26-092 Bijlage 1. Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Totaal Economie
48
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
-2.120
2.389
Structureel J/N
Jaarstukken 2025 / Programma's / Onderwijs
Onderwijs Inleiding
het onderwijsachterstandenbeleid en als prominent onderdeel van de lokale educatieve agenda. Ook het terugdringen van schoolverzuim was een speerpunt. Het was daarbij van belang om schooluitval zo vroeg mogelijk aan te pakken. In eerste instantie richtten we ons erop dat jongeren een startkwalificatie konden
Onderwijs draagt er aan bij dat jongeren zich kunnen ontwikkelen,
behalen. Wanneer dat niet lukte, maakten we gebruik van ons
weerbaar zijn en zelfstandig worden. Wij streven daarom naar
netwerk om jongeren naar werk te begeleiden of toe te leiden naar
een gevarieerd aanbod van onderwijs op verschillende niveaus.
een passende vorm van dagbesteding. Voorop stond dat jongeren
Een speerpunt in 2025 was kansengelijkheid, als kern van
bleven participeren.
Beleidskader
– Samen voor het Kind Lokale Educatieve Agenda – Middelburg
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
– Omgevingsvisie Middelburg 2050
– Strategisch Huisvestingsplan 2020-2039
– Beleidsnota studentenhuisvesting 2023-2028
– Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026
– Toekomstvisie vervolgonderwijs 2025-2035
– Groen Beleidsplan 2016-2026
– Beleidsnotitie Nationaal programma onderwijs gemeente Middelburg
49
Jaarstukken 2025 / Programma's / Onderwijs / Wat wilden we bereiken?
Wat wilden we bereiken?
Doelstelling 2: Het bevorderen van de kansengelijkheid voor jeugd
Maatschappelijk effect
De schoollocaties die uitvoering geven aan het
Kinderen en jongeren groeien op tot meedenkende en
onderwijsachterstandenbeleid, in het bijzonder de locaties waar
meehelpende burgers en zijn voorbereid op deelname in een
de achterstanden het grootst zijn, hebben ook in 2025 verder
maatschappij waar een steeds groter beroep wordt gedaan op de
geïnvesteerd in het verkleinen van taalachterstanden. De effecten
samenredzaamheid en de eigen verantwoordelijkheid.
hiervan zijn zichtbaar in het inlopen van deze achterstanden bij kinderen. Ze werken hierin samen met de voorschoolse
Doelstellingen
kinderopvanggroepen op de locatie. Daarnaast blijkt uit de
1.
Kinderen starten zonder achterstanden op de basisschool,
resultaten dat leerlingen die deelnamen aan de zomerschool hun
door alle peuters voorschoolse educatie aan te bieden.
prestatieniveau bij de start van het nieuwe schooljaar hebben
2.
Het bevorderen van de kansengelijkheid voor jeugd
weten te behouden. Bijna alle scholen hebben ook weer in
3.
Vroeg signaleren van problemen bij kinderen en jeugd
2025 gebruikgemaakt van het Gelijke Kansen Budget. Met dit
4.
Versterken ondersteuningsstructuren in het onderwijs
budget zijn op diverse scholen, zowel binnen als buiten schooltijd,
5.
Zoveel mogelijk jongeren met een startkwalificatie op de
culturele en sportieve activiteiten georganiseerd. Hierdoor zijn ook
arbeidsmarkt brengen. Het voorkomen van het vroegtijdig
kinderen bereikt die minder vanzelfsprekend deelnemen aan dit
schoolverlaten staat hierbij voorop.
soort activiteiten. Daarnaast is op meerdere scholen geïnvesteerd
Thuiszitters (Primair, Voortgezet en Speciaal Onderwijs) en
in de opbouw en verbetering van een schoolbibliotheek en in het
voortijdig schoolverlaters (MBO) worden vaker toegeleid
stimuleren van leesvaardigheid via gerichte ondersteuning.
6.
naar onderwijs, of als onderwijs niet passend is naar werk 7. 8.
9.
of hulpverlening.
Doelstelling 3: Vroeg signaleren van problemen bij
Verzuimende leerlingen volgen na interventies van het RBL
kinderen en jeugd
vaker de lessen.
Door de combinatie van voorschoolse educatie en gemengde
Het bevorderen van gedrag over duurzaamheid bij kinderen
peutergroepen is er in 2025 voldoende specialisme beschikbaar
(en tevens hun ouders) zowel op jonge leeftijd als wanneer ze
voor de ondersteuning van jonge kinderen. In 2025 hebben de
zelf volwassen zijn
peuterconsulenten gericht ingezet op het terugdringen van non
Voldoen aan de zorgplicht voor onderwijshuisvesting t.b.v.
bereik door samenwerkingslijnen te versterken, signalering te
primair- en voortgezet (speciaal) onderwijs
verbeteren en ouders en professionals actief te adviseren, en
10. Faciliteren vestiging en uitbreiding hoger- en academisch onderwijs
sluiten sinds dit jaar structureel aan bij zowel de overleggen van de GGD en VE aanbieder om non-bereik gezamenlijk en systematisch terug te dringen. De intermediairs op de scholen hebben
Wat hebben we bereikt?
bijgedragen aan een verdere versterking van de samenwerking
Doelstelling 1: Kinderen starten zonder achterstanden op
regelmatige afstemming zorgen ervoor dat signalen van mogelijke
de basisschool, door alle peuters voorschoolse educatie
problematiek vroegtijdig worden opgemerkt en besproken.
tussen onderwijs en ondersteuningsstructuren. De korte lijnen en
aan te bieden
Leerkrachten, intern begeleiders en andere professionals weten
Het aanbod van voorschoolse educatie is voldoende dekkend.
de intermediairs steeds beter te vinden, terwijl ouders de
De peuterconsulenten van Toegang in Middelburg zijn structureel
aanwezigheid van een vaste contactpersoon als toegankelijk en
beschikbaar voor zowel ouders als professionals en vervullen
ondersteunend ervaren. Dit versterkt de preventieve aanpak en
een duidelijke rol in het ondersteunen, informeren en verbinden
maakt tijdige en effectieve ondersteuning mogelijk.
van betrokkenen. Doelstelling 4: Versterken ondersteuningsstructuren in het onderwijs In 2025 is verder geïnvesteerd in het versterken van ondersteuningsstructuren binnen het onderwijs. De intensivering
50
Jaarstukken 2025 / Programma's / Onderwijs / Wat hebben we bereikt?
van onder meer jongerenwerk, schoolmaatschappelijk werk en de
Doelstelling 6: Thuiszitters (Primair, Voortgezet en Speciaal
preventieve inzet op thema’s zoals GGZ, verslaving en crimineel
Onderwijs) en voortijdig schoolverlaters (MBO) worden
gedrag sinds 2023 is gecontinueerd, het zogeheten Preventief
vaker toegeleid naar onderwijs, of als onderwijs niet
Jeugdteam (PJT) is goed bekend. Door een grotere aanwezigheid
passend is naar werk of hulpverlening.
van professionals in en rondom de schoolomgeving worden
De aanpak voor thuiszitters is verder doorontwikkeld. Meer
meer leerlingen bereikt en kan er sneller en gerichter worden
jongeren zijn toegeleid naar onderwijs, werk of een passend
aangesloten op signalen vanuit het onderwijs. De beschikbaarheid
zorgtraject, maar tegelijkertijd is het aantal thuiszitters opnieuw
van groepstrainingen en interventies is vergroot. Daarnaast is de
gestegen. De casussen vragen om intensieve samenwerking met
samenwerking tussen de betrokken organisaties, de scholen en
scholen, samenwerkingsverbanden, zorgaanbieders, toegang en
de gemeentelijke toegang verder versterkt, waarbij ook de inzet
het RBL.
van intermediairs onderwijs en jeugd vanuit de toegang heeft bijgedragen aan een betere aansluiting tussen onderwijs en zorg.
Waar in eerdere jaren vooral druk werd ervaren door de beperkte beschikbaarheid in de zorg, ligt de focus dit jaar vooral op
Doelstelling 5: Zoveel mogelijk jongeren met een
het versterken van de samenwerking binnen de keten. Er zijn
startkwalificatie op de arbeidsmarkt brengen. Het
geen structurele oplossingen gekomen voor de landelijke tekorten
voorkomen van vroegtijdig schoolverlaten staat
in de zorg, maar er is wél intensiever samengewerkt met de
hierbij voorop.
toegang en met het samenwerkingsverband PVOW, waardoor
In schooljaar 2024 -2025 heeft het RBL 1773 verzuimmeldingen
casussen sneller en beter worden opgepakt. Daarnaast wordt met
voor Walcheren behandeld, een verdere stijging die de
partners toegewerkt naar een verdere doorontwikkeling van de
toenemende complexiteit van de problematiek onder jongeren
thuiszittersaanpak voor 2025–2026, zodat de stijgende aantallen
weerspiegelt. Door in te zetten op goede contacten met de
en complexiteit blijvend kunnen worden opgevangen.
scholen en vroegtijdige signalering weten we in veel gevallen ernstiger verzuim te voorkomen.
Doelstelling 7. Verzuimende leerlingen volgen na interventies van het RBL vaker de lessen.
In samenwerking met Orionis is een vernieuwde werkwijze
Het RBL heeft in schooljaar 2024 -2025 in totaal RBL 1773
ontwikkeld waarbij jongeren tot 27 jaar in één gezamenlijke intake
verzuimmeldingen onderzocht. Door vroegtijdige signalering,
worden gesproken. Deze integrale aanpak - werk & inkomen en
gesprekken met jongeren en ouders, en gerichte afspraken lukt
RBL in één gesprek - zorgt voor snellere besluitvorming en een
het in veel gevallen om jongeren structureel terug te laten keren
completer beeld van de benodigde ondersteuning. Dit sluit aan bij
naar school.
de uitgangspunten vanuit de nieuwe wet van school naar duurzaam werk. Daarnaast is de aanpak voor kwetsbare jongeren uitgebreid:
De samenwerking met scholen blijft een cruciale succesfactor.
waar deze zich voorheen vooral richtte op VSO en PRO, wordt
Deze samenwerking vraagt echter om continu aandacht om
nu ook structureel samengewerkt met de Entree-opleiding, zodat
relaties goed te houden en de lijntjes kort te houden. Daarop
jongeren met een kwetsbare startpositie eerder worden bereikt.
is ook actief ingezet via schoolbezoeken, startgesprekken en aanwezigheid op locatie. Tegelijkertijd merkt het RBL dat de
Verder zijn de eerste stappen gezet in de ontwikkeling van
huidige budgetten en formatie onvoldoende ruimte bieden om
een gezamenlijk Jongerenpunt Walcheren, waarin RBL, Orionis
de intensieve begeleiding en de kwaliteitsstandaarden uit de
(en later andere ketenpartners) toewerken naar één herkenbare
landelijke Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS) blijvend te
toegang voor alle jongeren met ondersteuningsvragen. Dit draagt
kunnen leveren. Daarom wordt een voorstel gedaan om de
bij aan betere vindbaarheid en aansluitende dienstverlening. De
budgetten beter in lijn te brengen met de formatieve realiteit,
voorbereidingen voor de nieuwe VSV‑tranche en de implementatie
aansluitend bij de landelijke normen.
van de Wet Van school naar duurzaam werk zijn doorgezet.
51
Jaarstukken 2025 / Programma's / Onderwijs / Wat hebben we ervoor gedaan?
Doelstelling 8: Het bevorderen van gedrag over
van de studentenhuisvesting in Middelburg en Vlissingen. Dit alles
duurzaamheid bij kinderen (en tevens hun ouders) zowel op
ter ondersteuning van het behoud en vergroting van de instroom
jonge leeftijd als wanneer ze zelf volwassen zijn.
van studenten.
In 2025 hebben alle Walcherse scholen deelgenomen aan 1 of meer NME‑activiteiten, met vernieuwde leskisten en extra aandacht voor biodiversiteit, waardoor duurzaam gedrag bij kinderen verder is gestimuleerd.
Wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling 1: Kinderen starten zonder achterstanden op de basisschool, door alle peuters voorschoolse educatie
Doelstelling 9: Voldoen aan de zorgplicht voor
aan te bieden
onderwijshuisvesting t.b.v. primair- en voortgezet
In 2025 is opnieuw gezorgd voor een toereikend en goed
(speciaal) onderwijs
verspreid aanbod van voorschoolse educatie in Middelburg,
– Bij de KC de Aventurijn staan een aantal tijdelijke units
zodat peuters met een VVE-indicatie tijdig kunnen instromen.
voor de onderwijshuisvesting. Er loopt een onderzoek
De peuterconsulenten, die in 2024 zijn gestart, hebben hun rol
naar mogelijkheden voor het vervangen van tijdelijke
verder uitgebouwd. Zij blijven nauw samenwerken met betrokken
onderwijshuisvesting door permanent onderwijshuisvesting
organisaties, volgen signalen binnen het VVE-proces op en
bij Aventurijn. – Bij de Franciscusschool staat een tijdelijke
adviseren ouders en professionals wanneer de ontwikkeling van een peuter om extra aandacht vraagt. Waar dit nodig is, denken
onderwijshuisvesting. Er is een onderzoek uitgevoerd naar
zij mee over een passende vervolgplek en zoeken zij actief naar
mogelijkheden voor het vervangen van tijdelijke huisvesting
oplossingen wanneer bestaande afspraken onvoldoende houvast
door permanente huisvesting. In de loop van 2026 zal het
bieden. Door ouders te ondersteunen en de samenwerking tussen
gestart worden met de uitvoering.
partners te versterken, worden kinderen met (taal)achterstanden
– In gezamenlijkheid is er tot een keuze en besluit gekomen voor de invulling van ‘Hart van Dauwendaele’, hiermee worden de
eerder in beeld gebracht en beter voorbereid op een goede start op de basisschool.
plannen om Wilgenhof en Element te vervangen concreet. Doelstelling 2: Het bevorderen van de kansengelijkheid De herijking van het huisvestingsplan voor de scholen (SHP) is
voor jeugd
gestart en zal in Q3 van 2026 ter vaststelling voorgelegd worden.
In 2025 is de uitvoering van de
Doelstelling 10: Faciliteren vestiging en uitbreiding hoger-
Scholen en kinderopvangorganisaties werken op de locaties
en academisch onderwijs
nauw samen om de ontwikkelkansen van kinderen te vergroten.
De onderwijs- en onderzoeksinstellingen UCR, HZ en Scalda
Daarbij wordt ingezet op het versterken van ouderbetrokkenheid
zijn belangrijk voor de kennisinfrastructuur, de economie en
en het aanbieden van gerichte activiteiten zoals taalgroepen,
de leefbaarheid van de stad. De gemeente faciliteerd samen
tutorgroepen, een gesubsidieerd voorschools peuteraanbod en
met de gemeente Vlisssingen en de Provincie Zeeland het
de inzet van de VoorleesExpress van de ZB. Ook is weer
vervolgonderwijs. Zo is de toekomstvisie vervolgonderwijs
een zomerschool georganiseerd, waar peuters en kinderen met
onderwijsachterstandenbeleid‑plannen verder voortgezet.
afgelopen jaar raadsbreed aangenomen. In 2025 heeft de
een (dreigende) ontwikkelachterstand gedurende drie weken
gemeenteraad ingestemd met een voorstel tot verbouwing van
een programma volgen met leren, spelen en ontspanning.
de UCR en heeft daar een budget voor vrijgemaakt. Het voorplein
Deze aanpak ondersteunt kinderen om tijdens de zomerperiode
van de HZ op het Groene Woud is in 2025 opgeleverd waarbij de
hun ontwikkeling vast te houden en eventuele achterstanden
gemeente in capaciteit en geld deze ontwikkeling mede mogelijk
te beperken.
heeft gemaakt, dit ook in samenhang met de aanpassingen aan het aansluitende Bolwerk. Samen met de gemeente Vlissingen,
In 2025 is de samenwerking binnen de Lokale Educatieve
de HZ, de UCR en de organisaties die zich bezig houden met
Agenda en de Walcherse Regionale Educatieve Agenda
studentenhuisvesting heeft ook in 2025 overleg plaatsgevonden
voortgezet. Schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en
over de huidige en de toekomstige ontwikkelingen ten aanzien
samenwerkingsverbanden blijven samenwerken aan passende
52
Jaarstukken 2025 / Programma's / Onderwijs / Wat hebben we ervoor gedaan?
ondersteuning, inclusie en gelijke kansen. Naast de bestuurlijke
VSV-programma en gemeentelijke VSV-projecten, werken we
overleggen en betrokkenheid, wordt er uitvoering gegeven aan het
met gerichte maatregelen en trajecten aan het voorkomen van
Gelijke Kansen Budget op de scholen van het primair onderwijs.
voortijdig schoolverlaten.
Doelstelling 3: Vroeg signaleren van problemen bij
De invoering van de wet van “school naar duurzaam werk” en de
kinderen en jeugd
ophoging van de leeftijd van het Doorstroompunt (begeleiding
In 2025 is de inzet van de intermediairs vanuit de afdeling TIM
jongeren van 18 tot 23 jaar) naar 27 jaar is uitgesteld tot
voortgezet. Hun aanwezigheid op en rond de scholen draagt bij
1 januari 2026. De Zeeuwse projectgroep heeft de eerdere
aan vroegtijdige signalering van zorgen bij kinderen en jongeren.
plannen verlengd, zodat de inzet bleef doorlopen en in 2025
Door regelmatig aan te sluiten bij vragen vanuit het onderwijs
het proces doorlopen om tot een Regionaal Programma te komen,
en actief mee te denken over casuïstiek, zijn de consulenten
deze wordt in januari 2026 ingediend. In 2025 is er gestart met
zichtbaar en goed vindbaar voor zowel schoolpersoneel als
een onderzoek naar een Walchers Jongerenpunt.
ouders. Hierdoor worden signalen sneller gedeeld en kan ondersteuning eerder en laagdrempeliger worden georganiseerd.
Doelstelling 6: Thuiszitters (Primair, Voortgezet en Speciaal
Doelstelling 4: Versterken ondersteuningsstructuren in
vaker toegeleid naar onderwijs, of als onderwijs niet
het onderwijs
passend is naar werk of hulpverlening.
De versterking van de ondersteuningsstructuren die in 2023
Dit is een verdieping van het eerdere doel, toegespitst op de
is gestart, is in 2025 voortgezet. Scholen hebben hierdoor
directe rol en invloed van het RBL in het oplossen van thuiszitters
kunnen blijven rekenen op de inzet van schoolmaatschappelijk
VSV-casuïstiek. Het RBL is intern georganiseerd in een team dat
werk, jongerenwerk en aanvullende begeleidings- en
het PO, VO en (V)SO) bedient (primair, voortgezet en (voortgezet)
interventiemogelijkheden. Deze inzet draagt bij aan een integrale
speciaal onderwijs) en een team dat het MBO bedient. In het PO,
benadering rond leerlingen en maakt het mogelijk om zorgen
VO, (V)SO team is er een RBL consulent “thuiszitters”. In het “MBO”
vroeg te herkennen en tijdig passende ondersteuning te bieden.
team hebben we ook een RBL consulent “kwetsbare jongeren”.
Onderwijs) en voortijdig schoolverlaters (MBO) worden
Met betrekking tot deze doelgroep is een methodiek ontwikkeld De continuïteit van de inzet in 2025 heeft geleid tot verdere
waarbij sprake is van een sluitende aanpak (Onderwijs/ Werk en
borging, betere samenwerking tussen partijen en een sterkere
Inkomen/RBL).
aansluiting tussen onderwijs en zorg. De intermediairs onderwijs en jeugd spelen hierin een belangrijke rol door de verbinding
Er draait nu pilot (voor het tweede jaar) waaruit geëvalueerd is
tussen scholen, TIM en andere betrokken partners te versterken.
dat voortzetting van deze aandacht dringend nodig is. Als gevolg van de toename van de problematiek onder de jongeren, de lange
Doelstelling 5: Zoveel mogelijk jongeren met een
wachtlijsten in de zorg en de personeel krapte, neemt het aantal
startkwalificatie op de arbeidsmarkt brengen. Het
thuiszitters alleen maar toe. Ten opzichte van 2024 is er in 2025
voorkomen van het vroegtijdig schoolverlaten staat
sprake van een lichte stijging. Hetgeen aangeeft dat de aanpak
hierbij voorop
werkt maar dat het tij nog niet gekeerd is. In dit kader is de
De belangrijkste en overkoepelende doelstelling van het Regionaal
structurele toevoeging van een fte voor de thuiszitters aanpak een
Bureau Leerlingzaken (RBL) is het volgen van onderwijs door
goede beslissing gebleken.
kinderen in onze gemeente. We werken hiertoe nauw samen met scholen, samenwerkingsverbanden passend onderwijs,
Doelstelling 7. Verzuimende leerlingen volgen na
de collega's van de toegangen, de jeugdgezondheidszorg,
interventies van het RBL vaker de lessen.
buurtteams, sociale wijkteams en andere organisaties. Voor
Het RBL heeft de wettelijke taak om ongeoorloofd verzuim van
het behalen van deze doelstelling is namelijk een groot aantal
leerplichtige kinderen en minderjarige jongeren tegen te gaan. Ook
partijen betrokkenen en verantwoordelijk. Onze consulenten
verzuim van meerderjarigen pakken wij –volgens bovenregionale
brengen sterke gespreksvaardigheden en een brede kennis van de
afspraken– op. Wij hebben met name invloed ná het eerste
regionale sociale kaart mee. Door de inzet van het regionale
verzuim: dan kunnen wij met kind/ouder(s) in gesprek. Ons doel
53
Jaarstukken 2025 / Programma's / Onderwijs / Wat hebben we ervoor gedaan?
daarmee is dat kinderen na dit gesprek stoppen met verzuimen.
Doelstelling 10: Faciliteren vestiging en
In het gesprek doet de consulent onderzoek naar de oorzaak
uitbreiding vervolgonderwijs
van het verzuim. Samen met kind, ouder(s) en (in afstemming
Begin 2025 zijn we gestart met een participatief proces om
met) school wordt gezocht naar het wegnemen van die oorzaak
te komen tot een toekomstvisie voor het vervolgonderwijs
en worden afspraken gemaakt om het verzuim te stoppen.
binnen onze gemeente, in samenhang met de functies in
Handhaving kan bij minderjarigen aan de orde zijn, wanneer het
Vlissingen (Kenniswerf). Dit proces is doorlopen samen met de
verzuim terugkerend en verwijtbaar is. Vaker wordt een kind
gemeente Vlissingen. We kiezen hierin voor een meer actieve
doorgeleid naar vrijwillige hulpverlening. Het RBL volgt hierin de
en ontwikkelende rol. Zowel als het gaat om het aantrekken
landelijke richtlijn Methodische Aanpak Schoolverzuim (MAS). De
van nieuwe opleidingen, studenten als onderzoeksmiddelen als
samenwerking met, en het tijdig en kwalitatief goed melden door,
het verbeteren van de campussen ZEP en het Groenewoud.
scholen is essentieel in de aanpak van verzuim. Het RBL investeert
Dit betekent betaalbare en veilige huisvesting voor studenten
daartoe in de relatie met scholen, bijvoorbeeld door jaarlijkse
en goede voorzieningen op het gebied van cultuur, sport en
schoolbezoeken, startgesprekken, werken op locatie en het geven
welzijn. Ook gaan we het onderwijs nadrukkelijker betrekken bij
van voorlichting.
onderzoeks-, opleidingsvragen en stageplekken. Doorontwikkeling van deze voorzieningen en die op de Kenniswerf in Vlissingen
Doelstelling 8: Het bevorderen van gedrag over
zijn essentieel voor de arbeidsmarkt en economie van Zeeland.
duurzaamheid bij kinderen (en tevens hun ouders) zowel op
De gemeenteraad van Middelburg heeft in de verlengde
jonge leeftijd als wanneer ze zelf volwassen zijn
raadsvergadering de toekomstvisie op 8 januari 2026 unaniem
Terra Maris heeft in 2025 het NME‑programma uitgevoerd,
vastgesteld. Om de gezamenlijke ambities van Middelburg
leskisten geactualiseerd en een nieuwe expositie ingezet als
en Vlissingen vorm te geven heeft de raad ingestemd met
startpunt voor biodiversiteitseducatie.
een strategisch partnerschap met Vlissingen. In 2026 wordt hiervoor een intentieverklaring tussen beide colleges gesloten
Doelstelling 9: Voldoen aan de zorgplicht voor
om dit partnerschap uit te werken in een uitvoeringsagenda
onderwijshuisvesting t.b.v. primair- en voortgezet
met de onderwijs- en onderzoeksinstellingen. Deze agenda geeft
(speciaal) onderwijs
concrete acties en mijlpalen tot 2035.
In 2025 is er besluitvorming geweest over is Project Hart van Dauwendaele voor de vervanging van CBS de Wilgenhof en OBS het Element. Hiermee wordt een locatie gecreëerd voor kinderopvang, onderwijs, wonen en welzijn. Verder onderzoek is nodig naar de mogelijkheden voor het vervangen van de tijdelijke onderwijshuisvestingsvoorziening voor een permanente onderwijshuisvestingsvoorziening ten behoeve van kindcentrum Aventurijn. Hiervoor is ruimte opgenomen in het door de raad vastgestelde stedenbouwkundig plan Hart van Griffioen. In 2025 is er een project gestart om te komen tot een samenwerking in onderzoek naar en evt verder planontwikkeling van toekomstbestendig Voortgezet onderwijs op Walcheren. Hierin worden de vervanging van het oude bouwdeel 1962 van locatie CSW van der Perre en nieuwbouw CSW Toorop in meegenomen.
54
Jaarstukken 2025 / Programma's / Onderwijs / Beleidsindicatoren
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (% deelnemers aan het VO en MBO onderwijs)
2021
2022
2023
2024
2025
Middelburg
1,3
1,4
1,3
2,6 nnb
Nederland
2,5
2,7
6,3
6,7 nnb
Middelburg
12
19
17
21 nnb
Nederland
19
24
27
28 nnb
Middelburg
2
2,6
2,3
2,5
Nederland
1,9
2,4
2,4
2,3 nnb
nnb
Wat heeft het gekost? Onderwijs
Begroting 2025
Begroting 2025
Realisatie 2025
na wijziging
Verschil 2025 (+ voordeel, -nadeel)
Lasten 4.01.0 Openbaar basisonderwijs
921
838
806
32
4.02.0 Onderwijshuisvesting
4.048
3.454
3.483
-30
4.03.0 Onderwijsbel en leerlingzaken
4.443
4.583
4.679
-96
Totale Lasten
9.412
8.875
8.969
-94
4.01.0 Openbaar basisonderwijs
-131
-131
-124
-7
4.02.0 Onderwijshuisvesting
-14
-14
0
-14
Baten
4.03.0 Onderwijsbel en leerlingzaken
-2.892
-2.892
-3.085
194
Totale Baten
-3.036
-3.036
-3.209
173
Totaal Onderwijs
6.376
5.839
5.760
79
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel /
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
- nadeel)
afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000.
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen van € 50.000 of hoger Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
-152
70
N
4.03.0 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Onderwijsachterstandenbeleid Het Onderwijsachterstandenbeleid is landelijk beleid gericht op het voorkomen en verminderen van achterstanden bij kinderen van 2 tot 12 jaar. De gemeente ontvangt hiervoor middelen van het Rijk via een specifieke uitkering (SPUK). Deze uitkering wordt per beschikking toegekend en moet besteed worden volgens de daarin opgenomen voorwaarden. De extra kosten voor subsidies aan partners en de inzet van de peuterconsulent kunnen worden gedekt uit de hogere SPUK‑bijdrage. Niet bestede middelen mogen, binnen de geldende voorwaarden, worden meegenomen naar het volgende jaar.
55
Jaarstukken 2025 / Programma's / Onderwijs / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
-61
60
N
Overig
119
43
Totaal Onderwijs
-94
173
Jongerenontmoetingspunt In het kader van de voorbereiding op de nieuwe Wet van School naar Duurzaamwerk zijn er middelen beschikbaar gesteld door de Arbeidsmarktregio (centrumgemeente Goes). Deze middelen zijn in 2025 volledig besteed aan onderzoek naar het ontwikkelen van een jongerenontmoetingspunt.
56
Jaarstukken 2025 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie
Sport, cultuur en recreatie Inleiding Middelburg was ook het afgelopen jaar weer een vitale en
en waar ruimte was voor verschillende festivals en evenementen. Een aantrekkelijke stad voor iedereen, voor jong en oud, met een aantrekkingskracht die tot ver buiten de regio reikte en waarin verschillende activiteiten en evenementen zijn ontplooid die hebben bijdragen aan het gewenste imago en aan de promotie van de stad.
bruisende stad waarin het prettig wonen, werken en recreëren was
Beleidskader
– Cultuurvisie Middelburg 2028, “op Kunst&Cultuur kun
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
– Omgevingsvisie Middelburg 2050
– Lokaal Sportakkoord Middelburg 2023-2026
– Communicatiebeleidsplan
– Plan van aanpak Brede SPUK- regeling 2023-2026
– Groen Beleidsplan 2016 - 2026
– Evenementenbeleid Middelburg 2025-2028
– Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030
– Middelburg visie op BOSS – DNA Middelburg – Terrassenbeleid Middelburg 2025
je bouwen”
Wat wilden we bereiken?
– Actieplan binnenstad 2015
Maatschappelijk effect
– Nota Archeologische monumentenzorg Walcheren 2016-2022
Middelburg moet een vitale en groene stad zijn waarin het prettig wonen, werken, participeren en recreëren is. Sport,
57
Jaarstukken 2025 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat hebben we bereikt?
kunst en cultuur zijn daarbij voor iedere Middelburger bereikbaar en toegankelijk. Middelburg moet daarnaast ook een gastvrije en bruisende stad
4.
Investeren in vergroening en een ecologisch verantwoord groenbeheer in Middelburg.
Wat hebben we bereikt?
zijn, waar het aangenaam is om te verblijven en te wonen en waar
Doelstelling 1: Versterken van de lokale culturele sector
ruimte is voor festivals en evenementen voor jong en oud.
Via verschillende lijnen is in 2025 gewerkt aan de versterking van de Middelburgse cultuursector: de vaste basis aan voorzieningen,
Tenslotte moet Middelburg ook een stad zijn die een
regionale samenwerkingen en ruimte voor groei en innovatie via
aantrekkingskracht heeft die tot ver buiten de regio reikt en waarin
een onderzoek naar een museale impuls voor de stad en het
kunst en cultuur erg waardevol zijn. Ze helpen Middelburg een
ondersteunen van vernieuwende projecten.
aantrekkelijke gemeente te zijn, kunnen helpen bij het vinden van antwoorden op maatschappelijke vragen en dragen bij aan sociale
Doelstelling 2: Bevorderen van de deelname aan en
doelen. Middelburg is het kloppend culturele hart van Zeeland en
de kwaliteit van het sportieve en culturele aanbod
dat willen we verder hoorbaar, zichtbaar en voelbaar maken.
in Middelburg Het afgelopen jaar hebben we als gemeente opnieuw
Doelstellingen
deelgenomen aan het Jeugdfonds Sport en Cultuur Zeeland en
1.
Versterken van de lokale culturele sector;
het Volwassenfonds Sport en Cultuur Zeeland. Mede hierdoor
2.
Bevorderen van de deelname aan en de kwaliteit van het
hebben we een belangrijke stap gezet om sport en cultuur voor
sportieve en culturele aanbod in Middelburg;
iedereen in Middelburg bereikbaar en toegankelijk te maken, ook
Faciliteren van een onderscheidend evenementenaanbod, het
voor gezinnen met weinig geld.
3.
hele jaar rond; Prestatie
Status
Jeugdfonds sport en cultuur Mogelijkheden bieden dat kinderen en jongeren uit gezinnen met weinig geld meedoen
volgens plan
Evenementen Mogelijkheden bieden voor gevarieerd aanbod cultuur activiteiten en evenementen
volgens plan
Doelstelling 3: Faciliteren van een onderscheidend
woonomgeving waarin steeds meer steen is vervangen door groen
evenementenaanbod, het hele jaar rond
en bij de inrichting waar meer is gestuurd op de afwisseling tussen
We zijn er opnieuw in geslaagd om een gevarieerd aanbod van
gras, bloemenranden en bosplantsoenen.
culturele en sportieve activiteiten en evenementen te presenteren en zo de levendigheid van de binnenstad te versterken en de uitstraling van Middelburg te verbeteren. Mede dankzij een nieuw
Wat hebben we ervoor gedaan?
en geactualiseerd evenementenbeleid en het aanstellen van een
Doelstelling 1 : Versterken van de lokale culturele sector
evenementencoördinator hebben er opnieuw diverse culturele en
Vernieuwing
andersoortige evenementen in de gemeente Middelburg kunnen
In het kader van de projectsubsidie vernieuwende kunst zijn
plaatsvinden, zowel ‘vaste waardes’ als nieuwe initiatieven.
in 2025 21 subsidieaanvragen ontvangen. Hiervan ontvingen
Doelstelling 4: Investeren in vergroening en een ecologisch
projecten gericht op actie cultuurparticipatie en amateurkunst.
verantwoord groenbeheer in Middelburg
Opvallend is de toename van ondersteuningsvragen in de
Het afgelopen jaar zijn we er weer in geslaagd om te investeren
filmkunst, bijvoorbeeld bij het maken van documentaires over
in de vergroening van Middelburg en het realiseren van een
de lokale geschiedenis.
twaalf nieuwe projecten een subsidie. Het ging vooral om
ecologisch verantwoord groenbeheer. Dit is terug te zien in de
58
Jaarstukken 2025 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat hebben we ervoor gedaan?
De vaste basis aan Middelburgse cultuurvoorzieningen werd in
toekomstgericht te versterken. De ontwikkeling raakt primair aan
2025 gehandhaafd. Vermeldenswaard is dat eind 2025 het
de toekomst van het Zeeuws Museum, maar kan tevens aan
besluit genomen is om de verzelfstandiging van poppodium
kracht winnen door de verbinding te zoeken met andere kennis- en
De Spot, dat sinds het ontstaan onderdeel uitmaakte van
onderzoeksfuncties in de Onderwijsregio Middelburg-Vlissingen.
de Middelburgse welzijnsorganisatie, te ondersteunen met een
Daarmee sluit het naadloos aan bij de ambitie van Middelburg
structurele subsidie. De taken uit de Wet Stelsel Openbare
om de rol van provinciehoofdstad actief te verbinden met het
Bibliotheken worden uitgevoerd door de ZB. Welke impact de
toekomstperspectief van Zeeland 2050.
aangekondigde provinciale bezuiniging heeft op de organisatie en of dit gevolgen heeft voor de subsidierelatie met de gemeente is
Kunst in de openbare ruimte
nog niet duidelijk geworden.
In 2024 is er budget beschikbaar gesteld voor het herstel en onderhoud van de Middelburgse collectie van kunstwerken en
Vanwege de Middelburgse bijdrage (minimaal € 150.000) uit
gedenktekens in de openbare ruimte. Na afronding van het
eigen middelen aan hedendaagse beeldende kunst, ontvangen
aanbestedingstraject is in 2025 een overeenkomst afgesloten
we een decentralisatieuitkering Beeldende Kunst en Vormgeving.
met Kunstwacht b.v. en gestart met de uitvoer van herstel van de
Daarmee zijn onze uitgaven geborgd op het gebied van
eerste werken en van gepland onderhoud. Het uitvoeren van de
eigentijdse beeldende kunst zoals bij SBKM (Vleeshal), in
onderhoudswerkzaamheden zal gefaseerd uitgevoerd worden.
2025-2028 als ‘presentatie-instelling’ onderdeel van de landelijke Basisinfrastructuur met financiering vanuit het Rijk.
Samenwerking Het college is in 2025 akkoord gegaan met het 'Convenant
In 2025 is er ook gestart met een nieuwe directeur-bestuurder van
samenwerking cultuur en erfgoed Zeeuwse overheden
de Vleeshal, die in 2025 50 jaar bestaat. Het feit dat Vleeshal 50
2026-2032'. In het convenant is de samenwerking tussen alle
jaar jong is, wordt in 2026 op passende wijze gevierd, met de stad
Zeeuwse gemeenten en Provincie Zeeland op het gebied van
en met de (internationale) partners.
cultuur en erfgoed vastgelegd. Vanuit het convenant is de onderlinge uitwisseling, afstemming en bundeling van krachten
Haalbaarheidsonderzoek
binnen dit beleidsterrein vastgelegd.
In 2025 was er budget gereserveerd voor een haalbaarheidsonderzoek naar een historisch museum in
Als stedelijke cultuurregio is er periodiek overleg met het rijk.
Middelburg. Er is gekozen voor een bredere insteek van
Vanuit de Z5 en vanuit Walchers perspectief wordt aansluiting
het onderzoek, met name omdat er meerdere ontwikkelingen
gezocht met de beweging van Zeeland 2050. Middelburg
tegelijkertijd spelen. Bureau Berenschot is gevraagd om de
presenteert zich als de plek plek waar kennis, onderwijs, cultuur en
haalbaarheid en mogelijkheden van een museale impuls voor
erfgoed samenkomen.
Middelburg te onderzoeken. Berenschot ziet vier (in elkaar passende) varianten om Middelburg cultureel aantrekkelijker te
Er is in 2024 besloten om vooralsnog geen gooi te doen naar
maken: de stad als museum, de ZB als cultuurhuis, het Zeeuws
Europese Culturele Hoofdstad. Wel is er samenwerking met Gent,
Verhaal centraal en de ontwikkeling van een museumkwartier. In
concreet richt dit zich op de kanaalverbindingen tussen de Gent en
de laatste twee varianten is een mogelijke rol weggelegd voor
de Zeeuwse steden onder de noemer Weefsel van Water.
de realisatie van het Collectiecentrum Zeeland. Met de Provincie, en in afstemming met het Zeeuws Museum, is vervolgens een
Het bleek verder niet haalbaar om het idee van een
haalbaarheidsonderzoek gestart naar de voorkeurslocatie (het
Uitmarkt als opening van het culturele seizoen uit te voeren
Stadskantoor) en een alternatieve locatie (P+R aan de Oude
vanwege capaciteitsgebrek.
Veerseweg) voor de vestiging van het Collectiecentrum Zeeland en het Zeeuws Museum.
De uitvoering van Cultuureducatie met Kwaliteit 4 ging tenslotte in 2025 het eerste jaar in.
De vorming van het collectiecentrum is een kans om zowel de Zeeuwse als onze eigen culturele basisinfrastructuur
59
Jaarstukken 2025 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat hebben we ervoor gedaan?
Cultureel erfgoed
Doelstelling 2. Bevorderen van de deelname aan en
In 2025 heeft Erfgoed Zeeland de ‘Kerkenvisie’ voor de gemeente
de kwaliteit van het sportieve en culturele aanbod
Middelburg afgerond. Deze is beter te omschrijven als een
in Middelburg
inventarisatiedocument die tot stand is gekomen in nauwe
Brede SPUK/GALA
samenwerking met het overgrote deel van de kerkeigenaren. Deze
Het ministerie van VWS heeft samen met de VNG en VSG tot en
visie geeft goed inzicht in de toekomstige uitdagingen van deze
met 2026 alle beschikbare middelen rondom preventie, sporten
vaak beeldbepalende gebouwen.
en bewegen gebundeld en ondergebracht in één specifieke uitkering (SPUK). Deze regeling richt zich op verschillende
Om beter invulling te kunnen geven aan de wettelijke taken rondom
thema’s zoals: de Brede Regeling Combinatiefuncties, het Lokaal
het gebouwd erfgoed is bij de kadernota 2026-2029 een verzoek
Sportakkoord, terugdringen gezondheidsachterstanden, kansrijke
om formatie-uitbreiding ingediend waarmee de raad in 2025 heeft
start, aanpak overgewicht, aanpak valpreventie, preventie,
ingestemd. We verwachten dat de juiste kennis en kunde op de
mentale gezondheid, leefomgeving, alcoholpreventie, versterken
arbeidsmarkt beschikbaar zal zijn en dat het Erfgoed-team in 2026
sociale basis, mantelzorg, een tegen eenzaamheid en welzijn op
versterkt zal worden.
recept. Het afgelopen jaar hebben we vanuit het ministerie dan ook opnieuw financiële ruimte gekregen om hier interventies op
Door de vele dossiers waar het afgelopen jaar aandacht voor werd
te plegen.
gevraagd zijn we er nog niet in geslaagd om nieuw Erfgoedbeleid op te stellen. Hier zullen we in 2026 mee aan de slag te gaan.
Lokal Sportakkoord Middelburg Ter uitvoering van het thema Lokaal Sportakkoord hebben we
Archeologie
voor 2025 opnieuw een uitvoeringsbudget mogen ontvangen van
Sinds begin 2025 is de WAD versterkt met een
het Rijk. Dit budget is bedoeld om lokale sportieve projecten en
derde archeoloog. Hierdoor hebben we voor Middelburg
samenwerkingsverbanden in Middelburg te stimuleren. In 2025
twee grote onderzoeksprojecten kunnen doen, namelijk
hebben we zo 44 nieuwe lokale initiatieven financieel kunnen
proefsleuvenonderzoeken Sint Laurens Noord en Cleene Hooge.
ondersteunen, allemaal ingediend via ons participatieplatform
Dit heeft de inhuur van externe bureaus bespaard. De WAD heeft
middelburgontmoet.nl en getoetst door een onafhankelijke
ook veel aan publiekswerking gedaan door verschillende lessen op
kerngroep. Alle initiatieven zijn terug te vinden en te volgen op ons
scholente geven, lezingen op twee congressen te verzorgen en
participatieplatform via Berichten over Lokaal Sport & Preventie
presentaties te verzorgen bij verschillende evenementen.
Akkoord Middelburg | in Doe Mee op Middelburg Ontmoet
Samen met de Provincie Zeeland en adviseurs archeologie van alle
Brede Regeling Combinatiefuncties
Zeeuwse gemeenten heeft de WAD ook de eerste stappen gezet
Het tweede sportieve thema is de Brede Regeling
naar een Samenwerking maritieme archeologie Zeeland. Het doel
Combinatiefuncties. Met deze regeling proberen we verschillende
hiervan is om de maritieme archeologie beter in zicht te krijgen
sectoren als Sport, Cultuur, Gezondheid, Zorg en Onderwijs
en waar mogelijk te beschermen. De minister van OC&W heeft
meer met elkaar te verbinden. Ook in 2025 heeft een team
hiervoor een financiële impuls in het vooruitzicht gesteld.
van combinatiefunctionarissen en buurtsportcoaches zich weer ingezet om de verbinding tussen deze sectoren te realiseren.
De WAD is tenslotte overgegaan van de afdeling V&H naar de
Samen met de gezamenlijke ministeries en VNG/VSG zetten
afdeling Leefomgeving. Samen met de collega’s van de gebouwde
ze zich in om vraaggericht de toeleiding en begeleiding naar
monumenten vormt de WAD nu het cluster Erfgoed. Hiermee
sport-, beweeg- en cultuuraanbod te versterken, zodat meer
beogen we een hechtere samenwerking tussen alle collega’s
Middelburgers actief betrokken raken bij en deelnemen aan
belast met erfgoedzaken.
sporten, bewegen en cultuur en daarmee gezonder, actiever en fitter worden. Het afgelopen jaar waren er opnieuw meer dan elf fte’s werkzaam als combinatiefunctionaris of buurtsportcoach in Middelburg, onderverdeeld bij vier werkgevers: Vizita, de
60
Jaarstukken 2025 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat hebben we ervoor gedaan?
gemeente Middelburg, Feel Fit Center Middelburg – Vlissingen
Op het tennispark bij MLTC/De Veste zijn na de renovatie van
en Cultuurpunt Walcheren.
vier gravelbanen, de uitbreiding met twee padelbanen en de aanschaf en plaatsing van de geluidswal, allen voor rekening van
Jeugdfonds Sport en Cultuur
de stichting en de tennisvereniging, het afgelopen jaar ook de
In 2025 hebben we als gemeente opnieuw deelgenomen aan het
zes kunstgrasbanen gerenoveerd. Mede dankzij een financiele
Jeugdfonds Sport en Cultuur Zeeland. Hiermee kunnen kinderen
bijdrage van de gemeente Middelburg van € 150.000,- voor
en jongeren uit Middelburgse gezinnen met weinig geld toch
de renovatie van de kunstgrasbanen is hiermee het volledige
lid worden van een sportclub of aan zwemmen, dans, muziek,
tennispark opgeknapt en kan het weer een zonnige toekomst
beeldende kunst, theater of iets anders creatiefs deelnemen. Voor
tegemoed zien.
die kinderen betalen we de contributie/ het lesgeld en in bepaalde gevallen soms ook de benodigde attributen.
Tenslotte is er in samenwerking met de mountainbikevereniging
Het afgelopen jaar zijn er in totaal 594 aanvragen goedgekeurd,
met de aanleg van een extra stuk mountainbikeroute op de
alweer 113 meer dan in 2024. Hiervan zijn 554 kinderen kosteloos
geluidswal langs de N57 die aansluit op de huidige route vanaf
lid geworden van een sportvereniging of gestart met zwemlessen
De Belt langs het sportpark Veerse Poort. De route zal uiteindelijk
De Zeeuwse Kust en de dorpsvereniging Sint Laurens gestart
en hebben 40 kinderen gebruik gemaakt van het culturele aanbod
een uitdagend parcours kennen dat geschikt zal zijn voor
dat Middelburg te bieden heeft. De top drie sportactiviteiten waren
beginners, gevorderden, kinderen en volwassenen waarbij naast
zwemmen, voetbal en judo. De top drie cultuuractiviteiten waren
het mountainbiken ook aandacht zal zijn voor de biodiversiteit.
dansen, muziek en scouting. Doelstelling 3: Faciliteren van een onderscheidend Volwassenfonds Sport en Cultuur
evenementenaanbod, het hele jaar rond
Sinds 2024 nemen we als gemeente ook deel aan het
Actualisatie evenementenbeleid
Volwassenfonds Sport en Cultuur waarmee ook volwassenen uit
Op 13 maart 2025 is het Evenementenbeleid Gemeente
Middelburg met weinig geld lid kunnen worden van een sportclub
Middelburg 2025-2028 vastgesteld door de raad. Naar
of aan dans, muziek, beeldende kunst, theater of iets anders
aanleiding van de actualisatie van het evenementenbeleid is de
creatiefs kunnen deelnemen. Ook voor deze doelgroep betalen we
Subsidieregeling Evenementen Middelburg 2025-2028 opgesteld
vanaf nu de contributie of het lesgeld.
en op 1 juli 2025 vastgesteld door het college. Daarnaast is
In het eerste jaar 2024 waren er nog 98 aanvragen goedgekeurd,
mogelijke evenementenlocaties.
een start gemaakt met het opstellen van locatieprofielen voor voor het afgelopen jaar 2025 waren dit er 253 in totaal. Hiervan zijn 240 volwassenen kosteloos lid geworden van een
Coördinatie van evenementen
sportvereniging en hebben dertien volwassenen gebruik gemaakt
Om de realisatie van het geactualiseerde evenementenbeleid te
van het culturele aanbod dat Middelburg te bieden heeft. De top
waarborgen is er ook een evenementencoördinator aangesteld.
drie sportactiviteiten waren fitness, zwemmen en voetbal. De top
De evenementencoördinator is een vast aanspreekpunt voor
drie cultuuractiviteiten waren yoga/pilates, muziek, zang en koor.
inwoners en organisatoren en draagt daarmee bij aan een goede samenwerking tussen gemeente en evenementorganisatoren.
Sportaccommodaties
Samen met de nieuwe subsidieregeling zorgt dit voor duidelijke
Na een geslaagde pilot bij voetbalvereniging Arnemuiden in
communicatie over de richtlijnen en kaders waarbinnen
2024 zijn het afgelopen jaar ook op sportpark Veersepoort
evenementen georganiseerd kunnen worden.
en bij voetbalvereniging Nieuwland succesvol robotmaaiers in gebruik genomen. Daarnaast is bij VV Nieuwland op veld 2 en de
Doelstelling 4: Investeren in vergroening en een ecologisch
trainingsstrook ook een nieuwe beregeningsinstallatie aangelegd.
verantwoord groenbeheer in Middelburg Vergroening en ecologisch verantwoord groenbeheer
Op alle sportparken in Middelburg is de bestaande veldverlichting
Voor de verdere vergroening van de gemeente en een meer
vervangen voor energiezuinige ledverlichting.
ecologisch verantwoord groenbeheer zijn op diverse locaties
61
Jaarstukken 2025 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Beleidsindicatoren
in Middelburg kwetterbosjes aangelegd, onder andere aan de
Op het Bolwerk is om het groen te herstellen en versterken
Sportlaan, in het Ella Fitzgeraldpark, rond het Hart van Zuid
onderhoud uitgevoerd volgens het principe van syntropisch
en aan de Oostperkweg. Daarnaast zijn op meer dan vijftig
groenbeheer en er tenslotte ook een pilot uitgevoerd met
locaties bloemenweides ingezaaid, waaronder aan de Hoogaers,
sinusmaaien op de Overloper, in het Erasmuspark en op
de Singels en in het Ella Fitzgeraldpark.
het Bolwerk.
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Aantal niet wekelijkse sporters (% van de bevolking van 19 jaar of ouder)
2021
2022
2023
2024
2025
Middelburg
nnb
52,1
nnb
48
nnb
Nederland
nnb
46,4
nnb
42,5
nnb
Wat heeft het gekost? Sport, cultuur en recreatie
Begroting 2025 Begroting 2025
Realisatie 2025 Verschil 2025
na wijziging
(+ voordeel, -nadeel)
Lasten 5.01.0 Sportbeleid en activering
805
757
729
5.02.0 Sportaccommodaties
4.560
3.694
3.634
61
5.03.0 Cultuurpresentatie,-prod-part
4.936
4.596
4.388
208
5.04.0 Musea
1.344
1.343
1.335
8
5.05.0 Cultureel erfgoed
1.290
9.208
5.490
3.719
5.06.0 Media
1.923
2.118
2.121
-3
5.07.0 Openbaar groen en (openl)recr
5.261
5.318
5.890
-572
20.119
27.034
23.585
3.448
Totale Lasten
27
Baten 5.01.0 Sportbeleid en activering
-307
-307
-288
-19
-1.027
-1.318
-1.346
28
5.03.0 Cultuurpresentatie,-prod-part
-631
-684
-693
9
5.04.0 Musea
-398
-398
-403
5
5.05.0 Cultureel erfgoed
-254
-254
-271
16
0
-47
-47
0
-110
-110
-150
40
Totale Baten
-2.727
-3.119
-3.198
80
Totaal Sport, cultuur en recreatie
17.392
23.915
20.387
3.528
5.02.0 Sportaccommodaties
5.06.0 Media 5.07.0 Openbaar groen en (openl)recr
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel /
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
- nadeel)
afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000.
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen van € 50.000 of hoger
62
Jaarstukken 2025 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
56
0
J
77
0
N
89
0
N
3710
0
N
-54
0
N
-208
0
N
-193
0
N
5.02.0 Sportaccommodaties Sporthallen Eind 2023 is een nieuw voordeliger contract afgesloten met de exploitant. In 2024 hebben we echter forse achterstallige beheerfacturen gekregen over 2023. Om die reden is toendertijd het budget niet aangepast. In 2025 is gebleken dat het budget structureel kan worden verlaagd. 5.03.0 Cultuurpresentatie Zeeuwse muziekschool Doordat de begeleidingscommissie alsmede de samenstellingscommissie van de Zeeuwse Muziekschool over de jaarstukken 2024 en de begroting 2026 geen positief besluit kon uitbrengen is er voorzichtigheidshalve besloten om de begroting niet bij te stellen. Evenementen Voor de 80-jarige bevrijding hebben de evenementen al plaatsgevonden in 2024. Verder zijn geen aanvragen meer binnengekomen waardoor dit tot een voordeel heeft geleid. 5.05.0 Cultureel erfgoed Restauratie Stadhuis Naar aanleiding van raadsvoorstel 25-125 is een bedrag van € 7.900.000 toegevoegd aan de voorziening voor de restauratie van de gevels van het Stadhuis. Boekhoudtechnisch wordt dit project gedekt middels een voorziening (voor achterstallig onderhoud moet op grond van weten regelgeving een voorziening worden gevormd) en een reserve. Op basis van de uitkomsten van de aanbestedingen is gebleken dat de middelen die benodigd zijn voor het noodzakelijk onderhoud lager zijn dan nu in de voorziening is opgenomen.
Uw raad heeft besloten ook de overige werkzaamheden gelijk uit te voeren en daarom wordt voorgesteld deze middelen middels saldobestemming te reserveren in de afschrijvingsreserve. Per saldo verloopt dit budgetneutraal indien wordt ingestemd met de voorgestelde saldobestemming. 5.07.0 Openbaar grond en recreatie Speelplaatsen Dit onderhoudsbudget fluctueert, omdat afgekeurde speeltoestellen moeten worden gerepareerd en dit is duurder dan het reguliere onderhoud. Visie op BOSS De verwachting was dat dit budget niet meer in 2025 zou worden besteed en is daarom overgeheveld naar 2026. Hierna zijn er nog uitgaven vooruitlopend op de jaarplanning gedaan, waardoor deze overschrijding is ontstaan. Dit budget wordt gedekt door de reserve investeringsfonds en is per saldo budgetneutraal. Plantsoenen - wijken In 2025 is er incidenteel extra inhuur geweest. De inschatting dat Orionis meer werkzaamheden zou kunnen uitvoeren is niet in alle gevallen uitgekomen. Waardoor er meer inzet nodig is geweest vanuit de markt. Het was een jaar waarin er bovengemiddeld veel beroep moest worden gedaan op dit budget.
63
Jaarstukken 2025 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
Verbeteren bolwerken SIM subsidie
-75
0
N
-95
0
N
141
80
N
3.448
80
Voor het onderhoud van de bolwerken ontvangen we subsidie. De kosten die betrekking hebben op het bolwerk worden apart verantwoord. Tractie en materieel groenbeheer Er zijn in 2025 meer reparaties aan machines noodzakelijk geweest. Deze uitgaven zijn in lijn met voorgaande jaren. Er is nieuw materiaal aangeschaft, waardoor de kosten in 2026 zullen dalen. Overig
Totaal Sport, Cultuur en Recreatie
64
Jaarstukken 2025 / Programma's / Sociaal Domein
Sociaal Domein Inleiding
aan het uitbreiden van niet-geindiceerde voorzieningen, en hebben we een nieuwe bestuursovereenkomst voor het azc Swerf-Rust afgesloten met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). Daarnaast hebben we in 2025 diverse beleidskaders ontwikkeld zoals het beleidskader Mensenrechten en het beleidskader Jeugd
Binnen het programma sociaal domein was 2025 een jaar dat in
2025-2028 - en zijn we het proces gestart om te komen tot een
belangrijke mate bestond uit het verder uitwerken en voortzetten
ontwerp voor het Stevig lokaal team (SLT) Middelburg.
van reeds ingezet beleid. De beleidsdoelen uit het Middelburgs Model voor zorg en ondersteuning (preventie & normaliseren,
Hieronder leest u wat de resultaten zijn voor de gestelde doelen
kwaliteit van zorg- en dienstverlening en passende zorg), vormden
binnen het programma sociaal domein 2025.
daarbij wederom een belangrijk kader. Zo werkten we bijvoorbeeld
Beleidskader
– Uitvoeringsagenda woon-, zorg- en welzijnsvisie gemeente Middelburg
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's: – Middelburgs Model voor zorg en ondersteuning (2021) – Beleidsplan Sociaal Domein (2022) – Integrale verordening jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning gemeente Middelburg (2024) – Middelburgse woon-, zorg- en welzijnsvisie tot 2040
65
Jaarstukken 2025 / Programma's / Sociaal Domein / Wat wilden we bereiken?
Wat wilden we bereiken?
3.
We ontwikkelen een uitvoeringsagenda wonen-zorg- welzijn.
4.
We verbeteren onze communicatie naar buiten toe, met aandacht voor laaggeletterdheid en eenvoudig taalgebruik.
A Preventie & normaliseren
5.
Door preventief te werken bevorderen we het weln en
We werken stapsgewijs aan het versterken van onze informatiepositie in het sociaal domein.
welbevinden van onze inwoners en voorkomen we de ontwikkeling van (zwaardere) zorg of ondersteuningsvragen.
C Passende zorg
Zorgen voor laagdrempelige informatie en advies, en bereikbare
Iedere Middelburger moet kunnen rekenen op passende zorg.
en toegankelijke zorg en ondersteuning zijn hierbij belangrijke
Onder passend verstaan we kwalitatief goed, toegankelijk en
aandachtspunten. We zoeken samen met onze inwoners naar
betaalbaar. Veiligheid voor onze (jeugdige) inwoners heeft hierbij
oplossingen in of zo dicht mogelijk bij het gewone leven. We
een hoge prioriteit. De zorg die we bieden is waardegedreven.
bieden ondersteuning dicht bij de leefwereld van kinderen en
Dat wil zeggen dat de zorg in samenspraak met de inwoner wordt
gezinnen; in de thuissituatie, de kinderopvang en op school.
ingevuld, en uitgaat van positieve gezondheid.
Doelstellingen:
Doelstellingen:
1.
We ontwikkelen een beleidskader jeugd
1.
We besteden de nieuwe contracten Jeugdhulp aan.
2.
We continueren de versterking van laagdrempelige
2.
We ontwikkelen een nieuwe Verordening Jeugdhulp.
voorzieningen in de wijk
3.
We besteden de nieuwe contracten Beschermd Wonen aan.
We continueren onze inzet om de verschuiving van zwaardere
4.
We besteden een nieuwe contract woningaanpassing
3.
en individuele zorg, naar lichtere en collectieve vormen van zorg en ondersteuning mogelijk te maken 4.
Wmo aan. 5.
Het sociaal team voert haar diensten uit conform
We werken aan het beheersen van de steeds maar stijgende vraag en kosten naar Jeugdhulp.
het dienstverleningsconcept 5.
We ontwikkelen een ontwerp voor het sterke lokale
D Bijdragen aan bestaanszekerheid
team jeugd
Bestaanszekerheid is niet alleen de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen. Ook zekerheid om betaalbaar te wonen,
B Kwaliteit van zorg- en dienstverlening
toegang tot betaalbare zorg en het vrij zijn van schulden zijn
Kwalitatief goede zorg- en dienstverlening komt direct ten goede
noodzakelijke voorwaarden om de rust en ruimte te vinden die
aan onze inwoners. Dat betekent onder andere dat we werken met
nodig is om je als mens te ontwikkelen en mee te doen in de
goedopgeleide medewerkers, die luisteren naar en kijken vanuit
samenleving. We willen ons de komende jaren inspannen om
het perspectief van de inwoner. Zij worden ondersteund door de
financiële de bestaanszekerheid van onze inwoners te versterken.
juiste werkprocessen in organisaties waarin voldoende ruimte is
Een belangrijk doel hierbij is het creëren van gelijke kansen
voor leren en verbeteren. Dat geldt voor de zorg- dienstverlening
voor kinderen in gezinnen met een minimum inkomen. Het
die direct onder gemeentelijke aansturing valt, als ook voor zorg-
beleidskader "Bestaanszekerheid, Meedoen en Inburgering" is
en dienstverlening die we subsidiëren of inkopen. Integraliteit en
daar de leidraad voor.
vergaande samenwerking tussen en binnen organisaties in het sociaal domein zijn belangrijke voorwaarden om de kwaliteit te
Doelstellingen:
kunnen bieden.
1.
We ontwikkelen een sluitende aanpak hulp bij schulden.
2.
We houden vast aan een ruimhartig minimabeleid en onderzoeken waar we dit effectief kunnen versterken.
Doelstellingen: 1.
We continueren onze inzet op het versterken van de samenwerking tussen de afdeling Toegang in Middelburg (TIM) en het Sociaal Team Middelburg.
2.
We werken aan het versterken van de integraliteit tussen de Wmo en de Participatiewet.
66
3.
We zetten de samenwerking met het Jeugdeducatiefonds voort.
Jaarstukken 2025 / Programma's / Sociaal Domein / Wat wilden we bereiken? / E Meedoen naar vermogen
E Meedoen naar vermogen We willen dat inwoners zich kunnen ontplooien en naar vermogen
Wat hebben we bereikt?
kunnen meedoen aan de samenleving. Iedereen verdient de kans om betekenisvol werk te doen. Of dat nu gaat om werk
A Preventie & normaliseren
op de reguliere arbeidsmarkt, beschut werk, dagbesteding of
1: We ontwikkelen een beleidskader jeugd
vrijwilligerswerk. Als gemeente hebben we een taak om inwoners
Het beleidskader Jeugd 2025-2028 is op 25 september
voor wie dat (tijdelijk) niet vanzelf gaat goede ondersteuning,
2025 unaniem aangenomen door de gemeenteraad van de
begeleiding en scholingsmogelijkheden te bieden. Extra aandacht
gemeente Middelburg.
gaat hierbij uit naar de statushouders en (gezins)-migranten. 2. We continueren de versterking van laagdrempelige Doelstellingen:
voorzieningen in de wijk
1.
We optimaliseren de governance bij de GR Orionis Walcheren.
Ook in 2025 is de subsidieregeling Algemene voorzieningen
2.
We werken aan de ontwikkeling van een brede SROI-aanpak.
Sociaal Domein Middelburg 2023 - 2026 ingezet om diverse
3.
We stellen een transformatieplan voor een
algemene voorzieningen te stimuleren, zoals:
toekomstbestendig Werkleerbedrijf op. 4.
We evalueren en continueren de uitvoering van de
– Inloopvoorzieningen;
Wet inburgering.
– Welzijnswerk;
5.
We geven uitvoering aan de motie Vluchtelingen aan het werk.
– Maatschappelijke dienstverlening;
6.
We onderzoeken de kansen van het ontwikkelen van
– Sociaal team;
lokaal mensenrechtenbeleid.
– Slachtofferhulp; – Onafhankelijke clientondersteuning;
F Bescherming van asielzoekers en Oekraïense ontheemden
– Mantelzorgondersteuning; – Vrijwilligersondersteuning.
Mensen op de vlucht voor oorlog of vervolging vanwege afkomst godsdienst, nationaliteit, seksuele voorkeur of politieke
Door de aanwezigheid van de algemene voorzieningen te
overtuiging verdienen onze bescherming. De gemeente
stimuleren wordt preventief gewerkt en kunnen inwoners
Middelburg vangt al tientallen jaren mensen op die in
(blijven) deelnemen aan de maatschappij. Dit betekent
Nederland een veilig onderkomen zoeken. Hier blijven we ons
ook dat er geen (of later) beroep wordt gedaan op de
voor inspannen. Dit geldt zowel voor asielzoekers als voor
ondersteuning/zorg via de Wmo en/of de Jeugdwet. Naast
Oekraïense ontheemden.
de “gewone” algemene voorzieningen (mantelzorgondersteuning, vrijwilligersondersteuning, maatschappelijk werkt, welzijnswerk
Doelstellingen:
en onafhankelijke cliëntondersteuning) zetten we in op
1.
We continueren de ontwikkeling van Cleene Hooge als locatie
inloopvoorzieningen: dit zijn locaties waar activiteiten worden
voor een nieuw AZC.
georganiseerd. Een aantal inloopvoorzieningen is gevestigd in een
2.
We geven uitwerking aan het in 2024 te nemen raadsbesluit
wijkcentrum of dorpshuis.
3.
We continueren de opvang van Oekraïense ontheemden en
Daarnaast is, in de wijkcentra die we in eigen beheer hebben,
zetten daarbij meer in op zelfredzaamheid.
het sociaal beheer geïmplementeerd. Sociaal beheer maakt een
aangaande de duur van openstelling AZC Swerf-Rust.
wijkcentrum laagdrempelig omdat het de drempel om binnen te lopen, mee te doen of hulp te vragen kleiner maakt. Door sociaal beheer worden de wijkcentra toegankelijker en uitnodigender. Bewoners voelen zich sneller welkom, activiteiten sluiten beter aan op wat er in de wijk speelt en vragen of zorgen worden sneller gesignaleerd. Zo worden de wijkvoorzieningen sterker, levendiger en beter verbonden met de buurt.
67
Jaarstukken 2025 / Programma's / Sociaal Domein / Wat hebben we bereikt? / B Kwaliteit van zorg- en dienstverlening
Tot slot hebben we het in 2023 gelanceerde online platform
5. We ontwikkelen een ontwerp voor het sterke lokale
Middelburg Ontmoet in 2024 en 2025 verder ontwikkeld. Ook
team jeugd
hebben we meer bekendheid bij onze inwoners aan het platform
Eind 2025 zijn we het proces gestart om te komen tot een ontwerp
kunnen geven. Via diverse onderdelen op deze website, voor en
voor het Stevig lokaal team (SLT) Middelburg. Alle gemeenten in
door inwoners, brengen we voorliggende voorzieningen nog beter
Nederland moeten in 2028 hun SLT's gerealiseerd hebben. Dit
onder de aandacht.
deden we samen met het brede netwerk van partijen dat straks zorg en ondersteuning moet gaan bieden vanuit het SLT. En met
3. We continueren onze inzet om de verschuiving van
partijen die straks nauw moeten gaan samenwerken met het SLT.
zwaardere en individuele zorg, naar lichtere en collectieve
Daarvoor organiseerden we o.a. samen met de ondersteuningslijn
vormen van zorg en ondersteuning mogelijk te maken
van de VNG meerdere bijeenkomsten. In het beleidskader jeugd
De verschuiving van zwaardere, individuele jeugdhulp naar
dat in 2025 werd vastgesteld, namen wij de kaders voor het SLT
lichtere en meer collectieve vormen van ondersteuning blijft
op. In 2026 wordt het ontwerp afgerond en vastgesteld door het
een belangrijk doel. Deze beweging vraagt om tijd, omdat het
college als basis voor de uitvoering van de volgende stap; de
gaat om veranderingen in zowel de lokale werkwijze als in de
proof-of conceptfase in 2027.
samenwerking met verwijzers, aanbieders en partners in het sociaal domein. De ontwikkeling van het stevig lokale team
B Kwaliteit van zorg- en dienstverlening
(SLT) speelt hierin een centrale rol: door vroegtijdig en integraal
1. We continueren onze inzet op het versterken van de
te ondersteunen, kunnen we problemen eerder signaleren en
samenwerking tussen de afdeling Toegang in Middelburg
escalatie in veel gevallen voorkomen. We zetten in op het verder
(TIM) en het Sociaal Team Middelburg
ontwikkelen van collectieve en laagdrempelige voorzieningen,
Stichting Vizita heeft in 2025 tijd en aandacht besteed aan
zodat gezinnen sneller passende ondersteuning kunnen ontvangen
het inrichten en optimaliseren van haar eigen werkprocessen,
zonder direct aangewezen te zijn op specialistische jeugdhulp.
teams en dienstverlening. In het najaar van 2025 is een start gemaakt met het doorontwikkelen van de klantroutes tussen
Hoewel directe effecten niet altijd onmiddellijk zichtbaar zullen
sociaal team, Orionis Walcheren en TIM. Dit moet in 2026 verder
zijn, blijft dit de meest kansrijke route om ondersteuning dichter
vorm gaan krijgen.
bij inwoners te organiseren, hun zelfredzaamheid te vergroten en tegelijkertijd de inzet van zware zorg te verminderen. Deze
2. We werken aan het versterken van de integraliteit tussen
koers draagt daarmee niet alleen bij aan het beheersen van de
de Wmo en de Participatiewet
kosten, maar vooral aan het realiseren van passende en duurzame
We hebben in 2025 een pilot uitgevoerd. Allereerst hebben de
ondersteuning voor kinderen, jongeren en gezinnen.
collega's van TIM en Orionis zich verdiept in elkaars werkwijze. Vervolgens bespraken ze 10 casussen anoniem. De pilot is
4. Het sociaal team voert haar diensten uit conform
hierna geëvalueerd.
het dienstverleningsconcept Stichting Vizita heeft in 2025 haar dienstverlening verder
Resultaten van de pilot zijn:
doorontwikkeld. Op verschillende onderdelen komt dit overeen met het dienstverleningsconcept (2023) zoals een fysiek loket,
– Er is meer begrip voor elkaars werkwijze;