03. Bijlage 1 Boekwerk jaarstukken 2020
Tekst van het document
• Aan 2 personen met verward gedrag is een dwangmaatregel opgelegd, in combinatie met een intensieve zorgaanpak. • Het proces van het nemen van crisismaatregelen is aangepast op de nieuwe Wet verplichte Geestelijke Gezondheidszorg (Wvggz). Met de komst van de nieuwe wet heeft de burgemeester een aantal bevoegdheden en taken gekregen. Binnen deze maatregel wordt elke betrokkene bijvoorbeeld in de gelegenheid gesteld om gehoord te worden. De burgemeester heeft 5 crisismaatregelen opgelegd. • We hebben een vakgroep voor de OGGz/ Wvggz opgericht. In de vakgroep worden zware casuïstiek en werkwijzen besproken.
31
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Indicatoren Er is sprake van een toename van sociale woonoverlast. Met name de meldingen van overlast door jongeren namen in 2020 toe. Wij zien in de dagelijkse praktijk een toename van escalaties in overlastcasuïstiek. Vermoedelijk hangt dit samen met de Corona-maatregelen, waardoor meer mensen thuis zijn. Meldingen sociale woonoverlast bij politie in 2020: 1281. In 2018 waren dit er 782 en in 2019 1029. Jeugd en veiligheid Uiteraard heeft ook onze jeugd recht op een plekje in onze gemeente en hoort het bij de jeugd dat ze af en toe opvallen. Wij mogen in dat opzicht ook enige tolerantie van onze bewoners vragen. Daar waar er sprake is van ernstige overlast (door problematische jeugd of jeugdgroepen) willen we dat dit stopt. Wat hebben we bereikt? • Voor vijf hotspots in de gemeente is een integraal plan van aanpak opgesteld die wordt uitgevoerd met jongerenwerk, politie, handhaving en andere betrokken partijen. • In 2 gevallen van jeugdoverlast was sprake van escalatie en is in samenwerking met het Veiligheidshuis een zogenoemde ‘Plusminmee’-aanpak georganiseerd. Deze methode brengt in beeld hoe een jeugdgroep is ingedeeld: jongeren die positief (plus), negatief (min) gedrag teweegbrengen of meelopen (mee). Dit is de basis voor de aanpak. Wat hebben we daarvoor gedaan? We bleven jongerenoverlast in 2020 integraal aanpakken.
In deze aanpak werken we samen met de politie, het Zorg- en Veiligheidshuis Groningen, het Sociaal team, het jongerenwerk, de ambtenaren openbare orde en veiligheid, BOA’s, Verslavingszorg Noord Nederland (VNN), Halt, Reclassering, leerplicht en de scholen. Betrokken partijen komen elke 14 dagen bijeen in het Jongerenoverleg om elkaar te informeren en snel te schakelen bij situaties van problematische jeugdgroepen. Zij proberen in contact met de jongeren -en door monitoring-de overlast zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken. Indicatoren We zien in 2020 een toename van jeugdoverlast, vermoedelijk door de Coronamaatregelen. In 2020 was het aantal meldingen 476, ten opzichte van 231 in 2018 en 297 in 2019. Ondermijnende en georganiseerde criminaliteit We willen in onze gemeente een afname van georganiseerde en ondermijnende criminaliteit. Wat hebben we bereikt? • We hebben stappen genomen om de samenwerking met de politie bij de aanpak van (drugs)criminaliteit te verbeteren. We hebben overlast en openbare orde problemen kunnen verminderen door informatie te delen en de aanpak op elkaar af te stemmen. • We hebben een fundament gelegd voor een aantal acties die in 2021 uitgerold worden om georganiseerde criminaliteit en ondermijning te signaleren en aan te pakken. • We hebben meer aandacht voor branches waar misstanden kunnen plaatsvinden.
32
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben kritisch gekeken naar de bestaande processen en zijn begonnen om deze te optimaliseren. • We hebben deelname aan het platform Meld een Vermoeden georganiseerd om signalen van misstanden te melden. Het gebruik van dit platform wordt in 2021 verder uitgerold. • We hebben een signaal van mogelijke vastgoedfraude en -misbruik ter onderzoek aangemeld bij het RIEC (Regionaal Informatie- en Expertise Centrum). De aanbevelingen die uit deze casus naar voren zijn gekomen, zijn al of worden nog opgevolgd. • We hebben ervaring opgedaan met toepassing van de Wet Bibob en de basis gelegd voor Bibob-beleid om misbruik van vergunningen voor criminele activiteiten te voorkomen. Illegale drugs We zetten ons in voor een afname van het aantal illegale hennepkwekerijen en (hard) drugspanden en de daarmee gepaard gaande overlast. Wat hebben we bereikt? Sinds 2020 is de samenwerking met de politie versterkt. Integrale samenwerking met de politie is essentieel voor een succesvolle (bestuurlijke/strafrechtelijke) aanpak van illegale hennepkwekerijen of harddrugspanden. 2020 heeft in het teken gestaan van optimalisatie van bestaande werkprocessen om tijdig en accuraat op te kunnen treden. Er zijn successen behaald.
Door de bestuurlijke aanpak van drugspanden hebben wij bijgedragen aan herstel van de openbare orde en veiligheid en een beter woon- en leefklimaat. Ook geven wij het signaal af dat drugscriminaliteit niet loont. Maar we zijn er nog niet. Dit proces zal dus ook in 2021 doorlopen. Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben de informatiepositie van beide partijen versterkt door verbeterde bestuurlijke rapportages en een effectievere overlegstructuur. • We hebben interventies gepleegd bij door de politie aangetroffen drugspanden (Wet Damocles). Wij hebben 46 bestuurlijke maatregelen opgelegd. Er zijn 27 bestuurlijke waarschuwingen gedaan en 13 drugspanden zijn tijdelijk gesloten. Windmolenpark N33 De gemeente heeft de taak om de belangen van bewoners en de leefbaarheid in het oog te houden tijdens de realisatie van de windparken. De gemeente stimuleert waar mogelijk een gereguleerde dialoog/informatievoorziening tussen: • Voor- en tegenstanders. • Lokale bewoners. • Dorpsverenigingen. • Belangengroepen. • De betrokken bedrijven. We treden echter op tegen onacceptabele acties die de veiligheid van de bewoners van de gemeente in gevaar brengen en inbreuk maken op de rechtsorde.
33
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Wat hebben we bereikt? • In het gebied van het Windmolenpark concentreren zich meerdere ontwikkelingen rondom het thema (duurzame) energie. Het zorgt voor discussies over (geluid) overlast. In 2020 zijn er geen onacceptabele acties geweest die de veiligheid van de bewoners van de gemeente in gevaar konden brengen. • De samenwerking tussen betrokken partijen is versterkt. • We hebben sinds 2020 op regionaal niveau aandacht voor maatschappelijke onrust bij overheidsbeslissingen (Regionaal Beleidsplan Veiligheid Noord-Nederland 2020-2023). Wat hebben we daarvoor gedaan? • Versterken informatie-uitwisseling tussen -en integrale samenwerking met- de verschillende betrokken partijen. • Escalaties zijn mogelijk voorkomen door: - Intern meer integraal samen te werken. - In nauw contact met de betrokkenen te blijven. - Proactief te werk te gaan. - Communicatie met de bewoners te verbeteren. • Om de situatie rondom het Windmolenpark N33 te monitoren, zijn er een aantal overlegvormen op verschillende niveaus in het leven geroepen. Een voorbeeld daarvan is de themadriehoek Windpark N33, waarin de burgemeester van alle betrokken gemeenten, de politie, Veiligheidsregio’s en het OM samen komen om elkaar te informeren over de laatste ontwikkelingen en afspraken te maken.
Ook is een interne werkgroep georganiseerd die werkt aan een route door het Windpark N33, om verdere impact op de woonomgeving en onrust te voorkomen. • Op regionaal niveau is een onderzoek gestart naar maatschappelijke onrust bij overheidsbeslissingen met het doel om een handelingskader te ontwikkelen. Cybercrime/ gedigitaliseerde criminaliteit We willen de bewustwording van cybercrime/ gedigitaliseerde criminaliteit van inwoners vergroten en een toename van het aantal aangehouden verdachten. Wat hebben we bereikt? • Interne processen zijn zo ingericht dat de informatiesystemen en de daarin opgeslagen gegevens zijn beschermd. • De gemeenten in Noord-Nederland werken nog aan een gemeenschappelijk kader voor de aanpak van cybercrime in Noord-Nederland, waar o.a. bevorderen van bewustwording in mee wordt genomen. Wat hebben we daarvoor gedaan? • De Inzet van ‘informatiebeveiliger’ en ontwikkeling van meerjarig informatiebeveiligingsbeleid. • De informatiedienst van de Politie maakt een veiligheidsbeeld voor de eenheid Noord-Nederland. Overzicht en duiding op het onderwerp cybercrime wordt ter beschikking gesteld aan de gemeenten. • We werken samen met politie, het Openbaar Ministerie en de andere gemeenten aan de aanpak van cybercrime, door het ondersteunen van de Stichting Cyberweerbaarheid Noord-Nederland en de vorming van een Digital Trust Center voor Noord-Nederland.
34
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Indicatoren In 2020 zijn er in onze gemeente bij de politie 67 verdachten van deze vorm van criminaliteit, ten opzichte van 36 in 2018 en 57 in 2019.
2.1.6 Fysieke leefbaarheid Gebiedsgericht groenbeheer Wat hebben we bereikt? We zijn in 2019 gestart met de uitvoering van het beleidsplan groen en het realiseren van de gestelde bezuinigingen. Helaas bleek dat er een toename aan kosten was waar we ten tijde van het schrijven van het beleid 2016-2018 geen rekening mee hebben gehouden. Hierdoor hebben we in de jaarrekening 2019 een overschrijding van het budget gehad. Deze overschrijding is onder andere terug te vinden in het wegwerken van achterstallig onderhoud (de kosten om op niveau B te komen zijn hoger dan begroot, en structureel de indexatie loonkosten, waterschapslasten, hogere brandstofkosten voor de tractie, vergrijzing SW waardoor meer marktpartijen ingezet moesten worden en begeleidingskosten SW). Door alle voornoemde factoren zijn de beschikbare middelen en het areaal niet meer in verhouding. Ook corona heeft zijn incidentele effect gehad op het areaal en de inzet van medewerkers. Alle structurele meerkosten zorgden ook voor een dreigend tekort in 2020. Om dit te voorkomen zijn we uiterst sober met het budget omgegaan en hebben de wijze van het beheer en onderhoud van groen op onderdelen tijdelijk stopgezet om de mogelijke overschrijding zoveel mogelijk te voorkomen dan wel te beperken. Het effect hiervan is dat het areaal verder in kwaliteit is teruggelopen. Wat weer tot hernieuwde achterstanden en klachten leidt.
Zoals eerder gemeld komen wij hier in 2021 bij u op terug. Ecologisch beheer We streven ecologisch beheer na. Wat hebben we bereikt? In veel gevallen wordt het basisbeheer uitgevoerd door natuurlijke grazers, zoals Galloway runderen, Schotse hooglanders, Exmoor pony’s en Soay schapen. Deze grazers zorgen voor een bijzondere afwisseling in de vegetatie van groengebieden en dragen in belangrijke mate bij aan biodiversiteit. Bovendien zijn grazers aantrekkelijk ansich; ze worden zeer gewaardeerd door bewoners en bezoekers. In veel gebieden zijn inheemse kruiden ingezaaid, vindt er aanplant plaats met voorjaarbloeier, bes- en nootdragende heesters en klim-en slingerplanten. Deze zorgen voor een aanbod van voedsel en schuilgelegenheid voor fauna. Ook de komende jaren zal een en ander verder vorm krijgen in een tweetal parken (Hoogezand en Muntendam) middels het project ‘B(l) oeiende bosranden’ (2020-2023). Een verkregen subsidie uit het Nationaal Programma Groningen (NPG) zal de recreatie en de biodiversiteit in het gemeentelijk deel van het Foxholstermeer in 2020 aanzienlijk gaan verbeteren. Buitenspeelruimte We willen een aantrekkelijke en veilige buitenspeelruimte voor alle inwoners van de gemeente Midden-Groningen en haar bezoekers. Wat hebben we bereikt? Er is een 0 meting uitgevoerd. Alle speelvoorzieningen zijn gekeurd en geïnspecteerd.
35
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Weg en water We willen de verkeersveiligheid en bereikbaarheid over weg en water in stand houden. Wat hebben we bereikt? We hebben de wegen, bermen, sloten en openbare verlichting onderhouden op de wijze zoals afgesproken in de vastgestelde beleidsplannen. Alle wegen zijn geïnspecteerd en aan de hand van een maatregeltoets hebben wij het beheer en onderhoud uitgevoerd op basis van prioritering. Ook is er in december 2020 een inspectie gestart van de (half) verharding. Watersysteem en waterbeheer Het doel is het behouden van een robuust watersysteem en duurzaam waterbeheer. Wat hebben we bereikt? Door middel van onderhoud en investeringen hebben we het watersysteem (riolering) robuust gehouden. Dit doen wij in nauwe afstemming met de Groninger gemeenten, de gemeenten uit de kop van Drenthe, het waterbedrijf Groningen en de waterschappen Hunze en Aa’s en Noorderzijlvest. Hiermee voldoen wij aan onze zorgplicht voor het grondwater, het inzamelen van stedelijk afvalwater en hemelwater. Anders met Afval We willen Anders met Afval omgaan. Wat hebben we bereikt? We hebben uitvoering gegeven aan het beleidsstuk van afval naar grondstof, welke ons moet helpen om de VANG-doelstellingen te behalen. De doelstelling is om per inwoner maximaal 100 kilo per jaar niet-herbruikbaar restafval te hebben.
Voor het jaar 2020 is in het beleidsplan 140 kilogram per inwoner als maximaal haalbaar geacht. Op basis van de geregistreerde afvalhoeveelheden (peildatum 1 juni 2020) is de prognose dat we op 150 kilogram per inwoner uitkomen. Ter vergelijking: In 2015 was de restafvalproductie 205 kilogram per inwoner. We zien veel winst in aangeboden GFT hoeveelheden. Het aanbod PBD (plastic, blik en drankenkartons) is lager dan de verwachting. Wat hebben we ervoor gedaan? • We hebben in het kader van de harmonisatie beleidsplannen en bijpassende verordeningen voorbereid, opgesteld en laten vaststellen. Dit is gedaan op het gebied van afval, groen, wegen, gladheid, openbare verlichting, speelvoorzieningen en het gemeentelijk rioleringsplan. De voorbereidingen voor het beleid op het gebied van begraven, kunstwerken en beschoeiingen zijn gestart. • De gemeente heeft vanuit een faciliterende rol de voorbereiding van bewonersinitiatieven ondersteund. Het gaat dan om hulp bij de plan- en visievorming, het leveren van bijvoorbeeld houtsnippers, het leveren van vrijkomend zand uit een gemeentelijk project, het leveren van stamhout vanuit gemeentelijke kap en de inzet van bijvoorbeeld een minikraan voor een dagdeel. Voorbeelden van projecten met inwoners zijn entree Meeden en het gefaseerd verbeteren van de groene inrichting van het Rijksmonument Oosterpark.
Er is een start gemaakt met het overleg voor het verbeteren van het Margrietpark. Martenshoek wordt gereconstrueerd waarbij het onderdeel groen een kwaliteitsslag heeft gekregen.
36
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
• •
•
•
• • • •
• •
• •
•
•
e hebben om ecologisch beheer na te streven uitvoering gegeven aan de notitie W bermen en sloten. Voor de kunstwerken en beschoeiingen hebben we een inspectie uit laten voeren. Deze inspectie zal in 2021 als basis dienen voor het op te stellen beleid. Daarnaast is er een inspectie uitgevoerd bij kunstwerken die in het gebied liggen van de versterkingsoperatie. Op basis van deze inspecties zijn er een aantal kunstwerken die nader worden onderzocht op levensduur. We hebben uitvoering gegeven aan het beleidsplan wegen. Dit beleidsplan voorziet niet in middelen voor het beheer en onderhoud van (half)verharding. Wij hebben een inspectie uit laten voeren op het gebied van (half)verharding. Met de uitkomsten hiervan willen we in 2021 nog met een voorstel komen naar de gemeenteraad van Midden-Groningen. We zijn inmiddels gestart met het onderzoek om te komen tot een risico gestuurd beheer en onderhoud van de wegen. Hierbij kijken we ook of er geen lichtere maatregel ingezet kan worden om echt groot onderhoud uit te stellen met als randvoorwaarde dat de wegen veilig blijven. Om de achteruitgang van het areaal te vertragen is structureel € 600.000 extra ter beschikking gesteld in de begroting 2021. We willen onze bevindingen en ervaringen voor wat betreft het risico gestuurd beheer ook meenemen in een volgend op te stellen wegen beleidsplan.
We hebben de droogteschade aan wegen verder in kaart gebracht. Op basis van prioritering hebben we de eerste weg vervangen en een bestek opgesteld voor 2021. We zijn de voorbereidingen gestart voor het beheer en onderhoud van de wegen in 2021 en de aanpak van droogteschade. We hebben op basis van het nieuwe beleid van gladheidsbestrijding nieuwe routes opgesteld. Waar nodig is materiaal aangepast en vervangen. We hebben dit jaar een inspectie en 0 meting gedaan van de speeltoestellen. Alles is in Obsurv verwerkt inclusief gps en foto’s. Op basis van deze inspectie zijn bijna alle noodzakelijke reparaties uitgevoerd. We hebben uitvoering gegeven aan de meerjaren planning van het onderhoud van de armaturen en verlichting. Dit jaar heeft een grote inspectie plaatsgevonden van het riolenstelsel en met die uitkomsten hebben we een meerjaren onderhoudsplanning opgesteld. We hebben de vervanging van 65 minigemalen in 2021 voorbereid. We zijn gestart met de eerste voorbereidingen voor het opstellen van een beleidsplan water. We hebben het beheerpakket Obsurv verder ingericht en gevuld met de inspectiegegevens, om ons areaal digitaal te kunnen ontsluiten. We zijn gestart met de campagne saMen. Doel hiervan is om de inwoners te informeren en te verbinden met de diverse aspecten in de buitenruimte en leefomgeving. Wij zijn met de volgende thema’s gestart.
Bladeren, gladheidsbestrijding, kerstbomen, oud en nieuw en frituurvet. We hebben uitvoer gegeven aan het vastgestelde beleidsplan afval. Waarbij wij de volgende zaken afgerond hebben. GFT minicontainers bij huisaansluitingen in voormalige gemeente Hoogezand-Sappemeer geplaatst en volgens de afvalkalender geleegd. GFT stortvoorzieningen bij hoogbouwlocaties geplaatst. Keukenafval (GF) emmers verstrekt door de gehele gemeente. Oud papier minicontainers in het grootste deel van voormalig gemeente Slochteren geplaatst met lediging door deelnemende verenigingen. De openingstijden van de afval brengpunten verruimd. Start gemaakt met inwonerspanel.
37
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
•
e zijn ondanks de beperkingen die de coronamaatregelen met zich meebrachten in W staat gebleken de dienstverlening te blijven voortzetten. Zelfs de grote toestroom op de afval brengpunten hebben we kunnen afhandelen. De afvalcoaches hebben door hun flexibiliteit in het digitaal werken toch de projecten kunnen opstarten, waarbij het project 100-100-100 een succes is gebleken. De zwerfafval problematiek heeft de nodige aandacht gekregen en de hoeveelheden zwerfafval in de gemeente zijn sterk afgenomen. Voor het ruimen van zwerfafval in woongebieden zijn meer dan 140 vrijwilligers gevonden die de uitrusting van ons hebben ontvangen. In 2019 werd Midden-Groningen beoordeeld met een 7,0 op grof zwerfafval. In 2020 is dit een 7,3. Ook op het gebied van klein zwerfafval hebben wij een betere waardering gekregen namelijk van een 5,1 naar een 6,7.
2.1.7 Waar staat je gemeente? In de regeling beleidsindicatoren gemeenten is bepaald welke beleidsindicatoren in de programmaverantwoording moeten worden opgenomen. In onderstaande tabel vindt u de indicatoren voor het programma Dorpen en Wijken. De gegevens worden van www.waarstaatjegemeente.nl gehaald. Deze cijfers zijn een momentopname. Hierdoor is het mogelijk dat enkele cijfers zijn achterhaald. Op www.waarstaatjegemeente.nl staan de meest recente cijfers.
tabel 7.
Verplichte beleidsindicatoren Dorpen en Wijken
Naam indicator
Eenheid
Peiljaar
Verwijzingen Halt
Aantal per 10.000 jongeren
2018
Winkeldiefstallen
Aantal per 1.000 inwoners
Geweldsmisdrijven
Diefstallen uit woning
Aantal per 1.000 inwoners
Aantal per 1.000 inwoners
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte
Aantal per 1.000 inwoners
Niet sporters
%
Omvang huishoudelijk restafval
Kg/inwoner
Hernieuwbare elektriciteit
Nieuw gebouwde woningen
%
Aantal per 1.000 woningen
38
MG
Nederland 111
119
2019
82
132
2018
0,9
2,2
2019
0,5
2,3
2018
4,7
4,8
2019
4
4,8
2018
1,7
2,5
2019
2,2
2,3
2018
5,3
5,4
2019
6,1
5,9
2012
-
46,4%
2016
57,9%
48,7%
2016
194
189
2019
-
163
2017
3,6%
16,3%
2018
4,9%
17,6%
2018
5
8,6
2019
1,5
9,2
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
2.1.8 Wat heeft het gekost?
tabel 8.
Financieel overzicht programma dorpen en wijken Omschrijving
realisatie 2019
Primitief begroot 2020
Begrpoot na wijziging 2020
Realistie 2020
Verschil 2020
LASTEN Openbare ruimte
8.124
7.211
7.154
7.494
-341 N
Cultuur
6.167
5.946
6.001
6.023
-22 N
Sport
5.352
4.880
5.105
5.022
83 V
Openbaar Groen
7.040
5.800
5.925
6.036
-112 N
Riolering
4.338
4.311
4.333
4.604
-271 N
Afval
6.450
7.361
7.460
7.700
-240 N
Milieu
2.013
2.325
2.839
1.983
856 V
Begraafplaatsen
618
580
569
582
-13 N
40.102
38.414
39.386
39.445
-58 N
Openbare ruimte
2.308
330
321
441
120 V
Cultuur
1.017
491
501
711
210 V
Sport
1.472
1.116
856
1.084
228 V
110
54
54
176
122 V
Riolering
5.202
5.690
5.690
5.807
117 V
Afval
7.843
8.116
8.116
8.270
154 V
Milieu
23
1
1
21
20 V
Begraafplaatsen
405
434
434
355
-79 N
Totaal lasten BATEN
Openbaar Groen
Totaal baten
18.379
16.231
15.972
16.864
892 V
Saldo voor bestemming
-21.723
-22.183
-23.415
-22.581
833 V
stortingen
12
0
0
0
0
onttrekkingen
32
7
831
710
-121 N
Totaal mutatie reserves
20
7
831
710
-121 N
Saldo na bestemming
-21.703
-22.177
-22.584
-21.871
713 V
MUTATIE RESERVES
Toelichting: N = nadelig verschil en V = voordelig verschil bedragen in euro
39
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Analyse verschillen programma Dorpen en Wijken Voordeel 713.000 Afwijkingen in de baten en/of lasten groter dan € 200.000 of meer dan 10% van het begrote bedrag worden hieronder toegelicht. Openbare ruimte
Nadeel € 221.000
Lasten
Nadeel € 341.000
Ten behoeve van de uitbreiding parkeren P+R Hoogezand-Sappemeer en het fietspad Binn’deur zijn uitgaven gedaan (€ 109.000). Hiertegenover staan subsidies van de provincie Groningen, dus per saldo neutraal. Deze subsidies staan echter verantwoord onder baten, waardoor een verschil ontstaat bij de lasten (nadeel). Naast reguliere gladheidsbestrijding kosten zijn in 2020 plannen uitgewerkt voor de nieuwe gladheidsbestrijding routes. Dit in het kader van de harmonisatie van gladheidsbestrijding van de voormalige gemeenten Hoogezand-Sappemeer, Slochteren en Menterwolde. Dit zorgt voor een overschrijding van het gladheidsbestrijdingsbudget van € 35.000. In 2020 is het budget voor bebording overschreden met € 48.000 (nadeel). Dit komt deels door de kosten van onderhoud voor het ‘Wandelnetwerk Groningen’ en fietsnetwerk. In de najaarsnota is benoemd dat wij van de provincie Groningen nog een afrekening van € 100.000 hebben ontvangen van de Turf naar toervaart (nadeel). Deze eindafrekening is conform afspraken opgesteld. Tot 2019 bestond voor de dekking van deze afrekening een reserve, maar deze is in het kader van de financiële positie van de gemeente opgeheven. Daarnaast is er een nadeel van € 110.000 voor het onderhoud van de Zwedenbrug dat door de provincie Groningen werd uitgevoerd (nadeel). Deze factuur betaalt de gemeente ieder jaar achteraf.
De factuur van 2019 is echter niet meegenomen in 2019, waardoor deze ten laste van 2020 is gekomen. In 2020 zijn er om deze reden dubbele lasten. Vanuit de subsidieregeling Sanering verkeerslawaai zijn geluidwerende maatregelen getroffen om daarmee de geluidhinder te beperken. Dit heeft tot € 42.000 hogere kosten geleid, die grotendeels gedekt zijn door de ontvangen subsidie. Tot slot leiden diverse overige verschillen tot een voordeel van € 101.000. Baten
Voordeel € 120.000
Het voordelig effect wordt met name veroorzaakt door de subsidies die wij hebben ontvangen (zie lasten). Deze subsidies zijn voor de uitbreiding parkeren P+R HoogezandSappemeer (€ 83.000), het fietspad Binn’deur (€ 26.000) en voor geluidswerende maatregelen (€ 35.000 voordelig). Cultuur
Voordeel 188.000
Baten
Voordeel € 210.000
40
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Voor de leefbaarheidsprogramma’s Kansrijk Groningen zijn subsidies uitgekeerd aan diverse initiatieven met een totaalbedrag van € 203.000. De baten hebben betrekking op het administratief verwerken van de door de NCG hiervoor ontvangen subsidies. Diverse overige verschillen leiden tot een voordeel van € 7.000. Sport
Voordeel € 311.000
Lasten
Voordeel € 83.000
De uitgaven voor sportbeleid zijn € 83.000 lager dan verwacht. Dit is grotendeels te verklaren door de aanschaf van robotmaaiers, waarvan de kosten van het maaien van de sportvelden € 55.000 lager zijn dan was begroot. Baten
Voordeel € 228.000
Een bedrag van € 166.000 betreft de (voorlopige) vergoeding vanuit de Specifieke Uitkering Sport. Dit is het gevolg van de wijzigingen in het Rijks BTW regime met betrekking tot sport. Deze vergoeding staat tegenover de niet meer aftrekbare BTW kosten voor sport. De uiteindelijke vergoeding wordt afgerekend op basis van de rekening 2020. Het overige voordeel wordt voornamelijk bepaald door inzet van buurt en sportcoaches, verhuur en gebruik van sportaccommodaties. Openbaar groen
Voordeel € 10.000
Bij de najaarsnota werd verwacht dat het groenbudget in 2020 per saldo met € 200.000 zou worden overschreden, het budget is daarom destijds met € 200.000 opgehoogd. Het saldo van het openbaar groen blijft met € 10.000 binnen de inschatting van de najaarsnota Riolering
Nadeel € 154.000
Lasten
Nadeel € 272.000
De rioolwerkzaamheden worden kostendekkend uitgevoerd. Een voordeel of nadeel wordt verrekend met de voorziening Egalisatie rioolrechten. Hierbij wordt tevens rekening gehouden met overhead, kwijtschelding, perceptiekosten en een btw-component. Voor een nadere uitsplitsing hiervan wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Het onderhoud van de gemalen is € 255.000 hoger dan geraamd (nadeel). Hiervoor zijn verschillende redenen. Zo is er een verhoging van het onderhoudscontract en hadden we achterstallig onderhoud aan de mini- en rioolgemalen, waardoor er meerwerk voor onderhoud en vervangingskosten was. De in slechte staat verkerende gemalen worden gerenoveerd zodat onkosten voor beheer en onderhoud volgend jaar niet terug zullen komen. Bij riolering en kolken zijn de onderhoudskosten in 2020 lager dan begroot, respectievelijk € 267.000 en € 22.000 (voordeel). De storting in de eerdergenoemde egalisatievoorziening is € 382.000 hoger dan geraamd (nadeel). Tot slot leiden diverse overige verschillen tot een voordeel van € 77.000.
41
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Afval
Nadeel € 86.000
Lasten Nadeel € 244.000 Bij de inzameling en verwerking van het huishoudelijk afval wordt gewerkt met kostendekkendheid. Een voordeel of nadeel wordt (deels) verrekend met de egalisatievoorziening. Hierbij wordt tevens rekening gehouden met overhead, kwijtschelding, perceptiekosten en een btw-component. Voor een nadere uitsplitsing hiervan wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. De ontwikkeling van de kosten aan afval beweegt zich grotendeels binnen de beschikbaar gestelde budgetten. Opvallend is dat de lasten van het brengstation zijn toegenomen. Een oorzaak daarvan is de toename aan stort door particulieren. Die toename past in het landelijke beeld van meer opruimende én klussende huishoudens tijdens corona. Door een toename aan stortingen zijn de inkomsten ook hoger (welke verantwoord zijn onder baten). Daarnaast zorgt het effect van de corona-maatregelen voor meerkosten van circa € 110.000 (nadeel). Deze kosten zijn vereffend met de middelen die van het Rijk zijn verkregen ter compensatie. Deze compensatie is verantwoord onder baten. Voor de aanpak van zwerfafval is € 186.000 uitgegeven (nadeel). Hiertegenover staat een subsidie welke ook is verantwoord onder baten. Bedrijfsafval valt buiten de kostendekkendheid, de kosten zijn € 72.000 lager (voordeel) dan begroot.
Met de inzameling van bedrijfsafval is in 2019 grotendeels gestopt, omdat dit geen wettelijke taak voor de gemeente is. Voor een klein gedeelte geldt echter dat het nog doorloopt, omdat er nog gestort wordt in enkele ondergrondse containers. Tot slot leiden diverse overige verschillen tot een nadeel van € 16.000. Baten
Voordeel € 154.000
De opgelegde afvalstoffenheffing is € 899.000 lager dan de geraamde heffing (nadeel). Dit verschil komt door een drietal oorzaken, namelijk een verschil in ledigingsfrequentie (€ 594.000), een verschil in vastrecht (€ 76.000) en een verschil in kwijtschelding 2019 (€ 228.000). •
L edigingsfrequentie: Het begrote bedrag in de begroting 2020 (en 2021) is gebaseerd op een ledigingsfrequentie van 12 maal per jaar, terwijl binnen IBOR (afvalbeleidsplan) gerekend wordt met een verwacht aantal ledigingen van 9. Bovenop deze geconstateerde discrepantie komt dat de daadwerkelijke realisatie over 2020 nog iets lager is, namelijk 8,44 ledigingen gemiddeld per jaar. • Vastrecht: De objectenregistratie van IBOR is niet gebruikt bij het opstellen van de begroting, waardoor er een verschil is in het aantal aansluitingen. • Kwijtschelding 2019: De kwijtschelding is in 2019 foutief verwerkt, waardoor in 2019 de opbrengst met dit bedrag te hoog was. Aangezien het een overlopende post betrof valt deze last nu in 2020, wat als gevolg heeft dat de opbrengst daalt.
42
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
De € 110.000 kosten door corona zijn vereffend met de compensatie van het Rijk en er is een subsidie van € 186.000 ontvangen voor het project Zwerfafval (voordeel). Daarnaast zijn de baten uit inzameling hoger dan begroot (€ 303.000 voordeel). Zoals bij de lasten al is beschreven past dit in het landelijke beeld door corona en wordt verwacht dat het grotendeels een incidentele afwijking betreft. De onttrekking uit de harmonisatie voorziening is € 61.000 hoger dan begroot (voordeel) en de onttrekking aan de eerdergenoemde egalisatievoorziening is € 466.000 (voordeel). Bedrijfsafval valt buiten de kostendekkendheid, de baten zijn € 130.000 lager (nadeel) dan begroot. Tot slot leiden diverse overige verschillen tot een voordeel van € 57.000. Milieu
Voordeel 876.000
Lasten
Voordeel € 856.000
Voor duurzaamheidsinvesteringen in gemeentelijk vastgoed is een revolverend fonds voorzien. Tot nu toe zijn er geen uitgaven gedaan, instelling van het fonds zal in 2021 plaatsvinden. Hiervoor is een bestemmingsvoorstel van € 500.000 ingediend. In de decembercirculaire 2019 zijn middelen beschikbaar gesteld voor het realiseren van de Regionale Energie Strategieën (RES) en ondersteuning van gemeenten bij het uiterlijk in 2021 opstellen van Transitievisies Warmte (TVW) zoals opgenomen in het Klimaatakkoord van juni 2019. Ook voor het opstellen van uitvoeringsplannen op wijkniveau zijn middelen beschikbaar gesteld. De werkzaamheden voor het opstellen van de TVW lopen door in 2021, en de werkzaamheden voor het opstellen van de uitvoeringsplannen starten eind 2021, en zullen voor het grootste deel in 2022 plaatsvinden. Voor het opstellen van de RES 2.0 zijn eveneens extra gelden nodig voor 2021. Daarom is er sprake van een onderschrijding van € 261.000. Om de middelen in 2021 beschikbaar te houden is er een bestemmingsvoorstel ingediend. Diverse overige verschillen leiden tot een voordeel van € 95.000
43
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
2.2 Programma Sociaal 2.2.1 Inleiding Visie We hebben de strategische visie Sociale veerkracht in de praktijk (2019). Daarin staat dat inwoners meer zelf het heft in handen krijgen. Wij gaan dit maximaal ondersteunen. We willen het leven in onze dorpen en wijken anders organiseren. Zo kunnen ook mensen met beperkingen zo zelfstandig mogelijk meedoen. We willen investeren in het sociaal en cultureel kapitaal van onze inwoners. Doelstelling In het programma Sociaal staan onze opgaven voor Welzijn, Gezondheid, Onderwijs, Jeugd, Wmo, Participatiewet en Schulddienstverlening. We kijken naar de samenhang tussen deze beleidsterreinen. Dat is namelijk van belangrijk voor het effectief aanpakken en oplossen van problemen van onze inwoners. Onze focus ligt op het bevorderen van sociale veerkracht. We willen minder zware ondersteuning geven via Jeugdhulp en Wmo. In plaats daarvan zetten we in op preventie en normalisering via gezondheid, welzijn, jeugd en onderwijs. Goede voorbeelden hiervan zijn de welzijnscoaches die samenwerken met de huisartsen. Wij willen er zijn voor kwetsbare inwoners. Niet iedereen kan zich op eigen kracht of met hulp van zijn omgeving redden. Zij moeten kunnen rekenen op een sociaal vangnet. We hebben ondersteuning op maat gegeven.
We zetten de hulp en ondersteuning in waarbij de verschillende onderdelen zoals Jeugd, Wmo en Participatie elkaar aanvullen en versterken. De sociale teams hebben daarin een spilfunctie. De expertise van de BWRI en de Gemeentelijke kredietbank is daar ook bij nodig. Coronacrisis De coronacrisis was in 2020 een grote uitdaging voor onze samenleving. Deze crisis heeft veel invloed gehad op de uitvoering van onze taken. Werkprocessen en afspraken moesten worden aangepast. Inwoners hadden minder toegang tot voorzieningen. Activiteiten werden gestopt of in andere vorm aangeboden. Gebruikelijke ontmoetingsplekken (zoals dorpshuizen en bibliotheken) werden gesloten. Wij kregen nieuwe taken, samen met het onderwijs en de kinderopvang. De belangrijkste taak was het organiseren van noodopvang voor kinderen van ouders met cruciale beroepen en kinderen met een kwetsbare gezinssituatie. We noemen de invloed van corona in de verschillende delen van dit programma. Financiën Ook in 2020 stegen de uitgaven voor de Jeugdhulp en Wmo. De stijging van de uitgaven Jeugdhulp komt door een combinatie van factoren, waaronder de omzetcompensatie (coronacrisis) en loonprijscompensatie. De stijging van uitgaven binnen de Wmo komt door het abonnementstarief. We hebben vooral meer Huishoudelijke hulp (HH) verstrekt. Bij de Wmo Begeleiding zagen we echter een daling in de uitgaven door minder indicaties.
Deze daling komt door de coronamaatregelen.
44
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Grafiek 3. Verdeling lasten - Sociaal
Onderwijs
9%
Inkomensregelingen
33%
Jeugd
24%
Accommodaties
1%
WMO Sociaal Domein (nieuwe taken)
10%
(Werk) Participatie WMO (oude taken)
6%
Burgerparticipatie
15%
2%
Grafiek 4. Verdeling baten - Sociaal WMO Sociaal Domein (nieuwe taken)
2%
Jeugd
1%
WMO (oude taken)
82%
(Werk) Participatie
6%
0%
7%
Inkomensregelingen
2%
Burgerparticipatie
Onderwijs
Accommodaties
0%
45
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Het aantal mensen in de bijstand steeg in 2020 licht. De coronacrisis had in 2020 een beperkt effect op de uitkeringen. We verwachten in 2021 een hogere stijging van het aantal mensen in de bijstand. Dat komt omdat bedrijfsondersteunende overheidsmaatregelen misschien stoppen en WW-uitkeringen eindigen. Ondanks de coronacrisis bleef ook bij de Gemeentelijke kredietbank een toestroom van klanten uit. Ook hiervoor verwachten we een stijging in 2021 als de bedrijfsondersteunende overheidsmaatregelen stoppen. Monitoring We werken meer met data. Zo hebben we meer grip en sturing op de financiën. Naast het dashboard Jeugdhulp is ook een dashboard Wmo ontwikkeld. We hebben voor de sociale teams halverwege 2020 een nieuw registratiesysteem ingevoerd. Opbouw programma In de volgende paragrafen worden de genoemde opgaven inhoudelijk en financieel nader uitgewerkt. Bij de begroting 2020 is voor een indeling in drie thema’s gekozen: 1. Basisvoorzieningen 2. Basisondersteuning 3. Individuele ondersteuning en maatwerkvoorzieningen
2.2.2 Basisvoorzieningen Onderwijs We willen met ons beleid twee doelen halen. De eerste is het vergroten van onderwijskansen van kinderen en jongeren. Ook willen we zorgen voor toekomstbestendige onderwijshuisvesting. Kinderen en jongeren in onze gemeente moeten gelijke ontwikkelingsmogelijkheden krijgen. Ook moeten ze een optimaal opleidingsniveau hebben. Zo kunnen zij zich voorbereiden op vervolgonderwijs of de arbeidsmarkt. Bestrijden onderwijsachterstanden en voorkomen van uitval Wat hebben we bereikt? • We hebben de kwaliteit en toegankelijkheid van de peuteropvang en Voor- en Vroegschoolse Educatie versterkt. • We hebben afspraken gemaakt over de samenwerking onderwijs-jeugdhulp. De ondersteuning aan kinderen en jongeren wordt nog beter op elkaar afgestemd. • Jongeren op het MBO krijgen laagdrempelige ondersteuning om uitval te voorkomen. • We hebben kinderen vervoerd naar het speciaal onderwijs. Scholen waren in 2020 (deels) gesloten door corona. Het vervoer moest daarom worden aangepast. • Samen met GR Publiek Vervoer en Connexxion hebben we problemen opgelost rond de herstart van onderwijs na de eerste coronagolf. • De opstart van het nieuwe schooljaar verliep soepeler dan in 2019. De problemen die er waren zijn samen met Connexxion en de GR Publiek Vervoer opgelost.
• We hebben alle gebruikers van het leerlingenvervoer aangespoord om tijdig een aanvraag in te dienen. • De pilot Voor Elkaarpas is uitgesteld vanwege corona. We geven niet alleen een vergoeding voor de taxibus, maar ook voor openbaar vervoer. Met deze pilot willen we samen met Arriva het gebruik van openbaar vervoer stimuleren.
46
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Wat hebben we daarvoor gedaan? • We bieden nu 16 uur Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) per week aan, in plaats van 10 uur. We bieden nu 8 uur peuteropvang aan, dat was 5,5 uur. • We hebben een protocol vastgesteld voor de overdracht van peuteropvang en voorschoolse educatie naar de basisschool. • We hebben met het basisonderwijs en de aanbieders van peuteropvang afspraken gemaakt over het meten van resultaten VVE. De implementatie heeft door de scholensluiting wat vertraging opgelopen. • We hebben uitvoering gegeven aan pedagogische coaching VVE. De coaches begeleiden de pedagogisch medewerkers om ondersteuning te geven aan peuters met een VVE-indicatie. Ook bij andere ondersteuningsvragen kunnen de coaches de medewerkers helpen. • We hebben maar beperkt uitvoering kunnen geven aan het project ouderbetrokkenheid, VVE thuis. De ouderbijeenkomsten konden door de coronamaatregelen grotendeels niet doorgaan. • We hebben samen met het samenwerkingsverband passend onderwijs een ondersteuningsroute vastgesteld. In die route staat hoe kinderen door school en jeugdhulp kunnen worden geholpen. We hebben de route met een webinar geïntroduceerd bij de intern begeleider, casemanagers jeugd, de JGZ en de leerplicht. We zetten de taskforce thuizitters in om stagnatie in een passende ondersteuning op te lossen en zo thuiszitten te voorkomen.
• We hebben uitvoering gegeven aan de werkwijze School als Wijk. Op alle MBO-scholen waren casemanagers Jeugd aanwezig die op laagdrempelige wijze ondersteuning konden bieden aan leerlingen. We hebben gedurende de coronamaatregelen passende opvang en ondersteuning geboden aan jongeren in een kwetsbare positie. • We hebben het ICT-project Basicly gedeeltelijk uitgevoerd. Door de scholensluiting is er minder ruimte geweest voor een volwaardige uitvoering van dit project. • We hebben de coördinatie uitgevoerd van de noodopvang van kinderen met ouders in cruciale functies en kwetsbare kinderen. • De Wet kinderopvang schrijft voor dat jaarlijks alle kinderopvanglocaties en gastouderbureaus worden geïnspecteerd. Dat is vanwege de coronapandemie in 2020 niet gelukt. In totaal zijn 40 van de 71 locaties in 2020 geïnspecteerd. Daarnaast zijn er 24 gastouders geïnspecteerd. Het betreft 17 onderzoeken voor registratie en 7 onderzoeken als steekproef. We voldoen hiermee aan de wettelijke ondergrens van 5% voor de steekproef. • We hebben regelmatig overleg met de andere gemeenten binnen ons perceel voor publiek vervoer en de GR bedrijfsvoeringsorganisatie Publiek Vervoer Groningen Drenthe. Dit overleg gaat over de gang van zaken in het leerlingenvervoer. We worden ook voortdurend op de hoogte gehouden over de stand van zaken tijdens de pandemie.
Door een proactieve houding van de GR Publiek Vervoer zijn alle maatregelen zonder veel problemen opgenomen in de protocollen, richtijnen en roosters. • We gaan in april ouders benaderen voor het tijdig aanvragen van leerlingenvervoer.
47
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Indicatoren • Aantal deelnemers peuteropvang en VVE, zie tabel 9.
tabel 9.
Aantal (unieke) deelnemers peuteropvang en VVE 2019
2020
Peuteropvang
401
480
VVE
29
200
Het aantal nieuwe VVE deelnemers is gedaald. Verklaring hiervoor wordt gezocht in coronamaatrelen waardoor signalering en toeleiding wat is achtergebleven. Deelname aan reguliere peuteropvang is wel hoger. • Deelnemende scholen ICT project: 25 • Aantal jongeren op het MBO ondersteund door het casemanagement van School als Wijk, zie tabel 10.
tabel 10. Aantal jongeren ondersteund door School als Wijk
Aantal jongeren
•
2018
2019
2020
58
95
105
Aantal leerlingen dat gebruik maakt van leerlingenvervoer, zie tabel 11.
tabel 11.
Aantal leerlingen dat gebruik maakt van leerlingenvervoer 2020
2019
2018
Aangepast vervoer (AV)
267
251
Eigen Vervoer (EV)
39
39
Openbaar vervoer (OV)
14
17
Combinatie AV/EV
17
12
Combinatie AV/OV
1
1
338
320
Totaal
320
Onderwijshuisvesting. Wat hebben we bereikt? • We hebben voldaan aan de wettelijke taakstelling op het gebied van onderwijshuisvesting. • We hebben passende, toekomstbestendige en gezonde huisvesting voor basisscholen en het voortgezet onderwijs gerealiseerd en gewaarborgd. • Schoolgebouwen zijn goed bereikbaar en verkeersveilig. • Vanuit het Scholenprogramma zijn veel schoolgebouwen versterkt, uitgebreid en nieuw gebouwd.
48
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben de gemeentelijke taakstelling voor de huisvesting van scholen uitgevoerd. Het gaat om het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs (inclusief gymzalen voor bewegingsonderwijs). • We hebben Op overeenstemming gericht overleg (OOGO) gevoerd met de schoolbesturen. • We hebben uitvoering gegeven aan het Scholenprogramma. Scholenprogramma huisvesting onderwijs. Wat hebben we bereikt? Vanwege de aardbevingen in Groningen voeren we het scholenprogramma uit. In dit programma lopen in totaal 22 projecten. Met deze projecten realiseren we een veilige en toekomstbestendige onderwijshuisvesting. Dit geldt voor de scholen die binnen de bevingscontour liggen. Op de scholen in Muntendam en Meeden na vallen alle schoolgebouwen binnen de gemeente onder dit programma. Wat hebben we daarvoor gedaan? • De uitvoering is in volle gang. Onder regie van de gemeente of de schoolbesturen wordt gewerkt aan de bouwprojecten. • Het programmateam werkt goed samen met de interne en externe stakeholders (schoolbesturen, omwonenden, NCG). • De eerste projecten zijn inmiddels opgeleverd (Noordsuythoeve, KC Slochterveldweg, Heidemeer, Praktijkschool, semipermanente huisvesting AJC). • Op dit moment wordt gebouwd aan: De Lichtbron, De Wiekslag, De Van Heemskerckschool en KC Zuiderkroon.
• Voor De Walstraschool en de Rutger Kopland volgen in 2021 nog kredietaanvragen voor bouw. • De overige projecten gaan gedurende de komende maanden in uitvoering. Indicatoren • Tijd: ondanks corona zijn de planningsgevolgen voor het programma beperkt. We hebben de raad eerder geïnformeerd over de uitloop. Naar verwachting wordt het programma grotendeels in 2021 afgerond. • Geld: het programma wordt binnen de door de raad vastgestelde financiële kaders uitgevoerd. • Kwaliteit: uitgangspunt voor ontwerp van de projecten is dat ze voldoen aan de eisen vanuit het kwaliteitskader onderwijs (klasse B). Ook worden de gebouwen bijna energieneutraal (BENG) gebouwd en voldoen deze aan de nieuwste eisen als het gaat om ventilatie. • Communicatief wordt de werkwijze in het scholenprogramma gewaardeerd. Dit neemt niet weg dat in een aantal projecten gebruik is gemaakt van de mogelijkheden voor bezwaar en beroep. Welzijn Ouderenbeleid Wat hebben we bereikt? We hebben in co-creatie een Beleidsplan Ouderen opgesteld. Dit beleidsplan wordt in 2021 uitgevoerd samen met de betrokken.
49
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben geïnvesteerd in samenwerkingsrelaties met diverse organisaties die betrokken zijn bij ouderen (POSO, ouderenverenigingen, ouderenadviesraad, kwartier Zorg & Welzijn, welzijnscoaches, et cetera). • We hebben digitale bijeenkomsten en overleggen georganiseerd met de verschillende partners rondom het ouderenbeleid, zowel in groepsverband als individueel. Indicatoren • Aantal nieuwe ontmoetingsactiviteiten voor ouderen: 3 • Aantal partijen/personen betrokken bij het tot stand komen van het ouderenbeleid: 17 Vrijwilligersbeleid Wat hebben we bereikt? We hebben geïnvesteerd in de samenwerkingsrelaties met de diverse betrokken partijen (zoals Humanitas Midden-Groningen, ouderenorganisaties, MAC, wijkservicepunten, DIG050, voedselbank, Werkpro, et cetera) om gezamenlijk inwoners te bereiken en te versterken. We zien echter een terugloop in het aantal vrijwilligers en het aanbod in vrijwilligerswerk. We denken dat dit komt door corona. Met de betrokken partijen zetten we actief in op het versterken van het vrijwilligerswerk. Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben overleggen georganiseerd met de verschillende partners rondom vrijwilligerswerk. Hierin hebben we de actuele vragen rond corona besproken en opgepakt. • De Vrijwilligerscentrale is doorgegaan met het zorgen voor bemiddeling van nieuwkomers en kwetsbare inwoners.
• De vrijwilligerscentrale heeft (aangepast) voorlichting kunnen geven. Indicatoren
tabel 12. Aantal jongeren ondersteund door School als Wijk Gemiddeld (obv voorgaande jaren)
2020
175
35
Jeugd We willen jongeren helpen hun talenten te ontdekken en hen stimuleren tot zelfredzaamheid. Daarnaast kunnen jongeren adviseren over wat nodig is in het jeugdbeleid. Dit willen we ook stimuleren. De impact van corona op jongeren is groot geweest in 2020. Het jongerenwerk heeft het contact met jongeren op andere manieren ingevuld. Jongeren hebben kunnen vertellen over de maatregelen en wat zij nodig hebben in deze periode. Ze gaven aan dat ze het moeilijk vinden om geen leeftijdsgenoten te kunnen ontmoeten. Daarnaast heeft een aantal jongeren hun baan verloren (met name horeca), waardoor hun inkomsten zijn weggevallen. Jongeren hebben vooral behoefte aan activiteiten waarbij ontmoeting wel mogelijk is (binnen de richtlijnen van het RIVM). Ook zijn er jongeren die het initiatief hebben genomen om iets voor een ander te doen.
50
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Wat hebben we bereikt? • Jongeren zijn betrokken geweest bij het leveren van input voor en het organiseren van activiteiten, ook in de corona-periode. • Jongeren hebben onder andere meegedacht in het projectplan MDT (Maatschappelijke Diensttijd). • Kwartier Zorg en Welzijn is een MDT-organisatie geworden. • Het jongerenwerk heeft verbinding gehouden met de jongeren tijdens de coronacrisis. • Sociaal team en het jongerenwerk zijn nauwer gaan samenwerken. Het jongerenwerk richt zich op de talenten van jongeren en stimuleert de ontwikkeling hiervan. • Er zijn nieuwe jongeren(groepen) bereikt. Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben de Jongerenparticipatiegroep (JPG) gefaciliteerd en zijn afgelopen jaar als gemeente twee keer in gesprek gegaan met de jongeren van JPG. • Er is subsidie aangevraagd voor ‘Jongeren aan zet – wintereditie’. • Er zijn verschillende activiteiten aangeboden, zowel fysiek als online. Hierin is de samenwerking gezocht met de buurtsportcoaches. • Er is een pilot gestart waarbij het jongerenwerk is aangesloten bij sociaal team West. Het jongerenwerk heeft hierin een aantal jongeren ondersteuning geboden. • Het jongerenwerk heeft jongeren meer online en op straat opgezocht wegens de sluiting van het jongerencentrum. Hierbij hebben ze ook de jongeren in de dorpen meer opgezocht.
Dit heeft geleid tot contact met jongeren die daarvoor niet in beeld waren. • Het jongerenwerk is veel in gesprek gegaan met jongeren om te praten over de maatregelen en hoe je daar zo goed mogelijk invulling aan kunt geven. Indicatoren • De JPG had 9 jongeren (er is gestart met het werven in de dorpen). • Er zijn 45 jongeren individueel begeleid vanuit het jongerenwerk. Wmo Wat hebben we bereikt? • We hebben ervoor gezorgd dat voor de komende verkiezingen er 100% toegankelijkheid is van de stembureaus. Dit als onderdeel van het verwezenlijken van het VN Verdrag. • Wonen met zorg • Mantelzorgondersteuning. • Voorzieningenwijzer • Dementievriendelijke gemeente Wat hebben we daarvoor gedaan? • Alle stembureaus zijn toegankelijk ingericht. • We zijn aan de slag gegaan met gemeentelijk vastgoed. Dit doen we in fasen. • We hebben ketenpartners (woningcorporaties, ondernemers, horeca, e.d.) gestimuleerd om mee te werken aan een toegankelijk Midden-Groningen. • We hebben samengewerkt met de adviesraad sociaal domein om inwoners met een beperking een goede positie te geven bij de implementatie van dit verdrag. • We hebben prestatieafspraken gemaakt met de huurdersorganisaties en corporaties voor het realiseren van voldoende levensloopbestendige huurwoningen. Dit gebeurt door renovaties en (vervangende) nieuwbouw.
51
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
•
•
•
•
•
•
•
ls gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen is het bestaande zorgvastgoed niet A altijd meer geschikt en passend voor de beoogde doelgroep. Waar dat aan de orde is zetten partijen zich in voor transformatie. Dit kan door het vastgoed in te zetten voor andere doelgroepen of door herontwikkeling van de locatie. We hebben met corporaties en zorgaanbieders samengewerkt aan de ambitie van langer zelfstandig thuiswonen. Dit geldt voor reguliere huurders én voor kwetsbare groepen. Tot kwetsbare groepen behoren vergunninghouders met verblijfstatus, mensen met psychische, sociale en/of financiële problemen en mensen met een lichamelijke of geestelijke beperking. De werkgroep Dementie in onze gemeente is weer opgestart in 2020. Er is een plan gemaakt om van Midden-Groningen een dementievriendelijke gemeente te maken, waarin specifiek aandacht voor scholing en voorlichting voor vrijwilligers. De activiteiten zijn echter niet uitgevoerd door de coronacrisis. Dit zal in 2021 gerealiseerd worden. We hebben samen met het steunpunt Mantelzorg ook in coronatijd contact gehouden met mantelzorgers in onze gemeente en daar waar nodig maatwerk geleverd in de ondersteuning. Er zijn telefonische belrondes georganiseerd door het steunpunt Mantelzorg en er is informatie verstrekt via het steunpunt Mantelzorg.
Ook is er ingezet op het werven en matchen van maatjes en burenhulp om mantelzorgers te ontlasten, bijvoorbeeld met hulp bij boodschappen of maaltijden. Het steunpunt Mantelzorg is eind 2020 uitgebreid van 1 naar 2 mantelzorgondersteuners. We hebben in samenwerking met het jongerenwerk extra aandacht besteed aan jonge mantelzorgers. Het jongerenwerk heeft de behoeftes van deze doelgroep opgehaald. Dit wordt in 2021 uitgewerkt tot een vraaggericht aanbod. De reguliere activiteiten, zoals thema-avonden konden door de coronacrisis niet doorgaan. In plaats daarvan is er een 10weekse online cursus mindfulness gegeven. Deze cursus trok veel deelnemers. De actieve mantelzorgers hebben ook dit jaar een mantelzorgcompliment ontvangen. De geplande activiteiten rondom de dag van de Mantelzorg ging niet door vanwege de coronacrisis. We ontvingen 20-30 kritische reacties van mantelzorgers over het verlaagde mantelzorgcompliment.
Indicatoren • Totaal aantal uitgereikte mantelzorgcomplimenten: 1130 • Totaal aantal deelnemers belrondes: 800
2.2.3 Basisondersteuning Strategische visie sociale veerkracht Wat hebben we bereikt? • We hebben de Strategische visie sociale veerkracht een belangrijke plek gegeven in het lokaal programmaplan Hart voor Midden-Groningen. • We hebben projecten ingediend bij het Nationaal programma voor een aantal opgaven van de Strategische visie. Deze zijn goedgekeurd door het bestuur Nationaal programma Groningen.
52
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben samen met maatschappelijke partners in 4 bijeenkomsten onderzocht hoe we het beste kunnen werken aan de opgaven van de Strategische visie. • De uitkomsten van deze bijeenkomsten hebben we gebruikt voor het schrijven van 5 projectvoorstellen. Deze projectvoorstellen dragen bij aan de opgaven Aanpak armoede en schulden, Andere opvang en De sociale teams als wegbereiders van de transformatie. - Bevordering sociale veerkracht - Ervaringsdeskundigen - IJsberg - Jongeren met Toekomst - JIM aanpak. In 2021 gaan we deze projecten uitvoeren. Sociale teams De sociale teams vervullen een spilfunctie in het sociaal domein. Zij zijn het eerste aanspreekpunt voor inwoners die een vraag tot ondersteuning hebben, voeren toegangstaken uit en leveren zelf ondersteuning. De teams geven hiermee vorm aan de ‘scharnier’-functie tussen nulde lijn (voorliggend veld, informele netwerken, samenleving) en tweede lijn (maatwerkvoorzieningen, specialistische voorzieningen). In 2020 heeft de coronacrisis invloed gehad op de uitvoering door de sociale teams. Wat hebben we bereikt? NB: In dit jaarverslag ontbreekt de gebruikelijke set aan data. Halverwege 2020 is de implementatie van een nieuw registratiesysteem gestart. Door deze overgang is de dataset onvolledig en daarmee onbetrouwbaar.
Vanaf 2021 zijn deze gegevens weer beschikbaar bij de rapportages in de P&C cyclus. •
•
• • •
e sociale teams hebben een belangrijke rol gespeeld bij de bezuinigingen in D het sociaal domein: Taakstelling ZIN Jeugd (2,5 miljoen euro), Taakstelling Wmo (500.000 euro) en Taakstelling personele kosten sociale teams van 500.000 euro. We hebben de Toegang tot zorg en ondersteuning met 5 sociale teams gecontinueerd. Door de coronacrisis kreeg de bereikbaarheid van de sociale teams een aangepaste vorm: meer digitaal en telefonisch, minder fysieke ontmoeting. Waar nodig hebben inwoners extra maatwerk ontvangen in zorg en ondersteuning met behulp van het instrument Omgekeerde toets. Casemanagers hebben regie gevoerd op complexe, meervoudige vraagstukken voor individuele inwoners en gezinnen (zie ook Publieke gezondheid, OGGz en Jeugd). We hebben het project Doorontwikkeling uitgevoerd volgens het plan van aanpak. De uitvoering van 10 beoogde resultaten ligt op schema voor afronding in juni 2021. In 2020 lag de focus op de te behalen resultaten: - Een passende organisatiestructuur en eén hoofdaannemer voor de uitvoering en coördinatie van de sociale teams. - Kwartier Zorg en Welzijn is in ieder geval tot en met 2022 de hoofdaannemer en coördinerend uitvoerder voor de sociale teams in Midden-Groningen. - Een heldere scheiding tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. Hiervoor ligt een nieuwe overlegstructuur tussen gemeente en Kwartier die ingaat per 1 januari 2021.
- Sociale teams die qua omvang en samenstelling passen bij het gebied dat ze bedienen.
53
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
•
e zijn gestart met de implementatie van een nieuw regiesysteem. Dit systeem W ondersteunt het werk van de sociale teams en levert voldoende managementinformatie. We verwachten dat de implementatie 1 april 2021 wordt afgerond.
Wat hebben we daarvoor gedaan? • De sociale teams hebben aan de taakstelling ZIN Jeugd bijgedragen met een bezuiniging van 1,8 miljoen euro (peildatum 1 februari 2020). Ze hebben hiervoor een andere werkwijze ingezet. In het werkproces zijn aanpassingen gedaan. Hierdoor zijn verzoeken tot zorgtoewijzing door de casemanagers meer op nut, noodzaak en kosten getoetst met een duidelijk resultaat. Het financiële resultaat van de sociale teams is helaas grotendeels te niet gedaan door een onvoorziene stijging van de uitgaven van gedwongen jeugdhulp voor alle gemeenten in de provincie Groningen. • De betrokken werkgevers hebben in gezamenlijkheid de bezuiniging op het personeel van de sociale teams uitgewerkt. Hiermee is de bezuiniging van e 500.000 gerealiseerd. • De toegang tot zorg en ondersteuning is door de coronacrisis aangepast met 2 belangrijke keuzemomenten: - Maart 2020: alle locaties dicht, 1 Team Urgent - Mei 2020: alle locaties op afspraak open. • De sociale teams hebben zorg en ondersteuning gecontinueerd door veel telefonisch contact en videobellen met inwoners. Met behulp van Covid-19 richtlijnen hebben zij waar nodig huisbezoeken afgelegd en crisis overleggen georganiseerd. • De sociale teams hebben nauw samengewerkt met de scholen en kinderopvangorganisaties bij de organisatie van Noodopvang voor kinderen uit kwetsbare gezinnen.
Ze hebben de gemaakte werkafspraken gedurende 2020 toegepast bij aanscherping van de coronamaatregelen. • De wachtlijsten voor de Toegang zijn beperkt gebleven en snel opgelost. • De invulling van de rol van hoofdaannemer en coördinerend uitvoerder door Kwartier Zorg en Welzijn is volledig uitgewerkt. We hebben met Kwartier de afspraken hierover vastgelegd. • De sociale teams krijgen een andere omvang en samenstelling. Dit hebben we in 2020 voorbereid en uitgewerkt. Met ingang van 2021 werken we met 4 in plaats van 5 integrale sociale teams. • De nieuwe overlegstructuur tussen gemeente en Kwartier is voorbereid en uitgewerkt. • In de eerste helft van 2020 is een aanbesteding uitgevoerd voor een nieuw regiesysteem voor de sociale teams. Dit heeft geleid tot een keuze voor het bedrijf Topicus met de ICT-oplossing Gidso. • Vanaf 1 juli is de implementatie van het nieuwe regiesysteem gestart, waarbij er 4 werkgroepen zijn gevormd met medewerkers uit de sociale teams en de gemeentelijke teams sociaal beleid en informatisering & automatisering die overgang van het oude naar het nieuwe systeem voorbereiden. • De Omgekeerde toets is toegepast.
54
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Indicatoren • Wachtlijsten sociale teams: zie tabel 13.
tabel 13. Wachtlijsten sociale teams Locatie
Wachtlijst dec. 2020
Wachtlijst 17 aug.. 2020
Wachtlijst 27 feb.. 2020
HS Oost
15
13
20
HS West
5
6
4
HS Zuid
14
12
10
Menterwolde
10
12
42
Slochteren
5
3
0
Totaal
49
46
76
Aantal besproken casussen Omgekeerde toets: 16 Gezondheid en Welzijn Met gezondheid bedoelen we het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. Gezondheid gaat onder andere over veerkracht, op meedoen in de maatschappij, en op betekenisvol werk en dagbesteding. Kwetsbare mensen zijn in onze samenleving slechter af als het om gezondheid gaat. Zij hebben te weinig grip op hun gezondheid en missen het vermogen om die grip te vergroten. De OGGz richt zich op sociaal kwetsbare mensen die niet direct om zorg vragen, maar deze wel nodig hebben. De OGGz hangt nauw samen met de Wet verplichte ggz (Wvggz). Deze wet regelt de rechten van mensen die te maken hebben met verplichte zorg in de GGz. De ambitie van de gemeente Midden-Groningen op het gebied van de OGGz is dat iedereen die tot de doelgroep behoort de noodzakelijke ondersteuning krijgt om grip op hun leven te behouden. Wat hebben we bereikt? • We hebben initiatieven vormgegeven die gericht zijn op het verkleinen van gezondheidsverschillen en het bevorderen van een gezonde leefstijl. • We hebben hulpstructuren met mengvormen van informele en formele steun en hulp versterkt. • We hebben een goed functionerende structuur neergezet voor de implementatie van de Wet verplichte GGz (Wvggz).
Wat hebben we daarvoor gedaan? • We hebben samen met zorgverzekeraar Menzis de Gecombineerde Leefstijlinterventie (GLI) opgezet. Deze interventie helpt inwoners met overgewicht en een laag inkomen met het aanleren en behouden van een gezonde leefstijl. Vanwege corona hebben er nog geen groepen kunnen starten. • We hebben de lokale beweging voor een rookvrije generatie gestimuleerd. Zo hebben we de nieuwe Stichting Rookvrije Generatie Midden-Groningen ondersteund bij het opbouwen van een lokale coalitie van partijen die zich voor een rookvrije generatie inzetten.
55
Gemeente Midden-Groningen - Jaarstukken 2020
Indicatoren • Aantal verkennende onderzoeken Wvggz uitgevoerd: 5 • Aantal verzoeken voor zorgmachtiging ingediend: 4 Nationaal programma Zorg nabij (voorheen Programma Gezond en Sociaal) Zorg nabij is een preventief gezondheidsbeleid. Het programma wordt gefinancierd vanuit het Nationaal programma Groningen. Vanuit dit programma starten er vier verschillende projecten in vier verschillende gemeenten. Ze hebben allemaal hetzelfde thema: positieve gezondheid. Zorg nabij in Midden-Groningen richt zich op de volgende doelen: • Ontlasten van huisartsenzorg en sociale teams, het versterken van een adequate hulpstructuur met mengvormen van informatie en formele steun en hulp, het terugdringen van zorggebruik en gemeentelijke zorgvoorzieningen en minder inzet van kostbare specialistische 2e lijnsvoorzieningen. • Het optimaliseren van het proces en opbrengst voor de zorgvrager: meer regie, meer veerkracht, meer gezondheid en meer welbevinden. • Het versterken van sociale veerkracht en zorgzaamheid van gemeenschappen waarin mensen meer naar elkaar omkijken en elkaar helpen. Wat hebben we bereikt? • We hebben hulpstructuren versterkt met mengvormen van informele en formele steun/hulp. • We hebben een werkende ‘online’ en ‘offline’ structuur opgezet waardoor steun en hulp tussen inwoners wordt gestimuleerd en gefaciliteerd.