24-086 Bijlage 1. Jaarstukken 2023
Tekst van het document
Daarnaast is de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ), die een rol heeft
aan de voorkant om de jaarwisseling vooral zo veilig en
bij dit onderwerp, gestart met risicogericht werken. Het werken op
feestelijk mogelijk te laten verlopen. Verschillende inwoners en
basis van regels, zoals voorheen werd gedaan, volstaat niet meer
ondernemers hebben het initiatief genomen om in Arnemuiden,
om de beoogde doelen op het gebied van veiligheid te behalen.
Nieuw- en Sint Joosland en het centrum van Middelburg een aantal
Daarom is de VRZ overgegaan op een risicogerichte benadering
activiteiten en festiviteiten te organiseren. De gemeente heeft
waarbij veel verder wordt gekeken dan alleen de geldende
hierin meegedacht en waar nodig gefaciliteerd. Hierdoor was er
regels. Op het gebied van energietransitie en klimaatrisico’s loopt
voor de jeugd veel te doen. Het beheersbare verloop is mede te
de regelgeving nog achter. De VRZ wil op deze manier meer
danken aan de Walcherse samenwerking tussen de hulpdiensten
aan de voorkant van de planvorming komen. Hiervoor zijn de
en de gemeenten in de aanloop naar en tijdens de jaarwisseling.
concept Kernwaarden Veiligheidsregio’s opgesteld zodat deze, na formele vaststelling door de specialisten risicobeheersing, kunnen
Rampenbestrijding en brandweer
worden ingebracht in de instrumenten van de Omgevingswet
Veiligheidsregio Zeeland
(zijnde omgevingsvisies, omgevingsplannen en programma’s).
Onderstaand een aantal ontwikkelingen die in 2023
Tevens is het Risico Afwegingsmodel Toezicht gereed voor
hebben plaatsgevonden:
formele vaststelling waarna het in ons handhavingsbeleid wordt opgenomen. Voor diverse in- en externe partners zijn
25
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Veiligheid / Effecten maatregelen financieel herstelplan
– In 2023 is de directeur van de VRZ vertrokken. Inmiddels is een nieuwe directeur aangetrokken. – Bij het opstellen van de begroting voor 2024 is geconstateerd
eindadvies Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg (UKB) is in maart 2023 in het Veiligheidsberaad besproken en van daaruit
dat, gedurende de periode 2016 t/m 2023, een fout is
doorgeleid naar de Algemeen Besturen van de veiligheidsregio’s
gemaakt in de berekening van de gemeentelijke bijdragen.
voor vaststelling. Het AB van de VRZ heeft dit in september 2023
Dit is in 2023 gecorrigeerd waardoor een aantal gemeenten
gedaan. Vervolgens is een kwartiermaker aangesteld en deze
moesten bijbetalen en een aantal juist geld ontving. Middelburg
heeft een implementatieplan opgesteld voor het implementeren
heeft € 910.000 teruggekregen.
van de adviezen van het project UKB. Voor Zeeland heeft dit relatief
– Het algemeen Bestuur heeft in juli 2023 het nieuwe dekkingsplan 2023 – 2025 vastgesteld. Dit plan is op basis van de nieuwe landelijke systematiek gebiedsgerichte opkomsttijden. Men ziet zes beleidsthema’s die voor de toekomstige brandweerzorg verdere uitwerking vragen, waaronder het garanderen van de dag-beschikbaarheid op
weinig gevolgen omdat bevolkingszorg in Zeeland al regionaal is georganiseerd.
Effecten maatregelen financieel herstelplan
strategische locaties, het versterken van risicobeheersing
Voor de effecten in 2023 van de maatregelen uit het financieel
en het versterken van informatiegestuurde veiligheid. Deze
herstelplan verwijzen wij naar de paragraaf Bedrijfsvoering.
worden komende periode in de jaarplannen van Veiligheidsregio Zeeland uitgewerkt. – In het derde kwartaal van 2023 hebben de dagelijks besturen van de GGD Zeeland, RUD Zeeland en Veiligheidsregio Zeeland de directeuren de opdracht gegeven tot: 1. het uitvoeren van een gezamenlijke gebiedsverkenning voor huisvesting in Goes-West én het inrichten van de beschikbare ruimte in het pand van VRZ in Middelburg (Segeerssingel 10) als (tijdelijke) gemeenschappelijke ontmoetings-/werk-/overlegruimte; 2. Het opstellen van een agenda voor gemeenschappelijke bedrijfsvoering(staken); 3. Het opstellen van een inhoudelijke, operationele samenwerkingsagenda met een tijdshorizon van 5 jaar). Deze opdrachten dienen in april 2024 op hoofdlijnen gereed te zijn voor een eerste bespreking in de drie besturen. Vóór de zomer van 2024 moet alles gereed zijn voor besluitvorming. Rampenbestrijding en bevolkingszorg In 2023 hebben de betrokken medewerkers weer deelgenomen aan diverse trainingen en oefeningen. Tevens was er in maart 2023 een oefening van het gemeentelijk beleidsteam waar onder andere twee locoburgemeesters aan hebben deelgenomen. Om bij bovenregionale crises te kunnen samenwerken, is een landelijk uniform, geborgd kwaliteitsniveau nodig. Daarom heeft het Veiligheidsberaad (overleg voorzitters 25 veiligheidsregio’s) op 4 oktober 2021 opdracht gegeven om te komen tot een
26
landelijk beschreven kwaliteitsniveau voor Bevolkingszorg. Het
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Veiligheid / Beleidsindicatoren
Beleidsindicatoren nnb= deze indicatoren zijn nog niet beschikbaar bij het CBS Beleidsindicatoren
2019
2020
2021
2022
2023
19
20
16
16
nnb
Nederland
13
11
8
8
nnb
Middelburg
3,9
2,6
2,6
2,4
nnb
Nederland
2,3
2,0
1,8
2,3
nnb
Middelburg
5,0
5,2
4,5
5,4
nnb
Nederland
4,8
4,6
4,3
4,6
nnb
Middelburg
1,6
1,4
2,0
0,7
nnb
Nederland
2,3
1,8
4,1
1,4
nnb
Middelburg
6,7
6,9
6,3
8,1
nnb
Nederland
5,9
6,2
4,1
6,0
nnb
Verwijzingen Halt (aantal per 1000 inwoners (jongeren van 12 Middelburg tot 18 jaar) Winkeldiefstallen (aantal per 1.000 inwoners) Geweldsmisdrijven (aantal per 1.000 inwoners) Diefstallen uit woningen (aantal per 1.000 inwoners) Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) (aantal per 1.000 inwoners)
Wat heeft het gekost? Veiligheid
Begroting
Begroting 2023
Realisatie
Verschil 2023
2023
na wijziging
2023
(+ voordeel, nadeel)
Lasten 1.01.0 Crisisbeheersing en brandweer
3.730
2.918
2.910
8
1.02.0 Openbare orde en veiligheid
2.587
2.596
2.562
34
Totale Lasten
6.316
5.513
5.471
42
Baten 1.02.0 Openbare orde en veiligheid
-58
-184
-219
35
Totale Baten
-58
-184
-219
35
6.259
5.329
5.252
77
Totaal Veiligheid
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel/- nadeel)
na wijzigingen en de realisatie 2023 van € 50.000 of
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat
hoger toelichten.
betekent dat we alleen afwijkingen tussen de begroting 2023 Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Overige
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
42
35
Structureel J/N
27
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Veiligheid / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Totaal
28
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
42
35
Structureel J/N
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat
Verkeer, vervoer en waterstaat
realiseren van parkeervoorzieningen en het goed afwikkelen van verkeer- en vervoersstromen. Veiligheid en duurzaamheid staan hierbij voorop. We willen een samenleving waaraan iedereen zo veel mogelijk kan
Inleiding
deelnemen. Het is om die reden dat de openbare ruimte waar
De gemeente is verantwoordelijk voor het aanleggen en beheren
voorzieningen bereiken en gebruiken.
mogelijk toegankelijk moet zijn. Op die manier kunnen we allerlei
van infrastructuur, het faciliteren van diverse vervoersvormen, het
29
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Beleidskader
Beleidskader
veel oponthoud en het veroorzaken van overlast en milieuhinder. Daarnaast moet er voldoende parkeergelegenheid zijn.
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's: – Kwaliteitsatlas 2030 (herzien)
Doelstellingen
– Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan Middelburg 2030
1. Het verduurzamen van mobiliteit
(GVVP 2030) – Regionale Mobiliteitsstrategie Zeeland – Wegenbeeherplan 2024-2033
Wat wilden we bereiken?
2. Het behoud van het hoge aandeel fietsverkeer in het totale verkeer 3. Het verhogen van de verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom 4. het verbeteren van de bereikbaarheid binnen Middelburg 5. Voldoende parkeergelegenheid voor bewoners en bezoekers
Maatschappelijk effect
met behoud van een hoog bezettingspercentage van
Het borgen en daar waar mogelijk verbeteren van de
de parkeerconcentraties
bereikbaarheid en toegankelijkheid van Middelburg voor alle
6. een autoluwe binnenstad
mensen. Inwoners en bezoekers van Middelburg moeten zich veilig
7. Een toegankelijke stad voor iedereen en wegenonderhoud
en vlot kunnen verplaatsen door en rond de stad. Zonder al te
Wat hebben we bereikt? Prestatie
Status
Het verduurzamen van mobiliteit Voor het stimuleren en faciliteren van elektrisch rijden worden laadpalen geplaatst
Gedeeltelijk volgens plan
Gezamenlijk met maatschappelijke partijen stellen we maatregelen voor die het fietsen stimuleren en/ of de verkeersveiligheid verhogen
Volgens plan
Het behouden van het hoge aandeel fietsverkeer in het totale verkeer Onderzoek optimaliseren Schroetracé
Niet volgens plan
Pilot Gravenstraat opheffen fietsverbod
Volgens plan
Onderzoek einde overlast van bezorgdiensten in de binnenstad
Niet volgens plan
Tellingen Kanaalkruisingen
Volgens plan
Opstellen nieuw fietsparkeerplan
Volgens plan
Het verhogen van de verkeersveiligheid binnen de bebouwde kom Continu werken aan verhoging van de verkeersveiligheid
Volgens Plan
Ontwikkelen en voorbereiden plannen ter verbetering van de verkeersveiligheid in het kader van het SPV (Strategisch Plan Verkeersveiligheid)
Volgens Plan
Het verbeteren van de bereikbaarheid binnen Middelburg Gebiedsontsluitingsvisie Veerse Meer zuid
Volgens plan
Voorbereiden en uitvoeren koppeling verkeersregelinstallaties aan een Netwerk Management Systeem
Volgens plan
Start onderzoek '30 km/u de norm binnen de bebouwde kom'
Niet volgens plan
30
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat hebben we bereikt?
Prestatie
Status
Voorbereiden en uitvoeren vervanging verkeersregelinstallatie Sandberglaan- Laan der Ver. Naties- Pres Rooseveltlaan door nieuw vri of rotonde
Gedeeltelijk volgens plan
Voorbereiden en uitvoeren vervanging verkeersregelinstallatie Stromenweg- Grevelingenstraat door vri of rotonde
Gedeeltelijk volgens plan
Realisatie bushalte Het Groene Woud
Volgens plan
Monitoren ontwikkeling verkeersintensiteiten
Volgens plan
Werken aan een nieuw mobilitietsnetwerk met grote- en kleine bussen, buurtbus, Flextaxi en deelmobiliteit Volgens plan Voldoende parkeergelegenheid voor bewoners en bezoekers Onderzoek naar parkeerdruk binnenstad
Volgens plan
Stimulering gebruik parkeergarages
Volgens plan
Onderzoek om deel binnenstad exclusief voor binnenstadbewoners te reserveren
Volgens plan
Een autoluwe binnenstad Onderzoek naar welke parkeermaatregelen bijdragen aan een autoluwere binnenstad en verruiming van de parkeermogelijkheden op maaiveld voor binnenstadbewoners
Volgens plan
Een toegankelijke stad voor iedereen We zetten in op het verbeteren van kleine direct overlastgevende situaties m.b.t. toegankelijkheid
Volgens plan
Omvangrijke situaties worden aangepakt bij planmatig onderhoud
Volgens plan
Doelstelling 1: Het verduurzamen van mobiliteit
Ieder jaar in dezelfde week en op dezelfde dag vindt een meting
Het grootste deel van de afgelegde reiskilometers gebeurt met de
plaats van het aantal fietspassages over de Kanaalkruisingen. In
auto. Daarom is hier de meeste winst te behalen door:
de onderstaande tabellen ziet u de aantallen die zijn gemeten op 20 juni 2023 en hoe deze aantallen zich verhouden ten
– Het voorkomen, verkorten of verminderen van autoverplaatsingen – Het veranderen van vervoerswijze: bij voorkeur te voet, per fiets en/of met het openbaar vervoer – Het verschonen van verplaatsingen: zorg dat verplaatsingen
opzichte van eerdere jaren. Op basis van deze gegevens is er geen duidelijke trend zichtbaar. De getallen schommelen door de jaren heen en de steekproef geeft enkel een indicatie dat er geen structurele daling of stijging in het aantal fietsers is. De hoogte van deze steekproef meting wordt mede bepaald door een aantal niet
met schone auto’s worden gemaak, bijvoorbeeld
te beïnvloeden omstandigheden, zoals de weersomstandigheden.
elektrische auto’s.
In verband met de coronacrisis zijn zowel in 2020 als 2021 geen verkeerstellingen van het (brom)fietsverkeer gehouden op
Onze mobiliteit verandert de komende jaren fors. De groei
de Kanaalkruisingen.
van elektrische auto's en laadinfrastructuur zet door. Het delen van bezit wordt vanzelfsprekender en alles staat met elkaar in verbinding. Doelstelling 2: Het behouden van het hoge aandeel fietsverkeer in het totale verkeer Middelburg heeft een bovengemiddeld hoog fietsgebruik. Het verloop van het aandeel fietsverkeer meten we aan de hand van de kanaalpassages (Stationsbrug en Schroebrug).
31
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat hebben we bereikt?
Tellingen 20 juni 2023 Tellingen 20 juni 2023 Locatie
07.00-19.00
24 uur(=12 uur+25%)
Totaal per 24 uur 2023
bromfiets
fiets
bromfiets
fiets
Bromfiets + fiets
Stationsbrug
312
5.277
390
6.597
6.987
Schroebrug
549
7.736
687
9.670
10.357
Totaal op de bruggen
861
13.013
1.077
16.267
17.344
Meetpunt
2022
2023
Verschil
Aantal (brom)fietsers op passeerpunten over het Kanaal per 24 uur: Stationsbrug
9.161
6.987
-2.147
Schroebrug
13.765
10.357
-3.408
Totaal
22.926
22.926
22.926
32
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat hebben we bereikt?
Doelstelling 3: Het verhogen van de verkeersveiligheid
is het aantal ongevallen per 100.000 inwoners uit: “Waar staat je
binnen de bebouwde kom, het verbeteren van de
gemeente”. De cijfers voor 2023 zijn nu nog niet bekend.
bereikbaarheid in Middelburg en een autoluwe binnenstad. Zie hieronder het verloop van de verkeersongevallen in Middelburg. De prestatie-indicator die hierbij gehanteerd wordt
33
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat hebben we bereikt?
In de volgende tabel staat de werkelijke registratie van verkeersongevallen en de ernst van het ongeval weergegeven Verkeersongevallen per 100.000 inwoners, Middelburg
in het beheersgebied van de gemeente Middelburg.
vergeleken met Nederland Bron: Waar staat je gemeente?
bereikbaarheid van belang dat het gebied voor voetgangers en We zien inderdaad een stijging in het aantal verkeersongevallen
fietsers goed bereikbaar blijft. Ook het openbaar vervoer speelt
in 2022 t.o.v. 2021. In 2020 en 2021 waren er veel
een belangrijke rol in de bereikbaarheid. In alle projecten nemen
coronamaatregelen waardoor er landelijk minder mobiliteit was.
we de bereikbaarheid mee in de breedste zin van het woord.
Daarom is het logisch dat we in deze jaren een lager aantal verkeersongevallen zien. In 2022 was er weer meer mobiliteit
Doelstelling 5: Voldoende parkeergelegenheid voor
en zien we een gelijkwaardig ongevallenbeeld met 2019.
bewoners en bezoekers
Landelijk heeft het SWOV (Stichting Wetenschappelijk Onderzoek
Coalitieakkoord 2022-2026
Verkeersveiligheid) onderzoek gedaan naar de landelijke stijging
In het coalitieakkoord zijn de volgende richtingen met betrekking
van het aantal verkeersongevallen. Het is niet met zekerheid
tot het parkeren in Middelburg opgenomen:
te zeggen wat de oorzaak is, wel is het duidelijk dat de
– Lagere tarieven in de parkeergarages dan op
coronamaatregelen hier een rol in spelen.
maaiveld (=straatparkeren); – Parkeerterreinen (=hubs) realiseren aan de randen van de stad
Conform het GVVP 2030 wordt ingezet op het verder optimaliseren van het bestaande verkeer- en vervoerssysteem op
voor het gemotoriseerd verkeer (gratis parkeren); – Door het beter benutten van de parkeerterreinen aan de
verkeersveiligheid, bereikbaarheid en leefbaarheid. Dit zijn veelal
randen van de stad en het hanteren van goede parkeertarieven
de wat kleinere projecten.
in de parkeergarages wordt er bijgedragen aan een autoluwe binnenstad;
Doelstelling 4: Het verbeteren van de bereikbaarheid binnen Middelburg
– Bij het parkeren op straat in de binnenstad wordt ‘voorrang’ gegeven aan inwoners.
Een bereikbare stad vraagt om een heldere wegencategorisering. De basis voor de wegencategorisering ligt in het GVVP 2023.
Onderzoek naar parkeerdruk binnenstad
Een heldere wegenstructuur die conform de richtlijnen is ingericht
Bewoners en bezoekers van de binnenstad maken gezamenlijk
zorgt voor een optimale bereikbaarheid. Via het Verkeersmodel
gebruik van het bestaande parkeerareaal in de binnenstad. Met
Walcheren toetsen we de intensiteiten ten opzichte van de
name vanuit de binnenstadbewoners komen er diverse signalen
capaciteit in het netwerk. Bereikbaarheid is niet alleen van belang
dat na de Coronajaren 2020 en 2021 een hoge parkeerdruk op
voor de automobilist maar ook zeker voor voetgangers en
maaiveld is ontstaan en geven aan in toenemende mate problemen
fietsers. Daarom ligt hier een belangrijk verband met autoluw.
te ervaren bij het vinden van een beschikbare parkeerplaats
Wanneer een gebied meer autoluw wordt gemaakt is het voor de
in de directe woonomgeving. De ondernemers in Middelburg,
34
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat hebben we ervoor gedaan?
vertegenwoordigd door de VOM en de horeca geven aan dat er
om te vormen naar gecombineerd groen- en waterbergings- c.q.
meer parkeerplaatsen aan de rand van de (binnen)stad aangelegd
infiltratieoppervlak. Daarnaast is bij elk project geïnventariseerd of
zouden moeten worden, om bezoekers op te kunnen vangen. In
bestaand bestratingsmateriaal kan worden hergebruikt (circulair).
2023 heeft de gemeente diverse parkeertellingen laten uitvoeren
Oud, versleten of kapot bestratingsmateriaal is vervangen door
op diverse dagen en tijden in de maanden augustus en oktober. In
duurzame materialen, bijvoorbeeld gebakken materialen.
2024 worden deze tellingen verder uitgewerkt. Doelstelling 6: Een autoluwe binnenstad
Wat hebben we ervoor gedaan?
Een autoluwe binnenstad is een binnenstad waarbij het niet-
Doelstelling 1: Het verduurzamen van mobiliteit
noodzakelijke autoverkeer zoveel als mogelijk wordt geweerd.
Bij mobiliteit geldt: eerst inzetten op energie besparen en
Een autoluwe binnenstad draagt bij aan een verhoging van de
dan hernieuwbare energie toepassen om de mobiliteit te
verkeersveiligheid, het streven naar een meer fietsvriendelijke
verduurzamen. Dit vertaalt zich in onderstaande ontwikkelingen:
stad en een verhoging van de leef- en beeldkwaliteit. Het
•
doorgaand verkeer (met herkomst en bestemming buiten de
digitalisering van allerlei (overheid) diensten en flexibel werken
binnenstad) wordt afgeleid naar het rondwegstelsel. Bezoekers
betekent dat de noodzaak om fysiek aan het verkeer deel te
de steeds verdergaande ontwikkeling via internet,
van de binnenstad worden – via het parkeerverwijssysteem –
nemen afneemt. Het voor een bepaald percentage van de totale
verwezen naar voorzieningen aan de rand van de binnenstad,
werktijd thuiswerken is gebruikelijk aan het worden.
zodat daarmee het zoekverkeer naar parkeerplaatsen verminderd.
•
de fiets staat in het gemeentelijk mobiliteitsbeleid
op nummer één. In een continu proces worden - gezamenlijk Maatregelen gericht op het faciliteren van parkeren, stimuleren
met maatschappelijke organisaties - maatregelen voorgesteld die
van fietsverkeer en openbaar vervoer, evenals de inrichting van
het fietsen stimulerend en/of de verkeersveiligheid verhogen.
de wegenstructuur in en rondom de stad dragen bij aan het
Afhankelijk van de beschikbare financiële middelen worden deze
bereiken van een meer autoluwe binnenstad. Op dit moment
op korte of langere termijn uitgevoerd.
onderzoekt de gemeente welke parkeermaatregelen bijdragen
•
aan een autoluwere binnenstad.
met enige regelmaat laadpalen geplaatst. In 2023 hebben we
Voor het stimuleren en faciliteren van e-auto’s worden
voor 3 nieuwe locaties een verkeersbesluit genomen. Hierbij zijn Doelstelling 7: Een toegankelijke stad voor iedereen
4 laadpalen geplaatst. Er is 1 aanvraag afgewezen (aanvrager
en wegenonderhoud
had eigen parkeer- en dus laadgelegenheid). Voor 17 bestaande
In 2023 heeft de raad de beleidskaders voor het beheer en
locaties is er een verkeersbesluit genomen om een tweede
onderhoud van de verhardingen opnieuw vastgesteld. Op basis
parkeervak aan te wijzen voor het opladen van elektrische auto’s,
van deze kaders wordt het jaarlijks onderhoudsplan voor de
waarvan er één naar aanleiding van een bezwaar is vervallen.
(weg-)verhardingen opgesteld.
Ter info: in 2023 zijn nog 16 aanvragen gedaan voor een laadpaal. Voor 15 daarvan is een verkeersbesluit genomen, maar
In 2023 is een deel van het beschikbare budget ingezet voor het
dit is in januari 2024 gepubliceerd. Eén aanvraag is afgewezen:
repareren van schades en onvolkomenheden. Een deel van het
vlakbij de aanvrager was al een laadpaal aanwezig die nog niet
budget is gebruikt voor integraal groot onderhoud om samen met
veel wordt gebruikt. Voorts zijn in de periode januari tot en met
andere beleidsvelden, als rioolonderhoud, klimaatmaatregelen te
december 2023 16 vergunningen verleend voor een verlengde
realiseren. En er is een deel van het budget gebruikt voor het
private aansluiting (=laadkabel afgedekt met een mat vanuit huis
maken van plannen/ontwerpen voor projecten die op langere
naar e-auto geparkeerd op de openbare weg). In 2022 was in
termijn gaan spelen. In ieder project zijn samen met bewoners/
Nederland bijna 31% van de nieuw verkochte auto’s elektrisch.
bedrijven, afhankelijk van de situatie en mogelijkheden, in meer
Dit is een stijging van bijna 7,5% ten opzichte van 2022. Een
of mindere mate, omvormings- en verbeteringsmaatregelen
groot deel daarvan laadt de auto op eigen (bedrijfs)terrein op.
gerealiseerd om de leefbaarheid af te stemmen op het huidig en
Dat betekent dat de gemeente daar verder geen bemoeienis
toekomstig gebruik. De maatregelen zijn er steeds op gericht om
mee heeft.
de hoeveelheid verharding daar waar mogelijk te verminderen, en
35
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat hebben we ervoor gedaan?
In 2023 is gewerkt aan de integrale laadvisie voor
Zusterplein. Mede met het oog op het verlichten van de fiets
Middelburg. Deze integrale laadvisie bepaalt de strategie om
parkeerdruk op Plein 1940 behoort een eventuele uitbreiding van
tijdig een toegankelijke betaalbare, betrouwbare en veilige
het fiets parkeren op het Zusterplein tot de mogelijkheden.
laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen te realiseren. Dit vind navolging van de Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL),
Pilot opheffen fietsverbod in de Gravenstraat
een bijlage van het Klimaatakkoord. Deze laadvisie richt zich
In de Gravenstraat (gedeelte tussen Zusterstraat en Markt) is in
op de volgende gebruikersgroepen: personenvervoer inclusief
november 2022 het fietsverbod opgeheven. Dit ter verbetering
toerisme/doelgroepenvervoer/taxi’s/lichte en zware logistieke
van de bereikbaarheid van de Markt en de aldaar aanwezige witte
voertuigen en vaartuigen. De laadvisie heeft inmiddels een eerste
fietsparkeervakken. Dit is in eerste instantie een pilot. De pilot
participatieronde doorlopen. Vanwege de vele ontwikkelingen
wordt ná een jaar geëvalueerd. Op basis van de resultaten bepalen
rondom laadinfrastructuur wordt er in 2024 nog een extra
we of deze maatregel definitief wordt. Officiële evaluatie vond
verdiepingsslag en participatieronde gemaakt voordat de laadvisie
nog niet plaats. Wel zien we dat de maatregel voorziet in een
gereed is voor vaststelling.
behoefte, helpt om de binnenstad meer autoluw te maken en niet leidt tot klachten.
Doelstelling 2: Het behoud van een hoog aandeel fietsverkeer in het totale verkeer
Doelstelling 3: Het verhogen van de verkeersveiligheid
“In ons mobiliteitsbeleid staat het langzaam verkeer (fiets en
binnen de bebouwde kom
voetganger) op nummer één.” De basis voor het integrale
Samen met de verkeerswerkgroepen, politie, fietsersbond en
fietsplan ligt in het GVVP 2030. Hiervoor wordt al jaren met
andere relevante partijen wordt continu gewerkt aan een
een integraal programma aan fietsgebruik stimulerende projecten
verhoging van de verkeersveiligheid en een verbetering van
gewerkt. Dit programma met projecten richt zich op verbetering
de bereikbaarheid.
van de omstandigheden (zoals veiligheid en doorstroming) van fietsers op enerzijds de fietsroutes in de binnenstad en anderzijds
In het nieuwe gemeentelijk verkeer- en vervoerplan is het
de fietsroutes vanuit de wijken naar het buitengebied. Voorts
accent in het mobiliteitsbeleid vooral komen te liggen op het
ligt er een opgave in het verbeteren van het fiets parkeren
verder optimaliseren van het bestaande wegennet op basis van
in de binnenstad. Vooral projecten/maatregelen gericht op het
de wegencategorisering.
verhogen van de verkeersveiligheid, optimaliseren en verbeteren van 30 km/u wegen etc. dragen bij aan het in stand houden van
De optimalisatie bestaat uit enerzijds het aanpakken van
het hoge aandeel fietsverkeer in het totale verkeer of zelfs verder
gesignaleerde verkeersproblemen, komend uit overleggen
verhogen hiervan. Dit is in feite een permanent lopende activiteit
met bijvoorbeeld de verkeerswerkgroepen, fietsersbond en
welke in samenspraak met de bewoners, verkeerswerkgroepen,
meldingen. Anderzijds gaat het om de meer vanuit beleid
fietsersbond, politie etc. wordt uitgevoerd.
gestuurde projecten (GVVP 2030). Hiervoor kan het zijn dat enkele jaren “gespaard“ moet worden om het specifieke project
De inzet van de fiets als alternatief voor de auto helpt om de
te kunnen uitvoeren. Vaak combineren we een aanpassing van
binnenstad autoluw te maken. Uitstekende parkeervoorzieningen
de weg met werkzaamheden aan riolering- en/of reconstructie.
zeker aan de rand van het winkelgebied en hoofdfietsroutes is
Denk hierbij bijvoorbeeld aan de herinrichting Koudekerkseweg en
een voorwaarde om de concurrentiepositie te vergroten. Hierbij
Klein Vlaanderen.
is een rol weggelegd onder andere voor de fietsenstalling op het
36
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat hebben we ervoor gedaan?
•
De verkeersregelinstallaties Seisplein en Seissingel
noord-Sandberglaan zijn in 2023 vervangen •
Onderzoek ‘30 km/uur de norm binnen de bebouwde
•
12 verkeersregelinstallaties op de Schroeweg-
Poelendaelesingel, het Seisplein en de Sandberglaan zijn in 2023 succesvol ontsloten op het Netwerk Management Systeem (NMS).
kom’ project is doorgeschoven. CROW richtlijnen voor inrichting
Dit systeem ontsluit de Middelburgse VRI’s op het beheerplatform
gebiedsontsluitingsweg (GOW) 30 zijn nog in ontwikkeling.
Mobimaestro voor storingsmeldingen en verkeerskundig beheer.
•
Voorbereiden vervangen VRI Sandberglaan-Laan
der Verenigde Naties-Pres Rooseveltlaan door nieuwe VRI of
Doelstelling 4: Het verbeteren van de bereikbaarheid
rotonde. Voorbereiding is tijdelijk gestopt en wordt opnieuw
binnen Middelburg
opgepakt zodra er meer duidelijkheid is over de invulling van
Monitoring ontwikkeling verkeersintensiteiten
de ontwikkellocatie Walcherseweg-Laan der Verenigde Naties-
De ontwikkeling van het (auto)verkeer wordt
Sandberglaan. Inmiddels is meer duidelijkheid over de omvang
gemonitord (verkeerstellingen) en vergeleken met de
van de kerk op de ontwikkellocatie de voorbereiding voor
verkeersmodelberekeningen van het in 2022 geactualiseerde
aanpassing van het kruispunt Pres. Rooseveltlaan-Sandberglaan-
en vastgestelde verkeersmodel. Resultaten daarvan laten zien
laan de Verenigd Naties wordt weer opgepakt. Voor de
dat er geen onvoorziene negatieve ontwikkelingen is op de
meerkosten van een rotonde ten opzichte van vervanging
aspecten bereikbaarheid en doorstroming. In het algemeen geldt
van de Verkeersregelinstallatie wordt een aanvraag voor de
dat door de N57 de autoverkeerintensiteiten op het Middelburgse
kadernota gedaan.
wegennet zijn afgenomen. Hierdoor is meer ruimte ontstaan voor
•
andere verkeerssoorten. Dit levert een positieve bijdrage aan de
Nut en noodzaakonderzoek VRI Stromenweg-
Grevelingenstraat i.c.m. alternatieve kruispuntoplossing (bijv.
verkeersveiligheid en fietsvriendelijkheid van Middelburg.
rotonde) Dit project is doorgeschoven naar 2024 in verband met onvoldoende personele capaciteit binnen het cluster verkeer
Verkeersmodel Walcheren geactualiseerd
•
In 2022 hebben we het Verkeersmodel Walcheren laten
Herinrichting van de Gebiedsontsluitingsweg (50 km/u) naar
Erftoegangsweg (30 km/u) Klein Vlaanderen is uitgevoerd.
actualiseren. Daarnaast hebben we in 2023 een variant met de zomerintensiteiten op het verkeersmodel laten maken. We
37
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat hebben we ervoor gedaan?
hebben dit samen met de gemeenten Vlissingen en Veere,
lager dan op het maaiveld. Voor de binnenstadbezoeker is het dus
Waterschap Scheldestromen en de Provincie Zeeland gedaan. De
financieel gunstiger om de auto in de parkeergarage te zetten dan
geactualiseerde modellen bieden een cijfermatige doorkijk naar
op een parkeervak op straat.
de te verwachten verkeersstromen in 2030 en 2040. Het helpt ons om beter inzicht te krijgen en te houden op hoe verkeersstromen
Handhaving maximale parkeerduur d.m.v. invoering
zich ontwikkelen bij bijvoorbeeld de aanleg van grootschalige
progressief tarief
recreatieve voorzieningen.
De Hoge Raad heeft besloten dat gemeenten geen naheffing kunnen opleggen aan parkeerders die de maximale parkeerduur
Openbaar vervoer
overschrijden, maar wel de parkeerbelasting hebben betaald.
Het openbaar vervoer vormt een belangrijke ader van het
Veel gemeenten hebben daarom deze beleidsregel laten varen.
vervoerssysteem in Middelburg. Het busvervoer is hier een
Voorheen hanteerden veel gemeenten een maximale parkeerduur
belangrijk onderdeel van. De Provincie Zeeland heeft in 2023
in specifieke zones om te voorkomen dat parkeerplaatsen te
een nieuwe busconcessie op de markt gebracht. Uiteindelijk
lang door dezelfde auto's werden bezet. De Hoge Raad heeft
zijn er geen inschrijvingen gekomen op deze concessie die per
geoordeeld dat het opleggen van een naheffing wanneer de
1 maart van kracht zou moeten worden. De provincie heeft daarom
parkeerbelasting is betaald, niet toegestaan is. Daarom zijn
besloten de concessie in een aangepaste vorm opnieuw op de
gemeenten nu op zoek naar andere methoden om de maximale
markt te brengen en daarmee de invoeringsdatum uit te stellen
parkeerduur te handhaven. Door met een progressief tarief
tot 1 januari 2027. Tot deze tijd wordt het huidige busnetwerk
te werken worden de bezoekers meer gestuurd om in de
onveranderd voortgezet.
parkeergarages of aan de randen van de binnenstad te parkeren.
Regionale Mobiliteitsstrategie (RMS)
In 2024 onderzoeken we of het invoeren van een progressief
De RMS is het plan om gemakkelijk, veilig en snel te reizen door
parkeertarief de meest effectieve methode is om de maximale
Zeeland. Het openbaar vervoer vormt een belangrijk bestandsdeel
parkeerduur te handhaven. Een progressief parkeertarief betekent
van de RMS. Hierbij wordt gewerkt naar de nieuwe busconcessie
dat de parkeerkosten toenemen naarmate men langer parkeert,
begin 2027. Belangrijke toevoeging aan het openbaar vervoer is
om automobilisten aan te moedigen hun parkeertijd te verkorten.
het zogenaamde flexnet. Er gaan flextaxi’s en kleine busjes rijden. Door dit te combineren met doelgroepenvervoer krijgen reizigers
Het toepassen van een progressief tarief vereenvoudigt ook
meer mogelijkheden om van A naar B te reizen. In een dorp of
de handhaving van parkeerregels aanzienlijk. Dit systeem
stad zijn er straks meer opstappunten voor vervoer te vinden.
vereist dat alle bestuurders hun voertuig registreren via een
Binnen de bebouwde kom is een opstappunt op maximaal 500
mobiele app of een automaat op straat. De handhaving
meter te vinden. Zo kan iedereen op een makkelijke manier bij
kan dan efficiënt plaatsvinden met behulp van bestaande
een opstapplaats of knooppunt voor openbaar vervoer komen.
middelen zoals handscanners of scanauto's. Deze aanpak
Er is in 2023 door alle partijen aan gewerkt om de verschillende
zorgt voor een efficiëntere handhaving en het verlicht de
voorzieningen en reismogelijkheden verder uit te werken naar
werklast van handhavingspersoneel, wat bijdraagt aan een meer
concrete plannen en spelregels.
gestroomlijnde en kosteneffectieve parkeerbeheerstrategie.
Doelstelling 5: Voldoende parkeergelegenheid voor
Een bijkomend voordeel is dat het mogelijk blijft om bezoekers aan
bewoners en bezoekers met behoud van een hoog
het centrumgebied tegen een gereduceerd tarief te verwelkomen,
bezettingspercentage van de parkeerconcentraties
terwijl tegelijkertijd het zoekverkeer van auto's verminderd wordt
Stimulering gebruik parkeergarages
en de handhaving van parkeerregels effectiever georganiseerd
In de parkeerbelastingverordening voor het jaar 2023 zijn
kan worden. Hierdoor wordt een evenwicht bereikt tussen
tarieven verwerkt die in het verlengde liggen van het gewenste
het stimuleren van kort parkeren en het tegemoetkomen
parkeerbeleid, namelijk het verhogen van de parkeertarieven
aan de behoeften van zowel lokale ondernemers, bewoners
op het maaiveld en het niet verhogen van de tarieven in de
als bezoekers.
parkeergarages. Hierdoor zijn de tarieven in de parkeergarages
38
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Effecten maatregelen financieel herstelplan
Doelstelling 6: Een autoluwe binnenstad
vragen we advies aan de Stichting Werkgroep Gehandicapten
Een autoluwe binnenstad is een binnenstad waarbij het niet-
Walcheren (SWGW).
noodzakelijke autoverkeer zoveel als mogelijk wordt geweerd. Een autoluwe binnenstad draagt bij aan een verhoging van de
Wegenonderhoud
verkeersveiligheid, het streven naar een meer fietsvriendelijke
In 2023 is het niet gelukt om al het geplande onderhoud te
stad en een verhoging van de leef- en beeldkwaliteit. Het
realiseren. Een deel van de projecten is door vertraging in de
doorgaand verkeer (met herkomst en bestemming buiten de
planvorming/voorbereiding door geschoven naar 2024 of latere
binnenstad) wordt afgeleid naar het rondwegstelsel. Bezoekers
jaren. Vanwege capaciteitsproblemen in de voorbereiding en
van de binnenstad worden – via het parkeerverwijssysteem –
uitvoering van projecten, zowel bij nutsbedrijven, leveranciers en
verwezen naar voorzieningen aan de rand van de binnenstad,
de eigen organisatie is de focus verdeeld in deels integrale en
zodat daarmee het zoekverkeer naar parkeerplaatsen verminderd.
toekomstgerichte planvoorbereiding. En deels op instandhouding van de kwaliteit van de verhardingen door kleinschalig onderhoud
Maatregelen gericht op het faciliteren van parkeren, stimuleren
op wijk niveau met name in Zuid.
van fietsverkeer en openbaar vervoer, evenals de inrichting van de wegenstructuur in en rondom de stad dragen bij aan het
Gerealiseerd zijn de volgende projecten: herinrichting Klein
bereiken van een meer autoluwe binnenstad. Op dit moment
Vlaanderen, Radenhove, Singelweg-Warande, Obrystraat. En
onderzoekt de gemeente welke parkeermaatregelen bijdragen
de geplande “lichtere” plaatselijke reparaties en schades aan
aan een autoluwere van de binnenstad.
fietspaden zijn gerealiseerd, waaronder Looijerssingel.
In de dialoogtafels in het kader van de omgevingswet veelvuldig de opmerking gemaakt om het aantal auto’s in de (binnen)stad op weg naar 2050 verder terug te dringen en eventueel hiervoor
Effecten maatregelen financieel herstelplan
in de plaats met deelauto’s of e-deelauto’s te gaan werken. Op
Voor de effecten in 2023 van de maatregelen uit het financieel
dit moment staan op enkele plaatsen in de stad deelauto’s en we
herstelplan verwijzen wij naar de paragraaf Bedrijfsvoering.
proberen dit aantal uit te breiden om dit middel een belangrijkere rol in het mobiliteitsnetwerk te geven. Op dit moment zijn er 9 deelauto’s in Middelburg. Doelstelling 7: Een toegankelijke stad voor iedereen en wegenonderhoud Toegankelijkheid Bij werkzaamheden aan verhardingen wordt afgewogen hoe de toegankelijkheid beter kan. Bij meer ingrijpende werkzaamheden
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren
,
2019
2020
2021
2022
2023
verkeersongevallen per 100.000 inwoners
Middelburg
2018 455
609
395
498,3
615,9
nnb
Nederland
748
780
596
654,4
693,8
nnb
39
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat heeft het gekost?
Wat heeft het gekost? Verkeer, vervoer en waterstaat
Begroting 2023
Begroting
Realisatie 2023
Verschil 2023
2023 na
(+ voordeel, -
wijziging
nadeel)
Lasten 2.01.0 Verkeer en vervoer
10.974
13.994
13.931
63
2.02.0 Parkeren
2.672
2.660
2.708
-48
604
298
344
-46
14.250
16.952
16.983
-31
-1.021
-1.208
-2.321
1.113
-5
-5
-11
6
2.04.0 Econ havens en waterwegen Totale Lasten Baten 2.01.0 Verkeer en vervoer 2.02.0 Parkeren 2.03.0 Recreatieve havens
-65
-65
-70
4
2.04.0 Econ havens en waterwegen
-119
-119
-135
17
Totale Baten
-1.210
-1.397
-2.537
1.140
Totaal Verkeer, vervoer en waterstaat
13.040
15.554
14.446
1.108
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel /
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
- nadeel)
afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000.
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen van € 50.000 of hoger Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
464
703
N
-60
162
N
2.01.0 verkeer en vervoer Reconstructies Als gevolg van het capaciteitsprobleem ligt de prioriteit bij werkzaamheden voor grondbedrijf en investeringsprojecten. Het invullen van vacatures is gezien de krappe arbeidsmarkt moeizaam. Daardoor loopt het wegenonderhoud vertraging op en wordt het budget gedeeltelijk uitgegeven. Naast het reguliere budget is er in 2023 ook subsidie ontvangen voor maatregelen op het gebied van klimaat. Daarnaast zijn de kosten voor achterstallig onderhoud ten laste van de voorziening geboekt. Het overschot wordt toegevoegd aan de reserve wegen. Straatwerk voor derden Er zijn meer kosten geweest voor het herstraten na het leggen van kabels en leidingen dan waar vooraf was verwacht. Voor het herstraten na het leggen van kabels en leidingen wordt een vergoeding in rekening gebracht. Er is een hogere opbrengst dan vooraf rekening mee was gehouden. Dit wordt verrekend met de reserve wegen. Openbare verlichting De kosten van energie zijn in 2023 gestegen als gevolg van nieuwe energiecontracten. De verdeling van de energiebudgetten in de begroting en de feitelijke toerekening van de werkelijke energielasten laat verschillen zien, het totale tekort op concernniveau is € 330.000,-.
40
-128
J
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Verkeer, vervoer en waterstaat / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
Buro Openbare Verlichting Zeeland
-222
222
N
Het Bureau Openbare Verlichting Zeeland is een samenwerkingsverband met meerdere partijen voor het beheer en onderhoud openbare verlichiting. Middelburg is hiervoor gastgemeente. In 2023 zijn er extra kosten geweest op het gebied van personeel ivm met ziekte en het implementeren van een nieuw softwarepakket. Uit de ontvangen vergoeding van de partijen kunnen de extra kosten worden betaald. Straatreiniging regulier
-68
N
114
N
56
N
Deze overschrijding heeft meerdere oorzaken. De kosten voor het opruimen van zwerfafval werden eerst vergoed door het zwerfafvalproject. Maar dit wordt gezien als regulier werk en moet van dit budget bekostigd worden. Het ledigen van de afvalbakken en machinaal vegen wordt extern uitbesteed, dit is duurder dan met eigen medewerkers. Er is te weinig personele capaciteit om dit zelf uit te voeren. Klimaatadapatie Zeeland Door vertraging in de uitvoering van het Europees project Klimaatadapatie Zeeland zijn er minder uitgaven geweest dan was gepland. Verkeersmaatregelen In 2023 is er niets aan belijning van de wegen gedaan. Dit had opnieuw aanbesteed moeten worden, maar is door capaciteitsproblemen niet gelukt.
Overig
-187
53
Totaal
-31
1.140
41
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Economie
Economie Inleiding Het programma economie heeft als doel de economische groei
het scheppen van een goed vestigingsklimaat voor bedrijven en instellingen en door het bieden van locaties waar bedrijven zich kunnen vestigen en ontwikkelen. Daarnaast heeft de gemeente een rol als het gaat om het vinden en behouden van een goede balans tussen leefbaarheid enerzijds en de gevolgen van het aantrekkende verblijfstoerisme in onze gemeente anderzijds.
te stimuleren. De gemeente heeft hierop vooral invloed door
Beleidskader
in overeenstemming met de aanwas van de beroepsbevolking en het bewerkstelligen van voldoende differentiatie in de werkgelegenheid.
Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's: – Omgevingsvisie Middelburg
Doelstellingen
– Actieplan Binnenstad Middelburg 2018
1. Voldoende ruimte voor bedrijvigheid.
Wat wilden we bereiken? Maatschappelijk effect Het behouden en waar mogelijk versterken van de economische positie van Middelburg en het behouden van de werkgelegenheid
42
2. De binnenstad handhaaft zich als regionaal en toeristisch koopcentrum. 3. In balans brengen van toerisme en leefbaarheid.
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Economie / Wat hebben we bereikt?
Wat hebben we bereikt? Prestatie vaststellen economisch profiel Middelburg
Niet volgens plan
uitvoeren toeristisch beleidsplan
Niet volgens plan
realisatie Smart Grid Arnestein
Volgens plan
Doelstelling 1: Voldoende ruimte voor bedrijvigheid
naar de toekomst van de Middelburgse bedrijventerreinen. Daarbij
De gemeente geeft alleen op Ramsburg en aan de Bachweg
spelen recente ontwikkelingen, zoals rondom de netcongestie op
nog kavels uit voor kantoren en maatschappelijke functies. De
het hoogspanningsnetwerk, ook een belangrijke rol.
resterende grond op bedrijventerrein Mortiere is gereserveerd voor bedrijfsverplaatsingen. Er is met de Walcherse gemeenten
Op Arnestein werd het Siloterrein grondig opgeknapt. Een deel van
en Provincie Zeeland afgesproken dat er een Ruimtelijk
de loodsen is verkocht aan lokale ondernemers die de loodsen
Economische Visie voor Walcheren wordt gemaakt. Een
zelf opknappen. Daarbij komt ca. 1 ha. bedrijfsgrond beschikbaar,
bedrijventerreinenprogramma is een afgeleide daarvan. Het
maar deze grond was tot een jaar geleden al in gebruik bij
college wil in 2024 met de gemeenteraad een discussie voeren
diverse bedrijven.
over het gewenste economische profiel van Midddelburg en over de vraag voor welke bedrijven we ruimte beschikbaar
Doelstelling 2: De binnenstad handhaaft zich als regionaal
willen maken.
en toeristisch koopcentrum Middelburg heeft in 2023 sterk geprofiteerd van toeristische
Met de uitspraak van de Raad van State over bestemmingsplan
koopkrachttoevloeiing. De leegstand in de binnenstad is laag. Dit
Trekdijk in april 2023 is voorlopig een einde gekomen aan
is deels te wijten aan herbestemming van winkel- en horecapanden
het proces voor een bedrijventerrein op deze locatie. De
en deels aan het feit dat meer panden in gebruik zijn genomen. Het
gemeenteraad start met een eigen raadsonderzoek naar het
leegstandpercentage is laag: 4,4% van het winkelvloeroppervlak
doorlopen proces. Het college heeft besloten om de resultaten van
stond in 2023 leeg. (Bron: Locatus Online)
dit onderzoek eerst af te wachten alvorens verder te gaan kijken Jaar
Totaal winkelvloeroppervlak
M2 leegstand
% leegstand
2023
69.959
3.076
4,4
2022
75.133
6.528
8,7
Doelstelling 3: Vergroten van het recreatief bezoek
aangeven steeds meer overlast te ervaren. De uitkomsten
aan Middelburg
van dit onderzoek zijn mede de basis geweest voor het
We zien al langere tijd een groei van toeristische
nieuwe concept beleidsplan toerisme en het invoeren van een
verblijfsaccommodaties, met name in de binnenstad. Deze
registratieplicht voor toeristische verhuur op grond van de
ontwikkeling biedt enerzijds kansen omdat Middelburg daarmee
nieuwe huisvestingsverordening
aantrekkelijk is voor bezoekers als eigen bestemming. Anderzijds blijkt uit het in 2023 uitgevoerde leefbaarheidsonderzoek door RIGO dat bewoners in enkele delen van de binnenstad
43
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Economie / Wat hebben we ervoor gedaan?
Doelstelling 4: Realisatie Smart Grid Arnestein
Doelstelling 3: Vergroten van het recreatief bezoek
Er is door HZ University of Applied Sciences en door Zebra
aan Middelburg
Advies een haalbaarheidsstudie uitgevoerd. De resulaten daarvan
Voor de ontwikkelingen rondom recreatie en toerisme wordt
worden in juni 2024 verwacht. Er zijn diverse bijeenkomsten
verder naar het programma sport, cultuur en recreatie verwezen.
met ondernemers over dit project geweest. Ongeveer 15
Doelstelling 4: Smart Grid Arnestein
bedrijven hebben belangstelling om deel te nemen. Onder
Er wordt een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. Er zijn
deze bedrijven bevinden zich grootste energieverbruikers van
ongeveer 15 bedrijven bij betrokken, waaronder de grootste
Arnestein. Daarnaast zijn er 2 transportbedrijven betrokken. Naast
energieverbruikers van Arnestein.
uitwisseling van elektriciteit, lijken er ook kansen voor benutting van restwarmte.
Wat hebben we ervoor gedaan?
Effecten maatregelen financieel herstelplan Voor de effecten in 2023 van de maatregelen uit het financieel herstelplan verwijzen wij naar de paragraaf Bedrijfsvoering.
Doelstelling 1: Voldoende ruimte voor bedrijvigheid Het Siloplein (terrein aan de Kleverskerkseweg) is opgeknapt en er zijn loodsen verkocht aan ondernemers met de verplichting om deze op te knappen. Doelstelling 2: De binnenstad handhaaft zich als regionaal en toeristisch koopcentrum De leegstand van winkels in de binnenstad is licht gedaald. Zeker in vergelijking met andere Zeeuwse gemeenten functioneert de binnenstad goed en er is weinig leegstand. (bron: Locatus)
Beleidsindicatoren Beleidsindicatoren
2019
2020
2021
2022
2023
Middelburg
50,6
50
50,4
50,8
nnb
Nederland
53,2
53,2
53,3
52,3
nnb
(aantal per 1.000 inwoners in de Middelburg
149,9
153,1
162,1
168,5
nnb
151,5
158,14
165,1
174,1
nnb
Functiemenging (%) Vestigingen (van bedrijven) leeftijd van 15 t/m 64 jaar)
Nederland
Wat heeft het gekost? Economie
Begroting
Begroting 2023
Realisatie
Verschil 2023
2023
na wijziging
2023
(+ voordeel, nadeel)
Lasten 3.01.0 Economische ontwikkeling
123
123
123
0
3.02.0 Fysieke bedrijfsinfrastruct
3.145
14.280
4.572
9.708
3.03.0 Bedrijvenloket en bedrijfsreg
186
188
190
-1
44
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Economie / Wat heeft het gekost?
Economie
Begroting
Begroting 2023
Realisatie
Verschil 2023
2023
na wijziging
2023
(+ voordeel, -
844
897
886
12
4.298
15.489
5.771
9.718
-3.127
-14.285
-5.288
-8.997
-73
-73
-64
-9
3.04.0 Economische promotie
-1.504
-1.886
-1.995
109
Totale Baten
-4.704
-16.244
-7.348
-8.896
-406
-754
-1.577
822
nadeel) 3.04.0 Economische promotie Totale Lasten Baten 3.02.0 Fysieke bedrijfsinfrastruct 3.03.0 Bedrijvenloket en bedrijfsreg
Totaal Economie
Toelichting op het financiële resultaat (+ voordeel /
toelichten. De post “overig” gaat telkens over één of meerdere
- nadeel)
afwijkingen die kleiner zijn dan € 50.000.
We verantwoorden onze financiële cijfers op hoofdlijnen. Dat betekent dat we alleen afwijkingen van € 50.000 of hoger Omschrijving (bedragen × € 1.000)
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
Structureel J/N
-758
480
N
3.02.0 Fysieke bedrijfsinfrastructuren Bedrijventerreinen Grondbedrijf exploitaties kennen een lange doorlooptijd. Bij de begroting wordt per afzondelijk project altijd voor het betreffende begrotingsjaar een inschatting gemaakt van de te verwachten kosten en baten voor dit specifieke begrotingsjaar. De afwijkingen worden hier dus veroorzaakt door vertraging dan wel versnelling in de fasering van de grondcomplexen. Per saldo zijn deze afwijkingen neutraal omdat deze wordt opgevangen door de mutaties van de boekwaarde van het grondbedrijf. De winstneming van de complexen wordt toegevoegd aan de reserve grondbedrijf. De lasten en baten met betrekking tot Bedrijventerreinen worden verantwoord bij het programma Economie, de lasten en baten met betrekking tot Wonen op het programma Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing. Er is subsidie ontvangen van het Rijk voor de bouw van flexwoningen bij de Stromenpoort.
1.874
In de raad van november is besloten om grond te verwerven ten behoeve van Waterpark Veerse Meer. Deze gronden worden meteen doorverkocht. De verwachting is dat dit in 2024 zal plaatsvinden In 2023 zijn er minder bouwkavels verkocht op Mortiere Bedrijven Zuid en Ensemble.
10.450
-10.450
N
-800
N
-50
N
70
N
Smart Grid Arnestein Het project Smart Grid loopt door in 2024, het budget wordt overgeheveld naar 2024. De subsidie wordt in 2024 afgewikkeld. 3.04.0 Economische promotie Woonforensenbelasting Deze belasting wordt opgelegd aan de forens die minstens 90 dagen in de woning verblijft. Als daarnaast de woning wordt verhuurd, dan wordt hiervoor ook forensenbelasting opgelegd. De voordelige afwijking wordt veroorzaakt door het aantal woningen dat wordt verhuurd is gestegen in 2023. Dit is vooraf moeilijk in te schatten.
45
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Economie / Wat heeft het gekost?
Omschrijving (bedragen × € 1.000) Overige
Totaal
46
Afwijking Lasten
Afwijking Baten
26
-20
9.718
-8.896
Structureel J/N
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Onderwijs
Onderwijs Inleiding
Een speerpunt is het bestrijden van schoolverzuim. Daartoe is onder andere een verzuimkaart ontwikkeld en hebben scholen een vaste RBL (Regionaal Bureau Leerlingzaken)-consulent. We zijn sinds 2022 aangesloten bij het jeugdeducatiefonds waarmee we kansengelijkheid voor kinderen in het primair
Goed onderwijs draagt bij aan participatie van jongeren in de
onderwijs bevorderen. De betrokkenheid van de gemeente bij
samenleving en zorgt ervoor dat jongeren kennis vergaren,
het onderwijs betreft zowel het basis- en voortgezet onderwijs als
weerbaar zijn en zelfstandig worden. Wij streven daarom naar
het middelbaar, hoger en universitair onderwijs.
een gevarieerd aanbod van onderwijs op verschillende niveaus.
Beleidskader Vastgestelde gemeentelijke beleidsnota's: – Strategisch Huisvestingsplan 2020-2039
– Kwaliteitsatlas Middelburg 2030 – Groen Beleidsplan 2016-2026
Wat wilden we bereiken?
– Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026
Maatschappelijk effect
– Beleidsnotitie Nationaal programma onderwijs
Kinderen en jongeren groeien op tot meedenkende en
gemeente Middelburg
meehelpende burgers en zijn voorbereid op deelname in een
47
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Onderwijs / Wat hebben we bereikt?
maatschappij waar een steeds groter beroep wordt gedaan op
Doelstelling 3: Het bevorderen van de kansengelijkheid
ieders zelfredzaamheid en de eigen verantwoordelijkheid.
voor jeugd Door een samenwerking met het Jeugdeducatiefonds draagt
Doelstellingen
de gemeente Middelburg bij aan de ontwikkelingskansen van
1. Kinderen starten zonder achterstanden op de basisschool,
kinderen die in relatieve armoede opgroeien op vijf scholen.
door alle peuters voorschoolse educatie aan te bieden.
Voorbeelden van bestedingen van dit fonds in 2023 waren
2. Alle kinderen van 2 tot en met 12 jaar krijgen gelijke ontwikkelkansen
bijdrage voor schoolkamp en activiteiten die niet alle ouders kunnen betalen, educatieve excursie en ondersteunend materiaal
3. Het bevorderen van de kansengelijkheid voor jeugd
(zoals koptelefoons).
4. Vroeg signaleren van problemen bij kinderen en jeugd
Er is een concept opgesteld voor een Lokale Educatie Agenda,
5. Versterken ondersteuningsstructuren in het onderwijs
een van de doelen hierin is samenwerken voor kansengelijkheid.
6. Het terugdringen van het schoolverzuim en begeleiding bij leeren kwalificatie plichtige leerlingen 7. Het laten dalen van het aantal 18 tot 23-jarigen zonder startkwalificatie 8. Het bevorderen van gedrag over duurzaamheid bij kinderen (en tevens hun ouders) zowel op jonge leeftijd als wanneer ze zelf
Doelstelling 4: Vroeg signaleren van problemen bij kinderen en jeugd Door middel van het aanbieden van voorschoolse indicatie en de gemengde groepen met de reguliere peuteropvang, is er specialisme beschikbaar voor het jonge kind.
volwassen zijn 9. Voldoen aan de zorgplicht voor onderwijshuisvesting t.b.v. primair- en voortgezet (speciaal) onderwijs
De inzet van de intermediairs op scholen heeft geleid tot kortere lijnen en snellere afstemming met het onderwijs.
10.Faciliteren vestiging en financiering uitbreiding hoger- en academisch onderwijs
Doelstelling 5: Versterken ondersteuningsstructuren in het onderwijs
Wat hebben we bereikt?
In 2023 zijn de ondersteuningsstructuren in het onderwijs
Doelstelling 1: Kinderen starten zonder achterstanden op
scholen, schoolmaatschappelijk werk, preventieve inzet op GGZ,
de basisschool, door alle peuters voorschoolse educatie
verslavingsproblematiek, crimineel gedrag (groeps- en individueel
aan te bieden
gericht). De intensivering maakt dat er meer aanwezigheid is op
Het aanbod van voorschoolse educatie is voldoende dekkend.
de scholen, waardoor meer jeugd bereikt wordt. Ook kan er beter
De VVE monitor (software waarmee kinderen met een indicatie
aangesloten worden bij wat de scholen signaleren, doordat er
gekoppeld wordt aan de kinderopvang met voorschoolse
meer beschikbaarheid is van groepstrainingen en -interventies.
educatie) biedt nog niet de inzichten die beoogd worden,
Daarnaast is de samenwerking versterkt tussen de organisaties
hiermee is het nog niet helemaal duidelijk welke kinderen niet
die dit bieden, de scholen en de gemeentelijke toegang.
versterkt door intensivering van het jongerenwerk op de
worden bereikt. Doelstelling 6: Het terugdringen van het schoolverzuim en Doelstelling 2: Alle kinderen van 2 tot en met 12 jaar
begeleiding bij leer- en kwalificatie plichtige leerlingen
krijgen gelijke ontwikkelkansen
In het schooljaar 2022-2023 heeft het RBL in totaal voor
Op basis van het nieuwe onderwijsachterstandenbeleid hebben
Walcheren 1367 verzuimmeldingen behandeld. Het aantal
de locaties, vooral met de grootste achterstanden, mooie nieuwe
vroegtijdige schoolverlaters binnen genoemd schooljaar is nog
plannen gemaakt om gelijke ontwikkelkansen de stimuleren door
niet bekend. Een en ander heeft te maken met de invoering
het aanpakken van onderwijsachterstanden. Deze plannen zijn
van de nieuwe wet “van school naar werk” waarbinnen het
voor 4 schooljaren en waren het resultaat van de positieve ervaring
Doorstroompunt de jongeren tot 27 jaar moet gaan monitoren.
van de beleidsperiode ervoor, waarin mooie resultaten bereikt zijn
Er moet weer een nieuwe tranche opgesteld worden waarbij de
voor de doelgroeppeuters, -kleuters en -kinderen.
nieuwe wet en het verhogen van de leeftijd in wordt meegenomen m.b.t. het voorkomen van het vroegtijdig schoolverlaten. Het ligt
48
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Onderwijs / Wat hebben we ervoor gedaan?
in de plannen dat in augustus 2025 de nieuwe wet, en de nieuwe tranche, ingevoerd zijn.
Wat hebben we ervoor gedaan? Doelstelling 1: Kinderen starten zonder achterstanden op
Doelstelling 7: Het laten dalen van het aantal 18 tot 23-
de basisschool, door alle peuters voorschoolse educatie
jarigen zonder startkwalificatie
aan te bieden
Het percentage schoolverlaten in de gemeente Middelburg voor
Er zijn genoeg plekken op de verschillende kinderopvangocaties
het schooljaar 2022-2023 is nog niet bekend (reden zie bij
in Middelburg voor alle peuters met een indicatie voor
doelstelling 6).
voorschoolse educatie.
Doelstelling 8: Het bevorderen van gedrag over
Er zijn gesprekken met de partners (kinderopvang, GGD en
duurzaamheid bij kinderen (en tevens hun ouders) zowel op
software leverancier) om in 2024 door middel van de VVE monitor
jonge leeftijd als wanneer ze zelf volwassen zijn.
goed in beeld te krijgen welke peuters er geen gebruik maken van
Spelenderwijs kennismaken met natuur, planten, dieren, milieu en
het aanbod.
ons ecosysteem, duurzaamheid, energie en de voedselindustrie. Er zijn genoeg mogelijkheden om natuuronderwijs een plek te
Doelstelling 2: Alle kinderen van 2 tot en met 12 jaar
geven in het schoolprogramma. In 2021 hebben de Walcherse
krijgen gelijke ontwikkelkansen
gemeenten besloten om Milieueducatie voor de komende periode
In 2023 is het nieuw onderwijsachterstandenbeleid vastgesteld.
(vier jaar) weer onder te brengen bij Terra Maris. Er is een verband
Dit is als gemeente gezamenlijk met de schoolbesturen en
tussen gerichte educatie op school en kennis, houding en gedrag
kinderopvang tot stand gekomen. De plannen die op basis
op latere leeftijd.
van dit beleid ingediend zijn voor schooljaren 2023/2024 en verder, zijn per locatie een gezamenlijk product van zowel
Doelstelling 9: Voldoen aan de zorgplicht voor
de kinderopvang als de school. Voorbeelden van de inzet
onderwijshuisvesting t.b.v. primair- en voortgezet
die gedaan wordt door de scholen en kinderopvang zijn: de
(speciaal) onderwijs
zomerschool, verhogen van ouderbetrokkenheid, taalgroepen,
Het schoolgebouw van de Regenboogschool is in gebruik
tutorgroepen, een gesubsidieerd voorschools peuteraanbod en de
genomen. De overleggen met de schoolbestuurders voor een
Voorleesexpress (vanuit de ZB),
nieuw schoolgebouw t.b.v. Kindcentrum de Aventurijn, CSW v.d. Perre zijn doorgeschoven naar 2024 om het project Dauwendaele
Doelstelling 3: Het bevorden van de kansengelijkheid
alle aandacht te kunnen geven. De gesprekken voor een brede
voor jeugd
school Dauwendaele t.b.v. Element en Wilgenhof zijn opgestart.
In 2023 is de gemeente Middelburg een meerjaren samenwerking met het jeugdeducatiefonds aangegaan.
Doelstelling 10: Faciliteren vestiging en financiering
In gezamenlijkheid met de schoolbesturen PO en V(S)O,
uitbreiding hoger- en academisch onderwijs
kinderopvang en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs
In 2023 heeft de gemeente Scalda, HZ en de UCR weer
is gekomen tot een concept Lokale Educatieve Agenda,
gefaciliteerd, onder meer op het gebied van studentenhuisvesting.
waarin de betrokkenen zich inzetten om samen te werken
Samen met deze onderwijsinstellingen is bij de Provincie
voor kansengelijkheid.
Zeeland aandacht gevraagd voor het behoud c.q. De verbetering van de bereikbaarheid van de onderwijslocaties met het
Doelstelling 4: Vroeg signaleren van problemen bij
openbaar vervoer.
kinderen en jeugd In heel 2023 is vanuit TIM de inzet geweest van 2 intermediairs die aansluiten bij de scholen en meedenken met de vraagstukken.
49
Concept Jaarstukken 2023 / Programma's / Onderwijs / Effecten maatregelen financieel herstelplan
Doelstelling 5: Versterken ondersteuningsstructuren in
hebben. En werd op een laagdrempelige manier geleerd wat je zelf
het onderwijs
kan doen voor de natuur en het klimaat.
Op basis van de beleidsnotitie en subsidieregeling NPO zijn er in 2023 subsidies verstrekt aan 6 organisaties die de activiteiten
De wethouders hebben voorgelezen, quizzen gedaan in het kader
hebben uitgevoerd.
van de Warme Truiendag en de Dag van de Duurzaamheid.
De inzet van de intermediairs vanuit TIM draagt sterk bij aan de afstemming met deze organisatie en met het onderwijs.
De Regenboogschool heeft de educatieve vaartocht op de MS Onrust meegedaan.
Doelstelling 6: Terugdringen schoolverzuim en begeleiding bij leer- en kwalificatie plichtige leerlingen
Doelstelling 9: Onderwijshuisvesting
De pilot, met betrekking tot het beter in beeld krijgen van de
Het gebouw aan de Generaal Hakewill Smithlaan 3 voor de
thuiszitters, is verlengd. Het doel is om ervoor te zorgen dat de
Regenboogschool is in gebruik genomen.
periode van thuiszitten zo kort mogelijk wordt. Project Dauwendaele (brede scholen complex) is opgestart. Doelstelling 7: Het laten dalen van het aantal 18 tot 23jarigen zonder startkwalificatie
De voorbereidingen voor de uitbreiding van de Aventurijn en
De nieuwe Vroegtijdige school verlaten (VSV) tranche 2021-2024
vervanging van het oude bouwdeel 1962 van locatie CSW van de
is verlengd tot augustus 2025 als gevolg de invoering van
Perre zijn doorgeschoven naar 2024.
de nieuwe wet “van school naar werk”. In deze wet wordt opgenomen dat de aansluiting met de arbeidsmarkt moet worden
Doelstelling 10: Faciliteren vestiging en financiering
gerealiseerd en dat de begeleiding van de jongeren van het
uitbreiding hoger- en academisch onderwijs
Doorstroompunt opgetrokken wordt naar 27 jaar. Deze wet
Met Scalda, HZ en UCR is periodiek overleg gevoerd over de
moet worden geïntegreerd in de nieuwe plannen (tranche) die
ontwikkelingen binnen en buiten deze onderwijsorganisaties. Zo
voor augustus 2025 moeten zijn worden ingeleverd bij het
is evenals in 2022 aandacht gegeven aan de kansen voor
Ministerie. Door deze nieuwe wetgeving en invoering van de
de versterking van het Béta onderwijs met het Delta Climate
nieuwe tranche zijn er nog geen aantallen nieuwe vroegtijdige
Center en het Joint Research Center. Ook bedreigingen voor het
schoolverlaters bekend.
voortbestaan van het middelbaar en hoger onderwijs, zoals de
Doelstelling 8: Het bevorderen van gedrag over
studenten door maatregelen vanuit de rijksoverheid hebben
duurzaamheid bij kinderen (en tevens hun ouders) zowel op
volop de aandacht evenals een mogelijk achteruitgang in de
jonge leeftijd als wanneer ze zelf volwassen zijn
bereikbaarheid van de opleidingen met het openbaar vervoer
mogelijkheid van een beperking c.q. verdwijnen van internationale
In 2023 was het bezoek van het aantal leerlingen voor een Natuur-
door nieuwe concessies voor busvervoer in de Provincie Zeeland.
en Milieueducatie (NME) activiteit als van voor corona (49% meer
In 2023 is specifiek aandacht gegeven aan de gewenste
leskisten uitgeleend en 37% meer leerlingen hebben Terra Maris
uitbreiding van het aantal studentenwoningen. In het programma
bezocht voor een NME-activiteit).
Volskhuisvesting (doelstelling 7) wordt hier nader op ingegaan.
10 schoolklassen (van de in totaal 14) in Middelburg deden mee aan ‘Experiment Energie!’, een LAB-les over klimaat adaptatie en energietransitie. In deze, grotendeels van gerecyclede spullen