25-138 Bijlage 1. Concept Programmabegroting 2026 en meerjarenraming 2027-2029
Tekst van het document
motorvoertuigen per etmaal de basisgeluidsemissies vast te
het taxivervoer en fietsers en voetgangers. Daarbij creëren we
leggen. Een tweede doelstelling is om een werkelijk beeld te
veilige looproutes naar de ingangen van de scholen.
krijgen van de fietsintensiteiten op het Middelburgse wegennet om daarmee betere beleidsmatige keuzes te kunnen maken. Er
7. Modernisering parkeerverwijssysteem (PVS)
is nog geen concreet plan, maar er zijn wel regionale afspraken
Bezoekers worden aangemoedigd om zoveel mogelijk te
om nu budgetten te reserveren voor 2026. Waarna er in 2026
parkeren op de parkeerlocaties aan de rand van de binnenstad.
eerst een uitgebreid telnetwerk wordt uitgezet voor auto en fiets
Met de huidige actualisatie van het parkeerbeleid en de
en daarna het verkeersmodel wordt geactualiseerd. Vanaf 2027
toekomstige uitbreiding van parkeervoorzieningen werken
zijn gemeenten verplicht om de basisgeluidsemissies voor wegen
we aan het versterken van de autoluwe binnenstad. Een
boven de 2500 motorvoertuigen vast te leggen. Aanpassing van
effectief parkeerverwijssysteem is hierbij essentieel om onnodig
het verkeersmodel is noodzakelijk voor het zorgvuldig berekenen
zoekverkeer te voorkomen. Dit draagt direct bij aan een betere
van de Basisgeluidsemissies (BGE). Dit is een nieuwe wettelijke
verkeersveiligheid en verhoogt de leefbaarheid van de binnenstad.
taak die geldt voor alle gemeenten.
Het huidige systeem, dat stamt uit 2007 en in 2010 is uitgebreid, is inmiddels verouderd. Daarom wordt het systeem vervangen en
5. Verhoging bijdrage verkeerseducatie
ten opzichte van de huidige de functionaliteiten, geoptimaliseerd.
Er ligt vanuit het Regionaal Orgaan Verkeersveiligheid Zeeland
Daarbij onderzoeken we de mogelijkheden voor een bredere
(ROVZ) een financiële onderbouwing bij de nieuwe werkwijze voor
informatievoorziening, die verder gaat dan alleen het tonen van het
verkeerseducatie in Zeeland. Uit de ongevallencijfers blijkt dat
aantal beschikbare parkeerplaatsen.
jongeren een kwetsbare groep verkeersdeelnemers zijn die een aanzienlijk aandeel in het totale ongevallenaandeel innemen. Het
8. Renovatie Arnesteinkade
aanbieden van verkeerseducatie is dan ook van groot belang. De
Op de Arnesteinkade is momenteel een gewichtsbeperking van
negatieve trend die we jaarlijks terugzien in de ongevallencijfers
toepassing. De kade is niet geschikt voor het beoogde gebruik
vraagt om een uitgebreidere aanpak. Met de huidige financiële
en er zijn schades aan de constructie geconstateerd. Door
bijdrage vanuit de gemeente is het niet mogelijk om meer scholen
vervanging- en herstelwerk wordt de kade weer geschikt gemaakt
aan te laten sluiten terwijl Middelburg juist één van de gemeente is
voor gebruik door zwaardere voertuigen.
waar nog de minste scholen zijn aangesloten. Er valt hier dan ook nog veel winst te behalen. Conform de nieuwe kostenverdeling is
9. Renovatie van glooiingen en damwanden
er een structurele verhoging nodig van de huidige budgetten voor
De glooiingen en damwanden in de Vlissingsevest functioneren
verkeerseducatie van €15.000 met een bedrag van €15.000 per
als oeverbescherming van de primaire waterloop richting het
jaar naar een totaalbedrag van €30.000. Hiermee is er ruimte om
gemaal. De damwanden aan de Langeviele- en Veersevest zijn de
alle scholen aan te laten sluiten en de verkeerseducatie in Zeeland,
hoofdconstructie van ontmoetingsplekken aan het water. Om de
maar vooral ook in Middelburg de gewenste impuls te geven.
functies te waarborgen dienen we de objecten te vervangen.
42
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Beleidsindicatoren
10. Baggerwerkzaamheden
de begroting 2026 bedragen de totale kosten voor de haven,
Het waterschap monitort de staat van de waterlopen. Elke
inclusief overhead, € 236.000. De verwachte opbrengsten in
waterloop moet een bepaalde diepte hebben. Als er te veel slib
2026 worden geraamd op € 145.000, wat neerkomt op een
ophoopt, moet er worden gebaggerd. Op basis van prognoses
kostendekkingsgraad van circa 62%. Geadviseerd wordt om de
plant het waterschap baggerwerkzaamheden in, en op basis
tarieven in de komende drie jaar gefaseerd te verhogen, zodat
van de monitoring wordt de planning bijgestuurd. Gezien de
in 2028 een kostendekkend niveau van 100% wordt bereikt.
slibophoping in de Vlissingse Watergang moet hier in 2028
Dit betekent, op basis van de huidige inzichten, in totaliteit een
worden gebaggerd. Niet tijdig baggeren kan de doorstroming
tariefsverhoging van 38%. Dit zou een extra opbrengst genereren
van water belemmeren, wat kan leiden tot overstromingen en
van ongeveer € 30.000 in 2026, oplopend tot € 90.000 in 2028.
wateroverlast, vooral tijdens periodes van zware regenval. In
Als kanttekening moet wel worden aangegeven dat Middelburg
deze aanvraag wordt € 171.000 gevraagd voor het dekken van
hogere tarieven hanteert dan andere havens. Ter vergelijking:
kosten voor incidentele onderhoudswerkzaamheden in 2028. De
voor een cruiseschip van 135 meter bedragen de havengelden
werkzaamheden zijn uiterlijk gereed in 2029. Volgend jaar wordt
in Middelburg € 602. In Vlissingen is dit € 309 en in Schouwen-
nogmaals een aanvraag gedaan om kosten die voortvloeien uit
Duiveland € 216. Opgemerkt moet worden dat Middelburg bij
incidentele onderhoudswerkzaamheden in 2030 te dekken. Deze
duurzame schepen Green Award-korting toepast.
werkzaamheden zijn uiterlijk gereed in 2031. 11. Havengelden Het college heeft verzocht te onderzoeken of een verdubbeling
Beleidsindicatoren Niet van toepassing.
van de havengeldtarieven wenselijk en haalbaar is. Uitgaande van
Wat mag het kosten? 2 Verkeer, vervoer en waterstaat
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2.01.0 Verkeer en vervoer
12.208
14.985
16.199
14.331
13.873
14.168
2.02.0 Parkeren
2.564
3.318
3.149
3.282
3.322
3.324
0
0
0
0
0
0
Overzicht taakvelden Lasten
2.03.0 Recreatieve havens 2.04.0 Econ havens en waterwegen Totaal lasten
262
512
509
722
897
776
15.034
18.815
19.857
18.335
18.091
18.267
1.866
1.481
1.322
1.374
1.422
1.473
Baten 2.01.0 Verkeer en vervoer 2.02.0 Parkeren
10
6
6
6
6
6
2.03.0 Recreatieve havens
73
70
72
75
77
80
2.04.0 Econ havens en waterwegen
178
128
199
234
270
275
2.127
1.686
1.599
1.688
1.775
1.834
2.01.0 Verkeer en vervoer
-10.342
-13.503
-14.877
-12.958
-12.450
-12.695
2.02.0 Parkeren
-2.554
-3.313
-3.143
-3.276
-3.316
-3.318
73
70
72
75
77
80
Totaal baten Saldo
2.03.0 Recreatieve havens 2.04.0 Econ havens en waterwegen Totaal overzicht taakvelden
-84
-384
-310
-488
-627
-501
-12.907
-17.129
-18.258
-16.647
-16.316
-16.434
43
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Economie
Economie
vastgesteld voor het nieuwe toeristische beleid. De gemeenteraad heeft het nieuwe beleid in september 2024 vastgesteld. Op basis van de eerdere participatiebijeenkomsten over de Omgevingsvisie
De gemeente Middelburg streeft ernaar om een aantrekkelijke
Middelburg 2050 en de discussie erover is het duidelijk dat hierbij
vestigingsplaats te zijn voor bedrijven en instellingen. Daarnaast is
de vraag centraal staat hoe we een goede balans vinden tussen
het toerisme voor Middelburg een belangrijk onderdeel van onze
levendigheid en leefbaarheid. Die vraag speelt met name in de
lokale economie. In juni 2023 heeft de gemeenteraad de kaders
Middelburgse binnenstad.
Beleidskader
Omgevingsvisie Zeeland
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
kampeerplaatsen meer plaats vindt. Daarnaast is er een regionale
– Beleidsplan Toerisme 2030
ontwikkelingslocatie aangewezen op de locatie van Waterpark
– Omgevingsvisie Middelburg 2050
Veerse Meer.
In de Omgevingsvisie is bepaald dat geen groei van
In 2024 zijn de Omgevingsvisie Middelburg 2050 en het
De stad Middelburg is een hotspot. Voor hotels gelden
Beleidsplan Toerisme vastgesteld. In 2025 wordt gestart met
uitbreidingsmogelijkheden in stedelijk gebied en de hotspots.
de uitvoering van deze plannen.
Middelburg wordt ook aangewezen als locatie voor grootschalige dagrecreatie (>250.000 bezoekers/jaar).
44
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Economie / Wat willen we bereiken?
Wat willen we bereiken?
In 2026 gaan we, ongeacht de inhoud van het
Maatschappelijk effect
het oneigenlijk gebruik van bedrijfsgebouwen tegengaan.
bedrijventerreinenprogramma, door middel van handhaving
Het zorgen voor een evenwichtige arbeidsmarkt, het in stand
Daardoor komen meer bestaande bedrijfspanden beschikbaar
houden van voorzieningen in Middelburg en het in balans houden
voor ondernemers. Daarnaast gaan we in 2026 proberen
van toerisme en leefbaarheid.
om incourante bedrijfspercelen aan te kopen en opnieuw te verkavelen, zodat er ruimte beschikbaar komt voor ondernemers.
Doelstellingen
Belangrijke randvoorwaarde is de financiering door andere
1.
Beschikbaar maken van bedrijfsgrond om maatschappelijke
overheden. Dergelijke projecten kosten veel geld en zijn
opgaven te realiseren.
voor de gemeente alleen te realiseren met substantiële
2.
Het tegengaan van oneigenlijk gebruik van bedrijfsterreinen.
subsidie. Verwerving van bedrijfsgrond kan een meerjarige
3.
Het voorkomen van leegstand van winkel- en horecapanden,
inspanning vergen.
behoud positie als winkelstad. 4. 5. 6. 7.
Het spreiden van recreatief bezoek aan Middelburg in tijd en
Smart Grid Arnestein
ruimte en het bewaken van de leefbaarheid.
De gemeente gaat zich inzetten voor een groter aantal
Herstructurering van verouderde delen van Arnestein zodat er
deelnemende bedrijven aan het Smart Grid Arnestein. Uit een in
extra ruimte beschikbaar komt voor bedrijven.
2024 uitgevoerd haalbaarheidsonderzoek bleek dat een energie-
Uitbouwen van de samenwerking met Veere en Vlissingen op
hub belangrijke voordelen biedt voor ondernemers. In 2025 is
het gebied van toerisme.
een energiehandelsplatform gerealiseerd en een kleine groep
Het monitoren van de effecten van het autoluw maken van
bedrijven heeft een groepstransportovereenkomst gesloten. Dit
de binnenstad. Meten van de effecten op bezoekersaantallen,
project draagt bij aan een van de gedeelde opgaven van raad
passantencijfers, leegstand en bestedingen.
en college.
Wat gaan we daarvoor doen?
Toerisme
Bedrijventerreinen: herstructurering en uitvoering
en aangepast.
In 2026 wordt de toeristische bewegwijzering geactualiseerd
bedrijventerreinenprogramma Walcheren In het najaar van 2025 vormt de gemeenteraad een standpunt
Het contract met de Tourist Shop loopt af. De toeristische
over ruimte voor bedrijvigheid en er wordt een Walchers
baliefunctie wordt opnieuw aanbesteed. Er worden promotie-
Bedrijventerreinenprogramma vastgesteld. In dat programma
activiteiten uitgevoerd gericht op het voor- en naseizoen. Ook
wordt aangegeven voor welke bedrijven ruimte wordt gemaakt
gaat er, in samenwerking met de overige Zeeuwse gemeenten,
en of er nog nieuw bedrijventerrein nodig is. Daarbij wordt
een hotelmarktonderzoek uitgevoerd worden.
afstemming gezocht met andere Zeeuwse overheden en North Seaports. In het bedrijventerreinenprogramma komen
Door de oprichting van de Merkorganisatie Zeeland wil men
maatregelen voor het beschikbaar maken van ruimte voor
komen tot een integrale aanpak om onze regio aantrekkelijker
bedrijvigheid. Daarbij kan het gaan om:
te maken om er te wonen, werken, studeren, en te
– Tegengaan van oneigenlijk gebruik van bedrijfsgebouwen
ondernemen. Alle Zeeuwse gemeenten dragen financieel bij aan
– Herstructurering, waarbij de gemeente bedrijfsgebouwen
de Merkorganisatie Zeeland.
aankoopt en percelen opnieuw verkavelt en verkoopt. – Ontwikkeling van nieuw bedrijventerrein
Binnenstad In 2026 geven we uitvoering aan het Beleidsplan Horeca en het
Op het moment van schrijven van de programmabegroting
Beleidsplan terrassen.
is nog onbekend welke maatregelen en plannen in het bedrijventerreinenprogramma worden opgenomen.
In 2026 doen we ook onderzoek naar de effecten van het autoluw maken van de binnenstad op de leegstand van panden, het aantal
45
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Economie / Invulling van financiële ruimte kadernota 2026-2029
passanten en de bestedingen in winkels en horeca die daar zijn gevestigd. Prestatie beschikbaar maken van bedrijfsgrond uitvoeren toeristisch beleidsplan realisatie Smart Grid Arnestein
Invulling van financiële ruimte kadernota 2026-2029 Nr.
bedragen x € 1.000
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2026
2027
2028
2029
0
0
0
0
-34
-34
-34
0
-34
-34
-34
0
2 Merkorganisatie
-25
-25
-25
-25
3 Lobbyist
-10
-10
-10
-10
-35
-35
-35
-35
-69
-69
-69
-35
Invulling van financiële ruimte begroting 2025 en meerjarenraming 2026 - 20281 Er zijn geen mutaties vanuit de (meerjaren)begroting 2025 - 2028 op dit programma. Invulling van financiële ruimte kadernota 2026 - 2029 1 Bijdrage aan Expat Center Zeeland
Aanvullende wensen begroting 2026
1 Voor een toelichting op de mutaties 2025 - 2028 zie begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028.
1. Bijdrage aan Expat Center Zeeland
te maken om te (komen) wonen, werken, studeren en te
Bevorderen dat buitenlandse werknemers zich inschrijven.
ondernemen. Alle Zeeuwse gemeentes doen hieraan mee.
Buitenlandse medewerkers helpen om hun weg te vinden in de Nederlandse samenleving. Tegengaan van misbruik van
3. Lobbyist
buitenlandse werknemers door voorlichting te geven over sociale
De Zeeuwse gemeenten constateren een toenemende behoefte
wetgeving. De gemeenteraad heeft op 26 september 2024
aan versterking van de lobbycapaciteit richting Den Haag,
besloten (24- 110 AB):
met name op strategische thema’s zoals bereikbaarheid,
– voor de jaren 2024 en 2025 € 37.500 per jaar bij te dragen aan
infrastructuuronderhoud, het tekort aan eerstelijnszorgverleners,
het Expat Center Zeeland;
woningbouw en het behoud van acute zorgvoorzieningen. Door
– deze bijdrage in 2024 te dekken vanuit de post onvoorzien en
de inzet van een tweede lobbyist kunnen de belangen voor
voor 2025 als incidentele post op te nemen in de begroting
de Zeeuwse gemeenten proactiever en krachtiger behartigen.
2025. Er is nog geen besluit genomen over het verlengen van
Daarbij wordt nadrukkelijk ingezet op intensivering van de
de bijdrage na 2025.
samenwerking met politiek Den Haag. Deze afspraak zijn door de betrokken gemeenten tot stand gekomen binnen het
2. Merkorganisatie Middels het oprichten van een Merkorganisatie voor Zeeland wil men komen tot een integrale aanpak om onze regio aantrekkelijker
46
samenwerkingsverband OZO.
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Economie / Beleidsindicatoren
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Functiemenging (%)
2019
2020
2021
2022
2023
Middelburg
50,6
50
50,4
50,8
50,7
Nederland
53,2
53,2
53,3
52,3
54,2
Middelburg
149,9
153,1
162,1
168,5
173,3
Nederland
151,5
158,14
165,1
161,6
181,8
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
3.01.0 Economische ontwikkeling
114
521
111
112
112
113
3.02.0 Fysieke bedrijfsinfrastruct
3.973
2.251
863
879
833
857
3.03.0 Bedrijvenloket en bedrijfsreg
242
251
229
240
249
259
3.04.0 Economische promotie
874
1.088
1.108
1.124
1.145
1.143
5.203
4.111
2.310
2.354
2.340
2.372
Vestigingen (van bedrijven) (aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar)
De landelijke beleidsindicatoren zeggen niets over de beleidsdoelen van de gemeente Middelburg.
Wat mag het kosten? 3 Economie Overzicht taakvelden Lasten
Totaal lasten Baten 3.01.0 Economische ontwikkeling
0
0
0
0
0
0
3.02.0 Fysieke bedrijfsinfrastruct
4.088
2.148
858
873
828
852
64
78
80
83
86
89
3.04.0 Economische promotie
1.972
1.922
2.121
2.173
2.228
2.298
Totaal baten
6.124
4.148
3.059
3.129
3.142
3.238
3.01.0 Economische ontwikkeling
-114
-521
-111
-112
-112
-113
3.02.0 Fysieke bedrijfsinfrastruct
115
-103
-5
-5
-5
-5
3.03.0 Bedrijvenloket en bedrijfsreg
-178
-173
-149
-157
-163
-170
3.04.0 Economische promotie
1.097
834
1.014
1.049
1.083
1.154
Totaal overzicht taakvelden
921
36
748
775
802
866
3.03.0 Bedrijvenloket en bedrijfsreg
Saldo
47
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Onderwijs
Onderwijs
de lokale educatieve agenda. Naast basisvaardigheden en sociale ontwikkeling is er ook aandacht voor bredere vorming, zoals burgerschap en duurzaamheid. We zetten vroegtijdig in op het
Onderwijs biedt jongeren de kans om zich te ontwikkelen,
voorkomen van schooluitval, met als doel dat jongeren een
weerbaar te worden en zelfstandig hun weg te vinden
startkwalificatie behalen. Lukt dat niet, dan zetten we ons netwerk
in de samenleving. We streven naar een gevarieerd
in om hen te begeleiden naar werk of een andere vorm van
aanbod op verschillende niveaus, zodat ieder kind passende
dagbesteding. Wat voorop staat, is dat jongeren actief deelnemen
kansen krijgt. Kansengelijkheid staat centraal in ons
aan de samenleving.
onderwijsachterstandenbeleid en heeft een prominente plek in
Beleidskader
Wat willen we bereiken?
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
Maatschappelijk effect
– Strategisch Huisvestingsplan 2020-2039
Kinderen en jongeren groeien op tot meedenkende en
– Omgevingsvisie Middelburg 2050
meehelpende burgers en zijn voorbereid op deelname
– Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026
in een participatiemaatschappij waar een steeds groter
– Beleidsnota studentenhuisvesting 2023-2028
beroep wordt gedaan op de samenredzaamheid en de
– Lokale educatieve agenda
eigen verantwoordelijkheid.
48
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Onderwijs / Wat gaan we daarvoor doen?
Doelstellingen
zorgen we voor duurzame toeleiding en voorkomen we langdurige
1.
Gelijke kansen in het onderwijs
uitval. Daarbij investeren we in relatiebeheer, outreachend werken
2.
Preventie en vroegsignaleren
en het versterken van de keten.
3.
Voorkomen van thuiszitters en vroegtijdig schoolverlaters
4.
Toeleiding naar onderwijs of werk
5. Toegankelijk onderwijs
5.
Toegankelijk onderwijs
We zetten ons in om passend en bereikbaar onderwijs
6.
Duurzaam gedrag stimuleren
te waarborgen door het faciliteren van veilig en doelmatig
7.
Voldoen aan zorgplicht onderwijshuisvesting
leerlingenvervoer voor kinderen die hierop zijn aangewezen.
8.
Faciliteren vestiging en financiering uitbreiding hoger- en academisch onderwijs
6. Duurzaam gedrag stimuleren We zetten in op natuur- en milieueducatie aan kinderen om hen te
1. Gelijke kansen in het onderwijs
stimuleren tot bewust en duurzaam gedrag in hun leefomgeving.
We zetten ons in voor gelijke ontwikkelkansen voor alle kinderen in Middelburg. Door samenwerking tussen onderwijs en
7. Voldoen aan zorgplicht onderwijshuisvesting
kinderopvang, gerichte inzet van middelen en beleidsontwikkeling
We streven ernaar om te voldoen aan onze zorgplicht voor
werken we aan het verkleinen van achterstanden. We stemmen
onderwijshuisvesting door passende voorzieningen te faciliteren
onze aanpak af op lokale behoeften en bereiden ons voor op
en schoolbesturen te ondersteunen bij huisvestingsvraagstukken.
toekomstige veranderingen in landelijk beleid en financiering.
Daarbij zetten we in op een veilige, gezonde en stimulerende
Via samenwerking en gerichte programma’s versterken we de
leeromgeving, binnen de mogelijkheden die er zijn.
kansengelijkheid in het onderwijs. 8. Faciliteren vervolgonderwijs 2. Preventie en vroegsignaleren
Vervolgonderwijs is van strategisch belang voor de stad. In
We investeren in een sterke basis door vroeg in te zetten op
samenwerking met regionale partners werken we aan een
preventie en signalering. Door een breed en toegankelijk aanbod
passende positionering, waarbij we oog hebben voor relevante
van voorschoolse educatie en samenwerking met partners,
maatschappelijke en onderwijskundige ontwikkelingen.
vergroten we de kans op een goede start voor ieder kind. We richten ons op het bereiken van doelgroeppeuters, het versterken van ondersteuning in het onderwijs en het verbeteren
Wat gaan we daarvoor doen?
van de aansluiting tussen onderwijs en zorg. Zo voorkomen
Doelstelling 1 Gelijke kansen in het onderwijs
we dat problemen verergeren en zorgen we voor tijdige en
1. Scholen werken samen met de kinderopvang
passende ondersteuning.
organisaties om (kans) op achterstanden te verkleinen.
3. Voorkomen van thuiszitters en
gelijke ontwikkelkansen. Er is voor de huidige beleidsperiode
vroegtijdig schoolverlaters
gekozen om vooral te investeren in de grootste achterstanden,
We zetten ons in om schooluitval en thuiszitten zoveel mogelijk
ongelijk verdelen voor gelijke ontwikkelkansen. De scholen
te voorkomen. Dit doen we via intensieve samenwerking
met de grootste populatie aan 'doelgroepkinderen' ontvangen
tussen onderwijs, zorg en gemeentelijke partners. Door
de meeste middelen om samen met de kinderopvang waar
vroegtijdige signalering, maatwerktrajecten en structurele inzet
voorschoolse educatie geboden wordt, in te zetten voor het
van consulenten werken we aan een sluitende aanpak voor
inlopen van achterstanden.
Het onderwijsachterstandenbeleid is de grootste investering in
kwetsbare jongeren. 2. We evalueren het huidige onderwijsachterstandenbeleid 4. Toeleiding naar onderwijs of werk
en ontwikkelen nieuw beleid.
Iedere jongere verdient perspectief. We begeleiden jongeren
Na 2026 loopt de huidige Specifieke Uitkering Gemeentelijk
richting passend onderwijs, werk of ondersteuning, afhankelijk van
Onderwijs Achterstanden af. De opdracht aan de gemeenten blijft
hun situatie. Via regionale samenwerking en gerichte programma’s
en er zal een omzetting naar het Gemeentefonds komen. We zullen
49
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Onderwijs / Wat gaan we daarvoor doen?
met de partners het huidige beleid evalueren en nieuw ontwikkelen
In 2026 wordt deze inzet voortgezet en geborgd binnen het
om goed voorbereid te zijn op deze omzetting.
jeugdbeleid. Daarbij wordt met het onderwijs het gesprek gevoerd over gedeelde verantwoordelijkheden en structurele
3. Scholen zetten middelen in om kansengelijkheid
samenwerking. De functie van intermediair onderwijs en jeugd,
te vergroten
momenteel gepositioneerd bij afdeling TIM, speelt hierin een
In 2026 wordt er een vervolg gegeven aan de uitvoering van de
verbindende rol tussen onderwijs en zorg. Deze functie draagt
Lokale Educatieve Agenda. Er wordt bestuurlijk overlegd met het
bij aan een betere afstemming van preventieve inzet en het
onderwijs over de onderwerpen passende ondersteuning bij het
versterken van de keten rondom de jeugdigen.
leren en ontwikkelen en inclusie en gelijke kansen. Ook is er voor de scholen in het primair onderwijs weer een mogelijkheid om
Doelstelling 3: Voorkomen van thuiszitters en
aanspraak te maken op het 'Gelijke Kansen' budget om gelijke
vroegtijdig schoolverlaters
kansen voor de Middelburgse leerlingen te vergroten.
7. We werken samen met de partners om het aantal thuiszittende leerlingen terug te dringen
Doelstelling 2. Preventie en vroegsignaleren
De thuiszittersaanpak begon als pilot en draait inmiddels twee jaar.
4. Er is voldoende en verspreid aanbod voor
Evaluaties tonen aan dat structurele voortzetting noodzakelijk is.
voorschoolse educatie
Door lange wachtlijsten in de zorg en personeelstekorten groeit
We investeren in voldoende en verspreid aanbod van voorschoolse
het aantal thuiszitters: in 2024 verdubbelde dit van 35 naar 76
educatie, door een combinatie aan plekken te subsidiëren voor de
jongeren. Deze stijging benadrukt de urgentie van een blijvende,
peuters met en zonder (taal)achterstand.
integrale aanpak.
5. Het non-bereik van doelgroeppeuters
Sinds 1 januari 2025 is de functie van RBL-consulent thuiszitters
wordt teruggedrongen
structureel opgenomen. In 2026 beschrijven en verankeren we
De peuterconsulenten blijven zich ook in 2026 inzetten
de aanpak binnen het RBL, inclusief werkwijzen, samenwerking
om goed samen te werken met de betrokken organisaties.
met ketenpartners en borging in reguliere processen. Zo bouwen
Die samenwerking is erop gericht om het non-bereik van
we aan duurzame ondersteuning voor thuiszittende jongeren in
doelgroeppeuters terug te brengen, vroeg te signaleren om
de regio.
kansen op inhalen achterstanden te vergroten. Maar ook om ouders te ondersteunen naar passende zorg en ondersteuning om
8. De sluitende aanpak voor kwetsbare jongeren wordt
hun kinderen goed op de basisschool te laten starten.
verder uitgebreid Binnen RBL Walcheren is een succesvolle aanpak ontwikkeld
6. Er is extra inzet van begeleiding en interventies in het
voor kwetsbare jongeren in het voortgezet speciaal onderwijs
onderwijs voor vroegsignalering en preventieve inzet
en praktijkonderwijs. Deze richt zich op jongeren die extra
In de afgelopen jaren is, mede dankzij tijdelijke middelen zoals het
ondersteuning nodig hebben bij hun leerloopbaan en overgang
Nationaal Programma Onderwijs (NPO), fors geïnvesteerd in het
naar werk. Door samenwerking met onderwijs, jobcoaches en
versterken van de ondersteuningsstructuren binnen het onderwijs.
doorstroomcoaches is een sluitende keten ontstaan tussen
Deze inzet heeft geleid tot een bredere aanwezigheid van
onderwijs, werk & inkomen en het RBL.
schoolmaatschappelijk werk (Vizita, Vluchtheuvel), jongerenwerk, preventie op GGZ en verslaving (Emergis Preventie),
Een kernonderdeel is de brede gesprekstafel, die tweemaal per
jeugdverpleegkundigen (GGD), en interventies op sociale
jaar plaatsvindt. Hierin stemmen betrokkenen vroegtijdig af over
weerbaarheid (Halt). Door deze multidisciplinaire samenwerking
de jongere, wat maatwerk en tijdige interventie mogelijk maakt
rondom leerlingen kunnen problemen vroegtijdig worden
richting vervolgopleiding of werkplek. De werkwijze sluit aan bij
gesignaleerd en wordt er laagdrempelig, toegankelijk en dichtbij
bewezen effectieve elementen zoals veiligheid, eigen regie en
hulp geboden.
leren in context.
50
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Onderwijs / Wat gaan we daarvoor doen?
In 2025-2026 breiden we deze aanpak uit naar de entreeopleiding
onderwijs, de toegangen, jeugdgezondheidszorg, sociale teams
bij Scalda. Entree-studenten hebben vaak complexe uitdagingen.
en ketenpartners zoals de jobcoaches van Orionis Walcheren.
Via het Start College en de Participatielab-route biedt Scalda al maatwerk. Door de brede gesprekstafel ook hier te
Na interventie door het RBL hervatten verzuimende leerlingen
implementeren, versterken we de integrale begeleiding.
vaker hun lessen of stromen door naar een passende opleiding of (beschermde) werkplek. Dit is het resultaat van een integrale
9. Door het toepassen van de werkwijze MAS wordt ingezet
aanpak waarin consulenten hun gespreksvaardigheden en kennis
om het aantal leerplichtvrijstellingen laag te houden
van de regionale sociale kaart inzetten, en waarin via de MAS-
Walcheren zet zich actief in om schoolverzuim en
werkwijze (Methodische Aanpak Schoolverzuim) maatwerk en
leerplichtvrijstellingen te beperken. Bij verzuimmeldingen
samenwerking centraal staan. Ook het regionale en gemeentelijke
onderzoekt de consulent samen met kind, ouder(s) en school
VSV-programma draagt hieraan bij, met gerichte maatregelen om
de oorzaak en maakt afspraken om het verzuim te stoppen. Waar
voortijdig schoolverlaten te voorkomen en jongeren perspectief
nodig volgt handhaving, maar vaker wordt doorverwezen naar
te bieden.
passende hulp. Doelstelling 5: Toegankelijk onderwijs Deze werkwijze volgt de landelijke Methodische Aanpak
12. We implementeren de nieuwe
Schoolverzuim (MAS), gericht op maatwerk, samenwerking en
verordening leerlingenvervoer
vroegtijdige interventie. Dit voorkomt uitval en houdt het aantal
In 2026 zal de uitvoering van de nieuwe verordening
vrijstellingen laag.
leerlingenvervoer worden geïmplementeerd. Deze verordening stimuleert zelfstandige reisbewegingen waar mogelijk, met
Goede samenwerking met scholen is cruciaal. Het RBL investeert
behoud van ondersteuning voor leerlingen die hierop zijn
hierin via schoolbezoeken, startgesprekken, werken op locatie en
aangewezen. De uitvoering richt zich op een zorgvuldige
voorlichting, zodat verzuim tijdig en zorgvuldig wordt opgepakt.
overgang, waaronder communicatie met ouders en scholen.
Doelstelling 4: Toeleiding naar onderwijs of werk
13. We organiseren leerlingenvervoer via
10. We implementeren de uitvoering van de Wet van School
Mobiliteitscentrale Zeeland
naar Duurzaam Werk
We organiseren uitvoering en regie via de Mobiliteitscentrale
Met het wetsvoorstel van school naar duurzaam werk krijgen
Zeeland, een centraal boekings- en planningssysteem waarmee
scholen, Doorstroompunten (voorheen: Regionaal Meld- en
bundeling van ritten wordt ingezet waar toegestaan om lege
Coördinatiepunt) en gemeenten (als zijnde verantwoordelijk voor
kilometers te beperken een loket voor ouders/scholen, uniform
de uitvoering van de Participatiewet) meer mogelijkheden om
klachten- en kwaliteitsbeheer.
jongeren tot 27 jaar te ondersteunen bij de overgang van school naar werk en het behoud van werk bij (dreigende) werkloosheid.
We benutten regionaal contract en databeheer voor
De focus ligt op jongeren die ongeacht de stand van de
doelmatige inzet met behoud van lokale zorgvuldigheid bij
economie moeite hebben om aan het werk te komen en aan
individuele toekenningen.
het werk te blijven. We bereiden de wet samen met de andere Zeeuwse gemeenten, scholen en uitvoeringsorganisaties voor.
Doelstelling 6: Duurzaam gedrag stimuleren
Voor Walcheren onderzoeken Orionis en het RBL vooruitlopend op
14. We verlengen het NME contract
de wet de opzet van een jongerenpunt.
Terra Maris voert NME (Natuur- en MilieuEducatie) uit voor de 3 Walcherse gemeenten. Met een addendum dat we na de
11. Verzuimende leerlingen volgen na interventie van het
zomervakantie hopen te ondertekenen, wordt het contract tot
RBL vaker lessen of een andere passende opleiding of werk
2030 verlengd. Doorlopend wordt samen met de andere Zeeuwse
De belangrijkste doelstelling van het RBL Walcheren is dat kinderen
NME-centra een aantal leskisten geüpdatet. De onderwerpen
en jongeren onderwijs volgen. Om dit te realiseren werken we
zijn verdeeld binnen Zeeland waarbij Terra Maris biodiversiteit
intensief samen met scholen, samenwerkingsverbanden passend
& natuur nader zal uitwerken. Dit onderwerp is een mooie
51
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Onderwijs / Wat gaan we daarvoor doen?
basis om positief gedrag op latere leeftijd te ontwikkelen. Het
Doelstelling 8: Faciliteren vervolgonderwijs
doel is “Groenverwondering bij elk kind”. Dat leidt namelijk
18. We werken aan de uitwerking van de visie
tot verantwoordelijkheidsgevoel. Wat weer leidt tot bewust
op vervolgonderwijs
omgaan met grondstoffen, energie, bodem, groen, natuur,
In 2025 is gestart met het maken van een visie op
zee, enzovoorts.
vervolgonderwijs. Dit in samenwerking met de gemeente Vlissingen en op een participatieve wijze. Verwacht wordt dat
Doelstelling 7: Voldoen aan zorgplicht onderwijshuisvesting
dit document eind 2025 gereed is. Op basis hiervan willen we
15. We voorzien in tijdelijke huisvesting VSO Atalant,
Middelburg als onderwijsstad verder profileren en ontwikkelen.
Regenboogschool en TEC
Hierbij wordt ook ingespeeld op de binnen het programma
De leerlingaantallen in het Voortgezet Speciaal Onderwijs, bij de
Zeeland 2050 geformuleerde ambitie dat Zeeland de hotspot
Regenboogschool en bij TEC nemen toe. Hierdoor is de huidige
wordt voor vernieuwend onderwijs en onderzoek met opleidingen
capaciteit van de huisvesting onvoldoende. Er zal in 2026 tijdelijke
die internationaal relevant zijn en uniek voor Nederland. De UCR zal
huisvesting geplaatst worden ten behoeve van deze locaties en
in 2026 met ondersteuning van de gemeente worden verbouwd
onderzocht worden wat er op langere termijn mogelijk is.
om zodoende ook ruimte vrij te maken voor de Sterrenwacht.
16. Er zijn vervolgstappen gezet in de ontwikkeling van
19. We volgen landelijke ontwikkelingen en blijven in
VO-campus Walcheren
gesprek over de positie van Zeeuwse instellingen in
De locaties Toorop en van de Perre van CSW staan op de planning
het vervolgonderwijs
voor respectievelijk nieuwbouw en verbouw. Dit wordt uitgesteld,
De instellingen voor het vervolgonderwijs, UCR, HZ en
omdat het idee vanuit het schoolbestuur is ontstaan om tot
Scalda, zijn belangrijk voor de kennisinfrastructuur, de
een gezamenlijk campus te komen met naast CSW ook Mondia
economie en de leefbaarheid van de stad. Op Zeeuws
Scholengroep voor al het voortgezet onderwijs op Walcheren.
niveau wordt tussen overheden, onderwijsinstellingen en het
Hiermee wordt beoogd de kwaliteit, efficiëntie en toegankelijkheid
bedrijfsleven samengewerkt om het onderwijs en met name het
van het onderwijs in de regio te verbeteren. In 2026 zal dit idee
vervolgonderwijs in positie te houden en te versterken. Medio
verder onderzocht en zo mogelijk uitgewerkt worden met de
2025 is hiervoor een strategische onderwijsvisie opgesteld. De
betrokken schoolbesturen en gemeenten.
in 2024 en 2025 gevoerde lobby vanuit Middelburg samen met Vlissingen, de provincie Zeeland, HZ en UCR voor het behoud van
17. De gymzaal aan de Kruisweg is hersteld
internationale studenten heeft effect gehad waardoor verwacht
De gymzaal aan de Kruisweg dient spoedig hersteld te worden.
wordt dat in 2026 weer meer internationale studenten zich
De gemeente is verantwoordelijk voor het bieden van voldoende,
zullen aanmelden. Inmiddels is een lobby gestart met betrekking
goede en veilige huisvesting voor het (bewegings)onderwijs. De
tot de bekostiging van de HZ en de UCR vanuit de landelijke
school heeft toegezegd 50% mee te dragen in de kosten. In 2026
middelen. Ook wordt nu gekeken of in Zeeland nieuwe opleidingen
wordt de gymzaal hersteld, zodat deze weer in gebruik genomen
gerealiseerd kunnen worden in relatie tot landelijke ontwikkelingen
kan worden.
zoals kernenergie en defensie.
Prestatie
Scholen werken samen met kinderopvang organisaties om (kans) op achterstanden te verkleinen We evalueren het huidige onderwijsachterstandenbeleid en ontwikkelen nieuw beleid Scholen zetten middelen in om kansengelijkheid te vergroten Er is voldoende en verspreid aanbod voor voorschoolse educatie Het non-bereik van doelgroeppeuters wordt teruggedrongen Er is extra inzet van begeleiding en interventies in het onderwijs voor vroegsignalering en preventieve inzet We werken samen met de partners om het aantal thuiszittende leerlingen terug te dringen De sluitende aanpak voor kwetsbare jongeren wordt verder uitgebreid
52
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Onderwijs / Invulling van financiële ruimte kadernota 2026-2029
Prestatie Door het toepassen van de werkwijze MAS wordt ingezet om het aantal leerplichtvrijstellingen laag te houden We implementeren de uitvoering van de Wet van School naar Duurzaam Werk Verzuimende leerlingen volgen na interventie van het RBL vaker lessen of een andere passende opleiding of werk We implementeren de nieuwe verordening leerlingenvervoer We organiseren leerlingenvervoer via Mobiliteitscentrale Zeeland We verlengen het NME contract We voorzien in tijdelijke huisvesting VSO Atalant, Regenboogschool en TEC Er zijn vervolgstappen gezet in de ontwikkeling van VO-campus Walcheren De gymzaal aan de Kruisweg is hersteld We volgen landelijke ontwikkelingen en blijven in gesprek over de positie van Zeeuwse instellingen in het vervolgonderwijs We werken aan de uitwerking van de visie op vervolgonderwijs Meetpunt Percentage nieuwe jaarlijkse VSV in de RMC regio
1-10-2022
1-10-2023
1-10-2024
1,80%
1,70%
1,60%
Percentage VSV dat jaar later opleiding volgt
25%
28%
32%
Percentage VSV dat jaar later werk heeft
44%
46%
48%
1-10-2025
Invulling van financiële ruimte kadernota 2026-2029 Nr.
bedragen x € 1.000
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2026
2027
2028
2029
0
0
-190
-190
0
0
-190
-190
Invulling van financiële ruimte begroting 2024 en 2025 en meerjarenraming 2026 - 2028 1 Renovatie dislocatie Algemene Bassischool Middelburg (Molenwater 4a)
1
Invulling van financiële ruimte kadernota 2026 - 2029 0
-12
-12
-12
2 Tijdelijke voorziening VSO Atalant
1 Herstel gymzaal Kruisweg, Nehalennia
-45
-45
0
0
3 Voorbereidingskrediet Aventurijn + aanvullende bouwkosten
-116
-337
-337
-337
4 Voorbereidingskrediet Franciscusschool
-25
0
0
0
5 Tijdelijke huisvesting Regenboogschool
-45
-45
-45
-45
6 Tijdelijke huisvesting TEC
-48
-48
-48
-48
7 Vrijval middelen CSW
1.258
0
0
0
8 Versterken ondersteuningsstructuren in het onderwijs
-400
-400
0
0
9 Intermediair onderwijs en jeugd
-40
-40
0
0
10 Beleidsmedewerker (vervolg) onderwijs
-82
-87
-91
-95
457
-1.014
-533
-537
Aanvullende wensen begroting 2026 11 Onderwijshuisvesting 'Hart van Dauwendaele'
0
0
0
-153
0
0
0
-153
457
-1.014
-723
-880
1 Voor een toelichting op de mutaties 2024 - 2028 zie programmabegroting 2024 en programmabegroting 2025.
53
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Onderwijs / Invulling van financiële ruimte kadernota 2026-2029
1. Herstel gymzaal Kruisweg, Nehalennia
in het jeugdbeleid en de afstemming met het onderwijs over
De gymzaal is buitengebruik gesteld en is technisch afgeschreven,
gedeelde verantwoordelijkheden.
door diverse lekkages kan herstel niet uitgesteld worden. Deze investering verlengt de levensduur van de gymzaal met 10 jaar.
9. Intermediair onderwijs en jeugd Sinds de inzet van het Nationaal Programma Onderwijs is er inzet
2. Tijdelijke voorziening VSO Atalant
geweest vanuit de functie intermediair onderwijs en jeugd. Dit is
Een tijdelijke uitbreiding van de huisvestingsvoorziening voor
belegd bij afdelig TIM levert een goede samenwerking op met
onderwijs bij VSO Atalant, door plaatsing op het terrein van de
het onderwijs en verbindingen met de inzet van het preventief
naastgelegen school Nehalennia. Een algemene ontwikkeling is
jeugdteam (deels ook vanuit NPO ingezet). In de ontwikkelingen
dat er een groeiende vraag is naar Speciaal Onderwijs. Tijdelijke
in de komende tijd, de rol die de gemeente inneemt t.o.v. de
huisvesting blijft van kracht totdat een definitieve oplossing is
ondersteuningsstructuren in het onderwijs in het uitvoeren van het
gevonden welke in 2028 is voorzien.
nieuwe jeugdbeleid zal gekeken worden wat een passende plaats zal zijn voor deze functie.
3. Voorbereidingskrediet Aventurijn + aanvullende bouwkosten
10. Beleidsmedewerker (vervolg) onderwijs
Voor de beoogde verbouwing/nieuwbouw van KC de Aventurijn
Op dit moment is er geen ambtelijke inzet en advisering
is een voorbereidingskrediet van € 116.000 nodig om te
op dit deelterrein van het onderwijs. Een meer integrale
voorzien in goede huisvesting voor het onderwijs. Gezien de
en strategische benadering vereist structurele inzet van
ontwikkelingen in 'Hart van Griffioen', en een mogelijk andere
deskundigheid en capaciteit.
positionering van het basisonderwijs in dit plan, is aanvullend budget nodig. De geraamde investering betreft een bedrag voor
11. Onderwijshuisvesting 'Hart van Dauwendaele'
onderwijshuisvesting en een gymzaal.
De ontwikkeling van Hart van Dauwendaele is opgenomen in de Omgevingsvisie Middelburg 2050. In november 2025 leggen
4. Voorbereidingskrediet Franciscusschool
wij een voorstel aan uw raad voor waarin een integrale en
Voor de beoogde verbouwing/nieuwbouw van de
toekomstbestendige ontwikkeling ‘hart van Dauwendaele’ wordt
Fransiscusschool is een voorbereidingskrediet van € 25.000
voorgesteld, waarin onderwijs, kinderopvang, welzijn en wonen
nodig om te voorzien in goede huisvesting voor het onderwijs.
samenkomen. Voor beide scholen waren op basis van het SHP
5. Tijdelijke huisvesting Regenboogschool
(kadernota 2022 - 2025). Op basis van een actualisatie vraagt
Voorzien in goede huisvesting onderwijs door uitbreiding.
dit een extra kapitaallast van € 55.000. Voor de gymzaal was
2020–2039 middelen opgenomen in de meerjarenbegroting
ten tijde van het opstellen van het SHP in 2020 nog onzeker 6. Tijdelijke huisvesting TEC
of deze binnen de planontwikkeling zou worden meegenomen,
Voorzien in goede huisvesting onderwijs door tijdelijke uitbreiding.
deze investering vraagt om een extra jaarlast van € 98.000. Vooruitlopend op het definitieve besluit van uw raad over ‘Hart
7. Vrijval middelen CSW
van Dauwendaele’ wordt voorgesteld om in de begroting 2026
Het idee om te komen tot een campus voor voortgezet onderwijs
en de meerjarenraming 2027–2029 de benodigde jaarlijkse
op Walcheren zorgt ervoor dat de gereserveerde middelen voor
kapitaallasten op te nemen/te reserveren.
de locaties van de CSW Toorop (nieuwbouw) en CSW van de Perre (verbouw) vertraging oplopen. 8. Versterken ondersteuningsstructuren in het onderwijs Sinds 2023 is de inzet geïntensiveerd van preventieve voorzieningen in het onderwijs (zoals schoolmaatschappelijk werk, jongerenwerk etc.). De voortzetting is gebaseerd op eerdere jaren tijdelijke middelen (NPO), het vervolg wordt opgenomen
54
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Onderwijs / Beleidsindicatoren
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren
2019
2020
2021
2022
2023
2024
Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) Middelburg
1,0
0,7
1,3
1,4
1,3
2,6
Nederland
2,4
2,7
2
2,7
6,3
6,7
dat langer dan 4 weken niet ingeschreven was Middelburg
9,0
12
12
19
17
21
Nederland
26,0
20
19
24
27
28
Middelburg
2,0
1,9
2
2,6
2,3
2,5
Nederland
2,0
1,7
1,9
2,4
2,4
2,3
Relatief verzuim (aantal leerplichtige jongeren op school per 1.000 leerlingen) Voortijdige schoolverlaters tussen de 12-23 jaar zonder startkwalificatie (vsv-ers)2,5
Wat mag het kosten? 4 Onderwijs
Rekening
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
Begroting
2024
2025
2026
2027
2028
2029
779
861
868
884
902
921
3.239
4.496
6.605
6.305
6.395
6.458
Overzicht taakvelden Lasten 4.01.0 Openbaar basisonderwijs 4.02.0 Onderwijshuisvesting 4.03.0 Onderwijsbel en leerlingzaken
4.135
4.607
4.553
4.573
4.230
4.338
Totaal lasten
8.153
9.965
12.026
11.762
11.527
11.717
130
131
134
139
144
149
Baten 4.01.0 Openbaar basisonderwijs 4.02.0 Onderwijshuisvesting
15
14
32
34
35
36
4.03.0 Onderwijsbel en leerlingzaken
3.018
2.892
3.028
2.971
3.015
3.045
Totaal baten
3.163
3.036
3.194
3.143
3.193
3.230
Saldo 4.01.0 Openbaar basisonderwijs
-649
-730
-734
-745
-758
-772
4.02.0 Onderwijshuisvesting
-3.223
-4.483
-6.573
-6.271
-6.360
-6.422
4.03.0 Onderwijsbel en leerlingzaken
-1.117
-1.716
-1.526
-1.603
-1.216
-1.293
Totaal overzicht taakvelden
-4.990
-6.928
-8.832
-8.619
-8.334
-8.487
55
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie
Sport, cultuur en recreatie
en bruisende stad die een aantrekkingskracht heeft die tot ver buiten de regio reikt en waarin sport, bewegen, kunst en cultuur erg waardevol zijn.
Middelburg is een vitale en groene stad waarin het prettig wonen, werken, participeren en recreëren is. Een aantrekkelijke
Beleidskader
Wat willen we bereiken?
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's:
Maatschappelijk effect
– Lokaal Sportakkoord Middelburg 2023 - 2026
Sport, kunst en cultuur dienen voor iedere Middelburger
– Nota archeologische monumentenzorg Walcheren 2016 - 2022
bereikbaar en toegankelijk te zijn, ongeacht factoren als afkomst,
– Groen Beleidsplan 2016 - 2026
sekse, gezondheid, financiële positie of opleidingsniveau.
– Middelburgs plan van aanpak Brede SPUK 2023 - 2026
Daarnaast moet Middelburg ook een gastvrije en bruisende stad
– DNA Middelburg
zijn, waar het aangenaam is om te verblijven en te wonen en waar
– Evenementenbeleid Middelburg 2025 - 2028
ruimte is voor festivals en evenementen.
– Beleidsplan Toerisme Middelburg 2030 – Lokaal Preventieakkoord Samen voor een gezonder Middelburg
Middelburg is een stad die een aantrekkingskracht heeft die tot ver buiten de regio reikt en kunst en cultuur zijn daarin erg waardevol. Ze helpen Middelburg een aantrekkelijke gemeente te zijn, kunnen helpen bij het vinden van antwoorden op maatschappelijke vragen
56
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat gaan we daarvoor doen?
en dragen bij aan sociale doelen. Middelburg is het kloppend
van een publiek hiervoor. In de ‘Nadere regels subsidie kunst en
culturele hart van Zeeland en dat willen we verder hoorbaar,
cultuur gemeente Middelburg 2023-2026’ zijn criteria opgenomen
zichtbaar en voelbaar maken.
voor eenmalige subsidie ten behoeve van innovatieve projecten: nieuwe, experimentele initiatieven die bijdragen aan de uitvoering
Doelstellingen
van de cultuurvisie. De regeling is actief en beschikbaar voor zowel
1.
Versterken van de lokale culturele sector;
culturele organisaties als zzp’ers en privépersonen.
2.
Bevorderen van de deelname aan en de kwaliteit van het
3. 4.
sportieve en culturele aanbod in Middelburg;
Jaarlijkse subsidie kunst en cultuur
Faciliteren van een onderscheidend evenementenaanbod, het
De aanvragen voor de jaarlijkse subsidie kunst en cultuur
hele jaar rond;
zullen dit jaar opnieuw worden beoordeeld aan de hand van
Investeren in vergroening en een ecologisch verantwoord
beoordelingscriteria zoals opgenomen in de ‘Nadere regels
groenbeheer in Middelburg;
subsidie kunst en cultuur gemeente Middelburg 2023-2026’,
Wat gaan we daarvoor doen? Doelstelling 1. Versterken van de lokale culturele sector
inclusief advisering door een onafhankelijke adviescommissie op het criterium ‘artistiek-inhoudelijke kwaliteit’. Om de commissie dit jaar opnieuw in staat te stellen hun werk uit te voeren is het budget vanaf dit jaar structureel verhoogd.
Vernieuwing We zorgen voor een stabiele basis van de Middelburgse
Door deze structurele verhoging van het subsidiebudget kunst
culturele infrastructuur, bijvoorbeeld door ondersteuning van
en cultuur kunnen organisaties als het Historisch Scheepswerf
het Zeeuws Museum en SBKM/Vleeshal, die tussen 2025 en
C.A. Meerman Arnemuiden, de Koninklijke Oratoriumvereniging
2028 onderdeel uitmaken van de landelijke Basisinfrastructuur.
Middelburg, Stichting de Oostkerk Middelburg en het Historisch
Daardoor ontvangen deze organisaties dit jaar tijdelijk extra
Museum Arnemuiden in 2026 opnieuw subsidie ontvangen.
budget van het Rijk. Verzelfstandiging poppodium De Spot en aangaan De culturele voorzieningen en rijke historie maken Middelburg
culturele subsidierelatie
tot de culturele hoofdstad van Zeeland. In het kader van de
We ondersteunen de doorontwikkeling van De Spot en
toekomstvisie Zeeland 2050 willen wij deze kracht en rijke
de ontvlechting van het poppodium uit stichting Vizita.
infrastructuur als provinciehoofdstad inzetten ten dienste van een
Beide organisaties hebben als doel het poppodium in een
duurzame groei én een leefbaar Zeeland, met Middelburg als de
verzelfstandigde vorm in Middelburg te continueren. Het
verbindende stad. Met de provincie Zeeland gaan we dit jaar
poppodium neemt in het Zeeuwse netwerk van poppodia een
in gesprek over de vestiging van het Collectiecentrum Zeeland
prominente plek in en we we hechten er veel waarde aan dat De
in Middelburg.
Spot vanuit Middelburg een dergelijke rol kan blijven vervullen. Daarom gaan we vanaf 2026 een zelfstandige subsidierelatie aan
Daarnaast zullen we ons richten op de doorontwikkeling van
met De Spot. De Spot wordt daarmee volwaardig onderdeel van de
de Spot als poppodium, op de voorbereiding van de nieuwe
lokale culturele infrastructuur.
Bibliotheekwet (voorzien in 2027) en op het faciliteren van ‘vernieuwende kunst’ met een projectsubsidie.
Daarnaast onderzoeken we of het gebouw voor een poppodium nog de juiste is. Er zijn investeringen nodig om het gebouw te
Projectsubsidie vernieuwende kunst
verduurzamen. Daarnaast wil De Spot dat er investeringen gedaan
Door voortzetting van de projectsubsidie ‘vernieuwende kunst’
worden om het pand als poppodium te optimaliseren. Tegelijkertijd
geven we dit jaar opnieuw ruimte aan het onverwachte: ruimte voor
heeft het pand logistiek, qua geluid etc. beperkingen. We voeren
vernieuwing, innovatie en experiment. Initiatiefnemers worden
daarom in 2026 een haalbaarheidsonderzoek uit zodat we in
met de subsidie ‘vernieuwende kunst’ gefaciliteerd om bij te
2027 een definitief besluit kunnen nemen over de locatie van
dragen aan een kwalitatief hoogwaardig en pluriform aanbod van
het poppodium. In afwachting van dit onderzoek continueren we
kunst en cultuur in Middelburg en het opbouwen en bereiken
het planmatige reguliere onderhoud en doen we enkele kleinere
57
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat gaan we daarvoor doen?
gebouwaanpassingen in het pand die geen impact hebben op het
monumenten kunnen adviseren. Het contact van een deskundige
gebouw en de gebruiksvriendelijkheid verhogen.
erfgoedambtenaar met de pandeigenaar is het meest effectieve instrument voor een succesvolle verbouwing of verduurzaming van
Haalbaarheidsonderzoek
een monumentaal pand.
Het afgelopen jaar is onderzocht of, en zo ja op welke wijze, het initiatief voor een nieuwe extra museumfunctie in Middelburg
Formatie
levensvatbaar is. Naar verwachting zullen de resultaten van het
We gaan in 2026 een nieuwe collega aantrekken die zich
onderzoek begin 2026 bekend zijn.
gaat richten op de advisering van monumenteigenaren over de mogelijkheden van te nemen verduurzamingsmaatregelen waarbij
Kunst in de openbare ruimte
de instandhouding van de monumentwaarden het uitgangspunt
Kunst kan verbindend werken in de openbare ruimte. Een
vormt. Daarmee dragen we bij aan de ambitie van de gemeente op
toevallige ontmoeting met een kunstwerk kan iedereen
het gebied van duurzaamheid waaraan ook door de samenleving
overkomen. Het herstel van achterstallig- en structureel
veel belang wordt gehecht. Met deze uitbreiding zijn we in
onderhoud van kunst in de openbare ruimte wordt dit jaar
staat zijn om met voldoende capaciteit en deskundigheid
uitgevoerd door de Kunstwacht. Kunstwacht heeft al meer dan
monumenteigenaren zo vroeg mogelijk in het planvormingsproces
20 jaar ervaring met het onderhouden van kunstwerken door heel
over gebouwd erfgoed bij te staan.
Nederland. Dit proces zal in fases verlopen, zodat elk kunstwerk de zorg en aandacht krijgt die het verdient.
De formatie op het gebied van gebouwd erfgoed bestaat uit slechts twee medewerkers met inhoudelijke deskundigheid op dit
Samenwerking
gebied: één vergunningverlener en één beleidsmedewerker. Voor
De Zeeuwse samenwerking op het gebied van cultuur en
een grote erfgoed gemeente als Middelburg was dit ontoereikend
erfgoed wordt in de komende periode verder verstevigd en
om eigenaren van monumenten en andere initiatiefnemers in
concreter gemaakt. Het Rijk heeft Goes, Vlissingen, Terneuzen,
een vroegtijdig stadium van het planvormingsproces adequaat te
Middelburg en de provincie aangewezen als één van de stedelijke
kunnen begeleiden. In 2025 is de formatie al tijdelijk uitgebreid
cultuurregio’s in Nederland.
met een beleidsmedewerker erfgoed en een vergunningverlener monumenten op tijdelijke basis. In 2026 zetten we de tijdelijke
Daarnaast hebben we het Convenant samenwerking cultuur en
aanstelling om in een vaste formatie-uitbreiding en creëren we een
erfgoed 2025-2032 tussen de Zeeuwse gemeenten en provincie
minimale basis van twee vergunningverleners voor monumenten.
Zeeland ondertekend. In dit convenant is afgesproken om op diverse onderwerpen samen te werken aan een sterke Zeeuwse
Voor de instandhouding van monumenten is het van belang
culturele sector. Bijvoorbeeld op het gebied van bibliotheekwerk,
dat vergunde werkzaamheden ook op de juiste wijze worden
cultuur- en erfgoedbeoefening en zichtbaarheid. In 2026 volgt de
uitgevoerd en waar het mis dreigt te gaan of al gegaan is
uitwerking van de thema's. Specifiek op het gebied van cultureel
dat er bijgestuurd dan wel gehandhaafd kan worden. Hiervoor
erfgoed zal de samenwerking verder worden geïntensiveerd.
was in het verleden geen capaciteit beschikbaar. Er werd geen toezicht uitgeoefend op uitvoering en alleen bij meldingen
Cultureel erfgoed
handhavend opgetreden. Gezien het grote aantal monumenten
In 2026 gaan we werken aan de aanbeveling van het Gelders
die we binnen de gemeentegrenzen hebben zijn echter minimaal
Genootschap met het creëren van een volwaardig Erfgoedteam
twee toezichthouders en handhavers specifiek voor het erfgoed
waarmee we niet alleen de wettelijke taken voor onze monumenten
nodig. In 2025 is hier al een collega voor aangenomen en in
goed uit kunnen voeren maar ook dat we de capaciteit
2026 breiden we de formatie uit om op het minimaal vereiste
hebben om te adviseren bij verbouwingen en verduurzamen.
aantal te komen, passend bij de wettelijke verantwoordelijkheid
Deskundigheid op onder meer het gebied van bouwhistorie is
die de gemeente heeft ten aanzien van het toezicht op de
aanwezig maar door de beperkte beschikbaarheid niet efficiënt te
instandhoudingsverplichting. Consequente toezicht handhaving op
benutten. Het is van belang dat we als gemeente op het gebied
de omgang met monumenten in combinatie met een adviserende
van verduurzaming zonder commercieel belang eigenaren van
en begeleidende rol bij voorgenomen wijzigingen is dan ook
58
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat gaan we daarvoor doen?
noodzakelijk en essentieel om ervoor te zorgen dat het erfgoed op
aanbod. Dit doen wij met een voorwaardenscheppend, activerend
verantwoorde wijze behouden blijft voor toekomstige generaties.
en ondersteunend beleid waarbij we cultuur, muziek, sporten en bewegen inzetten als middel om maatschappelijke doelen
Erfgoedbeleid
te realiseren. Denk aan het bevorderen van sociale samenhang
In de uitvoeringsagenda van de omgevingsvisie is opgenomen
in de wijken, gezondheid, integratie, schoolprestaties en het
dat we in 2025 het Erfgoedbeleid voor de gemeente Middelburg
voorkomen van schooluitval.
zullen opstellen. Mede gelet op het te doorlopen proces is de verwachting dat vaststelling hiervan in 2026 zal plaatsvinden. In
Brede SPUK/GALA
het erfgoedbeleid zal ook aandacht worden geschonken aan hoe
Het ministerie van VWS heeft samen met de VNG en VSG
het erfgoed ondersteund kan worden.
een manier gevonden om alle beschikbare middelen rondom preventie, sport en bewegen te bundelen en onder te brengen in 1
Tot slot kunnen we met incidentele middelen een goede invulling
specifieke uitkering (SPUK). De intentie van deze brede SPUK is het
geven aan o.a. Open Monumentendag en kunnen noodzakelijke
bundelen van de middelen rondom programma's en interventies
herstelwerkzaamheden uitgevoerd worden aan het beschermd
met overlappende doelstellingen, zonder afbreuk te doen aan
erfgoed uit de Tweede Wereldoorlog
bestedings- en verantwoordingseisen. Deze regeling richt zich op thema's en programma's die voor alle gemeenten ter beschikking
Archeologie
komen zoals de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen,
In 2026 bestaat de WAD (Walcherse Archeologische Dienst) 20
Lokaal Sportakkoord, terugdringen gezondheidsachterstanden,
jaar. Gedurende die tijd doet de WAD zijn best om de archeologie
kansrijke start, aanpak overgewicht, aanpak valpreventie,
een goede plek te geven in de ruimtelijke ordening. Dit is namelijk
preventie, mentale gezondheid, leefomgeving, alcoholpreventie,
een wettelijke verplichting voor gemeenten, aldus geregeld in de
versterken sociale basis, mantelzorg, een tegen eenzaamheid
Omgevingswet. Naar verwachting zal het door de WAD in 2024
en welzijn op recept. Voor Middelburg hebben we 14 thema's
geactualiseerde archeologiebeleid in 2026 verankerd zijn in het
uitgewerkt in een Plan van aanpak Brede SPUK/GALA 2023 -
omgevingsplan. De archeologische waarden zijn dan in het nieuwe
2026. Twee sportieve thema's hierin zijn het Lokaal Sportakkoord
systeem geborgd.
en de Brede impuls Combinatiefuncties.
De WAD zal dit jaar opnieuw adviseren op het gebied
Lokaal Sport & Preventie akkoord Middelburg
van archeologie bij de verschillende ontwikkelingsprojecten,
Het eerste sportieve thema is het Lokaal Sport & Preventie
zowel bij particuliere opdrachtgevers als interne projectleiders.
akkoord. Voor 2026 hebben we voor het laatste jaar een
Daar waar de gemeente opdrachtgever is, zal de WAD de
uitvoeringsbudget beschikbaar van € 28.400 om nieuwe gezonde
noodzakelijk geachte onderzoeken zelf uitvoeren. Hiermee
en sportieve initiatieven in Middelburg financieel te ondersteunen.
besparen we als gemeente de hoge kosten van de inhuur van
Hiermee zullen we opnieuw in samenwerking met een kerngroep
externe onderzoeksbureaus.
lokale initiatieven ondersteunen die een bijdrage leveren aan onze ambities in het Lokaal Sportakkoord. De uitvraag hiervoor zal
Daarnaast zal de WAD ook in 2026 opnieuw verhaal doen
gebeuren via het platform middelburgontmoet.nl. Na 2026 zullen
van archeologische bevindingen op Walcheren door middel van
deze incidentele SPUK-gelden komen te vervallen.
presentaties, lezingen, lessen op scholen en artikels. Brede Impuls Combinatiefuncties Doelstelling 2. Bevorderen van de deelname aan en
Het tweede sportieve thema dat is opgenomen is de Brede
de kwaliteit van het sportieve en culturele aanbod
Impuls Combinatiefuncties, waar Combinatiefunctionarissen en
in Middelburg
Buurtsportcoaches onderdeel van uitmaken. Deze impuls
Deelnemen aan cultuur, muziek, sporten en bewegen moet voor
maakt het voor ons mogelijk om ook in 2026 weer
iedereen mogelijk zijn en moet daarnaast ook een plezierige
combinatiefunctionarissen en buurtsportcoaches in te zetten in
en zinvolle vrijetijdsbesteding zijn. Middelburg bevordert daarom
de uitvoering, begeleiding en coördinatie van ons beleid en
de deelname aan én de kwaliteit van het culturele en sportieve
thema's zoals deze in het plan van aanpak zijn omschreven.
59
Concept programmabegroting 2026 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat gaan we daarvoor doen?
Deze combinatiefunctionarissen en buurtsportcoaches bieden
Sportaccommodaties
de vereiste handen om onze doelen op het gebied van
Goede sportaccommodaties dragen bij aan het aantrekkelijk
sport, gezondheid, preventie, bewegen, cultuur en welzijn
maken en houden van sporten. De rol van de gemeente hierin
te realiseren. In 2026 zullen ze opnieuw werkzaam zijn bij
is van faciliterende en ondersteunende aard. Het realiseren,
de gemeente Middelburg, Vizita, Cultuurpunt Walcheren en
beheren en onderhouden van onze sportcomplexen dragen
het stadsgewestelijke zwembad Feel Fit Center Middelburg -
bij aan kwalitatief goede en veilige sportaccommodaties.
Vlissingen. Vanaf 2026 worden deze impulsgelden ondergebracht
Naast het jaarlijks regulier en groot onderhoud op al onze
in het gemeentefonds en gaat dit tevens gepaard met een
sportparken staan er voor 2026 ook nog andere investeringen en
structurele efficiency korting van 10%. Dat betekent dat we als
werkzaamheden gepland.
gemeente Middelburg vanaf 2026 minder middelen ontvangen dan voorheen via de SPUK-regeling.
Herinrichting Sportcomplex De Kruitmolen
Jeugdfonds Sport en Cultuur
waardoor renovatie of nieuwbouw noodzakelijk is geworden. De
Dit jaar nemen we als gemeente ook weer deel aan het Jeugdfonds
tennisvereniging is inmiddels opgeheven en de voetbalvereniging
Sport en Cultuur. Hiermee kunnen kinderen en jongeren uit
loopt terug in ledenaantal en heeft aangegeven graag afscheid te
gezinnen met weinig geld (tot en met 130% van het minimum
willen nemen van minimaal 1 voetbalveld. Daarbij komt ook dat we
inkomen) toch aan sport, dans, muziek, beeldende kunst, theater
als gemeente een verduurzamingsopdracht kennen en ons huidige
of iets anders creatiefs deelnemen. Voor deze kinderen betalen
bestand aan (binnen)sportcomplexen niet langer voldoende is en
we de contributie dan wel het lesgeld en in bepaalde gevallen ook
niet langer voldoet aan de wensen en behoeften van onze inwoners
De technische levensduur van de huidige sporthal is bijna verlopen
de benodigde attributen. Mede door het wegnemen van de eigen
en gebruikers in Middelburg en in het bijzonder Dauwendaele. Het
bijdrage voor gezinnen wiens kinderen via het fonds mogen gaan
huidige sportcomplex is tevens het enige sportcomplex onder het
zwemmen is de verwachting dat het aantal kinderen dat gebruik
kanaal in de stad Middelburg en zit net als de sportcomplexen De
zal maken van het fonds dit jaar hoger wordt dan het de afgelopen
Sprong en De Blikken helemaal vol waardoor we met regelmaat
jaren is geweest. De ambitie is om in 2026 425 kinderen te
Middelburgse sportaanbieders teleur moeten stellen. Kortom, een
helpen aan een structureel sportief aanbod en 58 kinderen aan een
herinrichting van het huidige complex is noodzakelijk.
cultureel aanbod. In grote lijnen heeft er daarom een eerste voorzichtige (ambtelijke) Volwassenfonds Sport en Cultuur
verkenning plaatsgevonden, gericht op de multifunctionaliteit van
We nemen dit jaar ook opnieuw deel aan het volwassenfonds
de locatie, een visie met een open karakter voor ontmoeting
Sport & Cultuur. In aanvulling op het jeugdfonds Sport & Cultuur,
binnen de wijk Dauwendaele, het verbreden van het aanbod
wat uitsluitend bedoeld is voor kinderen tot en met 18 jaar, is
op het gebied van sporten, bewegen en gezondheid en
het Volwassenfonds Sport & Cultuur voor Middelburgse inwoners
het verduurzamen van onze accommodaties. Het resultaat
vanaf 19 jaar. Het Volwassenenfonds Sport & Cultuur zorgt
van deze “pre-initiatieffase” bestaat uit een verkennende
ervoor dat ook volwassenen met weinig geld (tot en met
Kosten-Batenanalyse (KBA) gecombineerd met een Kosten-Baten-
130% van het sociaal minimum inkomen) lid kunnen worden
Dekkingsoverzicht, een planconcept met planinrichtingen en een
van een sportvereniging of culturele instelling. Op deze manier
risico analyse van actoren en indicatoren.
maken we sport en culturele activiteiten als schilderen, theater, muziekles of beeldende kunst voor iedereen toegankelijk. Via
Voor 2026 is het noodzakelijk dat deze voorzichtige verkenning
het Volwassenenfonds vergoeden we een sportactiviteit ter
een vervolg krijgt. Er hebben zich inmiddels ook al verschillende
waarde van maximaal € 300 per jaar of een cultuuractiviteit van
partijen gemeld die graag willen meedenken in de ontwikkeling
maximaal € 450 per jaar. Ook hier vindt de vergoeding van de
van de locatie. Deze fase noemen we de initiatieffase en zal
contributie rechtstreeks plaats van het fonds aan de sport- of