23-053 Bijlage 4. Ingekomen stukken AB

- Moties en amendementen worden behandeld bij het betreffende agendapunt of de rondvraag.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

vng.nl

Agenda en stukken ALV Agenda ALV De ALV start om 11.30 uur met de volgende agenda. In de bijlage ontvangt u per agendapunt een korte toelichting.

1. 2. 3. 4. 5.

Opening Benoeming van de notulencommissie ALV 14 juni 2023 Vaststelling notulen Najaars ALV 2 december 2022 Mededelingen Jaarverslag 2022, inclusief Financieel Jaarverslag en verantwoording over het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU)

6. Voorstellen inzet en financiën VNG 2024 a. Contributievoorstel VNG b. Kadernota 2024 met ambities voor beleidsinzet en inzet op gebied GGU c. De totale GGU-begroting 2024 en financiële bijdrage Fonds GGU (inclusief 5 proposities) 7. Stand van zaken actuele trajecten a. Meerjarig financieel perspectief financiën gemeenten b. Principeakkoord Hervormingsagenda Jeugd c. Verhoogde rijksdoelstelling voor CO2-reductie d. Asielzaken 8. Verantwoording uitvoering moties 9. Invulling vacatures in VNG-bestuur en -commissies 10. Verenigingsstrategie 2030 11. Rondvraag/WVTTK 12. Sluiting en aankondiging locatie VNG Congres 2024

Tijdpad voorbereiding ALV 14 juni 2023 Het tijdpad richting de ALV van 14 juni ziet er als volgt uit: - 17 mei (woensdag): Verzending ALV-voorstellen aan de leden -

1 juni (donderdag): Deadline indiening amendementen (statutaire termijn) en moties (dringend verzoek van VNG-bestuur aan de leden)

-

2 juni (vrijdag): VNG-bestuur stelt preadviezen vast over moties en amendementen Zo spoedig mogelijk: Toezending moties, amendementen en preadviezen aan de leden

-

14 juni (woensdag): ALV

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/5

Besluitvormingsprocedure Indienen amendementen en moties Aanbevelingen werkgroep ‘Anders communiceren over moties’ In de ledenbrief van 26 april 2023 ‘Voorbereiding ALV 14 juni 2023 en VNG Verenigingsstrategie 2030’ hebben wij u eerder uw aandacht gevraagd voor de aanbevelingen van de werkgroep ‘Anders communiceren over moties’. Aanleiding hiervoor was het complexe en omvangrijke bouwwerk van circa 50 aangenomen en aangehouden moties dat in de periode tot juni 2022 was ontstaan. De belangrijkste aanbevelingen van de werkgroep zijn door het VNG-bestuur overgenomen en worden in de bijlage nader toegelicht. Kort samengevat waren de aanbevelingen: - Beperk aan de voorkant het aantal moties door gemeenten op te roepen zich te beperken tot moties die toegevoegde waarde hebben (zie bijlage voor toelichting). - Bied gemeenten de mogelijkheid om, naast de indiening van een motie, ook een onderwerp voor te leggen aan de verantwoordelijke VNG-commissie en/of het bestuur. - Laat na de deadline voor aanlevering moties alleen nog moties toe die een actueel onderwerp betreffen waarop gemeenten redelijkerwijs niet eerder een motie hebben kunnen indienen.

- Maak voortaan onderscheid tussen moties die direct kunnen worden uitgevoerd, moties waarover in de eerstvolgende ALV nader verantwoording wordt afgelegd en moties die langer worden aangehouden vanwege de inhoud of vanuit politiek-strategische overwegingen. - Informeer de gemeenten via een vaste pagina op de VNG-website over de status van moties en de uitvoering ervan. - Werk aan een ‘cultuurverandering’ bij bestuur, commissies, provinciale afdelingen, netwerken en gemeenten om te komen tot meer toegevoegde waarde van het instrument van de motie. Voor de goede orde: hiermee willen wij niets afdoen aan het recht van gemeenten om moties in te dienen. Uiteindelijk is het aan gemeenten zelf om een motie in te dienen in de vorm en op het moment waarop zij dat willen. Alleen de mogelijkheid voor het indienen van moties na de gestelde deadline wordt met deze voorstellen ingeperkt. Wij vragen gemeenten, provinciale afdelingen en netwerken om hun medewerking door hun achterbannen hierin mee te nemen en er gezamenlijk voor te zorgen dat wij met de nieuwe werkwijze tijdens de ALV het gesprek kunnen voeren over wat voor gemeenten van belang is. Procedure indienen moties en amendementen Statutair is het mogelijk amendementen in te dienen op aanhangige voorstellen. Amendementen kunnen tot uiterlijk negen werkdagen voorafgaand aan de ALV worden ingediend.

Dat betekent dat amendementen uiterlijk donderdag 1 juni a.s. bij het VNG-bureau moeten zijn ingediend. Vervolgens zullen wij de leden op de hoogte stellen van de ingediende amendementen en de preadviezen van het bestuur daarbij, zodat zij op basis daarvan de standpuntbepaling binnen de gemeente kunnen voorbereiden.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/5

Wij vragen u ook om moties uiterlijk donderdag 1 juni a.s. in te dienen. Dat stelt het bestuur in staat om de leden tijdig te informeren over de motie en het preadvies van het bestuur daarop. Op basis daarvan kunnen de leden de standpuntbepaling binnen de gemeente voorbereiden. Definitief ingediende moties worden gepubliceerd op de ALV-pagina op de VNG-site, voor zover beschikbaar met het preadvies van het bestuur. Voor moties geldt geen formele statutaire uiterlijke termijn voor indiening. Indienen amendementen en moties - Amendementen en moties kunt u indienen via e-mail: motiealv@vng.nl - Informatie over de procedure rond indiening en ondertekening vindt u hier. - Moties en amendementen worden behandeld bij het betreffende agendapunt of de rondvraag.

Stemprocedure en mogelijkheid tot inspreken Stemprocedure In deze fysieke ALV is sprake van een gewogen stemming, waarbij een vooraf aangewezen vertegenwoordiger van de gemeente de stemmen uitbrengt. Zoals gebruikelijk bij fysieke ledenvergaderingen kunnen alleen in de zaal aanwezige vertegenwoordigers van de gemeenten aan de stemmingen deelnemen. De procedure voor aanwijzing van de stemgerechtigde vertegenwoordiger van de gemeente en het deelnemen aan de stemmingen ziet er als volgt uit: • Per gemeente is er één vertegenwoordiger die is gemachtigd om de stemmen van de gemeente uit te brengen. • Alle gemeentesecretarissen ontvangen in de week van 22 mei a.s. per e-mail een stemkaart met barcode voor de vertegenwoordiger van de gemeente. De gemeente kan worden vertegenwoordigd door een burgemeester, wethouder, secretaris, griffier of raadslid. Het is aan de gemeente zelf om een vertegenwoordiger aan te wijzen. • De vertegenwoordiger van de gemeente moet zich bij binnenkomst van de locatie Martiniplaza in Groningen aanmelden en registreren bij de stembalie met de geprinte of digitale stemkaart met barcode. Daarna ontvangt de vertegenwoordiger een persoonlijke stempas (met het aantal stemmen van de betreffende gemeente). Hiermee kan de vertegenwoordiger aan de stemmingen deelnemen.

In artikel 11 van de Statuten van de VNG worden regels gesteld voor het uitbrengen van de stemmen door een lid van de vereniging en voor het aantal stemmen dat door een lid van de vereniging kan worden uitgebracht. De volledige tekst luidt als volgt: Artikel 11 - Stemmingen algemene vergadering 1. Het lid dat aan de stemming in de algemene vergadering wenst deel te nemen, wijst daartoe een vertegenwoordiger aan. Alleen een lid van het college van burgemeester en wethouders, een lid van de raad, de secretaris of de griffier van de eigen gemeente kan als vertegenwoordiger worden aangewezen. 2. De aangewezen vertegenwoordiger legt bij aanvang van de algemene vergadering een door of namens het bestuur te bepalen schriftelijke of elektronische verklaring over waaruit zijn volmacht blijkt.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

4/5

3. Een lid heeft één stem voor elke veelvoud van één duizend (1.000) inwoners, met een minimum van één stem en een maximum van vijfenzeventig (75) stemmen. 4. Maatstaf voor het aantal stemmen van een lid is het aantal inwoners volgens de door het Centraal Bureau voor de Statistiek openbaar gemaakte bevolkingscijfers per 1 januari. 5. Bij stemmingen over zaken wordt het stemgedrag per lid openbaar gemaakt. Een voorstel is aangenomen als meer dan de helft van het aantal uitgebrachte stemmen het voorstel steunt, tenzij statutair een andere meerderheid is voorgeschreven. Inspreken in de ALV Alleen fysiek aanwezige deelnemers kunnen tijdens de ALV het woord voeren. Indien u het voornemen hebt om het woord te voeren, stellen wij het op prijs als u zich vooraf bij het VNGbureau aanmeldt en aangeeft wat de strekking van uw betoog is. Dat stelt ons in de gelegenheid om een antwoord van het bestuur voor te bereiden. U kunt zich aanmelden via e-mail: motiealv@vng.nl. Tijdens de ALV krijgt u dan het woord bij het betreffende agendapunt. Vanzelfsprekend kunt u ook altijd spontaan het woord vragen tijdens de ALV. De vergadering wordt live gestreamd zodat iedereen die niet fysiek bij de ALV aanwezig kan zijn de vergadering toch kan volgen via www.VNG.nl/ALV. Hiervoor is geen toegangscode nodig. Ik kijk er naar uit om u te ontmoeten op het VNG Congres.

Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

mr. J.H.C. van Zanen Voorzitter

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

5/5

Annotatie van de ALV van de VNG van 14 juni 2023

Agenda Onderwerp 1. Opening 2. Benoeming van de notulencommissie ALV 14 juni 2022 3. Vaststelling notulen ALV 2 december 2023 4. Mededelingen 5. Jaarverslag 2022, inclusief financieel jaarverslag en verantwoording over het Fonds Gezamenlijk Gemeentelijke Uitvoering (GGU) 6. Voorstellen inzet en financiën VNG 2024: a. Contributie voorstel VNG b. Kadernota 2024 met ambities voor beleidsinzet en inzet op gebied GGU. c. De totale GGU begroting 2024 en financiële bijdrage Fonds GGU (inclusief 5 proposities) 7. Stand van zaken actuele trajecten a. Meerjarig financieel perspectief financiën gemeenten b. Principe akkoord Hervormingsagenda Jeugd c. Verhoogde rijksdoelstelling voor CO2 reductie d. Asielzaken (eventuele andere actuele inhoudelijke onderwerpen)

Advies --Akkoord. -Akkoord, verbetering in vergelijking met voorgaande jaren.

a. Geen opmerkingen. b. Geen opmerkingen. c. Geen opmerkingen.

a. Advies: instemmen met de resolutie “Naar een rechtvaardig, duurzaam en solide meerjarig financieel perspectief” en afzien van de moties. b. Instemmen met dit agendapunt en met de preadviezen van de VNG ten aanzien van de ingediende moties. c. Akkoord. d. Advies: instemmen met de resolutie “Asiel en opvang” en afzien van de motie. Hoewel de resolutie minder sterk en vergaand is dan de motie is het voorstel hierin mee te gaan. Weer een brief sturen zal weinig toevoegen. Margo Mulder (burgemeester Goes) zit in de Tijdelijke Commissie Asiel en Migratie. Daarmee is er vanuit Zeeland – gevoed door OZO en PRT rechtstreekse input en invloed op de betrokken landelijke bestuurstafels.

8.

Verantwoording uitvoering moties

9.

Invulling vacatures in VNG-bestuur en – commissies

10.

Verenigingsstrategie 2030

11. 12.

Rondvraag/wvttk Sluiting en aankondiging locatie VNG congres 2024

Advies: instemmen met de preadviezen van de VNG ten aanzien van de ingediende moties. NB: Moties Súdwest Frylân en Losser is het advies (ambtelijk) vanuit de Arbeidsmarktregio deze moties niet te steunen, immers daarmee kun je het lopende proces ongewild frustreren. Tijdens het themaoverleg Arbeidsmarktparticipatie (6 juni) bleek dat hierover de meningen uiteen liepen en dat hierover dus geen Zeeuwsbreed standpunt is. Dit agendapunt is ook aan de orde gekomen tijdens de AB-vergadering van de VZG van 24 mei. Burgemeester Mark Boumans van gemeente Doetinchem heeft zich met steun van de K80, M50 en P10 kandidaat gesteld voor het vicevoorzitterschap van de VNG. Dit vooral om namens de wat kleinere (vaak de niet-Randstedelijke gemeenten) een signaal af te geven dat het niet vanzelfsprekend is dat altijd de grote gemeenten (G4/40) de bal toegespeeld krijgen en dat bestuurders uit deze gemeenten ook kwaliteiten hebben voor dergelijke functies. Een groot aantal Zeeuwse gemeenten steunt hem hierin. Uiteraard is het de keus aan elk college wat ze hiermee doen. Advies: Instemmen met de verenigingsstrategie 2030 en ook met het preadvies ten aanzien van de motie De Bilt e.a. “Van onderop naar de top”. Via het maandelijks overleg tussen de voorzitter van de VZG, Marga Vermue en de directeur VNG, Leonard Geluk benadrukken dat de VZG in de uitvoering een nadrukkelijke rol wil spelen.

Verder is afgesproken om de verenigingsstrategie 2030 te agenderen tijdens een eerstvolgend Zeeuws strategenoverleg, ook in relatie tot het rapport ‘Elke regio telt’. Vanuit Zeeland moeten we een tactiek bedenken om in de uitvoering van de verenigingsstrategie belangrijke punten voor Zeeland geborgd te krijgen. ---

Aan de leden

Datum

6 juni 2023 Ons kenmerk

U202300414 Lbr. 23/024 Telefoon

070-3738393

Onderwerp

Tweede nazending ALV 14 juni 2023

Geachte leden van college en gemeenteraad, In deze tweede nazending ontvangt u een nieuwe versie van de resolutie “Naar een rechtvaardig, duurzaam en solide meerjarig financieel perspectief” van het bestuur en een aantal moties en preadviezen bij de volgende agendapunten: - Agendapunt 7a. Meerjarig financieel perspectief gemeenten - Agendapunt 8: Verantwoording bestuur over uitvoering moties. Hierna geven wij per agendapunt een korte toelichting. De volledige vergaderset, inclusief beide nazendingen, vindt u op https://vng.nl/artikelen/agendaen-stukken-alv-14-juni-2023 Agendapunt 7a. Meerjarig financieel perspectief gemeenten Bij dit agendapunt ontvangt u: - De nieuwe versie van de resolutie “Naar een rechtvaardig, duurzaam en solide meerjarig financieel perspectief” van het bestuur. Geactualiseerde resolutie bestuur op basis van gesprek met de netwerken Gisteren ontving u een eerste versie van deze resolutie. Daarbij kondigden we aan dat wij u vandaag zouden informeren over de uitkomsten van het gesprek van gisterenmiddag in de bestuurlijke klankbordgroep, waarin de verschillende netwerken uit de achterban zijn vertegenwoordigd. Op basis van het gevoerde open en constructieve gesprek, in een zeer goed bezochte vergadering, leggen wij u een geactualiseerde versie van de resolutie voor.

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

vng.nl

In het gesprek in de bestuurlijke klankbordgroep is ook van gedachten gewisseld over de ingediende moties van Beesel e.a. “Rechtvaardige, langjarige, solide, duurzame gemeentefinanciën” en Leidschendam-Voorburg “Afschaffing opschalingskorting”. De strekking van de resolutie en beide moties is gelijk: de forse bezuinigingen moeten van tafel, anders kunnen gemeenten hun taken niet langer op een goede manier uitvoeren. In het preadvies roept het bestuur de indieners van de moties op zich achter de resolutie te scharen. De oproep aan de indieners om te overwegen hun moties niet in stemming te brengen is vervallen. Wij vertrouwen erop dat we in de gedachtenwisseling in de ALV over de precieze formulering van inzet en randwoorden en de scherpte van toonzetting zullen komen tot een gezamenlijk eensluidend geluid richting het kabinet. Agendapunt 8: Verantwoording bestuur over uitvoering moties Bij dit agendapunt ontvangt u: - Het preadvies (overnemen) op de motie “Verhogen NHG-norm voor woonwagen en standplaatsen” - Het preadvies (overnemen) op de motie “Starterslening ook voor woonwagens”. Mochten er nog actuele ontwikkelingen zijn in de voorbereiding van de ALV dan zullen wij u daarover zo snel mogelijk informeren.

Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

mr L.K. Geluk Algemeen directeur

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/2

081. BBV Ontwerpbrief GS IBT Middelburg huisvesting vergunninghouders tweede halfjaar 2022

Het bestand 081. BBV Ontwerpbrief GS IBT Middelburg huisvesting vergunninghouders tweede halfjaar 2022 kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://middelburg.raadsinformatie.nl/document/12760126/1/081_+BBV+Ontwerpbrief+GS+IBT+Middelburg+ huisvesting+vergunninghouders+tweede+halfjaar+2022

Geachte Burgemeester, Vele gemeenten hebben te maken met drugscriminaliteit, zoals productie in woonhuizen en schuren, beschietingen van panden en persoonlijke bedreigingen. Er bestaat weinig hoop dat hier op afzienbare termijn een eind aan komt. Nu is drugsbeleid natuurlijk in de eerste plaats een zaak van de nationale overheid. De gevolgen van dat beleid komen echter voor een aanzienlijk deel op het bord terecht van de gemeenten. Daarom lijken burgemeesters als portefeuillehouders openbare orde en veiligheid gerechtigd en geroepen om de vraag aan de orde te stellen of een beter beleid mogelijk is. Opmerkelijk genoeg wordt een fundamentele discussie hierover in de nationale politiek tot dusverre niet of nauwelijks gevoerd. Wij menen dat deze impasse doorbroken kan worden door middel van een Nationaal Burgerberaad over het drugsbeleid. Het burgerberaad is bij uitstek het geëigende middel om een politiek heikel probleem toch tot oplossing te brengen. Gelote burgers zijn volledig vrij om hun oordeel te vormen. Ierland heeft zo abortus en homohuwelijk mogelijk weten te maken, en organiseert dit jaar een nationaal burgerberaad over drugsbeleid. De vraagstelling zou kunnen luiden: “Is een drugsbeleid mogelijk met minder criminaliteit en minder gezondheidsrisico’s? ” Ons initiatief daartoe hiertoe is U in het afgelopen jaar reeds voorgelegd (zie bijlage).

Het heeft in vele gemeenten een gunstig onthaal gekregen. Stichting Drugsbeleid heeft nu aan de Vaste Tweede-Kamercommissies van VWS en J&V voorgesteld dat de twee commissies gezamenlijk een Ronde-Tafel bijeenkomst gaan beleggen om te bespreken of en hoe dit Burgerberaad vorm kan krijgen. Wij deden dit bij ons commentaar op de behandeling in deze commissies van het wetsontwerp “wijziging Opiumwet psychoactieve stoffen 36159”. Dat debat vindt plaats in week 24 (12-16 juni a.s.). Wilt U adhesie voor dit voorstel betuigen? U kunt dit via Stichting Drugsbeleid doen, of rechtstreeks aan de Kamercommissies. Gemakshalve sluiten wij een concepttekst daarvoor bij (bijlage). Mogen wij liefst vóór week24 uw reactie ontvangen? Met vriendelijke groet – Raimond Dufour, voorzitter Stichting Drugsbeleid

De Stichting Drugsbeleid (opgericht 1996) zet zich in voor een drugsbeleid met minder gezondheidsrisico’s en minder criminaliteit. Het bestuur bestaat uit onafhankelijke deskundigen. In de Raad van Advies hebben oud-ministers en prominente personen uit medische en juridische kring zitting. Website: www.drugsbeleid.nl mr Raimond Dufour, voorzitter; Groot Heiligland 67, 2011 EP Haarlem; tel. 023-5310133 Email: r.dufour@chello.nl

__________________________________________________________________________________ Aan: Het College van Burgemeester & Wethouders en: De leden van de Gemeenteraad. Dames en Heren, Zoals U maar al te bekend is gaat ons land gebukt onder drugscriminaliteit en drugsgebruik. Gemeenten en haar inwoners worden geconfronteerd met grimmige problemen op het gebied van openbare orde en veiligheid. De enorme illegale bedragen die met productie van en handel in drugs worden verdiend leiden tot ondermijning en corruptie, bedreigingen en aanslagen. Het probleem neemt al zo’n 40 jaar gestaag toe en de politiek komt niet tot een oplossing. Voorstanders van toestaan en voorstanders van repressie staan lijnrecht tegenover elkaar. Het huidige Kabinet zet het cannabis-experiment voort. De resultaten daarvan komen echter pas over enkele jaren. Voor xtc komt een commissie die therapeutisch gebruik gaat onderzoeken. Voor de overige drugs zijn geen plannen. Daarnaast wordt stevig geïnvesteerd in het voorkomen dat jongeren de drugshandel in worden gezogen, en in het bestrijden van zware ondermijnende misdaad. Die laatste bestaat voor een overgroot deel uit drugscriminaliteit. Zoals de voorzitter van het College van Procureurs-Generaal onlangs verklaarde kan bestrijding echter, hoewel nodig, nooit de oplossing zijn. Voor de komende jaren is die dan ook niet in zicht.

Maar het drugsprobleem blijft urgent. Daarom stellen wij een uitweg voor: het organiseren van een nationaal Burgerberaad over het drugsbeleid. Het burgerberaad is een nog relatief nieuw democratisch middel. Het onderscheidt zich op 3 essentiële punten van de gebruikelijke inspraak, referenda en petities. Het eerste is dat het beraad niet wordt samengesteld uit deskundigen of belanghebbenden, maar door middel van loting. Net zoals in het oude Athene waar de democratie is ontstaan! Het tweede is dat de deelnemers zich eerst terdege laten informeren over alle facetten van het probleem en dan pas tot een oordeel komen. Het derde verschil is dat bij een goed georganiseerd beraad de politiek zich vooraf in zekere mate committeert aan de uitkomsten. De vraagstelling zou kunnen luiden: “Is een drugsbeleid mogelijk met minder criminaliteit en minder gezondheidsrisico’s? ”.

Het proces ziet er in grote lijnen meestal zo uit. In een periode van ongeveer 9 maanden komt het burgerberaad 6 à 7 weekenden bijeen, waarbij het zich eerst laat informeren door allerlei deskundigen. Daarna wordt onderling gediscussieerd en worden in subgroepen aanbevelingen ontwikkeld die met de gehele groep worden besproken. De bijeenkomsten worden voorgezeten door een onafhankelijke voorzitter. De deelnemers krijgen een dagvergoeding en alle te maken kosten worden vergoed. Het proces wordt begeleid door een deskundige organisatie. De uitkomsten zijn ongewis en weldoordacht. Ierland gaat als eerste land een Burgerberaad, een “Citizens Assembly” over drugs organiseren, en wel in de eerste helft van het komend jaar. Het land slaagde er eerder in, via een burgerberaad het politiek uiterst omstreden onderwerp abortus tot een algemeen geaccepteerde oplossing te brengen. Onze vraag is of U dit idee wilt ondersteunen. Mogen wij uw reactie ontvangen? Wij willen het gezamenlijk gaan voorleggen aan Kabinet en Kamers. Het kan een doorbraak betekenen voor de impasse waarin wij al zo lang verkeren!

Met vriendelijke groet – Raimond Dufour, voorzitter Stichting Drugsbeleid

___________________________ _____________

Aan: de Vaste Tweede-Kamercommissie van VWS, cie.vws@tweedekamer.nl en : de Vaste Tweede-Kamercommissie van J&V cie.jv@tweedekamer.nl Dames en Heren, Aan U is het voorstel gedaan om een ronde-tafelgesprek te beleggen over de mogelijkheid, een Nationaal Burgerberaad over het drugsbeleid te organiseren (bijlage). Als portefeuillehouders openbare orde en veiligheid in onze gemeenten steunen wij dit voorstel. Drugscriminaliteit vormt in vele gemeenten een groot probleem. Het is niet te verwachten dat hier op afzienbare termijn een eind aan komt. Voor een fundamentele discussie hierover lijkt momenteel echter weinig ruimte te bestaan. Het burgerberaad is bij uitstek het geëigende middel om een politiek heikel probleem toch tot oplossing te brengen. Gelote burgers zijn volledig vrij om hun oordeel te vormen. Ierland heeft zo abortus en homohuwelijk mogelijk weten te maken, en organiseert dit jaar een nationaal burgerberaad over drugsbeleid. Wij zouden het toejuichen indien Uw Commissies daarover het beraad willen openen. Hoogachtend, Burgemeester

Aan de leden

Datum

10 mei 2023 Ons kenmerk

U202300353 Lbr. 23/017 Telefoon

070 3738393

Onderwerp

Bekendmaking voorgedragen kandidaten VNG-bestuur en -commissies Geachte leden van college en gemeenteraad, De voordrachtscommissie heeft op 24 april kandidaten voorgedragen voor in totaal 10 vacatures in VNG-bestuur en -commissies. Hierna ontvangt u een toelichting op deze voordracht en de procedure richting de ALV van 14 juni. Met deze ledenbrief wordt ook de mogelijkheid tot het stellen van andere kandidaten geopend. Voorgedragen kandidaten Hierbij geven wij een overzicht van de opengestelde vacatures en de voorgedragen kandidaten. Vacature door (komend) vertrek uit bestuur/commissie van:

Voorgedragen kandidaten:

Bestuur: vicevoorzitter

Sharon Dijksma, burgemeester Utrecht

Koen Schuiling, burgemeester Groningen

College voor Dienstverleningszaken (CvD)

Frans Backhuijs, burgemeester Nieuwegein Arne van Hout, secretaris Nijmegen Wim Willems, wethouder Apeldoorn

Jan Goijaarts, wethouder Meijerijstad

Joyce Vermue, burgemeester Zundert

Lars Voskuil, burgemeester Bergen (NH)

Bert van Ravenhorst, wethouder Brielle

Bert van Ravenhorst, raadslid Voorne aan Zee

Bestuur/ commissie:

College voor Arbeidszaken (CvA)

(zij wordt voorzitter op 14 juni a.s.)

Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl

Jeroen Heerkens, secretaris Oost Gelre Patricia Hoytink-Roubos, burgemeester Overbetuwe

vng.nl

Bestuur/ commissie:

Vacature door (komend) vertrek uit bestuur/commissie van:

Voorgedragen kandidaten:

Commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs (ZJO)

Maarten Struijvenberg, wethouder Rotterdam

Ronald Buijt, wethouder Rotterdam

Commissie Economie, Klimaat, Energie en Milieu (EKEM)

Remco Bosma, burgemeester Bladel Peter Derk Wekx, secretaris Alphen aan den Rijn

Frank van Vliet, wethouder Delft

Commissie Europa en Internationaal (E&I)

Nog niet eerder opengestelde vacature in de internationale delegatie

Jan van Zanen, burgemeester Den Haag

Astrid van de Klift, secretaris Nijmegen

Toelichting op overwegingen en werkwijze voordrachtscommissie Voor de 10 vacatures in het bestuur en een aantal commissies hebben zich in totaal 46 burgemeesters, wethouders, secretarissen en raadsleden kandidaat gesteld. Uit deze kandidaten heeft de voordrachtscommissie een keuze moeten maken. Om te komen tot een kwalitatief goede en representatieve samenstelling van bestuur en commissies heeft de voordrachtscommissie zich naast de persoonlijke motivatie van kandidaten mede gebaseerd op de aanbevelingen van diverse netwerken uit de gemeentelijke achterban. Met het oog op een herkenbare samenstelling voor de achterban heeft de voordrachtscommissie zich bovendien gericht op de criteria: geslacht, partijpolitieke samenstelling, functiegroep, gemeentegrootte, provincie en diversiteit. Specifiek valt daarbij nog op te merken: - Voor het vicevoorzitterschap is de Voordrachtscommissie van mening dat Koen Schuiling, burgemeester van Groningen, uitstekend voldoet aan het gevraagde profiel - Voor de 4 vacatures in het CvD waren er 4 kandidaten - Voor de vacature in het CvA waren er 2 kandidaten. De voordrachtscommissie heeft gekozen voor de voortzetting van het CvA-lidmaatschap van Bert van Ravenhorst, onder meer vanwege zijn ervaring in de Kamer Inclusieve Arbeid - Voor de vacature in de commissie ZJO waren er 21 kandidaten.

De voordrachtscommissie heeft, onder meer vanwege het belang van de voortzetting van de vertegenwoordiging van de gemeente Rotterdam in de commissie, gekozen voor wethouder Ronald Buijt - Voor de 2 vacatures in de commissie EKEM waren er 12 kandidaten. De voordrachtscommissie heeft conform de profielschets gekozen voor een gemeentesecretaris en daarnaast voor wethouder Frank van Vliet uit Delft, waarmee de gemeente Delft een eerste vertegenwoordiger in de VNG governance krijgt - Voor de vacature in de commissie E&I waren er 4 kandidaten. Gelet op de profielschets heeft de voordrachtscommissie Jan van Zanen voorgedragen. Met zijn benoeming in de commissie behoudt Jan van Zanen ook vanaf 14 juni een directe verbinding met de VNG in verband met zijn co-presidentschap in de United Cities and Local Governments (UCLG). Openstelling mogelijkheid tot stellen van andere kandidaten en besluitvorming in ALV Met deze ledenbrief wordt de mogelijkheid geopend tot het stellen van andere kandidaten voor de kandidaten die door de voordrachtscommissie zijn voorgedragen. Alleen de vacature voor het lidmaatschap van de commissie Europa & Internationaal is hiervan uitgezonderd. Leden van deze

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

2/3

commissie worden op basis van het Reglement van de commissies benoemd door het VNGbestuur. De door de voordrachtscommissie voorgedragen kandidaten en eventuele andere kandidaten worden in de ALV van 14 juni a.s. aan de leden voorgelegd. De procedure voor het stellen van andere kandidaten luidt als volgt: - Tot uiterlijk 24 mei (3 weken voor de ALV) kunnen per vacature andere kandidaten worden gesteld. Deze kandidaatstelling kan slechts geschieden door het lid van de Vereniging waarvan de kandidaat lid is van een bestuursorgaan of de secretaris of de griffier is en dient mede ondersteund te worden door 10 andere leden van de Vereniging - Het bestuur brengt uiterlijk 31 mei (2 weken voorafgaand aan de ALV) de namen van alle voorgedragen kandidaten en andere kandidaten ter kennis van de leden.

met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten

mr J.H.C. van Zanen voorzitter

Vereniging van Nederlandse Gemeenten

3/3

072. Voorbereiding ALV 14 juni 2023 en VNG Verenigingsstrategie 2030 VNG

Het bestand 072. Voorbereiding ALV 14 juni 2023 en VNG Verenigingsstrategie 2030 VNG kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://middelburg.raadsinformatie.nl/document/12680751/1/072_+Voorbereiding+ALV+14+juni+2023+en+VNG+Verenigingsstrategie+2030+VNG

Van: Tom de Veer [mailto:t.deveer@connectinternational.nl] Verzonden: donderdag 27 april 2023 14:42 Onderwerp: van Stichting Connect International - kunt u deze e-mail doorsturen naar de gemeenteraadsleden in uw gemeente die zich met migratie en asiel bezighouden? Geacht gemeenteraadslid, Stichting Connect International heeft de afgelopen acht jaar intensief onderzoek gedaan naar de problematiek van asiel en migratie. Dat hebben we gedaan met een team van experts op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, noodhulp, demografie, sociologie en wiskunde. Het uitgangspunt was om oplossingen te vinden die zo optimaal mogelijk recht doen en invulling geven aan de belangen van migranten en ontvangende bevolkingen. Op basis van het doorlopende onderzoek hebben wij een plan ontwikkeld dat de migratieproblematiek op een effectieve, goede, respectvolle, veilige, toekomstbestendige en voor alle partijen zo gunstig mogelijke manier oplost. We maken daarbij onderscheidt tussen wat we irreguliere migratie noemen (vluchtelingen, veiligelanders en irreguliere arbeids- en andere migranten) en reguliere (arbeids)migranten (waarbij we weer onderscheid maken tussen arbeidsmigranten uit de EU en uit andere landen). De nadruk in het plan ligt op irreguliere migratie.

De oplossing daarvoor is in het kort een innovatieve wijze van opvang in de regio, die grote voordelen biedt, met name voor de migranten zelf, inclusief ook de migranten die niet het geld, de moed en de energie hebben om naar de EU te migreren (ongeveer 90% van alle migranten!) en die doorgaans onze hulp veel harder nodig hebben dan de migranten die dat wel hebben. Daarbovenop biedt het plan grote voordelen voor de bevolking van ontvangende landen in de regio's. Voor Nederland is de oplossing van groot belang, omdat het een directe oplossing biedt voor de grote stromen migranten, die bij invoering van dit plan snel zullen slinken. Het verkleint ook de gevaren die migranten ondervinden tijdens de vaak onveilige routes die zij volgen naar de EU toe en die, zoals we allen weten, daarbij ook vaak leidt tot verdrinkingen en allerlei andere gruwelijkheden. En het ondermijnt de business case van mensensmokkelaars die migranten naar de EU toe smokkelen. Ik wil u vragen dit plan goed door te lezen en het in discussies in uw gemeente ter sprake te brengen, met name voor wat betreft de discussie die uw gemeente aan wil en ook waarschijnlijk zal moeten gaan met de provinciale en/of nationale overheid. Met dit plan heeft u een solide en humaan antwoord op de druk vanuit Den Haag om meer asielzoekers in uw gemeente op te nemen.

De Nederlandse regering probeert de gemeenten in ons land te overtuigen dat er geen andere oplossing is. Die is er wel. Zie ons plan. Sterker nog, ons onderzoek vorig jaar mei door onderzoeksbureau Ipsos, heeft aangetoond dat slechts 27% van de Nederlandse bevolking het eens is met het voortzetten van het huidige migratiebeleid van de Nederlandse regering. In dit onderzoek gaf 68% van de respondenten aan voor goede opvang in de regio te zijn. Misschien nog wel tekenender is, dat slechts 12% van de respondenten aangaf hierop tegen te zijn! Daarbij komt dat deze voorkeur bijna evenredig gesteund werd door respondenten uit alle geledingen van het politieke spectrum. Ik hoop u hiermee een belangrijk argument in handen te geven in de discussie in uw gemeente over de opvang van asielzoekers en dat het uw gemeente zal motiveren om hierover met de provincie en de Nederlandse regering in discussie te gaan. De verwachting van alle grote onderzoeksrapporten op migratievlak (VN, Wereld Bank, IPCC, etc.) is dat het migratieprobleem in de komende decennia nog vele malen groter wordt. Hoe langer we wachten met het invoeren van werkelijk goede oplossingen, hoe chaotischer de toekomst er voor ons land en ook die voor migranten en bevolkingen in arme landen uit zal zien. Uiteraard zien wij uw reactie graag tegemoet. Namens Stichting Connect International, Hoogachtend, Tom de Veer

Tom de Veer, MSc. Director Foundation Connect International | T +31654934290 | E t.deveer@connectinternational.nl | S tom.de.veer

Kernpunt Migratie

Intelligente opvang irreguliere migranten in de regio en afremmen reguliere migranten Laatste update: 7 december 2022

INHOUD INHOUD

i

SAMENVATTING

1

Irreguliere migratie

1

Reguliere migratie

4

DEEL I IRREGULIERE MIGRATIE

6

Introductie

6

Onderbouwing Nederlanders maken zich zorgen over migratie Opvang van migranten in Nederland is oneerlijk ten opzichte van vluchtelingen in de regio De internationale regelgeving stimuleert riskante migratie naar de EU

8 8 13 13

De EU weet zich geen raad

14

Oplossing

15

Juridische kaders

21

Vergelijking van verschillende oplossingen voor irreguliere migratie Plan van dit kernpunt Plan Europese Commissie Plan Volt Europa

26 26 28 29

DEEL II REGULIERE (ARBEIDS)MIGRATIE

31

Introductie en onderbouwing

31

Oplossingen

35

NAWOORD

37

LITERATUUR

39

Uitleg over literatuurverwijzingen in dit kernpunt: Waar een nummer staat in de tekst, zoals ‘[3]’, dan verwijst dit naar een document in de literatuurlijst. Bijvoorbeeld ‘[3]’ verwijst naar het derde document in deze lijst.

Dit document is een productie van Stichting Connect International (www.connectinternational.nl)

Connect International

SAMENVATTING Irreguliere migratie Veel Nederlanders maken zich zorgen over de grote stromen irreguliere migranten (vluchtelingen en irreguliere economische migranten) die naar Nederland komen, vooral wat betreft niet-Westerse irreguliere migranten met een cultuur, religie, normen en waarden die sterk afwijken van de Nederlandse. Dit is gerelateerd aan het zorgpunt, dat als de bevolkingsgroei van met name niet-Westerse irreguliere migranten almaar toeneemt, de maatschappij een goede integratie van allochtonen en nieuwkomers onvoldoende in goede banen kan leiden en de kosten niet meer kan opvangen1. Andere redenen waarom Nederlanders deze stromen willen temperen zijn de toenemende bevolkingsdruk in Nederland (volledig veroorzaakt door immigratie en geboorten bij de allochtone bevolking van Nederland2; de autochtone bevolking krimpt licht), de druk op de huizenmarkt, de druk op en kosten van de sociale voorzieningen3 en concurrentie van nieuwkomers op de arbeidsmarkt. Nederlanders staan wel

Verschillen tussen vluchtelingen van binnen en van buiten de regio

in meerderheid open voor het ontvangen van ‘echte vluchtelingen’ maar nemen daarin niet mee dat het daarvoor benodigde onderscheid tussen vluchtelingen en irreguliere economische migranten niet gemaakt wordt en echte vluchtelingen ook economisch gemotiveerd zijn (anders hadden ze in andere landen op hun route asiel aangevraagd), en dat door vluchtelingen toe te laten de aanzuigende werking op de veel grotere stroom economisch gemotiveerde migranten in stand blijft. Ook is de opvang van humanitaire migranten (vluchtelingen) in Nederland oneerlijk ten opzichte van de bijna 90% van de vluchtelingen alsook de mensen die hun land niet ontvluchten, die in beduidend minder florissante omstandigheden verblijven in hun eigen land of in nabije landen in hun regio’s, omdat zij niet de moed, energie en/of het geld hebben om naar de EU te reizen, en die onze hulp vaak juist veel harder nodig hebben. Het Nederlandse en het EU beleid bevorderen daarbij ook illegale mensensmokkel en stimuleren mensen om in levensgevaarlijke omstandigheden naar de EU te migreren (aanzuigende werking). Een oplossing is mogelijk waarbij irreguliere (ongewenste) economische en humanitaire migranten die in Nederland aankomen, in een veilig land, waarmee een overeenkomst is gesloten, in hun eigen regio ondergebracht worden4. Dat heeft een sterk afremmend effect op de stromen irreguliere migranten naar 1

Van 2010-2019 bedroeg de bevolkingsgroei van met name niet-Westerse irreguliere migranten 534.000, (252.000 geboorteoverschot onder niet-Westerse allochtonen en 278.000 netto instroom van niet-Westerse migranten), terwijl de prognose voor de netto instroom in 2022 op 200.000 immigranten ligt (schatting Jan Latten op Twitter).

2

De bevolkingsgroei van 2010-2019 was bij autochtone Nederlanders 0%, bij Nederlanders met een Westerse migratieachtergrond 2% en bij Nederlanders met een niet-Westerse achtergrond 2,6%. [4].

3

Asielmigranten uit Afrika kosten bijvoorbeeld 625.000 Euro per persoon; mensen met een niet-Westerse achtergrond kostten de Nederlandse staat in 2016 gemiddeld 8.500 Euro per persoon per jaar. Het eerste bedrag is berekend over de gehele levensloop, van het moment van immigratie, tot het moment van remigratie of overlijden, inclusief de kosten voor de tweede generatie. Bron voor beide bedragen: [4] (Tabel 0.2).

4

De verantwoordelijkheid voor de migranten wordt dan idealiter overgedragen aan het opvangende land. Migranten moeten dan in dat land asiel aanvragen. Deze oplossing had in het onderzoek dat Connect International door bureau Ipsos heeft laten uitvoeren in mei 2022 verreweg de grootste voorkeur onder de respondenten van dit Kernpunt Migratie | SAMENVATTING

1

Connect International

Nederland (opheffen van de aanzuigende werking) en verlaagt de druk op het asielproces, dat daardoor sneller, beter en efficiënter gemaakt kan worden. De voorziene overeenkomsten met veilige landen in de regio’s leiden tot humane condities voor alle migranten, niet alleen degenen die naar Nederland/Europa zijn gekomen. De overeenkomsten scheppen ook voor de lokale bevolkingen in die landen grote voordelen. De voorgestelde aanpak past binnen het VN vluchtelingenverdrag van 1951 en de Nederlandse wetgeving omtrent migranten en vluchtelingen. Om de voorgestelde aanpak mogelijk te maken, moet waarschijnlijk wel eerst een Opt-out bedongen worden op enkele EU Richtlijnen, net als Denemarken dat heeft gedaan. Met veilige landen in regio’s die bereid zijn vanuit Nederland teruggestuurde irreguliere migranten op te vangen, wordt overeengekomen: a. een deelbasisinkomen (cash transfer) voor de lokale bevolking (zie ons kernpunt Ontwikkelingshulp), b. hulp bij de opvang van alle humanitaire en economische migranten in het land, c. ondersteunen bij repatriëring van migranten naar hun eigen land waar mogelijk en veilig, d. andere vormen van hulp binnen het land.

Bovenstaande kan grotendeels gerealiseerd worden binnen het bestaande budget voor ontwikkelingshulp en spaart enorm veel kosten voor opvang van irreguliere migranten in Nederland (die deels uit het budget voor ontwikkelingshulp betaald worden!). Bovendien worden met deze oplossing niet alleen de mensen gesteund die anders irregulier naar de EU zouden migreren, maar alle migranten, alsook de lokale bevolkingen in de landen waarmee overeenkomsten worden gesloten. Het zorgt er ook voor dat landen waarmee een overeenkomst is gesloten, in de toekomst beter in staat zullen zijn om te gaan met de verwachte toenemende stromen irreguliere migranten naar hun landen als gevolg van (a) klimaatverandering (experts verwachten dat klimaatverandering met name in de Sahelzone zal leiden tot grote gebieden die onleefbaar worden, met als gevolg vele miljoenen klimaatvluchtelingen), (b) bevolkingsgroei (met name in Afrika waarvoor de prognose, door de VN, is dat de bevolking er met 3 miljard mensen zal toenemen tot eind deze eeuw), en (c) toename van oorlogen en andere problemen, vaak in relatie tot de punten a en b. Een goede opvang en repatriëring van irreguliere migranten kan met het plan beschreven in dit document structureel en toekomstbestendig gemaakt worden en zal de migranten die de regio nooit verlaten hebben (85% van alle migranten!) in gelijke mate tot hulp zijn.

De beoogde werkwijze bevat een generiek deel

onderzoek (67% gaf aan positief te zijn over deze mogelijke oplossing, 21% was neutraal en 12% was het niet eens met deze oplossing ([57])). Deze oplossing heeft als effect dat de aanzuigende werking naar Nederland verkleind wordt en er dan dus ook minder migranten vanuit Nederland naar het opvangende land gestuurd hoeven te worden (preventieve werking). Het is nog onduidelijk welke juridische oplossingen hiervoor nodig zijn. Alternatief is dat migranten de mogelijkheid krijgen om vanuit het opvangende land asiel in Nederland aan te vragen (external processing). Ook dat behoeft juridische oplossingen die nog onduidelijk zijn. Dit tweede scenario houdt echter het gevaar in, dat Nederland juist meer asielaanvragen krijgt, bijvoorbeeld ook van migranten die anders in andere opvanglocaties in de regio zouden blijven alsook mensen die anders niet zouden migreren en juist naar deze locaties migreren in de hoop vandaaruit ooit in Nederland toegelaten te worden. Veel mensen zullen dan mogelijk jarenlang in deze locaties wachten, daar voor altijd blijven of uiteindelijk onverrichter zake weer naar het eigen land terugkeren. Dit kan mogelijk voorkomen worden als de opvanglocaties waar Nederland migranten naartoe stuurt niet toegankelijk zijn voor migranten die rechtstreeks naar deze locaties migreren.

Toch blijft er ook dan een (mogelijk wel kleinere) aanzuigende werking bestaan die migranten kan motiveren om toch naar Nederland te migreren. Bovendien worden andere vluchtelingen in de regio dan niet geholpen. In deze scenario’s kunnen internationale organisaties zoals UNHCR, samen met de overheid en lokale en internationale organisaties, de opvanglocaties monitoren voor wat betreft het voldoende goed voldoen van basisbehoeften en veiligheid. Er moeten dan ook protocollen zijn, die tussen Nederland en een opvangend land zijn overeengekomen, die aangeven wat gedaan wordt als basisbehoeften en/of veiligheid in deze locaties in gevaar (dreigen te) komen. Kernpunt Migratie | SAMENVATTING

2

Connect International

(terugsturen van alle soorten irreguliere migranten naar opvanglocaties in hun regio’s) en een maatwerk deel (in die opvanglocaties wordt bepaald tot welke categorie migranten men behoort, waarna aan iedere groep migranten meest optimale opvang wordt geboden). Schematisch ziet dat er als volgt uit: Aparte opvang van jonge alleenstaande kinderen.

Nederland

Tijdelijke opvang in de regio.5

Middellange opvang in de regio samen met migranten die al in deze opvanglocaties zitten. Alleenstaande juveniles krijgen aanvullende begeleiding. Lange termijn hervestiging in de regio of repatriëring naar het eigen land als dat veilig en goed kan. Aparte opvang van criminelen en oproerkraaiers (via de tijdelijke opvang in de regio of, in bepaalde gevallen, rechtstreeks vanuit Nederland). Structurele of tijdelijke repatriëring naar Nederland.6 Aparte opvang van veiligelanders en andere migranten die terug kunnen. Zij worden ook geholpen om terug te keren naar het eigen land.

De lijnen in bovenstaande overzicht geven de routes aan waarlangs migranten verplaatst kunnen worden om zo uiteindelijk in de voor hen meest geschikte opvang of vestigingssituatie uit te komen. Aanname is dat er veilige landen in regio's gevonden worden die zo’n overeenkomst willen sluiten met Nederland (of de EU). Daarvoor zijn actieve onderhandelingen nodig waarin vooral ook de vluchtelingen/migrantenproblematiek die landen zelf kennen centraal moet staan. Daarnaast zal Nederland hard moeten optreden tegen landen die afgewezen asielzoekers uit hun landen weigeren terug te accepteren, onder andere middels handelsbelemmeringen en het stoppen van ontwikkelingshulp aan deze landen. Indien uiteindelijk op EU niveau ingevoerd, zal deze aanpak leiden tot een sterke vermindering van de stromen irreguliere migranten naar de EU, waardoor ook veel minder mensen gevaar zullen lopen voor hun leven (bijvoorbeeld in Libië, waar een miljoen migranten wacht op een kans om naar de EU te reizen en daar mishandeld en erger wordt, alsook de migranten die in gammele bootjes de oversteek wagen naar de EU, met vaak fatale afloop). Door de overeenkomsten te sluiten met meerdere landen, kan Nederland er niet mee gechanteerd worden, zoals Turkije doet met de Turkije-deal.

Met deze aanpak kan Nederland de EU de weg wijzen hoe irreguliere migratie naar de EU ingedamd kan worden op een humane wijze die goed is voor iedereen, middels structureel goed ingerichte opvanglocaties in veilige landen in de regio. Daarmee worden alle migranten alsmede lokale bevolkingen in deze landen geholpen en niet alleen de personen die irregulier naar de EU migreren. Het doet ook recht aan de lokale bevolking van Nederland, omdat de toenemende druk die irreguliere nieuwkomers op onze samenleving uitoefenen sterk verkleind wordt en er dan ook meer ruimte ontstaat om de integratie van allochtonen beter te faciliteren, de asielprocedures en –capaciteit te verbeteren, enzovoorts! Oplossingen die momenteel op EU niveau voorgesteld worden, zullen naar verwachting te weinig soelaas bieden, omdat ze uitgaan van het verspreiden van irreguliere migranten waarvan het asielverzoek is

5

Alleenstaande kinderen en juveniles in deze locaties worden apart opgevangen en krijgen begeleiding en opvang dioe voor hen geschikt is door professionele medewerkers.

6

Dit is bedoeld voor beperkte gevallen die bovenaan de selectielijst voor repatriëring staan en migranten met bepaalde in Nederland benodigde kennis en/of vaardigheden en die beroepsmatig tijdelijk ingezet worden in Nederland (reguliere migratie). Doordat dit in heel beperkte mate gebeurd en alleen vanuit de opvanglocaties in de regio, wordt de aanzuigende werking niet aangewakkerd met deze mogelijkheid. Kernpunt Migratie | SAMENVATTING

3

Connect International

goedgekeurd over de EU, waarbij landen de verplichting om dit te doen kunnen afkopen door financieel bij te dragen. Dat systeem werkt zolang er in de landen die bereid zijn deze migranten op te nemen voldoende draagvlak is om dit te doen. Dit draagvlak is al aan erosie onderhevig in vrijwel alle EU landen en zal bij de verwachtte toenemende irreguliere migratiestromen in de (nabije) toekomst naar verwachting snel verder afnemen. Bovendien biedt deze strategie geen structurele oplossing voor een goede opvang van de humanitaire en economische migranten die naar landen binnen de eigen regio’s migreren. Wel is de afstemming van asielprocedures tussen EU landen, onder andere om daarmee het ‘asielshoppen’ te voorkomen, een belangrijk en zinvol onderdeel van de huidige EU plannen. Als alternatief voor irreguliere migratie kan tijdelijke reguliere migratie uitgangspunt zijn van het beleid, waarbij migranten uit arme landen voor een beperkte duur in Nederland kunnen werken en daarna weer terug moeten. Dat kan ook voordelen hebben voor de herkomstlanden van deze migranten, als ze in Nederland kennis en kapitaal kunnen opbouwen. Het dient echter vermeden te worden dat een dergelijk beleid tot een brain of power drain leidt in deze landen. De Ins & Outs van reguliere migratie wordt in het tweede deel van dit kernpunt behandeld.

In dit kernpunt wordt ook een vergelijking gemaakt (inclusief sterkte-zwakte analyses) tussen het plan voor irreguliere migranten voorgesteld in dit kernpunt en andere vooraanstaande plannen omtrent irreguliere migratie (zoals het recente voorstel van de Europese Commissie ten aanzien van irreguliere migratie). In aanvulling op een sterk afgeremde en meer gecontroleerde en in goede banen geleide irreguliere migratie naar Nederland, is het van fundamenteel belang dat veel meer werk wordt gemaakt van integratie van allochtonen die in ons land verblijven, als Nederlander, asielzoeker of asielstatus houder.

Reguliere migratie Nederlanders maken zich ook zorgen over reguliere (arbeids)migranten die door Nederlandse bedrijven worden uitgenodigd, zoals IT kenniswerkers uit India, of die, binnen de EU regelgeving, het recht hebben om in Nederland te werken, zoals Polen en Roemenen, en die ook steeds vaker in Nederland blijven en Nederlander worden, inclusief hun families. De zorgen over de verschillen in cultuur en religie zijn kleiner dan bij irreguliere, meestal niet-Westerse migranten, terwijl zij vaak ook beter integreren dan irreguliere migranten. Zorgen die wel van toepassing zijn op reguliere migranten, zijn hun bijdrage aan de bevolkingsgroei, de druk op de woningmarkt, en in bepaalde mate de concurrentie met werk voor Nederlanders. De Nederlandse bevolking groeide door reguliere migranten van 2010-2019 met bijna 33.000/jaar, bijna geheel veroorzaakt door nieuwe reguliere migranten en slechts in beperkte mate door geboorteoverschot onder reguliere allochtonen. Naar verwachting zal bij ongewijzigd beleid dit aantal verder stijgen. Reguliere migranten kunnen vrij gemakkelijk een werkvergunning krijgen en zij en hun gezinnen kunnen na 5 jaar al Nederlander worden. Deze korte termijn is niet opgelegd door de EU. Om vergrijzing tegen te gaan met reguliere migratie zouden zeer grote aantallen reguliere migranten nodig zijn.

Bovendien zou hierdoor de vergrijzingsproblematiek weliswaar uitgesteld maar wel veel groter worden, omdat de migranten die zich in Nederland vestigen ook ouder worden en vergrijzen. Reguliere migranten kosten de schatkist meestal geld, met als uitzondering reguliere migranten met HBO niveau en hoger. Reguliere migranten zijn daarbij vaak actief in functies die niet essentieel zijn en/of functies die op een andere wijze of in de landen waar reguliere migranten vandaan komen uitgevoerd kunnen worden, zonder noemenswaardige schade voor de Nederlandse economie. Verder worden door reguliere migratie loonstijging en innovatie ondermijnt. Kennismigranten (vooral IT experts uit India) worden door bedrijven naar Nederland gehaald in plaats van dat bedrijven bijvoorbeeld IT afdelingen opzetten in India met Kernpunt Migratie | SAMENVATTING

4

Connect International

Nederlands management. Waarschijnlijk doen deze bedrijven dit, omdat de kosten hiervan voor deze bedrijven net enkele procenten lager zijn. Structurele reguliere arbeidsmigratie draagt bij aan snelle bevolkingsgroei, druk op de woningmarkt en op allerlei sociale voorzieningen. Daarbij komt dat reguliere migratie vaak leidt tot een braindrain in de landen waar deze migranten vandaan komen. Het is niet aannemelijk dat door het scheppen van meer mogelijkheden voor reguliere migratie en het geven van voorlichting daarover, de aanzuigende werking op irreguliere migranten noemenswaardig zal afnemen, zoals de Nederlandse overheid beweert, ook niet als dit onderdeel wordt van package deals met landen die ermee instemmen om uitgeprocedeerde asielzoekers uit hun landen terug te accepteren. Met andere woorden: door reguliere migratie te stimuleren, wordt irreguliere migratie nauwelijks afgeremd. Reguliere (arbeids)migratie kan voor sommige aspecten in onze maatschappij een oplossing zijn, met name ten aanzien van functies die niet of moeilijk door Nederlanders vervult kunnen worden en die essentieel zijn.

Voor de vergrijzingsproblematiek en voor veel niet essentiële functies is het echter geen oplossing en betekenen reguliere migranten meestal een grote kostenpost voor de Nederlandse schatkist, naast dat zij andere problemen veroorzaken, zoals een toename van de bevolkingsgroei, druk op de woningmarkt, het belasten van allerlei sociale voorzieningen en deels het verschil in cultuur van reguliere migranten. Daarom is het verstandig om reguliere migratie af te remmen voor wat betreft niet-essentiële functies en functies die elders goed en zonder grote nadelen voor de Nederlandse economie uitgevoerd kunnen worden. De oplossing om alleen arbeidsmigranten toe te laten voor essentiële functies, die Nederland zelf moeilijk kan invullen, had dan ook de grootste voorkeur van respondenten in het Ipsos onderzoek dat in opdracht van Connect International in 2022 is uitgevoerd (41% koos voor deze oplossing t.a.v. Europese arbeidsmigranten en 39% t.a.v. niet Europese arbeidsmigranten), terwijl slechts 5% ervoor was om meer arbeidsmigranten toe te laten in Nederland ([57]).

In het tweede deel van dit kernpunt wordt een pallet van verschillende deeloplossingen gegeven die dit mogelijk maken, van regelgeving die reguliere migratie afremt, verhoging van het minimumloon, stimuleren van lage lonenbedrijven om zich in lage lonenlanden te vestigen, tot het stimuleren van reguliere migratie naar Nederland vanuit arme landen voor tijdelijke functies (bijvoorbeeld maximaal twee jaar) die essentieel zijn en die moeilijk door Nederlanders vervult kunnen worden, als onderdeel van deals met landen die ermee instemmen om irreguliere migranten die vanuit Nederland naar deze landen gestuurd worden op te vangen.

Kernpunt Migratie | SAMENVATTING

5

Connect International

DEEL I IRREGULIERE MIGRATIE Introductie Irreguliere migratie omvat de groep humanitaire en economische migranten, die naar Nederland komen zonder daartoe vanuit economische motieven uitgenodigd te zijn of het recht hebben om naar Nederland te migreren (bijvoorbeeld de meeste Afrikanen, Afghanen en Syriërs). Dit is ongereguleerde migratie waar Nederland niet om heeft gevraagd of op heeft aangestuurd. Een andere groep omvat reguliere migranten. Dit zijn arbeidsmigranten die door Nederlandse bedrijven worden uitgenodigd (bijvoorbeeld Indiërs met IT expertise) of die, binnen de EU regelgeving, het recht hebben om in Nederland te werken, zoals Polen en Roemenen. We hebben in Nederland (en in veel andere EU landen) de afgelopen 60 jaar te maken met een steeds toenemende netto influx7 van al deze groepen migranten. In dit deel van het kernpunt focussen we op irreguliere immigratie. Zoals gezegd behoren tot de irreguliere migranten die naar Nederland komen, zowel humanitaire als economische migranten. Irreguliere migratie vanuit arme en/of onveilige landen naar de EU en Nederland wordt door Nederlanders gevoeld als één van de grootste problemen waar de EU mee te maken heeft8.

Tegelijkertijd moeten humanitaire en andere irreguliere migranten vaak gevaarlijke en illegale activiteiten ondernemen om naar de EU te komen en probeert de EU deze migranten de pas af te snijden op hun routes naar de EU, omdat pas als deze migranten in de EU aankomen, de EU ook officieel verplicht is zorg te dragen voor deze mensen en asielprocedures te starten. Hoewel juridisch correct en binnen de kaders van gerelateerde internationale verdragen, heeft deze manier van doen weinig meer te maken met humanitaire zorg voor mensen die vaak kwetsbaar zijn en hulp nodig hebben, omdat velen die dergelijke zorg nodig hebben de mogelijkheid om die zorg te verkrijgen ontnomen wordt door de handelswijzen van de EU. Humanitaire en andere irreguliere (economische) migranten kunnen ook opgevangen worden in de eigen regio. Daarmee bedoelen we opvang van migranten in veilige landen die grenzen aan of relatief dicht liggen bij de landen waar zij vandaan gemigreerd zijn. Dat kan op een duurzame en humane wijze die goed is voor iedereen: Nederlanders, migranten en bevolkingen in ontwikkelingslanden.

7

Met ‘netto influx’ bedoelen we het verschil tussen mensen die Nederland binnenkomen en verlaten. Als bijvoorbeeld in een jaar 100.000 Polen Nederland binnenkomen en er 30.000 vertrekken, is de netto influx van Polen in dat jaar 70.000.

8

Het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) heeft bijvoorbeeld in kwartaal 3 van 2017 gemeten dat ondanks de vrij sterke afname van migratie in 2017 nog steeds 43% van geïnterviewde Nederlanders (zowel hoger als lager opgeleiden) aangaven zich zorgen te maken over immigranten en vluchtelingen, waarbij de meeste van hen aangaven dat teveel migranten en vluchtelingen naar Nederland komen, dat Nederland slechts tijdelijk onderdak moet bieden aan migranten en vluchtelingen (dus dat ze moeten terugkeren naar het eigen land zodra dit mogelijk is) en dat economische migranten onmiddellijk teruggestuurd dienen te worden naar hun eigen landen. Het was het onderwerp dat de hoogste score had op onderwerpen waar mensen zich zorgen over maakten. [6]. Een onderzoek uit 2019 concludeert het volgende: ‘De komst van asielzoekers voedt zorgen over huisvesting en de Nederlandse identiteit. In 2017 maakte 59% zich hier enige zorgen over; in 2019 was dit 63%. Emoties tegenover de asielzoekers zelf blijven overwegend positief, met vooral veel empathie’ ([44]). Dit laat ook zien dat Nederlanders graag een oplossing voor het probleem willen die goed is voor iedereen. In 2021 heeft de overheid onderzoek gedaan naar de mening van Nederlanders over migratie en vluchtelingen (als 1 van een aantal onderwerpen).

Hierin gaf 70% van de respondenten aan dat de grenzen aan de rand van Europa beter moeten worden beschermd. 72% van die groep vond dat zelfs als dit betekent dat daardoor meer vluchtelingen worden teruggestuurd naar onveilige landen. [25]. Er werd niet gevraagd of mensen ervoor zijn dat migranten teruggestuurd worden naar veilige landen met goede opvang. Het lijkt billijk aan te nemen dat een groter percentage daarvoor zal zijn, ook omdat 36% van de groep die nee antwoordde op de eerste vraag, aangaf dat dit (het niet beschermen van de grenzen aan de rand van Europa) niet mag betekenen dat er meer economische vluchtelingen naar Europa komen. Kernpunt Migratie | DEEL I IRREGULIERE MIGRATIE

6

Connect International

Met de in dit document voorgestelde oplossing wordt: 1.

de aanzuigingskracht van Nederland op irreguliere migranten sterk vermindert,

2.

de druk op het asielstelsel verkleint,

3.

het draagvlak behouden voor goede opvang van met name humanitaire migranten (in de regio),

4.

goede integratie bevordert van de dan veel kleinere groep nieuwkomers in ons land, en

5.

draagvlak vergroot voor goede en effectieve ontwikkelingshulp.

Tegelijkertijd wordt de reden voor irreguliere migranten om middels een levensgevaarlijke reis naar de EU te migreren voor een deel weggenomen door de condities aan te pakken die irreguliere migratie veroorzaken. De oplossing kan grotendeels gerealiseerd worden binnen de budgetten voor ontwikkelingshulp. Een humanitaire migrant9 is een irreguliere migrant die: a. volgens het VN vluchtelingenverdrag ([23]) en de ‘Kwalificatierichtlijn’ van de EU van 200410, in zijn of haar thuisland 'gegronde vrees' heeft voor vervolging op grond van ras, godsdienst, nationaliteit, politieke overtuiging, seksuele geaardheid of het behoren tot een bepaalde etnische of sociale groep, en die in het eigen land geen bescherming krijgt (vluchteling), of b. volgens de ‘Kwalificatierichtlijn’ van de EU van 2004 niet als vluchteling in aanmerking komt, maar ten aanzien van wie er zwaarwegende gronden bestaan om aan te nemen dat hij of zij bij terugkeer een reëel risico van “ernstige schade” zou lopen (subsidiaire bescherming) 11. In Nederland wordt geen juridisch onderscheid gemaakt tussen beide categorieën, omdat Nederland met het éénstatusstelsel werkt.

Dit houdt in dat vreemdelingen die in aanmerking komen voor internationale bescherming (vluchtelingschap of subsidiaire bescherming), of voor bescherming op nationale gronden dezelfde verblijfsvergunning krijgen met dezelfde rechten, plichten en voorzieningen, ongeacht de grondslag voor de vergunningverlening. Zij krijgen onder meer gelijke toegang tot de arbeidsmarkt en gezinshereniging, ongeacht de grond voor verlening. Met het éénstatusstelsel poogt men te voorkomen dat asielzoekers belang zouden hebben bij het doorprocederen na een inwilliging. ([35]). Dit verhoogt echter wel de aanzuigende werking op mensen die een beroep doen op subsidiaire bescherming. Het overgrote deel van de asielaanvragen in Nederland betreft subsidiaire bescherming. Een irreguliere economische migrant verlaat zijn of haar thuisland vanwege economische uitzichtloosheid in het thuisland, in de hoop elders een economisch beter leven op te kunnen bouwen. Humanitaire en irreguliere economische migranten die naar Nederland komen, willen we opvangen in hun eigen regio’s, idealiter zonder de mogelijkheid om vandaaruit asiel te verkrijgen in Nederland12 (omdat er