26-092 Bijlage 1. Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
Colofon Uitgever: gemeente Middelburg Versie juni 2026 Redactie: gemeente Middelburg Eindredactie: gemeente Middelburg Fotografie: gemeente Middelburg & RK Fotografie Vormgeving: gemeente Middelburg Productie: gemeente Middelburg
Jaarstukken 2025 / Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 4 Inleiding
178 JAARREKENING 179 Overzicht van lasten en baten
6 JAARVERSLAG 181 Toelichting op lasten en baten 7 Programma's
187 Algemene dekkingsmiddelen
8 Bestuur en ondersteuning
189 Overzicht onvoorziene uitgaven 190 Overzicht incidentele baten en lasten
22 Veiligheid
201 Overzicht toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves 203 Wet Normering Bezoldiging Topfunctionarissen (WNT)
33 Verkeer, vervoer en waterstaat
205 Rechtmatigheidsverantwoording
44 Economie
207 Balans 209 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
49 Onderwijs 214 Toelichting op de balans 57 Sport, cultuur en recreatie 228 Overzicht kredieten 65 Sociaal Domein
229 Programma Veiligheid 232 Programma Economie
79 Volksgezondheid en milieu
236 Programma Sociaal Domein
94 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en
240 Overzicht lasten en baten per taakveld
stedelijke vernieuwing 247 SiSa tabel 104 Paragrafen 105 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing
256 OVERIGE GEGEVENS 257 Bijlage (Europese) subsidies
116 Lokale heffingen 260 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant 123 Onderhoud kapitaalgoederen 136 Financiering 139 Bedrijfsvoering 149 Wet open overheid 151 Verbonden partijen 164 Grondbeleid
3
Jaarstukken 2025 / Inleiding
Inleiding Met deze jaarrekening presenteert het college de financiële
ingediende financiële wensen vrijwel integraal zijn verwerkt in een
verantwoording over het laatste jaar van de bestuursperiode,
sluitende meerjarenbegroting.
die hiermee wordt afgesloten. In de afgelopen jaren is met inzet en samenhang gewerkt aan de uitvoering van het coalitieakkoord
Tegelijkertijd constateren wij dat voor de komende
‘Een frisse wind’. Een groot deel van de daarin uitgesproken
bestuursperiode sprake is van een gewijzigd financieel
ambities is gerealiseerd of in gang gezet, steeds met het oog op
perspectief, als gevolg van hogere lasten binnen de jeugdzorg
een toegankelijke, betrokken en toekomstbestendige gemeente.
en een afnemende bijdrage van het Rijk.
De periode kenmerkt zich door een duidelijke verschuiving naar meer ruimte voor initiatieven van inwoners, een toegankelijkere
Het jaarverslag
en mensgerichtere ondersteuning in het sociaal domein en een
Het jaarverslag bestaat uit:
samenhangende aanpak op het gebied van wonen, duurzaamheid
– Programmaverantwoording
en bestaanszekerheid. Daarbij is nadrukkelijk gekozen voor het
– Paragrafen
versterken van bestaande structuren, het benutten van wat er al is en het vroegtijdig betrekken van inwoners en partners. Met
Programmaverantwoording
deze jaarrekening verantwoorden wij ons laatste jaar hoe beleid,
De programmaverantwoording gaat per programma in op
uitvoering en middelen in samenhang zijn ingezet om concrete
de beoogde maatschappelijke effecten en de wijze waarop
stappen uit de ambities uit ons coalitieakkoord vorm te geven.
geprobeerd is deze effecten te realiseren. Dit wordt gedaan aan de
Daarmee vormt zij niet alleen een financiële afsluiting van het
hand van de volgende vragen:
laatste boekjaar, maar ook een inhoudelijke verantwoording van de
– Wat wilden we bereiken?
koers die in deze bestuursperiode is gevaren.
– Wat hebben we bereikt? – Wat hebben we ervoor gedaan?
Zonder uitputtend te willen zijn, benoemen wij hieronder kort de
– Wat heeft het gekost?
gerealiseerde accenten. Daarbij hebben wij ingezet op: Aan de speerpunten zijn prestaties en activiteiten gekoppeld. Deze – Meer ruimte en ondersteuning voor initiatieven van inwoners;
staan in de tabellen onder "Wat hebben we er voor gedaan?".
– Een toegankelijkere, vriendelijkere en beter georganiseerde
Daarin geven we aan of de doelstellingen zijn ‘gerealiseerd’, ‘deels
toegang tot zorg en ondersteuning, zoveel mogelijk via
gerealiseerd’ of ‘niet gerealiseerd’. Bij de twee vragen "Wat hebben
één loket;
we bereikt?" en 'Wat hebben we ervoor gedaan?" geven we een
– Meer aandacht voor luisteren naar inwoners aan wijktafels;
verklaring waarom het (nog) niet gehaald is. Bij '"Wat heeft het
– Sterkere samenhang tussen jeugd, onderwijs
gekost?" staat een gedetailleerde toelichting op de afwijkingen
en onderwijshuisvesting; – Betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt en
tussen de begroting na wijzigingen en de realisatie voor bedragen groter dan € 50.000.
versterking van de collectieve zorgverzekering; – Zorgvuldige woningbouw met voorrang voor inbreiding,
Paragrafen
herbestemming en betrokkenheid van de omgeving;
In het jaarverslag zijn de verplichte paragrafen opgenomen, die
– Verduurzaming van de bestaande woningvoorraad met
zijn voorgeschreven in het besluit begroting en verantwoording
financiële én inhoudelijke ondersteuning; – Actieve aanpak van armoede, met oog voor inwoners die zelf niet snel aankloppen.
gemeentes en provincie (BBV). In de afzonderlijke paragrafen zijn de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten, alsmede tot de lokale heffingen.
De afgelopen bestuursperiode werd gekenmerkt door het
De jaarrekening
vaststellen van kadernota’s door de gemeenteraad, waarbij de
De jaarrekening bestaat uit:
4
Jaarstukken 2025 / Inleiding
– Een overzicht van lasten en baten – De balans met een toelichting Overzicht van lasten en baten In de staat van baten en lasten wordt op hoofdlijnen het resultaat van de jaarrekening toegelicht. In de programma's bij "Wat heeft het gekost?" staan per taakveld de lasten en baten opgenomen. En wordt een toelichting gegeven over de afwijkingen tussen de realisatie en begroting na wijziging. In een apart overzicht Kredieten zijn de (restant) kredieten per programma vermeld. Daarnaast zijn in een overzicht de incidentele baten en lasten, de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves inzichtelijk gemaakt. In de rechtmatigheidsverantwoording licht het college toe in hoeverre bij de in de jaarrekening verantwoorde baten en lasten, alsmede de balansmutaties het begrotings-, voorwaarden-, en misbruik- en oneigenlijk gebruik criterium zijn nageleefd. Balans De uiteenzetting van de financiële positie van de gemeente wordt inzichtelijk gemaakt in de balans en de toelichting er op. SISA In de SISA- bijlage (Single Information Single Audit) is verantwoording over de besteding van specifieke uitkeringen opgenomen. Namens het college van burgemeester en wethouders
5
Jaarstukken 2025 / JAARVERSLAG
JAARVERSLAG
6
Jaarstukken 2025 / Programma's
Programma's
7
Jaarstukken 2025 / Programma's / Bestuur en ondersteuning
Bestuur en ondersteuning
geven ruimte voor initiatieven (overheidsparticipatie). Ook zoeken we samenwerking met andere overheden en partijen in de regio.
Inleiding
In het programma Bestuur en Ondersteuning leest u over
De gemeente stelt de burger centraal. Dit doen we door
‘externe oriëntatie’ en de ondersteuning daarvan door de
steeds onze dienstverlening te controleren en te verbeteren. We
gemeentelijke organisatie. Het efficiënt, effectief en rechtmatig
betrekken inwoners bij plannen en besluiten (burgerparticipatie) en
inzetten van die middelen heeft blijvend onze aandacht.
Beleidskader
Wat wilden we bereiken?
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
Maatschappelijk effect
– Omgevingsvisie Middelburg 2050
Het vergroten van de betrokkenheid bij de gemeente en het
– Communicatiebeleidsplan (2019)
vertrouwen in het bestuur.
de overkoepelende taakvelden ‘dienstverlenen’, ‘participeren’,
– Visie op dienstverlening (2024) – ‘Participeren: Doen en leren!’ (2017)
Doelstellingen
– Participatie- en inspraakverordening (2021)
1.
Het verrijken van plannen door inwoners en andere
– Notitie verbonden partijen (2026)
betrokkenen in een vroeg stadium te informeren en te
– Notitie wijkgericht werken “Samen zichtbaar en dichtbij”(2024)
betrekken: burgerparticipatie.
8
Jaarstukken 2025 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat hebben we bereikt?
2.
3.
Ruimte geven aan en stimuleren van initiatieven in
Het vergroten van het vertrouwen bij de burgers in de
de samenleving die een bijdrage leveren aan onze
gemeente. Burgers moeten erop kunnen vertrouwen dat de
maatschappelijke opgaven: overheidsparticipatie.
gemeente efficiënt en effectief omgaat met de financiën en
Betrokkenheid van bewoners bij hun leefomgeving, gemeentelijke besluitvorming en maatschappelijke opgaven.
4.
6.
Een sterke sociale basis en gemeenschapszin in buurten /
dat de middelen op een rechtmatige manier worden ingezet. 7.
Samenwerken ten behoeve van lokale en regionale uitdagingen en bijdragen aan de Zeeuwse opgaven.
wijken en dorpen. 5.
Het verbeteren van de dienstverlening aan burgers, bedrijven en instellingen, gemeten aan de tevredenheid van de gebruiker.
Wat hebben we bereikt? Prestatie
Status
Trainingen democratis vakmanschap (ambtenaren en bestuur)
volgens plan
Doorontwikkeling 'Middelburg ontmoet'
volgens plan
Middelburg Ontmoet "Live"
gedeeltelijk volgens plan
Integrale wijkaanpak Nieuw- en Sint Joosland
volgens plan
Loket maatschappelijke initiatieven (incl. handreiking)
volgens plan
Handreiking participatie voorruimtelijke ontwikkeling
volgens plan
De informatie op de website is vindbaar, duidelijk en geeft antwoord op vragen
volgens plan
De dienstverlening aan de balie en de telefoon worden als goed ervaren
gedeeltelijk volgens plan
Doelstelling 1: Het verrijken van plannen door inwoners en
handreiking staat een afwegingskader, waardoor het helder is hoe
andere betrokkenen in een vroeg stadium te informeren en
we omgaan met maatschappelijke initiatieven van inwoners. Eind
te betrekken: burgerparticipatie.
2026 willen we deze handreiking evalueren en omzetten naar een
Informeren over plannen en het proces is de eerste stap van
beleidsregel maatschappelijke initiatieven.
participeren. We betrekken onze inwoners bij plannen vanuit de gemeente op verschillende manieren. We zoeken daarbij
Doelstelling 3: Betrokkenheid van bewoners bij
naar een goede mix, zodat we mensen met verschillende
hun leefomgeving, gemeentelijke besluitvorming en
betrokkenheidsvoorkeuren bereiken, zowel offline als online.
maatschappelijke opgaven.
Hiervoor zetten we onder andere ons online platform
De wijkteams en dorpsverenigingen blijven voor ons een
middelburgontmoet.nl in. Het is de digitale ontmoetingsplaats
belangrijke gesprekspartner. In de dorpen en in Dauwendale
voor onze inwoners, maatschappelijke organisaties en de
staan er sterke en betrokken teams. In 2025 zijn twee nieuwe
gemeentelijke organisatie.
‘wijkteams’ opgestaan, te weten in de wijk Griffioen en de binnenstad. Ieder met een eigen visie op hun rol. Naast de
Doelstelling 2: Ruimte geven aan en stimuleren van
wijkteams zijn we in verbinding met andere sleutelfiguren en
initiatieven in de samenleving die een bijdrage leveren aan
wijkprofessionals in de wijken. Onze visie is: iedere betrokken
onze maatschappelijke opgaven: overheidsparticipatie.
inwoner of wijkprofessional is belangrijk.
Als gemeente vinden we het belangrijk dat inwoners ruimte krijgen voor initiatieven die een bijdrage leveren aan de leefbaarheid
In 2025 zijn we in Nieuw- en Sint Joosland en in 't Zand-
en saamhorigheid. Voor kleine aanvragen kunnen inwoners een
Stromenwijk-Rittenburg aan de slag gegaan met de integrale
aanvraag doen via het wijkbudget. In 2025 is een interne
wijkaanpak. Dit was een intensief participatief proces om op te
handreiking maatschappelijke initiatieven vastgesteld. In deze
halen wat er speelt en leeft in de wijk. Voor 't Zand-Stromenwijk-
9
Jaarstukken 2025 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat hebben we bereikt?
Rittenburg trekken we samen op met Woongoed en Vizita. Met
Doelstelling 5: Het verbeteren van de dienstverlening
het oog op ‘community building' zijn we in deze aanpak ook op
aan burgers, bedrijven en instellingen, gemeten aan de
zoek gegaan naar mensen en organisaties met sterke punten.
tevredenheid van de gebruiker.
In beide wijken (lees ook dorp) zijn nieuwe mensen opgestaan
In 2025 is ervoor gekozen om de tevredenheid van de gebruiker
die samen hun schouders onder de verschillende opgaven willen
als indicator voor de kwaliteit van de dienstverlening af te
zetten. De wijkmanagers van de gemeente, de wijkbeheerders van
waarderen en in plaats daarvan een indicatorenset uit te werken
Woongoed en de opbouwwerkers van Vizita namen gezamenlijk
die meer inzicht biedt en gerichte sturingsinformatie oplevert.
deel aan een driedaagse training over ‘community building'.
We werken bovendien niet meer met een grote, allesomvattende uitvoeringsagenda. In plaats daarvan kiezen we ieder jaar enkele
Doelstelling 4: Een sterke sociale basis en
duidelijke prioriteiten om aan te werken. Door herprioritering van
gemeenschapszin in buurten / wijken en dorpen.
opdrachten en wisseling van medewerkers was er in 2025 echter
Een sterke en sociale basis begint bij ontmoeting. We
substantieel minder capaciteit beschikbaar voor dienstverlening
faciliteren online ontmoeting met het Middelburgse community
en is dit proces niet volledig afgerond. Dat heeft ook geleid tot
platform Middelburg Ontmoet. Ook fysieke wijkontmoetingen zijn
overheveling van budget naar 2026.
belangrijk. We zien het als onze taak om ontmoetingen tussen bewoners en professionals in de wijk te faciliteren en te stimuleren.
Doelstelling 6: Het vergroten van het vertrouwen van onze inwoners in de gemeente. Middelburgers moeten erop
Een van de manieren om ontmoetingen te stimuleren is Middelburg
kunnen vertrouwen dat de gemeente efficiënt en effectief
Ontmoet Live, (kleinschalige) wijkontmoetingen. Lange tijd deden
omgaat met de financiën en dat de middelen op een
we dat met name via de wijktafels. Om meerdere bewoners met
rechtmatige manier worden ingezet.
andere betrokkenheidsprofielen te bereiken, zetten we ook andere
Doelmatigheid en doeltreffendheid
vormen in. Bij de integrale wijkaanpak hebben we betrokken
Vanzelfsprekend besteedden wij aandacht aan efficiëntie en
bewoners regelmatig uitgenodigd en aangemoedigd om samen na
effectiviteit. Waar we zaken kunnen verbeteren pakten wij
te denken over acties die bijdragen aan de leefbaarheid in de wijk.
dit op. Een voorbeeld hiervan is het beheersingsproject
Hierdoor zijn verschillende werkgroepen ontstaan.
omgevingsvergunningen. In dit project werden de belangrijkste processen beschreven, waarbij de processen zowel in- als extern
Welzijnsaccommodaties blijven van essentieel belang voor een
werden afgestemd. Bij de Kadernota werden prioriteiten gesteld
sterke sociale basis in onze wijken en dorpen. Een goed
wat wel en niet te doen.
functionerend ontmoetingscentrum is gemeenschap-versterkend. Een plek met veel activiteiten waar inwoners en in de wijk
Daarnaast voerden wij een doelmatig- en
werkende organisaties gebruik van maken. Door ontmoeting
doeltreffendheidsonderzoek uit volgens de verordening artikel
neemt de onderlinge betrokkenheid toe. Mensen vergroten hun
213a Gemeentewet naar het Werken in opgaven en projecten
persoonlijke netwerk waardoor zij dagelijkse problemen beter
(WIOP). Zodra het verbeterplan is op- en vastgesteld informeren we
kunnen opvangen.
de gemeenteraad over de uitkomsten van dit onderzoek.
In 2025 hebben we onze welzijnsaccommodaties op een andere
Rechtmatigheid
manier beheerd. We maken de beweging van commercieel beheer
Op basis van de financiële verordening artikel 212
naar sociaal beheer. De maatschappelijke component staat hierbij
Gemeentewet toetsen wij de rechtmatigheid van de financiële
bovenaan. Vrijwilligers en maatschappelijke organisaties die bij
beheershandelingen. Hiervoor stelden we het plan Middelburg in
het centrum zijn betrokken, werken samen met een professioneel
Control 2025-2028 vast.
beheerder bij het uitvoeren van de beheertaken. De koffie en thee zijn goedkoop. Wijkcentra worden zo laagdrempeliger, ook
Voor meer informatie over beide onderwerpen verwijzen wij naar
voor de meer kwetsbare doelgroepen. In wijkcentrum Getij is de
de paragraaf bedrijfsvoering van deze jaarstukken.
ruilwinkel. Een waardevolle aanvulling, omdat dit nieuwe mensen aanmoedigt om te komen.
10
Jaarstukken 2025 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat hebben we ervoor gedaan?
Doelstelling 7: Samenwerken ten behoeve van lokale
dichtbij”. De focus lag daarbij op de integrale wijkaanpak. Ook is
en regionale uitdagingen en bijdragen aan de
de handreiking maatschappelijke initiatieven vastgesteld door het
Zeeuwse opgaven.
college van B&W.
Samen met de andere Zeeuwse overheden werken we samen aan het formuleren van regionale strategische doelen. We nemen actief deel aan het Overleg Zeeuwse Overheden en we zijn vertegenwoordigd in het VZG-bestuur. Concreet hebben we Zeeuws samengewerkt op de volgende onderwerpen: – Zeeland 2050 en de nadere uitwerking daarvan; – De Zeeuwse zienswijze op de Ontwerpnota Ruimte; – Het Ruimtelijke Arrangement met het Rijk; – Een mogelijke Netwerkstad Zeeland met de vijf Zeeuwse steden (Vlissingen, Goes, Terneuzen en Zierikzee/Schouwen-Duiveland). Verder is in 2025 samengewerkt met andere gemeenten in gemeenschappelijke regelingen (GR-en). Zo is de GR Publiek
Opstellen wijk- en dorpsvisies
Vervoer opgericht die op 1 januari 2026 inwerking is getreden. En
In 2025 hebben we voor Nieuw- en Sint Joosland en ’t Zand-
is gewerkt aan de oprichting van een GR Sociaal Domein die naar
Stromenwijk-Rittenburg een dorpsvisie/wijkvisie opgesteld. De
verwachting in 2026 inwerking treedt. Ook is er afgestemd over
dorpsvisie van Nieuw- en Sint Joosland is in januari 2026
samenwerkingsplannen van GGD, VRZ en RUD, is er gewerkt aan
vastgesteld. De wijkvisie 't Zand-Stromenwijk-Rittenburg is in
de herziening van de GR-en (in VZG-verband) en is de laatste hand
concept gereed. Naar verwachting neemt de gemeenteraad in
gelegd aan een nieuwe notitie verbonden partijen.
juli 2026 een besluit. De ervaring leert dat het een intensief participatief proces is, waarbij zo veel mogelijk inwoners en
Op concrete dossiers is onder meer afgestemd met andere
andere stakeholders betrekken worden. Dit vraagt veel tijd
Zeeuwse overheden over het impactrapport kerncentrales, het
voor de voorbereiding en uitwerking. In 2025 heeft de trainee
programma Ruimte voor Defensie (in Zeeland) en de reactie
wijkaanpak een start gemaakt met een blauwdruk voor de
op het proefbaanvak (spoor) ERTMS. Ook is samengewerkt aan
integrale wijkaanpak. Die maken we in 2026 verder af en vormt
de uitvoering van de Regiovisie van de subregio Walcheren-
de basis voor het vervolg van de wijken. We zien deze aanpak
Schouwen-Duiveland (inventarisatie van internationale werknemers
als opmaat naar de wijkdemocratie van de toekomst. Inwoners
in de regio). Samen met de Provincie Zeeland en de gemeenten
krijgen de kans om mee te denken en te doen over hun eigen
Vlissingen en Veere zijn we gestart met de uitvoering van de
leefomgeving. Door intern en extern de brug te slaan tussen wat
adviezen zoals de kwartiermaker internationaal Kenniscentrum
er speelt en leeft en de bestaande uitvoeringsplannen van onze
Slavernijverleden (KCS) die eind 2024 heeft gegeven. Inmiddels
opgaven, kunnen we het verschil maken. Ook slaan we in deze
is er een stichting opgericht en een directeur bestuurder en een
aanpak de brug tussen het fysieke en sociale domein.
Raad van Toezicht aangesteld. Voor de verdere uitwerking van de activiteiten vindt intensief overleg plaats met Amsterdamse
Wijknetwerken
organisaties en met ministeries.
Onze dorpen en wijken zijn gebundeld in zes wijknetwerken. Elk
Wat hebben we ervoor gedaan?
netwerk bestaat uit een clustering van wijken of dorpskernen, te weten:
Wijkgericht werken In 2025 zijn we doorgegaan op het spoor van onze vijf speerpunten uit de notitie wijkgericht werken “Samen zichtbaar en
11
Jaarstukken 2025 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat hebben we ervoor gedaan?
Een wijknetwerk is een samenwerking tussen gemeente,
de woonruimteverdeling en het wijkbeheer kunnen leveren aan
partners en inwoners in de wijk. De wijknetwerken worden
de leefbaarheid.
breed samengesteld met professionele partners zoals huisarts/ POH, wijkverpleging, wijkpolitie, scholen, consultatiebureau,
De inspanningen ten behoeve van de leefbaarheid in wijken
kinderopvang, woningcorporaties, geloofsgemeenschappen,
zien we in het sociaal domein terug (zie programma Sociaal
welzijn en (school)maatschappelijk werk. Daarnaast zitten in
Domein). Binnen het sociaal beleid is een sociaal team ingericht,
het netwerk betrokken inwoners, wijkteams en partijen (bijv.
ter bevordering van de bereikbaarheid en de toegankelijkheid
een ondernemersvereniging) die de wijk goed kennen. De
van zorg en ondersteuning en met laagdrempelige informatie
samenstelling van het wijknetwerk vraagt maatwerk. Deze is niet
en advies voor inwoners. De inpsanningen ten behoeve van
in iedere wijk hetzelfde. In een wijknetwerk is er mogelijkheid
leefbaarheid en woonbeleid, zie programma Huisvesting.
verdieping te hanteren op wijk- of dorpsniveau. Middelburg Ontmoet In 2025 is in de wijk 't Zand-Stromenwijk-Rittenburg het
Het community platform Middelburg Ontmoet is in 2025 ook
wijknetwerk nauw betrokken bij de integrale wijkaanpak (analyse,
weer veelvuldig ingezet als plek waar mensen elkaar digitaal
visie, plan). Ook in andere wijken waar we de komende jaren aan
konden ontmoeten. Maar ook waar wij projecten en activiteiten
de slag gaan met de integrale wijkaanpak heeft het wijknetwerk
op plaatsten zodat mensen daarover geinformeerd werden en hun
een belangrijke rol. Een van de eerste stappen in de aanpak is
reactie op konden geven. Het platform steeg ook afgelopen jaar
om samen een sterkte en zwakte-analyse te maken van de wijk op
weer qua aantal bezoekers etc.
basis van beschikbare wijkdata. In 2025 bezochten 69.411unieke bezoekers Middelburg Ontmoet. Leefbaar, veilig en met perspectief
Zij bekeken 308.920 pagina's. Het aantal mensen dat een profiel
In de integrale wijkaanpak komen bewoners en wijkprofessionals
aanmaakte (zich ingeschreven) steeg met 2.333. Er werden 968
zelf met oplossingen voor bepaalde opgaven. Door inwoners te
nieuwsberichten geplaatst, 1.146 activiteiten werden in de agenda
faciliteren en stimuleren ontstaat er gemeenschapskracht. In deze
opgenomen en er waren 105 vrijwilligersvacatures).
wijkaanpak brengen we bewoners en wijkprofessionals samen, zodat er sterke verbindingen kunnen ontstaan. We hanteren
Participatie
daarbij de abcd-aanpak (community-building). Hierin trekken we
Burgerberaad
samen op met Woongoed en Vizita.
In 2025 organiseerde de gemeente Middelburg voor het eerst een volledig burgerberaad, over de toekomst van de oud‑
Kruisbestuiving leefbaarheid met woonbeleid en
en nieuwviering. Van de 8.000 gelote inwoners meldden 583
sociaal beleid
zich aan; uiteindelijk namen 87 deelnemers deel aan vijf
Leefbaarheid hangt onder andere samen met de woningvoorraad
bijeenkomsten. Zij formuleerden dertien adviezen, waarvan er
in een buurt of wijk. Door concentraties van kwetsbare inwoners
negen met ruime meerderheid zijn aangenomen. Vier adviezen
staat de leefbaarheid onder druk. Waar mogelijk brengen we
konden direct worden uitgevoerd; de overige vragen meer tijd
meer diversiteit aan in de woningvoorraad, bijvoorbeeld bij
en afstemming.
sloop/nieuwbouwprojecten. In de prestatieafspraken met de woningcorporaties wordt aandacht besteed aan de bijdrage die
12
Jaarstukken 2025 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat hebben we ervoor gedaan?
Deelnemers waardeerden het burgerberaad met gemiddeld
Participatie betekent dat inwoners en organisaties meeweten,
een 7,9. Zij voelden zich serieus genomen, waardeerden
meedenken, meepraten of meedoen aan plannen en activiteiten
de professionele begeleiding en gaven aan meer inzicht en
van de gemeente. Dat kan gaan over het maken van beleid,
vertrouwen in het lokale bestuur te hebben gekregen. Tegelijkertijd
het uitvoeren ervan, of over hoe de leefomgeving eruitziet en
waren de tijdsbelasting, de beperkte urgentie van het onderwerp
beter kan worden. Daarnaast hebben we ook te maken met
en een minder inspirerende startpunt aandachtspunten voor
participatie in planontwikkeling door initiatiefnemers, zoals een
de toekomst.
woningcorporatie of projectontwikkelaar. Onder de omgevingswet
Het burgerberaad werd uitgevoerd binnen een budget van
onze inwoners waarvoor ze aan de gemeente vragen om mee te
€150.000, lager dan de beschikbare €200.000. Wel blijkt dat
denken of te doen. Het beleidskader wordt begin 2026 door uw
interne uren voortaan beter moeten worden meegenomen om het
raad vastgesteld.
zijn zij verplicht om aan participatie te doen. En met initiatieven van
totale kostenbeeld volledig te maken. Handreikingen De uitkomsten laten zien dat een burgerberaad waardevolle
In 2025 is door het college de handreiking maatschappelijke
inzichten en betrokken inwoners oplevert. Daarom in 2026 aan
initiatieven vastgesteld. Maatschappelijke initiatieven zijn zeer
uw raad voorgesteld om het instrument een plek te geven in
divers en kunnen nu op verschillende momenten en op
onze participatiegereedschapskist.
verschillende manieren binnenkomen bij de gemeente. De diversiteit en onvoorspelbaarheid ervan maakt het lastig om een
Participatie - Gedeelde opgave
eenduidig proces met gelijke taken en verantwoordelijkheden en
Participatie vindt plaats bij allerlei projecten,
doorlooptijden te volgen. Met deze interne handreiking willen we
samenwerkingsvormen binnen wijken en dorpen en bij
daar handvatten voor geven.
alle onderwerpen van de toekomstige Omgevingswet. Burgerparticipatie wordt in beginsel toegepast wanneer het te
De handreiking participatie voor initatiefnemers van ruimtelijke
verwachten is dat belanghebbenden in hun belangen geraakt
plannen wordt gefintuned en in 2026 aan uw raad aangeboden.
kunnen worden naar aanleiding van beleid, plannen, projecten of programma’s. Dit is vastgelegd in onze participatie- en
Leren van de Trekdijk
inspraakverordening. In 2025 zijn de voorbereidingen gestart voor
In de zomer van 2025 verscheen het rapport "Leren van de
het in 2026 actualiseren van deze verordening.
Trekdijk". Dit was het eindproduct van het raadsonderzoek naar dit langslepende project / dossier. Het rapport maakt duidelijk
Het grote belang van participatie wordt breed in de gemeenteraad
dat participatie alleen goed kan functioneren wanneer de raad
gedeeld. Goede vormen van participatie zijn dan ook onderdeel
vooraf heldere beleidsmatige én procedurele kaders vaststelt.
van de gedeelde opgaven waarvoor college en raad zich
Die duidelijkheid vormt de basis voor een transparant proces
zien gesteld.
waarin inwoners weten waarover zij kunnen meedenken, welke ruimte zij hebben en hoe hun bijdrage wordt meegewogen in
Beleidskader participatie
de besluitvorming.
De afgelopen jaren is er veel verschenen aan documenten die te maken hebben met participatie. Denk aan memo’s
Daarbij onderstrepen de bevindingen dat participatie vraagt om
actieve informatie, de participatie- en inspraakverordening en
een duidelijke rolverdeling. Wanneer de raad kiest voor het
handreikingen. In 2025 zijn we aan de slag gegaan met het
betrekken van inwoners, vraagt dat van het college om het proces
formuleren van ons beleidskader participatie waarin we deze
zorgvuldig te organiseren en strak te regisseren, maar ook van de
documenten bundelen tot één geheel en dat het uitgangspunt
raad om verantwoordelijkheid te nemen voor de aan de voorkant
voor onze participatie gaat worden. Het biedt houvast voor de
vastgestelde kaders. Zo voorkomen we dat participatie afhankelijk
gemeentelijke organisatie én voor inwoners, en vormt een basis
wordt van politieke dynamiek of dat verwachtingen van inwoners
voor verdere ontwikkeling van participatie.
niet worden waargemaakt.
13
Jaarstukken 2025 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat hebben we ervoor gedaan?
Participatieprocessen moeten voorspelbaarder en professioneler
Regiovisie
verlopen. Dat betekent: een gezamenlijke en transparante start,
In 2024 is in ambtelijke en bestuurlijke sessies gewerkt aan
een evenwichtige groep deelnemers, heldere afspraken over het
de uitvoering van de Regiovisie van de subregio Walcheren-
verloop én een expliciete afronding waarin wordt teruggekoppeld
Schouwen-Duiveland. Er zijn afspraken gemaakt om te kijken waar
wat met de resultaten gebeurt. Door deze werkwijze structureel
gemeenten op kwetsbare bedrijfsvoeringstaken elkaar kunnen
toe te passen, versterken we niet alleen de kwaliteit van
versterken. De taken voor het uitvoeren van de actiepunten zijn
gebiedsontwikkelingen, maar ook het vertrouwen van inwoners
verdeeld tussen de gemeenten. Bij Provincie Zeeland is een
in het lokaal bestuur. Dit geldt zeker bij grotere projecten.
beroep gedaan op het budget voor een onderzoek naar de woonsituatie van internationale werknemers. Dit onderzoek is in
Evalueren
2025 gestart.
Als het gaat om het evalueren van de participatie hebben we in 2025 contact gezocht met de gemeente Terneuzen om elkaar
Gemeenschappelijke regelingen
hierbij over en weer te helpen. Het gaat dan om grotere projecten
Vanuit het VZG rapport "Afspraken over samenwerken met
waarbij een onafhankelijke evaluatie wenselijk is. We hebben de
gemeenschappelijke regelingen in Zeeland" wordt invulling
methodiek, vragenlijsten en format rapportage opgesteld. In 2026
gegeven aan de behoefte tot meer democratische controle en de
wordt de participatie met betrekking tot het azc op deze manier
aansturing van Gemeenschappelijke regelingen. Deze afspraken
door Terneuzen geëvalueerd.
zijn in 2025 herzien. De gemeente Middelburg heeft in 2025 geparticipeerd in de diverse werkgroepen die aan de slag zijn met
Dienstverlening
uitvoering van deze afspraken over GR-en. Intern is er gewerkt
In 2025 is gewerkt aan vereenvoudiging van het taalniveau van
aan een nieuwe notitie verbonden partijen die in januari 2026
brieven en webpagina’s in samenspraak met inwoners. Verder is
is vastgesteld.
er gewerkt aan verdere digitalisering van de dienstverlening en verbeterde toegankelijkheid van de gemeentelijke website.
Economische structuurversterking De gemeente Middelburg heeft in 2025 samen met andere
Het aanpassen van de ontvangsthal heeft vertraging opgelopen
Zeeuwse gemeenten, Provincie Zeeland en het bedrijfsleven
vanwege het huisvestingsvraagstuk.
opgetrokken in het versterken van de regionale economie. Vanuit het rapport ‘Elke Regio Telt’ is er in 2025 aandacht uitgegaan
Samenwerken
naar het vestigen van rijksdiensten in onze gemeente. In het kader
De samenwerking met Zeeuwse gemeenten, Provincie Zeeland en
hiervan is in november 2025 succesvol het Rijksontmoetingsplein
Waterschap Scheldestromen heeft in 2025 verder vorm gekregen.
geopend in het gebouw van Rijkswaterstaat en de Belastingdienst.
Niet alleen door bepaalde taken, zoals personeelszaken belastingen en archeologie gezamenlijk uit te voeren maar
In 2025 is ook de beweging Zeeland 2050 ingezet. Middelburg
ook door strategische dossiers samen op te pakken. Hiervoor
participeert hierin actief om voor onze gemeente relevante punten
worden onder meer de periodieke overleggen in OZO en en
in te brengen. Daarnaast werken we samen met Vlissingen en
tussen de Zeeuwse steden gebruikt. Daarnaast hebben we
Veere aan een Walcherse invulling hiervan in Walcheren 2050.
actief deelgenomen aan het proces om te komen tot het
Gelet op Zeeland 2050 zijn de overleggen met de vier Zeeuwse
perspectief Zeeland 2050 en zijn we aan de slag gegaan met
steden doorgegaan, aangevuld met Zierikzee, onder de naam
de Walcherse invulling daarvan in ‘Walcheren 2050’. Samen
Netwerkstad Zeeland. Hierin wordt onderzocht of de vijf steden
met anderen vaardigen we ook bestuurders af in regionale en
een netwerkstad kunnen vormen. Hier profileert Middelburg zich
landelijke besturen. We keken daarnaast over de grens om te
als stad van bestuur, onderwijs, cultuur en mensenrechten. In
bezien op welke terreinen samenwerking met Vlaamse gemeenten
2025 kwam ook de Ontwerpnota Ruimte ter inzage. Middelburg
mogelijkheden biedt. Dit mede in relatie tot verwerving van
heeft zich actief ingezet om in de Zeeuwse zienswijze Zeeland, en
Europese subsidies (zie bijlage Europese projecten). Afgelopen
in het bijzonder Middelburg, sterker op de kaart te krijgen.
jaar zijn er ook diverse besprekingen geweest met verbonden partijen (GR'en, stichtingen en verenigingen).
14
Jaarstukken 2025 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat hebben we ervoor gedaan?
Voor Zeeland en zeker ook voor Middelburg is de versterking van de kenniseconomie een belangrijk aandachtspunt. Gelet hierop is er gewerkt aan de visie vervolgonderwijs, welke is vastgesteld tijdens het vervolg van de decemberraad in januari 2026. Tegelijkertijd bleef de aangekondigde Wet Internationalisering in Balans (WIB) voor grote onrust zorgen bij de UCR en de HZ gelet op de mogelijke consequenties hiervan voor deze kennisinstituten. De gemeente heeft hierop samen met andere Zeeuwse partners in het vervolgonderwijs een succesvolle lobby gevoerd waardoor deze wet is aangepast. Inmiddels heeft het nieuwe kabinet meer mogelijkheden geboden om internationale studenten aan te trekken.
15
Jaarstukken 2025 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Beleidsindicatoren
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Bestuur en ondersteuning
2022
2023
2024
2025
Formatie (fte per 1.000 inwoners)
8,2
8,9
9,4
9,7
Bezetting (fte per 1.000 inwoners)
7,6
8,4
8,6
9,0
Apparaatskosten (kosten per inwoner)
€ 766
€ 879
€ 988
€ 1.085
Externe inhuur (kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen)
7,7%
9,3%
11,2%
10,5%
Overhead (% van de totale lasten excl. toevoegingen aan reserves)
6,8%
7,6%
7,7%
7,6%
Apparaatskosten
Externe inhuur
Apparaatskosten (ofwel organisatiekosten) zijn de noodzakelijke
De gemiddelde externe inhuur bij gemeenten met eenzelfde
financiële middelen voor het inzetten van personeel (salarissen),
omvang als de gemeente Middelburg is 18,8% (2024) en voor alle
organisatie-, huisvestings-, materieel-, automatiseringskosten
gemeenten is de gemiddelde externe inhuur 17,5% (2024).
e.d. voor de uitvoering van de organisatorische taken. Apparaatskosten zijn dus alle personele en materiële kosten die
Overhead
verbonden zijn aan het functioneren van de organisatie, exclusief
Alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van
griffie en bestuur.
de medewerkers in het primaire proces vormen overhead. In de tabel hieronder is aangegeven hoe deze kosten zijn opgebouwd:
Subactiviteit (bedragen x € 1.000)
Begroting 2025 na wijziging Totale lasten
Totale baten
Rekening 2025
saldo
Totale lasten
Totale baten
saldo
Leidinggevenden
1.528
0
1.528
1.655
-2
1.653
Financiën en AO/IC
2.072
-192
1.880
2.111
-193
1.918
P&O / HRM
2.721
-17
2.704
2.468
-11
2.457
Inkoop
237
0
237
220
-17
203
1.125
0
1.125
1.032
0
1.032
810
0
810
797
0
797
1.039
0
1.039
1.837
0
1.837
4.948
-9
4.939
4.498
-16
4.482
Huisvesting en Facilitaire zaken
4.208
-80
4.128
4.236
-76
4.160
DIV
1.079
0
1.079
1.122
0
1.122
52
0
52
52
0
52
19.819
-298
19.521
20.028
-315
19.713
-985
0
-985
-730
0
-730
0
-761
-761
0
-797
-797
18.834
-1.059
17.775
19.298
-1.112
18.186
Interne en externe communicatie Juridische zaken Bestuurszaken en bestuursondersteuning Informatievoorziening en automatisering (ICT)
Managementondersteuning. Totaal dekking toerekening overhead GB, GBP en investeringen1 dekking overheadvergoeding samenwerkingsverbanden2 Totaal 1
Overhead mag nog wel worden toegerekend aan grondexploitaties, investeringen en andere (subsidie)projecten. In de praktijk zal dit gebeuren door op het taakveld 0.4 onder de lasten een negatief bedrag op te nemen en dit bedrag op het betreffende taakveld met de weer als last te verantwoorden. Hierdoor wordt de exploitatie niet onnodig opgevoerd. 2 Overheadvergoeding binnen de samenwerkingsverbanden waarbij Gemeente Middelburg als gastgemeente opereert worden als baten verantwoord binnen het taakveld overhead.
16
Jaarstukken 2025 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat heeft het gekost?
Wat heeft het gekost? Bestuur en Ondersteuning
Begroting
Begroting 2025
Realisatie
Verschil 2025
2025
na wijziging
2025
(+ voordeel, -nadeel)
Lasten 0.01.0 Bestuur
3.002
3.577
3.786
-209
0.02.0 Burgerzaken
2.832
3.223
3.029
194
0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden
1.070
1.141
1.078
62
0.06.3 Parkeerbelasting Totale Lasten
25
25
62
-37
6.929
7.966
7.955
11
-1.146
-1.446
-1.405
-41
Baten 0.02.0 Burgerzaken 0.03.0 Beheer ov gebouwen en gronden
-424
-424
-394
-30
0.06.3 Parkeerbelasting
-7.897
-6.812
-6.985
173
Totale Baten
-9.467
-8.682
-8.785
103
Totaal Bestuur en Ondersteuning
-2.538
-716
-830
114
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel)
Een positief getal in de kolom afwijking lasten betekent dat er
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat
minder lasten zijn dan begroot. Een negatief bedrag in de kolom
betekent dat we alleen afwijkingen van € 50.000 of hoger
lasten geeft aan dat de lasten hoger uitvallen dan begroot. Een
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
positief getal in de kolom afwijking baten geeft aan dat er meer
afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000.
baten zijn dan begroot. Een negatief getal geeft aan dat er minder baten zijn dan begroot.
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
-116
0
N
-122
0
N
63
0
N
137
0
N
0.01.0 Bestuur Voorziening wethouderspensioenen In de najaarsbrief is een extra dotatie aan de voorziening wethouderspensioenen opgenomen vanwege de overdracht van de wethouderspensioenen aan het Algemeen Burgerlijk Pensioenfonds (ABP) per 2028. Deze berekening was gebaseerd op cijfers per 1 januari 2025. De commissie BBV is in december 2025 echter met een stellige uitspraak gekomen dat de hoogte van de voorziening gebaseerd dient te worden op de stand per 31 december 2025. Dit niveau blijkt hoger te zijn dan de eerdere berekening. Overige zaken college B&W Inzake de schorsing en rechtszaak met de voormalige gemeentesecretaris zijn juridische kosten gemaakt. Voor een verdere toelichting zie taakveld 0.04.0 Overhead, subactiviteit bestuurszaken en bestuursondersteuning. Wet open overheid Uit een brief van het ministerie van BZK (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) blijkt dat de oplevering van de Generieke Woo Voorziening (GWV) is vertraagd. Budgettechnisch was voorzien dat deze nog eind 2025 zou worden opgeleverd. 0.02.0 Burgerzaken Verkiezingen
17
Jaarstukken 2025 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
53
0
N
0
53
N
0
107
N
Overig
-4
-57
Totaal Bestuur en Ondersteuning
11
103
Bij de septembercirculaire 2025 heeft het kabinet eenmalig 60 miljoen, voor Middelburg was dit € 165.000, beschikbaar gesteld aan gemeenten voor de organisatie van de vervroegde Tweede Kamerverkiezing op 29 oktober. Deze vergoeding is aanvullend op de vergoeding die gemeenten krijgen voor de uitvoering van hun wettelijke taken bij het organiseren van verkiezingen en zijn niet geheel besteed in 2025. 0.03.0 Beheer overige gebouwen en gronden Verduurzaming panden Ter dekking van nieuwe investeringen waren in de begroting 2025 kapitaallasten opgenomen voor verduurzaming panden. Deze kapitaallasten waren niet nodig als gevolg van vertraging van de projecten. Bij de jaarlijkse analyse van de kapitaallasten zijn deze gereserveerd ter dekking van kosten ter voorbereiding van verduurzamingsprojecten. Echter is dit budget niet volledig besteed. 0.06.3 Parkeerbelasting Naheffing parkeerbelasting Bij de najaarsbrief is de begroting van de kostenplaats naheffing parkeerbelasting flink neerwaarts bijgesteld. De inkomsten van de naheffingen zijn hoger uitgevallen in het laatste kwartaal, waardoor er nu een voordeel van 53K is. In 2026 zal gemonitord worden of de bijstelling van de begroting realistisch is geweest. Baten parkeerautomaten en parkeergaragers Over 2025 zijn meer parkeerinkomsten gerealiseerd bij het buitenparkeren (51K) en de parkeergarage Kousteensedijk (110K).
Daartegenover staan minder inkomsten van de parkeergarage de Geere (54K). Het parkeren laat zich moeilijk begroten, immers de mate van het gebruik hangt af van de consument.
Overhead
Begroting 2025
Begroting 2025
Realisatie 2025
na wijziging
Verschil 2025 (+ voordeel, -nadeel)
Lasten 0.04.0 Overhead
19.794
18.833
19.296
-462
Totale Lasten
19.794
18.833
19.296
-462
-1.026
-1.059
-1.112
53
Baten 0.04.0 Overhead Totale Baten
-1.026
-1.059
-1.112
53
Totaal Overhead
18.769
17.774
18.183
-409
Afwijking Baten
Structureel J/N
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel) Omschrijving (bedragen × € 1.000) 0.04.0 Overhead
18
Afwijking Lasten
Jaarstukken 2025 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
216
0
N
59
0
N
-772
0
N
351
0
N
-255
0
N
-61
53
-462
53
Subactiviteit P&O/HRM In de begroting van 2025 is een budget opgenomen voor de knelpunten personeel, waaronder voor de vervanging kritische functies / pensionering. Dit budget is niet volledig benut en kan daardoor eenmalig vrijvallen. Subactiviteit interne en externe communicatie Door herprioritering van opdrachten en wisseling van medewerkers is er voor een periode van acht maanden minder capaciteit beschikbaar geweest voor dienstverlening. Hierdoor was de doorvertaling van de visie op dienstverlening naar activiteiten in de tweede helft van 2025 nog in volle gang. Zodoende is niet het volledige structurele budget voor de visie op dienstverlening ingezet. Subactiviteit Bestuurszaken en bestuursondersteuning Met ingang van 1 september 2025 heeft het college B&W de huidige gemeentesecretaris geschorst. De schorsing heeft uiteindelijk geleid tot een rechtszaak waar op 3 februari 2026 uitspraak is gedaan. Hieruit is gebleken dat de arbeidsovereenkomst per 1 juli 2026 wordt ontbonden. Daarnaast moet een transitievergoeding van en billijke vergoeding van worden betaald. Aanvullend hierop is een regeling getroffen met betrekking tot de aanvullende en na-wettelijke uitkering. Deze lasten zijn in 2025 in een voorziening opgenomen. Vanaf het moment van de schorsing is een interim gemeentesecretaris ingehuurd.
Tenslotte zijn er inzake dit geschil juridische kosten gemaakt, deze zijn conform de BBV verantwoord op taakveld 0.01.0 Bestuur. Subactiviteit Informatievoorziening en automatisering (ICT) De contractuele afspraken met Microsoft zijn voordeliger uitgevallen De begroting is gebaseerd op de offerte van de software-leverancier. Daarin is een infatiecorrectie opgenomen, maar deze is uiteindelijk niet gefactureerd. Subactiviteit overhead Grondbedrijf Kosten voor overhead worden binnen programma Bestuur 0.04.0 Overhead centraal geboekt. Overheadkosten mogen wel toegeschreven worden aan het grondbedrijf en investeringsprojecten. Omdat minder uren zijn toegeschreven aan deze activiteiten, zijn er ook minder overheadkosten toegerekend. Overig
Totaal Overhead
Overige baten en lasten
Begroting 2025
Begroting 2025
Realisatie 2025
na wijziging
Verschil 2025 (+ voordeel, -nadeel)
Lasten 0.08.0 Overige baten en lasten
691
-1.007
-913
-94
Totale Lasten
691
-1.007
-913
-94
Baten 0.08.0 Overige baten en lasten
0
-150
-400
250
Totale Baten
0
-150
-400
250
691
-1.157
-1.313
156
Totaal Overige baten en lasten
19
Jaarstukken 2025 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat heeft het gekost?
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel) Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
66
0
N
-144
0
N
0
250
N
Overig
-16
0
Totaal Overige baten en lasten
-94
250
0.08.0 Overige baten en lasten Onvoorziene uitgaven Voor 2025 was er een budget van € 214.000 voor onvoorziene uitgaven beschikbaar. Er is door de Raad beslist om € 148.000 hiervan in te zetten. De overblijvende € 66.000 is onbenut gebleven. Dotatie voorziening spaarverlof In de begroting is een stelpost opgenomen voor de dotatie aan de voorziening spaarverlof. Na afloop van het boekjaar is de werkelijke dotatie berekend op basis van de niet opgenomen verlofuren van de medewerkers. Hieruit is gebleken dat de dotatie werkelijk hoger was dan de opgenomen stelpost. Boekwinst verkoop panden/gronden Dit onvoorziene eenmalige voordeel is ontstaan door de verkoop van de Ravensteijnweg 1a en door verkoop van gronden in de laatste periode van 2025.
Vennootschapsbelasting
Begroting 2025
Begroting 2025
Realisatie 2025
Verschil 2025
na wijziging (+ voordeel, en - nadeel) Lasten 0.09.0 Vennootschapsbelasting
368
368
219
149
Totale lasten
368
368
219
149
Baten 0.09.0 Vennootschapsbelasting
0
0
0
0
Baten
0
0
0
0
368
368
219
149
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
149
0
N
Totaal Vennootschapsbelasting
Toelichting financiële afwijkingen (+ voordeel / - nadeel) Omschrijving (bedragen × € 1.000) 0.09.0 Vennootschapsbelasting Te betalen vennootschapsbelasting De voorlopige aangifte vennootschapsbelasting 2024 is eind 2025 opgesteld en op basis van deze aangifte is sprake van belastbare winst. Over dit bedrag is belasting verschuldigd. Echter, door de verlieslatende resultaten van de afgelopen jaren binnen de verschillende vpb-activiteiten van de gemeente, is er een verliesverrekening ontstaan. Dit betekent dat de winsten die
20
Jaarstukken 2025 / Programma's / Bestuur en ondersteuning / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
0
0
149
0
Structureel J/N
in 2024 zijn behaald, deels kunnen worden verrekend met eerdere verliezen. Dankzij deze verliescompensatie is de verwachte aanslag nu lager dan we in 2024 voorlopig hebben betaald. Overig
Totaal Vennootschapsbelasting
21
Jaarstukken 2025 / Programma's / Veiligheid
Veiligheid Inleiding
De gemeente heeft de regierol bij het ontwikkelen en uitvoeren van het veiligheidsbeleid. De gemeente Middelburg werkt samen met verschillende partners in het veiligheidsdomein zoals politie, brandweer, Veiligheidsregio en Openbaar Ministerie. Maar ook partners in het maatschappelijk domein spelen een belangrijke
Veiligheid is één van de belangrijkste aandachtsvelden van de
rol. Denk dan aan de GGD, RUD, zorg- en welzijnsorganisaties,
(lokale) overheid. We willen dat onze inwoners veilig zijn en zich
scholen en de woningbouwcorporaties. Maar het belangrijkste
veilig voelen in hun gemeente en daar prettig kunnen wonen.
zijn de inwoners en ondernemers. Inwoners en ondernemers die
Maar ook bedrijven moeten kunnen ondernemen in een veilige
zich medeverantwoordelijk voelen om een bijdrage te leveren aan
gemeente en bezoekers en toeristen moeten op een veilige manier
een veilige gemeente. Kortom, leefbaarheid en veiligheid is een
kunnen recreëren en ontspannen.
verantwoordelijkheid van ons allemaal.
Beleidskader
– Integraal Veiligheidsbeleid Walcheren 2023-2026 ,
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
– Prostitutiebeleid (beleidsnota) (2000)
versie Middelburg – Prostitutiebeleid (beleidsregels) (2000)
22
Jaarstukken 2025 / Programma's / Veiligheid / Wat wilden we bereiken?
– Beleidslijn Bibob gemeente Middelburg 2023
veiligheid in en rond het huis en in de buurt, anderzijds in het
– Regionaal Zeeuws Crisisplan (2022-2025)
grotere verband van stad en regio. Er is uitvoering gegeven aan de
– Victoriabeleid gemeente Middelburg (2000)
activiteiten die onderdeel zijn van het uitvoeringsprogramma 2025
– Beleidsregel Victoriabeleid (2017)
van het IVB Walcheren 2023-2026.
– Beleidsregel Wet maatregelen bestrijding voetbalvandalisme en ernstige overlast (Wet MBVEO) (2013) – Beleidsregel Wet Aanpak Woonoverlast (2018)
Doelstellingen 1.
– Beleidsregel Veiligheid bij evenementen (2017) – Nota omgaan met conventionele explosieven (2011)
van ondermijning. 2.
– Damocles - Bestuurlijke handhaving van artikel 13b
dat de gemeente ondermijnende activiteiten faciliteert
– Regionaal Beleidsplan Politie Zeeland West-Brabant 2023-2026
en waardoor barrières worden opgeworpen tegen ondermijnende criminaliteit. 3.
Tegengaan van jeugdcriminaliteit.
4.
Bewustwording creëren en handvatten bieden in het tegengaan van digitale criminaliteit.
Maatschappelijk effect De Middelburgers en de bezoekers van Middelburg moeten zich
Versterken van de weerbaarheid en integriteit van de gemeente Middelburg waardoor wordt voorkomen
Opiumwet (2024)
Wat wilden we bereiken?
De basis op orde voor wat betreft een datagedreven aanpak
5.
veilig voelen en moeten veilig zijn. Dan gaat het enerzijds om
Beter voorbereid zijn op de risico's die samenhangen met de energietransitie.
Wat hebben we bereikt? Prestatie
Status
Uitvoeringsprogramma van het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 Opstellen van een uitvoeringsplan Integraal Veiligheidsbeleid 2025
volgens plan
De aanpak van ondermijning Werken met een Lokaal Informatieoverleg op Ondermijning
gedeeltelijk volgens plan
Bekendheid vergroten over de verschillende signalen van ondermijning en waar dit kan worden gemeld (interne meldpunt)
gedeeltelijk volgens plan
Het coördineren van ondermijningscasuïstiek of een bijdrage leveren aan casuïstiek
volgens plan
Organiseren en coördineren van minimaal 5 integrale (verkeers)controles
volgens plan
Uitdagingen op het snijvlak van zorg en veiligheid Eén of meerdere pilots in Zeeland uitvoeren voor een adequate afhandeling van meldingen personen met zorgelijk gedrag
volgens plan
Implementatie van de doorbraakmethodiek in Middelburg
volgens plan
Uitvoeren van een fenomeenanalyse naar radicalisering en extremisme in Zeeland
volgens plan
Uitdagingen op het gebied van jeugd en veiligheid Uitvoeren en verstevigen van de Persoonsgerichte Aanpak voor risicojongeren
gedeeltelijk volgens plan
Ontwikkeling van en uitvoering geven aan een intensieve wijkaanpak
niet volgens plan
Ontwikkelen van een monitor met actuele situatie en ontwikkelingen
niet volgens plan
Digitale veiligheid en de aanpak van cybercriminaliteit
23
Jaarstukken 2025 / Programma's / Veiligheid / Wat hebben we bereikt?
Prestatie
Status
Uitvoeren bewustwordingscampagnes gericht op kwetsbare groepen in de samenleving
volgens plan
Initiatief tot en deelname aan een bovenlokale samenwerking om bij te dragen aan het tegengaan van cybercriminaliteit in Zeeland en West-Brabant
volgens plan
Veiligheid in relatie tot de energietransitie Bijvend agenderen van dit thema binnen de gemeentelijke organisatie
volgens plan
Deelnemen aan de Zeeuwse werkgroep batterijen en hiermee het formuleren van beleid waarbij de veiligheid een belangrijk onderdeel is
volgens plan
De nieuwe risico’s vanuit de energietransitie borgen in ruimtelijke plannen, vergunningen, toezicht en toekomstig beleid
gedeeltelijk volgens plan
Veiligheid op en rond evenementen Verbetering inhoud en proces rondom veiligheidsplannen bij evenementen
gedeeltelijk volgens plan
Investeren in een voorbereiding op de jaarwisseling gericht op een duurzaam veilig en rustig verloop daarvan
volgens plan
Doelstelling 1: De basis op orde voor wat betreft een
van de gedragscode voor politieke ambtsdragers en er heeft
datagedreven aanpak van ondermijning.
een bijeenkomst plaatsgevonden met de raad waar over de
De ambities in het IVB 2023-2026 voor wat betreft de aanpak
risico's van ondermijning is gesproken. In 2025 is de gemeente
van ondermijning betreffen het komen tot een Zeeuwse aanpak en
opnieuw gestart met het afleggen van de ambtseed of - belofte
het uitvoeren van een professionaliseringsslag. In 2025 heeft
voor nieuwe medewerkers. Deze ceremonie is aangekleed
de gemeente de laatste voorbereidingen getroffen voor de
met een informatiebijeenkomst over de gedragscode voor
implementatie van het Gemeentelijk Signalen Overleg (GSO). Er is
ambtenaren, integriteit, risico's op ondermijning en de Zeeuwse
een DPIA uitgevoerd en een privacy protocol opgesteld. Dit jaar
norm weerbare overheid.
zijn we gestart met een infocel voor de aanpak van ondermijning. Een collega vanuit onze organisatie vertegenwoordigt de Zeeuwse
Doelstelling 3: Tegengaan van jeugdcriminaliteit
gemeenten in deze infocel. De infocel helpt enorm bij het krijgen
Met hulp van subsidie van het ministerie van Justitie en Veiligheid
van een informatiepositie, wat inhoudt het verzamelen, delen
hebben we flink kunnen investeren in het tegengaan en voorkomen
en opwaarderen van signalen tot concrete informatie. Dit jaar
van jeugdcriminaliteit. Onder de paraplu 'Preventie met Gezag'
hebben we uitvoering gegeven aan een publiekscampagne om
wordt samen met de partners op Walcheren, vanuit overheid,
meer signalen van ondermijning op te halen met name voor het
zorg, welzijn, onderwijs en het strafrechtketen, gewerkt aan
handelen en opslaan van vuurwerk. We werken hierbij samen
verschillende interventies om jongeren voor de criminaliteit te
met Meld Misdaad Anoniem. Dit heeft in 2025 een dubbel aantal
behoeden. Het is belangrijk dat de interventies zoals deze
meldingen ten opzichte van 2024 opgeleverd.
nu worden ontwikkeld en uitgevoerd ook na afloop van het programma Preventie met Gezag eind 2027 behouden blijven
Doelstelling 2: Versterken van de weerbaarheid en
en in het jeugd en veiligheidsbeleid worden geborgd.
integriteit van de gemeente Middelburg waardoor wordt voorkomen dat de gemeente ondermijnende activiteiten
Doelstelling 4: Bewustwording creëren en handvaten
faciliteert en waardoor barrières worden opgeworpen
bieden in het tegengaan van digitale criminaliteit
tegen ondermijnende criminaliteit.
In 2025 hebben we het nodige bijgedragen aan het vergroten
In 2025 hebben we opnieuw geïnvesteerd in bewustwording
van de digitale weerbaarheid van zowel de eigen organisatie
van bestuur en medewerkers als het gaat om integriteit en het
als die van kwetsbare groepen in de gemeente. De gemeente
vergroten van de weerbaarheid tegen de risico's op ondermijning.
maakt onderdeel uit van de samenwerking op dit thema binnen
De gemeenteraad is zelf aan de slag gegaan met de actualisatie
de eenheid Zeeland West-Brabant onder de naam CyberConnect
24
Jaarstukken 2025 / Programma's / Veiligheid / Wat hebben we ervoor gedaan?
en levert daar een actieve bijdrage aan. In het magazine
Vanuit de versterking van de informatiepositie is in 2025 verder
CyberConnect wordt dit toegelicht.
gewerkt aan het opzetten van het gemeentelijk signalenoverleg (GSO), voorheen lokaal informatieoverleg (LKO). Een GSO helpt
Doelstelling 5: Beter voorbereid zijn op de risico's die
gemeenten om van een signaal van mogelijke ondermijning tot een
samenhangen met de energietransitie.
(integrale) aanpak te komen. Het was de bedoeling om in 2025
In 2025 heeft veiligheid rond energietransitie de nodige aandacht
te starten met het GSO. Het grootste gedeelte wat hiervoor moet
gekregen binnen de gemeente. Er is een Zeeuws beleidskader
worden geregeld is klaar. Dit is nog niet het geval met betrekking
grootschalige batterijsystemen ontwikkeld. Gemeente Middelburg
tot de privacy, wat meer tijd kost dan verwacht. Wel zitten we hier
maakt deel uit van de werkgroep die daarvoor heeft
in de afrondende fase en de verwachting is dat in het eerste of
zorggedragen. Het beleidskader wordt naar verwachting in
tweede kwartaal van 2026 kan worden gestart het GSO. Verder
2026 vastgesteld.
is in 2025 is het informatiebeeld van bedrijventerrein Arnestein
Wat hebben we ervoor gedaan?
opgeleverd. Een informatiebeeld wordt volgens een bepaald werkproces en op datagedreven wijze opgesteld. Het helpt bij het in kaart brengen van een bedrijventerrein en het opwerken
Ondermijning
van (mogelijke) ondermijningssignalen. Naar aanleiding van het
De aanpak van ondermijning
informatiebeeld Arnestein zijn en worden diverse (integrale)
Bij het meldpunt signalen ondermijning zijn in 2025 bijna 25
controles uitgevoerd.
meldingen binnengekomen. Het betrof diverse soorten meldingen, waaronder mogelijk hennepkwekerijen, onverklaarbaar vermogen,
In 2025 zijn zeven integrale controles en twee integrale
verkoop van illegale sigaretten, uitkeringsfraude, mogelijke
verkeerscontroles georganiseerd. Hierbij is onder andere een
mensenhandel (vaak arbeidsuitbuiting of seksuele uitbuiting)
partij illegale drank aangetroffen, zijn meerdere overtredingen
en mogelijke zorgfraude. Deze meldingen zijn beoordeeld en
op gebied van milieuwetgeving geconstateerd en is voor een
waar nodig en mogelijk mono of integraal opgepakt door de
flink bedrag aan openstaande belastingschuld geïnd. Ook is
betrokken partners. Vanwege capaciteitsgebrek konden niet alle
in één geval zorg ingeschakeld voor een persoon die onder
signalen worden opgepakt. Ditzelfde geldt voor het creëren van
slechte omstandigheden in een bedrijfsunit verbleef. Verder
bewustwording op het gebied van signalen van ondermijning bij
is deelgenomen aan twee integrale ondermijningscasussen.
de verschillende gemeentelijke afdeling en bij externe partners.
Tevens is de Infocel Zeeland één keer in de twee
Daarom is in 2025 extra capaciteit hiervoor aangevraagd
weken een dagdeel bij elkaar geweest om voor integrale
en gekregen waardoor in 2026 een nieuwe medewerker
ondermijningscasussen een zogeheten intelligencebeeld te
ondermijning kan starten.
maken en interventiemogelijkheden op te stellen. We hebben capaciteit beschikbaar gesteld voor de gemeentelijk
Naast de hierboven genoemde meldingen zijn in 2025 71
vertegenwoordiger in deze Infocel. In 2025 heeft een evaluatie van
Meld Misdaad Anoniem (MMA) meldingen ontvangen. Meer
de Infocel plaatsgevonden en de conclusie is dat de ervaringen
dan een verdubbeling ten opzicht van 2024 (toen 33).
in het eerste jaar overwegend positief zijn. Wel zijn er een aantal
Het ging onder andere om meldingen over opslag van
verbeter- en aandachtspunten.
lachgas, drugshandel, gedwongen prostitutie, huiselijk geweld, woonfraude, uitkeringsfraude, onverklaarbaar vermogen en bezit/
Eind 2024 is het geactualiseerd Damoclesbeleid (mogelijkheid tot
opslag van illegaal vuurwerk. Zeker bij de meldingen over het
sluiten van panden na aantreffen drugs) door de burgemeester
bezit en opslag van illegaal vuurwerk was een flinke stijging te
vastgesteld. Op grond hiervan en op grond van andere openbare
zien. Dit had vermoedelijk te maken met de campagne die de
orde bevoegdheden van de burgemeester zijn, mede door de inzet
Walcherse gemeenten samen met Meld Misdaad Anoniem in het
van een jurist hierop, meerdere panden gesloten, waarschuwingen
laatste kwartaal hebben gehouden om het melden van de opslag
gegeven en lasten onder dwangsom opgelegd en geïnd.
illegaal vuurwerk te bevorderen. De aandachtsfunctionaris mensenhandel heeft in 2025 weer diverse meldingen ontvangen en opgepakt. Dit betrof onder
25
Jaarstukken 2025 / Programma's / Veiligheid / Wat hebben we ervoor gedaan?
andere meldingen van arbeidsuitbuiting, illegale prostitutie en een
duidelijke richting en adequate aanpak van diverse thema’s binnen
schijnhuwelijk. Ook heeft de aandachtsfunctionaris deelgenomen
zorg en veiligheid.
aan het Zeeuws overleg voor aandachtsfunctionarissen mensenhandel dat één keer per maand plaatsvindt. Tevens
Geweld tegen vrouwen heeft in 2025 landelijk veel aandacht
hebben diverse medewerkers binnen de gemeente Middelburg
ontvangen en blijkt een hardnekkig maatschappelijk probleem
deelgenomen aan een training voor het herkennen van signalen
wat in Middelburg aanvullende aandacht heeft gekregen. De
van mensenhandel.
veiligheid van vrouwen op straat in de gemeente Middelburg, huiselijk geweld, femicide zijn thema’s met blijvende urgentie. Het
Zeeuwse norm weerbare overheid
afgelopen jaar zijn er diverse activiteiten georganiseerd om de
In 2025 hebben de Zeeuwse overheden de voorbereidingen
aandacht en bewustwording te vergroten. We waren en blijven
getroffen om te komen tot een geactualiseerde en betere versie
de aanjager om op het gebied van preventie, vroeg signalering
van de Zeeuwse norm weerbare overheid. De norm is aangevuld
en passende interventies het verschil te kunnen maken om het
en op een aantal punten concreter gemaakt. Dit wordt de Zeeuwse
geweld tegen vrouwen een halt toe te roepen
norm 2.0. Bedoeling is om deze nieuwe norm begin 2026 te laten vaststellen en op 4 maart, de Zeeuwse dag van de weerbaarheid,
Er is daarnaast meer beeld ontstaan en een gerichtere aanpak
te laten ondertekenen. De Zeeuwse norm helpt de gemeenten,
ingezet voor de groeiende groep inwoners met een diversiteit
provincie en waterschap om de risico's op ondermijning en
aan problemen in Middelburg. Zowel op het gebied van mentale
criminele uitbuiting van de (lokale) overheid tegen te gaan.
gezondheid, woonoverlast, en dakloosheid. Om in Middelburg escalaties en overlast van deze inwoners met onbegrepen gedrag
Zorg en veiligheid
te voorkomen en passende hulp in te zetten zijn er twee
Radicalisering
gespeciliseerde zorgprofessionals (‘wijk-GGD’ers) gestart, is de
In 2025 is de aandacht voor radicalisering en extremisme
pilot van het regionaal interventie team (RIT) gecontinueerd en is de
op mondiaal en nationaal niveau onmiskenbaar aanwezig.
‘doorbraakmethodiek’ bij complexe casuïstiek geïmplementeerd
Aanslagen aan de andere kant van de wereld lieten een directe
en in de praktijk tot uitvoering gebracht. Het project ‘Skaeve Huse’
impact zien om lokale inwoners van Middelburg. In 2025
is verder ontwikkeld op Walcheren en bevindt zich in de laatste fase
is namens de Walcherse gemeenten, deelgenomen aan het
van realisatie. Met ‘Skaeve Huse’ wordt voorzien in woonruimte
overleg met betrekking tot radicalisering vanuit het Zorg en
voor inwoners die zich niet kunnen aanpassen in een reguliere
Veiligheidshuis Zeeland. Om lokaal het zicht op de problematiek te
woning en omgeving. Met de woningbouwcorporaties en de politie
verscherpen zijn er de professionals diverse trainingen verzorgd
is de samenwerking gecontinueerd om woonoverlast in de keten