24-086 Bijlage 1. Jaarstukken 2023
Tekst van het document
Effecten maatregelen financieel herstelplan
gemaakte, tentoonstelling konden kinderen ontdekken welk effect
Voor de effecten in 2023 van de maatregelen uit het financieel
de natuurkrachten vroeger en nu op de wereld om ons heen
herstelplan verwijzen wij naar de paragraaf Bedrijfsvoering.
50
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Onderwijs / Beleidsindicatoren
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) Middelburg
2018
2019
2020
2021
2022
2023
1,3
1
0,7
1,3
1,4
nnb
Nederland
1,9
2,4
2,7
2,5
2,7
nnb
Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) Middelburg
23,0
9,0
12
12
19
nnb
Nederland
23,0
26,0
20
19
24
nnb
2,0
2,0
1,9
2
2,6
2,3
2,0
2,0
1,7
1,9
2,4
2,4
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (% deelnemers aan
Middelburg
het VO en MBO onderwijs) Nederland
Wat heeft het gekost? Onderwijs
Begroting 2023
Begroting 2023
Realisatie 2023 Verschil 2023 (+
na wijziging
voordeel, nadeel)
Lasten 4.01.0 Openbaar basisonderwijs
840
835
755
80
4.02.0 Onderwijshuisvesting
3.482
3.548
3.521
26
4.03.0 Onderwijsbel en leerlingzaken
3.155
4.402
4.159
243
Totale Lasten
7.477
8.784
8.436
349
4.01.0 Openbaar basisonderwijs
-121
-121
-140
18
4.02.0 Onderwijshuisvesting
-14
-253
-284
32
4.03.0 Onderwijsbel en leerlingzaken
-2.042
-3.265
-3.198
-67
Totale Baten
-2.177
-3.638
-3.622
-17
Totaal Onderwijs
5.300
5.146
4.814
332
Baten
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel /
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
- nadeel)
afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000.
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen van € 50.000 of hoger Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
98
-
N
4.01.0 Openbaar onderwijs Gebouwen bewegingsonderwijs, vervoerskosten en lesgelden Voor de gebouwen van bewegingsonderwijs betreft dit een voordeel op de energielasten. Zie taakveld 2.01.0 verkeer en vervoer, onderdeel openbare verlichting voor een toelichting op de energielasten. Daarnaast is vorig schooljaar het schoolzwemmen in het speciaal onderwijs anders georganiseerd (buiten schooltijden), waarbij het vervoer door de ouders zelf wordt geregeld. Dit zorgt voor een voordeel op deze posten.
51
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Onderwijs / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
104
-
N
213
-213
N
formatie. Beiden waren niet begroot en zorgen voor een afwijking.
-64
149
N
Overig
-2
47
Totaal
349
-17
4.03.0 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Leerlingenvervoer Voor het leerlingenvervoer is in 2023 flink minder uitgegeven. Dit komt doordat er dure voorzieningen beëindigd zijn voor 2023, daarnaast is leerlingenvervoer een cliëntafhankelijke regeling, dus individuele cliënten kunnen een flinke impact hebben op de kosten. Onderwijs achterstanden beleid De OAB is een meerjaren specifieke uitkering. In 2023 zijn er meer middelen ontvangen dan in de voorgaande tranche deze worden ingezet voor nieuwe initiatieven, deze initiatieven zijn nog niet opgestart in 2023. De resterende middelen blijven voor dit specifieke doel gereserveerd. Uitvoering leerplichtwet en RMC middelen In 2023 is de indexering van de RMC gelden deels ingezet voor tijdelijke uitbreiding van
52
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie
Sport, cultuur en recreatie Inleiding
aantrekkingskracht van Middelburg voor nieuwe inwoners, nieuwe bedrijven en toeristen worden versterkt. Het is van belang dat Middelburg zich in positieve zin onderscheidt van de overige gemeenten in Zeeland.
Middelburg is een stad met ambitie en met een duidelijke
Binnen het programma Sport, cultuur en recreatie worden
visie. Om deze visie te realiseren is het noodzakelijk de
activiteiten ontplooid die bijdragen aan het gewenste imago en aan
aantrekkingskracht van de Zeeuwse hoofdstad te behouden en
de promotie van de stad en activiteiten gericht op een recreatieve,
waar mogelijk te vergroten. Door het aanbieden van hoogwaardige
sportieve, gezonde en educatieve tijdbesteding van inwoners en
activiteiten op het gebied van sport, cultuur en recreatie kan de
bezoekers van de stad.
Beleidskader Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's: – Lokaal Sportakkoord Middelburg 2023-2026 – Plan van aanpak Brede SPUK- regeling 2023-2026
– Cultuurvisie Middelburg 2028, “op Kunst&Cultuur kun je bouwen”, december 2017 – Kwaliteitsatlas Middelburg 2030
Wat wilden we bereiken?
– Evenementenbeleid 2002
Maatschappelijk effect
– DNA Middelburg 2013
Middelburg moet een vitale en groene stad zijn waarin het
– Actieplan binnenstad 2015
prettig wonen, werken, participeren en recreëren is. Sport, kunst
– Nota Archeologische monumentenzorg Walcheren 2016-2022
en cultuur zijn daarbij voor iedere Middelburger bereikbaar en
53
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat hebben we bereikt?
toegankelijk. Middelburg moet een gastvrije en bruisende stad zijn, waar het aangenaam is om te verblijven en te wonen en waar ruimte is voor festivals en evenementen voor jong en oud.
Wat hebben we bereikt? Doelstelling 1: Versterken van de culturele sector Mede door de beschikbaarheid over extra budget in 2023
Middelburg is daarnaast een stad die een aantrekkingskracht
zijn we er in geslaagd om middels een breed palet aan
heeft die tot ver buiten de regio reikt en kunst en cultuur zijn
ondersteuning op verschillende manieren te investeren in de
daarin erg waardevol. Ze helpen Middelburg een aantrekkelijke
sector waarbij dynamiek, vernieuwing, toegankelijkheid en
gemeente te zijn, kunnen helpen bij het vinden van antwoorden op
samenwerking centraal hebben gestaan.
maatschappelijke vragen en dragen vaak bij aan sociale doelen. Middelburg is het kloppend culturele hart van Zeeland en dat willen
Doelstelling 2: Bevorderen van de deelname aan en
we verder hoorbaar, zichtbaar en voelbaar maken.
de kwaliteit van het sportieve en culturele aanbod in Middelburg
Doelstellingen
Het afgelopen jaar hebben we als gemeente opnieuw
1. Versterken van de culturele sector;
deelgenomen aan het Jeugdfonds Sport en Cultuur Zeeland en
2. Bevorderen van de deelname aan en de kwaliteit van het
zijn we in staat geweest om in totaal 458 kinderen uit gezinnen
sportieve en culturele aanbod in Middelburg; 3. Middelburg behoudt/versterkt haar positie van aantrekkelijke woon-, werk-, en verblijfsgemeente; 4. Meer sfeer in de binnenstad en seizoen verlenging;
met weinig geld aan een lidmaatschap van een sportclub, dans, muziek, beeldende kunst, theater of een zwemdiploma te helpen. Nog steeds minder dan we ons voorheen als doel hadden gesteld maar wel 62 kinderen meer dan in 2022.
5. Investeren in vergroening en een ecologisch verantwoord groenbeheer in Middelburg; Prestatie
Status
Mogelijkheden bieden dat kinderen en jongeren uit gezinnen met weinig geld mee doen (Sport)
Gedeeltelijk volgens plan
Mogelijkheden bieden dat kinderen en jongeren uit gezinnen met weinig geld mee doen (Cultuur)
Gedeeltelijk volgens plan
Doelstelling 3: Middelburg behoudt/versterkt haar positie
te presenteren. Dit om zo de levendigheid van de binnenstad
van aantrekkelijke woon-, werk-, en verblijfsgemeente
te versterken en de uitstraling van Middelburg te verbeteren.
In 2023 is Middelburg weer druk bezocht door toeristen. Dat is
Het afgelopen jaar hebben zich opnieuw diverse culturele
onder meer terug te zien in de inkomsten uit de toeristenbelasting.
en andersoortige evenementen in de gemeente Middelburg
Toerisme blijft erg belangrijk voor de binnenstad van Middelburg.
plaatsgevonden, zowel ‘vaste waardes’ voor de gemeente als
Mede daardoor is de leegstand, ondanks een aantal moeilijke
nieuwe initiatieven.
jaren, erg laag. Een nieuw Beleidsplan Toerisme zorgt er voor dat thema’s als het beheersbaar houden van toerisme en leefbaarheid in goede verhouding blijven. Doelstelling 4: Meer sfeer in de binnenstad en seizoen verlenging In 2023 zijn we er opnieuw in geslaagd om een gevarieerd aanbod van culturele en sportieve activiteiten en evenementen Prestatie
Status
Mogelijkheden bieden voor gevarieerd aanbod cultuur activiteiten en evenementen
Volgens plan
54
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat hebben we ervoor gedaan?
Doelstelling 5: Investeren in vergroening en een ecologisch
Podiumkunsten
verantwoord groenbeheer in Middelburg
Afstemming in de podiumkunsten, bijvoorbeeld door het
Het afgelopen jaar zijn we er weer in geslaagd om te investeren
inhoudelijk aanvullend op elkaar programmeren, is in
in de vergroening van Middelburg en het realiseren van een
2023 weer opgepakt. In regionaal verband werken de
ecologisch verantwoord groenbeheer. Dit is terug te zien in de
(podiumkunst-)organisaties samen, inhoudelijk binnen het Zeeuws
woonomgeving waarin steeds meer steen is vervangen door groen
Cultuuroverleg en voor promotie via de Zeeuwse Cultuuragenda.
en bij de inrichting waar meer is gestuurd op de afwisseling tussen gras, bloemenranden en bosplantsoenen, Dit alles zorgt
Cultureel Erfgoed
vervolgens weer voor een verhoogde biodiversiteit.
De diversiteit van ontwikkelingen waarin cultureel erfgoed een rol speelt was ook in 2023 onverminderd groot. De zorg over de
Wat hebben we ervoor gedaan?
VTH-keten (Vergunningverlening-Toezicht-Handhaving) ten aanzien
Doelstelling 1 : Versterken van de culturele sector
voor het Cultureel Erfgoed is in het verslagjaar aangegeven dat
Investeren in de sector
deze zorg wordt gedeeld en heeft er op gewezen dat een grote
Het extra budget is in 2023 ingezet via twee sporen:
monumentengemeente als Middelburg minimaal de basis op orde
ondersteuning van projecten waarmee ‘innovatie en vernieuwende
dient te hebben. Daar wordt nadrukkelijk aandacht aan gegeven in
kunst’ beoogd werd en ondersteuning van kunstprofessionals
de toekomst.
van het gebouwde erfgoed is niet afgenomen. Door de Rijksdienst
(zzp’ers) via een makersregeling. De evaluatie van de Nota Ruimtelijke Kwaliteit is in 2023 in Via eerstgenoemde regeling zijn negen initiatieven ondersteund
een afrondende fase terecht gekomen en wordt met externe
in verschillende kunstdisciplines en multidisciplinaire projecten.
begeleiding in 2024 herijkt.
In de inhoud van de projecten stond naast vernieuwing veelal de verbinding tussen professionele kunst en cultuurdeelname
Voor het gebouwde erfgoed sluiten we ten aanzien
(amateurkunstbeoefening) centraal. Vanuit de makersregeling
van de energietransitie en klimaatadaptatie aan bij
zijn veertien initiatieven ondersteund van lokale professionele
de verduurzamingsrichtlijnen van de Stichting Erkende
kunstenaars. Elk project omvat zowel een nieuwe stap in de
Restauratiekwaliteit Monumentenzorg (ERM). Hierdoor
ontwikkeling van de kunstenaar, als een element met waarde voor
verschaffen we niet alleen een professionele kennisbron en
(inwoners van) Middelburg.
duidelijkheid aan eigenaren, maar blijft dit onderdeel van de nota ook actueel en borgen we dat verduurzamingsmaatregelen op
De jaarlijks ondersteunde culturele organisaties, inclusief twee
een bij het monument passende manier worden uitgevoerd. De
organisaties uit de landelijke Basisinfrastructuur, vormden een
aantrekkelijkheid van Middelburg wordt immers voor een groot
onderlegger stedelijke aantrekkelijkheid als voorziening voor
deel bepaald door de vele monumenten die de gemeente rijk is. De
Middelburg (en Walcheren en Zeeland).
zeer beperkte formatie heeft tot gevolg dat lange doorlooptijden onvermijdelijk zijn wat zijn uitwerking heeft op onder meer
De externe nulmeting van kunstwerken in de openbare ruimte vond
de inventarisatie van het erfgoed voor de omgevingswet, de
eind 2023 plaats. In 2024 ontvangen we de conclusies op basis
Kerkenvisie en het nog op te stellen Erfgoedbeleid.
waarvan het onderhoud ingericht kan worden. Archeologie Samenwerking
De Walcherse Archeologische Dienst (WAD) heeft in 2023
Afgelopen jaar heeft er een interne analyse van de haalbaarheid
haar reguliere werk zonder problemen uitgevoerd. Het steeds
van een kandidaatstelling Culturele hoofdstad van Europa in 2033
terugkerende advieswerk is regelmatig afgewisseld met
plaatsgevonden. Een variant waarin de gemeente Middelburg
onderzoeken in eigen beheer. En de WAD heeft verschillende
aansluit bij de Provincie Zeeland in een samenwerking met
noodzakelijke onderzoeken uit laten voeren en gecontroleerd.
kandidaat-stad Gent in 2030 wordt in 2024 verder verkend.
55
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat hebben we ervoor gedaan?
Bij verschillende gelegenheden hebben de archeologen van de
Brede impuls combinatiefuncties
WAD presentaties, lezingen en lessen aan scholen gegeven.
De looptijd van de Brede Regeling Combinatiefuncties en de
De actualisatie van het archeologiebeleid naar een nieuwe
Landelijke bestuurlijke afspraken liepen tot en met 31 december
Nota archeologische monumentenzorg Walcheren heeft de WAD
2022. Vanaf 2023 tot en met 2026 is de regeling, net als het
uitgesteld naar 2024. Dit omdat het verstandig leek om de intrede
Lokaal Sportakkoord, onder grotendeels dezelfde voorwaarden
van de Omgevingswet af te wachten.
opgegaan in de Brede Spuk uitkering. Conform de voorwaarden van de oude regeling en de landelijke normgeving hadden we
Doelstelling 2. Bevorderen van de deelname aan en
als gemeente Middelburg recht op een maximale invulling van
de kwaliteit van het sportieve en culturele aanbod
in totaal 11,69 fte waarvan we als gemeente 40% door het rijk
in Middelburg
gesubsidieerd krijgen. We hebben het afgelopen jaar in Middelburg
Lokaal Sportakkoord
in totaal 10,6 fte aan functionarissen ingevuld. In totaal waren er
Om uitvoering te kunnen geven aan ons lokaal sportbeleid
6,7 fte in dienst bij Welzijn Middelburg, 0,6 fte bij Optisport, 1,3 fte
is in 2020 het Lokaal Sportakkoord Middelburg geschreven.
bij KEW en 2,0 fte bij gemeente Middelburg.
Het afgelopen jaar heeft er een evaluatie en een herijking plaatsgevonden van het Lokaal Sportakkoord, beiden in
De Combinatiefunctionarissen en buurtsportcoaches hadden de
samenspraak met een onafhankelijke kerngroep. Deze herijking
opdracht om sport-, beweeg- en cultuuraanbod in de buurt te
heeft er toe geresulteerd dat er vanuit het Rijk voor de jaren
organiseren door verbindingen te leggen tussen de verschillende
2023 tot en met 2026 opnieuw budget is toegezegd om nieuwe
aanbieders en andere sectoren als zorg, cultuur, welzijn, sport,
sportieve initiatieven te kunnen ondersteunen. In 2023 waren
jeugdzorg, kinderopvang en onderwijs en daar zijn ze opnieuw
dit er 11, waarmee het totaal aantal ondersteunde initiatieven
in geslaagd.
tot en met 2023 op 57 komt en een totaal beschikbaar gesteld budget van € 225.000. Al deze initiatieven zijn door
Jeugdfonds Sport en Cultuur
de gemeente en de kerngroep Lokaal Sportakkoord getoetst
In 2023 hebben we als gemeente opnieuw deelgenomen aan het
op de vooraf vastgestelde criteria en uitgezet middels het
Jeugdfonds Sport en Cultuur Zeeland. Hiermee kunnen kinderen
online participatieplatform Middelburg Ontmoet waar tevens alle
en jongeren uit gezinnen met weinig geld toch aan sport,
afgeronde projecten uit de voorgaande jaren terug te vinden zijn.
dans, muziek, beeldende kunst, theater of iets anders creatiefs deelnemen. Voor deze kinderen betalen we de contributie, het
Het ministerie van VWS heeft samen met de VNG en VSG de
lesgeld en in bepaalde gevallen ook de benodigde attributen.
beschikbare middelen van het Lokaal Sportakkoord, samen met
Het afgelopen jaar zijn er 458 aanvragen goedgekeurd, alweer
verschillende andere middelen, ondergebracht in 1 specifieke
62 meer dan in 2022. Hiervan zijn 403 kinderen kosteloos lid
uitkering genaamd Brede SPUK. De intentie hiervan is het
geworden van een sportvereniging of gestart met zwemlessen en
bundelen van de middelen rondom programma's en interventies
hebben 55 kinderen gebruik gemaakt van het culturele aanbod.
met overlappende doelstellingen, zonder afbreuk te doen aan
De top-3 sportactiviteiten waren zwemles, voetbal en judo. De
bestedings- en verantwoordingseisen. Deze regeling richt zich op
top-3 cultuuractiviteiten waren muziekles, dans en scouting. Veruit
thema's en programma's die voor alle gemeenten ter beschikking
de meeste aanvragen zijn behandeld door maatschappelijke
komen zoals de Brede Regeling Combinatiefunctionarissen,
organisaties (176) en Schuldhulpverlening (102).
Lokaal sportakkoord, terugdringen gezondheidsachterstanden, kansrijke start, aanpak overgewicht, aanpak valpreventie,
Nieuw dit jaar was het verdwijnen van de eigen bijdrage voor
preventie, mentale gezondheid, leefomgeving, alcoholpreventie,
ouders/verzorgers van kinderen die op zwemles wilden. Door het
versterken sociale basis, mantelzorg, een tegen eenzaamheid en
ophogen van de gemeentelijke bijdrage aan het fonds zijn we
welzijn op recept. Conform de voorwaarden van het ministerie
in staat geweest om de eigen bijdrage, waar bij het volgen van
hebben wij hiervoor het afgelopen jaar een plan van aanpak
zwemlessen nog steeds sprake van was, op te vangen waardoor
geschreven, genaamd Plan van anapak Brede spuk, waarin we
de ouders/verzorgers geen enkele kosten meer hebben voor
hebben toegelicht op welke manier we de financiele middelen uit
de zwemlessen.
alle onderdelen willen inzetten.
56
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat hebben we ervoor gedaan?
Voor volgend jaar hebben we de eerste voorbereidingen getroffen
te stellen meer aan sporten, bewegen en cultuur te doen. De
om het Jeugdfonds uit te breiden met een Volwassenfonds om zo
verwachting is dat begin 2024 hiermee gestart kan worden.
inwoners van 18 jaar en ouder met weinig geld in de gelegenheid
Sportaccommodaties
Bij VV Arnemuiden is een proef gedaan met een robotmaaier, na
Op sportpark Veerse Poort is een kunstgrasveld gerealiseerd
evaluatie met de vereniging blijkt dit een succes en onderzoeken
met een waterbassin er onder. Het kunstgras zorgt ervoor dat
we nu of dit mogelijk is op andere sportparken in de gemeente.
verenigingen het veld vaker en langer kunnen gebruiken zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit van de sportvloer.
Ten aanzien van het stadsgewestelijk zwembad Vrijburgbad is er in 2023 een aanbestedingsprocedure doorlopen en op basis van
Met het oog op toekomstbestendige sportparken zijn
de beste prijs-kwaliteitverhouding is de aanbesteding gegund aan
voorbereidingen getroffen voor een aanbesteding om alle
Sportfondsen. Met ingang van 1 januari 2024 wordt de exploitatie
veldverlichting te vervangen door ledverlichting. De aanbesteding
van Optisport overgedragen aan Sportfondsen.
is in 2024.
57
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat hebben we ervoor gedaan?
Natte gymlessen
Doelstelling 3: Middelburg behoudt/versterkt haar positie
Om een goed beeld te krijgen van de status van de
van aantrekkelijke woon-, werk-, en verblijfsgemeente
zwemvaardigheid onder de Middelburgse kinderen heeft er een
In 2023 is Middelburg weer druk bezocht door toeristen. Dat is
onderzoek plaatsgevonden onder 23 basisscholen (inclusief
onder meer terug te zien in de inkomsten uit de toeristenbelasting.
SO en SBO) waaraan alle directeuren van de 23 scholen
Toerisme blijft erg belangrijk voor de binnenstad van Middelburg.
hebben deelgenomen. Hieruit kwam o.a. naar voren dat 18
Mede daardoor is de leegstand, ondanks een aantal moeilijke
scholen geen interesse hadden in een eventuele herinvoering
jaren, erg laag. Zeker in vergelijking met andere (Zeeuwse) steden.
van schoolzwemmen onder schooltijd. Tevens kwam hieruit naar voren dat niet zozeer het aantal kinderen zonder zwemdiploma
De samenwerking met de Tourist Info was naar wens. Zo waren
verontrustend was, maar des te meer het behouden van de
de reacties op de ontdektafel (presentatieruimte voor culturele/
zwemvaardigheid bij kinderen na het behalen van de vereiste
toeristische instanties/organisaties) in de Tourist Info zeer positief.
zwemdiploma's. Mede hierom is er dit jaar gestart met de
Het gerestylede Middelburg Magazine is goed ontvangen door
zogenaamde 'natte gymlessen' waarbij kinderen uit de groepen
zowel de Middelburgse ondernemers als door de toeristen.
7 en 8 uit Middelburg een aantal keren tijdens de gymles naar
Om toeristen online van de juiste informatie te kunnen blijven
het zwembad gaan om daar gymlessen te volgen waarbij de
voorzien, is geïnvesteerd in het vernieuwen van de website
zwemvaardigheid wordt gecheckt en vervolgactiviteiten worden
uitinmiddelburg.nl. Medio 2024 is de nieuwe website in de lucht.
aangeboden in het zwembad. In totaal hebben hier het afgelopen jaar 11 basisscholen gebruik van gemaakt en is er door 660
Verder zijn in 2023 de kaders voor het nieuwe Beleidsplan
kinderen gezwommen. In 2024 wordt dit aanbod vervolgd.
Toerisme vastgesteld door de gemeenteraad. Deze kaders zijn in de loop van 2023 nader uitgewerkt in een concept Beleidsplan
58
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Effecten maatregelen financieel herstelplan
Toerisme. Een nieuw Beleidsplan Toerisme met actieprogramma
Cultuurroute en City of Dance, was er wat ruimte voor vernieuwing
is nodig omdat thema’s als het beheersbaar houden van toerisme
en aantrekkelijkheid voor jongeren, zoals bij de invulling van de
en leefbaarheid steeds belangrijker worden. Uit het onderzoek
Arnemuidse Visserijfeesten en het Kick-offfestival van UCR, HZ
van RIGO naar de toeristische draagkracht van toerisme onder
en Scalda.
binnenstadsbewoners is gebleken dat deze op basis van de onderzochte indicatoren nog in balans is. Echter, er is wel sprake
Doelstelling 5: Investeren in vergroening en een ecologisch
van toeristische druk in de binnenstad. RIGO stelt dat dit nog geen
verantwoord groenbeheer in Middelburg
negatieve invloed heeft op de leefbaarheid, maar e.e.a. behoeft
Afgelopen jaar is de formatie met tuinlieden uitgebreid waardoor
wel aandacht. In het Beleidsplan toerisme verleggen we daarom
we meer onderhoud konden uitvoeren en groen beter konden
de focus van meer toerisme naar grip houden op toerisme om de
behouden. Het is helaas nog niet gelukt om een geschikte
leefbaarheid te kunnen waarborgen (van kwantiteit naar kwaliteit).
kandidaat te vinden om de formatie plaats voor onderhoud
Kwaliteit en toegevoegde waarde van toerisme voor de stad en
sportvelden in te vullen, daarom is dit met inhuur tijdelijk opgelost.
haar inwoners staan in het nieuwe Beleidsplan dan ook centraal. Eind 2023 is het concept Beleidsplan Toerisme voorgelegd aan de
Verder is er een stadsecoloog aangenomen die zorgt voor
stakeholders. Medio 2024 leggen we het Beleidsplan Toerisme ter
kennis op het gebied van bestaande natuurwaarde, potentiële
vaststelling voor aan de gemeenteraad.
natuurwaarde en de wet natuurbescherming. Afgelopen jaar is een kansenkaart biodiversiteit opgesteld met daarin onder andere
In 2023 is de Huisvesting verordening (HVO) vastgesteld met
kansen in de hoofdstructuur en groene corridors zoals Park
daarin de registratieplicht voor toeristische verhuur. Medio 2024
Toorenvliedt, het Molenwaterpark, de Overloper, de Bolwerken en
wordt toeristische verhuur van woningen vergunningsplichtig.
het Meiveld.
Doelstelling 4: Meer sfeer in de binnenstad
Tenslotte wordt er meer gebruik gemaakt van natuurlijke
en seizoensverlenging
speel aanleidingen en is er gewerkt aan een visie op
In 2023 is er een gevarieerd aanbod van activiteiten en
bewegen, ontmoeten, sporten en spelen (BOSS) waarin groene
evenementen gepresenteerd om zo de levendigheid van de
speelplaatsen en ravotbossen een plek in een netwerk van
binnenstad te versterken en de uitstraling te verbeteren. Het
voorzieningen krijgen.
subsidiebeleid voor evenementen is erop gericht om in het
Effecten maatregelen financieel herstelplan
voor- en naseizoen, waaronder de schaatsbaan op de markt en Middelburg Winterstad, evenementen te stimuleren. Door o.a. prijsstijgingen en verscherpte veiligheidseisen moesten evenementenorganisatoren vaak hogere kosten maken dan een
Voor de effecten in 2023 van de maatregelen uit het financieel
aantal jaar geleden voor het organiseren van dezelfde activiteit.
herstelplan verwijzen wij naar de paragraaf Bedrijfsvoering.
De periode van coronamaatregelen heeft daarnaast gezorgd
Beleidsindicatoren
dat sponsoren soms terughoudender zijn dan in het verleden. Om de overvraging van het subsidiebudget evenementen op te vangen, is in 2023 eenmalig de begrote € 100.000 voor
nnb=deze cijfers zijn nog niet bekend op basis van de
eenmalige evenementen aan het subsidiebudget toegevoegd.
gezondheidsenquêtes van het CBS c.q. RIVM
Naast de traditionele activiteiten als Koningsdag, de Kunst- en Beleidsindicatoren Aantal niet wekelijkse sporters (% van de bevolking van 19 jaar of ouder)
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Middelburg
nb
55,2
52,8
nb
52,1
nnb
Nederland
nb
48,7
49,3
nb
46,4
nnb
59
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat heeft het gekost?
Wat heeft het gekost? Sport, cultuur en recreatie
Begroting 2023
Begroting 2023 Realisatie 2023 na wijziging
Verschil 2023 (+ voordeel, nadeel)
Lasten 5.01.0 Sportbeleid en activering
171
206
202
4
5.02.0 Sportaccommodaties
4.341
4.039
4.181
-143
5.03.0 Cultuurpresentatie,-prod-part
4.076
4.238
4.371
-134
5.04.0 Musea
1.225
1.218
1.258
-40
5.05.0 Cultureel erfgoed
1.106
1.071
1.062
8
5.06.0 Media
1.794
1.842
1.855
-13
5.07.0 Openbaar groen en (openl)recr
4.386
4.369
4.667
-298
17.099
16.982
17.598
-615
0
-35
-35
-0
5.02.0 Sportaccommodaties
-889
-1.234
-1.354
120
5.03.0 Cultuurpresentatie,-prod-part
-606
-641
-661
20
5.04.0 Musea
-278
-278
-343
65
5.05.0 Cultureel erfgoed
-237
-237
-245
9
0
-47
-47
0
Totale Lasten Baten 5.01.0 Sportbeleid en activering
5.06.0 Media 5.07.0 Openbaar groen en (openl)recr
-68
-95
-248
153
Totale Baten
-2.078
-2.568
-2.934
366
Totaal Sport, cultuur en recreatie
15.021
14.414
14.664
-249
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel /
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
- nadeel)
afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000.
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen van € 50.000 of hoger Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
56
N
5.02.0 Sportaccommodaties Specifieke uitkering sport We ontvangen een specifieke uitkering sport-compensatieregeling ivm het wegvallen van de mogelijkheid tot het terugvragen van de btw ter bevordering van de beoefening van sport. We hebben meer baten ontvangen dan begroot. Bijstellen van de begroting is lastig, omdat toezegging van deze baten pas in de loop van het jaar volgt. Als alle gemeenten meer claimen dan het landelijk maximum dan wordt de regeling overvraagd en keer het Rijk niet het volledige bedrag uit. De exploitatievergoeding voor Optisport is meegenomen bij de Regeling specifieke uitkering stimulering sport (Compensatie BTW). Het is nog steeds onduidelijk of de belastingdienst hier mee akkoord gaat. De kans bestaat dat de gecompenseerde BTW- bedragen (over de afgelopen jaren) terugbetaald moeten worden, daarom is hiervoor bij de bestuursrapportage € 220.000 hiervoor gereserveerd. De berekening per 31-12-2022 valt hoger uit dan begroot.
60
-98
N
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sport, cultuur en recreatie / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
5.03.0 Cultuurpresentatie, -prod-part Stadsschouwburg Voor de indexering van de subsidie en de huur Schouwburg zijn afwijkende afspraken in de met Schouwburg Middelburg B.V. gesloten overeenkomst. Nu de consumentenprijsindex over 2023 definitief is vastgesteld, heeft de herrekening van de subsidie en de huur over 2023 plaatsgevonden.
-55
J
-42
N
-45
N
5.07.0 Openbaar groen en (open) recreatie Afwateringssloten - maaien Door het waterschap zijn baggerwerkzaamheden verricht. De kosten hiervoor worden conform de BOB-overeenkomst (Beheer en Onderhoud binnen Bebouwd gebied) verrekend met de gemeente. Materieel grondbeheer Door de langere levertijd van een nieuwe tractor moesten er reparaties plaatsvinden aan het bestaande materiaal. Verder is er achterstalling onderhoud en revisie aan een maai-arm uitgevoerd, zodat deze nog niet vervangen hoeft te worden. Buurttuinkamers
-98
65
N
-68
36
N
Overig
-209
209
N
Totaal
-615
366
Het was de bedoeling dat de buurttuinkamers eind 2022 klaar waren, maar dit was pas in de 1e helft van 2023. Voor dit project is subsidie ontvangen. Verbetering Bolwerken Voor de instandhouding van de Bolwerken is subsidie van de Rijksdienst vaan Cultureel Erfgoed ontvangen. Hiervoor worden de kosten op een apart budget verantwoord. Dit betekent dat op andere budgetten die betrekking hebben op groenbeheer minder kosten voor de Bolwerken worden geboekt en is budgetneutraal.
61
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sociaal Domein
Sociaal Domein
In 2023 is er een beleidskader bestaanszekerheid geschreven en zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor re-integratie. Voor meer informatie over re-integratie verwijzen wij u naar de
Inleiding
jaarrekening van Orionis.
Binnen het programma sociaal domein was 2023 een jaar
Verder leest u de informatie over het zorggebruik binnen de
waarin er gewerkt is aan de doorontwikkeling en verbetering
Wmo en Jeugdhulp ook in de halfjaarlijkse rapportage sociaal
van de voorzieningen en diensten voor onze inwoners. De
domein, wat de opvolger is van de kwartaalrapportage actieplan
openingstijden van de afdeling Toegang in Middelburg (TIM) zijn
sociaal domein.
verruimt, Maatschappelijk werk en Welzijn Middelburg hebben gewerkt aan hun fusie tot de nieuwe organisatie en er is met
Hieronder leest u wat de resultaten zijn voor de gestelde doelen
Middelburg Ontmoet een nieuw community platform ingericht.
binnen dit programma.
Beleidskader Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's: – Beleidsplan Sociaal Domein (2022)
62
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sociaal Domein / Wat wilden we bereiken
– Integrale verordening jeugdhulp en maatschappelijke ondersteuning gemeente Middelburg 2024
Wat wilden we bereiken
Doelstellingen: 7. We investeren in toegankelijkheid en bereikbaarheid TIM en sociaal team 8. We investeren in het terugbrengen van wachttijden bij TIM voor de Wmo en Jeugd 9. We zetten extra in op het meten van de klanttevredenheid voor
A Preventie & normaliseren
de Wmo en Jeugd
Door preventief te werken bevorderen we het welzijn en welbevinden van onze inwoners, en voorkomen we de ontwikkeling
C Passende zorg
van (zwaardere) zorg of ondersteuningsvragen. We zorgen voor
Iedere Middelburger moet kunnen rekenen op passende zorg.
laagdrempelige informatie en advies, en de bereikbaarheid en de
Onder passend verstaan we kwalitatief goed, toegankelijk en
toegankelijkheid van zorg en ondersteuning zijn hierbij belangrijke
betaalbaar. Veiligheid voor onze (jeugdige) inwoners heeft hierbij
aandachtspunten. We zoeken samen met onze inwoners naar
een hoge prioriteit. De zorg die we bieden is waardegedreven.
oplossingen in of zo dicht mogelijk bij het gewone leven. We
Dat wil zeggen dat de zorg in samenspraak met de inwoner wordt
bieden ondersteuning dicht bij de leefwereld van kinderen en
ingevuld, en uitgaat van positieve gezondheid. Daarnaast zetten
gezinnen; in de thuissituatie, de kinderopvang en op school.
we in op fraudebestrijding en toezicht en handhaving om onze
Normaliseren betekent dat we als gemeente er voor zorgen dat
uitgangspunten te controleren, en waar nodig in te kunnen grijpen.
ouders/opvoeders en jeugdigen tijdig de goede ondersteuning en hulp krijgen die hen helpt om zelfstandig hun leven vorm te
Doelstellingen:
geven. Bijvoorbeeld door het inzetten van opvoedondersteuning
10. We sluiten nieuwe contracten af voor de inkoop van het
voor ouders in plaats van jeugdzorg.
Wmo maatwerk 11. We sluiten nieuw contracten Beschermd Wonen (BW) af
Doelstellingen:
12. We bereiden nieuwe contracten Jeugd voor
1. We investeren in de inrichting van het sociaal team Middelburg 2. We versterken en vernieuwen onze algemene voorzieningen sociaal domein 3. We voeren het verbeterplan onafhankelijke cliëntondersteuning uit (nu Meedenkers genoemd)
D Bijdragen aan bestaanszekerheid Bestaanszekerheid is niet alleen de zekerheid van voldoende en voorspelbaar inkomen. Ook zekerheid om betaalbaar te wonen, toegang tot betaalbare zorg en het vrij zijn van schulden zijn
4. We versterken samenwerking sociaal-medisch domein
noodzakelijke voorwaarden om de rust en ruimte te vinden die
5. We versterken de ondersteuning voor jongeren in het onderwijs
nodig is om je als mens te ontwikkelen en mee te doen in
6. We onderzoeken waar we ons preventieve jeugdbeleid
de samenleving. We willen ons de komende jaren inspannen
kunnen versterken
om financiële de bestaanszekerheid van onze inwoners waar mogelijk te versterken. Het beleid "Bestaanszekerheid, Meedoen
B Kwaliteit van dienstverlening
en Inburgering" vormt daar in 2024 een nieuwe leidraad voor.
Kwalitatief goede dienstverlening komt direct ten goede aan onze inwoners. Dat betekent onder andere dat we werken met goed
Doelstellingen:
opgeleide medewerkers, die luisteren naar en kijken vanuit het
13. We houden vast aan een ruimhartig minimabeleid en
perspectief van de inwoner. Zij worden ondersteund door de juiste
onderzoeken waar we dit verder kunnen versterken of verruimen
werkprocessen in organisaties waarin voldoende ruimte is voor
14. We ontwikkelen een nieuw beleidsplan of
leren en verbeteren in de uitvoeringspraktijk. Dit geldt zowel voor
programma bestaanszekerheid
de dienstverlening die direct onder gemeentelijk aansturing valt,
15. We voeren een onderzoek uit naar de effecten van onze
als voor dienstverlening die we subsidiëren of inkopen.
huidige minimaregelingen 16. We werken samen om kinderarmoede zo veel mogelijk te verzachten
63
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sociaal Domein / Wat wilden we bereiken / E Meedoen naar vermogen
17. We zetten in op het voorkomen en oplossen van schulden
Doelstelling 2. We versterken en vernieuwen onze algemene voorzieningen sociaal domein
E Meedoen naar vermogen
Op basis van de in 2022 vastgestelde Algemene
We willen dat inwoners zich kunnen ontplooien en naar vermogen
Subsidieverordening Middelburg 2022 is in 2023 het
kunnen meedoen aan de samenleving. Inwoners zijn aan het werk,
subsidieproces ingericht en uitgevoerd. Onderdeel daarvan
gaan naar school, zorgen voor hun gezin of naasten, doen mee via
was de inwerkingtreding van de nieuwe subsidieregeling
vrijwilligerswerk, beschut werk of dagbesteding. Middelburgers
algemene voorzieningen sociaal domein op 1 januari 2023.
zorgen voor zichzelf en voor elkaar. De gemeente helpt waar
Alle subsidieaanvragen in het sociaal domein zijn beoordeeld
nodig. Extra aandacht gaat hierbij uit naar de statushouders en
aan de hand van de nieuwe subsidieverordening en (indien van
(gezins-) migranten.
toepassing) aan de hand van de subsidieregeling algemene voorzieningen. De subsidieregeling algemene voorzieningen
Doelstellingen:
ziet toe op subsidiering van al bestaande voorzieningen,
18. We geven uitvoering aan het implementatieplan
zoals welzijnswerk, maatschappelijke dienstverlening en
toekomstbestendig werkleerbedrijf
mantelzorgondersteuning. Nieuw is de ruimte die gemaakt is
19. We zetten in op de aanpak “Werken naar vermogen”
in de regeling voor het subsidiëren van inloopvoorzieningen.
van Orionis
Daarmee bieden we op een laagdrempelige manier ontmoetings-
20. We zetten in op de re-integratie en activering van jongeren
en participatiemogelijkheden voor (kwetsbare) inwoners. Dit kan
21. We ontwikkelen een Zeeuws Plan tegen laaggeletterdheid
een alternatief zijn op bijvoorbeeld dagbesteding.
22. We continueren de uitvoering van de Wet inburgering
Wat hebben we bereikt?
Daarnaast is het online comminity platform Middelburg Ontmoet gestart. Op dit platform staat ondermeer de sociale kaart met alle voorzieningen die zonder indicatie aangeboden worden, gerubriceerd op positieve gezondheid.
A Preventie & normaliseren Doelstelling 1: We investeren in de inrichting van het
Doelstelling 3. We voeren het verbeterplan onafhankelijke
sociaal team Middelburg
cliëntondersteuning uit (nu Meedenkers genoemd)
In 2023 is samen met Welzijn Middelburg en Zorgstroom/
Het in 2022 samen met netwerkpartners opgestelde Verbeterplan
Maatschappelijk Werk Walcheren gewerkt aan de inrichting van
voor onafhankelijke cliëntondersteuning is in 2023 verder
een sociaal team. De twee partijen hebben in april 2023 hun
uitgevoerd. Vizita heeft voor de implementatie een extra subsidie
dienstverleningsconcept aangeboden aan het College. Hierin
gehad. Tevens is er een campagne gevoerd om de bekendheid
hebben zij beschreven op welke wijze het sociaal team te werk zal
te vergroten en is de naam veranderd van Onafhankelijke
gaan in het kader van de beleidsdoelstellingen uit het Middelburgs
cliëntondersteuning naar Meedenkers.
Model. De organisaties zijn in 2023 de implementatie van de aangepaste dienstverlening gaan voorbereiden.
Doelstelling 4. We versterken samenwerking sociaalmedisch domein
In de praktijk is gestart met het werken in gemengde teams
In 2023 is Welzijn op Recept uitgerold over de
onder aansturing van een gezamenlijk managementteam vanuit
huisartsenpraktijken in Middelburg. Elke huisartsenpraktijk is
de twee organisaties. Naast de voorbereidingen op uitvoerend
gekoppeld aan een welzijnscoach. Verwijzen en terugkoppelen
niveau en ter ondersteuning van de opgave, hebben de twee
verloopt via de aangeschafte applicatie ZorgDomein. Het
organisaties besloten te fuseren tot een nieuwe organisatie per
arrangement Kunst op Recept is doorontwikkeld, en er zijn
1-1-2024. Hiervoor hebben zij in 2023 diverse voorbereidingen
‘proeverijen’ geweest om burgers laagdrempelig kennis te
getroffen zoals het inkopen van een nieuw cliëntvolgsysteem,
laten maken met activiteiten. Ook zitten jeugdconsulenten ter
starten met het trainen van medewerkers in Positieve Gezondheid,
ondersteuning bij een aantal huisartsenpraktijken.
inrichten van een inloopspreekuur in de ZB en het indienen van een gezamenlijke subsidieaanvraag voor 2024.
64
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sociaal Domein / Wat hebben we bereikt? / B Kwaliteit van dienstverlening
Doelstelling 5. We versterken de ondersteuning voor
Tevens is met de voorbereiding van de inrichting van het sociaal
jongeren in het onderwijs
team met Welzijn Middelburg en Zorgstroom/Maatschappelijk
In 2023 zijn de ondersteuningsstructuren in het onderwijs
Werk Walcheren een aanloop gemaakt om verschillende type
versterkt door intensivering van het jongerenwerk op de scholen
dienstverlening aan gezinnen (algemeen maatschappelijk werk,
en schoolmaatschappelijk werk. De preventieve inzet op GGZ,
jongerenwerk en schoolmaatschappelijk werk) meer te verbinden.
verslavingsproblematiek, crimineel gedrag (groeps- en individueel gericht) is geïntensiveerd. Dit maakt dat er meer aanwezigheid is
B Kwaliteit van dienstverlening
op de scholen, waardoor meer jeugd bereikt wordt. Ook kan er
Doelstelling 7. We investeren in toegankelijkheid en
beter aangesloten worden bij wat de scholen signaleren, doordat
bereikbaarheid TIM en sociaal team
er meer beschikbaarheid is van groepstrainingen en -interventies.
Maatschappelijk Werk Walcheren en Welzijn Middelburg hebben in
Tenslotte is de samenwerking versterkt tussen de organisaties die
2023 toegewerkt naar het vormen van een nieuwe organisatie.
dit bieden, de scholen en de gemeentelijke toegang.
Op 1 januari 2024 werd Vizita "geboren". Behalve een nieuwe naam heeft Vizita een nieuwe huisstijl en communicatiestrategie
Op basis van de beleidsnotitie en subsidieregeling NPO zijn er in
ontwikkeld.Om een toegankelijk en bereikbaar sociaal team
2023 subsidies verstrekt aan 6 organisaties die de activiteiten
Middelburg neer te zetten, houdt Vizita een inloopspreek uur in de
hebben uitgevoerd. De inzet van de intermediairs vanuit de
Zeeuwse Bibliotheek dat alle werkdagen is geopend. We zien nu al
afdeling TIM draagt sterk bij aan de afstemming met deze
dat veel inwoners dit inloopspreekuur goed weten te vinden.
organisaties en met het onderwijs. De afdeling TIM heeft in 2023 haar openingstijden verruimd naar Doelstelling 6. We onderzoeken waar we ons preventieve
16.30 uur (en voor crisis tot 17.00 uur). De ervaring van afgelopen
jeugdbeleid kunnen versterken
periode laat zien dat de zowel inwoners als professionals de
In 2023 is op verschillende manieren gewerkt aan het
bredere openingstijden erg positief ervaren. Ook zijn we gestart
ondersteunen van jongeren. De ondersteuningsstructuren in
met een digitaal inwonersportaal en de afdeling TIM werkt meer
het onderwijs zijn door middel van extra subsidie aan Halt,
outreachend door fysiek aanwezig te zijn bij onder andere
GGD, Emergis Preventie, Welzijn Middelburg en Zorgstroom/
huisartsen en scholen.
Maatschappelijk Werk Walcheren versterkt. Deze partijen hebben ingezet op het wegwerken van sociaal-emotionele
Doelstelling 8. We investeren in het terugbrengen van
achterstanden bij jeugdigen ten gevolge van COVID-19. Naast
wachttijden bij TIM voor de Wmo en Jeugd
de ondersteuning binnen de onderwijsstructuren is in het kader
Er is hard gewerkt aan het terugdringen van wachttijden bij
van preventie van steekwapenincidenten ingezet op onder andere
afdeling TIM. Wachttijd is de tijd tussen ontvangen melding/
ambulant jongerenwerk, versterken van de samenwerking in
aanvraag bij TIM en de start van het onderzoek(gesprek). Bij
het netwerk rondom jeugd en veiligheid door middel van
het team van jeugdconsulenten heeft dit er toe geleid dat er geen,
netwerkbijeenkomsten en uitvoering van de aanpak MPGA
of slechts zeer korte wachttijden zijn. Dit geldt ook voor Wmo
voor risicojongeren.
huishoudelijke hulp en zorg. Bij Wmo begeleiding en dagbesteding is de wachttijd teruggebracht, maar daar is verdere verbetering
Om opvoed- en opgroeiondersteuning te verbeteren is verder
nog gewenst. Over het algemeen zijn in 2023 de wachttijden
ingezet op Kansrijke Start Middelburg. De aanpak is gericht op
dus sterk afgenomen. Wel zien we dat de toegang nog steeds
goede samenwerkingsafspraken tussen het medische, sociale
kwetsbaar is in tijden van zieken/ afwezigen en onverwachte
en informele domein om te komen tot een doorlopende lijn van
stijging van meldingen/ aanvragen.
vroegsignalering en ondersteuning voor (aankomende) gezinnen in een kwetsbare situatie gedurende de 1e 1000 dagen van
We gaan de wachttijden meten en cijfermatig rapporteren in de
kinderen. In 2023 is actief ingezet op deskundigheidsbevordering
rapportage sociaal domein in de loop van 2024.
en uitbreiding van interventies.
65
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sociaal Domein / Wat hebben we bereikt? / C Passende zorg
Wachttijden bij zorgaanbieders zijn er helaas nog wel en daar heeft
stakeholders. Deze informatie is de basis voor de totstandkoming
de gemeente niet veel invloed op. Uiteraard wordt daarbij wel
van een inkoopstrategie voor de nieuwe aanbesteding voor jeugd.
rekening gehouden met voorrang bij onveilige situaties of spoed. In de inkoopstrategie zijn de doelen uit de Regiovisie Jeugdhulp Doelstelling 9. We zetten extra in op het meten van de
vertaald naar inkoopdoelstellingen. In de inkoopstrategie worden
klanttevredenheid voor de Wmo en Jeugd
principiële keuzes gemaakt ten aanzien van onder andere de wijze
We voeren vanaf 2023 elk jaar een cliëntervaringsonderzoek
van aanbesteden, de duur van de overeenkomsten, beperken van
uit voor Wmo en Jeugd. Resultaten worden via de halfjaarlijkse
de administratieve lasten en het beheersbaar houden van het
rapportages sociaal domein gepresenteerd. We zien dit
stelsel. De inkoopstrategie wordt in 2024 ter vaststelling aan de
als een waardevol instrument om onze dienstverlening te
Bestuurscommissie voorgelegd.
blijven verbeteren. D Bijdragen aan bestaanszekerheid C Passende zorg
Doelstelling 13. We houden vast aan een ruimhartig
Doelstelling 10. We sluiten nieuwe contracten af voor de
minimabeleid en onderzoeken waar we dit verder kunnen
inkoop van het Wmo maatwerk
versterken of verruimen
Na een grondige analyse en gesprekken met de aanbieders
In 2023 hebben wij het minimabeleid ruimhartig voortgezet.
WMO is besloten om het huidige contract WMO maatwerk
De gemeentelijke premie voor de collectieve zorgverzekering
door te ontwikkelen en niet aan te besteden. De heldere
voor minima hebben we verhoogd met € 2 voor de aanvullende
kwaliteitseisen voor zorgproducten, de keuzevrijheid voor mensen
verzekering Start en met € 7 voor de aanvullende verzekering
om hun zorgaanbieder zelf te kiezen zijn gewaarborgd. Er is een
Extra Uitgebreid. Naast een stijging van de bijdrage hebben we
innovatieagenda opgesteld onder regie van de gemeente. Jaarlijks
het pakketaanbod uitgebreid met een derde pakket (aanvullende
wordt gemonitord of de zorginnovaties gehaald worden. Als dit niet
verzekering Extra). Hierdoor krijgen inwoners meer keuze.
blijkt het geval te zijn wordt er alsnog besloten nieuwe contracten af te sluiten.
Voor 2023 heeft de rijksoverheid opnieuw geld voor de energietoeslag beschikbaar gesteld: € 1.300 voor iedere inwoner
Doelstelling 11. We sluiten nieuw contracten Beschermd
die tot de doelgroep van 120% van het sociaal minimum behoort.
Wonen (BW) af
De gemeente kon hiervan tot en met 30 juni 2023 een extra
Contractering is rond en op orde, in gezamenlijkheid
bedrag van € 500 als energietoeslag 2022 uitkeren aan de
met alle dertien Zeeuwse gemeenten. Alle toegangen en
doelgroep van de energietoeslag 2022. Dit hebben wij begin 2023
applicatiebeheerders zijn op de hoogte. Contractmanager heeft
gedaan omdat het er naar uitzag dat de wetswijziging lang op zich
contacten met de gecontracteerde aanbieders. Contract is voor
zou laten wachten en we inwoners snel tegemoet wilden komen
de duur van één jaar, met de mogelijkheid eenmalig te verlengen
in de hoge energiekosten. In oktober 2023 hebben we aanvullend
met nogmaals één jaar.
€ 500 verstrekt aan inwoners met een inkomen tot 140% van het sociaal minimum. Orionis voerde deze regeling voor ons uit.
Doelstelling 12. We bereiden nieuwe contracten Jeugd voor De huidige (raam)overeenkomsten hadden een oorspronkelijke
We zijn gestart met de pilot gratis OV voor minima. Hier is door
looptijd tot en met 2023. De Bestuurscommissie heeft
ruim 690 mensen gebruik van gemaakt. We evalueren de pilot
in januari 2023 besloten om gebruik te maken van de
eind 2024.
verlengingsmogelijkheid. In 2023 heeft de Bestuurscommissie de opdracht gegeven aan de Inkooporganisatie Jeugdhulp
De rijksoverheid heeft de uitvoering van de brede ondersteuning
Zeeland om te starten met de voorbereidingen van een nieuwe
aan gedupeerden van de kinderopvangtoeslagaffaire aan
aanbesteding. Er is een projectgroep geformeerd die aan de slag
gemeenten uitbesteed. Na een aarzelend begin in 2022, zien we
is gegaan met analyseren van data en het ophalen van input
een toename van het aantal geholpen mensen in 2023. Aanvragen
bij de gemeentelijke toegangen, jeugdhulpaanbieders en overige
worden door Orionis ruimhartig toegekend.
66
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sociaal Domein / Wat hebben we bereikt? / E Meedoen naar vermogen
Doelstelling 14. We ontwikkelen een nieuw beleidsplan of
Het uiteindelijke resultaat zoals voorzien in het implementatieplan,
programma bestaanszekerheid
een rendementsverbetering van € 1,7 miljoen te bereiken in 2027,
De gemeenteraad stelde het beleidskader Bestaanszekerheid,
blijft in stand.
Meedoen naar vermogen en Inburgering op 14 december vast. Dit beleidskader is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met
Doelstelling 19. We zetten in op de aanpak “Werken naar
organisaties en inwoners.
vermogen” van Orionis Orionis heeft in 2023 “Werken naar Vermogen” geïmplementeerd.
Doelstelling 15. We voeren een onderzoek uit naar de
Medewerkers zijn getraind, werkleertrajecten zijn meer op de
effecten van onze huidige minimaregelingen
klant afgestemd en de werkgeversbenadering is geïntensiveerd.
Onderzoeksbureau KWIZ is gestart met de evaluatie van het
De drie Walcherse gemeenten hebben daarnaast in 2023 besloten
armoedebeleid. De resultaten verwachten we tweede kwartaal
voor de jaren 2024 en 2025 extra te investeren in re-integratie,
2024. Mochten de uitkomsten hier aanleiding toe geven, dan
met als doel 200 klanten (voor Walcheren) extra te begeleiden naar
kan dit leiden tot een raadsvoorstel voor een herijking van
werk in 2025.
het beleidskader. Doelstelling 20. We zetten in op de re-integratie en Doelstelling 16. We werken samen om kinderarmoede zo
activering van jongeren
veel mogelijk te verzachten
De samenwerking met jongerenwerk, scholen, RBL en TIM is
In 2023 hebben we als gemeente opnieuw deelgenomen aan het
voortgezet en daar waar mogelijk versterkt. Het plan voor niet
Jeugdfonds Sport en Cultuur Zeeland. Zie hiervoor doelsteelling 2
uitkeringsgerechtigde jongeren is nog niet gereed. Dit komt
in het programma Sport, Cultuur en Recreatie.
doordat Orionis in 2023 haar personeel onverwacht in moest zetten op incidentele maatregelen, zoals de energietoeslag, de
Doelstelling 17. We zetten in op het voorkomen en oplossen
brede ondersteuning aan gedupeerden van de Kinderopvang
van schulden
toeslagaffaire en de pilot gratis OV voor minima.
Het aantal signalen vroegsignalering steeg in 2023 niet noemenswaardig. Reden hiervoor zijn waarschijnlijk de vele
Doelstelling 21. We ontwikkelen een Zeeuws Plan
noodmaatregelen van de rijksoverheid (energietoeslag, extra
tegen laaggeletterdheid
zorgtoeslag e.d). Wel is winst te behalen in samenwerking tussen
De drie Walcherse gemeenten hebben het Zeeuws plan
bijvoorbeeld het sociaal team en Orionis. Eind 2023 heeft Orionis
laaggeletterdheid vertaald in een Walchers Uitvoeringsplan. Het
hiervoor een eerste voorstel ingediend. Dit voorstel werken we in
Regioplan Laaggeletterdheid richt zich op de groep laaggeletterde
2024 verder uit.
volwassenen met Nederlands als moedertaal (de zogenaamde NT1-ers) en de laaggeletterden met een migratieachtergrond die
E Meedoen naar vermogen
langer in Nederland wonen maar de Nederlandse taal nog niet
Doelstelling 18. We geven uitvoering aan het
goed machtig zijn. Deze groep wordt met de activiteiten uit het
implementatieplan toekomstbestendig werkleerbedrijf
Walchers Educatieplan nog weinig bereikt. In 2023 richtten de
Eind 2023 voerden we een eerste verkenning naar basisbanen
activiteiten zich vooral op het breder bekend maken van het
uit. In deze verkenning zijn ervaringen uit andere gemeenten
Taalhuis. Verdere uitvoering is voorzien in 2024.
(waaronder Rotterdam en Groningen) meegenomen. De voor- en nadelen van het model, de uitvoerbaarheid, bereik van de beoogde
Doelstelling 22. We continueren de uitvoering van de
doelgroep en de daaraan verbonden kosten zijn meegenomen. In
Wet inburgering
het eerste kwartaal van 2024 onderzoeken we of en zo ja, hoe we
Vanaf 2022 voeren we de Inburgeringswet 2021 uit.
een succesvolle pilot kunnen realiseren.
In Q3 van 2024 ronden de eerste inburgeraars hun inburgering af. De samenwerking van de uitvoeringspartijen is
Het implementatieplan Werkleerbedrijf is in 2023 in tijd bijgesteld.
verder geoptimaliseerd.
De gevolgen van de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis en het achterblijvend aantal gedetacheerden maakten dit noodzakelijk.
67
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sociaal Domein / Beleidsindicatoren
Beleidsindicatoren nnb= indicator nog niet bekend bij CBS Beleidsindicatoren Banen [per 1.000 inwoners van 15-64 jaar] Jongeren met een delict voor de rechter [%] Kinderen in uitkeringsgezin [%] Netto arbeidsparticipatie [%] Werkloze jongeren [%] Personen met een bijstandsuitkering [per
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Middelburg
768,5
790,5
785,2
804,8
822,2
nnb
Nederland
777,4
794,4
795,9
805,5
825,4
nnb
Middelburg
1,0
1,0
2,0
2,0
2,0
nnb
Nederland
1,0
1,0
1,0
1,0
1,0
nnb
Middelburg
8,0
7,0
8,0
7,0
7,0
nnb
Nederland
7,0
6,0
6,0
6,0
6,0
nnb
Middelburg
67,6
69,4
69,0
70,8
71,90
nnb
Nederland
67,8
70,0
69,6
70,4
72,20
73,10
2,0
3,0
2,0
2,0
nnb
2,0
2,0
2,0
1
nnb
481,0
432,1
370,1
nnb
459,7
431,2
34,8
nnb
89,5
69,0
89,2
104,1
202,0
133,0
197,7
191,5
12,0
14,2
11,9
11,9
11,9
13,2
10,7
10,7
1,5
1,7
1,4
1,4
1,2
1,2
1,1
1
0,6
0,6
0,5
0,3
0,4
0,3
0,3
0,3
760,0
720,0
700,0
nnb
670,0
700,0
nb
710,0
nnb
Begroting
Begroting 2023
Realisatie
Verschil 2023
2023
na wijziging
2023
(+ voordeel, -
Middelburg
2,0
Nederland
2,0
Middelburg
439,2
Nederland
401,1
Middelburg
nb
10.000 inwoners] Lopende re-integratievoorzieningen [per
409,7
10.000 inwoners van 15-64 jaar]
381,7 69,7
Nederland
nb
Jongeren met jeugdhulp (in % van alle jongeren Middelburg
11,5
tot 18 jaar) [%]
196,2 11,6
Nederland
11,8
Jongeren met jeugdbescherming (in % van alle Middelburg
1,4
jongeren tot 18 jaar) [%]
12,3 1,5
Nederland
1,2
Jongeren met jeugdreclassering (in % van alle Middelburg
0,5
jongeren van 12 tot 23 jaar) [%]
1,2 0,5
Nederland
0,4
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo Middelburg
nb
[per 10.000 inwoners]
0,0 790,0
Nederland
640,0
Wat heeft het gekost? Sociaal domein
nadeel) Lasten 6.01.0 Samenkracht en burgerpart
6.630
11.206
10.112
1.094
6.02.0 Toegang en eerstelijnsvoorz
7.280
7.128
7.263
-135
6.03.0 Inkomensregelingen
30.061
35.347
36.159
-811
6.04.0 WSW en beschut werken
5.161
6.133
5.694
439
68
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sociaal Domein / Wat heeft het gekost?
Sociaal domein
Begroting
Begroting 2023
Realisatie
Verschil 2023
2023
na wijziging
2023
(+ voordeel, -
6.05.0 Arbeidsparticipatie
2.769
2.788
2.598
189
6.06.0 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
2.513
2.513
2.614
-101
6.71.a Hulp bij het huishouden (WMO)
5.061
4.383
4.274
109
6.71.b Begeleiding (WMO)
4.748
3.716
3.524
192
6.71.c Dagbesteding (WMO)
2.107
2.107
2.096
11
6.72.a Jeugdhulp begeleiding
2.300
2.656
2.582
74
6.72.b Jeugdhulp behandeling
3.456
2.646
2.633
13
6.72.c Jeugdhulp dagbesteding
1.881
2.086
2.240
-154
963
742
604
137
1.434
1.363
1.262
102
623
339
398
-59
6.73.c Jeugdhulp met verblijf overig
4.382
2.051
2.324
-273
6.74.a Jeugd beh. GGZ zo verblijf
3.680
4.184
3.675
509
6.74.b Jeugdh crisis/LTA/GGZ-verblij
701
1.341
1.223
118
6.74.c Gesloten plaatsing
87
667
271
396
6.81.b Maatsch- en vrouwenopv (WMO)
153
218
157
61
6.82.a Jeugdbescherming
546
1.427
1.218
209
6.82.b Jeugdreclassering
37
213
202
11
86.571
95.254
93.124
2.131
6.01.0 Samenkracht en burgerpart
-795
-7.285
-7.519
233
6.02.0 Toegang en eerstelijnsvoorz
0
-55
-95
40
-19.030
-21.579
-21.478
-101
6.71.a Hulp bij het huishouden (WMO)
-359
-359
-360
1
6.81.b Maatsch- en vrouwenopv (WMO)
0
-47
-47
0
Totale Baten
-20.184
-29.326
-29.499
173
Totaal Sociaal domein
66.387
65.928
63.624
2.304
nadeel)
6.72.d Jeugdhulp zonder verblijf ov. 6.73.a Pleegzorg 6.73.b Gezinsgericht
Totale Lasten Baten
6.03.0 Inkomensregelingen
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel /
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
- nadeel)
afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000.
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen van € 50.000 of hoger Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
146
209
N
6.01.0 Samenkracht en burgerparticipatie Nieuwe wet inburgering De subsidies van de uitvoeringspartijen worden op basis van nacalculatie vastgesteld. Omdat de taakstelling hoger is uitgevallen in 2023, zullen de nacalculaties dus ook uitwijzen dat er een hoger subsidiebedrag moet worden vastgesteld. Deze worden achteraf gedekt door de overgehevelde middelen voor de Inburgeringswet. De specifieke uitkering voor de nieuwe wet inburgering van vorig jaar is ingezet voor de lasten van dit jaar.
69
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sociaal Domein / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
572
0
N
367
0
N
-112
0
N
-333
-
N
179
-
N
51
-
N
214
-214
N
-249
336
N
Vluchtelingenopvang Oekraïne De lasten voor de vluchtelingenopvang van Oekraïners zijn lager uitgevallen dan geschat is bij de najaarsbrief. Deze middelen blijven beschikbaar voor 2024. Combinatiefuncties, welzijn op recept en mantelzorg De Brede SPUK-regeling is voor alle gemeenten beschikbaar gesteld voor sport en bewegen, gezondheidsbevordering, cultuurparticipatie en de sociale basis. De stip op de horizon is een gezonde generatie in 2040. Deze afspraken zijn vastgelegd in het Hoofdlijnen Sportakkoord II, het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Preventieakkoord. Deze middelen zijn voor het eerst ingezet in 2023. Omdat we voor deze uitgaven nu deze specifieke uitkering ontvangen, is het gereserveerde eigen budget niet meer noodzakelijk. Verhuurde panden samenkracht Bij het pand Molenwater 4a zijn de zolder en de kelder gesaneerd van asbest. Dit was onvoorzien en onvermijdelijk. Gezien het tijdstip was het niet meer mogelijk om de begroting aan te passen.
6.02.0 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Inkooporganisatie Jeugd Conform de BBV worden lasten en baten van de gemeente binnen de wettelijk voorgeschreven taakvelden verantwoord. Conform de opgave van Inkooporganisatie Jeugdzorg Zeeland zijn deze in de jaarrekening verwerkt. Per saldo is er op de jeugdkosten een voordeel van € 53.994. Dit wordt veroorzaakt doordat het saldo van de afrekening 2022 niet in de najaarsbrief is verwerkt. Preventieve maatschappelijke opvang en sociaal team middelburg Zie de toelichting combinatiefuncties, welzijn op de recept en mantelzorg bij het taakveld 6.01.0 Samenkracht en burgerparticipatie TIM ict In 2022 is de Gemeente Middelburg overgegaan naar een nieuw softwarepakket, de lasten hiervoor zijn lager dan het oude pakket. Hierdoor is er in 2023 een voordeel op het ICT budget van de afdeling TIM. Volgend jaar worden er extra modules aangeschaft om het systeem te optimaliseren.
6.03.0 Inkomensregelingen TOZO De definitieve TOZO uitkeringen aan ondernemers zijn vastgesteld. Deze vaststellingen hebben geleid tot terugbetalingen en deze zullen terugbetaald moeten worden aan het Rijk. Specifieke uitkering toeslagenproblematiek De gemeenschappelijke regeling Orionis voert de regeling toeslagenproblematiek uit, wij ontvangen jaarlijks achteraf een opgaaf van de lasten en baten die hieruit voortvloeien. GR Orionis Bedrijfsvoering
70
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sociaal Domein / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
-135
-
N
366
-218
N
-1371
-
N
376
-
N
439
0
N
186
-
N
-110
-
N
57
-
N
63
-
N
Uit de jaarrekening van Orionis is gebleken dat de werkelijke lasten afwijken van de 1e begrotingswijziging van Orionis. Deze afwijkingen worden nader toegelicht in de jaarrekening van Orionis. GR Orionis Buig Zie de toelichting GR Orionis Bedrijfsvoering bij het taakveld 6.03.0 Inkomensregelingen Energietoeslag In de septembercirculaire is gemeld dat de resterende middelen voor de energietoelage 2023 nog niet kunnen worden uitgekeerd doordat de noodzakelijke wijziging van de Participatiewet nog niet is goedgekeurd door de Tweede en Eerste Kamer. In de decembercirculaire is energietoeslag alsnog toegevoegd. Dit verklaart mede de hogere afwijking (voordeel) op de algemene uitkering onder programma bestuur. Minimabeleid Zie de toelichting GR Orionis Bedrijfsvoering bij het taakveld 6.03.0 Inkomensregelingen
6.04.0 Begeleide participatie Wet sociale werkvoorziening (Orionis) Zie de toelichting GR Orionis Bedrijfsvoering bij het taakveld 6.03.0 Inkomensregelingen 6.05.0 Arbeidsparticipatie Re-integratie en participatievoorz Het plan om te komen tot dienstverlening voor niet-uitkeringsgerechtigde jongeren is nog in ontwikkeling. In 2023 is er veel capaciteit bij Orionis gegaan naar de energietoeslag, de TOZO en de brede ondersteuning voor de gedupeerden van de kinderopvangtoeslag. Hierdoor resteerde er onvoldoende capaciteit voor verdere uitwerking van het plan. We pakken dit samen met alle partijen in 2024 op. 6.06.0 Maatwerkvoorzieningen (WMO) Woningaanpassingen mvz imm wmo De woningaanpassingen betreffen een open eind regeling, in 2023 is er meer uitgegeven dan begroot.
6.71a Hulp bij het huishouden (WMO) PGB huishoudelijke hulp In de afgelopen jaren is een afname te zien in het aantal aanvragen PGB. Deze trend heeft zich voortgezet in 2023 en leidt tot lagere uitgaven. 6.71.b Begeleiding (WMO) Begeleiding Bij de najaarsbrief is er reeds een bedrag afgeraamd voor begeleiding. Gebleken is dat dit te weinig is geweest, daarom leidt dit bij de jaarrekening tot een voordeel
71
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Sociaal Domein / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
121
-
N
74
-
N
-154
-
N
65
-
N
72
-
N
102
-
N
-59
-
N
-894
-
N
622
-
N
PGB begeleiding Zie de toelichting PGB huishoudelijke hulp bij het taakveld 6.07.1 Maatwerkdienstverlening 18+ 6.72.a Jeugdhulp begeleiding Inkooporganisatie Jeugd Zie de toelichting Inkooporganisatie Jeugd bij het taakveld 6.02.0 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.72.c Jeugdhulp dagbesteding Inkooporganisatie Jeugd Zie de toelichting Inkooporganisatie Jeugd bij het taakveld 6.02.0 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.72.d Jeugdhulp zonder verblijf ov. PGB Jeugd Zie de toelichting PGB huishoudelijke hulp bij het taakveld 6.07.1 Maatwerkdienstverlening 18+ Inkooporganisatie Jeugd Zie de toelichting Inkooporganisatie Jeugd bij het taakveld 6.02.0 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.73.a Pleegzorg Inkooporganisatie Jeugd Zie de toelichting Inkooporganisatie Jeugd bij het taakveld 6.02.0 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.73.b Gezinsgericht Inkooporganisatie Jeugd Zie de toelichting Inkooporganisatie Jeugd bij het taakveld 6.02.0 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen 6.73.c Jeugdhulp met verblijf overig Inkooporganisatie Jeugd Zie de toelichting Inkooporganisatie Jeugd bij het taakveld 6.02.0 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Jeugd met verblijf IJZ In het kader van de inwerkingtreding van het nieuwe woonplaatsbeginsel per 1 januari 2022 zijn er dit jaar met terugwerkende kracht jeugdkosten van vorige jaren doorberekend aan een tweetal gemeenten. Dit zorgt voor een eenmalig voordeel.