26-092 Bijlage 1. Jaarstukken 2025
Tekst van het document
en is er uitvoering gegeven aan een fenomeen analyse naar
integraal aan te pakken.
radicalisering en extremisme in Zeeland. Voor de Zeeuwse en Middelburgse aanpak zijn we ondersteund door landelijke
Jeugd en veiligheid
organisatie zoals de ministeries van Justitie en Veiligheid,
Preventie met Gezag
Binnenlandse Zaken en Sociale Zaken en Werkgelegenheid, het
Juli 2024 gestart is gemeente Middelburg gestart met ‘Preventie
NCTV, het Landelijk Steunpunt Extremisme en het Expertise
met Gezag’. Met hulp van subsidie vanuit dit landelijke
Centrum Sociale Stabiliteit.
programma van het ministerie van Justitie en Veiligheid willen we zoveel mogelijk voorkomen dat jongeren (verder) betrokken
Domeinoverstijgende samenwerking tussen Zorg
raken in de georganiseerde criminaliteit. Lopende interventies
en Veiligheid
zoals de ‘Aanpak Steekwapens & jeugdcriminaliteit’ en ‘Nieuw
Vanuit een gedegen basis heeft in 2025 de domeinoverstijgende
Perspectief‘ zijn ondergebracht in de aanpak ‘Preventie met
samenwerking tussen Zorg en Veiligheid in Middelburg op zowel
Gezag’. Deelname van Middelburg aan Preventie met Gezag loopt
bestuurlijk als ambtelijk zich onderscheiden. De lijn tussen
tot en met juni 2027 en kan nog met een half jaar verlengd
bestuur, beleid en uitvoering is verder verstevigd, de regionale
worden. Het is belangrijk dat de interventies zoals deze nu worden
samenwerking is verder aangehaald. Dit resulteerde in een
ontwikkeld en uitgevoerd ook na 2027 behouden blijven en in het
26
Jaarstukken 2025 / Programma's / Veiligheid / Wat hebben we ervoor gedaan?
jeugd en veiligheidsbeleid worden geborgd. Onder de vlag van
veiligheidsdomein. Ondertussen is ook een senior boa
Preventie met Gezag worden de volgende interventies uitgevoerd.
aangewezen die de jeugdboa’s aanstuurt en begeleidt. De jeugdboa’s hebben actief toezicht gehouden en waar nodig
Persoonsgerichte Aanpak (PGA)
handhavend opgetreden. Daarnaast hebben zij preventief en
In 2025 is er een procesregisseur Persoonsgerichte Aanpak
oplossingsgericht gewerkt in de omgang met jeugd en
(PGA) werkzaam geweest die zowel binnen als buiten de
jeugdgroepen. Hun inzet heeft (in-)direct bijgedragen aan het
gemeente actief bekendheid heeft gegeven aan de PGA en
behalen van de geformuleerde doelen rondom het beheersbaar
een bijdrage heeft geleverd aan de verdere uitwerking van
maken van (jeugd-)overlast en het vroegtijdig signaleren van
beleid rondom de aanpak van jeugdcriminaliteit in Middelburg.
risico’s. Prioriteiten die door de organisatie waren vastgesteld, zijn
Het belang van vroegsignalering is gedurende het jaar intern
meegenomen in hun surveillances. Hierdoor is gericht en effectief
én extern nadrukkelijk onder de aandacht gebracht. En samen
toezicht gehouden op de locaties en thema’s die extra aandacht
met ketenpartners zijn algemene ontwikkelingen, trends en
nodig hadden. De jeugdboa’s hebben hun werkzaamheden
(zorg)signalen rond jeugdproblematiek uitgewisseld, zowel op
en waarnemingen geregistreerd, in lijn met de vastgestelde
individueel als groepsniveau, inclusief signalen over omgeving en
indicatoren. Deze registraties hebben geleid tot een verbeterde
beschikbaar aanbod.
informatiebasis. De jeugdboa’s hebben actief samengewerkt en informatie gedeeld met ketenpartners, waaronder OOV,
Binnen de gemeente is structureel overleg en afstemming
jongerenwerk, politie en onderwijs.
gerealiseerd met de procesregisseur Jeugd van de Toegang en de Jeugdboa’s. Daarnaast is aangesloten bij overleggen op scholen,
Schoolveiligheid
waaronder die van het Preventief Jeugd Team (PJT), en is er nauw
We hebben de afgelopen periode substantieel geïnvesteerd in het
contact onderhouden met het jongerenwerk en wijkmanagers.
versterken van schoolveiligheid. Er is op Walcheren een regionale coördinator schoolveiligheid aangesteld en in samenwerking
Er is actief deelgenomen aan de regionale Werkgroep Jeugd
met Vlissingen en Veere is het Schoolveiligheidsconvenant
en Veiligheid en verbinding met andere gemeenten in de regio
geactualiseerd. Daarbij is voor het eerst ook het primair
gezocht om gemeente overstijgend het juiste beeld te delen en
onderwijs aangesloten.
aanpak op elkaar af te stemmen. Door deze domeinoverstijgende en regionale samenwerking is het netwerk aanzienlijk versterkt
Voor de periode 2025–2030 is een nieuw convenant
en is de informatiepositie merkbaar verbeterd. Hierdoor is
opgesteld waarin de rollen, verantwoordelijkheden
een beter en vollediger beeld ontstaan van risicojongeren en
en samenwerkingsafspraken tussen gemeenten,
jeugdproblematiek en wordt expertise en beschikbaar aanbod
onderwijsinstellingen, politie en het Openbaar Ministerie op
van partners uit verschillende domeinen—zoals zorg, veiligheid,
hoofdlijnen zijn vastgelegd. Dit convenant heeft tot doel een
welzijn en onderwijs—actief benut.
veilig schoolklimaat te waarborgen en onveilig gedrag in en rondom scholen te voorkomen, tijdig te signaleren en effectief
Vanwege complexiteit rondom de implementatie van het regionaal
aan te pakken. Daarmee is het belang van gezamenlijke inzet
convenant en de lokale DPIA voor de PGA is juridische expertise
wederom bekrachtigd en is de noodzaak van structurele, integrale
ingeschakeld. Dit om de PGA lokaal op een verantwoorde en
samenwerking expliciet bevestigd. Het vernieuwde convenant
toekomstbestendige wijze in te richten, alvorens tot uitvoering
sluit nauw aan bij andere gemeentelijke beleidskaders op het
kan worden overgegaan. Het Zorg- en Veiligheidshuis heeft, op
gebied van jeugd, onderwijs, preventie en veiligheid, waaronder
verzoek van de gemeenten Vlissingen en Middelburg, in de door
het vastgestelde beleidskader Jeugd, de inzet van het PJT op
hen gebruikte applicatie PGA-X een aparte omgeving ontwikkeld
scholen en de doelstellingen van het programma Preventie met
voor de LPGA.
Gezag. Ook is het convenant in lijn met de Wet Veilig en Vrij Onderwijs, die scholen verplicht om sociale veiligheid structureel
Jeugdboa’s
te borgen.
In 2025 hebben twee jeugdboa’s een belangrijke en zichtbare bijdrage geleverd aan het versterken van het jeugd- en
27
Jaarstukken 2025 / Programma's / Veiligheid / Wat hebben we ervoor gedaan?
Ter ondersteuning van de implementatie is een
binnen de campagne. Hierdoor is zowel onder professionals
organisatiestructuur ingericht met een werkgroep en stuurgroep.
als onder jongeren in Middelburg aanzienlijk meer bekendheid
Deze structuur zorgt voor continuïteit, monitoring en verdere
gegenereerd. De zichtbaarheid van de campagne is verder
ontwikkeling van de afspraken. Binnen de gemeente wordt
vergroot door de inzet van diverse vormen van online content,
de domeinoverstijgende samenwerking verder versterkt, zodat
waardoor de boodschap een bredere en meer consistente
een meer samenhangende en toekomstbestendige aanpak van
verspreiding heeft gekregen. Daarnaast is de afstemming
schoolveiligheid kan worden gerealiseerd.
en samenwerking met het jongerenwerk en andere lopende interventies verder versterkt. Dit is onder meer gerealiseerd door
AJB
aan te sluiten bij evenementen en activiteiten waar de doelgroep
Alleen Jij Bepaalt Wie Je Bent (AJB), een door het NJi
aanwezig was, waardoor de campagne directer en effectiever
erkend preventief gedragsprogramma, is in 2025 Middelburg
onder jongeren is gepositioneerd.
succesvol uitgevoerd en uitgebreid naar het primair onderwijs. Het programma richt zich op het voorkomen van delinquent
Daarnaast is er meer vraaggericht gewerkt. Waar mogelijk is
en overlastgevend gedrag en heeft effectief samengewerkt
inhoud gegeven aan relevante (beleids)thema’s die speelden in de
met scholen, ouders en (zaal)voetbalverenigingen. In Middelburg
uitvoeringspraktijk. Hierdoor is er extra aandacht ontstaan voor
hebben via AJB meerdere jongeren deelgenomen aan een
onderwerpen zoals jongeren in de horeca, ouderpartnerschap en
gestructureerde vorm van vrijetijdsbesteding door middel
het ontwikkelen van een doorlopende leerlijn. Deze thematische
van sport. Deze inzet heeft bijgedragen aan hun positieve
verbreding heeft geleid tot een campagne die beter aansluit bij de
ontwikkeling, het versterken van sociale vaardigheden en het
leefwereld van jongeren en bij de behoeften van professionals in
voorkomen van risicogedrag. Daarnaast zijn er AJB-workshops
het netwerk.
georganiseerd voor deelnemende jongeren. Een belangrijk thema hierbij was geweld tegen hulpverleners. Deze workshops zijn
Onderzoek naar jeugdcriminaliteit in Middelburg
uitgevoerd in nauwe samenwerking met samenwerkingspartners,
Op verzoek van de gemeente Middelburg heeft Avans Hogeschool
zoals politie en (jeugd-)boa’s.
kwantitatief onderzoek gedaan naar de aard en omvang van jeugdcriminaliteit in de gemeente. De uitkomsten van
Naast AJB zijn in Middelburg ook andere interventies succesvol
dit onderzoek zijn besproken tijdens een bijeenkomst met
ingezet ter ondersteuning van kwetsbare en risicojongeren.
jeugdprofessionals in Middelburg en heeft ons meer inzicht
Deze bieden aanvullende structuur, begeleiding en positieve
gegeven in waar op welke wijze het vraagstuk zich voordoet.
vrijetijdsinvulling. Voorbeelden hiervan zijn:
In 2025 is de opdracht uitgezet bij Avans om in 2026 kwalitatief vervolgonderzoek uit te voeren in verschillende wijken van de
– De inloop bij FC Dauwendaele: waar jongeren laagdrempelig
gemeente Middelburg. Dit onderzoek richt zich op het in kaart
kunnen deelnemen aan sport, begeleiding krijgen en verbinding
brengen van risico- en criminogene factoren die invloed hebben
vinden met positieve rolmodellen.
op de kans dat jongeren in de criminaliteit belanden. Hiermee
– Harde Leerschool: programma gericht op persoonlijke ontwikkeling, gedragsverandering en toekomstperspectief.
wordt voortgebouwd op eerdere inzichten en wordt verdiepend onderzoek gedaan naar de omstandigheden en dynamieken die een rol spelen in de ontwikkeling van jeugdcriminaliteit
Deze interventies hebben gezamenlijk bijgedragen aan het
in Middelburg.
versterken van beschermende factoren, het verminderen van risico’s en het ondersteunen van jongeren in hun ontwikkeling.
Online campagne
Youchoose
“Wanneer alles vaag is”, gericht op jongeren van 13–24 jaar.
De jongerencampagne is succesvol uitgebreid en er is meer focus
De campagne wordt begin 2026 gedurende zes weken actief
gekomen op de beoogde doelgroep. De junior ambassadeurs
verspreid via advertenties op TikTok, Instagram en Snapchat.
hebben hierbij een actievere en zichtbare rol vervuld, wat heeft
Jongeren worden hierin verwezen naar de veilige, anonieme
In 2025 is de voorbereiding gestart voor de online campagne
bijgedragen aan een grotere betrokkenheid en herkenbaarheid
28
Jaarstukken 2025 / Programma's / Veiligheid / Wat hebben we ervoor gedaan?
chatomgeving van www.keerpunt.chat, waar zij terechtkunnen
en de snelheid die nodig is bij de energietransitie. Zie verder het
voor ondersteuning.
programma 'volksgezondheid en milieu'.
Deze campagne heeft tot doel jongeren te bereiken die worden
Evenementen
geconfronteerd met druk, chantage of (dreigende) criminaliteit.
Toezien op veiligheid van evenementen
Door een herkenbare en toegankelijke boodschap wil de
In 2025 is opnieuw veel ambtelijke inzet geleverd voor de
campagne jongeren eerder naar passende hulp leiden. Het belang
voorbereiding en uitvoering van veilige evenementen binnen
hiervan is groot: steeds meer jongeren krijgen te maken met
onze gemeente. Samen met de adviserende veiligheidspartners
druk vanuit hun omgeving, online beïnvloeding en vormen van
is waar mogelijk een integraal OOV‑advies opgesteld voor
criminele verleiding. Keerpunt biedt een laagdrempelige plek waar
evenementen waarbij een veiligheidsplan verplicht is. De
zij – volledig anoniem – in gesprek kunnen met professionals. Ook
investeringen van de afgelopen jaren in procesoptimalisatie,
naasten kunnen er terecht voor advies en ondersteuning.
kennisopbouw en samenwerking dragen inmiddels zichtbaar bij aan een efficiëntere werkwijze voor zowel de gemeente als
Voorkomen van online criminaliteit
de evenementenorganisatoren.
Vergroten weerbaarheid in de samenleving Onder de paraplu van de regionale samenwerking CyberConnect
Ondanks deze positieve ontwikkeling blijft de voorbereiding op
dragen we ook in Middelburg bij aan het vergroten van de digitale
grotere en/of risicovolle evenementen intensief. Dit is noodzakelijk
weerbaarheid. Dat is belangrijk want één op de zes inwoners is
om de veiligheid en het ordentelijk verloop te blijven borgen.
jaarlijks slachtoffer van een vorm van online criminaliteit. Soms
Voorbeelden hiervan zijn de begeleiding van grootschalige
kunnen dat kleine vormen van bijvoorbeeld fraude zijn, maar vaak
publiekstrekkers in het voorjaar en de continue afstemming met
ook grotere delicten met een zware impact. Het opsporen van
organisatoren richting het drukke zomerseizoen. De evenementen
online criminaliteit is niet makkelijk. Ook wordt maar een klein deel
die in kalenderjaar 2025 hebben plaatsgevonden, zijn over het
van alle criminaliteit gemeld. Om die reden heeft preventie, dus het
algemeen beheersbaar verlopen. Hierbij is wederom geïnvesteerd
vergroten van de digitale weerbaarheid, een grote betekenis.
in het versterken van de relatie tussen organisatoren en de gemeente Middelburg. Die samenwerking blijft van belang om
We hebben op verschillende momenten op verschillende locaties
gezamenlijk op een voorspelbare en consistente manier toe te
in de gemeente informatiebijeenkomsten georganiseerd voor
werken naar veilige evenementen.
senioren. We bespreken met hen de gevaren die er zijn digitaal en hoe je slachtofferschap kunt voorkomen. Medewerkers van
Daarnaast is in 2025 vanuit OOV verder gewerkt aan
slachtofferhulp zijn aanwezig om te helpen.
de concretisering van het nieuwe evenementenbeleid van de gemeente Middelburg. Dit omvat zowel de inhoudelijke
In 2025 hebben we als Zeeuwse gemeenten een extra scenario
verdieping als de doorontwikkeling van het proces rondom
toegevoegd aan de RISK factory Zeeland. Dit jaar hebben
vergunningverlening, met het doel om duidelijkheid te
scholieren ook geleerd over de gevaren wanneer er sprake
bieden aan organisatoren en de interne afhandeling van
is van 'criminele uitbuiting'. Jongeren worden geronseld door
evenementenaanvragen te verbeteren.
criminelen om voor hen klusjes te doen. Dat begint vaak klein, bijvoorbeeld met het afgeven van een pakketje, maar al snel
Jaarwisseling
wordt het meer en voordat ze er erg in hebben zit het slachtoffer
De jaarwisseling heeft een goede voorbereiding gekend. In de
'gevangen'. Aan de RISK factory hebben dit jaar 1200 scholieren
aanloop naar de feestdagen zijn geen concrete dreigingssignalen
uit Zeeland deelgenomen.
waargenomen die wezen op verstoringen van de openbare orde en veiligheid in Middelburg. Voor meerdere activiteiten en
Energietransitie
evenementen zijn vergunningen verleend. De georganiseerde
In 2025 heeft veiligheid rond energietransitie de nodige aandacht
evenementen tijdens de jaarwisseling zijn ordentelijk verlopen.
gekregen binnen de gemeente. Dit blijkt ook nodig omdat er soms
Wel is afgelopen jaarwisseling sprake geweest van een stijging
sprake is van een spanningsveld tussen aandacht voor veiligheid
van de materiële schadekosten. De jaarwisseling is op Walchers
29
Jaarstukken 2025 / Programma's / Veiligheid / Wat hebben we ervoor gedaan?
schaalniveau schriftelijk geëvalueerd en geaccordeerd door de basisteamdriehoek. Komend kalenderjaar zal opnieuw worden bekeken welke maatregelen kunnen bijdragen aan het voorkomen van verstoring van openbare orde en veiligheid tijdens de volgende jaarwisseling. De oud- en nieuwfeesten op de Markt in Middelburg en bij de Blikken in Arnemuiden, zijn afgelopen editie zonder noemenswaardige incidenten verlopen en kenden een goede samenwerking tussen organisatoren, hulpdiensten en de gemeente.
Rampenbestrijding en brandweer Veiligheidsregio Zeeland In 2025 zijn een aantal belangrijke besluiten genomen en stappen gezet in het samenvoegen van de bedrijfsvoeringstaken, het oprichten van een gemeenschappelijke regeling en gezamenlijke huisvesting op een nieuw te bouwen locatie in Goes-West van GGD Zeeland en Veiligheidsregio Zeeland. Rampenbestrijding en bevolkingszorg In 2025 is weer invulling gegeven aan het piket openbare orde en veiligheid en rampenbestrijding en crisisbeheersing. Dit betekent dat we 24 uur per dag, 365 dagen per jaar, bereikbaar en inzetbaar zijn bij calamiteiten. Om over de juiste kennis te blijven beschikken hebben de vijf piketmedewerkers in 2025 deelgenomen aan diverse trainingen en oefeningen. Ditzelfde geldt voor de medewerkers van de gemeente die bij de verschillende teams binnen Bevolkingszorg een rol hebben.
Handhaving openbare ruimte In 2025 heeft handhaving in de openbare ruimte zich gericht op zichtbare aanwezigheid, leefbaarheid en veiligheid in de stad en wijken. De inzet lag vooral op jeugdoverlast, verkeer en parkeren, afvalproblematiek, evenementen, demonstraties en toezicht op naleving van de APV en Alcoholwet. De inzet van de scanauto heeft de parkeerhandhaving efficiënter gemaakt en ruimte gecreëerd voor meer toezicht in de wijken. BOA’s hebben daarnaast intensief samengewerkt met politie, jongerenwerk en andere partners bij de aanpak van overlast en ondermijning. Ondanks een toenemende vraag naar handhaving bleef prioritering noodzakelijk vanwege de hoge werklast en beperkte capaciteit.
30
Jaarstukken 2025 / Programma's / Veiligheid / Beleidsindicatoren
Beleidsindicatoren nnb= deze indicatoren zijn nog niet beschikbaar bij het CBS Beleidsindicatoren Verwijzingen Halt (aantal per 1000 inwoners (jongeren van 12 tot 18 jaar)
2021
2022
2023
2024
2025
16
16
17
17
11
Middelburg Nederland
8
8
9
9
10
Middelburg
2,7
2,4
2,5
1
3,4
Nederland
1,8
2,3
2,5
1,2
2,1
Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners)
Middelburg
4,5
5,4
5,1
5,5
6
Nederland
4,3
4,6
4,3
4,4
4,6
Diefstallen uit woningen (aantal per 1.000 inwoners)
Middelburg
0,6
0,7
0,8
2,2
0,8
Nederland
1,3
1,4
1,3
2
1,2
Middelburg
7,7
8,1
6,8
6,7
7
Nederland
6,1
6,0
5,8
5,7
5,7
Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners)
Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) (aantal per 1.000 inwoners)
Nederland= 50.00-100.000 inwoners
Wat heeft het gekost? Veiligheid
Begroting
Begroting 2025
Realisatie
Verschil 2025
2025
na wijziging
2025
(+ voordeel, -nadeel)
Lasten 1.01.0 Crisisbeheersing en brandweer
4.485
4.669
4.669
-0
1.02.0 Openbare orde en veiligheid
3.384
3.731
3.748
-16
Totale Lasten
7.869
8.400
8.416
-16
1.02.0 Openbare orde en veiligheid
-39
-534
-680
146
Totale Baten
-39
-534
-680
146
7.830
7.866
7.736
130
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
-64
62
N
Baten
Totaal Veiligheid
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel/- nadeel) We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen tussen de begroting na wijzigingen en de realisatie van € 50.000 of hoger toelichten. Omschrijving (bedragen × € 1.000)
1.02.0 Openbare orde en veiligheid Lokale weerbaarheid Cybercrime
31
Jaarstukken 2025 / Programma's / Veiligheid / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
0
61
N
Overig
48
23
N
Totaal Veiligheid
-16
146
De activiteiten in het kader van de Stimuleringssubsidie Lokale Weerbaarheid Cybercrime, die oorspronkelijk voor 2024 waren gepland, zijn in 2025 uitgevoerd. De extra kosten die hierdoor zijn ontstaan, kunnen worden gedekt uit de aanvullende middelen die wij hiervoor van Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid hebben ontvangen. Handhaving openbare ruimte In 2025 is een dwangsom opgelegd voor een boete die is uitgeschreven voor handhaving in de openbare ruimte. Dit betreft een dwangsom welke via de gerechtsdeurwaarder loopt.
32
Jaarstukken 2025 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat
Verkeer, vervoer en waterstaat
vervoersvormen, het realiseren van parkeervoorzieningen en het goed afwikkelen van verkeer- en vervoersstromen. Veiligheid en duurzaamheid staan hierbij voorop. We willen een samenleving waaraan iedereen zo veel mogelijk
Inleiding
kan deelnemen. De openbare ruimte in de gemeente moet waar
De gemeente is onder meer verantwoordelijk voor het aanleggen
iedereen de voorzieningen bereiken en gebruiken.
mogelijk toegankelijk zijn voor iedereen. Op die manier kan
en beheren van infrastructuur, het faciliteren van diverse
Beleidskader Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's: – Omgevingsvisie Middelburg 2050 – Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan Middelburg 2030 (GVVP 2030)
– Regionale Mobiliteitsstrategie – Middelburgse Visie Milieu
Wat wilden we bereiken? Maatschappelijk effect
– Wegenbeheerplan 2024-2033
Het borgen en daar waar mogelijk verbeteren van de
– Geactualiseerd fiets- en autoparkeerbeleid
bereikbaarheid en toegankelijkheid van Middelburg voor alle mensen. Inwoners en bezoekers van Middelburg moeten zich
Overige vastgestelde nota's:
veilig, vlot en duurzaam kunnen verplaatsen door en rond
33
Jaarstukken 2025 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat hebben we bereikt?
de stad. Zonder al te veel oponthoud en het veroorzaken
3.
van overlast en milieuhinder. Daarnaast moet er voldoende parkeergelegenheid zijn.
Het verhogen van de verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom
4. 5.
Het verbeteren van de bereikbaarheid binnen Middelburg Voldoende parkeergelegenheid voor bewoners en bezoekers
Doelstellingen
met behoud van een hoog bezettingspercentage van
1.
Het verduurzamen van mobiliteit
de parkeerconcentraties
2.
Het behoud van het hoge aandeel fietsverkeer in het
6.
Een autoluwe binnenstad
totale verkeer
7.
Een toegankelijke stad
Wat hebben we bereikt? Prestatie
status
Het verduurzamen van mobiliteit Laadvisie opstellen en vaststellen
niet volgens plan
Laadinfrastructuur voor elektrische auto's verbeteren
volgens plan
Het behouden van het hoge aandeel fietsverkeer Onderzoek uitvoeren naar het verbeteren van de situatie rond de Schroebrug voor fietsers De mogelijkheid tot fiets parkeren in het centrum verbeteren
volgens plan
Fietsers en voetgangers in de binnenstad op '1' plaatsen.
volgens plan
Bij de aanleg van nieuwe wijken denken vanuit de voetganger en fietser, pas daarna vanuit de automobilist (STOMP- principe)
volgens plan
Wij brengen de maximumsnelheid binnen woonwijken zoveel mogelijk naar 30 km/ uur. Belangrijke toegangswegen uitgezonderd.
volgens plan
Verhogen van de verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom Samen met verkeerswerkgroepen, politie, fietsersbond en andere relavante partijen continu blijven werken aan het verhogen van de verkeersveiligheid.
volgens plan
Verbeteren van de bereikbaarheid binnen Middelburg Voorbereidingen treffen voor het nieuwe mobiliteitsnetwerk
volgens plan
Werken aan een gezamenlijke visie wegbeheerders voor een toekomstbestendige ontsluiting van het gebied Veerse Meer Zuid
volgens plan
Bepalen hoe om te gaan met de gebiedsontsluiting van Arnemuiden
volgens plan
Onderzoeken hoe de buurtbus past binnen het nieuwe publiek vervoer
volgens plan
Voldoende parkeergelegenheid voor bewoners en bezoekers Analyse van de in 2023 uitgevoerde parkeertellingen. E.e.a. vertalen we naar nieuw beleid
volgens plan
Blijvend stimuleren gebruik parkeergarages
volgens plan
Onderzoeken realisatie hubs (parkeerterreinen) aan de randen voor gemotoriseerd verkeer
volgens plan
Bij parkeren op straat in de binnenstad geven wij voorrang aan de inwoners. Vertaling vindt plaats in nieuw te ontwikkelen beleid. Een autoluwe binnenstad
34
volgens plan
Jaarstukken 2025 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat hebben we bereikt?
Prestatie
status
Beter benutten van de parkeerterreinen aan de randen van de stad
volgens plan
Een toegankelijke stad Samen met vertegenwoordigers van organisaties verder invulling geven aan de wijze waarop de openbare ruimte toegankelijk gemaakt en gehouden kan worden
volgens plan
Doelstelling 1: Het verduurzamen van mobiliteit
software. De data van de fietsintensiteiten zijn afkomstig van
Het grootste deel van de afgelegde reiskilometers gebeurt met de
Dat.mobility, onderdeel van Goudappel, die ook het verkeersmodel
auto. Hier is dan ook de meeste winst te behalen door:
voor Walcheren heeft ontwikkeld. Door middel van datafusie wordt jaarlijks de gemiddelde werkdagmobiliteit van de fiets berekend
– Voorkomen, verkorten of verminderen van autoverplaatsingen;
en gekoppeld aan het Nationaal Wegen Bestand (NWB). Daarbij
– Veranderen van vervoerswijze: bij voorkeur te voet, per fiets
bestaat in VIA-software de mogelijkheid om de ongevalsdata te
en/of met het openbaar vervoer; – Verschonen van verplaatsingen: zorg dat verplaatsingen
koppelen aan de fietsdata. Jaarlijks in alle straten de fietsers tellen is onbegonnen werk.
met schone auto’s worden gemaakt. Bijvoorbeeld elektrische auto’s; – Bevorderen van gedeeld gebruik in plaats van autobezit.
Doelstelling 3: Het verhogen van de verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom, het verbeteren van de bereikbaarheid in Middelburg en een autoluwe binnenstad.
Onze mobiliteit gaat de komende jaren fors veranderen. De groei
Samen met het Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Zeeland
van elektrische auto's en laadinfrastructuur zet door. Het delen
(ROVZ), de verkeerswerkgroepen, politie, fietsersbond en andere
van bezit wordt vanzelfsprekender en alles staat met elkaar
relevante partijen wordt continu gewerkt aan verhoging van
in verbinding.
de verkeersveiligheid.
Doelstelling 2: Het behouden van het hoge aandeel
Zie hieronder het verloop van de verkeersongevallen in
fietsverkeer in het totale verkeer
Middelburg. De prestatie-indicator die hierbij gehanteerd wordt
Jaarlijks monitoren we de fietsintensiteiten. Hieruit blijkt dat
is het aantal ongevallen per jaar in de gemeente Middelburg:
Middelburg een bovengemiddeld hoog fietsgebruik heeft. Sinds
(bron Viastat)
2024 maken we gebruik van de fietsintensiteiten-data van VIA-
In de volgende tabel staat het aantal verkeersslachtoffers in Middeburg verdeeld naar vervoerswijze (bron: Viastat)
35
Jaarstukken 2025 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat hebben we bereikt?
In deze tabel staat het aantal verkeersslachtoffers in Middelburg verdeeld naar leeftijd (bron: Viastat)
Sinds 2022 was er weer meer mobiliteit en zien we
het aantal gewonden te zien dalen. Uit de cijfers blijkt dat dit de
een gelijkwaardig ongevallenbeeld van 2022 t/m 2025. De
laatste vijf jaren niet is gelukt. Hierbij moet wel in acht genomen
doelstelling is echter om de verkeersveiligheid te verhogen en
worden dat de mobiliteit in de laatste jaren is toegenomen.
dus minder verkeersongevallen terug te zien in de registratie en
Opvallend is dat ongeveer 74% van de slachtoffers in de groep
36
Jaarstukken 2025 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat hebben we bereikt?
kwetsbare verkeersslachtoffers valt. Daarnaast valt 30% van de verkeersslachtoffers in de leeftijdscategorie 12 tot 24 jaar.
– Door het beter benutten van de parkeerterreinen aan de randen van de stad en het hanteren van goede parkeertarieven in de parkeergarages wordt er bijgedragen aan een
Conform het GVVP 2030 wordt ingezet op het verder optimaliseren van het bestaande verkeer- en vervoerssysteem op verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid. Dit zijn
autoluwe binnenstad; – Bij het parkeren op straat in de binnenstad wordt ‘voorrang’ gegeven aan inwoners.
veelal de wat kleinere projecten. Uit de cijfers blijkt dat dit alleen onvoldoende is om de ongevallencijfers naar benden te
STRATEGISCH PROJECT: Actualisatie
krijgen. Daarom is er in 2024 budget beschikbaar gesteld voor
Parkeerbeleid Binnenstad
het uitvoeren van 'quick wins' op het gebied van verkeersveiligheid.
In 2025 is het nieuwe parkeerbeleid geformuleerd.
In 2025 hebben we een plan gemaakt om deze budgetten, met
Het rapport 'Geactualiseerd fiets- en autoparkeerbeleid
subsidie van het Rijk, zo effectief mogelijk in te zetten. Deze
Middelburg is opgesteld. Dit rapport geeft de nieuwe
maatregelen worden in 2026 uitgevoerd. Hierbij is extra aandacht
richting aan van het parkeerbeleid van de (binnen)stad
voor de kwetsbare deelnemers.
van Middelburg.
Doelstelling 4: Het verbeteren van de bereikbaarheid
In hoofdlijnen leidt dit tot het volgende pakket van besluiten
binnen Middelburg
dat als één geheel moet worden gezien:
Een bereikbare stad vraagt om een heldere wegencategorisering. De basis voor de wegencategorisering ligt in het GVVP 2023. Een heldere wegenstructuur die conform de richtlijnen is ingericht zorgt voor een optimale bereikbaarheid. Via het Verkeersmodel
– In de binnenstad op straat vergunninghoudersparkeren in te voeren voor binnenstadbewoners; – Om parkeren in de binnenstad mogelijk te houden
Walcheren toetsen we de intensiteiten ten opzichte van de
voor sociaal bezoek aan binnenstadbewoners, voor
capaciteit in het netwerk. Bereikbaarheid is niet alleen van belang
bedrijven die in de binnenstad gevestigd zijn (door
voor de automobilist maar ook zeker voor voetgangers en
middel van bedrijvenvergunningen) en voor mensen met
fietsers. Er ligt hier dan ook een belangrijk verband met autoluw.
een handicap;
Wanneer een gebied meer autoluw wordt gemaakt, is het voor de
– Op enkele parkeerterreinen in de binnenstad op straat
bereikbaarheid van belang dat het gebied voor voetgangers en
betaald parkeren te behouden ten behoeve van bezoek
fietsers goed bereikbaar blijft. Ook het OV kan hier een belangrijke
aan de in de binnenstad gelegen bedrijven of instanties,
rol in spelen. In alle projecten nemen we de bereikbaarheid mee
met een korte parkeerduur van maximaal twee uur;
in de meest brede zin van het woord. Deze projecten worden
– De parkeerregulering in de binnenstad op straat uit te
integraal benaderd en volgen de richting van de Omgevingsvisie
breiden naar 08.00 tot 22:00, in de parkeergarages
Middelburg 2050.
van 08.00 tot 20:00 van maandag t/m zaterdag en op zondag van 13.00 tot 22:00 op straat, in de
Doelstelling 5: Voldoende parkeergelegenheid voor
parkeergarages 13:00 tot 20:00, en deze aanpassing na
bewoners en bezoekers
één jaar te evalueren;
Omgevingsvisie Middelburg 2050
– Het plan in fases uit te voeren. Waarbij in het
In de Omgevingsvisie Middelburg 2050 en in het lopende
zuidwestelijk deel van de binnenstad (scenario 1) gestart
onderzoek zijn de volgende richtingen met betrekking tot het
wordt om vervolgens door te groeien naar scenario 3
parkeren in Middelburg opgenomen:
(gehele binnenstad, exclusief enkele parkeerterreinen
– Lagere tarieven in de parkeergarages dan
waarbij in de eerste fase het onderscheid tussen zone
zoals Bodenplaats, Damplein, Loskade, Molenwater), op maaiveld(=straatparkeren); – Parkeerterreinen (= hubs) realiseren aan de randen van de stad voor het gemotoriseerd verkeer (gratis parkeren);
1 en 2 opgeheven wordt, maar wel administratief gehandhaafd wordt; – Om scenario 1 na twee jaar te evalueren, en daarbij mee te nemen wat de effecten van het opheffen van zone 1 en
37
Jaarstukken 2025 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat hebben we ervoor gedaan?
2 zijn op zoekverkeer van inwoners, en de parkeerdruk
Doelstelling 7: Een toegankelijke stad
voortkomend uit inwoners, dan te besluiten hoe verder
Eind 2023 heeft de raad de beleidskaders voor het beheer en
het geactualiseerde parkeerbeleid wordt ingevoerd, en
onderhoud van de verhardingen opnieuw vastgesteld. Op basis
daarbij een keuze te maken om zone 1 en 2 permanent
van deze kaders wordt het jaarlijks onderhoudsplan voor de
af te schaffen. Bij amendement is gevraagd om de
(weg-)verhardingen opgesteld.
parkeerzones 1 en 2 samen te voegen. Hieruit vloeit voort de pilot om te starten op het Damplein. – Dat er geen parkeerplaatsen in de binnenstad worden
In 2025 is een deel van het beschikbare budget ingezet voor het repareren van schades en onvolkomenheden. Een deel van het
weggehaald voordat er vervangende parkeercapaciteit
budget is gebruikt voor integraal groot onderhoud om samen met
aan de randen is gerealiseerd, we verwachten dat dit
andere beleidsvelden, als rioolonderhoud en klimaatmaatregelen
zeker drie tot vijf jaar duurt als gevolg van onderzoek,
te realiseren. En er is een deel van het budget gebruikt voor
nog te doorlopen procedures en bouwtijd; – Te onderzoeken welke aanvullende maatregelen
het maken van plannen en ontwerpen voor projecten die op langere termijn gaan spelen. In elk project zijn, samen met
(zoals aanpassing tarieven, aanbieden nieuwe
bewoners en bedrijven, passende maatregelen genomen om de
betaalde locaties) nodig zijn om mogelijke
omgeving te verbeteren en aan te passen aan het huidige en
inkomstenderving ten gevolge van de invoering van het
toekomstige gebruik. De maatregelen zijn er steeds op gericht om
vergunninghoudersparkeren op te vangen;
de hoeveelheid verharding daar waar mogelijk te verminderen en
– Een implementatieplan inclusief communicatieplan
om te vormen naar gecombineerd groen- en waterbergings- c.q.
fiets- en autoparkeerbeleid te maken. Dit wordt gedeeld
infiltratieoppervlak. Daarnaast is bij elk project geïnventariseerd of
met de raad via een memo actieve informatie;
bestaand bestratingsmateriaal kan worden hergebruikt (Circulair).
– Bij de nieuwe te ontwikkelen parkeerlocaties zorg te dragen voor het behoud van het volkstuinen-complex van Kweeklust op Ramsburg. – Onderzoeken welke aanvullende maatregelen er nodig zijn, zoals het aanbieden van onbetaalde locaties. Met
Oud, versleten of kapot bestratingsmateriaal is vervangen door duurzame materialen. (bijvoorbeeld gebakken materialen).
Wat hebben we ervoor gedaan?
name hier de locatie van de nieuwe Ontmoetingskerk
Doelstelling 1: Het verduurzamen van mobiliteit
hierin mee te nemen. In dit onderzoek mee te nemen
Bij mobiliteit geldt: eerst inzetten op energie besparen en
welke aanvullende voorzieningen noodzakelijk zijn
dan hernieuwbare energie toepassen om de mobiliteit te
voor succes.
verduurzamen. Dit vertaalt zich in onderstaande ontwikkelingen:
– De actualisatie fiets- en autoparkeerbeleid, en de uitvoering daarvan, te benoemen tot strategisch project.
– De steeds verdergaande ontwikkeling via internet, digitalisering van allerlei (overheid) diensten en flexibel werken betekent
Doelstelling 6: Een autoluwe binnenstad
dat de noodzaak om fysiek aan het verkeer deel te nemen
Een autoluwe binnenstad is een binnenstad waarbij het niet
afneemt. Het voor een bepaald percentage van de totale
noodzakelijke autoverkeer zoveel als mogelijk wordt geweerd.
werktijd thuiswerken is gebruikelijk geworden; – De fiets staat in het gemeentelijk mobiliteitsbeleid op
Het draagt bij aan het verbeteren van de leefbaarheid (meer
nummer één. In een continu proces worden, gezamenlijk met
ruimte voor de fiets, verhoogde verkeersveiligheid en minder
maatschappelijke organisaties, maatregelen voorgesteld die
hinder). In het verlengde hiervan is eind 2025 een onderzoek
het fietsen stimuleren en/of de verkeersveiligheid verhogen.
gestart naar onder meer het realiseren van vervangende en nieuwe
Afhankelijk van de beschikbare financiële middelen worden
parkeercapaciteit aan de rand van de binnenstad. Dit onderzoek
deze op korte of langere termijn uitgevoerd.
loopt nog.
– Voor het stimuleren en faciliteren van e-auto’s worden met enige regelmaat laadpalen geplaatst. In 2025 hebben we op zestien locaties toestemming verleend voor laadpalen. Er zijn afgelopen jaar 20 vergunningen verleend voor een verlengde
38
Jaarstukken 2025 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat hebben we ervoor gedaan?
private aansluiting. Dit houdt in dat er een laadkabel wordt
Doelstelling 3: Het verhogen van de verkeersveiligheid
afgedekt met een mat die vanuit huis naar e-auto gaat die
binnen de bebouwde kom
geparkeerd staat op de openbare weg).
Samen met de verkeerswerkgroepen, politie, fietsersbond en andere relevante partijen wordt continu gewerkt aan een
In 2024 is het uitwerken van de laadvisie voor Middelburg
verhoging van de verkeersveiligheid en een verbetering van de
on hold gezet. Deze integrale laadvisie bepaalt de strategie
bereikbaarheid. In het gemeentelijk verkeer- en vervoerplan is
om tijdig een toegankelijke betaalbare, betrouwbare en veilige
het accent in het mobiliteitsbeleid vooral komen te liggen op het
laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen te realiseren. Dit
verder optimaliseren van het bestaande wegennet op basis van
vind navolging van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur
de wegencategorisering.
(NAL), een bijlage van het Klimaatakkoord. Dit vanwege snelle ontwikkelingen op dit gebied. Ook vanwege de vele recente
De optimalisatie bestaat uit enerzijds het aanpakken van
ontwikkelingen rondom laadinfrastructuur is er vanuit de RAL
gesignaleerde verkeersproblemen, komend uit overleggen
(Regionale Agenda Laadinfrastructuur) onderzoek uitgevoerd of
met bijvoorbeeld de verkeerswerkgroepen, fietsersbond en
het huidige marktmodel in Zeeland, het zogenaamde open
meldingen. Anderzijds gaat het om de meer vanuit beleid
marktmodel nog wel houdbaar is. In 2025 heeft de RAL de
gestuurde projecten (GVVP 2030). Hiervoor kan het zijn dat
Zeeuwse gemeenten geadviseerd om te stoppen met het open
enkele jaren “gespaard “ moet worden om het specifieke project
marktmodel en daarvoor in de plaatst te gaan werken met een
te kunnen uitvoeren. Vaak combineren we een aanpassing van
concessiemodel en daarvoor aan te sluiten bij de regionale
de weg met werkzaamheden aan riolering- en/of reconstructie.
concessie. In 2025 is er besloten hierbij aan te sluiten en dit heeft
Denk hierbij bijvoorbeeld aan de herinrichting Koudekerkseweg en
vraagt om een andere aanpak voor een laadvisie en beleidsregels.
Klein Vlaanderen.
Doelstelling 2: Het behoud van een hoog aandeel
Andere plannen in onderzoek, voorbereiding en uitvoering:
fietsverkeer in het totale verkeer “In ons mobiliteitsbeleid staat het langzaam verkeer (fiets en voetganger) op nummer één.” De basis voor het integrale fietsplan
– Onderzoek ‘30 km/uur de norm binnen de bebouwde kom’ Project is doorgeschoven;
ligt in het GVVP 2030. Hiervoor wordt al jaren met een integraal
– CROW richtlijnen voor inrichting gebiedsontsluitingsweg (GOW)
programma aan fietsgebruik stimulerende projecten gewerkt.
30 zijn nog in ontwikkeling. De herinrichting van de route
Dit programma met projecten richt zich op verbetering van de
Nieuwlandseweg-Schuttershof wordt volgens het principe van
omstandigheden (zoals veiligheid en doorstroming) van fietsers
GOW 30 in 2027 uitgevoerd;
op enerzijds de fietsroutes in de binnenstad en anderzijds de
– Verbeteren oversteekbaarheid Dauwendaalselaan;
fietsroutes vanuit de wijken naar het buitengebied. Voorts ligt
– Verkeersveilige Schoolomgevingen: Palmenhof veiligheid,
er een opgave in het verbeteren van het fiets parkeren in de
parkeren en vergroenen; Gedragsverbetering rondom
binnenstad. Vooral projecten en maatregelen gericht op het
de ABS samen; -Verkeersthemaweek Franciscusschool;
verhogen van de verkeersveiligheid, optimaliseren en verbeteren
Verkeersveilige schoolroute naar Lonneboot;
van 30 km/u wegen enzovoort dragen bij aan het in stand houden
– Voorbereiden vervangen VRI Sandberglaan-Laan der Verenigde
van het hoge aandeel fietsverkeer in het totale verkeer of zelfs
Naties-Pres Rooseveltlaan door nieuwe VRI of rotonde.
verder verhogen hiervan.
Voorbereiding is tijdelijk gestopt en wordt in 2026 opnieuw opgepakt;
De inzet van de fiets als alternatief voor de auto helpt om de binnenstad autoluw te maken. Uitstekende parkeervoorzieningen zeker aan de rand van het winkelgebied en nabij hoofdfietsroutes is een voorwaarde om de concurrentiepositie te vergroten.
– In overleg met de Fietsersbond is een verbeterplan voor de Stationsstraat ontwikkeld. Uitvoering van het plan in 2026; – Samen met de scholen aan de Grevelingenstraat is een planontwikkeld voor het verbeteren van de verkeersveiligheid tijdens het halen en brengen van de leerlingen. De inspraakprocedure start in Q2 2026, de uitvoering is in 2027.
39
Jaarstukken 2025 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat hebben we ervoor gedaan?
STRATEGISCH PROJECT: Gebiedsontsluitingsvisie
van grootschalige recreatieve voorzieningen. Het model is in
Veerse Meer
2025 dan ook regelmatig toegepast. Met alle wegbeheerders op
Fase 1 - Het onderzoek naar de route voor het bouwverkeer
Walcheren hebben we een akkoord gesloten om het Walchers
voor het Waterpark Veerse Meer en de daarbij behorende
verkeersmodel in 2026 te gaan actualiseren en uit te breiden
maatregelen voor een verkeersveilige afwikkeling van het
met fietsintensiteiten.
bouwverkeer is afgerond. Het project wordt voorbereid voor aanbesteding. Realisatie uitvoering gereed in 2027
Openbaar vervoer Het openbaar vervoer vormt een belangrijke ader van het
Fase 2 - Maatregelen op de korte en middellange termijn
vervoerssysteem in Middelburg. Het busvervoer is hier een
ten behoeve van het verbeteren van de verkeersveiligheid
belangrijk onderdeel van. Provincie Zeeland heeft in 2025 de
en leefbaarheid in de kern van Arnemuiden zijn in
nieuwe busconcessie gegund aan de vervoerder EBS. Tot eind
voorbereiding. Ontwerp is gereed en de inspraak
2026 wordt het huidige busnetwerk voortgezet door Connexxion,
procedure is afgerond. Voorbereiding voor aanbesteding
daarna zal EBS dit overnemen met een nieuwe dienstregeling.
en gunning in 2026. Uitvoering gereed voorlopig gepland
2025 stond daarmee in het teken van het uitwerken van
in 2027.
deze dienstregelingen.
Fase 3 - De robuuste ontsluiting: vijf varianten voor een
Regionale Mobiliteitsstrategie (RMS)
robuuste ontsluiting zijn in opdracht van de provincie
De manier waarop we van deur tot deur reizen is aan het
Zeeland door een extern advies bureau nader beoordeeld
veranderen. Door bijvoorbeeld de opkomst van de elektrische fiets
op basis van een Multi Criteria Analyse. De variant met de
en de deelauto. Maar ook door veranderingen binnen het openbaar
hoogste MCA score wordt verdiepend onderzocht.
vervoer en doelgroepenvervoer, zoals de regiotaxi. Ook zijn er steeds meer mogelijkheden om een reis (digitaal) te plannen,
Doelstelling 4: Het verbeteren van de bereikbaarheid
boeken en betalen. In 2022 hebben de Zeeuwse gemeenteraden
binnen Middelburg
en Provincie Staten de RMS vastgesteld. De RMS is het plan om
Monitoring ontwikkeling verkeersintensiteiten
onder de hierboven beschreven veranderende omstandigheden –
De ontwikkeling van het (auto)verkeer wordt
gemakkelijk, veilig en snel te reizen door Zeeland.
gemonitord (verkeerstellingen) en vergeleken met de verkeersmodelberekeningen van het in 2022 geactualiseerde
Het openbaar vervoer vormt een belangrijk bestandsdeel van
en vastgestelde verkeersmodel. Resultaten daarvan laten zien
de RMS. Belangrijke toevoeging aan het openbaar vervoer is
dat er geen onvoorziene negatieve ontwikkelingen zijn op de
het zogenaamde flex. Er gaan flextaxi’s en kleine busjes rijden.
aspecten bereikbaarheid en doorstroming. In het algemeen geldt
Door dit te combineren met doelgroepenvervoer krijgen reizigers
dat door de N57 de autoverkeerintensiteiten op het Middelburgse
meer mogelijkheden om van A naar B te reizen. In een dorp of
wegennet zijn afgenomen. Hierdoor is meer ruimte ontstaan voor
stad zijn er straks meer opstappunten voor vervoer te vinden.
andere verkeerssoorten. Dit levert een positieve bijdrage aan de
Binnen de bebouwde kom is op maximaal 500 meter een
verkeersveiligheid en fietsvriendelijkheid van Middelburg.
opstappunt te vinden. Zo kan iedereen op een makkelijke manier bij een opstapplaats of knooppunt voor openbaar vervoer komen.
Verkeersmodel Walcheren
In 2025 zijn door alle partijen de verschillende voorzieningen
In 2022 hebben we het Verkeersmodel Walcheren laten
en reismogelijkheden verder uitgewerkt naar concrete plannen
actualiseren. Dit is in 2023 aangevuld met een variant van de
en spelregels. Er is een uitgebreid proces doorlopen om de
zomerintensiteiten. We hebben dit samen met de gemeenten
vervoerscentrale om te vormen naar een mobiliteitscentrale
Vlissingen en Veere, Waterschap en de Provincie Zeeland gedaan.
Zeeland en daarvoor de bijbehorende Gemeenschappelijke
De geactualiseerde modellen bieden een cijfermatige doorkijk
Regeling Publiek Vervoer Zeeland in het leven te roepen. Daarnaast
naar de te verwachten verkeerstromen in zowel 2030 als 2040.
zijn we in Middelburg gestart met de uitrol van opstappunten voor
Het helpt ons om beter inzicht te krijgen en te houden op hoe
de Flex conform de netwerkkaart die we in een participatief proces
verkeersstromen zich ontwikkelen bij bijvoorbeeld de aanleg
hebben laten maken.
40
Jaarstukken 2025 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Beleidsindicatoren
Doelstelling 5: Voldoende parkeergelegenheid voor
in 2025. Dit bevestigt dat de tariefdifferentiatie bijdraagt aan het
bewoners en bezoekers met behoud van een hoog
gewenste parkeerbeleid, waarbij bezoekers worden gestimuleerd
bezettingspercentage van de parkeerconcentraties
om vaker gebruik te maken van de parkeergarages in plaats van
In september 2025 heeft de raad nieuw parkeerbeleid vastgesteld
parkeren op straat.
dat meer ruimte zal gaan bieden voor de inwoners van de binnenstad en bezoekers zoveel als mogelijk zal faciliteren aan de
Deelmobiliteit
rand. Dit regelen we vooral met de vergunningen en in mindere
In de dialoogtafels in het kader van de Omgevingswet veelvuldig
mate door tariefdifferentiatie.
de opmerking gemaakt om het aantal auto’s in de (binnen)stad op weg naar 2050 verder terug te dringen en eventueel hiervoor
Doelstelling 6: Een autoluwe binnenstad
in de plaats met deelauto’s of e-deelauto’s te gaan werken. Op
Een autoluwe binnenstad is een binnenstad waarbij het niet
dit moment staan op enkele plaatsen in de stad deelauto’s en we
noodzakelijke autoverkeer zoveel mogelijk wordt geweerd. Het
proberen dit aantal uit te breiden om dit middel een belangrijkere
draagt bij aan een verhoging van de verkeersveiligheid, het
rol in het mobiliteitsnetwerk te geven. Er waren reeds negen
streven naar een meer fietsvriendelijke stad en een verhoging
deelauto’s in Middelburg. In 2025 hebben we dit aantal uit weten te
van de leef- en beeldkwaliteit. Het doorgaand verkeer (met
breiden met 6 deelauto’s en zijn er voorbereidingen getroffen om
herkomst en bestemming buiten de binnenstad) wordt geleid
er in 2026 nog acht toe te voegen verdeeld over de verschillende
naar het rondwegstelsel. Bezoekers van de binnenstad worden
wijken in Middelburg.
– via het parkeerverwijssysteem – verwezen naar voorzieningen aan de rand van de binnenstad, waarmee het zoekverkeer naar
Doelstelling 7: Een toegankelijke stad voor iedereen
parkeerplaatsen verminderd.
en wegenonderhoud Toegankelijkheid
Maatregelen gericht op het faciliteren van parkeren, stimuleren
Bij werkzaamheden aan verhardingen wordt ook afgewogen
van fietsverkeer en openbaar vervoer, evenals de inrichting van de
hoe de toegankelijkheid kan worden verbeterd. Bij meer
wegenstructuur in en rondom de stad dragen bij aan het bereiken
ingrijpende werkzaamheden wordt advies gevraagd bij de
van een meer autoluwe binnenstad
Stichting Werkgroep Gehandicapten Walcheren (SWGW).
Stimulering van het gebruik van parkeergarages
Wegenonderhoud
In de parkeerbelastingverordening 2023 zijn tarieven vastgesteld
In 2025 is het niet gelukt om al het geplande onderhoud te
die in lijn liggen met het gewenste parkeerbeleid. Dit beleid richt
realiseren. Een deel van de projecten is door vertraging in de
zich op het ontmoedigen van parkeren op straat (maaiveld) door
planvorming/voorbereiding door geschoven naar 2026 of verder.
de parkeertarieven daar te verhogen, terwijl de tarieven in de
Vanwege capaciteitsproblemen in de voorbereiding en uitvoering
parkeergarages niet zijn verhoogd. Hierdoor is parkeren in de
van projecten, zowel bij nutsbedrijven en de eigen organisatie
garages aanzienlijk goedkoper dan op straat, wat het financieel
is de focus verdeeld in deels integrale en toekomstgerichte
aantrekkelijker maakt voor bezoekers van de binnenstad. Sinds
planvoorbereiding. En deels op instandhouding van de kwaliteit van
2023 zien we een stijging in het gebruik van de parkeergarages
de verhardingen door kleinschalig onderhoud
ten opzichte van het straatparkeren. Dit beeld zien we ook terug
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren verkeersongevallen (Viastat)
Middelburg
2021
2022
2023
2024
2025
211
275
238
263
247
41
Jaarstukken 2025 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat heeft het gekost?
Wat heeft het gekost? Verkeer, vervoer en waterstaat
Begroting
Begroting
Realisatie 2025
Verschil 2025
2025
2025 na
(+ voordeel,
wijziging
-nadeel)
Lasten 2.01.0 Verkeer en vervoer
14.518
12.758
13.600
-842
2.02.0 Parkeren
3.093
2.767
3.034
-267
487
287
311
-24
18.098
15.811
16.944
-1.133
-1.506
-1.481
-2.731
1.249
-6
-6
-2
-3
2.04.0 Econ havens en waterwegen Totale Lasten Baten 2.01.0 Verkeer en vervoer 2.02.0 Parkeren 2.03.0 Recreatieve havens
-70
-70
-76
5
2.04.0 Econ havens en waterwegen
-128
-128
-213
85
Totale Baten
-1.711
-1.686
-3.021
1.336
Totaal Verkeer, vervoer en waterstaat
16.388
14.126
13.923
203
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel /
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
- nadeel)
afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000.
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen van € 50.000 of hoger Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
-808
686
N
0
303
N
182
0
N
-196
196
N
2.01.0 verkeer en vervoer Onderhoud wegen Binnen het wegenbudget is in 2025 een te kort. Dit is onder andere verooraakt door de extra kosten van de Meanderlaan. Daarnaast is voor meerdere projecten in 2025 subsidie ontvangen (o.a. aanleg fietspaden + klimaatmaatregelen). Het saldo is onttrokken aan de reserve wegen. Straatwerk voor derden Er zijn extra inkomsten ontvangen, omdat de netbeheerder bij de Breestraat een groter gebied heeft aangepakt dan eerder was aangegeven. Ook bij de Vlissingsesingel is een tweede project uitgevoerd waardoor eveneens extra inkomsten zijn gegenereerd. Bij de Nijverheidsweg is het project twee keer uitgevoerd, omdat er een leiding was vergeten. Dit voordeel komt ten gunste van de reserve wegen. Openbare verlichting Met de kadernota 2024-2027 is geanticipeerd op sterkstijgende energielasten. Het budget is naar aanleiding hiervan opgehoogd. Hierbij is geen rekening gehouden met de vervanging van de verlichting door zuinigere ledlampen. Er is er achterstand in de uitvoering van projecten, omdat de aannemer geen tijd heeft om deze uit te voeren. Buro Openbare Verlichting Zeeland
42
Jaarstukken 2025 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
-62
0
N
95
0
N
-90
0
N
-172
0
J
0
85
N
-82
66
-1.133
1.336
Het Bureau Openbare Verlichting Zeeland is een samenwerkingsverband met meerdere partijen voor het beheer en onderhoud openbare verlichting. Middelburg is hiervoor gastgemeente. In 2025 zijn er extra kosten geweest, omdat er met 2 beheerssystemen naast elkaar gewerkt en er extra personeel ingehuurd is. Deze extra kosten worden gedragen door de deelnemende gemeenten. Onkruidbestrijding Evenals in 2024 is in 2025 de onkruidbestrijding in eigen beheer uitgevoerd wat tot hogere kosten heeft geleid. In 2026 zal de onkruidbestrijding door de nieuwe aanbesteding wel binnen het geraamde budget passen. Verkeersadviezen Doordat prioriteit wordt gegeven aan strategische projecten zoals nieuw parkeerbeleid en ontsluiting Waterpark Veerse Meer blijven de reguliere werkzaamheden liggen. 2.02.0 Parkeren Onderhoud betaalautomaten De parkeerautomaten vragen steeds meer onderhoud. In 2025 waren de onderhoudskosten hoger, omdat door beperkte interne beschikbaarheid extern onderhoud nodig was, waaronder het vervangen van accu’s. De verwachting is dat de totale onderhoudskosten de komende jaren niet zullen dalen, mede omdat het onderhoudscontract binnenkort wordt herzien. Betaald parkeren Oorspronkelijk was voorzien dat de scanauto zou worden aangeschaft en dat de bijbehorende jaarlijkse afschrijvingen, conform onze financiële beheersverordening, zouden starten in het jaar na ingebruikname van het actief.
Inmiddels is echter gebleken dat het leasen van een dergelijke auto gunstiger is voor de gemeente. De scanauto is in 2025 in gebruik genomen, waardoor direct leasekosten verschuldigd zijn. 2.04.0 Economische havens en waterwegen Havens en waterwegen In 2025 zijn meer (riviercruise)schepen aangemeerd in Middelburg, hierdoor zijn de opbrengsten van het havengeld hoger. Overig
Totaal Verkeer, vervoer en waterstaat
43
Jaarstukken 2025 / Programma's / Economie
Economie Inleiding Het programma economie heeft als doel de economische groei
het scheppen van een goed vestigingsklimaat voor bedrijven en instellingen en door het bieden van locaties waar bedrijven zich kunnen vestigen en ontwikkelen. Daarnaast heeft de gemeente een rol als het gaat om het vinden en behouden van een goede balans tussen leefbaarheid enerzijds en de gevolgen van het aantrekkende verblijfstoerisme in onze gemeente anderzijds.
te stimuleren. De gemeente heeft hierop vooral invloed door
Beleidskader
en het bewerkstelligen van voldoende differentiatie in de werkgelegenheid.
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's: – Omgevingsvisie Middelburg 2050
Doelstellingen
– Actieplan Binnenstad Middelburg (2018)
1.
Wat wilden we bereiken?
van Middelburg. 2.
Het tegengaan van oneigenlijk gebruik van bedrijfsterreinen.
3.
Het voorkomen van leegstand van winkel- en horecapanden, behoud positie als winkelstad.
Maatschappelijk effect Het behouden en waar mogelijk versterken van de economische positie van Middelburg en het behouden van de werkgelegenheid in overeenstemming met de aanwas van de beroepsbevolking
44
Formuleren van een visie op de economische toekomst
4.
Het spreiden van recreatief bezoek aan Middelburg in tijd en ruimte en het bewaken van de leefbaarheid.
Jaarstukken 2025 / Programma's / Economie / Wat hebben we bereikt?
5.
Het in evenwicht brengen van de belangen van horeca en detailhandel en bewoners van de binnenstad.
6.
7.
Uitbouwen van de samenwerking met Veere en Vlissingen op het gebied van toerisme.
Verouderde bedrijventerreinen worden geherstructureerd en verduurzaamd.
Wat hebben we bereikt? Prestatie vaststellen economisch profiel Middelburg
volgens plan
uitvoeren toeristisch beleidsplan
volgens plan
realisatie Smart Grid Arnestein
volgens plan
Doelstelling 1: Formuleren van een visie op de
Doelstelling 5: Het in evenwicht brengen van de belangen
economische toekomst van Middelburg
van horeca en bewoners van de binnenstad.
De Stec-Groep heeft in opdracht van de Walcherse gemeenten
In 2024 heeft de gemeente een toeristisch beleidsplan opgesteld.
en Provincie Zeeland een concept-bedrijventerreinenprogramma
In 2025 heeft participatie plaatsgevonden over het nieuwe
opgesteld. In dit programma worden nog geen nieuwe locaties
horecabeleidsplan. Dat plan is in maart 2026 vastgesteld door
aangewezen, maar worden wel uitspraken gedaan over het type
de raad.
bedrijvigheid waarvoor de gemeenten ruimte beschikbaar willen stellen. Dit Bedrijventerreinenprogramma wordt in het voorjaar van
Doelstelling 6: Verouderde bedrijventerreinen worden
2026 aan de gemeenteraad aangeboden.
geherstructureerd en verduurzaamd. Project Siloplein is uitgevoerd. Alle panden zijn verkocht. Sommige
Doelstelling 2: Het tegengaan van oneigenlijk gebruik
ondernemers zijn nog bezig met de verbouwing van hun pand.
van bedrijventerreinen Het college heeft een voorbereidingsbesluit genomen waarmee
Doelstelling 7: Uitbouwen van de samenwerking met Veere
de bouw van nieuwe kleine bedrijfsunits en garageboxen op onze
en Vlissingen op het gebied van toerisme.
bedrijventerreinen onmogelijk is gemaakt.
Er hebben diverse overleggen plaats gevonden met de buurgemeenten over de ontwikkeling van het toerisme en over het
Doelstelling 3: Het voorkomen van leegstand van winkel- en horecapanden, behoud positie als winkelstad Er is weinig leegstand in de binnenstad. Onder andere dankzij de bestedingen van toeristen en de regionale functie van de
vormgeven van toeristische promotie.
Wat hebben we ervoor gedaan?
binnenstad functioneert de detailhandel en horeca goed. In het
Fysieke bedrijfsinfrastructuur: herstructurering
najaar van 2024 heeft participatie plaatsgevonden over het
De Walcherse gemeenten en Provincie Zeeland hebben, op
nieuwe terrassenbeleid. In december 2025 heeft de raad dit
voorstel van gemeente Middelburg, opdracht verleend voor het
beleid vastgesteld.
opstellen van een ruimtelijk economische visie voor Walcheren. Dit is een andere aanpak dan gebruikelijk voor het opstellen van
Doelstelling 4: Het spreiden van recreatief bezoek aan
een regionaal bedrijventerreinenprogramma. In het verleden werd
Middelburg in tijd en ruimte en het bewaken van
er op basis van een zogenaamde beleidsarme vraagprognose
de leefbaarheid.
(gemeenten verkopen grond aan elke ondernemer die er om
In 2024 heeft de gemeente een toeristisch beleidsplan opgesteld
vraagt) een programma gemaakt voor de ontwikkeling van nieuwe
dat door de gemeenteraad is vastgesteld. Dit beleidsplan heeft tot
terreinen en voor herstructurering van bestaande terreinen.
doel de leefbaarheid te bewaken. In 2025 is er opdracht verstrekt
De Walcherse gemeenten willen beleid maken dat is gericht
voor een meer uitgebreid leefbaarheidsonderzoek door Rigo.
op het selectief aanbieden van ruimte voor bepaalde functies
45
Jaarstukken 2025 / Programma's / Economie / Beleidsindicatoren
die maatschappelijke meerwaarde hebben. Te denken valt aan
Arnestein. Ongeveer tien bedrijven hebben meegedaan. Er
bedrijven en organisaties die bijdragen aan de woningbouwopgave
zijn kansen voor een energiehandelsplatform en voor een
of de energie- en circulaire transitie. Hiervoor heeft in augustus
groepstransportovereenkomst. Er is opdracht verleend voor de
2025 een bijeenkomst met de raad plaatsgevonden waar is
start van een energiehandelsplatform en voor het opstellen van
gediscussieerd over de vraag: voor welke soorten bedrijvigheid
een groepstransportovereenkomst tussen bedrijven en Stedin.
bieden we nog ruimte, hoeveel en waar? Stec Groep heeft een aantal scenario's beschreven en in kaart gebracht wat de
Binnenstad: detailhandel en horeca
maatschappelijke functie van bedrijventerreinen is en hoe dit zich
De gemeente heeft in overleg met inwoners en ondernemers
in de toekomst kan ontwikkelen.
een toeristisch beleidsplan opgesteld. Dit is door de raad vastgesteld. Er is een horecabeleidsplan opgesteld waarover in 2025 participatie heeft plaatsgevonden.
Siloplein De gemeente heeft het project Siloplein uitgevoerd. Er zijn diverse loodsen verkocht en verbouwd en het openbare gebied
Toerisme
is opnieuw ingericht. In dit project zijn de principes van circulair
De gemeente heeft in overleg met inwoners en ondernemers een
bouwen toegepast.
beleidsplan toerisme opgesteld. Dit is door uw raad vastgesteld.
Daarnaast heeft de gemeente een haalbaarheidsonderzoek uit laten voeren naar een Smart Energy Grid op
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Functiemenging (%) Vestigingen (van bedrijven) (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)
46
2021
2022
2023
2024
2025
Middelburg
50,4
50,8
50,7
50,9
nnb
Nederland
53,3
52,3
54,2
54,5
nnb
Middelburg
162,1
168,5
173,3
180,1
nnb
Nederland
165,1
174,1
181,8
191,4
nnb
Jaarstukken 2025 / Programma's / Economie / Wat heeft het gekost?
Wat heeft het gekost? Economie
Begroting
Begroting 2025
Realisatie
Verschil 2025
2025
na wijziging
2025
(+ voordeel, -nadeel)
Lasten 3.01.0 Economische ontwikkeling
121
141
132
9
3.02.0 Fysieke bedrijfsinfrastruct
1.019
2.181
4.393
-2.213
3.03.0 Bedrijvenloket en bedrijfsreg
237
237
245
-7
3.04.0 Economische promotie
1.112
1.031
940
91
Totale Lasten
2.490
3.590
5.710
-2.120
3.01.0 Economische ontwikkeling
0
0
-16
16
3.02.0 Fysieke bedrijfsinfrastruct
-986
-2.148
-4.361
2.213
3.03.0 Bedrijvenloket en bedrijfsreg
-78
-78
-58
-20
3.04.0 Economische promotie
-1.922
-1.922
-2.103
181
Totale Baten
-2.986
-4.148
-6.537
2.389
-496
-558
-827
269
Baten
Totaal Economie
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel /
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
- nadeel)
afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000.
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen van € 50.000 of hoger Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
-2.208
2.196
N
0
198
N
60
0
N
28
-5
3.02.0 Fysieke bedrijfsinfrastructuren Bedrijventerreinen Grondbedrijf exploitaties kennen een lange doorlooptijd. Bij de begroting wordt per afzondelijk project altijd voor het betreffende begrotingsjaar een inschatting gemaakt van de te verwachten kosten en baten voor dit specifieke begrotingsjaar. De afwijkingen worden hier dus veroorzaakt door vertraging dan wel versnelling in de fasering van de grondcomplexen. Per saldo zijn deze afwijkingen neutraal, omdat deze wordt opgevangen door de mutaties van de boekwaarde van het grondbedrijf. De winstneming van de complexen wordt toegevoegd aan de reserve grondbedrijf. 3.04.0 Economische promotie Toeristenbelasting Dit eenmalige voordeel is ontstaan doordat er uiteindelijk meer overnachtingen zijn geweest dan was ingeschat bij het opstellen van de Najaarsbrief 2025. Toerisme In 2025 is er prioriteit gegeven aan het opstellen van het terrassenbeleid. Hierdoor zjn er minder zaken opgepakt in het kader van toerisme en als gevolg hiervan minder kosten gemaakt. Overige
47
Jaarstukken 2025 / Programma's / Economie / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)