25-138 Bijlage 1. Concept Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
Tekst van het document
met name bestaan uit vervolgonderzoek waarbij o.a. schetsen en
cultuuraanbieder. De ambitie is om in 2026 252 volwassenen te
berekeningen gemaakt zullen moeten worden om de technische
helpen aan een structureel sportief of cultureel aanbod.
en planologische haalbaarheid te toetsen en de investeringen voor verschillende varianten beter in beeld te krijgen. Deze zal later dit
60
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat gaan we daarvoor doen?
jaar worden uitgewerkt in een planvormingsfase voor de huidige
Waarborgfonds Sport (50%) ten behoeve van de benodigde
locatie in Dauwendaele.
geldlening van de vereniging voor de realisatie van 2 padelbanen. Dit jaar zal de planvorming plaatsvinden voor de benodigde
Kunstgrasveld VV Nieuwland
renovatie van de huidige tennisbanen, eventueel aangevuld met de
Vorig jaar is er een doorkijk gemaakt voor het sportcomplex van
benodigde uitbreiding van parkeerplaatsen die beiden mede met
voetbalvereniging Nieuwland en hierin is onder andere gekeken
financiële ondersteuning van de gemeente in 2027 gerealiseerd
naar de huidige en verwachte ontwikkelingen op het gebied van het
zullen worden. Hiermee is dan ook de continuïteit van L.T.C. De
aantal leden en spelende teams op de huidige locatie. Hieruit is
Schenge voldoende gewaarborgd.
gebleken dat de huidige locatie toekomstbestendig is, mits er een bestaand natuurgrasveld wordt omgevormd tot kunstgrasveld. Dit
Biljartvereniging Middelburg
staat dan ook voor dit jaar gepland. Door deze aanpassing wordt
In 2022 hebben we als gemeente besloten om de Biljartvereniging
het aantal beschikbare speeluren verhoogd binnen de grenzen
Middelburg tijdelijk te huisvesten binnen ons stadskantoor
van het huidige sportpark en wordt de bespeelbaarheid minder
tot de verbouwing van de Ravensteijnweg gerealiseerd is.
afhankelijk van de weersomstandigheden.
Inmiddels is dit het geval. In 2026 kijken we samen met de bijartvereniging en Amarijn onder welke voorwaarden de
Renovatie toplaag kunstgrasveld VV Arnemuiden
biljartvereniging kan verhuizen naar de Ravensteijnweg. Gezien
Naast dat er een nieuw kunstgrasveld wordt aangelegd
de verwachte huurprijzen en de omvang van de vereniging is het
bij VV Nieuwland zal dit jaar, volgens planning, ook de
niet de verwachting dat de biljartvereniging zonder structurele
toplaag van het kunstgrasveld bij voetbalvereniging Arnemuiden
financiële ondersteuning van de gemeente de volledige kosten
gerenoveerd worden.
voor haar rekening kan nemen voor de verwachte huur en bijkomende structurele lasten. Het plan is dat de vereniging
Inzet robotmaaiers
de ruimte structureel huurt van Amarijn en dat de gemeente
Afgelopen jaar hebben we in Middelburg robotmaaiers
een maximale structurele subsidie van € 10.000 verstrekt.
geïnstalleerd en ingezet voor het regelmatig maaiwerk van de
Samen met het bestuur van de biljartvereniging en Amarijn
natuurgrasvelden bij VV Arnemuiden, VV Nieuwland en op het
kijken we welke mate van contributieverhoging acceptabel is
sportpark De Veerse Poort. Dit jaar breiden we de aanschaf en
en welke eventuele aanvullende taken en verantwoordelijkheden
installatie van de robotmaaiers verder uit naar de sportvelden van
door de biljartvereniging kunnen worden opgepakt waarmee een
Jong Ambon op sportpark De Sprong en bij FC Dauwendaele op
definitieve verhuizing voor alle partijen acceptabel is.
sportpark De Kruitmolen. Doelstelling 3. Faciliteren van een onderscheidend Sportpark Veerse Poort
evenementenaanbod, het hele jaar rond
Op het sportpark de Veerse Poort wordt dit jaar een tussenbassin
Actualisatie evenementenbeleid Middelburg
gecreëerd om vanuit daar zoet water dat ligt opgeslagen onder
In 2025 is het Evenementenbeleid Middelburg 2025-2029
kunstgrasveld 1 beschikbaar te krijgen voor de natuurgrasvelden.
vastgesteld. Met dit evenementenbeleid wordt ingezet op een onderscheidend evenementenaanbod, het hele jaar rond.
Renovatie tennisbanen LTC de Schenge
Mede door een nieuwe subsidieregeling en extra vrijgemaakt
Net als bij de andere twee Middelburgse tennisverenigingen MLTC
subsidiegeld voor evenementen worden organisatoren
en TV Dauwendaele (inmiddels opgeheven) is er het afgelopen
gestimuleerd om met nieuwe evenementen/initiatieven te komen
jaar onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van de vervanging
die het gat in het voorjaar van de evenementenkalender opvullen
van de toplaag van de huidige 4 tennisbanen en de aanleg van
en het Middelburgs profiel versterken.
2 padelbanen bij L.T.C. De Schenge in Arnemuiden. In lijn met de eerdere besluitvorming over financiële steun bij de renovatie
De doelen in het evenementenbeleid en de subsidieregeling
van de tennisbanen bij TV Dauwendaele en MLTC/ De Veste is
komen overeen met andere beleidsdoelstellingen, zoals het
ook voor L.T.C. De Schenge ingestemd met het verlenen van
versterken van Middelburg als een aantrekkelijke woon-,
een gemeentegarantie door de gemeente (50%) en Stichting
werk-, en verblijfsgemeente, meer sfeer in de binnenstad en
61
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat gaan we daarvoor doen?
seizoensverlenging. We zetten daarom in op evenementen binnen
verduurzamingsmaatregelen bij evenementen. Hiermee hoopt
de thema’s mensenrechten, cultuur(historie), eten & drinken
Middelburg een goed evenementenaanbod te creëren voor alle
en sport.
inwoners, nu en in de toekomst.
Daarnaast is er vanuit het Actieprogramma Klimaat, Energie en Circulariteit een budget vrijgemaakt om subsidie te verlenen voor
Coördinatie van evenementen
Doelstelling 4. Investeren in vergroening en een ecologisch
We blijven er zorg voor dragen dat er voor alle inwoners
verantwoord groenbeheer in Middelburg
van de gemeente Middelburg aanbod is én dat evenementen
Middelburg streeft naar een ecologische en klimaatadaptieve
toegankelijk zijn of worden voor al onze inwoners. Bovendien
inrichting van de openbare ruimte. Dit komt steeds duidelijker tot
waarborgen we een passende en kwalitatief goede dienstverlening
uiting in woonwijken, waar verharding plaatsmaakt voor groen. Bij
vanuit de gemeente. In aanvulling op de inzet van traditionele
de inrichting wordt ingezet op variatie tussen gras, kruidenrijk
instrumenten, zoals subsidies en facilitaire ondersteuning, is in
grasland en bosplantsoenen. Deze afwisseling bevordert de
2025 op basis van de actualisatie van het evenementenbeleid een
biodiversiteit, terwijl hogere vegetatie meer water vasthoudt.
evenementencoördinator aangesteld, om zo één aanspreekpunt
Bovendien zorgt verdamping via planten voor verkoeling op
voor inwoners en organisatoren beschikbaar te stellen. Deze
warme dagen.
evenementencoördinator gaat in 2026 aan de slag met het implementeren van het evenementenbeleid en het opstellen van
Hiervoor voeren we dit jaar de volgende maatregelen uit:
locatieprofielen voor evenementenlocaties.
– Aanleg van Kwetterbosjes;
62
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat gaan we daarvoor doen?
– Ontwikkeling van kruidenrijk grasland en bermen; – Toevoegen van takkenrails en dood hout in plantsoenen; – Implementatie van gefaseerde beheersmaatregelen;
– Verschuiving van de focus van cultuurgewassen naar inheemse soorten; – Het vergroenen en versterken van sport- en speelplekken.
Prestatie Jeugdfonds sport en cultuur Mogelijkheden bieden dat kinderen en jongeren uit gezinnen met weinig geld meedoen Volwassenfonds Mogelijkheden bieden dat volwassenen uit gezinnen met weinig geld meedoen Meetpunt Jeugdfonds Sport & Cultuur (aantal kinderen) Volwassenfonds Sport & Cultuur (aantal volwassenen)
2023
2024
2025 (t/m Q2)
2026
458
481
361
483
98
129
252
63
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Invulling van financiële ruimte kadernota 2026-2029
Invulling van financiële ruimte kadernota 2026-2029 Nr.
bedragen x € 1.000
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2026
2027
2028
2029
0
-97
-97
-97
0
-97
-97
-97
0
-90
0
0
2 Smart Buildings (sofware) fase 1
-220
-30
-30
-30
Invulling van financiële ruimte begroting 2025 en meerjarenraming 2026 - 20281 1 Kunstgrasveld vv Nieuwland
Invulling van financiële ruimte kadernota 2026 - 2029 1 Renovatie tennisbanen LTC de Schenge 3 Aanvullend subsidiebudget evenementen Middelburg
-50
-50
-50
0
4 Evenementencoördinatie en budget initiatieven
-20
-20
0
0
5 Projectsubsidie vernieuwende kunst
-75
-75
-75
-75
6 Budget jaarlijkse subsidie kunst en cultuur
-85
-85
-85
-85
7 Open Monumentendag
-15
0
0
0
8 Herstelwerkzaamheden beschermd erfgoed WW2
-15
0
0
0
9 Begeleiding SROI
-50
-50
-50
-50
10 Huurlasten Biljartvereniging Middelburg
-10
-10
-10
-10
11 Erfgoed medewerker
-94
-99
-104
-108
12 Vergunningverlener monumenten
-94
-99
-104
-108
13 Toezichthouder en handhaver erfgoed
-44
-46
-48
-51
-772
-654
-556
-517
14 Herinrichting Sportcomplex de Kruitmolen
-250
0
0
0
15 De Spot
-220
-220
-211
-200
16 De Spot haalbaarheidsonderzoek locatie
-80
0
0
0
Aanvullende wensen begroting 2026
17 De Spot kleine gebouwaanpassingen
-75
0
0
0
-625
-220
-211
-200
-1.397
-971
-864
-814
1 Voor een toelichting op de mutaties 2025 - 2028 zie begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028.
1. Renovatie tennisbanen LTC de Schenge
vraag naar slimme (kantoor)gebouwen over 10 jaar meer regel zijn
Faciliteren en ondersteunen van goede sportaccommodaties.
dan uitzondering.
2. Smart Buildings (software) fase 1
3. Aanvullend subsidiebudget evenementen Middelburg
Een smart building is een gebouw waarin slimme, innovatieve
Er is in 2025 een subsidieregeling opgesteld waarin een formeel
technieken zijn geïntegreerd die de werk- en leefomgeving
subsidieplafond is ingesteld. Om evenementen in Middelburg
verbeteren. De doelmatige inrichting en alle daarin toegepaste
blijvend te ondersteunen, het evenementenaanbod te versterken
slimme technieken samen, zorgen ervoor dat de gebruikers
en in het bijzonder een groot evenement in het voorjaar aan te
optimaal en duurzaam kunnen functioneren en presteren. De
trekken, is extra budget nodig. Hiermee houden we Middelburg
komende tijd doet Smart Buildings meer en meer zijn intrede. Met
een bruisende stad waarin evenementen voldoende worden
de steeds snellere intrede van technologische innovaties zal de
gestimuleerd en ondersteund.
64
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Invulling van financiële ruimte kadernota 2026-2029 4. Evenementencoördinatie en budget initiatieven
dienstverleningsovereenkomst (DVO) voor 2025. Deze inzet was
Ten behoeve van het nieuwe evenementenbeleid is een
bedoeld om een hogere bijdrage in de GR-kosten te voorkomen.
projectleider aangesteld en een plan van aanpak vastgesteld.
In de DVO van 2025 zijn ongeveer 17 medewerkers van Orionis ingezet voor werkzaamheden in zowel het Groen als het Grijs. Voor
5. Projectsubsidie vernieuwende kunst
de werkzaamheden in het Grijs, zoals straatwerk, het ledigen en
Door voortzetting van de projectsubsidie ‘vernieuwende kunst’
schoonmaken van afvalbakken, het reinigen van afvalcontainers en
geven we ruimte aan het onverwachte: ruimte voor vernieuwing,
het opruimen van zwerfvuil (inclusief grachten), zijn verschillende
innovatie en experiment.
ploegen actief waarvoor meerdere voorlieden nodig zijn. Dit besluit, betreft de inzet van een extra voorman waarbij het de
6. Budget jaarlijkse subsidie kunst en cultuur
bedoeling is om ook vanaf 2026 een DVO af te sluiten, aangezien
Om de commissie in staat te stellen hun werk uit te voeren zonder
het om dagelijks terugkerende werkzaamheden gaat die het hele
bezuinigingsopdracht is in 2025 voor één jaar het subsidiebudget
jaar door worden uitgevoerd.
kunst en cultuur met € 85.000 verhoogd. Dit jaar is besloten de verhoging voor jaarlijkse subsidie kunst en cultuur vanaf 2026
10. Huurlasten Biljartvereniging Middelburg
structureel door te voeren.
Faciliteren en ondersteunen van goede sportaccommodaties. De biljartvereniging zal de ruimte structureel gaan huren van Amarijn,
7. Open Monumentendag
met hulp van een maximale structurele subsidie van € 10.000 van
Er is behoefte aan structureel budget waaruit incidentele
de gemeente.
ondersteuningsbijdragen kunnen worden toegekend. Het college heeft voorgesteld dit eenmalig toe te kennen en een continuering
11. Erfgoed medewerker
van deze middelen af te wegen in het nieuw op te stellen
Door de ambitie van de gemeente Middelburg op het gebied van
erfgoedbeleid. Onder andere de Jaarlijkse organisatie van de Open
duurzaamheid en het belang wat daar door de samenleving aan
Monumentendag kan hier dit jaar uit gefinancierd worden.
wordt gehecht, is het van belang dat monumenteigenaren door de gemeente geadviseerd kunnen worden over de mogelijkheden van
8. Herstelwerkzaamheden beschermd erfgoed WW2
te nemen verduurzamingsmaatregelen.
Voor de rijksbeschermde onderdelen van het Landfront Vlissingen die gelegen zijn op het grondgebied van de gemeente
We gaan daarom dit jaar nieuwe medewerkers proberen te werven
Middelburg als ook voor de als gemeentelijk monument
en in te werken, om (geleidelijk) de ontstane achterstanden weg
beschermde bunkers in park Toorenvliedt heeft de gemeente
te werken en tegelijkertijd de grote maatschappelijke opgaven
een instandhoudingsverplichting. Die hebben vooral betrekking
en hoge ambities voor de leefomgeving van onze bewoners
op het voorkomen van overmatige begroeiingen in en rond de
te realiseren.
betonnen objecten en incidentele werkzaamheden voor herstel van incidentele schade en reiniging bij vandalisme. Met de
12. Vergunningverlener monumenten
toezegging van een eenmalig budget voor 2026 zullen de
De huidige ambtelijke capaciteit schiet tekort om eigenaren van
noodzakelijke werkzaamheden worden uitgevoerd. Een eventuele
monumenten en andere initiatiefnemers in een vroegtijdig stadium
continuering van de middelen zal worden afgewogen in het nieuw
van het planvormingsproces adequaat te begeleiden. Hierdoor
op te stellen erfgoedbeleid.
wordt het potentieel van goede erfgoedzorg en ruimtelijke kwaliteit onvoldoende benut. Uitbreiding in capaciteit is dan
9. Begeleiding SROI
ook noodzakelijk.
In 2025 zijn medewerkers van Orionis met een afstand tot de arbeidsmarkt ingezet voor werkzaamheden in de openbare
13. Toezichthouder en handhaver erfgoed
ruimte in Middelburg. Goede begeleiding door voorlieden
De huidige ambtelijke capaciteit schiet tekort om eigenaren van
vanuit Orionis was hierbij essentieel. Om de verschillende
monumenten en andere initiatiefnemers om gebouwd erfgoed
ploegen in hun dagelijks werk te begeleiden, is daarom in
behouden om door te kunnen geven aan toekomstige generaties.
2025 een extra voorman vanuit Orionis aangesteld in de
Door uitbreiding onstaat er synergie tussen een strikte aanpak
65
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Invulling van financiële ruimte kadernota 2026-2029 bij een onjuiste omgang met monument in combinatie met een
moet het college een besluit nemen over de subsidieaanvraag. De
adviserende en begeleidende rol bij voorgenomen wijzigingen en
Spot geeft aan jaarlijks € 570.000 structurele subsidie nodig te
het doel van erfgoedbehoud.
hebben voor de nieuwe organisatie. In de aanvraag is een bedrag van € 350.000 opgenomen als basisbedrag vanuit de begroting
14. Herinrichting Sportcomplex De Kruitmolen
van Stichting Vizita. Daar bovenop is nog een aanvullende
De technische levensduur van de huidige sporthal in
structurele vraag gedaan van jaarlijks € 220.498. De hogere
Dauwendaele nadert het einde, waardoor renovatie of
subsidievraag heeft met name betrekking op professionalisering
nieuwbouw noodzakelijk is. Tegelijkertijd zijn er veranderingen
van de organisatie (van 4,5 fte naar 6,44 fte). Naar verwachting
in het gebruik: de tennisvereniging is opgeheven en de
kan de subsidie op termijn naar beneden bijgesteld worden, omdat
voetbalvereniging wil minimaal één veld afstoten vanwege
De Spot ambitie heeft om meer inkomsten te genereren via
dalende ledenaantallen. Daarnaast voldoet het huidige aanbod
extra verhuuropbrengsten en uitbreiding en diversificatie van de
van (binnen)sportaccommodaties niet meer aan de wensen
programmering. Voor 2026 bestaat 49% van de dekking voor de
van inwoners en gebruikers, en is het sportcomplex in
verwachte uitgaven uit gemeentelijke subsidie. Op termijn moet
Dauwendaele het enige onder het kanaal in de stad Middelburg.
dit percentage teruggebracht worden naar 39%. Dit zal in de
Door capaciteitsproblemen moeten sportaanbieders regelmatig
subsidieafspraken verwerkt worden.
worden afgewezen. Dit alles onderstreept de noodzaak tot herinrichting van het complex. Een eerste ambtelijke verkenning
16. De Spot haalbaarheidsonderzoek locatie
heeft plaatsgevonden, gericht op:
Het huidige pand voldoet op dit moment aan de veiligheidsnormen en is voldoende passend voor de huidige programmering van
– Multifunctioneel gebruik van de locatie;
het poppodium. Het pand heeft een centrale ligging in de
– Versterking van ontmoeting in de wijk;
binnenstad en heeft daarmee een toegevoegde waarde voor
– Verbreding van het aanbod op het gebied van sport, beweging
het uitgaansleven. De locatie kent ook zijn beperkingen qua
en gezondheid; – Verduurzaming van de accommodatie.
logistiek, parkeergelegenheid, toegankelijkheid en zichtbaarheid. Vanwege omwonenden is er een maximum aan het geluid en voor vrachtwagens (van acts of leveranciers) is het krap bij
Deze “pre-initiatieffase” heeft geleid tot een verkennende kosten-
laden en lossen. De Spot zou op termijn een alternatieve
batenanalyse, een dekkingsoverzicht, planconcepten en een
locatie ook willen overwegen. Vanuit gemeentelijk perspectief
risicoanalyse. Voor 2026 is een vervolg noodzakelijk in de
is de vraag eveneens gerechtvaardigd of het huidige pand,
vorm van een initiatieffase, waarin technische en planologische
waarvan de gemeente de eigenaar is, optimaal is voor de
haalbaarheid verder worden onderzocht. Diverse partijen hebben
huidige functie. Vanwege eerder gedane investeringen is de
interesse getoond om mee te denken. De uitkomsten van deze
boekwaarde van het pand (relatief) hoog. Het pand moet op
fase zullen worden uitgewerkt in een planvormingsfase voor de
termijn mogelijk verduurzaamd worden. Er is uiterlijk in 2027
locatie in Dauwendaele.
een uitspraak nodig over het voortgezet gebruik van dit gebouw om dit mee te wegen in de verduurzaming. De verduurzaming/
15. De Spot
verbouw kan dan in 2028 plaatsvinden, dan kan nog gebruik
Het college ondersteunt de verdere ontwikkeling van De Spot en
worden gemaakt van de subsidie Verduurzamen Maatschappelijk
de ontvlechting uit stichting Vizita, met als doel het poppodium
Vastgoed (DUMAVA). Voor de verduurzamingskosten in het rapport
in Middelburg in verzelfstandigde vorm te continueren. Het
van architectenbureau Fierloos wordt uitgegaan van geraamde
poppodium neemt in het Zeeuwse netwerk van poppodia al een
investeringen van in totaal € 615.000. Er is al een krediet
prominente plek in en het college hecht er waarde aan dat het
beschikbaar van € 480.000. De resterende €135.000 zou te
poppodium in Middelburg een dergelijke rol kan blijven vervullen.
zijner tijd middels een krediet aan de raad moeten worden
De Spot heeft een subsidieaanvraag ingediend als onderdeel van
voorgelegd. Deze extra kosten worden mede bepaald door het
de subsidieaanvraag van Vizita met een activiteitenplan, begroting
samenvallen van de aanpassingen aan de draagconstructie t.b.v.
en een beschrijving van de wijze waarop De Spot en Vizita
spots en tussen en de benodigde extra koeling en ventilatie voor
organisatorisch willen ontvlechten. Uiterlijk op 31 december 2025
De Spot op het dak. Naast verduurzaming heeft De Spot zelf ook
66
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Beleidsindicatoren
verschillende wensen voor gebouwaanpassing, zoals o.a. nieuwe
– het poppodium onderbrengen op een nieuw te bouwen locatie;
toiletten, aanpassing van de keuken en een nieuwe goederenlift. De kosten van deze wensen worden op ca. € 650.000 begroot
In 2027 kan dan een definitief besluit genomen worden over de
en komen boven op de kosten voor verduurzaming. Tegelijkertijd
locatie van het poppodium.
heeft Middelburg de ambitie (Zeeland 2050 en cultuurvisie 2018) om culturele hoofdstad van Zeeland te zijn. Wellicht leidt dit ook
17. De Spot kleine gebouwaanpassingen
tot (ruimtelijke) keuzes die van invloed zijn op het gebruik van het
In afwachting van het hierboven beschreven
gebouw van De Spot.
haalbaarheidsonderzoek en verdere huisvestingskeuzes over de locatie aan de Beddewijkstraat is het niet raadzaam om nu
Voorgesteld wordt om incidenteel een budget beschikbaar te
investeringen in het gebouw te doen. Het pand heeft een hoge
stellen ter hoogte van € 80.000 om een haalbaarheidsonderzoek
boekwaarde en bij nieuwe investeringen zal dit verder toenemen,
uit te voeren naar het kosteninzichtelijk maken van
hetgeen leidt tot hogere doorbelaste huurlasten. De Spot heeft de
de stichtingskosten (bouwkosten) en exploitatiekosten van
afgelopen jaren diverse wensen geuit over gebouwaanpassingen
drie scenario's:
om het gebruik te optimaliseren, waarvan het vervangen van het toiletblokken hoog op de wensenlijst staat. Dit is tevens
– het poppodium continueren op de huidige locatie inclusief
het enige wat niet veel impact heeft op het gebouw en ook de
de mogelijkheid voor de aankoop van panden aan de
gebruiksvriendelijkheid vergroot. De kosten voor het aanpassen
nabijgelegen Schuttershofstraat;
van de toiletten incl. staartkosten en btw bedragen € 75.000. Het
– het poppodium elders onderbrengen door middel van
planmatig regulier onderhoud wordt daarnaast gecontinueerd.
verbouwen van een bestaand pand;
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Aantal niet wekelijkse sporters (% van de bevolking van 19 jaar of ouder)
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Middelburg
55,2
52,8
nnb
52,1
nnb
48
Nederland
48,7
51,7
nnb
46,4
nnb
42,5
Wat mag het kosten? 5 Sport, cultuur en recreatie
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
526
895
732
820
748
772
5.02.0 Sportaccommodaties
3.573
4.665
5.096
4.816
4.790
4.826
5.03.0 Cultuurpresentatie,-prod-part
4.218
5.172
5.277
5.271
5.360
5.421
5.04.0 Musea
1.257
1.344
1.381
1.439
1.490
1.545
5.05.0 Cultureel erfgoed
4.408
1.471
1.705
1.718
1.759
1.802
5.06.0 Media
1.909
2.118
2.118
2.046
2.118
2.192
5.07.0 Openbaar groen en (openl)recr
5.087
5.708
5.770
5.989
6.183
6.079
20.978
21.374
22.079
22.098
22.448
22.637
Overzicht taakvelden Lasten 5.01.0 Sportbeleid en activering
Totaal lasten Baten
67
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat mag het kosten?
5 Sport, cultuur en recreatie 5.01.0 Sportbeleid en activering 5.02.0 Sportaccommodaties
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
323
307
271
0
0
0
1.053
1.318
1.061
1.087
1.113
1.139
5.03.0 Cultuurpresentatie,-prod-part
661
684
644
668
692
716
5.04.0 Musea
309
398
402
412
421
431
5.05.0 Cultureel erfgoed
257
254
260
270
279
289
5.06.0 Media
47
47
0
0
0
0
5.07.0 Openbaar groen en (openl)recr
130
110
111
114
117
83
2.780
3.119
2.750
2.551
2.621
2.658
Totaal baten Saldo 5.01.0 Sportbeleid en activering
-203
-589
-461
-820
-748
-772
5.02.0 Sportaccommodaties
-2.519
-3.347
-4.035
-3.729
-3.677
-3.687
5.03.0 Cultuurpresentatie,-prod-part
-3.557
-4.488
-4.633
-4.602
-4.668
-4.706
-948
-946
-978
-1.027
-1.069
-1.114
5.05.0 Cultureel erfgoed
-4.151
-1.217
-1.445
-1.448
-1.480
-1.513
5.06.0 Media
-1.862
-2.071
-2.118
-2.046
-2.118
-2.192
5.07.0 Openbaar groen en (openl)recr
-4.957
-5.599
-5.659
-5.875
-6.066
-5.995
-18.198
-18.255
-19.329
-19.547
-19.826
-19.979
5.04.0 Musea
Totaal overzicht taakvelden
68
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sociaal Domein
Sociaal Domein
een gemeente te zijn waarin zij gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien tot veerkrachtige, zelfstandige volwassenen.
Het Sociaal Domein is een van de vier gedeelde opgaven in
Werken aan een inclusieve gemeente doen we niet alleen. Dit
Middelburg. Middelburg wil een inclusieve gemeente zijn. Dit
doen we samen met onder andere inwoners, maatschappelijke
streven ligt in de kern van de gemeentelijke opdracht binnen
organisaties, scholen, bedrijven, clubs en verenigingen en andere
het sociaal domein. In een inclusieve samenleving is iedereen van
gemeenten in onze regio. Als gemeente bevorderen we deze
waarde en krijgt iedereen de kansen die nodig zijn om mee te
kansen door zorg en ondersteuning te bieden aan inwoners die
kunnen doen. Kansen om je talenten te ontdekken en ontwikkelen,
hier (tijdelijk) hulp bij nodig hebben. Dit doen we bijvoorbeeld
kansen op werk, kansen om de Nederlandse taal te leren. We
door het bieden van opvoed- en opgroeiondersteuning,
gunnen alle inwoners een leven midden in de samenleving op basis
inkomensondersteuning, hulp bij het huishouden, bescherming
van hun eigen interesses en talenten. Dit geldt in het bijzonder
en huisvesting van vluchtelingen en begeleiding naar werk.
voor Middelburgse kinderen en jongeren. We streven er naar om
69
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sociaal Domein
Relevante ontwikkelingen
Verwachte hervormingen stelsel asiel en migratie
Invoering Participatiewet in balans
Op 1 februari 2026 eindigt de eerste tranche van de Wet
De Tweede Kamer heeft ingestemd met het wetsvoorstel
gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen
Participatiewet in balans. In het wetsvoorstel staan ruim 20
(Spreidingswet). Het doel van de wet was om te komen tot
maatregelen om de wet in 2026 te vereenvoudigen en verbeteren.
voldoende opvangplekken en een evenwichtiger verdeling van
Het is een eerste stap op weg naar een fundamentele herziening
asielzoekers over provincies en gemeenten. Daartoe heeft iedere
van de Participatiewet.
provincie een provinciaal verslag ingediend bij de toenmalige minister van Asiel en Migratie. Ook in Zeeland zijn de te realiseren
Het kabinet wil toe naar een begrijpelijke wet die werkt voor
opvangplekken verdeeld over de verschillende gemeenten. De
mensen, vanuit vertrouwen en met oog voor de menselijke maat.
verwachting is dat in 2026 de meeste Zeeuwse opvangplekken
Met als doel dat meer mensen vanuit de Participatiewet sneller
zijn gerealiseerd en dat de noodopvang in Middelburg daardoor
aan het werk kunnen gaan. En als dat nog niet lukt, mensen op
kan sluiten.
een andere manier kunnen meedoen in de maatschappij. Dat is goed voor henzelf, de samenleving en het draagvlak voor de
Over de invoering van de asielwetten en de gevolgen daarvan
bijstand. De wetswijziging heeft consequenties voor de werkwijze
is grote onzekerheid. De Eerste Kamer wacht een advies van
van Orionis Walcheren.
de Raad van State af voordat de kamer de wetten inhoudelijk behandelt. Ook de gevolgen voor de gemeentelijke taken,
Zorgstelsel steeds verder onder druk
waaronder huisvesting en inburgering, zijn onzeker en onduidelijk.
Een belangrijke landelijke uitdaging binnen het sociaal domein is de lange termijn houdbaarheid van het zorgstelsel. Ook in onze
Russische invasie Oekraïne duurt voort
regio staat dit door vergrijzing en ontgroening onder druk. Als we
Toen miljoenen mensen uit Oekraïne op de vlucht sloegen voor de
niks doen zal de werkdruk bij zorg- en hulpverleners toenemen,
Russische invasie, heeft de Raad van de Europese Unie op 4 maart
zullen wachtlijsten oplopen en de kosten verder stijgen. Hierbij ligt
2022 de Richtlijn tijdelijke bescherming (RTB) in werking gesteld.
ook een rol voor Kerngezond, een samenwerkingsverband tussen
Hiermee hebben vluchtelingen uit Oekraïne in alle EU-lidstaten
het medische en sociaal domein. Hierin werken huisartsen en de
tijdelijk recht op opvang, medische zorg, en onderwijs. Ook geeft
gemeente samen. Deze samenwerking wordt gezien als vliegwiel
het hen de mogelijkheid om te kunnen werken.
om de impact van deze samenwerking te vergroten. De Russische invasie in Oekraïne is nog niet voorbij. Daarom Om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden, is verandering
hebben de Europese ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken
noodzakelijk. Deze uitdaging vertaalt zich onder andere in een
op 13 juni 2025 ingestemd met het verlengingsvoorstel. Formele
tweetal grote landelijke akkoorden: de Hervormingsagenda Jeugd
aanname hiervan in de Raad van de Europese Unie is voorzien in
en in het Integraal Zorgakkoord (IZA). In de Hervormingsagenda
de zomer van 2025.
zijn partijen, waaronder rijk en gemeenten, samen een herziening van het jeugdhulpstelsel overeengekomen. Doel is de jeugdhulp
Daarnaast heeft de Europese Commissie op 4 juni 2025 een
te verbeteren en financieel gezond te maken. Het IZA [1]
voorstel voor Raadsaanbevelingen voor de periode na afloop van
stimuleert de samenwerking tussen gemeenten, zorgaanbieders
de RTB gepresenteerd. De Raad van de Europese Unie zal deze
en maatschappelijke partners om gezondheid te bevorderen,
aanbevelingen naar verwachting deze zomer aannemen. Als de
zorg toegankelijk en betaalbaar te houden en preventie stevig
raadsaanbevelingen zijn aangenomen, moeten Rijk en gemeenten
te verankeren. 2026 is het laatste jaar waarin het IZA-budget
kijken wat dit betekent en waar nodig het beleid bijstellen. Omdat
beschikbaar is. We richten ons daarom op het borgen van de
de toekomst voor Oekraïners ongewis is, is het van belang in de
behaalde resultaten en preventieve interventies. Aanvullend op
tussentijd te blijven inzetten op het vergroten van zelfredzaamheid
het IZA wordt landelijk nagedacht over het Aanvullend Zorg- en
in de lokale samenleving.
Welzijnsakkoord (AZWA). Met het AZWA wordt ingezet op het versnellen van de beweging van zorg naar gezondheid.
70
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sociaal Domein / Beleidskader
[1] De uitwerking van het IZA voor Middelburg en Zeeland
Zorgen voor laagdrempelige informatie en advies, en bereikbare
is opgenomen in het begrotingsonderdeel Volksgezondheid
en toegankelijke zorg en ondersteuning zijn hierbij belangrijke
en Milieu.
aandachtspunten. We zoeken samen met onze inwoners naar
Beleidskader
oplossingen in of zo dicht mogelijk bij het gewone leven. We bieden ondersteuning dicht bij de leefwereld van kinderen en gezinnen; in de thuissituatie, de kinderopvang en op school.
Wetten en verdragen De volgende wetten en verdragen vormen hierbij onze
2. Kwaliteit van zorg- en dienstverlening
belangrijkste kaders:
Kwalitatief goede zorg- en dienstverlening komt direct ten goede
– Wet maatschappelijke ondersteuning
aan onze inwoners. Dat betekent onder andere dat we werken met
– Participatiewet
goedopgeleide medewerkers, die luisteren naar en kijken vanuit
– Jeugdwet
het perspectief van de inwoner. Zij worden ondersteund door de
– Wet inburgering
juiste werkprocessen in organisaties waarin voldoende ruimte is
– Wet van school naar duurzaam werk
voor leren en verbeteren. Dat geldt voor de zorg- dienstverlening
– Wet gemeentelijke taak mogelijk maken
die direct onder gemeentelijke aansturing valt, als ook voor zorgen
asielopvangvoorzieningen (Spreidingswet)
dienstverlening die we subsidiëren of inkopen. Integraliteit en
– Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
vergaande samenwerking tussen en binnen organisaties in het
– Vluchtelingenverdrag
sociaal domein zijn belangrijke voorwaarden om de kwaliteit te
– Europese Richtlijn tijdelijke bescherming en de Tijdelijke wet
kunnen bieden.
opvang ontheemden Oekraïne. 3. Passende zorg Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
Iedere Middelburger moet kunnen rekenen op passende zorg.
– Middelburgs Model voor zorg en ondersteuning (2021)
Onder passend verstaan we kwalitatief goed, toegankelijk en
– Beleidsplan Sociaal Domein (2022)
betaalbaar. Veiligheid voor onze (jeugdige) inwoners heeft hierbij
– Iedereen kan meedoen. Beleidskader bestaanszekerheid,
een hoge prioriteit. De zorg die we bieden is waardegedreven.
meedoen naar vermogen & inburgering Middelburg (2023) – Middelburgse Woon-, zorg-, en welzijnsvisie (2024)
Dat wil zeggen dat de zorg in samenspraak met de inwoner wordt ingevuld, en uitgaat van positieve gezondheid.
– Omgevingsvisie Middelburg 2050 (2024) – Woon-, zorg-, en wijlzijnsvisie 2040 (2024)
4. Bijdragen aan bestaanszekerheid
– Beleidskader Jeugd Middelburg (2025)
Bestaanszekerheid is niet alleen de zekerheid van voldoende en
Wat willen we bereiken?
voorspelbaar inkomen. Ook zekerheid om betaalbaar te wonen, toegang tot betaalbare zorg en het vrij zijn van schulden zijn noodzakelijke voorwaarden om de rust en ruimte te vinden die
Doelstellingen
nodig is om je als mens te ontwikkelen en mee te doen in de
1.
Preventie & normaliseren
samenleving. We willen ons de komende jaren inspannen om
2.
Kwaliteit van zorg- en dienstverlening
financiële de bestaanszekerheid van onze inwoners te versterken.
3.
Passende zorg
Een belangrijk doel hierbij is het creëren van gelijke kansen
4.
Bijdragen aan bestaanszekerheid
voor kinderen in gezinnen met een minimum inkomen. Het
5.
Meedoen naar vermogen
beleidskader "Bestaanszekerheid, Meedoen en Inburgering" is
6.
Bescherming van asielzoekers en ontheemden
daar de leidraad voor.
1. Preventie & normaliseren
5. Meedoen naar vermogen
Door preventief te werken bevorderen we het welzijn en
We willen dat inwoners zich kunnen ontplooien en naar vermogen
welbevinden van onze inwoners en voorkomen we de
kunnen meedoen aan de samenleving. Iedereen verdient de
ontwikkeling van (zwaardere) zorg of ondersteuningsvragen.
kans om betekenisvol werk te doen. Of dat nu gaat om werk
71
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sociaal Domein / Wat gaan we daar voor doen?
op de reguliere arbeidsmarkt, beschut werk, dagbesteding of
sociaal beheer. Als het sociaal beheer is ingericht, dan stellen
vrijwilligerswerk. Als gemeente hebben we een taak om inwoners
we integraal accommodatiebeleid op voor alle accommodaties
voor wie dat (tijdelijk) niet vanzelf gaat goede ondersteuning,
(verwachte start: 2027). Daarnaast willen onze laagdrempelige
begeleiding en scholingsmogelijkheden te bieden. Extra aandacht
(inloop)voorzieningen blijven optimaliseren. In 2025 maakten
gaat hierbij uit naar de statushouders en (gezins)-migranten.
we hiervoor in onze begroting structureel meer ruimte. Voor het optimaliseren van onze laagdrempelige (inloop)voorzieningen
6. Bescherming van asielzoekers en ontheemden
maken we in 2026 en 2027 nogmaals incidenteel extra geld
Mensen op de vlucht voor oorlog of vervolging vanwege hun ras,
beschikbaar. Deze termijn gebruiken we om binnen het structurele
godsdienst, nationaliteit, politieke overtuiging of het behoren tot
budget een zo dekkend en zo passend mogelijk aanbod
een bepaalde sociale groep (zoals iemands seksuele voorkeur)
te creëren.
verdienen onze bescherming. De gemeente Middelburg vangt al tientallen jaren mensen op die in Nederland een veilig onderkomen
3. We continueren onze inzet om de verschuiving van
zoeken. Hier blijven we ons voor inspannen. Dit geldt zowel voor
zwaardere en individuele zorg, naar lichtere en collectieve
asielzoekers als voor Oekraïense ontheemden.
vormen van zorg en ondersteuning mogelijk te maken
Wat gaan we daar voor doen?
Zowel voor de zorg en ondersteuning aan volwassenen als aan jeugdigen en gezinnen, blijven we streven naar lichtere en meer collectieve vormen van zorg en ondersteuning. Dat doen
Doelstelling 1: Preventie & Normaliseren
we onder meer via ons subsidiebeleid, in de gesprekken en
1. We geven uitvoering aan het in 2025 vast te stellen
inkooptrajecten met zorgaanbieders en in de doorontwikkeling van
beleidskader jeugd
het Stevig lokaal team Middelburg. Ook in het nieuwe beleidskader
Middelburgse kinderen moeten gezond, veilig en kansrijk kunnen
Jeugd is hiervoor volop aandacht. Zo breiden we bijvoorbeeld de
opgroeien. Kinderen zijn daarbij in de eerste plaats gebaat bij een
algemene voorziening Thuisbegeleiding Zonder Indicatie (hierna:
stabiel en stimulerend opgroeiklimaat in hun directe leefomgeving:
TZI) uit. TZI richt zich op het stabiliseren van huishoudens, het
het gezin, de school, de buurt, hun familie- en vriendenkring.
versterken van zelf oplossend vermogen en het vergroten van
Gelukkig is dit voor veel kinderen en jongeren in onze gemeente
het welzijn van huishoudens. Deze praktische, resultaatgerichte
het geval. Toch zien we dat in Middelburg, net als in de rest van
ondersteuning zonder indicatie voorkomt het ontstaan van een
Nederland, het beroep op geïndiceerde jeugdzorg blijft stijgen.
zwaardere hulpvraag en draagt bij aan vroegtijdige signalering.
Om er voor te zorgen dat kinderen zo veel als mogelijk kunnen opgroeien in de thuissituatie én jeugdzorg beschikbaar is en blijft
4. We ontwikkelen Middelburg Ontmoet door
voor die kinderen en jongeren die dit het hardst nodig hebben,
Op basis van de in 2025 gehouden evaluatie ontwikkelen we
werken we aan het normaliseren van de hulp aan jeugdigen
Middelburg Ontmoet door. We willen dat er nog meer verbinding
en hun ouders. In 2025 legden we onze visie vast in een
komt tussen bestaande initiatieven en daarmee ook meer
nieuw beleidskader jeugd. In 2026 geven we uitvoering aan
inwoners gebruik gaan maken van het online platform.
dit beleidskader. 5. We werken stapsgewijs aan de ontwikkeling van een 2. We continueren de versterking van laagdrempelige
Stevig lokaal team Middelburg
voorzieningen in de wijk
De Hervormingsagenda Jeugd en naar alle waarschijnlijkheid
We willen ontmoetingen voor inwoners van 0-100 jaar blijven
straks de Jeugdwet, verplicht gemeenten om Stevige lokale teams
stimuleren door het optimaliseren van onze laagdrempelige
(SLT’s) in te richten. Dit zijn brede, integrale teams, dicht bij
voorzieningen in de wijk. Hierdoor kunnen onze inwoners
inwoners die zelf ook hulp bieden. In deze SLT’s moeten functies
hun netwerk onderhouden en/of uitbreiden. Betekenisvolle
vervuld worden die op dit moment in de Middelburgse situatie
ontmoetingen zijn belangrijk. Daarmee werken we onder andere
onder andere belegd zijn bij de afdeling TIM, het Sociaal Team
aan de psychische gezondheid, waaronder tegengaan van
Middelburg en bij zorgaanbieders. Ook de GGD, Orionis en RBL
eenzaamheid. Hiervoor richten we in overleg met de raad
voeren taken uit die passend zijn bij een breed integraal team. In
het beheer van de welzijnsacccomodaties opnieuw in, richting
2028 moeten alle gemeenten hun SLT gerealiseerd hebben. Om
72
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sociaal Domein / Wat gaan we daar voor doen?
het proces voor de totstandkoming van een SLT voor Middelburg
2. We voeren de vastgestelde uitvoeringsagenda woon-,
te ondersteunen, zijn we in 2025 samen met betrokken partijen
zorg-, welzijnsvisie uit
gestart met het maken van een ontwerp voor het toekomstig SLT
In september 2025 is de Uitvoeringsagenda woon-, zorg-,
Middelburg. Begin 2026 willen we dit ontwerp vaststellen, om het
welzijnsvisie 2025-20230 vastgesteld. We voeren de acties uit die
vervolgens uit te werken tot een dienstverleningsconcept voor een
in deze uitvoeringsagenda zijn opgenomen, zoals onderzoek naar
(gebiedsgerichte) pilot in 2027.
nieuwe innovatieve woonvormen voor ouderen en de uitbreiding van respijtzorg faciliteiten.
We zijn voornemens om de incidentele, door de raad beschikbaar gestelde 1 miljoen euro voor vernieuwing op het gebied van jeugd
Ook wordt er gestart met de “verhuiscoach” die inwoners
in hoofdzaak te investeren in het SLT. Door deze investeringen
ondersteunt bij het vinden van een passende woning. Dit om
verwachten we op termijn het percentage jeugdigen en gezinnen
de doorstroom op de woningmarkt te stimuleren en het langer
dat gebruik maakt van geïndiceerde jeugdhulp te kunnen
thuis wonen te bevorderen. (Zie ook programma Volkshuisvesting,
beperken. Het te ontwikkelen SLT Middelburg is een belangrijke
leefomgeving en stedelijke vernieuwing).
randvoorwaarde om te kunnen besparen op de regionale inkoop van jeugdzorg.
3. We werken stapsgewijs aan het versterken van onze informatiepositie in het sociaal domein
6. We continueren onze inzet op goede hulp en
Om goed te kunnen sturen op en rapporteren over het sociaal
ondersteuning vanuit het Sociaal team Middelburg
domein, is een sterke informatiepositie randvoorwaardelijk. We
Zoals aangegeven zal de ontwikkeling van het SLT consequenties
bouwen daarom voort op het eerder ontwikkelde monitoring-
hebben voor het sociaal team Middelburg. Welke dat zullen zijn,
en evaluatieontwerp voor het Middelburgs Model voor zorg en
zal enerzijds afhangen van het ontwikkeltraject voor het SLT en
ondersteuning en de rapportage sociaal domein.
anderzijds van de mate waarin het Vizita lukt om financieel en inhoudelijk mee te transformeren in deze opgave. Gedurende
4. We bereiden de oprichting van een nieuwe GR voor het
de looptijd van het ontwikkeltraject willen we dat de huidige
sociaal domein in Zeeland voor
ondersteuning en hulp aan inwoners voortgang krijgt.
In 2025 zijn we in Zeeuws verband gestart met de voorbereiding voor de oprichting van een nieuwe GR Sociaal domein Zeeland.
Doelstelling 2: Kwaliteit van zorg- en dienstverlening
In 2026 continueren we deze voorbereidingen met als doel een
1. We werken aan het versterken van de integraliteit tussen
nieuwe GR die met ingang van 2027 opgericht is. Binnen deze
het voorliggend veld, de Wmo en de Participatiewet
GR geven we integraal uitvoering aan de taken binnen het sociaal
We willen (mede) mogelijk maken dat inwoners met een kwetsbare
domein die we met de Zeeuwse gemeenten samen moeten of
positie op de arbeidsmarkt kansen krijgen om economisch en
willen doen voor inwoners van 0-100+ jaar. Taken die een plek
maatschappelijk te participeren. Kwetsbare inwoners die te maken
krijgen in de nieuwe GR zijn bijvoorbeeld inkoop jeugdhulp en
hebben met de Participatiewet, hebben ook vaak ondersteuning
beschermd wonen, subsidiëring van de maatschappelijke- en
nodig op andere levensterreinen, die vaak vallen onder onze
vrouwenopvang en toezicht en naleving op de Wmo en Jeugdwet.
lokale verantwoordelijkheid. In 2024 en 2025 voerden we met
In 2026 leveren we de ontwerpregeling en het organisatieplan voor
Orionis Walcheren een pilot uit. Hierin verkenden we aan de hand
de nieuwe GR op.
van casuïstiek hoe de afdeling TIM en Orionis Walcheren hun werkprocessen op elkaar af kunnen stemmen, om zo de integrale
5. We werken aan de realisatie van een toekomstbestendig
hulpverlening voor inwoners mogelijk te maken. In 2026 streven
Publiek vervoer Zeeland
we ernaar om de aanbevelingen uit de pilot te implementeren.
Het integraal publiek vervoerssysteem Zeeland brengt reguliere
Daarnaast verkennen we hoe we het eenvoudiger kunnen maken
buslijnen, flexvervoer en doelgroepenvervoer (o.a. Wmo en
om te switchen tussen dagbesteding en beschut werk.
Jeugdzorg) in één systeem samen. Hiermee willen we er voor zorgen dat de bereikbaarheid wordt verbeterd en de kosten beheersbaar blijven. In 2025 richtten we hiervoor een nieuwe
73
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sociaal Domein / Wat gaan we daar voor doen?
GR op. In 2026 worden onder andere bepaalde werkzaamheden,
Doelstelling 4: Bijdragen aan bestaanszekerheid
personeel en middelen overgedragen aan deze nieuwe GR.
1. We implementeren een sluitende aanpak hulp bij schulden
Doelstelling 3: Passende zorg
In 2025 ontwikkelden we samen met de gemeenten Veere en
1. We bereiden de nieuwe hervormingsgerichte contracten
Vlissingen een meer sluitende aanpak op alle vier de fasen van
Jeugdhulp voor
schuldhulpverlening: preventie, vroegsignalering, hulpverlening
In de loop van 2026 worden de bestaande Zeeuwse
en nazorg. In 2026 implementeren we de gekozen aanpak.
contracten jeugdhulp opnieuw aanbesteed. Tegelijkertijd is ook de
Daarnaast onderzoeken we mogelijkheden om inwoners met
voorbereiding voor nieuwe, hervormingsgerichte contracten die
schulden op een andere manier te helpen, bijvoorbeeld via
per 1 januari 2028 moeten ingaan, gestart. De komende twee
het Jongerenperspectieffonds.
jaar werken we aan contracten die aansluiten bij de landelijke Hervormingsagenda Jeugd. Dit doen we samen met 13 Zeeuwse
2. We houden vast aan een ruimhartig minimabeleid en
gemeenten en de Inkooporganisatie Jeugd Zeeland.
onderzoeken hoe we het niet-gebruik kunnen verminderen Als gemeente hebben we een rol als vangnet voor inwoners
2. We voeren de herijkte Regiovisie beschermd wonen en
met een laag inkomen. Hiervoor hebben we diverse regelingen,
opvang uit
zoals bijzondere bijstand, het Fonds Cultuur en Onderwijs. Ook
We voeren de acties uit die voortkomen uit de herijkte Regiovisie
subsidiëren we lokale organisaties. In 2026 onderzoeken we hoe
beschermd wonen en opvang 2026-2030. Hierbij zetten we in op
we alle regelingen beter op elkaar af kunnen stemmen en hoe we
het realiseren van diverse soorten huisvesting binnen het Zeeuwse
het niet-gebruik kunnen terugdringen. We verwachten dat de Wet
zorglandschap, zodat de passende hulp en ondersteuning
proactieve dienstverlening hiertoe mogelijkheden biedt.
ingezet kan worden. Daarnaast is er aandacht voor meer inzet van ervaringsdeskundigheid en richten we ons nog meer op
In 2026 wordt het SUN noodbureau actief. Hierdoor kunnen
preventieve interventies.
we mensen die bijvoorbeeld geen gebruik kunnen maken van bijzondere bijstand, ook financieel helpen.
3. We werken aan het beheersen van de steeds maar stijgende vraag naar en kosten voor Jeugdhulp
3. We voeren het Zeeuws Actieplan Dakloosheid uit
We zien dat de kosten voor geïndiceerde Jeugdhulp nog steeds
We voeren de acties uit die voortkomen uit het Zeeuws Actieplan
toenemen. Het belangrijkste besparingspotentieel zit in de
Dakloosheid. Met het actieplan wordt de focus verlegd van opvang
beoogde Zeeuwse inkoop via nieuwe contracten per 1 januari
naar preventie en wonen met ondersteuning op maat. Maar ook
2028. Een belangrijke randvoorwaarde voor die besparing, is de
bestaanszekerheid is een belangrijk onderdeel van het Actieplan.
realisatie van een goed werkend Stevig lokaal team Middelburg.
Daarnaast kijken we wat we als Middelburg moeten dan wel
Als er geen passend voorliggend alternatief is, kan geïndiceerde
kunnen doen.
hulp in veel gevallen niet worden afgewezen. 4. We bevorderen de toegang tot rechtsbescherming 4. We werken aan de realisatie van hernieuwde contracten
We ondersteunen inwoners bij de laagdrempelige toegang tot
voor de Wmo diensten
rechtshulp onder meer via Sociaal Raadsliedenwerk en de
Om te zorgen voor het behoud van kwaliteit en reële
stichting Samen Recht Vinden. De methode van Samen Recht
tarieven, werken we aan hernieuwde contracten voor de Wmo
Vinden, die zich laat kenmerken door bemiddeling en inzet van
diensten Huishoudelijke Hulp, Huishoudelijke Zorg, Dagbesteding,
vrijwilligers, willen wij per 2026 structureel borgen in één van de
Begeleiding en Kortdurend verblijf, conform wet- en regelgeving en
organisaties actief in de sociaal/juridische dienstverlening.
de jaarlijkse indexatie die in gaat op 1 januari 2026. Op basis van besluitvorming 4e kwartaal 2025 bepalen we of en wanneer we overstappen naar contractering via de GR SWVO.
74
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sociaal Domein / Wat gaan we daar voor doen?
Doelstelling 5: Meedoen naar vermogen
4. We stellen het beleidskader mensenrechten en de
1. We implementeren het transitieplan
uitvoeringsagenda 2026 vast
Werkontwikkelbedrijf Walcheren
De gemeenteraad heeft de kaders vastgesteld voor het
We verwachten dat we begin 2026 het transitieplan
mensenrechtenbeleid. Uitgangspunt voor het beleid zijn de vier
‘Werkontwikkelbedrijf Walcheren’ vaststellen. Dit is een plan wat
vrijheden: vrijheid van meningsuiting, vrijheid van godsdienst,
elke gemeente c.q. regio verplicht moet vaststellen om een
vrijheid van gebrek en vrijwaring van vrees. Op basis van deze
sociale infrastructuur te garanderen voor kwetsbare inwoners.
kaders, diverse interviews en stadsgesprekken stellen we een
Deze infrastructuur bestaat uit:
we een uitvoeringsagenda op.
beleidskader op. Na het vaststellen van het beleidskader stellen 1. 2.
Een vangnetfunctie voor mensen die niet (direct) bij reguliere werkgevers kunnen werken.
Doelstelling 6: Bescherming van asielzoekers en
Een springplankfunctie als opstap voor mensen naar een
Oekraïense ontheemden
reguliere baan.
1. We continueren de ontwikkeling van Cleene Hooge als locatie voor een nieuw AZC
Het plan beschrijft de transitie van het huidige
De ontwikkeling van het AZC Cleene Hooge is een samenwerking
Werkontwikkelbedrijf bij Orionis Walcheren naar een
tussen gemeente en COA. In 2026 gaan de vergunningsaanvraag
toekomstbestendig Werkontwikkelbedrijf. Het plan wordt
van het COA en de vergunningsaanvraag van de gemeente voor
opgesteld in overleg tussen de Walcherse gemeenten en Orionis
het bouwrijp maken in procedure.
Walcheren. Het Rijk stelt hiervoor een transitiebudget beschikbaar. 2. We werken aan de beëindigen de noodopvang voor 2. We geven Zeeuws vorm aan de hervorming van
asielzoekers in Middelburg
de arbeidsmarktstructuur
Zodra voldoende opvangplekken in Zeeland zijn voor asielzoekers
In 2024 heeft het kabinet een hervorming van de
wordt de noodopvang in Studio A58 gesloten. De omstandigheden
arbeidsmarktinfrastructuur aangekondigd. Het doel van deze
en voorzieningen in een noodopvang zijn zodanig dat in het belang
hervorming is een verbetering van de arbeidsmarktdienstverlening
van de asielzoekers deze vorm van opvang eindig moet zijn. We
voor werkenden, niet-werkenden en werkgevers. Dit houdt onder
streven er naar dat de sluiting van de noodopvang in Middelburg
andere in dat er een betere samenwerking moet komen tussen
een verbetering van de (opvang)omstandigheden tot gevolg heeft
partijen binnen de arbeidsmarktregio, zoals gemeenten, UWV,
voor de asielzoekers die het betreft.
onderwijs, vakbonden en werkgevers. Deze samenwerking komt tot uiting in een Regionaal Werkcentrum. Iedere arbeidsmarktregio
3. We continueren de opvang van Oekraïense ontheemden
in Nederland moet in 2026 een Regionaal Werkcentrum opgezet
en zetten daarbij in op zelfredzaamheid
hebben, digitaal en fysiek.
Omdat het recht op bescherming naar verwachting wordt verlengd, blijven we ook in 2026 inzetten op opvang van de
3. We continueren de uitvoering van de Wet Inburgering
Oekraïners. We gaan verder met het voorbereiden en ontwikkelen
Hoewel de consequenties van eventuele wetgeving onduidelijk
van een woonlocatie aan de Bachweg waar in eerste instantie de
en onzeker zijn, blijft het streven om inburgeraars zo snel
Oekraïense ontheemden worden gehuisvest, die thans in het oude
mogelijk te laten meedoen in de Middelburgse samenleving. In
politiebureau aan de Buitenruststraat wonen. Het is nog onduidelijk
2025 evalueerden we de uitvoering van de Wet Inburgering.
of dit in het kader van opvang of in het kader van huisvesting zal
Uit deze evaluatie is een aantal verbeterpunten gekomen. We
zijn. We continueren de inning van de (verhoogde) eigen bijdrage
maken afspraken met onze partners over de wijze waarop we de
in 2026 en zetten verder in op zelfredzaamheid.
verbeteringen realiseren.
75
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sociaal Domein / Invulling van financiële ruimte kadernota 2026-2029
Invulling van financiële ruimte kadernota 2026-2029 Nr.
bedragen x € 1.000
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2026
2027
2028
2029
500
750
1.000
1.000
500
750
1.000
1.000
1 Verbreden behoud van maatschappelijk vastgoed
-100
-100
0
0
2 Sociaal beheer
-290
-290
-290
-290
3 Ondersteuning sociaal beheer
-52
-55
-57
-60
4 Coördinatie sociaal beheer
-75
-79
0
0
5 Etty Hillesum Huis
-15
-15
-15
-15
6 Publiek vervoer Zeeland (GVC)
-40
-40
-40
-40
7 Ontwikkelsubsidie uitvoeringsagenda mensenrechten
-87
0
0
0
8 Ophogen subsidie Manteling (sociale basis)
-70
-70
-70
-70
9 Verhogen budget GebouwBeheersPlan (GBP), verbreden behoud van
-12
-12
-12
-12
10 Wmo consulent
-122
-129
-135
-141
11 Jeugdconsulent
-94
-99
-104
-108
12 Sociaal team
-700
-700
0
0
13 Uitbreiden Thuisbegeleiding zonder indicatie
-50
-50
-50
-50
14 Stimuleren initiatieven inloopvoorzieningen
-70
-70
0
0
15 Inzet compensatie Rijk volumetoename Wmo
259
529
811
1.104
Invulling van financiële ruimte begroting 2025 en meerjarenraming 2026 - 20281 1 Taakstelling zorgkosten Jeugd
Invulling van financiële ruimte kadernota 2026 - 2029
maatschappelijk vastgoed
16 Jeugdhulp 2026 e.v.
-2.780
-2.863
-2.949
-3.038
17 Taakstelling Jeugd 2026-2027
-500
-750
0
0
18 Taakstelling Jeugd verhoging
0
0
0
1.100
-4.798
-4.793
-2.911
-1.620
19 Formatie-uitbreiding: WMO & Jeugd (tijdelijk)
-594
-594
0
0
20 Sociaal beheer
-150
-175
-175
-175
-9
0
0
0
-753
-769
-175
-175
-5.051
-4.812
-2.086
-795
Aanvullende wensen begroting 2026
21 Epenpark
1 Voor een toelichting op de mutaties 2025 - 2028 zie begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028.
1. Verbreden behoud van maatschappelijk vastgoed
2. Sociaal beheer
Voor het behoud van ons vastgoed is inventarisatie vereist
Vanaf 2024 wordt er gezocht naar een passende vorm om het
voor de staat van onderhoud cultureel erfgoed (restauratie) en
sociaal beheer te organiseren. Aanvankelijk was het de bedoeling
gemeentelijk vastgoed (renovatie).
om de uitvoering bij Vizita onder te brengen. Het is helaas niet gelukt om tot werkbare en betaalbare afspraken te komen. Op verschillende locaties stopt de zittende beheerder, danwel loopt de beheeropdracht af. In het Getij stopt per 1 juni 2025 ’s
76
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sociaal Domein / Invulling van financiële ruimte kadernota 2026-2029
Heerenloo met het beheer. In het Palet en van Cittershoff stopt per
er een uitvoeringsagenda worden vastgesteld. Aan deze
1 augustus 2025 de beheeropdracht voor de huidige beheerder.
uitvoeringsagenda willen we een ontwikkelsubsidie koppelen. (zie
In Hof van Buren wordt het beheer overdag voorlopig uitgevoerd
ook doelstelling 5, prestatie 4).
door Herstel Talent, maar moet er voor avondopenstelling beheer geregeld worden. In het Dorpshuis in Nw en St Joosland stopt de
8. Ophogen subsidie Manteling
huidige beheerder in april 2026.
De gemeente Middelburg subsidieert stichting Manteling (samen met de gemeente Veere). De stichting is onze uitvoerder voor
Om de beheertaken goed op te kunnen vangen, is voor de
het ondersteunen van mantelzorgers; een taak uit de Wmo.
komende jaren aanvullend budget nodig, totdat er een structurele
De stichting is in de afgelopen jaren geconfronteerd met CAO-
vorm van sociaal beheer gerealiseerd kan worden (zie ook
verhogingen die niet binnen onze indexaties passen. Er zijn door
doelstelling 1, prestatie 2).
de stichting diverse beheersingsmaatregelen getroffen, maar
3. Ondersteuning sociaal beheer
subsidie aanvraagt. Om de ondersteuning aan de doelgroep
Aantrekken van iemand die mede zorgt voor het implementeren
mantelzorgers op gelijk niveau te kunnen houden, maken we
van sociaal beheer voor onze welzijnslocaties (in ieder geval Palet,
ruimte voor een ophoging van de subsidie.
daarvan is de grens nu bereikt, waardoor de stichting extra
van Cittershof, Getij). (zie ook doelstelling 1, prestatie 2). 9. Verhogen budget GebouwBeheersPlan (GBP), verbreden 4. Coördinatie sociaal beheer
behoud van maatschappelijk vastgoed
Het college heeft gekozen voor sociaal beheer van
Het GBP voorziet al jaren in het dagelijks planmatig onderhoud van
wijkaccommodaties. Om dit sociaal beheer vorm en inhoud te
ons vastgoed. De laatste tijd blijkt dat de leeftijd van ons vastgoed
geven is het nodig om blijvend capaciteit vrij te maken om de
vraagt om een aanvullende aanpak. Wij willen hier invulling aan
wijkbeheerders aan te sturen en het sociale aspect in het beheer
geven door ons voor te bereiden op komende renovaties om de 25
vorm te geven (zie ook doelstelling 1, prestatie 2).
jaar en restauraties om de 60 jaar.
5. Etty Hillesum Huis
10. Wmo consulent
Naar aanleiding van een motie in de raad verstrekken we
De aanvragen in het kader van de Wmo zijn in 2024 t.o.v. 2023
vooruitlopend op het mensenrechtenbeleid subsidie aan het Etty
flink gestegen. Waardoor de gewenste doorlooptijd niet gehaald
Hillesum Huis. Dit ten behoeve van educatie, aandacht en het
wordt en evaluaties bij de Wmo administratief worden opgepakt
bespreekbaar maken van mensenrechten, specifiek vrijheid.
(ipv inhoudelijk opgepakt).
6. Publiek vervoer Zeeland (GVC)
11. Jeugdconsulent
Het realiseren van een toekomstbestendig en integraal publiek
De aanvragen in het kader van de Jeugdwet zijn in 2024 t.o.v.
vervoerssysteem in Zeeland. Hiermee worden reguliere buslijnen,
2023 flink gestegen. Waardoor de gewenste doorlooptijd niet
flexvervoer (op afroep) en doelgroepenvervoer (o.a. Wmo en
gehaald wordt.
jeugdzorg) in één systeem samengebracht. In de bijdrageregeling, die als bijlage bij de GR hoort, is vastgelegd dat de bestaande
12. Sociaal team
gemeentelijke budgetten/formatie voor deze taken gefixeerd
Voor de uitvoering van de activiteiten van het sociaal team heeft
worden voor drie jaar. Wijzigingen in het takenpakket of extra
Vizita (en haar voorgangers) zich de afgelopen jaren opnieuw
personeel gaan via een besluit in het Algemeen Bestuur van de GR,
ingericht. Voor de uitvoering van het sociaal team wordt voor 2026
met een verdeelsleutel van 70% (provincie) en 30% (gemeenten).
en 2027 uitgegaan van een kostenpost van hetzelfde niveau als de
(zie ook doelstelling 2, prestatie 4).
voorgaande jaren. Het gevraagde budget is hiervoor bedoeld (zie ook doelstelling 1, prestatie 6).
7. Ontwikkelsubsidie uitvoeringsagenda mensenrechten Er komt een (algemeen) beleidskader met uitvoeringsagenda met de Four Freedoms als uitgangspunt. Daarbij moet
77
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sociaal Domein / Invulling van financiële ruimte kadernota 2026-2029
13. Uitbreiden Thuisbegeleiding zonder indicatie
hiermee afgedekt kunnen worden. Bij de jaarrekening 2024 is een
Thuisbegeleiding Zonder Indicatie (TZI) richt zich op het
structureel tekort gemeld voor de verschillende Wmo onderdelen
stabiliseren van huishoudens, het versterken van het zelf
(huishoudelijke zorg/hulp, Dagbesteding, Begeleiding en Wmo-
oplossend vermogen en het vergroten van het welzijn van
vervoer). Deze extra kosten kunnen met deze compensatie
huishouden. In de afgelopen jaren is de vraag naar TZI vanuit
worden opgevangen.
diverse partijen (vooral TIM) toegenomen. Omdat deze lichtere vorm van begeleiding goedkoper is dan begeleiding met een
16. Jeugdhulp 2026 en verder
indicatie en direct toegankelijk is voor huishoudens, sluit TZI aan
De Bestuurscommissie Jeugd Zeeland heeft de bevoegdheid om
bij de doelstellingen van het Middelburgs Model. Jaarlijks ontvangt
Jeugdhulp in te kopen. Vanaf 2026 moeten er nieuwe contracten
Amarijn € 28.500 subsidie voor TZI. Om meer trajecten TZI uit te
ingaan. De financiële prognoses van de Inkooporganisatie
kunnen voeren, willen we hiervoor extra ruimte maken door het
Jeugd Zeeland zijn vertaald in onze begroting 2026 e.v.. De
subsidieplafond van de Subsidieregeling algemene voorzieningen
kostenstijging is onder meer het gevolg van reguliere autonome
Sociaal Domein op te hogen (zie ook doelstelling 1, prestatie 3).
ontwikkelingen die leiden tot prijsindexatie en volumegroei. Nieuwe contracten, gebaseerd op kostprijsonderzoek hebben
14. Stimuleren initiatieven inloopvoorzieningen
eveneens een kostenverhogend effect.
We willen ontmoetingen voor inwoners van 0-100 jaar blijven stimuleren door het optimaliseren van onze laagdrempelige
17. Taakstelling Jeugd 2026-2027
voorzieningen in de wijk. Voor het optimaliseren van onze
In de Kadernota 2025 - 2028 is besloten een taakstelling
laagdrempelige (inloop)voorzieningen maken we in 2026 en
voor Jeugdzorg op te nemen. Om de zorgkosten Jeugd te
2027 nogmaals incidenteel extra geld beschikbaar. Deze termijn
beteugelen moet regionaal invulling gegeven worden aan de
gebruiken we om binnen het structurele budget een zo dekkend
hervormingsagenda Jeugd. Lokaal treffen we maatregelen die
en zo passend mogelijk aanbod te creëren (zie ook doelstelling 1,
ervoor zorgen dat Jeugdzorg ook in de toekomst betaalbaar blijft.
prestatie 2).
Deze taakstelling is gebaseerd op de verwachte ontwikkeling van de hervormingsagenda. Binnen de besparingsdoelstellingen
15. Inzet compensatie Rijk volumetoename Wmo
(1 miljard) van het Rijk zijn maatregelen geformuleerd. Sommige
Met de VNG is afgesproken dat in de toekomst (een nader te
doelstellingen zijn haalbaar, andere onzeker. Bij het bepalen van
bepalen deel van) de Wmo niet langer via de algemene uitkering
de taakstelling is uitgegaan van alleen de haalbare doelstellingen,
van het Gemeentefonds gaat, maar via een aparte financiering.
wat een besparing van ruim € 650 miljoen (landelijk) mogelijk
Afhankelijk van de gekozen bekostigingsvorm wordt een passende
maakt. Voor Middelburg is dit bedrag berekend op € 2.086.000.
geobjectiveerde indexering onderzocht die ook rekening houdt
Vanaf 2026 is er een taakstelling voor Jeugdhulp opgenomen in de
met kostenontwikkeling en demografie/vergrijzing. Vooruitlopend
begroting, met bedragen van € 500.000 in 2026, € 750.000 in
op de uitwerking is bij Voorjaarsnota 2024 op de Aanvullende
2027, en € 1.000.000 in zowel 2028 als 2029. De contractering
Post een jaarlijkse tranche van € 75 miljoen vanaf 2026 oplopend
zal vanaf 2026 voor twee jaar worden uitgevoerd volgens de
tot € 300 miljoen in 2029 gereserveerd voor een aanvullende
huidige werkwijze. Hierdoor komt de taakstellingen voor 2026 en
indexering voor demografie. Het kabinet heeft deze middelen
2027 onder druk te staan.
bij Miljoenennota 2025 overgeheveld naar het begrotingsartikel Accres zodat gemeenten hier rekening mee kunnen houden in hun
Op dit moment is voorzien dat jeugdzorg vanaf 2028 opnieuw zal
meerjarenbegroting. In de begroting van Middelburg wordt jaarlijks
worden aanbesteed, wat de kans vergroot dat de taakstelling
al rekening gehouden met een hoger inflatiepercentage om hoger