24-118 Bijlage 1. Ingekomen stukken MZ
Tekst van het document
• Aantal plaatsingen LKS Een klant die geplaatst is met LKS heeft jobcoaching nodig. Elke extra plaatsing betekent ook meer jobcoaching. Een klant in jobcoaching kost grofweg € 5.000 per jaar. Steeds meer plaatsingen zullen plaatsvinden met LKS. Inschatten van de omvang is lastig. We stellen dit aan de hand van de realisatie het komende jaar uiteraard bij, hetgeen afhankelijk is van het aantal plaatsingen • Aantal nuggers in caseload Door de afbouw van SW en Wajong doen steeds meer nuggers een beroep op de dienstverlening. Elke extra nugger in caseload betekent meer re-integratielasten. Een extra re-integratietraject kost grofweg € 5.000 per jaar. Zoals aangegeven wordt de visie ten aanzien van dienstverlening aan nuggers in de loop van 2024 samen met gemeenten vormgegeven. De huidige aantallen zijn dan ook voorlopig. De basis voor het budget 2025 is het huidige budget 2024, aangevuld met de hierboven genoemde mutaties. 14
Programma Werkleerbedrijf Wij zorgen voor passend beschut en beschermd rendabel werk voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt binnen het Werkleerbedrijf en bij externe opdrachtgevers. Door werk te bieden zorgen we ervoor dat deze groep maatschappelijk participeert. Het Werkleerbedrijf ziet het ontwikkelen van haar SW- en BsW-medewerkers en bijstandsgerechtigden als één van haar hoofdtaken. Dat betekent dat we niet alleen steeds in gesprek zijn met onze medewerkers over ontwikkeling, maar hier ook invulling aan geven door het zoeken naar passend werk. Wij richten ons niet op één werksoort, maar op een ruim palet aan werksoorten zodat de SW- en BsW-medewerkers intern zich kunnen ontwikkelen. Daarbij kan dit ook extern zijn in de vorm van Begeleid Werken of een detachering. Bijstandsgerechtigden stromen in op een passend werkleertraject binnen het Werkleerbedrijf en kunnen daarna via de route trajectbegeleiding en matching worden uitgeplaatst op de arbeidsmarkt. Het Werkleerbedrijf kan meerdere doelgroepen gaan bedienen, zoals arbeidsmatige dagbesteding of bijstandsgerechtigden in een tijdelijke baan. Een belangrijk financieel doel is rendementsverbetering. We werken toe naar een financieel gezond Werkleerbedrijf. Het omslagpunt is het jaar 2021. De eerste stap is om gelijk te komen met de landelijke benchmark, uiterlijk eind 2026.
En daarna een verdere verbetering, totdat Orionis zwarte cijfers schrijft op het onderdeel Werkleerbedrijf. Wat willen we bereiken Realisatie 2023
Begroot 2024-2
Begroot 2024-3
Begroot 2025
Ontwikkeling intern: # mdw dat is gegroeid in werksoort
---
---
20
20
Ontwikkeling extern: % mdw wat intern werkzaam is
66%
54%
66%
66%
€ 0,47 mln nadeel
€ 1,16 mln voordeel
€ 0,55 mln voordeel: € 0,71 V € 0,20 N € 0,04 V
€ 0,80 mln voordeel: € 0,57 V € 0,22 V € 0,01 V
Autonome ontwikkeling
Realisatie 2023
Begroot 2024-2
Begroot 2024-3
Begroot 2025
Ontwikkeling Wsw- en Bsw-saldo t.o.v. voorgaand jaar (23 excl BsW)
€ 0,76 mln voordeel
€ 0,07 mln nadeel
€ 0,18 mln nadeel
€ 0,16 mln voordeel
Product Werkleerbedrijf (WLB)
Rendementsverbetering t.o.v. voorgaand jaar (excl. Wsw-saldo) Netto omzet kosten overhead
Wat gaan we daarvoor doen Het Werkleerbedrijf heeft een maatschappelijk rendement en is betaalbaar Op basis van het KplusV-rapport en het daar op volgende implementatieplan heeft het werkleerbedrijf in september 2022 een plan van aanpak gepresenteerd met daarin 16 concrete acties, die moeten leiden tot het verbeteren van het bedrijfsresultaat tot minimaal de benchmark van de branche. Ten opzichte van 2019 betekent dat een verbetering van € 1,7 miljoen op jaarbasis, te bereiken in 2027. De werkelijke ambitie ligt hoger. Waarbij de voorwaarde is dat dit niet ten koste mag gaan van de personeelsleden zelf.
15
Drie grote opdrachtgevers van het werkleerbedrijf werden in 2022 hard geraakt door de oorlog in Oekraïne en de sterk dalende koopkracht. Dit had een grote impact op het bedrijfsresultaat van het Werkleerbedrijf. In datzelfde jaar is wel de basis gelegd om de komende jaren stappen voorwaarts te zetten. We beginnen nu duidelijk de effecten te zien van onze acties en 2024 wordt voor het werkleerbedrijf een belangrijk jaar, een echt kantelpunt. We houden rekening met een verbetering van het bedrijfsresultaat van € 0,55 miljoen ten opzichte van het gerealiseerde resultaat uit 2023. Het Wsw/Bsw-saldo komt daarbij € 0,18 miljoen lager uit, dit als gevolg van de hoge verbetering Wsw-saldo in 2023. In 2025 verbetert het totale resultaat (bedrijfsresultaat + Wsw/BsW-saldo)verder met € 0,96 miljoen. Omdat binnen het Werkleerbedrijf grote stappen vooruit worden gezet volgt hieronder een vrij uitgebreide beschrijving van de ontwikkelingen binnen het Werkleerbedrijf in 2024, die uiteraard ook doorwerken in 2025. Basis hiervan ligt soms al in 2023. Buitendienst In 2024 zijn, in navolging van de gemeente Veere, ook de gemeente Middelburg en Vlissingen met de buitendienst van Orionis Walcheren een zogenaamde dienstverleningsovereenkomst (DVO) als pilot aangegaan.
In een DVO gaan onze medewerkers inclusief begeleiding gedurende het gehele jaar werken voor de gemeente, in plaats van alleen in het hoogseizoen wat nu het geval is. We verwachten dat dit zal leiden tot hechte en fijne samenwerking, waarbij het werk in onderlinge afstemming verdeeld wordt. Hiermee komt een einde aan jarenlang praten. Dit is een proef voor één jaar, waarbij we in 2025 gaan opschalen als de evaluatie positief is. In een DVO gaan we uit van de met gemeenten afgesproken kostendekkende tarieven. Op dezelfde datum is een DVO gestart met een andere opdrachtgever. Gecombineerd met de dienstverleningsovereenkomsten bij de drie gemeenten hebben we dan 55% van de medewerkers van de buitendienst het hele jaar door werkzaam in een dergelijke constructie. De overige 45% wordt nog steeds ingezet bij commerciële opdrachtgevers. In de afgelopen jaren hebben we flink ingezet op een kostendaling en dit ook gerealiseerd. In 2024 kunnen we nog een aantal voertuigen en machines afstoten. Een verdere kostenbesparing op de inzet van begeleiding en staf is pas te realiseren als het grootste gedeelte van de buitendienst is ondergebracht bij de drie gemeenten, dus op zijn vroegst in 2025. Detacheren In 2024 en 2025 krijgt het detacheren van SW- en BsW-medewerkers een hogere prioriteit voor de werkbegeleider en jobhunter.
Ook zullen we de achterdeur beter dicht moeten houden; dit doen we door tijdig in gesprek te gaan met de inlener, waardoor we beter kunnen anticiperen met het zoeken naar een volgende detachering. In verhouding tot het aantal medewerkers dat binnen de muren van het werkleerbedrijf werkt groeit het percentage dat gedetacheerd is omdat het aantal medewerkers van het werkleerbedrijf jaarlijks met zo’n 30 daalt. De verwachting voor 2024 en 2025 is dat het aantal gedetacheerden en daarmee ook de detacheringsomzet nauwelijks zal groeien. Wel zetten we een stap in de ontwikkeling van onze SW- en BsW-collega's: samen met de collega's van de afdeling Werk ontwikkelen we een proces voor in- door- en uitstroom, waardoor we op termijn een hogere uitstroom naar een detachering realiseren. Dienstverlening In 2024 en 2025 gaan we de effecten merken van de inkomsten van de glasbewassing en het schoonmaken van de zonnepanelen; deze activiteiten hebben we overgenomen van een externe, commerciële dienstverlener. Hiermee zetten we in op ontwikkeling van onze SW- en BsWmedewerkers. Daarnaast bespaart het de organisatie geld én het rendement van Dienstverlening 16
verbetert. Een verdere verbetering van het resultaat van Dienstverlening zou kunnen worden bereikt als de gemeenten onze schilders, schoonmakers en huismeesters bij hen op locatie in zetten. De gemeenten kunnen hierdoor besparen op extra out of pocket kosten. Techniek De afdeling Techniek bestaat uit de werksoorten Metaal, Poedercoat, Graveren en Elektronica. Het resultaat van de afdeling zal in 2024 en 2025 sterk verbeteren door de volgende acties: • We verschuiven de focus van accountmanagement naar Monteren en Techniek; voorheen was de accountmanager vooral gericht op het binnenhalen van werk voor Verpakken ter voorkoming van leegloop. De veranderde focus is gericht op verbeteren van rendement. • De bezetting, inclusief leiding, gaat terug naar de basis: een enkele medewerker kunnen we nog detacheren. De werksoorten zijn in de loop van de jaren gegroeid met medewerkers die eigenlijk beter tot hun recht komen bij bijvoorbeeld dienstverlening, monteren, verpakken of zelfs uitstromen naar arbeidsmatige dagbesteding. Zowel de detachering als herplaatsing wordt in gang gezet. • Elektronica wordt samengevoegd met een gedeelte van Monteren 1. Dit zorgt ervoor dat deze combinatie in 2024 break even is. • Door de aanwas van het aantal opdrachtgevers dat bereid is om minimaal de kostprijs te vergoeden is onze onderhandelingspositie drastisch veranderd.
De verwachting is dat we dit jaar hiervan de effecten zullen merken. • We investeren niet langer in machines als deze bestemd zijn voor slechts één opdrachtgever, maar laten we dit over aan de opdrachtgever zelf. Wij zijn bezig met het uitwerken van drie scenario’s. Daar komen we in een later stadium op terug. Monteren We gaan door op de ingeslagen weg. • Met een van onze grootste opdrachtgevers hebben we vorig jaar afgesproken om binnen twee jaar minimaal kostendekkend te draaien. Het eerste jaar is conform verwachting en zelfs iets beter verlopen. Aan onze kant hebben we efficiencymaatregelen genomen; samen met de opdrachtgever hebben we productiehulpmiddelen ontwikkeld en we hebben een aantal medewerkers naar de opdrachtgever gedetacheerd. Deze gedetacheerden monteren de kleine (dus bewerkelijke) partijen; bij Orionis richten we ons op de grotere partijen. Een daarnaast heeft de opdrachtgever de vergoeding aan ons verhoogd. Dat laatste gebeurt in 2024 nog een tweede keer. Orionis voert een verdere kostenbesparing door waardoor we in 2024 op break even zullen uitkomen. • Eén van onze Monteren-bedrijfshallen (Monteren 2) werd in 2022 vooral ingezet voor sterk verliesgevend verpakkingswerk.
We hebben het roer omgegooid: onze medewerkers hebben zich weten te ontwikkelen zodat zij nu in staat zijn om hoogwaardige producten te monteren: schakelkasten, laadpalen, warmtepanelen en een medisch hulpmiddel. Het volume is nog relatief laag, maar zoals hierboven aangegeven is de focus voor accountmanagement inmiddels gericht op het binnen halen van rendabele montageopdrachten. De activiteiten van Monteren 2 worden geïntegreerd met de bedrijfshal die we nu nog Verpakken 4 noemen. Mens volgt werk. • De activiteiten van bedrijfshal Monteren 1 worden geïntegreerd in bedrijfshal Elektronica. Een deel van de bemensing blijft achter en gaat tegen een rendabel tarief assembleren voor een andere grote opdrachtgever. Verpakken We gaan door op de ingeslagen weg: we proberen zo veel mogelijk verpakkingsmedewerkers te 17
ontwikkelen naar beter renderend werk. Een deel van de medewerkers zal beter tot hun recht komen bij arbeidsmatige dagbesteding. Voor een beperkt deel van de medewerkers zal verpakkingswerk de best passende werksoort blijven. Hiermee faseren we het sterk verlieslatende verpakkingswerk zo veel mogelijk uit. Alle medewerkers van bedrijfshal Verpakken 4 kunnen inmiddels monteren; het volume is echter nog te laag maar omdat de focus van accountmanagement gericht is op het binnen halen van opdrachtgevers voor monteren zal het resultaat van deze bedrijfshal sterk verbeteren. Ook gaan we de activiteiten van Monteren 2 onder brengen in Verpakken 4. Hiermee ontstaat een mooi ontwikkelgroeipad voor onze medewerkers en zal het bedrijfsresultaat van Verpakken 4 nog verder verbeteren. In 2024 gaan we pasta produceren voor een ondernemer waar we nu de pasta voor verpakken. De pasta zal niet langer handmatig worden ingepakt maar machinaal. Medewerkers worden operators. De voorbereidingen zijn in gang gezet in de tweede helft van 2023. Deze bedrijfshal wordt hiermee kostendekkend, een unicum in de branche.
Mailing De sleutel om het rendement van deze werksoort te verbeteren zit in drie aspecten: het doorbelasten van interne dienstverlening, meer rendabele opdrachten binnenhalen (dit is al zichtbaar in de resultaatontwikkeling in 2023) en mogelijk het verplaatsen van één van de krimptunnels van Verpakken 4 naar Mailing; het werk volgt mee naar Mailing. Overige activiteiten Het werkleerbedrijf is niet alleen een beschutte werkomgeving voor SW- en BsW-medewerkers maar ook een leeromgeving waarmee mensen die een uitkering hebben vanuit de Participatiewet, via een werkleertraject, hun kansen op de arbeidsmarkt aanzienlijk vergroten. We hebben samen met de collega’s van de afdeling Werk nog steeds de ambitie om het aantal leerstoeltjes te verdubbelen (ten opzichte van 2019) maar onze gezamenlijke verwachting is dat de meeste bijstandsgerechtigden door toenemende multi-problematiek nog lang niet toe zijn aan een werkleertraject. De bezettingsgraad zal hierdoor eerder afnemen, laat staan dat er sprake is van sterke groei. Tot en met 2022 waren de mensen die op een werkleertraject binnen het werkleerbedrijf geplaatst waren in staat om bij te dragen aan de productie. Op een enkele uitzondering na is dat niet langer het geval. De kandidaten hebben door hun toegenomen problematiek minder mogelijkheden op loonwaarde en hebben veel meer begeleidingstijd nodig.
De begeleiding wordt daarom duurder én de bekostiging hiervan is een landelijk thema. Daarnaast hebben we de ambitie om mensen die na meerdere werkleertrajecten nog steeds niet succesvol aan de slag zijn op de reguliere arbeidsmarkt een baan met loonkosten aan te bieden binnen het werkleerbedrijf. We zijn hier nog niet in geslaagd en voor 2024/2025 zijn, om dezelfde reden als hierboven geschetst, de verwachtingen niet hoog. Het Praktijkcentrum is eind 2023 ontmanteld omdat dit niet langer voldeed aan de verwachtingen. In 2024 wordt dit omgevormd tot een test- en trainingscentrum. Niet alleen de afdeling Werk maar ook toekomstig andere partijen, zoals UWV, VSO/PRO-scholen en werkgevers kunnen kandidaten aanleveren. Deze kandidaten worden getest op hun fysieke en cognitieve belastbaarheid en werken aan het verbeteren van hun vaardigheden. Aan het einde van het traject worden de resultaten opgetekend in een ontwikkelrapport en wordt een advies uitgebracht. Dat advies kan zijn: deze kandidaat kan rechtstreeks bemiddeld worden naar de arbeidsmarkt of heeft eerst nog een werkleertraject nodig binnen of buiten het werkleerbedrijf. Een ander mogelijk advies kan zijn dat de kandidaat in aanmerking komt voor Beschut Werk, 18
arbeidsmatige dagbesteding of dat we zelfs moeten constateren dat een vorm van werk vooralsnog niet tot de mogelijkheden behoort. In 2024 starten we met arbeidsmatige dagbesteding binnen Dienstverlening en in één van de vrijgekomen bedrijfshallen. Wij organiseren dit niet zelf maar doen dit op verzoek van een stichting die op dit moment op een andere locatie arbeidsmatige dagbesteding aanbiedt. Wat mag het kosten
Werkleerbedrijf
realisatie 2023
begroting 2024-2
3e wijziging
(bedragen * € 1.000)
lasten
baten
lasten
Werkinfrastructuur
6.779
4.931
6.998
6.325
69
-599
7.067
5.726
Wsw-doelgroep
15.620
14.694
15.116
13.671
491
701
15.607
14.372
Bsw-doelgroep
413
566
270
450
0
100
270
550
Doorb. Bedrijfsvoering
0
540
0
540
Doorbel. Inzet Werk
342
342
0
-1.611
baten
lasten
baten
lasten
baten
Doorbel. re-integratie
-1.558
Subtotaal
21.254
20.191
20.773
20.446
902
742
21.675
21.188
463
0
677
0
792
0
1.469
0
21.717
20.191
21.450
20.446
1.693
742
23.144
21.188
Directe apparaatskst. Totaal product
Saldo
-1.611
begroting 2024-3
-1.526
Werkleerbedrijf
begroting 2025
(bedragen * € 1.000)
lasten
-1.004
raming 2026
baten
lasten
-952
raming 2027
baten
lasten
-1.956
raming 2028
baten
lasten
baten
Werkinfrastructuur
6.845
6.294
6.840
6.798
6.836
7.301
6.831
7.305
Wsw-doelgroep
15.206
14.294
14.667
14.223
14.081
14.078
13.528
13.948
Bsw-doelgroep
329
443
339
486
375
529
411
572
Doorb. Bedrijfsvoering
561
582
605
629
Doorbel. Inzet Werk
355
369
384
399
Doorbel. re-integratie
-1.674
-1.739
-1.807
-1.877
Subtotaal
21.061
21.592
20.477
22.089
19.869
22.513
19.291
22.454
Directe apparaatskst.
1.526
0
1.586
0
1.647
0
1.712
0
Totaal product
22.587
21.592
22.062
22.089
21.516
22.513
21.003
22.454
Saldo
-995
27
997
Alle overheadkosten zijn opgenomen in programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast.
19
1.451
Voor 2024 en 2025 is een nieuwe, realistische prognose opgesteld, met als basis de resultaten 2023 en rekening houdend met de nodige voorzichtigheid. Ten opzichte van 2023 verbeteren we in 2024 met € 0,12 miljoen en in 2025 met nog eens € 0,96 miljoen (incl. saldo Wsw en Bsw en doorbelastingen). Voor de jaren 2024 en 2025 betekent dit dat de eerder geprognotiseerde rendementsverbetering niet volledig wordt gerealiseerd in het desbetreffende jaar. Oorspronkelijk waren er namelijk andere rendementsverbeteringen begroot. De in 2023 opgetreden verslechtering en tussentijdse bijstelling van de begroting heeft deels ook z’n doorwerking naar 2024 en 2025. Bovendien zijn we op verzoek van gemeenten voorzichtig met onze toekomstige inschattingen. Beter een positieve afwijking in de loop van het jaar dan dit er negatief moet worden bijgesteld. De rendementsontwikkeling 2024 blijft dus achter bij de oorspronkelijke prognose. Belangrijkste oorzaak is de bijstelling die we in 2023 hebben gedaan die deels doorwerkt in 2024. En het voorzichtigheidprincipe wat we in 2024 in acht hebben genomen. Maar het is nu wel een realistisch getal waarbij de nodige voorzichtigheid is toegepast, gebaseerd op de huidige situatie en gedragen binnen het Werkleerbedrijf. Daarnaast was in 2023 het saldo Wsw positiever dan verwacht, dit werkt dan juist negatief door in 2024.
De verschillen worden ingehaald in 2026 en 2027, waarmee de uiteindelijke doelstelling voor 2027 overeind blijft staan. Extra (nog niet verwerkte) opbrengsten Bovenop de hiervoor genoemde jaarcijfers komt er voor 2024 nog een extra Rijksvergoeding beschikbaar als transitiebudget voor het Werkleerbedrijf. Dit om noodzakelijke kosten te dekken in de omvorming naar een toekomstbestendig WLB wat levensvatbaar blijft en ook financieel rendabel is. Deze gelden vloeien voort uit de Kamerbrief Infrastructuur sociaal ontwikkelbedrijven, die op pagina 6-8 is samengevat. De indicatie van dit budget is € 496.000 voor 2024. Dit geld wordt beschikbaar gesteld middels de Rijksvergoeding Wsw die gemeenten ter beschikking stellen aan Orionis. Het Rijk stelt: “Op deze manier kunnen gemeenten, die het beste zicht hebben op de knelpunten en de acties die nodig zijn om de transitie naar de toekomst in gang te zetten, zelf beslissen hoe deze middelen zo efficiënt mogelijk kunnen worden besteed.” Deze opbrengst is in bovenstaande cijfers nog niet meegenomen. Planvorming hiervoor is noodzakelijk. Ook voor de jaren 2025-2034 zijn middelen toegezegd, uitmondend in een structurele vergoeding na 2035. Wsw-saldo Het Wsw-saldo muteert fors de komende jaren en wordt voordeliger. Dit komt omdat de daling van de Wsw-ers harder gaat dan oorspronkelijk door het ministerie van SZW begroot.
Maar het destijds beschikbaar gestelde landelijke macrobudget hiervoor blijft in stand. De gemiddelde vergoeding per Wsw-er gaat de komende jaren hierdoor fors omhoog,
20
Programma Inkomen Het programma inkomen bevat de inkomensvoorziening voor bijstandsgerechtigden en de verstrekking van bijzondere bijstand en minimaregelingen. Deelnemen aan de maatschappij door werk staat centraal, maar een toereikend leefbudget is een voorwaarde en daarom is een inkomen in de vorm van een uitkering soms (tijdelijk) nodig. Deze uitkeringsverstrekking moet rechtvaardig en rechtmatig: vanuit vertrouwen en maatwerk, maar tegelijkertijd het juiste gebruik van (armoede)regelingen actief stimuleren. De financiële problematiek van de inwoner kan niet los gezien worden van problematiek op andere leefgebieden. Een natuurlijke en soepel lopende samenwerking met de gemeentelijke toegangen voor het sociaal domein en aanpalende organisaties is daarvoor nodig. Wat willen we bereiken Product Inkomen
Realisatie 2023
Begroot 2024-2
Begroot 2024-3
Begroot 2025
2803
2890
2915
3007
Saldo uitkeringslasten en Rijksvergoedingen
€ 0,76 mln overschot
€ 0,30 mln tekort
€ 0,30 mln tekort
€ 0,11 mln tekort
Van aanvraag tot afhandeling: alle aanvragen zijn binnen x weken afgehandeld en betaalbaar gesteld
89 % binnen 90 % binnen 90 % binnen 90 % binnen 4 weken 3 weken 4 weken 4 weken
Het klantenbestand Participatiewet per ultimo jaar
Rechtmatigheid: % onderzoeken wat leidt tot wijziging uitkering
20 %
20-30 %
20-30 %
20-30 %
Afgelopen jaar zagen we een stijging van de bijstandsaantallen op Walcheren. De landelijke verwachting van SZW is dat ook de komende jaren een stijging laten zien. Wat gaan we daarvoor doen We hebben een eenvoudige dienstverlening zonder drempels Voor het programma Inkomen worden aanvullend de volgende activiteiten ontwikkeld: • We gaan het aanleveren van bankafschriften door de klant vereenvoudigen door een extra optie voor aanlevering aan te bieden bij heronderzoeken: met toestemming van de klant wordt het initiatief voor het ophalen van financiële gegevens door Orionis genomen. • We zorgen dat altijd een digitale en papieren aanvraag mogelijk is. Als het de klant zelf niet lukt om de aanvraag in te dienen helpen we de klant hierbij. • We benaderen een klant wanneer we zien dat hij zich wel gemeld heeft voor hulp maar de aanvraag nog niet heeft ingediend. Wanneer een aantal documenten niet is aangeleverd bellen we de klant in plaats van het versturen van een brief. • De inhoud van diverse brieven en formulieren wordt aangepast naar beter begrijpelijke taal en slechts de daadwerkelijk benodigde informatie wordt (op een hulpvaardige manier) opgevraagd. • We schaffen “uitleg-filmpjes” aan en werken mee aan de totstandkoming zodat klanten ook buiten de spreekkamer, en meermaals, kunnen nakijken wat er van ze wordt verwacht en wat ze van Orionis kunnen verwachten.
• We nemen onze processen onder de loep om een zo efficiënt mogelijke verwerking te bewerkstelligen.
21
We hanteren de menselijke maat vanuit het perspectief van de inwoner We werken vanuit vertrouwen in de inwoner Bij de invulling van dit kader staat het hanteren van de omgekeerde toets centraal: we zoeken naar mogelijkheden om een inwoner gericht te ondersteunen als zijn/haar situatie hier om vraagt. Vervolgens kijken we wat dat kost én oplevert. Pas als dit helder is, komt de juridische toets. Dit brengen we als volgt in de praktijk: • Uitgangspunt zijn de behoeften van de inwoner. • Wanneer een klant bijzondere bijstand aanvraagt is maatwerk altijd een optie. Hiervoor is vaak samenwerking met andere domeinen noodzakelijk. Zie ook het kader ‘We maken onderdeel uit van een brede gemeentelijke ondersteuning voor inwoners’. Ook bij toepassing van de kostendelersnorm biedt de wet ruimte voor maatwerk. • Bij een heronderzoek ligt de focus tot nu toe op een toets op het recht op een uitkering. We verbreden dit nadrukkelijk naar een toets of de klant een toereikend leefbudget heeft. In 2024 (en 2025) zullen we de focus moeten leggen op de voorbereiding en implementatie van de nieuwe Participatiewet: “ParticipatieWet in Balans”: • De wet biedt een passend perspectief op werk en participatie. • De wet (rechten en plichten) is begrijpelijk en goed na te leven. • Mensen voelen zich ondersteund door de wet als het gaat om participatie en inkomen.
• De wet biedt een doelmatig vangnet: zeker en voorspelbaar. • De wet biedt een toereikend inkomen. • De wet sluit goed aan bij brede vormgeving sociaal domein en het inkomensstelsel We staan steeds in verbinding met klanten We willen onze werkwijze ( processen, systemen, deskundigheid en gedrag) voortdurend verbeteren zodat we optimaal in verbinding met onze klanten zijn: • We trainen en coachen medewerkers op deskundigheid en op gesprekstechnieken en stimuleren hen om vanuit de klantsituatie te werken • We zorgen voor “zachte landingen” en warme overdracht, ongeacht functie of afdeling; nergens in de dienstverlening zou sprake moeten zijn van intern verwijzen • We zorgen dat via “mijn Orionis” de klant altijd inzage in zijn situatie heeft. • We evalueren onze aanpak rechtmatigheid; voor welke klantgroep(en) op welke manier en hoe vaak kunnen wij contact met de klant hebben voor een combinatie van check op rechtmatigheid, bestaanszekerheid en participatiekracht. We maken onderdeel uit van een brede gemeentelijke ondersteuning voor inwoners Verschillende dienstverlening per gemeente is mogelijk In de bijstand zijn twee groepen klanten te onderscheiden: 1. Klanten die begeleid kunnen worden naar werk. Orionis Walcheren treedt voor deze klanten als regisseur op en doet een beroep op de andere partijen (WMO en zorgpartijen) ter ondersteuning van de re-integratie. 2.
Klanten die gebaat zijn bij andere maatschappelijke ondersteuning. Deze groep betreft circa 2.000 klanten. De personele bezetting van Orionis Walcheren is toegerust om aanvragen voor het armoedebeleid adequaat af te handelen. Maar niet toereikend om actief met deze klanten contact op te nemen. Voor de tweede groep klanten treden gemeenten op als regisseur en ondersteunt Orionis Walcheren hierin. We gaan de komende periode in overleg met elke gemeente om duidelijk te krijgen hoe zij deze regierol gaan oppakken.
22
Andere activiteiten zijn: • Intensievere samenwerking met WMO en wijkteams van gemeenten. • Adviseren van gemeenten ten aanzien van een nieuw armoedebeleid, vanuit onze ervaring wat klanten nodig hebben en welke regelgeving eenvoudig uitvoerbaar is. Iedere jongere doet mee Bij jongeren zien we ook een veranderende doelgroep met multi-problematiek, LVB en een grote hulpvraag. Dit komt immers ook doordat met ingang van 2015 voormalig Wajong jongeren zich dienen te melden bij de gemeente in plaats van bij het UWV. We zien vaak dat jongeren nergens terecht kunnen met deze hulpvraag. We gaan de komende periode in overleg met gemeenten en jongeren hoe deze hulpvraag wel opgepakt kan worden. • Samenwerking met diverse Walcherse instanties om digitale en fysieke locaties in te richten op plaatsen waar jongeren zich ophouden. Eerst vertrouwen opbouwen en verbinden, dan de route bekend maken om op meer fronten ondersteuning te krijgen. Op scholen, buurthuizen, jeugdhonken en andere plaatsen waar de jeugd gewend is samen te komen zorgen we samen met de gemeenten, Pro-Vso onderwijs en RBL voor posters en kijken we naar mogelijkheden van “serious games” om de jongeren te laten ervaren hoe het is en hoe het kan zijn om deel te nemen aan de maatschappij en om te kunnen gaan met (financiële) tegenvallers. •
Klantenaantal bijstand Voor 2024 is een nieuwe klantenprognose gemaakt. De gehanteerde uitgangspunten zijn: • Instroom is gebaseerd op 2023 en volgt de landelijke ontwikkeling. • Uitstroom werk is gebaseerd op de caseload van afdeling Werk (inclusief het effect van de extra investering). Daarnaast stijgt het aantal parttime plaatsingen met 41, dit heeft geen effect op het klantenaantal maar uiteraard wel een financieel effect. • Bij uitstroom werk is rekening gehouden met de effecten van de extra investering in reintegratie. • Uitstroom overig is gebaseerd op 2023 en volgt de landelijke ontwikkeling. • Het maandpatroon 2024 is gelijk gehouden aan maandpatroon 2023. Voor 2025 gaan we uit van het volgen van de landelijke ontwikkeling. Voor een verdere toelichting hierop, zie de tekst bij “Inkomensvoorziening BUIG” op pagina 25. Klantaantallen Dit leidt tot de volgende bijgestelde cijfers voor 2024.
PW-uitkeringen Beginstand Instroom 27+ Instroom 27ov. toekenningen Uitstroom Werk Uitstroom overig Eindstand
Jaarnorm 2024-3 2.803 495 281 39 -170 -533 2.915
Realisatie heel 2023 2.789 487 276 38 -245 -542 2.803
Realisatie heel 2022 2.858 544 233 45 -315 -576 2.789
Realisatie heel 2021 2.935 586 303 55 -385 -636 2.858
Realisatie Realisatie heel 2020 heel 2019 2.902 3.073 602 582 280 259 65 65 -280 -401 -634 -676 2.935 2.902
Voor 2025 wordt conform de landelijke verwachting van SZW een verdere stijging voorzien naar 3007 klanten.
23
Wat mag het kosten
Inkomen
realisatie 2023
begroting 2024-2
(bedragen * € 1.000)
lasten
baten
lasten
baten
lasten
baten
lasten
baten
Personeelslasten Inkomensvoorziening Buig
0
0
0
0
2.250
0
2.250
0
50.658
51.048
54.208
53.906
981
981
55.189
54.888
Onderzoekskosten BBZ
35
0
100
0
0
0
100
0
Tozo-regeling
498
498
350
350
0
0
350
350
Energietoeslag
7.859
7.859
0
0
1.680
1.680
1.680
1.680
Leefgeld Oekraïne
1.113
1.113
0
0
1.000
1.000
1.000
1.000
Bijz.bijstand/minimareg.
5.912
5.912
6.373
6.373
-260
-260
6.113
6.113
16
0
30
0
0
0
30
0
Subtotaal Directe apparaatskosten
66.091
66.431
61.061
60.630
5.651
3.401
66.712
64.031
3.348
0
3.619
0
-2.061
0
1.558
0
Totaal product
69.439
66.431
64.680
60.630
3.590
3.401
68.271
64.031
overig
Saldo
-3.008
3e wijziging
-4.050
-189
begroting 2025
(bedragen * € 1.000)
lasten
baten
lasten
baten
lasten
baten
lasten
baten
Personeelslasten Inkomensvoorziening Buig
2.338
0
2.429
0
2.524
0
2.622
0
56.917
56.803
57.869
57.920
59.078
59.078
60.543
60.438
Onderzoekskosten BBZ
104
0
108
0
112
0
117
0
Tozo-regeling Energietoeslag / leefgeld
350
350
250
250
200
200
150
150
0
0
0
0
0
0
0
0
6.352
6.352
6.600
6.600
6.857
6.857
7.124
7.124
32
0
33
0
34
0
35
0
Subtotaal Directe apparaatskosten
66.092
63.505
67.288
64.769
68.805
66.135
70.591
67.712
1.619
0
1.682
0
1.748
0
1.816
0
Totaal product
67.711
63.505
68.970
64.769
70.553
66.135
72.407
67.712
overig
Saldo
-4.206
raming 2027
-4.240
Inkomen
Bijz.bijstand/minimareg.
raming 2026
begroting 2024-3
-4.201
raming 2028
-4.418
Alle overheadkosten zijn opgenomen in programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast. 24
-4.695
Inkomensvoorziening BUIG Dit betreft de bijstandsuitkering PW, de IOAW, IOAZ en BBZ. Aantallen 2024 Het voorlopige macrobudget voor 2024 is eind september 2023 bekend gemaakt. Dit stijgt met ruim 4,5% ten opzichte van 2023. Hiervan is 0,3% prijseffect: door de invoering van een minimumuurloon stijgen de kosten van LKS. De overige 4,2% is een volume effect: per saldo stijgt de doelgroep bijstand en LKS. Redenen hiervoor zijn: • De invoering van de P-wet in 2015 waardoor gedeeltelijk arbeidsgehandicapten geen aanspraak meer kunnen maken op Wajong of Wsw • De afbouw van IOAW, als gevolg van de voorwaarde dat IOAW alleen open staat voor mensen die vóór 1965 zijn geboren. • De verhoogde instroom van statushouders • Een stijging van de werkloze beroepsbevolking in 2024 Omgerekend naar Walcheren betekent dit een stijging van 112 personen PW in 2024. De overige uitkeringen IOAW, IOAZ en BBZ dalen met 12. Budgetaandeel In 2023 was het budgetaandeel, het aandeel wat Walcheren volgens het verdeelmodel ontvangt vanuit de macro vergoeding, fors gestegen. Dit verdeelmodel is gebaseerd op bijstandskansen, op basis van kenmerken van 2 of 3 jaar geleden. De afgelopen jaren zijn de bijstandskansen op Walcheren door externe factoren dus vergroot, waarvoor nu vergoeding komt. Dit verklaart deels de verbetering van het BUIG-saldo van 2022 (negatief) naar 2023 (positief).
Voor 2024 daalt het budgetaandeel licht (1%; € 400.000) maar blijft structureel hoger dan de jaren voor 2023. Prijseffect We verwachten een stijging in de plaatsingen op parttime werk. Dit leidt dus niet tot uitstroom uit het klantenaantal, maar verlaagt wel de gemiddelde uitkeringslast (prijseffect). Per 1 januari 2024 is het minimumloon gestegen met 3,75%. Dit werkt door in de uitkeringen, ongeveer € 1.900.000. De verhoging van het Rijksbudget hiervoor volgt pas in september bij de definitieve vaststelling. Beide effecten (budgettair neutraal) zijn in de begroting 2024 meegenomen. Voor 2025 en verder is het prijspeil 2024 gehanteerd. Vooruitblik 2025-2028 De meerjarenraming van SZW laat stijgende aantallen zien en daarmee ook stijgende budgetten. Vertaalt naar Walcheren zou dit de volgende ontwikkeling in klantenaantal PW betekenen: Klantenaantal PW op basis 2024-3 2025 2026 2027 2028 van meerjarenraming SZW jaarmutatie + 112 + 92 + 53 + 56 + 67 Eindstand 2915 3007 3060 3116 3183 Extra investering in re-integratie In 2023 is geconstateerd dat we bij gelijkblijvende inzet van re-integratiemiddelen achter gaan lopen op het landelijk gemiddelde, dus harder gaan stijgen dan de landelijke stijging. Voor 2022 ging het om 46 klanten, voor 2023 verwachtten we 30 klanten. Dit is uiteindelijk minder geworden: 13 klanten achterblijvend.
Dit effect werkt structureel door, een voordeel van ongeveer € 270.000. Met de extra investering voor 2024 en 2025 is een inloop op het landelijk gemiddelde begroot. Als gevolg van 200 klanten extra in re-integratie leidt dit tot eenmalig 32 extra uitstroom naar werk en 48 parttime plaatsingen op werk gedurende 2024-2026. De financiële effecten van deze investering blijven in stand. 25
BUIG-saldo en onzekerheid Uiteindelijk komen alle financiële effecten samen in het Buig-saldo: • De stijging van het landelijke budget (+ 4,5%) • De stijging van de klantaantallen op Walcheren (+ 4%, +112 klanten) • De daling van het budgetaandeel (€ 400.000 nadelig) • Het minder achterlopen op landelijk 2023 (€ 270.000 voordelig) • De toename van deeltijdwerk • De effecten van de extra investering (ongewijzigd) Gezien deze mutaties plus de mate van onzekerheid ten aanzien van al deze aspecten is het reëel om het meerjarenperspectief ongewijzigd te laten. In onderstaande tabel is het BUIG-saldo opgenomen conform de meerjarenraming vanuit de extra investering (dus de eind 2023 geldende meerjarenreeks) en de meerjarenraming in de nu voorliggende begroting: BUIG-saldo (in € 1.000, -/- = tekort) 2024 2025 2026 2027 2028 BW 2024-1 (extra investering) -/- 302 -/- 114 + 51 0 n.v.t. Begroting 2025 -/- 302 -/- 114 + 51 0 -/- 105 Op een totale begrotingspost van € 52 miljoen zijn dit relatief beperkte bedragen. Daarnaast moet rekening gehouden worden met bijstellingen gedurende het jaar. Dit op basis van werkelijke ontwikkelingen in instroom en uitstroom. Ook de Rijksvergoeding wordt nog twee keer bijgesteld.
De afgelopen jaren hebben laten zien dat deze bijstelling kan oplopen tot € 3 miljoen op jaarbasis! Tozo-regeling De terugbetalingsplicht van de verstrekte Tozo-kredieten loopt van juli 2022 tot juli 2028. Ontvangen gelden worden volledig terugbetaald aan het Rijk, voor Orionis dus budgettair neutraal. Het uitstaand saldo begin 2024 bedraagt € 1,29 miljoen. Energietoeslag In 2024 dient nog een groot deel van de energietoeslag 2023 te worden uitgekeerd. De tijdelijke medewerkers hiervoor blijven het eerste kwartaal beschikbaar. Leefgeld Oekraïners De situatie met betrekking tot leefgeld voor Oekraïners loopt door in 2024. Volgens instituut Clingendael zal de instroom van ontheemden naar Nederland de komende periode gestaag aanhouden. Ook blijven de terugkeerintenties onder ontheemden stabiel. Het aantal ontheemden wat aan het werk is stijgt licht. De operationele inspanningen zijn groter dan voorzien; er is een continue bezetting van 3 fte noodzakelijk (2 fte klantcontact en 1 fte administratieve verwerking). De extra loonkosten worden opgenomen in de begroting. De lasten van de leefgelduitkeringen zelf zullen naar verwachting ongeveer gelijk liggen aan 2023. Deze toekenningen worden volledig door de gemeenten vergoed (vanuit Rijksvergoedingen), voor Orionis dus budgettair neutraal. Vooralsnog gaan we ook voor 2024 uit van een volledig jaar.
Voor 2025 en verder zijn er nog geen bedragen opgenomen gezien de grote onzekerheid hierover. Bijzondere bijstand en Minimabeleid Bij deze posten is er sprake van een open-eind regeling. Iedere aanvrager die recht heeft wordt toegekend. Bij ongewijzigd gemeentelijk beleid zullen de uitgaven ongeveer op eenzelfde niveau liggen als voorgaand jaar, tenzij er meer mensen onder de doelgroep vallen. Vanuit de
26
bijstandspopulatie is dit beperkt. De uitgaven zijn begroot op basis van de werkelijke uitgaven 2023, verhoogd met de VZG index. Belangrijke doelstelling voor de komende begrotingsperiode is garanderen van financiële bestaanszekerheid. Binnen dit programma en binnen het programma Schuldhulpverlening zijn de diverse acties met name daar op gericht. Meer inkomensondersteuning is voor 2024 en 2025 begroot door een groter beroep op minimaregelingen en bijzondere bijstand, vooralsnog is hiervoor de reguliere VZG-index van 3,9% (jaarlijks) opgenomen.
27
Programma Schuldhulpverlening De afgelopen jaren is de aandacht voor het onderwerp schuldhulpverlening gegroeid. Erkend wordt dat de problematiek groot is. Inwoners met problematische schulden zoeken in veel gevallen pas laat hulp. Met als gevolg dat de problematiek nog groter wordt of verborgen blijft. Terwijl een schuldenvrij bestaan een solide basis vormt om volwaardig mee te doen in de maatschappij. Het programma Schuldhulpverlening bevat alle interventies voor inwoners van Walcheren met financiële zorgen. Met als doel schuldenproblematiek zoveel mogelijk te voorkomen en dat mensen met schuldproblematiek zich als vanzelf tot de juiste instantie wenden. Hierbij moeten ze kunnen rekenen op een rechtvaardige, begripvolle en duurzame oplossing die hen weer perspectief biedt. Daarnaast moeten we onze ambitie in de context van de economische ontwikkelingen plaatsen. Ook constateren wij een toename van schulden onder jeugdige inwoners als gevolg van de coronaperiode; zij verdienen extra aandacht. Wat willen we bereiken Product Schuldhulpverlening
Realisatie 2023
Begroot 2024-2
Begroot 2024-3
Begroot 2025
38% 97%
> 35% >90%
> 35% >90%
> 35% > 90%
Maximaal 7 werkdagen tussen de melding en een gesprek met SHV-er
84%
90%
90%
90%
Percentage geslaagde schuldregelingen
88%
80%
80%
80%
Percentage recidive in schuldhulpverlening2
---
---
---
< ..%
Vroegsignalering: % bereikt % hulp aanvaard
Wat gaan we daarvoor doen Vanuit de kadernota gelden de volgende kaders: We hanteren de menselijke maat vanuit het perspectief van de inwoner We staan steeds in verbinding met klanten Voorkomen is beter dan genezen We streven naar duurzame oplossingen Verschillende dienstverlening per gemeente is mogelijk Trend De algemene verwachting was dat schuldhulpverlening een stijgende trend te zien zou geven. Een recente landelijke rapportage laat zien dat het aantal inwoners dat in armoede leeft is gedaald. De oorzaak hiervoor wordt vooral gezien in de extra steunmaatregelen van het Rijk die in 2022 en 2023 genomen zijn. Een deel van deze maatregelen was structureel (bijv. verhoging minimumloon), een deel incidenteel (bijv. energietoeslag) en valt weg in 2024. Het aantal mensen met problematische schulden is juist met 10% gestegen volgens deze rapportage, van 8% naar 8,8% van de huishoudens. Voor Walcheren kunnen we op basis hiervan het aantal schatten. Als we dit landelijke percentage van 8,8% toepassen dan betekent dit dat omgerekend ruim 10.000 inwoners problematische schulden. Het aantal huishoudens dat de overheid tot nu toe bereikt met een schuldregeling is maar een klein deel daarvan. Uit analyse van het Rijk blijkt dat er grote verschillen bestaan tussen gemeenten m.b.t. het bereik van schuldhulpverlening.
De ene gemeente bereikt een groter 2 Eind 2024 is de volledige doorwerking van de verkorting termijn schuldhulpverlening afgerond. Op basis van
ervaringscijfers zullen we dan de doelstelling voor 2025 bepalen.
28
percentage van de doelgroep dan de andere gemeente. Om die verschillen te verkleinen presenteerde de minister een voorstel voor Basisdienstverlening in financiële hulpverlening. Dit voorstel is samen met VNG, NVVK en Divosa tot stand gekomen. Voor Orionis is dit ook een leidraad voor de dienstverlening in de toekomst. Met een deel van de voorgestelde aanpak is Orionis al bekend. Het volledige programma wordt in 2024/2025 geïmplementeerd volgens landelijke richtlijnen en kaders. De onderdelen van het programma zijn: 1. Heb de doelgroep en de klant in beeld 2. Wees in contact met de klant, zodat het volledige verhaal van de klant in beeld is. 3. Blijf in gesprek met de klant, onderscheid de verschillende doelgroepen, hanteer maximale doorlooptijden en start vanaf het eerste gesprek 4. Zorg voor rust en overzicht; maak een Plan van Aanpak, gebruik schuldenpauzeknop en biedt een begeleidingstraject 5. Wees compleet en biedt perspectief; sluit aan op schuldenknooppunt en biedt zoveel mogelijk een saneringskrediet aan. 6. Zorg dat de klant met vertrouwen de toekomst tegemoet gaat; biedt naast begeleiding ook nazorg, check terugval persoonlijk, check vroegsignalen en biedt ook WSNP klanten begeleiding en nazorg 7. Teken een Convenant Lokale Overheid Vroegsignalering In het kader voor ‘voorkomen is beter dan genezen’ willen we de bestaande vroegsignalering effectiever maken.
Dit door een betere samenwerking met o.a. de buurtteams, schuldenproblematiek komt immers vaak niet alleen. Daarnaast blijft het onze wens om de dienstverlening voor Vlissingse inwoners te intensiveren, zodat dit gelijk getrokken wordt met Middelburg en Veere. Beschikbare Rijksbudgetten bij gemeenten kunnen hiervoor benut worden. Tenslotte zou het helpen als het aantal signaalpartners wordt uitgebreid: meer branches die achterstanden melden. Hier is een wettelijke aanpassing voor nodig. Omdat onder jongeren deze problematiek vaak voorkomt zullen we bij hen al bij een kleiner aantal signalen toch al tot actie overgaan. En doen we een dringende oproep aan gemeenten om preventie activiteiten specifiek op deze doelgroep te richten. Budgetbeheer en -begeleiding Een andere stap om problemen zoals terugval en recidive te voorkomen is actiever in te zetten op budgetbeheer en budgetbegeleiding van klanten met een schuldregeling, klanten die net van hun schulden af zijn of klanten die dreigen in schulden te raken. Belangrijk aandachtspunt hierbij is of we kunnen leunen op marktpartijen of dat we als Orionis Walcheren deze dienst beter zelf kunnen uitvoeren.
Marktpartijen hebben immers een ander belang om klanten zelfstandiger te maken binnen budgetbeheer: hun omzet wordt juist gegenereerd door deze klanten (en vaak vergoed vanuit bijzondere bijstand, waardoor deze uitgaven sterk oplopen). Daarnaast is er geen toezicht op kwaliteit en betrouwbaarheid en geen certificering; iedereen kan zich budgetbeheerder noemen. Orionis ziet meer in een begeleide overstap van budgetbeheer naar zelfstandigheid: middels het geleidelijk overhevelen van leefbudgetten naar de klant die daarmee in een digitale tool als het ware oefent en laat zien of de situatie dit toelaat (‘mijngeldzaken.nl’). In de loop van 2024 komen we met een voorstel voor begeleiding binnen Orionis Walcheren. Verkorting termijn schuldsanering Medio 2023 is landelijk een verkorting van de aflostermijn doorgevoerd van 36 naar 18 maanden. Inwoners zijn dus eerder schuldenvrij. Op die manier kunnen we inwoners perspectief bieden op een toekomst zonder geldzorgen en daarmee ook de drempel naar schuldhulpverlening toegankelijker maken.
29
Daar zijn wel een paar neveneffecten aan verbonden. Een negatief effect is dat regelingen nu moeizamer tot stand komen: schuldeisers hebben financieel baat bij later starten. Een ander effect is dat inwoners weliswaar eerder schuldenvrij zijn, maar daardoor juist extra begeleiding vragen m.b.t. de overstap naar zelfstandig bereiken van een gezonde financiële situatie. Het hiervoor genoemde budgetbeheer is een oplossing hiervoor. Overig Verder richten we ons deze periode op het verder optimaliseren van onze processen. Een laagdrempelige digitale aanvraag schuldhulpverlening, de mogelijkheid van digitale handtekeningen om processen te versnellen en het voor klanten makkelijker te maken, eenvoudige brieven en – voor zover mogelijk – eenvoudige beleidsregels in overleg met gemeenten. Beleidsplan integrale schuldhulpverlening Daarnaast heeft Orionis Walcheren een wettelijke plicht om een beleidsplan integrale schuldhulpverlening op te stellen. De belangrijkste uitgangspunten voor dit beleidsplan zijn opgenomen in de kadernota en in dit programma. Hiermee zijn nog niet alle wettelijke onderdelen aan bod gekomen. Hierna is daarom in tabelvorm het totaaloverzicht opgenomen. Wettelijk onderdeel Uitvoering Beoogde resultaten
Zie tabel ‘wat willen we bereiken’
Maatregelen kwaliteitsborging
Kwaliteitsborging vindt op 3 niveaus plaats: Audit door de NVVK, interne kwaliteitscontroles en intervisie binnen de afdeling
Beschrijving samenwerking met schuldeisers, waaronder vaste lasten partners (woningbouw, energie, water en zorgverzekeraars)
Bij het afsluiten van schuldregelingen wegen we het belang van zowel de klant als de schuldeisers. Door ons lidmaatschap bij de NVVK liften we mee op landelijke convenanten met grotere schuldeisers. Deze convenanten zijn gericht op het standaard meewerken van de schuldeisers aan schuldregelingen. Om snel informatie te kunnen uitwisselen zijn we aangesloten bij het Schuldenknooppunt en Suwinet.
Beoogde termijn tussen aanmelding en startgesprek Vormgeving schuldhulpverlening aan gezinnen met inwonende minderjarige kinderen
Ten behoeve van vroegsignalering hebben we een groot aantal convenanten met vaste lasten partners gericht op het doorgeven van betalingsachterstanden. Aanvullend hebben we samenwerkingsafspraken met lokale vaste lasten partners om klanten snel oplossingen te kunnen bieden tijdens inloopspreekuren. Zie tabel ‘Wat willen we bereiken’ Er is geen specifieke dienstverlening voor deze doelgroep. Wel zijn schuldhulpverleners extra alert bij deze doelgroep. Indien nodig zal andere hulpverlening ingeschakeld worden.
30
Wat mag het kosten
Schuldhulpverlening
realisatie 2023
begroting 2024-2
(bedragen * € 1.000)
lasten
lasten
baten
baten
3e wijziging lasten
begroting 2024-3
baten
lasten
Personeelslasten
0
0
1.241
1.241
Overige kosten Bijdragen klanten/derden KOT-affaire toekenningen
5
16
0
16
47
44
baten
0
44
195
195
0
0
250
250
250
250
Subtotaal Directe apparaatskosten
200
242
16
44
1.491
250
1.506
294
1.215
0
1.440
0
-1.110
0
330
0
Totaal product
1.415
242
1.456
44
381
250
1.836
294
Saldo
-1.173
Schuldhulpverlening
begroting 2025
(bedragen * € 1.000)
lasten
-1.412
raming 2026
baten
lasten
-131
raming 2027
baten
lasten
-1.543
raming 2028
baten
lasten
baten
Personeelslasten
1.289
1.340
1.392
1.446
Overige kosten Bijdragen klanten/derden KOT-affaire toekenningen
16
17
17
18
0
0
0
0
0
0
0
0
Subtotaal Directe apparaatskosten
1.305
45
1.356
47
1.409
49
1.464
51
343
0
356
0
370
0
384
0
Totaal product
1.648
45
1.713
47
1.779
49
1.849
51
Saldo
45
47
-1.603
-1.666
49
51
-1.730
Alle overheadkosten zijn opgenomen in programma Overhead. Alle kosten die direct toerekenbaar zijn aan een programma worden vervolgens naar dat programma doorbelast.
31
-1.798
Programma Overhead Wat willen we bereiken Een resultaat- en klantgerichte uitvoering van de hiervoor genoemde programma’s, binnen de kaders en budgetten die vastgesteld zijn en met oog voor aankomende wettelijke en wetenschappelijke ontwikkelingen. Wat gaan we daarvoor doen Wij gaan onze faciliterende en ondersteunende werkzaamheden verbeteren en onze basis op orde/actueel houden. Dit doen we met focus op onze (externe èn interne) klantdienstverlening. Informatie en digitalisering Orionis Walcheren is zich aan het ontwikkelen naar een informatie gestuurde organisatie waar we data-gedreven werken en innovaties omarmen. We ronden in 2024 onze Informatievisie af, die opgesteld is vanuit de beleving en belangen van onze klanten (zowel extern als intern). Dit wordt onze leidraad de komende jaren die ons helpt focus te behouden en tegelijk flexibel genoeg moet zijn om veranderingen op te vangen. Daarbij hoort een concrete planning voor de komende 2-3 jaar, waarin we de Informatie- en Digitaliseringsprojecten, beleidsherzieningen en programma’s weergeven. Belangrijk onderdeel van de projecten, het beleid en de programma’s is een verandering van onze manier van werken, een cultuurverandering, die we tevens afstemmen met het opleidingsplan, het vernieuwde Portfoliomanagement en Leiderschapstraject.
Ook willen we, na besluitvorming door het managment hierover, kennismaken met de mogelijkheden van AI en GI, waarbij we veilig en zorgvuldig willen blijven omgaan met onze informatie. We hebben kunnen constateren dat AI kan ondersteunen om klanten met name sneller te helpen. Daarnaast komen er in 2024-2025 een aantal (Europese) wetswijzigingen op ons af die impact (kunnen) hebben op de informatiehuishouding, beveiliging en digitalisering. Over het algemeen vragen de wetswijzigingen een meer gestructureerde werkwijze om veranderingen te borgen in processen. Tevens is er een aantal wetswijzigingen waarvan momenteel nog niet bekend is wanneer deze in werking treden (Wet hergebruik overheidsinformatie, Verordening Europese Digitale Identiteit, ePrivacy verordening, Verzamelwet gegevensbescherming, Algemene informatiewet). Zodra bekend is wat er concreet van Orionis Walcheren verwacht wordt, kan een inschatting worden gemaakt van mogelijke onderzoeks-, implementatie- en formatiekosten. •
•
•
We worden enerzijds geconfronteerd met een uitgeputte en moeilijke arbeidsmarkt m.b.t. applicatiebeheerders en aanverwant technisch personeel, en anderzijds met een enorme hoeveelheid technische projecten, effecten van in de cloud brengen (‘versaasingen’) en wettelijke ontwikkelingen die op ons afkomen. In 2024 zal daarom op basis van de I-visie en de verwachte ontwikkelingen/werkzaamheden die we op moeten pakken, een evaluatie van de interne Informatie en Digitaliseringsorganisatie plaatvinden, inclusief de bijbehorende functies en formatie. Dit zal naar verwachting leiden tot een toename in formatie, hiervoor is een bedrag van € 50.000 structureel opgenomen. Een aantal functieherwaarderingen zullen marktconform mogelijk hoger ingeschaald worden. De implementatie van het nieuwe zaaksysteem in 2024 overlopend in 2025, zal leiden tot een efficiëntere informatie-uitwisseling en onze hoge standaard met betrekking tot (digitale) archivering optimaal ondersteunen. Hiervoor zullen in 2024 extra kosten gemaakt moeten worden van € 20.000 in relatie tot koppelingen met bestaande applicaties. Voor nieuwe applicaties, zoals de BankCheckApp, worden dit jaar extra kosten verwacht om koppelingen met bestaande applicaties door leveranciers te laten vervaardigen. 32
•
•
•
•
Huidige inschatting op basis van het huidige Portfolio-overzicht, is dat dit neerkomt op €15.000 extra kosten in 2024. In 2024 worden er ook een aantal applicaties in de cloud gebracht, zoals Unit4_CODA en IMake. Hiervoor worden momenteel projectenteams opgestart en programma’s van eisen opgesteld, waarna overgegaan kan worden op aankoop en implementatie (2024 overlopend in 2025). Naast de aanschaf- en beheerkosten kunnen hier mogelijk ook (juridische en inhoudelijke) advieskosten van derden bij komen. In 2024 starten we met een evaluatie van de huidige en een verkenning naar de wensen voor een Data Analyse Tool en een Procestool (waarin we onze processen, rollen, taken en verantwoordelijkheden willen borgen, evenals onze systeemarchitectuur). Naar verwachting worden deze tools in 2025 door de overgang naar MO365 beschikbaar gesteld, en anders aangeschaft in 2025-2026. Bovenstaande ontwikkelingen worden uiteraard afgestemd met de I&A-samenwerking. Ook de samenwerking wordt geraakt door (technologische) ontwikkelingen, wat leidt tot een hogere doorbelasting van I&A-samenwerking aan Orionis. Door verschuiving van applicaties naar de cloud veranderen echter ook de werkzaamheden van de medewerkers die deel uitmaken van de I&A-samenwerking.
Een aantal taken verschuiven mogelijk naar de leveranciers van de applicaties en er ontstaan nieuwe rollen die meer gericht zijn op het naleven van de contracten die behoren bij de applicaties. Daarnaast is eind 2022 besloten door het BVO dat onderzocht gaat worden hoe Orionis Walcheren mede opdrachtgever kan worden van de I&A-samenwerking en we gezamenlijk meer vooruitgang kunnen boeken op het vlak van Informatisering en Digitalisering/ICT. De combinatie van deze voorgenoemde zaken heeft er toe geleidt dat de I&A-samenwerking zal worden geëvalueerd op inhoud, proces, deelnemers en financieel niveau in 2024. Dit kan leiden tot een ander kostenplaatje in 2025/2026.
Mensen als motor van verandering Het wel of niet halen van resultaten hangt steeds meer af van de mate waarop organisaties in staat zijn te anticiperen op onverwachte, externe factoren. Het vraagt leiderschap om, ondanks dergelijke crises, als organisatie toch de focus op de lange termijn doelstellingen te houden. Afgelopen jaren lag de focus op de ‘individuele leider’. Op dit moment staan we op een ontwikkelkruispunt. Er is behoefte aan het ontwikkelen van een herkenbare Orionis Walcheren leiderschapsstijl en een breed gedragen visie op (organisatie)verandering. Bij Orionis Walcheren moet je als leider vooral kunnen ‘zijn wie je bent’ en tegelijkertijd moet je een symbool zijn van ‘waar wij voor staan’ en hoe wij ‘de dingen hier doen’. Hier geven we in 2024 meer richting aan. De arbeidsmarkt is al jaren overspannen, zeker in Zeeland. We vergrijzen, ontgroenen hard en raken (specialistische) kennis kwijt aan de Randstad. De mismatch tussen vraag en aanbod van vacatures groeit op meerdere fronten. Om op de arbeidsmarkt de concurrentie aan te kunnen, is het van belang dat er een samenhangend fundament onder de groeiende inspanningen van werving wordt gelegd door middel van een Employer Brand Orionis Walcheren. In 2024 implementeren we de maatregelen die hieruit voortkomen.
In het kader van recente veranderingen in de leiding binnen de afdeling HRM en met het oog op het versterken van de aandacht voor de HRM medewerkers, benadrukken we het cruciale belang van investeringen in verbeterde processen, geavanceerde systemen en in de ontwikkeling van de HRM medewerkers. Deze investeringen zijn onmisbaar om de ambitieuze doelen van onze HR-kalender voor de komende jaren, zoals vastgelegd in het Strategisch Personeelsbeleid Orionis Walcheren 2023-2026 (Werken met talent voor Walcheren), met succes te realiseren. Dit vraagt in eerste instantie om prioritering en keuzes maken, maar mogelijk ook inzet van extra (tijdelijke) capaciteit en/of middelen.
33
HR-systemen Binnen Orionis Walcheren zijn de volgende personeelsinformatiesystemen in gebruik Beaufort/Youforce van Visma|Raet en Compas. De komende tijd zal onderzocht worden of deze systemen nog voldoende aansluiten bij de wensen en behoeften van de organisatie. Indien dit leidt tot een eventuele overgang naar een nieuw personeelsinformatiesysteem, betekent dit extra implementatiekosten. Als ervoor wordt gekozen om met de bestaande systemen verder te gaan, dan zal stevig geïnvesteerd moeten worden in de doorontwikkeling. Zodra hierin een keuze is gemaakt en de kosten in beeld zijn gebracht, zullen we hier in de volgende begrotingswijziging op terug komen. In het kader van veiligheidsmanagement maakt Orionis Walcheren gebruik van Arbohandboeken. Deze zijn gebaseerd op de VCA-systematiek en bestaan uit Excel- en Word documenten. Hoewel de documenten regelmatig onderhouden worden, toont het gedateerd en sluit het onvoldoende aan bij de huidige digitalisering mogelijkheden. Tevens zorgt de toenemende cybersecurity voor storingen en veelvuldig onderhoud aan de circa 200 documenten die het systeem bevat. Nader onderzoek naar eventuele vervanging van het huidige veiligheidsmanagement systeem is noodzakelijk. Verder maakt Orionis Walcheren op dit moment geen gebruik van een leermanagementsysteem.
De komende tijd zal onderzocht worden of het noodzakelijk, dan wel wenselijk is om een dergelijk systeem aan te schaffen. Ook hier zullen we in de volgende begrotingswijziging mogelijk op terug komen. Uitvoering wettelijke verplichtingen Daarnaast zijn er een aantal (wettelijke) verplichtingen waar Orionis Walcheren aan moet voldoen. Het betreft hier onder andere het aanbieden van periodiek medisch onderzoek (PMO) aan medewerkers, het uitvoeren van een medewerker tevredenheidsonderzoek (MTO, zie paragraaf Communicatie) en een mogelijke overgang naar een nieuw functiewaarderingssysteem. Hier zal in 2024 mee aan de slag worden gegaan en hiervoor zijn mogelijk extra middelen nodig. Arbeidsmarkt en goed werkgeverschap Binnen Orionis Walcheren wordt maximaal gebruik gemaakt van de ketenbepaling uit de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB). Dit betekent dat nieuwe medewerkers pas na drie jaar een vaste arbeidscontract aangeboden krijgen en/of na drie tijdelijke arbeidscontracten. Gezien de voortdurende krapte op de arbeidsmarkt en in het kader van goed werkgeverschap wordt op dit moment onderzocht of deze werkwijze geoptimaliseerd kan worden. Verder is in 2023 is in samenwerking met een extern bureau gewerkt aan de Employer Value Proposition van Orionis Walcheren. De komende tijd zal hier verder opvolging aan worden gegeven, waar mogelijk extra middelen voor nodig zijn.
Vitaliteit en gezondheid Zowel binnen de ambtelijke organisatie als het werkleerbedrijf (WLB) streven we ernaar om het ziekteverzuim te verlagen. Naast inzet op een goede verzuimbegeleiding willen we graag extra investeren in de vitaliteit en gezondheid van de medewerkers van Orionis Walcheren. Enerzijds om het ziekteverzuim terug te brengen, anderzijds om de duurzame inzetbaarheid en het werkplezier van medewerkers te vergroten. Leiderschap en (kern)waarden Het investeren in leiderschap is een doorlopende inspanning, niet alleen binnen het management, middenkader en de adviseurs maar ook door een beroep te doen op het 34
persoonlijk leiderschap van álle medewerkers. Dit doen we vanuit onze kernwaarden. Hierbij zijn diversiteit, inclusie en gelijkheid voor ons belangrijk in alles wat we doen. We creëren een werkomgeving die open staat voor verschillende achtergronden, perspectieven en vaardigheden en zijn bereid om hier in te investeren. Strategische personeelsplanning en ontwikkeling We ondersteunen de afdelingen binnen Orionis Walcheren om te kunnen anticiperen op toekomstige personeelsbehoefte die nodig is om hun doelen te bereiken. We gaan investeren in activiteiten gericht op het aantrekken, behouden en ontwikkelen van talent, zodat de organisatie effectief kan inspelen op veranderingen in de markt en interne behoeften. Communicatie Communicatie is een krachtig middel waar we veel mee kunnen bereiken. Zo helpt luisteren naar de doelgroep om dienstverlening te verbeteren, een dialoog om beter intern en extern te kunnen samenwerken en door communicatie kan je doelgroepen informeren en aanzetten tot actie. Met onze communicatie beïnvloeden we op het gebied van kennis, houding en gedrag. Hierbij streven we naar evenwicht tussen waar Orionis Walcheren voor staat en hoe Orionis Walcheren en haar dienstverlening wordt waargenomen en gewaardeerd. Verdieping in de leefwereld van de ander vergroot de kans tot wederzijds begrip.
Daarom kijken we goed naar zowel wat de ander doet in relatie tot Orionis Walcheren als naar de mens als individu in zijn eigen wereld. Hoe meer we weten van de leefwereld en context van ‘de ander’, hoe beter we onze communicatie kunnen richten, inrichten en verrichten. Het uitgangspunt dat de leefwereld en context van ‘de ander’ centraal staat bij het bepalen van de communicatie, betekent dat we niet op voorhand voor alles een passende strategie/aanpak kunnen en willen bepalen. In onze missie en visie is opgenomen dat we met onze aanpak beogen dat de klant Orionis Walcheren ervaart als flexibel, betrouwbaar, deskundig, toegankelijk, duidelijk en snel. Deze aspecten wegen mee in de te ontwikkelen strategie voor een organisatie/communicatie vraagstuk. We kunnen wel een ‘rode draad-aanpak’ benoemen waarmee wij, op termijn, het meest effect gaan sorteren ten aanzien van onze beoogde doelstellingen. We leggen daarvoor de focus op de volgende drie strategiën: • Verbinden; doelgroepen voelen zich betrokken bij Orionis Walcheren. • Vereenvoudigen; doelgroepen begrijpen onze communicatie en kunnen hier functioneel mee uit de voeten. • Vertellen; we delen onze oprechte verhalen. Doelgroepen kunnen zich hiermee identificeren en/of delen deze verhalen met anderen.
Huisvesting In 2024 dienen een aantal zaken op de terreinen en in de gebouwen vervangen te worden vanwege ARBO, veiligheid en defecten. Daarnaast wil Orionis Walcheren de klantdienstverlening verbeteren door onze openbare ruimten klantvriendelijkere in te richten, waarbij we de veiligheid van onze klanten en medewerkers blijven borgen. Hiervoor zullen we de huidige inrichting evalueren met medewerkers en klanten, zal een veiligheidsadviseur gevraagd worden advies uit te brengen over het verbeteren van de beveiliging en zullen er verschillende scenario’s voor een verbetering van de inrichting opgesteld worden ter besluitvorming. • Kantoormeubilair begint defecten te vertonen. Met name de bureaustoelen zijn aan vervanging toe. In 2024 wil Orionis Walcheren starten met het vervangen en zal 1/3 van dit specifieke meubilair vervangen. Verwachte extra kosten bedragen € 70.000. Vanwege de gewenste nieuwe kantoorinrichting en besluitvorming hierover in 2024, wordt de vervanging van de overige stoelen uitgesteld. 35