26-083 Bijlage 2. Jaarverantwoording Zeeuws Archief 2025 - defintief
Tekst van het document
November 2025 is begonnen met het digitaliseren van de ingekomen stukken van de Staten van Zeeland. Eind december zijn er 228 inventarisnummers gescand. De 95.762 scans zijn online zichtbaar via de website. • Charters Godshuizen Middelburg 1343-1574. Eind december 2025 gestart en gescand 597 inventarisnummers gescand. De 1.810 scans zijn online zichtbaar via de website. PIED Het Zeeuws Archief heeft in 2025, met steun van het Programma Indisch Erfgoed Digitaal (PIED), belangrijke historische bronnen over de IndischMolukse gemeenschap in Zeeland gedigitaliseerd. Een 24
groot deel van de bijbehorende inventarisnummers is inmiddels zorgvuldig getranscribeerd. Voor inventarisnummers met AVG-gevoelige informatie is daarnaast een pseudonimiseringsslag uitgevoerd met behulp van een intern ontwikkelde anonimiseringstool. Deze bewerkingen zijn steekproefsgewijs gecontroleerd voordat de scans in MAIS-Flexis zijn klaargezet. De afgeronde en publiceerbare inventarisnummers zijn beschikbaar gesteld zodat ze door OnsLand.nl kunnen worden opgehaald en verder ontsloten. Om de toegankelijkheid van de bronnen verder te vergroten, is in september 2025 gestart met het omzetten van de gepubliceerde scans naar Linked Open Data. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd door medewerkers van het Zeeuws Archief. LOD Het Zeeuws Archief is als bronhouder verantwoordelijk voor het beheren en beschikbaar stellen van digitaal erfgoed. Vanuit deze rol zorgt het archief ervoor dat erfgoedinformatie op een betekenisvolle manier met elkaar kan worden verbonden, onder andere door het gebruik van gemeenschappelijke terminologiebronnen. Om deze verbindingen verder te versterken, streeft het Zeeuws Archief ernaar zijn erfgoedinformatie volgens de principes van Linked Open Data (LOD) beschikbaar te stellen. Hiermee kunnen dienstverleners erfgoedinformatie combineren en innovatieve toepassingen ontwikkelen voor hun eindgebruikers.
Deze uitgangspunten sluiten aan bij de kaders van de Digitaal Erfgoed Referentie Architectuur (DERA). Nadere toegangen van het Zeeuws Archief worden reeds als open data aangeboden via MAIS(M)DWS op de website van het Zeeuws Archief. Omdat op dit moment de functionaliteit niet volledig aansluit bij de behoeften van het Zeeuws archief, zijn we in september 2025 gestart met een pilot waarin zelfstandig Linked Open Data wordt gemaakt van een collectie. De collectie wordt m.b.v. een uitvoerdefinitie geëxporteerd uit MAIS-Flexis. Daarnaast wordt gewerkt aan het beschikbaar maken van de bijbehorende afbeeldingen via IIIF. Er is een datamodel ontwikkeld dat aansluit bij de archiefeenheidssoorten die vanuit MAIS-Flexis worden geëxporteerd. Daarbij is gekozen voor het gebruik van het RICOmodel, zodat de hiërarchische structuur van het archief zo veel mogelijk behouden blijft. Het doel is om medewerkers van het Zeeuws Archief zelf in staat te stellen Linked Open Data te creëren en uit te leveren. Beeld en Geluid Het digitaliseren van foto’s, dia’s, prenten en tekeningen wordt al jaren intern uitgevoerd, onder andere met inzet van vrijwilligers. Uit de navolgende archieven en collecties is beeldmateriaal gescand: • Verzameling Beeld en Geluid • Glasfabriek Sas van Gent • Fotoarchief Joop van Houdt (Schouwen-Duiveland) • Fotoarchief J.F.
Dellaert (Vlissingen) • Fotoarchief Yara Sluiskil (zakelijke dienstverlening) Toegankelijk gemaakt en via de website gepubliceerd: drie videocollecties (totaal 292 filmpjes) van hobbyfilmers Co Smit, Ada Prince en George Dobbelaar. Ze laten vooral zien hoeveel er in de recente geschiedenis is veranderd.
25
De online beeldbank van het Zeeuws Archief telde aan het eind van dit verslagjaar 306.626 afbeeldingen. Een bescheiden groei van ruim 3.000. Er is verder gewerkt aan het redigeren van de metadata van het fotoarchief van persfotograaf Marijke Folkertsma en het beschrijven van het Fotoarchief van Delta-Phot, een bedrijf dat in de jaren 1978-2000 luchtfoto’s maakte van de diverse locaties in de provincie Zeeland. Functioneel beheer MAIS-Flexis en MAIS-(M)DWS Het collectiebeheersysteem MAIS-Flexis van leverancier DE REE is het centrale systeem voor beheer en beschikbaarstelling van alle archieven en collecties. In 2025 werden diverse databestanden geconverteerd en opgenomen in het collectiebeheersysteem, zoals persoonsgegevens, beeldcollecties en bouwvergunningen. De functioneel applicatiebeheerders ondersteunen de gebruikers van MAIS-Flexis binnen de organisatie van het Zeeuws Archief. Gedurende het jaar is aanvullend extra ondersteuning gegeven aan het onderzoeken naar de mogelijkheden om data in MAIS-Flexis te exporteren voor het project Linked Open Data PIED. (Zie voor details tekst hierboven). Met de releases van de applicatie die DE REE elk kwartaal oplevert, wordt steeds meer functionaliteit overgezet naar de webapplicatie en uit de desktopapplicatie verwijderd. Dit vereist de nodige omschakeling van zowel de functioneel beheerders als de gebruikers.
Over het algemeen worden de vernieuwingen ervaren als een verbeteringen. In de eerste helft van 2026 zal deze uitfasering worden afgerond. Per 1 november is het team van functioneel beheerders uitgebreid met een bezetting van 12 uur in de persoon van de digitale informatiebeheerder die ook werkzaam is voor het e-team. In november heeft een consultant van DE REE een basiscursus beschrijven voor informatiebeheerders gegeven op locatie en er waren sessies met de medewerkers van het infocentrum en de functioneel applicatiebeheerders. De medewerkers van het e-team volgden een introductie MAIS-Flexis en voor een grote groep medewerkers is uitleg gegeven over Linked Open Data en de mogelijkheden van MAIS-Flexis om data hiervoor geschikt te maken. Zakelijke dienstverlening Behoudswerkzaamheden gemeente Kapelle Advies en ondersteuning aan streekarchief Goeree-Overflakkee bij uitvoering metamorfozeproject Diverse kleine werkzaamheden voor derden
Opbrengst 2025: € 5.000,Opbrengst 2025: € 5.988,-
Opbrengst 2025: € 783,91,-
26
Wat heeft dit gekost?
Programma informatie en kennis Totale lasten Totale baten Saldo
Realisatie 2025 2.225.216 -11.772 2.213.444
2e wijziging Begroting 2025 2.343.754 -20.540 2.323.214
Realisatie 2024 1.913.073 -11.041 1.902.032
Realisatie 2025
2e wijziging Begroting 2025
Realisatie 2024
1.394.562
1.449.575
1.356.202
243.005 137.547 12.250 437.852 0 0 830.654
249.605 151.247 12.609 480.718 0 0 894.179
54.408 132.358 65.563 182.641 120.552 1.350 556.871
-11.772 -11.772
-20.540 -20.540
-11.041 -11.041
2.213.444
2.323.214
1.902.032
Specificatie programma I&K
Salarislasten programma informatie en kennis Materiële lasten programma informatie en kennis - relatiebeheer, inspectie en acquisitie - primair toegankelijk maken - nader toegankelijk maken - digitalisering - DVO's fysiek archief - zakelijke dienstverlening
Baten programma informatie en kennis - zakelijke dienstverlening
Saldo
27
Programma Publieksbereik Wat was het doel? Het Zeeuws Archief is een trefpunt voor belangstellenden in de Zeeuwse historie. Het is een gastvrij kenniscentrum waar de geschiedenis van Zeeland professioneel en op uiteenlopende manieren zowel fysiek als digitaal wordt aangeboden. Om een zo breed mogelijk publiek te bereiken organiseert het Zeeuws Archief een samenhangend programma van dienstverlening, digitalisering, communicatie, educatie en presentatie. Hierbij staat de vraag van de gebruiker zoveel mogelijk centraal en zoeken we nadrukkelijk de samenwerking met partners binnen en buiten de provincie Zeeland. Het programma bestaat op hoofdlijnen uit: • Dienstverlening via de studiezalen en digitale kanalen; • Laagdrempelige online en offline toegang tot de collectie via de website en goede contextuele informatie; • Een aanbod van educatieve activiteiten en cursussen; • Een divers aanbod van publieksactiviteiten zoals een open dag, lezingen, workshops en rondleidingen; • Promotie van de organisatie, onze expertise en de collectie; • Samenwerking met andere erfgoed- en cultuurinstellingen waarbij de collectie beschikbaar wordt gesteld.
Wat hebben we ervoor gedaan? Infocentrum Via de studiezalen in Middelburg, Zierikzee en Terneuzen zijn fysieke stukken ter inzage gegeven en werden vragen beantwoord van het publiek. Medewerkers van de gemeenten Middelburg, Veere, Kapelle, Terneuzen, Vlissingen, Schouwen-Duiveland en van de provincie Zeeland en Waterschap Scheldestromen konden er terecht voor vragen over archieven en het scannen van documenten. De studiezaal in Zierikzee was geopend op dinsdag, woensdag, donderdagavond en vrijdag. De studiezaal in Middelburg was geopend van woensdag tot en met vrijdag. De studiezaal in Terneuzen was alleen op afspraak te bezoeken. In 2025 is een aantal keer het verzoek binnengekomen voor inzage stukken van het Waterschap Scheldestromen Zeeuws Vlaanderen. In de studiezaal in Middelburg zijn regelmatig stukken uit de archieven van de gemeente Terneuzen aangevraagd. In 2025 hebben we 11 archiefstukken, zowel afbeeldingen als geschreven stukken, in bruikleen gegeven aan vier musea. Er zijn 1399 inventarisnummers gescand vanuit aanvragen de archiefbank (digitalisering op verzoek) en er zijn 2768 vragen beantwoord die het publiek via e-mail heeft gesteld.
28
Dienstverlening via studiezaal Middelburg Openingsuren Aantal bezoeken Aantal (verschillende) bezoekers Aantal aangevraagde bouwvergunningen Totaal aantal aanvragen studiezaal aanvragen uit archieven Waterschap U102 aantal aanvragen gemeentearchief Kapelle aantal aanvragen gemeentearchief Veere aantal aanvragen gemeentearchief Middelburg aantal aanvragen archief Provincie Zeeland aantal aanvragen gemeentearchief Vlissingen Aantal verstrekte schriftelijke inlichtingen (infomail, inzage) Aantal fysieke uitleningen aan Veere aantal uitleningen Veere digitaal Aantal fysieke uitleningen aan Middelburg aantal uitleningen Middelburg digitaal (gescand door medewerker) aantal uitleningen Middelburg digitaal (uit Preservica) aantal digitale uitleningen Kapelle aantal digitale uitleningen Vlissingen aantal digitale uitleningen Terneuzen aantal digitale uitleningen Provincie aantal digitale uitleningen Waterschap aantal aanvragen voor bruiklenen totaal aantal bruiklenen (inventarisnummers) aantal aangevraagde inv.nrs voor scannen op verzoek Aantal afgehandelde bestellingen digitale reproducties (aanvraag in studiezaal) Aantal geleverde digitale reproducties (aanvraag in studiezaal) WhatsApp Inzage beperkt openbaar archief, totaal aantal aanvragen; waarvan: - Rijkscollectie - gemeente Veere - gemeente Vlissingen - Provincie Zeeland - gemeente Terneuzen inzage beperkt openbaar archief,
aantal aangevraagde inv.nrs.
2025 1.015 1.531 868 425 5.050 172 116 366 246 1.493 578 2.047 0 124 0 386 437 22 14 36 69 27 4 11 1.176
2024 1.049 1.684 852 377 6.541 327 162 350 510 1.523 539 1.997 52 197 0 100 1.314 9 11 58 54 1 4 35 1.332
15 34 67 33 16 0 12 3 2 64
9 13 50 25 2 3 8 6 6 85
29
Dienstverlening studiezaal Terneuzen Aantal bezoeken Aantal unieke bezoekers Gemiddeld aantal bezoeken per persoon Aantal aanvragen uit archief Waterschap Zeeuws-Vlaanderen Aantal aanvragen uit gemeentearchief Terneuzen (in studiezaal Middelburg) Archiefbankaanvragen
2025 6 6 1 20
2024 5 4 1 5
504 70
237 23
Dienstverlening studiezaal Zierikzee Openingsuren Aantal bezoeken - Waarvan vrijwilligers - Aantal unieke bezoeken - Aantal unieke bezoekers Aantal aangevraagde bouwvergunningen Totaal aantal aanvragen studiezaal Aantal verstrekte schriftelijke inlichtingen (mail en inzage) Aantal afhandelingen informatieverzoeken van gemeente SchouwenDuiveland* Aantal aangevraagde inventarisnummers voor scannen op verzoek Aantal aanvragen inzage beperkt openbaar archief Aantal aangevraagde inventarisnummers inzage beperkt openbaar archief
2025 1.112 547 53 494 244 684 1.028 721
2024 1.120 513
385 153 2 2
470 160 0 0
225 1.157 742 624
*In Zierikzee wordt één telling gedaan voor alle informatieverzoeken van de gemeente: bouwdossiers, overgebrachte akten burgerlijke stand voor burgerzaken, inzage dossiers in de studiezaal en leveren scans. Relatiebeheer Schouwen-Duiveland en Vlissingen Relatiebeheer Schouwen-Duiveland De studiezaal van Zierikzee is bezocht door onderzoekers, auteurs, makelaars en ambtenaren van de gemeente Schouwen-Duiveland. Via e-mail zijn vele vragen beantwoord. De bibliotheek, die in 2024 voor een groot deel naar de studiezaal verhuisde, wordt nu goed geraadpleegd door de betere toegankelijkheid. Met de gemeente Schouwen-Duiveland is samengewerkt voor onder meer de Open Monumentendag. Het Zeeuws Archief presenteerde zich tijdens de avond voor nieuwe inwoners zodat men kennis kon maken met de diensten van het archief. Dit jaar zijn er lezingen en cursussen gegeven, kregen leerlingen van verschillende basisscholen een rondleiding door het depot, gaven de rederijkers Zierikzee acht keer een optreden over de brikettenfabriek die honderd jaar geleden voor groot ongemak zorgde in de binnenstad van Zierikzee. Met de verschillende musea op het eiland is samengewerkt. In het Stadhuismuseum is bijvoorbeeld in het archiefkabinet een expositie ingericht over de vrijmetselarij in Zierikzee. Deze vereniging vierde in 2025 het 225-jarig bestaan.
30
De documentaire Helden van Burghsluis ging bij het festival Film by the Sea in première en is later uitgezonden op Omroep Zeeland. In de documentaire wordt aandacht besteed aan de familie Van der Klooster. Deze familie bemande gedurende tachtig jaar de reddingsboot in Burghsluis. Daarnaast was op televisie aandacht voor een oeroude traditie op Schouwen, de strao. Het Zeeuws Archief leverde een bijdrage via kennis over relevante archieven. Vlissingen Er zijn inhoudelijke bijdragen geleverd voor toespraken van de burgemeester van de gemeente Vlissingen voor de nieuwjaarsreceptie en dodenherdenking (4 mei). Diverse vragen van het publiek, gemeente, onderzoekers en organisaties die betrekking hadden op het archief van Vlissingen zijn beantwoord. Er is advies uitgebracht aan de commissie ‘straatnaamgeving’ over scheepsnaam ‘Slamat’ en Rivier De Eede. Er is (vervolg)onderzoek gedaan ten behoeve van de begraafplaats Vredehoflaan en de Tijdlijn aan de Boulevard De Ruyter. In het MuZEEum is een lezing gegeven over de Tijdlijn Vlissingen (1 februari 2025). Aan de onderzoeksproject Lokaal Bestuur ‘tussen burger en bezetter’ is ondersteuning verleend.
Educatie Onderwijs Het Zeeuws Archief was in het schooljaar 2024-2025 en 2025-2026 opgenomen in het vrije POaanbod van Cultuurpunt Walcheren en in het aanbod van KCE Oosterschelderegio (de Bevelanden, Schouwen-Duiveland en Tholen-Sint Philipsland) met programma’s rondom het Zeeuwse slavernijverleden en de Tweede Wereldoorlog. De programma’s bestaan uit een gastles op school en een bezoekles in het Zeeuws Archief (Middelburg). Op de locatie Zierikzee kregen leerlingen van een aantal basisscholen op Schouwen-Duiveland een rondleiding in het kader van een activiteit van de kinderburgemeester van de gemeente SchouwenDuiveland. Aan de activiteiten namen 237 leerlingen en 18 leerkrachten/begeleiders deel. Voor verschillende VO-scholen werden activiteiten georganiseerd, zo was het Zeeuws Archief halteplaats voor ‘Wereldreis door Middelburg’. Diverse leerlingen gebruikten Zeeuwse bronnen voor hun profielwerkstuk. (Aantal deelnemers: 101 VO-leerlingen en 8 VO-docenten) Het Zeeuws Archief nam voor het eerst deel aan het randprogramma van de Zeeuwse regiofinale van de FIRST LEGO League Challenge, een wereldwijde robotwedstrijd die jongeren tussen de 9 en 15 jaar inspireert om techniek en technologie te verkennen.
Binnen het thema ‘Archeologie’ bood het Zeeuws Archief in het Scalda te Vlissingen een activiteit aan rondom historisch onderzoek en de daarvoor benodigde vaardigheden: oud schrift lezen en kennis van de geschiedenis van de provincie Zeeland. (Aantal deelnemers: ca. 90 leerlingen en ca. 12 begeleiders.) Voor PABO-studenten werden drie workshops ‘Kaarten als betrouwbare bron’ verzorgd. Deze workshops waren gericht op het belang van omgevingsonderwijs en het stimuleren van het creatieve gebruik van archiefbronnen. (Aantal deelnemers: 90 HBO-studenten en 2 HBO-docenten.) Met een vertegenwoordiger van Scalda is gesproken over educatieve mogelijkheden in het kader van burgerschap in de bovenbouw van het VMBO. Cursussen In het kader van deskundigheidsbevordering van gebruikers van archieven organiseerde het Zeeuws Archief in samenwerking met de Zeeuwse Volksuniversiteit negen cursussen: Paleografie voor gevorderden en beginners, Zoeken in de kadasterarchieven, De stadhuiscollecties van Veere en Middelburg, Digitaal zoeken naar voorouders, Kijkje achter de schermen – de archiefdepots, Onderduiken in de archieven en archeologie van de Slag om de Schelde en Zoeken in de archieven van de Middelburgse Commercie Compagnie. De conservator van de stadhuiscollecties Middelburg en Veere verzorgde voor stadsgidsen van Via-Tours de cursus Objecten uit de verzamelingen van 31
Middelburg als historische bron en voor BABS’en uit Zeeland een lezing over trouwen in Zeeland. Aantal deelnemers: 161. Paleografie Het Zeeuws Archief is aangesloten bij de online paleografie oefentool ‘Wat staat daer?’ voor het leren lezen van oud schrift. In 2025 werden op dit platform twee Zeeuwse paleopuzzels, drie nieuwe oefenteksten plus huiswerkteksten en transcripties ten behoeve van de cursussen Paleografie gepubliceerd. Verder leverde het Zeeuws Archief een tekst ten behoeve van de online voorronde van de Vlaams-Nederlandse Paleografiewedstrijd 2025. Expositie Ooggetuigen van de slavenhandel De tentoonstelling ‘Ooggetuigen van de slavenhandel’ was te zien tot en met 19 december 2025. Er werden rondleidingen verzorgd in het kader van onderwijsprogramma’s en cursussen. Daarnaast werden rondleidingen verzorgd voor onder andere ministerie van OCW, Provincie Zeeland, geschiedenisstudenten Universiteit Utrecht, een delegatie uit Italië en een journalist van ‘De Ware Tijd’, een Surinaamse krant. Het artikel is gepubliceerd op 22 oktober 2025.
Communicatie Algemeen Via promotie en PR zetten we in op het vergroten van de bekendheid van de organisatie en het onder de aandacht brengen van de relevantie van archieven door ingewikkelde materie te vertalen, verhalen te delen en te laten zien dat archieven actueel zijn. Voor de collectie werd actief promotie gemaakt met als achterliggend doel het stimuleren van hergebruik van archieven en collecties voor uiteenlopende doelen zoals onderzoek, tentoonstellingen, publicaties, films e.d. In dit kader werden projectresultaten onder de aandacht gebracht, werd aangehaakt bij actuele onderwerpen en kregen de thema’s uit het meerjarenbeleidsplan mede vorm. De thema’s zijn leidend voor activiteiten zoals de Open Dag. In 2025 zijn zes edities van de digitale nieuwsbrief ’n Zee van Tijd verstuurd aan 2900 abonnees. De onderwerpen zijn via links gekoppeld aan nieuws en verhalen op de website van het Zeeuws Archief. Verder maakt het Zeeuws Archief gebruik van de social mediakanalen LinkedIn, Instagram, Facebook en YouTube. De middelen voor arbeidsmarktcommunicatie zijn opgefrist. Tijdens de open dag van het Zeeuws Archief, de Zeeuwse banenmarkt Contacta en online is de campagne 'werken bij’ ingezet met positief resultaat. Besloten is om de ingezette lijn te continueren. Daarnaast werd promotioneel drukwerk geactualiseerd en verscheen het publieksjaarverslag in een nieuw, digitaal jasje.
Voor de hal bij de receptie is in samenwerking met de medewerkers van het Zeeuws Archief een nieuw wandpaneel met geluiddempende werking ontwikkeld. Voor nieuwe en bestaande partners van het Zeeuws Archief werden ontvangsten en rondleidingen georganiseerd, waarbij officiële handelingen zoals het ondertekenen van samenwerkingsovereenkomsten extra aandacht kregen. Het bestuur van de Stichting Vrienden van het Zeeuws Archief kreeg promotionele ondersteuning en bij het organiseren van de Vriendenlezing. In 2024 werd een grote partij boeken geschonken om te verkopen; de veiling van deze partij in mei 2025 leverde €2.807,38 op voor de Vrienden. Samenwerkingspartners Het Zeeuws Archief werkt samen met een groot aantal partners waaronder Erfgoed Zeeland, Stichting Historisch Onderzoek Zeeland (SHOZ), Kenniscentrum Slavernijverleden, Het Nationaal instituut Nederlands slavernijverleden en erfenis (NiNsee), Stichting Slavernijmonumenten Zeeland en Zeeuws Weerzien, CBK Zeeland, Zeeuws Museum, Zeeuwse Bibliotheek, Zeeuws Genootschap (KZGW),Teekenacademie, Roosevelt Institute for American Studies (RIAS), Geopark Schelde Delta en 32
de Werkgroep Paleografie in Zeeland. Daarnaast is er regelmatig overleg met collega-archiefdiensten in Zeeland en de rest van Nederland. Onderzoek en publicatie - bestuur tijdens WOII Gedurende vier jaar werd door studenten en recent afgestudeerden, begeleid door ervaren onderzoekers van de Radboud Universiteit, onderzoek gedaan naar bestuurders in de Tweede Wereldoorlog. Het Zeeuws Archief was penvoerder. Het boek ‘Nederlandse bestuurders tijdens de Tweede Wereldoorlog, Trouw aan volk, vijand en vaderland’ is vrijdag 4 april 2025 in het Zeeuws Archief gepresenteerd. De burgemeesters van Vlissingen en Middelburg namen de eerste exemplaren in ontvangst. Fellows Het Zeeuws Archief heeft twee fellowships, onderzoeksbeurzen, beschikbaar kunnen stellen dankzij een bijdrage van de Stichting Vrienden van het Zeeuws Archief. Vrijdag 25 april 2025 hebben InaMaria Duynhouwer en Shannon van Essen de resultaten gepresenteerd van hun onderzoeken naar de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding van Zeeland. Ontvangsten In 2025 zijn weer veel bestuurders, bewindslieden, belangengroepen en wetenschappers uit binnenen buitenland ontvangen. Zij kregen onder meer presentaties over onze organisatie, specifieke onderwerpen zoals de beleidsthema’s en kregen een rondleiding door het depot.
Ook kreeg een grote vertegenwoordiging medewerkers van Damen Naval, de hoofdsponsor van de stichting Vrienden van het Zeeuws Archief, een uitgebreide rondleiding en presentatie. In de media Het onderhouden van perscontacten is een essentieel onderdeel van communicatie, in 2025 leverde dit een mooi resultaat op van 59 uitingen in regionale en landelijke media. De expertise van het Zeeuws Archief wordt vaak geraadpleegd voor diverse omroepen waaronder Omroep Zeeland, Omroep Max, NTR (Verborgen Verleden) en als de actualiteit aanleiding is om vanuit de historie of archieven meer context te geven. Jubileum 25 jaar Zeeuws Archief In 2025 vierde het Zeeuws Archief haar jubileum en speciaal daarvoor kreeg de huisstijl een feestelijk tintje die terug te zien is in diverse uitingen. Tijdens de open dag op 1 november 2025 werd het tijdschrift ‘Een Zee van Tijd. Bewaren, beheren en beschikbaar stellen.’ gepresenteerd. In het magazine staan de archieven en collecties van het Zeeuws Archief en het doen van onderzoek centraal. Het is een eenmalige uitgave (oplage 3.000 stuks) met een lange looptijd en veel ruimte voor beeld. Diverse personen die bij de oprichting van het Zeeuws Archief in 2000 betrokken waren zijn geïnterviewd. Zij halen herinneringen op en blikken op een bijzondere periode. Deze interviewreeks is gepubliceerd op een speciale pagina van de website.
Activiteiten De jaarlijkse open dag vond dit jaar plaats op zaterdag 1 november 2025 en kreeg de titel ‘Boven water. Verlies en vernieuwing na grote overstromingen’. Het gevarieerde programma bestond uit rondleidingen, presentaties van het restauratieatelier en studiezaal, lezingen, previews van twee films (waar het ZA op verschillende manieren aan had meegewerkt), een pop-up-tentoonstelling van het Watersnoodmuseum en een mini-expo van de Walcherse Archeologische Dienst. Er kwamen zo’n 350 bezoekers. De dag werd afgesloten met de Vriendenlezing door historicus en auteur Eva Vriend over ingenieur Jo Thijsse en de grenzen van het maakbare land. Met 150 bezoekers was de lezing uitverkocht. De lezing werd mede mogelijk gemaakt door de Stichting Vrienden van het Zeeuws Archief.
33
Het Van de Perrehuis, waarin het Zeeuws Archief is gevestigd, was ook dit jaar onderdeel van de jaarlijkse Open Monumentendag. Medewerkers verzorgden diverse rondleidingen door de stijlkamers voor totaal 314 bezoekers. Website De website is een belangrijk communicatiekanaal. Er is een aanzienlijke inzet op het gebied van redactie (nieuws en blogs) en technisch onderhoud. Na een schijnbare sterke daling van de bezoekcijfers in 2024 is onderzoek gedaan naar het statistiekenprogramma in de website. De aanpassingen die zijn gerealiseerd in maart 2025 hebben geleid tot herstel van de metingen.
Bezoeken in 2025 in blauw, ten opzichte van de bezoeken in 2024 in oranje De best bezochte pagina’s zijn traditioneel de pagina’s die de bezoeker toegang geven tot de archieven en collecties, inclusief de personenzoekmachine Zeeuwen Gezocht, of pagina’s die informatie geven over het doen van onderzoek. Het merendeel van de bezoekers komt rechtstreeks of via zoekmachines naar de website. Een belangrijke doorverwijzer is de website Openarchieven.nl. 2025
2024
2023
Paginaweergaven
2.460.020
1.449.385
2.984.663
Unieke paginaweergaven
1.931.533
610.482
1.279.851
Bezoeken*
426.194
294.339
349.321
Bezoeken van 1 pagina
40%
5%
4%
Gemiddelde duur bezoek
00:08:11
00:04:22
00:07:08
*Herkomst bezoeken Direct bezoek Zoekmachines Websites Sociale netwerken Campagnes** AI-assistenten**
426.194 = Totaal aantal bezoeken uit bovenstaande tabel 225.030 141.838 51.144 Vnl. Openarchieven.nl 6.574 Vnl. Facebook en LinkedIn 971 Doorverwijzing via derden (vn ChatGPT) 637 Doorverwijzing via derden (vn ChatGPT)
** gevolg van doorverwijzing in ‘campagne’ of door ‘AI-assistent’. De campagnes kunnen websites zijn, of nieuwsbrieven van derden, maar ook Chatgpt.com wordt als campagne aangeduid. De AIassistenten bestaan uit diensten als ChatGPT, Gemini en Copilot. Deze kunnen onderdeel zijn van sociale media, denk aan WhatsApp, of van een webbrowser.
34
De meeste bezoekers zijn afkomstig uit Noord- en Zuid-Holland. Ook zijn er bezoekers afkomstig uit andere delen van de wereld. Delen van data
Steeds meer data komt online beschikbaar. De eindgebruikers van deze data bezoeken vaak de website van het Zeeuws Archief niet. De website OpenArchieven.nl toont genealogische data van onder andere het Zeeuws Archief en zorgt voor een groot aantal bezoeken. Thema Koloniaal verleden en slavernij Samenwerking en advies Er is een actieve bijdrage geleverd aan de werkgroep slavernijverleden van het Zeeuws Museum. Doel is de betekenis van het museum in de presentatie van de Zeeuwse rol in het slavernij- en koloniaal verleden nader te bezien en advies hierover uit te brengen. Ook zijn wij onderdeel van de werkgroep Kenniscentrum Slavernijverleden (KCS), in 2025 officieel opgericht als stichting. Verder zijn lessen over het slavernijverleden gefaciliteerd, ontvangsten, presentaties en rondleidingen verzorgd en geven wij advies over het gebruik van archieven voor tentoonstellingen, onderzoek en diverse publicaties. Vanuit de landelijke overheid en organisaties was ook in het afgelopen jaar veel interesse in de archieven van de MCC en onze expertise op dat onderwerp. Wandtapijt Draden van ons Nederlandse slavernijverleden Het Zeeuws Archief heeft samen met andere Zeeuwse instellingen deelgenomen aan het landelijke project Draden van ons Nederlandse slavernijverleden, waarin per provincie een wandtapijt door vrijwilligers wordt gemaakt.
Het wandkleed is 1 mei 2025 feestelijk onthuld in het maritiem museum in Vlissingen. Wij hebben informatie verstrekt, teksten geredigeerd en advies gegeven waarbij gebruik is gemaakt van het archief van de Middelburgse Commercie Compagnie. Kunstenares Liesbeth Labeur maakte vervolgens het ontwerp ‘Cargazoen, Armazoen, Retouren’, verwijzend naar de benamingen van de lading aan boord gedurende de drie trajecten van een trans-Atlantische slavenreis. Publieksmiddag Familiesporen In samenwerking met het Nationaal Slavernijmuseum en Keti Koti Zeeland is op 27 juni 2025 de publieksmiddag ‘Familiesporen’ georganiseerd. Het programma was opgebouwd rondom het thema voorouderonderzoek. Aanwezigen luisterden naar sprekers Peggy Brandon (Nationaal Slavernijmuseum), Arwin Ralf (geneticus bij het Erasmus MC) en het Genealogisch Centrum Zeeland. Het publiek kon zelf aan de slag met hun familieonderzoek. Suriname Museum Het Suriname Museum (Amsterdam) is op 25 november 2025 officieel geopend door koning WillemAlexander. Het Zeeuws Archief was samenwerkingspartner, naast Stadsarchief Amsterdam, Amsterdam Museum, Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en The Black Archives. Het Zeeuws Archief heeft archiefstukken geselecteerd van de eerste reis van het schip de Vigilantie die samen het verhaal vertellen van de trans-Atlantische slavenhandel.
De stukken zijn in facsimile-vorm opgenomen in de vaste opstelling. Aanvullend wordt een reproductie van het schilderij met snauwschepen van de MCC uit de kunstcollectie van de gemeente Middelburg getoond. Ook is een dwarsdoorsnede van een snauwschip vervaardigd; een in hout uitgevoerd model van drie meter lang. Hiervoor heeft het schip de Eenigheid model gestaan; type en maatvoering van de Vigilantie en de Eenigheid komen overeen. Themawebsites & platform Google Arts 35
• • • •
Zeeuws Archief beheert twee themawebsites over het trans-Atlantische slavenhandelsverleden: ‘Reis van de Eenigheid’ en ‘MCC-Reizen’. Het weblog over de reis van de Eenigheid (Eenigheid.slavenhandelmcc.nl) bestaat sinds 2013 en heeft in de periode dat de reis dag voor dag werd gepubliceerd 52.000 unieke bezoekers getrokken. De site wordt onder andere gebruikt door het onderwijs. Het onderwijs is ook een gebruiker van de website met alle scheepsreizen van MCC-schepen (Slavenhandelmcc.nl). De website is een alternatieve toegang op de hiërarchische archiefinventaris. Een uitbreiding van de site met alle scheepsreizen is in voorbereiding en nadert afronding: de gegevens van alle verkochte slaafgemaakten worden via een datablad toegevoegd.
Reis van de Eenigheid
2024
2025
Paginaweergaven
14.164
Unieke paginaweergaven
MCC Reizen
2024
2025
10.772
4.227
3.651
11.319
8.763
3.053
2.586
Bezoeken
8.994
7.307
1.276
1.233
Bezoeken van 1 pagina
69%
70%
52%
62%
00:04:08
00:03:26
Gemiddelde duur bezoek
00:03:05 00:02:41
Sinds 2017 staat op het platform Google Arts een tweetalige expositie over de trans-Atlantische slavenhandel. Er zijn nog steeds aanzienlijke aantallen bezoekers; bijna 70% van de bezoekers is afkomstig uit de VS. Google Arts-expositie Handelaar in slaven
2025
2024
Paginaweergaven
7.119
5.696
Bezoeken
4.029
3.328
Thema Water en klimaat UNESCO-erkenning archieven Deltadienst UNESCO heeft 9 april 2025 de archieven van de Deltadienst en voorgangers opgenomen in het internationale Memory of the World Register, de wereldwijde UNESCO-erkenning voor documentair erfgoed. Eind 2025 zijn de voorbereidingen gestart voor de officiële overhandiging van het Memory of the Word-certificaat door de Deltacommissaris.
36
Wat heeft dit gekost?
Programma publieksbereik Totale lasten Totale baten Saldo
Realisatie 2025
2e wijziging Begroting 2025
Realisatie 2024
1.487.253 -10.756 1.476.497
1.572.799 -7.800 1.564.999
1.368.601 -10.163 1.358.438
Realisatie 2025
2e wijziging Begroting 2025
Realisatie 2024
1.160.453
1.199.743
1.008.872
99.122 159.139 9.442 59.097 326.800
110.846 176.631 10.628 74.951 373.056
176.915 129.829 10.706 42.278 359.729
-6.077 0 -2.286 -2.393 -10.756
-5.500 0 -1.800 -500 -7.800
-5.784 0 -3.230 -1.148 -10.163
1.476.497
1.564.999
1.358.438
Specificatie programma publieksbereik
Salarislasten programma publieksbereik Materiële lasten programma publieksbereik - infocentrum - web uitingen - educatie - externe communicatie
Baten programma publieksbereik - infocentrum - web uitingen - educatie - externe communicatie
Saldo
37
Overzicht algemene dekkingsmiddelen
Realisatie 2025
2e wijziging Begroting 2025
Realisatie 2024
Algemene dekkingsmiddelen Bijdrage Nationaal Archief Bijdrage Nationaal Archief: huur, beheer en onderhoud Bijdrage 3 van 5 ontwikkeling eigen e-Depot Bijdrage MT Uren Uittreding OCW (eenmalig) Bijdrage Middelburg Bijdrage Middelburg: e-Depot Bijdrage Veere Bijdrage Veere: e-Depot DVO Provincie Zeeland DVO Provincie Zeeland: e-Depot DVO Waterschap DVO Waterschap e-depot DVO Kapelle DVO Terneuzen DVO Terneuzen: e-Depot DVO Vlissingen DVO Vlissingen: e-Depot DVO Schouwen-Duiveland DVO Schouwen-Duiveland: e-Depot DVO Tholen: e-Depot DVO Borsele: e-Depot DVO Sluis - e-Depot DVO Kapelle - e-Depot Overige algemene dekkingsmiddelen
-1.744.721 -2.033.203 -50.000 0,00 -615.361 -95.748 -177.303 -42.523 -709.752 -145.512 -400.501 -86.561 -40.872 -465.142 -121.977 -303.271 -99.784 -529.985 -76.434 -59.087 -51.133 -8.632 -7.285 -869.016
-1.744.722 -2.033.202 -50.000 0,00 -615.361 -95.748 -177.303 -42.523 -709.752 -121.216 -400.501 -86.561 -40.872 -465.142 -121.977 -303.271 -99.784 -529.985 -76.434 -59.087 -51.133 -8.632 -7.285 -829.360
-1.659.701 -1.979.750 -50.000 -50.000 -585.389 -92.689 -168.666 -41.165 -689.079 -121.216 -387.707 -83.796 -39.567 -450.283 -118.080 -293.583 -96.596 -513.054 -73.993 -57.199 -12.375 0 0 -666.001
Totaal algemene dekkingsmiddelen
-8.733.803
-8.669.851
-8.229.888
Verhuur depot- en kantoorruimte. In 2025 is depotruimte verhuurd aan: • Gemeente Middelburg (247 meter bestanden, inclusief 14 meter WMO en voormalige Dienst Stadsbeheer) • Gemeente Veere (52 meter bestanden die nog niet in aanmerking komen voor archiefwettelijke overbrenging) • Vereniging Zeeuwse Gemeenten (15 meter) • Veiligheidsregio (20 meter) • Suikerunie (twee meter koude berging) • Justid (tien meter koude berging) In 2025 is kantoorruimte verhuurd aan: • Roosevelt Institute for American Studies • Walcherse Archeologische Dienst • Art in Print
38
Overzicht overhead Realisatie 2025
2e wijziging Begroting 2025
Realisatie 2024
Overhead Salarislasten overhead Overige personeelslasten Huur Rijksgebouwendienst Huisvestingslasten Huisvestingslasten beheer en onderhoud Organisatielasten Afschrijvingslasten Rentelasten Overige lasten
1.154.112 274.630 394.514 298.434 1.474.101 397.210 83.908 2.123 8.966
1.227.072 258.987 395.000 304.376 1.485.828 372.457 85.961 2.123 0
1.064.501 237.041 391.943 299.785 1.429.110 348.911 66.898 6.248 2.444
Totaal overhead
4.087.999
4.131.804
3.846.881
Realisatie 2025
2e wijziging Begroting 2025
Realisatie 2024
Vennootschapsbelasting vennootschapsbelasting
0
0
0
Totaal vennootschapsbelasting
0
0
0
Overzicht vennootschapsbelasting
39
Paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing Onder weerstandsvermogen wordt in deze jaarverantwoording het volgende verstaan: • Weerstandscapaciteit: dit zijn de middelen en mogelijkheden waarover het Zeeuws Archief kan beschikken om niet-begrote kosten te dekken. • Alle risico’s waarvoor geen voorzieningen zijn gevormd en die van materiële betekenis kunnen zijn. Weerstandscapaciteit Algemene reserve Het Zeeuws Archief beschikt over een algemene reserve die wordt aangehouden als bufferfunctie voor de exploitatiekosten. Een afwijking in de realisatie wordt in eerste instantie niet verrekend met de partners, maar komt ten gunste of ten laste van de algemene reserve. De algemene reserve mag maximaal 10% van de gezamenlijke bijdragen bedragen. Bestemmingsreserve personeel De bestemmingsreserve personeel wordt aangehouden ten behoeve van personeelskosten vanwege langdurig zieken, eventuele wachtgeldverplichtingen, transitiekosten, organisatieveranderingen/reorganisaties, extra opleidingskosten, vervanging tijdens ouderschapsverlof e.d. Strategische investeringsagenda De strategische investeringsagenda bestaat uit projecten die het Zeeuws Archief wil uitvoeren en wil voorbereiden ten aanzien van digitalisering en bijbehorende processen. Het totale uitvoeringsbudget voor die projecten zit in de Strategische Investeringsagenda.
Er wordt pas voorgesteld om middelen uit de strategische investeringsagenda beschikbaar te stellen op het moment dat het geld echt nodig is om de uitvoering te starten. Het is de bedoeling om te werken met overprogrammering om bij vertragingen in projecten snel over te kunnen stappen op de uitvoering van een volgend project. Risico’s Risico’s die van invloed kunnen zijn op toekomstige financiële cijfers zijn: • Geopolitieke ontwikkelingen die van invloed zijn op de ICT-infrastructuur • Ontwikkelingen op de arbeidsmarkt • Vertraging in besluitvorming op bestuurlijk niveau • Wijziging in de hoogte van de bijdrage door de deelnemers • Wijzigingen in de gemeenschappelijke regeling • CAO-aanpassingen • De onderliggende contracten voor kantoorverhuur zijn jaarlijks opzegbaar Kengetallen De kengetallen drukken de verhouding uit tussen bepaalde onderdelen van de begroting, jaarrekening en de balans en kunnen helpen bij de beoordeling van de financiële positie. Deze kengetallen hebben geen functie als normeringsinstrument, maar zijn bedoeld om de financiële positie van het Zeeuws Archief inzichtelijker te maken.
40
Overzicht kengetallen 2025 1) Netto schuldquote 2) Solvabiliteitsratio 3) Structurele exploitatieruimte
Realisatie 2024 -25% 32% 4%
2e wijz. begroting 2025 -23% 31% -3%
Realisatie 2025 -23% 33% 1%
De netto-schuldquote weerspiegelt het niveau van de schuldenlast van het Zeeuws Archief ten opzichte van de eigen middelen en geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossingen op de exploitatie. Hoe hoger de schuld, hoe hoger de netto-schuldquote. Voor het Zeeuws Archief is er sprake van een negatieve netto-schuldquote. Dit geeft aan dat er een overschot aan middelen is. De hoeveelheid middelen die is uitgezet bij de staatskas, is één van de voornaamste redenen dat de schuldquote negatief is. De solvabiliteitsratio geeft aan of het Zeeuws Archief op korte en lange termijn kan voldoen aan zijn betalingsverplichtingen. Hiertoe wordt de omvang van het eigen vermogen (de reserves en het resultaat van het Zeeuws Archief) gerelateerd aan de totale omvang van het vermogen (het eigen en het vreemde vermogen). Dit kengetal wordt voornamelijk berekend om te schatten of het Zeeuws Archief bij faillissement in staat is om al zijn schulden te betalen (solvabel is). Hoe hoger de solvabiliteitsratio, hoe gezonder de organisatie is. De minimumnorm ligt normaliter rond 25-30%. De structurele exploitatieruimte geeft weer hoeveel structurele ruimte er is om de eigen lasten te dragen, ook als bijvoorbeeld de baten afnemen of lasten in de toekomst gaan toenemen.
De ruimte wordt berekend door het structurele saldo (verschil tussen structurele baten en lasten) te delen door het totaal aan jaarlijkse baten. Voorbeelden van structurele baten zijn de bijdragen van de GRpartners en de inkomsten van de dienstverleningsovereenkomsten. Bij structurele lasten gaat het om de lasten die worden gemaakt voor het uitvoeren van structureel beleid en overhead. Een positief kengetal betekent dat sprake is van een positief saldo tussen de structurele baten/lasten inclusief de structurele onttrekkingen en toevoegingen aan de reserves.
41
Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen Het Zeeuws Archief is gehuisvest aan het Hofplein te Middelburg in een monumentaal pand met een moderne vleugel. Het pand wordt gehuurd van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB) en sinds 1 januari 2019 is het Zeeuws Archief verantwoordelijk voor onderhoud, beheer en instandhouding van het pand in plaats van het RVB. Hiertoe is eind 2018 een nieuwe huurovereenkomst afgesloten met het RVB. De huurovereenkomst met het RVB had een looptijd van drie jaar en is in 2022 stilzwijgend verlengd, Een evaluatie door OCW heeft in 2021 plaatsgevonden en heeft in 2025 geleid tot een nieuwe huurovereenkomst met het RVB. Voor het preventief en correctief onderhoud vanaf 2025 heeft in 2024 een Europese aanbesteding plaatsgevonden. De bestaande onderhoudspartij, de firma Kuijpers, heeft deze aanbesteding gewonnen. Het contract, met twee keer een verlengingsmogelijkheid van vier jaar is in december 2024 getekend. Zolang Kuijpers de afgesproken KPI’s behaalt, wordt dit bedrijf ook ingeschakeld voor projecten onder € 25.000,-. Bij grotere projecten kunnen indien gewenst meerdere offertes worden aangevraagd. Naast het preventief onderhoud en het algemeen beheer van het vastgoed en het verhelpen van storingen is in 2025 een aantal projecten uitgevoerd en in gang gezet.
Wat bouwkundig projecten betreft zijn in 2025 de zinken dakgoten gerenoveerd en hebben herstelwerkzaamheden plaatsgevonden aan daken en schoorstenen. Ook is een start gemaakt met de renovatie van de Brouwerijpoort (de toegangspoort). Daarnaast is een start gemaakt met het ombouwen van een ruimte in de kelder tot kolfkamer. Verder zijn de werkzaamheden voor de isolatie van de domineeswoning en het gebouw waar het RIAS gebruik van maakt door het plaatsen van achterzetramen afgerond. En hiermee ook het aanleggen van mechanische ventilatie in beide bouwdelen. In 2025 heeft ook een bouwkundige BOEI-inspectie plaatsgevonden, die onderdeel uitmaakt van de huurovereenkomst en voor OCW als input wordt gebruikt voor zijn toezichthoudende taak. In 2025 zijn de liften gemoderniseerd en zijn keuringspunten voor de liften afgerond. In de studiezaal zijn vanwege ernstige klachten over de kou de radiatoren vervangen. In de depots zijn de opnemers vervangen. Ook is gestart met de restauratie van de kroonluchters waarbij ervoor gezorgd wordt dat deze ook qua elektra voldoet aan wet- en regelgeving. Door de genomen maatregelen in de afgelopen jaren ziet het energiegebruik er in de periode 20212025 als volgt uit: 2021
2022
2023
2024
2025
405.266 KWh
267.829 KWh
225.472 KWh
162.062 KWh
176.056 KWh
0 KWh
12.476 KWh
10.500 KWh
17.928 KWh
16.348 KWh
Elektra Energieverbruik Elektra Terug levering elektra zonnepanelen Prijs elektra per KWh incl. belastingen en btw
€
0,10 € 41.550,00
€
21.575,22 € 15.800,18
Kosten elektra incl. btw Waarvan belastingen Netwerkkosten elektra incl. btw
€
0,14
€
0,42
€
€
37.894,34
€
14.207,15
€
11.926,65
0,22
€
0,19
€
94.414,00
€
14.838,20
€
35.050,00
€
33.021,68
€
11.036,93
€
9.850,73
€
16.884,00
€
17.542,35
€
19.684,05
42
2021
2022
2023
2024
2025
88.172 m3
60.477 m3
60.169 m3
46.016 m3
53.340 m3
Gas Energie Gasverbruik Prijs gas per m3 incl. belastingen en btw
€
0,74 € 65.228,00
Waarvan belastingen
€
45.362,24
Netwerkkosten gas incl. btw
€
2.439,36
Kosten gas incl. btw
€
0,76
€
1,59
€
€
45.982,11
€
33.119,15
€
2.565,68
1,54
€
€
95.958,00
€
35.750,19
€
3.007,81
1,16
€
71.056,00
€
61.934,19
€
31.925,13
€
35.071,28
€
3.133,12
€
3.734,52
De inventaris van de depots, de kantoren en archiefcafé, het infocentrum, de expositieruimte en het restauratieatelier is eigendom van het Zeeuws Archief. Dit geldt ook voor de ICT-apparatuur. In 2025 is geïnvesteerd in extra bureau’s, bureaustoelen, dynamische krukken en een vergadertafel met bijbehorende stoelen. Op het gebied van ICT zijn de in 2020 aangeschafte laptops vervangen door nieuwe laptops. Deze investeringen worden geactiveerd en lineair afgeschreven. Er wordt pas afgeschreven als de investering volledig is afgerond.
43
Paragraaf Verbonden partijen Het Zeeuws Archief is als gemeenschappelijke regeling een verbonden partij voor: • het ministerie van OCW • de gemeente Middelburg • de gemeente Veere Verder heeft het Zeeuws Archief dienstverleningsovereenkomsten (DVO’s) gesloten met: • de provincie Zeeland • het waterschap Scheldestromen • de gemeente Terneuzen • de gemeente Vlissingen • de gemeente Schouwen-Duiveland • de gemeente Kapelle • de gemeente Tholen • de gemeente Borsele • de gemeente Sluis
Het Zeeuws Archief is lid van organisaties, zoals de landelijke vakorganisatie KVAN, Werkgeversvereniging Samenwerkende Gemeentelijke Organisaties WSGO, Werken voor Zeeland, Gebruikersvereniging MAIS-Flexis en de Dutch User Group Preservica.
44
Paragraaf financiering Wettelijk kader De Wet Financiering decentrale overheden (Wet Fido) heeft als belangrijkste uitgangspunten het bevorderen van een solide financieringswijze met als doel het voorkomen van grote fluctuaties in de rentelasten, het bevorderen van transparantie, het bevorderen van de kredietwaardigheid en het beheersen van renterisico's. Het beheersen van risico's uit zich concreet in de kasgeldlimiet, de renterisiconorm en het uitzetten van gelden en afsluiten van leningen met een prudent karakter. Daarnaast zijn gemeenschappelijke regelingen verplicht tot het hebben van een treasurystatuut. Het statuut heeft onder andere als oogmerk de kwaliteit van de uitvoering van de treasuryfunctie te verhogen alsmede de transparantie van het besluitvormingsproces te verbeteren. Dit statuut is in 2016 vastgesteld en zal in 2026 worden geactualiseerd. In 2025 zijn de financiële verordening, de controleverordening en het controleprotocol geactualiseerd. Kasstromen De bevoorschotting vanuit het Rijk heeft in 2025 per kwartaal plaatsgevonden en vanuit de gemeente Middelburg maandelijks. De gemeente Middelburg heeft de bijdragen ten behoeve van het e-Depot in april en oktober op basis van een factuur betaald. De gemeente Veere heeft in september 2025 in een keer het jaarlijks voorschot, inclusief e-Depot en beheer stadhuiscollecties betaald.
De partners met een dienstverleningsovereenkomst hebben in april en oktober op basis van een factuur betaald. De salariskosten zijn in 2025 voor het eerst elke maand rond de 21ste door het Zeeuws Archief zelf uitbetaald aan de medewerkers. De huurkosten zijn door RVB per kwartaal in rekening gebracht en door het Zeeuws Archief betaald. Kasgeldlimiet Het Zeeuws Archief heeft geen kortlopende schulden waarbij sprake is van een renterisico, omdat het over voldoende liquide middelen beschikt. Er is geen noodzaak voor kortlopende financiering. De wettelijke vastgestelde kasgeldlimiet is in het verslagjaar dan ook niet overschreden. Renterisico Het Zeeuws Archief loopt geen renterisico omdat de vaste schuld in 2025 volledig is afgelost. Leningen Per 1 juli 2000 is een annuïteitenlening afgesloten bij de Bank Nederlandse Gemeenten die per 1 juli 2025 is afgelopen: * 25-jarige lening met een rentepercentage van 6,02% en een jaarlijks contractueel te betalen bedrag van 74.775,89 Euro. (De slottermijn in 2025 is echter € 70.530,-.)
Financiering van de investeringsuitgaven In 2025 is geïnvesteerd in ICT-middelen en meubilair. Het Zeeuws Archief beschikte in 2025 over voldoende liquide middelen en hoefde voor deze investeringsuitgaven geen lening aan te gaan. Uitzettingen Door de invoering van het schatkistbankieren zijn decentrale overheden verplicht hun (tijdelijk) overtollige middelen in de schatkist aan te houden. Per 31 december 2025 wordt een bedrag van € 7.265.004,- aangehouden bij het Ministerie van Financiën. In 2025 werd voldaan aan de Regeling schatkistbankieren decentrale overheden door het niet overschrijden van het drempelbedrag. Het drempelbedrag (het bedrag dat buiten de schatkist mag worden gehouden) bedroeg € 1.000.000,-. In 2025 ontving het Zeeuws Archief € 154.114,- aan rente.
45
Paragraaf bedrijfsvoering Personeel en organisatie Personeel Per 31 december 2025 werkten in totaal 64 personen bij het Zeeuws Archief, waarvan 54 met een vast en 10 met een tijdelijk dienstverband. Deze vervulden op dat moment 51,16 fte. Dit betreft 43,72 fte met een vast dienstverband en 7,44 fte met een tijdelijk dienstverband, waarvan 5,44 fte met uitzicht op een vast dienstverband. De totale salarislasten voor vast en tijdelijk personeel bedroegen in 2025 € 4.489.179,- Daarnaast is voor een bedrag van € 319.539,- aan uitzendkrachten/gedetacheerden/ZZP ingehuurd voor digitaliseringswerkzaamheden (inclusief Metamorfozeprojecten), werkzaamheden locatie Zierikzee, Inspectie en Advies. Vanaf januari 2025 werkt het Zeeuws Archief met een nieuw personeelsinformatiesysteem en is de salarisadministratie uitbesteed aan een externe partij. In april 2024 is gestart met een langlopend medewerkersonderzoek (MO) dat in april 2025 is geëvalueerd. Besloten is door te gaan met het onderzoek in 2025 en 2026. Wekelijks beantwoorden medewerkers een aantal vragen en door middel van een dashboard kunnen medewerkers de resultaten bekijken. Het onderzoek wordt in de verschillende afdelingsoverleggen besproken. Er is in 2025 een teamontwikkeltraject gestart met de medewerkers van publieksbereik en ook met het managementteam. Deze trajecten lopen nog door in 2026.
In 2025 heeft de OR ingestemd met de RI&E en het bijbehorende plan van aanpak voor de locatie Middelburg. In 2025 is de RI&E voor locatie Zierikzee opgesteld. Het plan van aanpak voor die locatie wordt verder opgepakt in 2026. De acties uit het plan van aanpak voor Middelburg worden stapsgewijs opgevolgd en worden regelmatig geagendeerd. Elk kwartaal wordt er een HR nieuwsbrief gepubliceerd met de belangrijkste wijzigingen en informatie vanuit HR. Zo is er in 2025 een nieuwe regeling werktijden en hybride werken opgesteld en er is gestart met een voorstel voor een nieuwe gesprekkencyclus. Daarnaast is er geworven voor een ICT adviseur, een inspecteur, een medewerker e-Depot, een informatiebeheerder, een medewerker communicatie, een medewerker HR en twee fellows. Het Zeeuws Archief heeft deelgenomen aan de Contacta en daaruit zijn verschillende netwerkgesprekken gepland. Verder heeft de HR-adviseur een actieve rol gespeeld in het HR-netwerk van de Zeeuwse overheden met betrekking tot arbeidsmarktcommunicatie. Daarnaast maakt het Zeeuws Archief gebruik van een externe organisatie in verband met ziekteverzuim-aangelegenheden, maar ook voor werkplekonderzoeken en overige arboaangelegenheden. In 2025 is naar aanleiding van het SMO met deze externe organisatie het verzuimprotocol aangepast met de toevoeging van frequent verzuimgesprekken.
In het kader van de RI&E is eind 2025 aan de medewerkers van het Zeeuws Archief een Preventief Medisch Onderzoek (PMO) aangeboden. De resultaten van dit PMO worden in 2026 gedeeld en bekeken wordt hoe aanbevelingen opgevolgd kunnen worden. Het PMO is een wettelijke verplichting en gekoppeld aan de looptijd van de RI&E. Deze zal dus elke 4 jaar (eind 2029) aangeboden worden aan de medewerkers. Het totale ziekteverzuimpercentage bij het Zeeuws Archief bedroeg in 2025 4,6%. De ziekmeldingsfrequentie bedroeg in 2025 1,43.
46
Vrijwilligers In 2025 hebben vrijwilligers zowel op locatie in Middelburg en Zierikzee, als op afstand (vanuit huis) de volgende werkzaamheden verricht: (nader) toegankelijk maken van archieven en collecties, vertalen van teksten in het Engels, scannen van archiefstukken, transcriberen van oude handschriften, toegankelijk maken van genealogische informatie, educatie-activiteiten, beantwoorden van reacties Zeeuwen Gezocht, scannen en beschrijven van beeldmateriaal en onderhoud van scheepsmodellen. De vrijwilligers werden begeleid door medewerkers van het Zeeuws Archief. Medezeggenschap In 2025 heeft de directeur regelmatig overlegd met de ondernemingsraad van het Zeeuws Archief. Bestuurlijke organisatie Het dagelijks bestuur bestond in 2025 uit de heer drs. F.W. Weisglas, voorzitter en rijksbestuurder, mevrouw C. Doorn, wethouder Middelburg en mevrouw drs. F. Schouwenaar, burgemeester Veere. Zij maken ook deel uit van het algemeen bestuur, dat verder bestaat uit mevrouw mr. M.M.D. Vermue-Vermue, rijksbestuurder, de heer mr. E. Smit, rijksbestuurder en door de heer mr. ing. R.A.J. Schonis, wethouder Middelburg. In 2026 bestaat het dagelijks bestuur uit de heer F.W. Weisglas voorzitter en rijksbestuurder, mevrouw D. de Clerck, gedeputeerde provincie Zeeland en de heer G. van Kralingen, lid dagelijks bestuur waterschap Scheldestromen.
Zij maken ook deel uit van het algemeen bestuur, dat verder bestaat uit mevrouw M.M.D. Vermue-Vermue, rijksbestuurder, de heer E. Smit, rijksbestuurder, mevrouw F. Schouwenaar, burgemeester Veere, mevrouw C. Doorn, wethouder Middelburg, de heer H.L.K. Canters, wethouder Schouwen-Duiveland, de heer J. de Buck, wethouder Terneuzen, de heer W.C.M. Boonman, wethouder Vlissingen. Huisvesting Zie paragraaf onderhoud kapitaalgoederen. Begrotingsrechtmatigheid Uit de programmarekening blijken de gerealiseerde lasten ten opzichte van de begroting na wijzigingen bij geen van de drie programma’s te zijn overschreden.
47
Jaarrekening 2025
48
BALANS PER 31 DECEMBER 2025 (voor bestemming van het resultaat) 31-12-2025 €
31-12-2024 €
783.835
633.581
122.159 7.265.004 31.450 7.418.613
136.693 7.335.436 83.930 7.556.060
Liquide middelen
158.163
103.170
Overlopende activa
308.165
174.103
8.668.776
8.466.914
183.663 485.980 2.117.274 80.312 2.867.229
183.663 335.905 1.929.043 302.447 2.751.058
4.712.320
4.018.377
0 0
0 0
7.579.549
6.769.435
ACTIVA Vaste activa Materiële vaste activa Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in 's Rijks schatkist Overige vorderingen
TOTAAL ACTIVA
PASSIVA Vaste passiva Eigen Vermogen Algemene reserve Bestemmingsreserve personeel Strategische Investeringsagenda Onverdeeld resultaat
Voorzieningen
Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer 25-jarige annuïteitenlening
Totaal vaste passiva
49
Vlottende passiva Netto vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Crediteuren
Overlopende passiva Nog te betalen bedragen Overige vooruitontvangen bedragen
TOTAAL PASSIVA
31-12-2025 €
31-12-2024 €
121.964 121.964
100.161 100.161
31-12-2025 €
31-12-2024 €
664.420 302.844 967.264
1.107.690 489.628 1.597.319
8.668.776
8.466.914
50
OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN IN DE JAARREKENING 2025 Begroting 2025
€
2e wijziging begroting 2025 €
€
€
904.499 -64.806 839.693
938.712 -64.557 874.155
1.225.356 -62.154 1.163.202
878.502 -58.413 820.090
Programma informatie en kennis Totale lasten Totale baten Saldo
2.225.216 -11.772 2.213.444
2.343.754 -20.540 2.323.214
2.447.691 -5.000 2.442.691
1.913.073 -11.041 1.902.032
Programma publieksbereik Totale lasten Totale baten Saldo
1.487.253 -10.756 1.476.497
1.572.799 -7.800 1.564.999
1.494.437 -11.000 1.483.437
1.368.601 -10.163 1.358.438
Saldo uitvoering programma's Totale lasten Totale baten Saldo
4.616.968 -87.334 4.529.634
4.855.264 -92.897 4.762.367
5.167.484 -78.153 5.089.331
4.160.177 -79.617 4.080.560
-1.744.721 -2.033.203 -50.000
-1.744.722 -2.033.202 -50.000
-1.566.165 -1.954.787 -50.000
-1.659.701 -1.979.750 -50.000
0 -615.361 -95.748 -177.303 -42.523 -709.752 -145.512 -400.501 -86.561 -40.872 -465.142 -121.977 -303.271 -99.784 -529.985 -76.434 -59.087 -51.133 -8.632 -7.285 -869.016 -8.733.803
0 -615.361 -95.748 -177.303 -42.523 -709.752 -121.216 -400.501 -86.561 -40.872 -465.142 -121.977 -303.271 -99.784 -529.985 -76.434 -59.087 -51.133 -8.632 -7.285 -829.360 -8.669.851
0 -553.452 -95.470 -159.465 -42.400 -695.970 -121.216 -399.338 -86.310 -40.754 -463.791 -121.622 -302.390 -99.494 -528.445 -76.213 -58.915 0 0 0 -603.409 -8.019.606
-50.000 -585.389 -92.689 -168.666 -41.165 -689.079 -121.216 -387.707 -83.796 -39.567 -450.283 -118.080 -293.583 -96.596 -513.054 -73.993 -57.199 -12.375 0 0 -666.001 -8.229.888
Realisatie 2025
Realisatie 2024
BATEN EN LASTEN Programma beheer Totale lasten Totale baten Saldo
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Bijdrage Nationaal Archief Bijdrage Nationaal Archief: huur, beheer en onderhoud Bijdrage DTR/2*€ 50.000+eenmalig € 100.000 Bijdrage Nationaal Archief - MT Uren Uittreding OCW (eenmalig) Bijdrage Middelburg Bijdrage Middelburg: e-Depot Bijdrage Veere Bijdrage Veere: e-Depot DVO Provincie Zeeland DVO Provincie Zeeland: e-Depot DVO Waterschap DVO Waterschap e-depot DVO Kapelle DVO Terneuzen DVO Terneuzen: e-Depot DVO Vlissingen DVO Vlissingen: e-Depot DVO Schouwen-Duiveland DVO Schouwen-Duiveland: e-Depot DVO Tholen: e-Depot DVO Borsele: e-Depot DVO Sluis - e-Depot DVO Kapelle - e-Depot Overige algemene dekkingsmiddelen
51
€
2e wijziging begroting 2025 €
1.154.112
274.630 394.514 298.434 1.474.101 397.210 83.908 2.123 8.966 0 4.087.999
Realisatie 2025 Overzicht overhead Salarislasten overhead Overige personeelslasten Huur Rijksgebouwendienst Huisvestingslasten Huisvestingslasten beheer en onderhoud Organisatielasten Afschrijvingslasten Rentelasten Overige lasten Incidentele lasten
Vennootschapsbelasting TOTAAL SALDO VAN BATEN EN LASTEN Toevoegingen aan reserves Bestemmingsreserve personeel Strategische Investeringsagenda
Onttrekkingen aan reserves Bestemmingsreserve personeel Bestemmingsreserve behoud - Omzetting Bestemmingsreserve bedrijfsvoering - Omzetting Egalisatiereserve - Omzetting Strategische investeringsagenda Bestemmingsreserve programmagelden en digitalisering Omzetting
RESULTAAT
Begroting 2025
Realisatie 2024 €
€
1.227.072
1.051.924
1.064.501
258.987 395.000 304.376 1.485.828 372.457 85.961 2.123 0 0 4.131.803
199.198 395.000 356.150 1.532.212 396.159 67.322 2.123 0 0 4.000.087
237.041 391.943 299.785 1.429.110 348.911 66.898 6.248 2.444 0 3.846.881
0
0
0
0
116.170
-224.321
-1.069.812
302.447
102.888 474.638 577.526
102.888 474.638 577.526
0 0 0
0 1.929.043 1.929.043
-255.260 0 0 0 -286.407
-255.260 0 0 0 -546.585
-50.000 0 0 0
0 -209.665 -341.998 -198.495 0
0 -541.667
0 -801.846
-1.019.631 -1.069.631
-1.178.886 -1.929.043
80.312
0
-181
302.447
52
GRONDSLAGEN VOOR WAARDERING EN RESULTAATBEPALING ALGEMEEN Activiteiten Het openbaar lichaam Het Zeeuws Archief heeft, conform artikel 2 lid 2 van de regeling Het Zeeuws Archief ten doel de belangen van de minister en de gemeenten Middelburg en Veere bij alle aangelegenheden betreffende de archiefbescheiden die berusten in de rijksarchiefbewaarplaats in de provincie Zeeland en in de gemeentelijke archiefbewaarplaatsen van Middelburg en Veere in gezamenlijkheid te behartigen. Algemene grondslagen voor de opstelling van de jaarrekening De jaarrekening is voor wat betreft de waardering van de activa en passiva opgemaakt op basis van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten. De waardering en de bepaling van het resultaat vindt plaats op basis van historische kosten. Tenzij bij het betreffende balanshoofd anders wordt vermeld, worden de activa en passiva opgenomen tegen nominale waarde. Baten en lasten worden toegerekend aan het jaar waarop ze betrekking hebben. Gebruik schattingen en oordelen De opstelling van de jaarrekening vereist dat het management oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen.
De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden voortdurend beoordeeld. Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schatting wordt herzien en in toekomstige perioden waarvoor de herziening gevolgen heeft. Continuïteit De jaarrekening is opgesteld op basis van continuïteit van Het Zeeuws Archief. GRONDSLAGEN VOOR DE WAARDERING VAN ACTIVA EN PASSIVA Materiële vaste activa De materiële vaste activa worden gewaardeerd op verkrijgingsprijs verminderd met per categorie vastgestelde lineaire afschrijvingen. De afschrijvingen worden gebaseerd op de geschatte economische levensduur en worden berekend op basis van een vast percentage van de verkrijgingsprijs, rekening houdend met eventuele residuwaarde. Er wordt afgeschreven vanaf het moment van ingebruikname. Vorderingen De vorderingen worden opgenomen tegen een nominale waarde, onder aftrek van noodzakelijk geachte voorzieningen voor het risico van oninbaarheid. Liquide middelen De liquide middelen worden tegen nominale waarde opgenomen.
53
Bestemmingsreserves Onttrekkingen en toevoegingen aan de bestemmingsreserves die zijn begroot in een vastgestelde begroting worden verwerkt in de jaarrekening van het betreffende jaar. Bij een resterend resultaat doet het dagelijks bestuur een voorstel voor bestemming van dit resultaat. Dit wordt verwerkt in de jaarrekening van het volgende jaar. Personeel Dit betreft een reserve ten behoeve van personeelskosten vanwege vervanging langdurig zieken, eventuele wachtgeldverplichtingen, organisatieverandering/reorganisaties, opleidingskosten, vervanging tijdens ouderschapsverlof, verlofsparen e.d. Strategische investeringsagenda De strategische investeringsagenda bestaat uit projecten die het Zeeuws Archief wil uitvoeren en wil voorbereiden ten aanzien van digitalisering en bijbehorende processen. Het totale uitvoeringsbudget voor die projecten zit in de Strategische Investeringsagenda. Er wordt pas voorgesteld om middelen uit de strategische investeringsagenda beschikbaar te stellen op het moment dat het geld echt nodig is om de uitvoering te starten. Het is de bedoeling om te werken met overprogrammering om bij vertragingen in projecten snel over te kunnen stappen op de uitvoering van een volgend project.