieuwbouw en openbare ruimte zijn conform planning gerealiseerd. • Stedenbouwkundigplan en bestemmingsplan zijn vastgesteld door de gemeenteraad. • Investeringskrediet voor Aanleg Openbare Ruimte voor Fase IV is door de raad vastgesteld. Woonvisie De ‘Woonvisie Nieuw Midden-Groningen 2019-2028’ wil bijdragen aan goed wonen voor onze inwoners. We zetten in op het toevoegen van nieuwe woonmilieus, versterking van het stedelijk gebied en op netwerken van sterke dorpen. Inwoners (met een zorgvraag)

96

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

kunnen zo lang mogelijk in hun eigen huis en in hun eigen buurt of dorp wonen. We werken aan duurzaam en aardgasloos wonen en aan het vergroten van de woon- en leefkwaliteit van een aantal bestaande wijken in Hoogezand-Sappemeer. Ook willen wij de vraag van (toekomstige) inwoners kennen, hun woonwensen in beeld hebben en zorgen voor een passend woningaanbod. Wat hebben we bereikt? • We hebben goed zicht op woningbouwinitiatieven en -projecten en op de beschikbare locaties voor woningbouw. • We hebben prestatieafspraken gemaakt met de corporaties en hun huurderorganisaties voor het jaar 2021. • We zijn gestart met de planvorming voor Hoogezand-Noord. • We hebben 12 startersleningen verstrekt in 2020. • Wij hebben woningbouwkavels verkocht in het Julianapark, op de IJsbaanlocatie, in het Stadshart en in Muntendam voor de bouw van 35 grondgebonden woningen en 63 appartementen. • In het Stadshart zijn de eerste 20 woningen opgeleverd door Groninger Huis. • We hebben samen met het programmabureau RWLP (Regionaal woon en leefbaarheidsplan) Oost-Groningen binnen het grondgebied vande voormalige gemeente Menterwolde drie verpauperde woningen aangepakt. • Het woningmarktonderzoek voor de Regio Groningen-Assen is in 2020 opgeleverd. Dit onderzoek geeft inzicht in de (regionale) woonwensen en de kansen voor de regiogemeenten bij het bedienen van de woningvraag in de regio.

Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben alle bouwplannen en -locaties geïnventariseerd en werken mee aan goede, nieuwe initiatieven. • We hebben intensief overleg gehad met de corporaties en hun huurderorganisaties voor het maken van de prestatieafspraken 2021. • We bieden de starterslening, de verzilverlening en de stimuleringslening aan via SVn (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting) en stellen hiervoor jaarlijks budget beschikbaar. • We participeren, met het grondgebied van voormalig gemeente Menterwolde, in het Regionaal woon en leefbaarheidsplan (RWLP) Oost-Groningen en doen mee met de uitvoering van de menukaart. Aanpak van verpauperde panden in woongebieden is één van de ‘gerechten’ op de menukaart. • We participeren in de Regio Groningen-Assen. Indicatoren • In 2020 zijn 12 startersleningen verstrekt. Er zijn geen verzilver- en duurzaamheidsleningen verstrekt • Er zijn 5 kavels voor projectmatige bouw verkocht en dertien particuliere kavels. Project Stadshart-Kerkstraat Hoogezand We zetten ons al een aantal jaren in voor de ontwikkeling van het Stadshart Noordelijk Deel en de Kerkstraat in Hoogezand. Er zijn in dit gebied veel lege plekken ontstaan

97

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

en veel panden zijn in slechte staat van onderhoud. Dit zorgt voor een beeld van verpaupering en daardoor een verslechtering van de leefbaarheid in dit deel van Hoogezand. Daarnaast is de Kerkstraat en omgeving ook de toegang tot het Stadshart. We zijn gestart met de plannen om hier met een integrale aanpak tot vernieuwing te komen. Daarbij is onder meer aandacht voor de ruimtelijke kwaliteit, het verkeer, wonen en duurzaamheid. Het gebied tussen Tussenhof-Zuid, Kerkstraat, Meint-Veningastraat en Kieldiep zal gefaseerd worden ontwikkeld. De gemeente ontwikkelt het plangebied in samenwerking met Geveke Bouw & Ontwikkeling. Wat hebben we bereikt? • Het gebied Tussenhof is gesaneerd, bouwrijp gemaakt en de bouw is eind 2019/ begin 2020 gestart. • Het voorontwerp-bestemmingsplan van de Componist, kavel aan Kerkstraat, ten zuiden • van het spoor heeft ter inzage gelegen. Het ontwerpbestemmingsplan is in voorbereiding. • De ontwikkeling van de delen van het Stadshart ten noorden van het spoor is opgestart. Hierbij worden naast ruimtelijke aspecten ook milieuaspecten beoordeeld. Tevens wordt beoordeeld hoe we de aanpak van verpauperde panden het beste kunnen inpassen in de plannen. Wat hebben we daarvoor gedaan? De bouw is gaande voor: • 37 appartementen, sociale huur voor Lefier. • 46 appartementen vrije sector voor Stichting Reensche Compagnie. • 17 vrije sector .

Indicatoren • Er zijn in 2020 voor woningcorporatie Groninger Huis 20 grondgebonden woningen opgeleverd. • Duurzaamheid: alle gebouwde en te bouwen woningen zijn gasloos. Ze hebben zonnepanelen en gebruiken aardwarmte, of een luchtwarmtepomp. Omgevingsdienst De Omgevingsdienst Groningen voert voor de gemeente Midden-Groningen alle VTHtaken uit. Dit gaat om vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van bouwen en milieu. We willen daarbij zorgen voor een goede balans tussen een gezonde woon- en leefomgeving en ruimte voor bedrijvigheid in de gemeente. Wat hebben we bereikt? • Een bijdrage geleverd aan het verder opbouwen van een gezonde woon- en leefomgeving. • De band van vertrouwen met de inwoners is versterkt.

98

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

Wat hebben we daarvoor gedaan? • Er is uniform uitvoerings- en handhavingsbeleid opgesteld voor de hele provincie Groningen. • Voorbereidend werk uitgevoerd ter voorbereiding op de invoering van een nieuw financieringsmodel bij de ODG. • Toezicht uitgeoefend bij bedrijven en bouwactiviteiten. • Een groot aantal vergunningen verleend om ontwikkelingen mogelijk te maken. • Advies uitgebracht voor bijdragen aan bestemmingsplannen en projecten. Indicatoren • Door de grote diversiteit aan taken is dit niet eenduidig te specificeren.

2.3.4 Duurzaamheid Duurzaamheid raakt aan vele onderdelen van de samenleving. We kijken naar duurzaamheid vanuit een breed perspectief. Het raakt alles wat te maken heeft met maatschappelijk verantwoord leven, milieu, ecologie, welzijn, lokaal ondernemerschap en toekomstgericht denken. We geven uitvoering aan de beleidsvisie duurzaamheid en de bijbehorende uitvoeringsprogramma’s. In dit uitvoeringsprogramma onderscheiden we activiteiten binnen de eigen gemeentelijke organisatie en activiteiten gericht op bijdragen van de gemeente aan een duurzame samenleving. Activiteiten binnen de gemeentelijke organisatie Wat hebben we bereikt? • In februari 2020 is het Plan van Aanpak Duurzame bedrijfsvoering vastgesteld. Ook is een uitvoeringsagenda opgeleverd. • 23% van ons kenteken-geregistreerde wagenpark is verduurzaamd. • Een aantal van onze eigen gemeentelijke gebouwen is van het gas af (onder andere MFC Foxhol, gymzaal Arie Bosscherstraat). Plannen voor een aantal andere gebouwen zijn in een vergevorderd stadium. • In april is het inkoop- en contractmanagement beleid 2020-2023 Midden-Groningen vastgesteld. Hierin is expliciet invulling gegeven aan Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI). • In 2020 is een plan van aanpak opgesteld om het certificaat Fairtrade gemeente in deze collegeperiode te behalen.

Wat hebben we daarvoor gedaan? • Samen met collega’s van diverse afdelingen is onderzocht welke duurzaamheidsmaatregelen op de thema’s bedrijfsafval, eigen vastgoed, eigen wagenpark, inkoop en fairtrade voor onze organisatie mogelijk zijn. Dit heeft geleid tot een uitvoeringsagenda die het commitment heeft van de collega’s binnen diverse onderdelen van de gemeentelijke organisatie. De uitvoeringsagenda is opgenomen in het ‘Plan van Aanpak Duurzame Bedrijfsvoering’ dat is vastgesteld in februari 2020. • Bij de aanschaf van nieuwe voertuigen investeren we in duurzame voertuigen. Dit is vooralsnog niet mogelijk (betaalbaar) voor grote vrachtvoertuigen.

99

Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020

•

 itvoering om tot een volledig duurzame en aardgasvrije vastgoedportefeuille U te komen, is eerst opgepakt vanuit het scholenprogramma. Daarnaast geldt dat wanneer groot onderhoud uitgevoerd wordt, er bekeken wordt hoe verduurzamingsmaatregelen tegelijkertijd kunnen worden doorgevoerd. • De gemeente Midden-Groningen heeft een voortrekkersrol gepakt om fairtrade gemeente te worden. De gemeente is bezig een werkgroep in stelling te brengen; die te zijner tijd de voortrekkersrol zal overnemen. • Duurzame samenleving Wat hebben we bereikt? • Wij hebben eind 2019 het zonneparkenbeleid voor Midden-Groningen vastgesteld. In 2020 hebben we voor twee concrete initiatieven aan de Eekerweg in Meeden en in Steendam een vergunning afgegeven waarbij dit beleid succesvol is toegepast. • Wij hebben in 2020 een Plan van Aanpak Transitievisie Warmte (TVW) opgesteld, voor de TVW die eind 2021 dient te zijn vastgesteld. • De projectpartners in ‘aardgasvrij Gorecht-Noord’ hebben een intentieverklaring ondertekend waarin zij de ambitie uitspreken om te komen tot een samenwerkingsovereenkomst en een leveringsovereenkomst in 2021. • Wij hebben voor Steendam Tjuchem een aanvraag ingediend en gehonoreerd gekregen om woningen die versterkt worden ook aardgasvrij te maken.

• We hebben in het kader van de Reductie Regeling Energiegebruik (RRE) 1200 huishoudens in onze gemeente een warmtescan aangeboden, en in het verlengde hiervan een energiebesparingsadvies uitgebracht. We bieden tevens begeleiding hoe hier mee kan worden omgegaan. Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben meerdere burgerinitiatieven gefaciliteerd. In het geval van het project Steendam-Tjuchem is de gemeente de aanvrager van de subsidie; de aanvraag is samen met de bewoners/initiatiefnemers opgesteld en ingediend. • Met onze projectpartners in Gorecht-Noord hebben we een gedetailleerd plan van aanpak opgeleverd en een communicatiestrategie uitgewerkt. Op basis hiervan is het contact met de bewoners vanaf half 2020 geïntensiveerd; en worden zij regelmatig betrokken bij de nadere uitwerking van de plannen.

2.3.5 Verkeer Dit onderwerp gaat over bereikbaarheid en verkeersveiligheid. Een goede bereikbaarheid is essentieel voor bedrijven, instellingen en inwoners. We richten ons op het verbeteren van de bereikbaarheid van de gemeente, nu en in de toekomst, voor de verschillende vervoersmodaliteiten, zoals auto, fiets en openbaar vervoer. Specifiek is er aandacht voor de bereikbaarheid van economisch belangrijke gebieden zoals stadscentra en bedrijventerreinen. Hierbij kijken we ook naar de parkeersituatie. Het verbeteren van de verkeersveiligheid en leefbaarheid is een belangrijk speerpunt waarbij de overlast van verkeer op de omgeving wordt beperkt. Ook het bevorderen van duurzame mobiliteit valt hieronder, onder andere het faciliteren van fietsverkeer en openbaar vervoer als alternatief voor de auto.

100