23-053 Bijlage 4. Ingekomen stukken AB
Tekst van het document
Ingekomen stukken Datum brief
01-06-2023
Commissie
Commissie Algemeen Bestuur
Datum commissie
27 juni 2023
Onderwerp
093. Ledenbrief bekendmaking andere kandidaat vicevoorzitterschap VNG
Ingekomen stuk
093. Ledenbrief bekendmaking andere kandidaat vicevoorzitterschap VNG
Categorie
Organisatie
Afdeling
Wijk en Bestuur
Afzender
VNG
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
5 juli 2023
Bijlagen: 093 Bijlage-motiveringvoordrachtscommissie-en-kandidaten
Datum brief
30-05-2023
Commissie
Commissie Algemeen Bestuur
Datum commissie
27 juni 2023
Onderwerp
090. uitnodiging gemeenten Orange the World
Ingekomen stuk
090. uitnodiging gemeenten Orange the World
Categorie
Organisatie
Afdeling
Wijk en Bestuur
Afzender
UN Women Nederland
Advies
Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening
Raadsvergadering
5 juli 2023
Datum brief
26-05-2023
Commissie
Commissie Algemeen Bestuur
Datum commissie
27 juni 2023
Onderwerp
088. Interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel (IBP VTH)
Ingekomen stuk
088. Interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel (IBP VTH)
Categorie
Organisatie
Afdeling
Vergunningverlening & Handhaving
Afzender
VNG
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
5 juli 2023
Datum brief
24-05-2023
Commissie
Commissie Algemeen Bestuur
Datum commissie
27 juni 2023
Onderwerp
086. Nederland voor Soedan gemeente Middelburg
Ingekomen stuk
086. Nederland voor Soedan gemeente Middelburg
Categorie
Organisatie
Afdeling
Bedrijfsvoering
Afzender
Soedanese Gemeenschap in Nederland (SGN)
Advies
Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening
Raadsvergadering
5 juli 2023
Bijlagen: 086 Bijlage 1
Datum brief
22-05-2023
Commissie
Commissie Algemeen Bestuur
Datum commissie
27 juni 2023
Onderwerp
083. Ledenbrief Voorjaarsnota_2023
Ingekomen stuk
083. Ledenbrief Voorjaarsnota 2023
Categorie
Organisatie
Afdeling
Bedrijfsvoering
Afzender
VNG
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
5 juli 2023
Datum brief
22-05-2023
Commissie
Commissie Algemeen Bestuur
Datum commissie
27 juni 2023
Onderwerp
082. Ledenbrief-uitnodiging-alv-14-juni-2023
Ingekomen stuk
082. Ledenbrief-uitnodiging-alv-14-juni-2023
Categorie
Organisatie
Afdeling
Wijk en Bestuur
Afzender
VNG
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
5 juli 2023
Bijlagen: 082 Bijlage 1 AnnotatieALVVNG14juni2023definitief 082 Volledige ledenbrief - Tweede nazending ALV 14-07-2023 Naar een rechtvaardig, duurzaam en solide meerjarig financieel perspectief
Datum brief
17-05-2023
Commissie
Commissie Algemeen Bestuur
Datum commissie
27 juni 2023
Onderwerp
081. BBV Ontwerpbrief GS IBT Middelburg huisvesting vergunninghouders tweede halfjaar 2022
Ingekomen stuk
081. BBV Ontwerpbrief GS IBT Middelburg huisvesting vergunninghouders tweede halfjaar 2022
Categorie
Organisatie
Afdeling
Leefomgeving
Afzender
Provincie Zeeland
Advies
Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening
Raadsvergadering
5 juli 2023
Datum brief
12-05-2023
Commissie
Commissie Algemeen Bestuur
Datum commissie
27-6-2023
Onderwerp
078. Stichting Drugsbeleid-Burgerberaad drugs - mail
Ingekomen stuk
078. Stichting Drugsbeleid-Burgerberaad drugs - mail
Categorie
Organisatie
Afdeling
Wijk en Bestuur
Afzender
Stichting Drugsbeleid
Advies
Via de gemeentesecretaris in handen stellen van het college ter afdoening
Raadsvergadering
5 juli 2023
Bijlagen: 078 Bijlage 1 Stichting DrugsbeleidBurgerberaad drugs 10 juli 2022 078 Bijlage 2 Burgerberaad drugsadhesiebrief
Datum brief
11-05-2023
Commissie
Commissie Algemeen Bestuur
Datum commissie
27 juni 2023
Onderwerp
077. Ledenbrief-bekendmaking-voorgedragen-kandidaten VNG bestuur-encommissies
Ingekomen stuk
077. Ledenbrief-bekendmaking-voorgedragen-kandidaten VNG bestuuren-commissies
Categorie
Organisatie
Afdeling
Wijk en Bestuur
Afzender
VNG
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
5 juli 2023
Datum brief
02-05-2023
Commissie
Commissie Algemeen Bestuur
Datum commissie
21 juni 2023
Onderwerp
072. Voorbereiding ALV 14 juni 2023 en VNG Verenigingsstrategie 2030 VNG
Ingekomen stuk
072. Voorbereiding ALV 14 juni 2023 en VNG Verenigingsstrategie 2030 VNG
Categorie
Organisatie
Afdeling
Bedrijfsvoering, Wijk en Bestuur
Afzender
VNG
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
5 juli 2023
Datum brief
02-05-2023
Commissie
Commissie Algemeen Bestuur
Datum commissie
27 juni 2023
Onderwerp
071. migratie en asiel
Ingekomen stuk
071. migratie en asiel
Categorie
Organisatie
Afdeling
Samenleving
Afzender
Foundation Connect International
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
5 juli 2023
Bijlagen: 071 Bijlage 1 Kernpunt - Migratie
Datum brief
25-04-2023
Commissie
Commissie Algemeen Bestuur
Datum commissie
27-6-2023
Onderwerp
068. Jaarverslag 2022 Zeeuwse Ombudsman
Ingekomen stuk
068. Jaarverslag 2022 Zeeuwse Ombudsman
Categorie
Organisatie
Afdeling
Wijk en Bestuur
Afzender
Zeeuwse Ombudsman
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
1 juni 2023
Datum brief
25-04-2023
Commissie
Commissie Algemeen Bestuur
Datum commissie
27-6-2023
Onderwerp
066. April brief aan raadsleden - nuloptie gemeenten
Ingekomen stuk
066. April brief aan raadsleden - nuloptie gemeenten
Categorie
Organisatie
Afdeling
Wijk en Bestuur
Afzender
Platform Cannabisondernemingen Nederland P[C]N
Advies
Voor kennisgeving aannemen
Raadsvergadering
5 juli 2023
Bijlagen: 066 Bijlage 1 Persbericht PCN toont initiatief en ontwikkelt Landelijk Keurmerk Coffeeshops
Aan de leden
Datum
31 mei 2023 Ons kenmerk
U202300390 Lbr. 23/022 Telefoon
0703738393 Bijlage(n)
1
Onderwerp
Bekendmaking andere kandidaat vicevoorzitterschap VNG
Geachte leden van college en gemeenteraad, In de ledenbrief van 10 mei jl. maakten we de enkelvoudige voordracht van de voordrachtscommissie bekend voor de invulling van een aantal vacatures in de bestuurlijke organisatie van de VNG. Daarbij is ook de mogelijkheid tot het stellen van andere kandidaten geopend. In de ledenbrief staat ook een toelichting op de werkwijze en uitgangspunten van de voordrachtscommissie en het vervolgproces richting de ALV van 14 juni. De voordrachtscommissie heeft Koen Schuiling, burgemeester van Groningen, voorgedragen voor het vicevoorzitterschap. Met deze ledenbrief maken we bekend dat de gemeente Doetinchem en een aantal ondersteunende gemeenten Mark Boumans, burgemeester van Doetinchem, kandidaat hebben gesteld voor het vicevoorzitterschap. Voor de overige vacatures zijn geen andere kandidaten gesteld. Hieronder gaan we achtereenvolgens in op: - de enkelvoudige voordracht van de voordrachtscommissie voor de invulling van vacatures -
de kandidaatstelling van Mark Boumans, burgemeester Doetinchem
-
de besluitvorming in de ALV van 14 juni 2023.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl
vng.nl
1. Enkelvoudige voordracht van de voordrachtscommissie Voor de volledigheid geven we hierbij nogmaals het overzicht van de opengestelde vacatures en de door de voordrachtscommissie voorgedragen kandidaten. Bestuur/ commissie:
Vacature door (komend) vertrek uit bestuur/commissie van:
Voorgedragen kandidaten:
Bestuur: vicevoorzitter
Sharon Dijksma, burgemeester Utrecht (zij wordt voorzitter op 14 juni a.s.)
Koen Schuiling, burgemeester Groningen
College voor Dienstverleningszaken (CvD)
Frans Backhuijs, burgemeester Nieuwegein Arne van Hout, secretaris Nijmegen Wim Willems, wethouder Apeldoorn Joyce Vermue, burgemeester Zundert Bert van Ravenhorst, wethouder Brielle
Jan Goijaarts, wethouder Meijerijstad Jeroen Heerkens, secretaris Oost Gelre Patricia Hoytink-Roubos, burgemeester Overbetuwe Lars Voskuil, burgemeester Bergen (NH) Bert van Ravenhorst, raadslid Voorne aan Zee
Maarten Struijvenberg, wethouder Rotterdam
Ronald Buijt, wethouder Rotterdam
Remco Bosma, burgemeester Bladel Peter Derk Wekx, secretaris Alphen aan den Rijn
Frank van Vliet, wethouder Delft Astrid van de Klift, secretaris Nijmegen
Nog niet eerder opengestelde vacature in de internationale delegatie
Jan van Zanen, burgemeester Den Haag
College voor Arbeidszaken (CvA) Commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs (ZJO) Commissie Economie, Klimaat, Energie en Milieu (EKEM) Commissie Europa en Internationaal (E&I)
2. Kandidaatstelling Mark Boumans voor vicevoorzitterschap Op grond van de Statuten en het Huishoudelijk Reglement van de VNG konden tot 24 mei (uiterlijk drie weken voor de ALV van 14 juni a.s.) andere kandidaten worden gesteld. Deze kandidaten dienden te worden gesteld door het lid van de Vereniging waarvan de kandidaat lid van een bestuursorgaan, de secretaris of de griffier is. Verder diende de kandidaatstelling mede ondersteund te worden door tien andere leden van de Vereniging. De gemeente Doetinchem heeft burgemeester Mark Boumans kandidaat gesteld voor de vacature van vicevoorzitter. Voor deze vacature is door de voordrachtscommissie Koen Schuiling, burgemeester van Groningen, voorgedragen. De kandidaatstelling van Mark Boumans wordt mede ondersteund door een aantal andere leden van de Vereniging. In de bijlage bij deze ledenbrief vindt u: -
de motivering van de voordrachtscommissie bij haar voordracht van Koen Schuiling de toelichting van Koen Schuiling op zijn kandidaatstelling de toelichting van Mark Boumans voor zijn beschikbaarheid als andere kandidaat.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
2/3
3. Besluitvorming in de Algemene Ledenvergadering van 14 juni 2023 Twee stemmingen in de ALV In de ALV stemmen de leden over de door de voordrachtscommissie voorgedragen kandidaten en de andere kandidaat. Het gaat daarbij om een gewogen stemming. De voorgedragen kandidaten voor vaste commissies en colleges, waarvoor geen andere kandidaten zijn gesteld, zullen in één stemming aan u worden voorgelegd. Daarna worden in een tweede stemming de voorgedragen kandidaat en de andere kandidaat voor het vicevoorzitterschap aan u voorgelegd. Voorafgaand aan de stemming over de twee kandidaten voor het vicevoorzitterschap geeft Rene Verhulst, voorzitter van voordrachtscommissie, een toelichting op de voordracht van Koen Schuiling en krijgen beide kandidaten de gelegenheid om het woord te voeren. Vervolgens worden beide kandidaten in stemming gebracht. Zoals gebruikelijk zal de uitslag van de stemming in beeld worden gebracht. De kandidaat met het hoogste aantal uitgebrachte stemmen is gekozen. Omdat de stemming over personen op basis van onze Statuten vertrouwelijk is, zal het stemgedrag van individuele gemeenten niet bekend worden gemaakt. met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten
mr J.H.C. van Zanen voorzitter
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
3/3
Motivering Voordrachtscommissie en kandidaten Bijlage bij ledenbrief 31 mei 2023: “Bekendmaking andere kandidaat vicevoorzitterschap VNG”
Vooraf Voor de vacature van vicevoorzitter heeft de voordrachtscommissie Koen Schuiling, burgemeester Groningen, voorgedragen. Daarna heeft de gemeente Doetinchem, ondersteund door een aantal andere gemeenten, Mark Boumans, burgemeester Doetinchem, kandidaat gesteld. In deze bijlage bij de ledenbrief van 31 mei 2023 ontvangt u: 1. Een toelichting op de voordracht van de voordrachtscommissie 2. De motivatie van de voorgedragen kandidaat Koen Schuiling, burgemeester Groningen 3. De motivatie van de andere kandidaat Mark Boumans, burgemeester Doetinchem.
1. Toelichting op voordracht voordrachtscommissie Vooraf De voordrachtscommissie heeft op 26 april jl. de aangemelde kandidaten getoetst aan het gevraagde profiel en nadrukkelijk rekening gehouden met herkenbaarheid van de kandidaten voor de bredere achterban en de representativiteit van het VNG-bestuur. Daarbij stonden in lijn met het gevraagde profiel de volgende overwegingen centraal: - De herkenbaarheid van de kandidaten voor de bredere achterban en de relevante netwerken van de kandidaten daarbinnen - De representativiteit en herkenbaarheid van het VNG-bestuur -
Het persoonlijke netwerk van de kandidaten in de landelijke politieke arena en de mate waarin zij rechtstreeks toegang hebben tot de bewindslieden en toonaangevende Kamerleden.
Herkenbaarheid voor de bredere achterban In december 2022 hebben de leden Sharon Dijksma reeds gekozen als opvolger van Jan van Zanen per 14 juni 2023. Mede gelet op de belangrijke opgaven waarvoor alle gemeenten staan, had de voordrachtscommissie een sterke voorkeur voor een kandidaat uit de provincie en niet uit de randstad. Naar het oordeel van de voordrachtscommissie beschikt Koen Schuiling over een breed netwerk in de achterban, dat zich voor een belangrijk deel ook juist buiten de randstad bevindt. Hij heeft in de afgelopen tijd laten zien bij actuele maatschappelijke en politieke problemen effectief te opereren. Zowel voor de voorzitter als vicevoorzitter geldt dat van hen nadrukkelijk wordt verwacht dat zij zich voor alle gemeenten inzetten. Representativiteit VNG-bestuur Bij de samenstelling van het VNG-bestuur is spreiding over het land een centraal uitgangspunt en in de praktijk hebben alle provincies in het VNG-bestuur minimaal één vertegenwoordiger. Dat betekent dat op basis van inwonertal de provincies met relatief weinig inwoners zijn oververtegenwoordigd en de provincies met relatief veel inwoners zijn ondervertegenwoordigd. Ook de vertegenwoordiging in het bestuur van gemeenten van verschillende grootte is een centraal uitgangspunt. Ook deze vertegenwoordiging is echter niet evenredig. Waar in de bredere bestuurlijke organisatie van de VNG
(bestuur, commissies en colleges) op basis van inwonertal sprake is van een evenredige vertegenwoordiging van gemeenten van verschillende grootte, zijn in het bestuur de grotere gemeenten relatief oververtegenwoordigd. Dat is met name het gevolg van de profielschetsen die gelden voor de posities van voorzitter, vicevoorzitter en de elf voorzitters van commissies en colleges. Het persoonlijke netwerk en de ervaring op nationaal niveau die nodig zijn om in het belang van alle gemeenten daadkrachtig de belangen te behartigen bij kabinet, bewindslieden en toonaangevende Kamerleden, maken dat op deze posities vaker burgemeesters en wethouders van grotere gemeenten worden gekozen. Voor de goede orde, ook de kandidaten voor deze posities en de aanbevelingen vanuit de netwerken voor de invulling van deze posities betreffen vaker burgemeesters en wethouders van grotere gemeenten. Ter illustratie van de representativiteit van het bestuur hierbij een landkaartje met het aantal vertegenwoordigers per provincie, gevolgd door een overzicht van de representativiteit in cijfers.
De representativiteit van het bestuur ziet er in cijfers als volgt uit.
M/V Man
14 60 %
Vrouw 9
39 %
Functie
Partij
Inwoners
Burgemeester 11 47 %
Lokale partij 4 19 %
0-25.000
1 4%
Wethouder
7
30 %
Partijloos
3 14 %
25-50.000
4 17 %
Raadslid
3
13 %
VVD
2 9%
50-100.000 5 21 %
Secretaris
1
4%
CDA
3 14 %
100.000+
8 34 %
Griffier
1
4%
D66
2 9%
G4
5 21 %
PvdA
3 14 %
GL
3 14 %
SGP
1 4%
Belang persoonlijk netwerk op nationaal niveau De nieuwe vicevoorzitter is de vervanger van (en sparring partner voor) de voorzitter in belangrijke landelijke overleggen, waaronder het Overhedenoverleg, Bestuurlijk Overleg Financiële verhoudingen en Strategisch Beraad Veiligheid. Het persoonlijk netwerk in de landelijke politieke arena en de mate van rechtstreeks toegang hebben tot de bewindslieden en toonaangevende Kamerleden zijn hierbij van groot belang. Naar het oordeel van de voordrachtscommissie past Koen Schuiling uitstekend in dit onderdeel van het profiel. De voordrachtscommissie bestaat uit: -
René Verhulst, burgemeester Ede (voorzitter) Jannewietske de Vries, burgemeester Súdwest Fryslân (vicevoorzitter) Peter Schop, wethouder Voorne aan Zee Eva van der Bruggen, secretaris Texel Hans Rijs, griffier Bodegraven-Reeuwijk Sebastiaan Vliegen, raadslid Voerendaal Leonard Geluk, algemeen directeur VNG.
2. Motivatie voorgedragen kandidaat Koen Schuiling, burgemeester Groningen (tekst Koen Schuiling) Beste collega’s, Met evenveel bewondering als verwondering kijk ik wel eens naar onszelf. Naar al die mensen die met hun hele hebben en houden in onze dorpen en wijken aan het werk zijn voor onze inwoners. De mooiste hondenbaan die er is, wordt dan wel gezegd, maar ik zie vooral gedrevenheid om wat te betekenen voor anderen. Ik geloof ook dat deze dienstbaarheid aan de publieke zaak ons verenigt en ons sterk maakt. Het zou een eer zijn om als uw vicevoorzitter aan het werk te gaan en te zorgen dat we ook de middelen en mensen krijgen om deze gedrevenheid te vertalen naar tastbare resultaten voor onze inwoners. Of het nu gaat om grote vragen rond klimaatverandering en kunstmatige intelligentie, of om lokale opgaven rond leefbaarheid en uitvoerbaarheid - in onze gemeenten voelen we vaak als eerste de gevolgen van wat er in de wereld gebeurt. We zien daardoor vaak als eerste wat er nodig is en niet zelden willen we ook onderdeel zijn van de oplossing. Als ik iets heb geleerd in mijn loopbaan, is het wel dat we alleen stappen vooruit kunnen zetten als we samenwerken: met elkaar, met inwoners, met provincies, met waterschappen, met onderwijsinstellingen, met bedrijven en met al die anderen.
In het samenwerkingsverband GroningenAssen, dat bestaat uit zeven gemeenten en twee provincies, zorgen we er op die manier al decennialang voor dat er voldoende woningen gebouwd worden, dat steden en dorpen verbonden en goed bereikbaar zijn en er geschikte locaties voor bedrijven komen. Als regioburgmeester en voorzitter van de Veiligheidsregio heb ik eens te meer ervaren dat wanneer het er echt omgaat, bijvoorbeeld tijdens de COVID-pandemie, de opvang van asielzoekers in Ter Apel, de boerenprotesten, of de parlementaire enquête gaswinning, we alleen verder komen als we gezamenlijk tot oplossingen weten te komen. Ik wil zonder aanziens de persoons in gesprek te gaan met alle partijen die hun mogelijkheden of belangen onder druk zien staan. Dat is altijd mijn uitgangspunt geweest, als raadslid en als wethouder, en als burgemeester van Den Helder en Groningen. Dat lukt alleen als we oprechte belangstelling voor elkaar hebben. Want oprechtheid is onlosmakelijk verbonden met de mogelijkheid van dialoog, van begrip, van betrokkenheid. De filosoof Emmanuel Levinas vat die overtuiging samen met het Hebreeuwse woord hineni: hier ben ik – voor u. Als uw vicevoorzitter wil ik vanuit die overtuiging handelen, zodat we in het belang van onze inwoners geloofwaardig, daadkrachtig en aandachtig kunnen handelen. Zodat we kunnen blijven zeggen: hier zijn wij – voor u.
Dank voor uw vertrouwen, Koen Schuiling Burgemeester Groningen
3. Motivatie andere kandidaat Mark Boumans, burgemeester Doetinchem (tekst Mark Boumans) Elke Gemeente Telt Het huidige VNG bestuur bestaat uit 24 Leden, waarvan 16 uit de grote steden. De voorzitters van alle relevante commissies komen van de grote gemeenten en de vier grootste steden hebben maar liefst vijf plekken in het bestuur. Ruwweg 320 gemeenten moeten het doen zonder directe vertegenwoordiging in het VNG bestuur en een groot deel daarvan wordt naar aantal en inwonertal ondervertegenwoordigd. Het gaat daarbij om exact die leden die niet vanwege hun inwoneraantal geregeld bij Mark Rutte in het torentje worden uitgenodigd. Mijn naam is Mark Boumans (48). Ik ben getrouwd en vader van drie schoolgaande kinderen. Van huis uit bestuurskundige en jurist en de afgelopen 25 jaar in verschillende rollen bij meer dan dertig gemeenten actief geweest. Met de steun van o.a. de gemeentelijke netwerken P10, K80, M50 en R8 heb ik me in april kandidaat gesteld voor het vicevoorzitterschap om gemeenten en inwoners die niet gehoord worden een stem te geven. Ik voel me daarbij gesterkt door rapporten zoals Elke Regio Telt die aandacht vragen voor ondervertegenwoordiging en het faciliteren van economische machtscentra in plaats van regio en ommelanden.
Ik voel me gesterkt door de VNG verenigingsstrategie die onder andere pleit voor meer betrokkenheid van de leden bij de besluitvorming en het aanhalen van de banden met de netwerken. Daarbij past een open verkiezing. Mijn kandidaatstelling is er één uit liefde voor de vereniging. Graag lever ik een bijdrage om van standpunten naar strategie te komen. Maar deze campagne draait niet om mij. Op onze websites kunnen jullie zien dat Koen en ik allebei een uitstekend netwerk in het Haagse, ruime bestuurlijke ervaring en een geschikte persoonlijkheid hebben. Ik stel me kandidaat om gemeenten die niet gehoord worden en hun inwoners een stem te geven. Juist als bestuurder van een kleine centrumgemeente met minder dan 60.000 inwoners aan de rand van Nederland, maakt dit me tot de juiste medekandidaat. Ik verzet me tegen de gedachtegang dat je als burgemeester eerst naar een grote gemeente moet hoppen voordat je zwaar genoeg bent voor het VNG bestuur; juist omdat die gedachtegang de representatie van kleinere gemeenten schaadt. En binnen het bestuur en de organisatie van de VNG wil ik het geluid van al die gemeenten laten horen. Dit maakt me complementair aan Sharon Dijksma en zeker geen tegenstander of slechte representant van grote gemeenten.
De afgelopen tijd hebben mijn team en ik ontzettend veel gemeenten gesproken; bestuurders die we kenden, maar vooral ook bestuurders die we nog niet kenden. Graag ga ik op deze ingeslagen weg door. Mooie gesprekken hebben geleid tot steunverklaringen van groot tot klein, maar ook tot een lijst van onderwerpen die ik een push of concretiseringsslag wil geven binnen de VNG in de gesprekken met het Rijk. Bij ons allen is de voordeur dichtbij en de drempel laag. Juist daar ligt onze kracht ongeacht de omvang van de gemeente, maar dat wordt niet altijd gezien en past niet altijd in de regelgeving. Veel gemeenten – klein en (middel) groot - lijken op elkaar. Om dat te erkennen en het goede gesprek te voeren is het wel noodzakelijk dat het bestuur een goede representatie is van alle
leden. Ik help graag daar invulling aan te geven. Om scherp te blijven op de inhoud wil ik graag alle bestuurders mijn nummer geven en zo de inhoudelijke lijst blijven updaten. Deze tijd vraagt om een daadkrachtig bestuur van de VNG met een sterk mandaat volgens de nieuwe VNG verenigingsstrategie. Dat mandaat vraagt echter vertrouwen van de leden. Leden die zich nu lang niet altijd vertegenwoordigd voelen in het VNG bestuur. Er is nu een goede kans representatie en mandaat meer in balans te brengen door te kiezen voor een vicevoorzitter die niet traditioneel voortkomt uit een van de grootste gemeenten. Ik sta voor een VNG waarin alle gemeenten meetellen. Met veel mooie en haalbare plannen, energie en, zoals mensen me kennen, zeker ook zelfrelativering en humor. Bovenal sta ik tot jullie dienst.
Den Haag, 25 mei 2023 Geachte Burgemeester, Wethouders en Leden van de Gemeenteraad, Op 25 mei willen wij graag uw gemeente wederom uitnodigen om deel te nemen aan de wereldwijde Orange the World campagne, die over precies een half jaar van start gaat. Van 25 november (de Internationale Dag tegen Geweld tegen Vrouwen) tot 10 december (de Internationale Dag van de Rechten van de Mens) vinden jaarlijks de '16 dagen van actie tegen geweld tegen vrouwen' plaats. In 2022 namen meer dan 200 gemeenten en alle provincies in Nederland daaraan deel, door een gebouw, brug, fontein, standbeeld of ander object uit te lichten, een Orange the World vlag uit te hangen en/of een evenement of actie te organiseren. Ook besteedden vele burgemeesters, wethouders en raadsleden aandacht aan de campagne op sociale media. Dit jaar hopen we nog meer aandacht te genereren voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen, en nog meer burgers te betrekken door het hele land. We hopen dat uw gemeente daar (wederom) aan bij wil dragen! Inzet op alle niveaus nodig Zoals u weet vindt geweld tegen vrouwen overal plaats. Er is geen land waar dit probleem niet speelt, en zo ook in Nederland. Bijna de helft van de Nederlandse vrouwen krijgt te maken met geweld in haar leven, door alle lagen van de bevolking heen en in alle gemeenten en provincies, waar dan ook in het land.
Daarom is het van belang dat we ons op alle niveaus inzetten; internationaal, nationaal, regionaal en lokaal. Inzet in alle sectoren nodig: “Veilig, overal en altijd” Het thema in 2023 is “Veilig, overal en altijd” om meer bewustwording te creëren over het feit dat geweld overal plaats kan vinden, daar waar mannen en vrouwen bijeen komen; niet alleen achter de voordeur of op straat, maar ook op het werk, bij het uitgaan, op de sportclub, in het openbaar vervoer, in het onderwijs, in de zorg, in studentenverenigingen, op festivals, op het strand en niet te vergeten in cyberspace. Dit kan allerlei vormen aannemen, van psychisch geweld tot seksuele intimidatie tot femicide. Iedereen kan helpen geweld tegen vrouwen en meisjes te voorkomen Gelukkig kunnen burgers ook op al deze plekken medestander zijn. Iedereen kan helpen, bijvoorbeeld door niet weg te kijken als er iets gebeurt tussen collega’s op het werk, door ertussen te gaan staan als iemand geïntimideerd wordt in de bus, door een steunend commentaar te posten als iemand wordt geïntimideerd op sociale media, door een teamgenoot te helpen met melden van grensoverschrijdend gedrag op de sportclub. De inzet van de campagne is om geweld te voorkomen door het bij de wortels aan te pakken. Iedereen kan een verschil maken; individuen, professionals, organisaties, bedrijven en overheden.
Belangrijk is om daarbij niet alleen vrouwen en meisjes, maar vooral ook mannen en jongens als medestanders te betrekken. “Ik ben #medestander. Jij ook?” Net als in 2022 willen we tijdens de Orange the World campagne in 2023 iedereen uitnodigen om onderdeel van de oplossing te worden en zich medestander in de strijd tegen geweld te verklaren. Er zijn nu meer dan 6.000 medestanders verspreid over het hele land, maar dat moeten er natuurlijk 6 miljoen of meer worden! Gemeenten kunnen een belangrijke rol vervullen in de bewustwording, door zich uit te spreken en hun burgers op te roepen ook medestander te worden in de strijd tegen geweld tegen vrouwen. Iedereen die de #Medestander Pledge ondertekent krijgt informatie over wat hij of zij kan doen om te helpen. Dezelfde posters als in 2022 zullen ook weer in te zetten zijn dit jaar. Deelnemen? Geweldig als uw gemeente ook dit jaar aandacht besteedt aan de Orange the World campagne in de periode van 25 november tot 10 december! Dat kan net als vorige jaren op diverse manieren, afhankelijk van de wensen van de gemeente, zoals onder andere: Een gebouw of object oranje uitlichten; De Orange the World vlag uithangen;
Posters verspreiden in de gemeente; Lokale initiatieven van maatschappelijke organisaties steunen; Als bestuur, gemeenteraad en/of ambtelijke organisatie de Orange Pin dragen; Via de sociale mediakanalen van de gemeente steun betuigen; Een toolkit voor gemeenten en provincies met alle mogelijkheden is te vinden op de campagnewebsite: https://www.orangetheworld.nl/toolkits/gemeenten-en-provincies/ We horen heel graag of uw gemeente deelneemt via orange@unwomen.nl en houden u op de hoogte van ontwikkelingen rond de campagne! Hartelijke groeten, Marije Cornelissen, UN Women Nederland (tel. 0626320329) Lotta van Uchelen, Unie van Soroptimistclubs Martine Schilte-Gevaerts en Christel Meijerman, Zonta Nederland Anita Meerdink, Inner Wheel Leny Gubbi, VVAO Bozica Simeunovic, YWCA Judith Kuypers, Veilig Thuis
De Orange the World campagne Orange the World wereldwijd In meer dan 100 landen vinden in de 16 dagen acties plaats. Deze bestaan onder andere uit het oranje uitlichten van een gebouw, fontein, standbeeld of ander object. Zo zijn in de afgelopen jaren onder andere de Sfinx in Egypte, het Vredepaleis en Times Square oranje uitgelicht. Ook organiseren overheden, maatschappelijke organisaties en ambassades debatten, straatacties, demonstraties, sociale mediacampagnes en andere activiteiten in deze 16 dagen. De campagne wordt internationaal gecoördineerd door UN Women, de VN-organisatie voor vrouwenrechten en gendergelijkheid. Orange the World in Nederland Sinds 2016 doet ook Nederland mee met de campagne. In de afgelopen jaren was dit door de deelname van vele lokale overheden een groot succes. De boodschap dat geweld tegen vrouwen onacceptabel is werd in alle delen van Nederland uitgedragen, duizenden vrijwilligers verspreid over het land hebben zich ingezet. De hashtag #OrangetheWorldNL was trending op sociale media, en ook op radio, televisie en in nationale en regionale kranten werd uitgebreid aandacht besteed aan de campagne. Met gemeenten, provincies en maatschappelijke organisaties hebben we in 2022 gezamenlijk meer dan acht miljoen mensen bereikt.
Coördinatie Orange the World In Nederland wordt de campagne op nationaal niveau gecoördineerd door een samenwerkingsverband van UN Women Nederland, Zonta Nederland en de Unie van Soroptimistclubs. Sinds vorig jaar zijn Inner Wheel, VVAO, YWCA en Veilig Thuis aangesloten als officiële partnerorganisaties. Hun lokale of regionale afdelingen werken nauw samen, en in veel gevallen sluiten ook lokale (vrouwen)organisaties aan om activiteiten te ontwikkelen rond de Orange the World campagne. In 2023 zullen wellicht nog meer organisaties aansluiten als officiële partners. Link naar nationale ontwikkelingen In 2022 werd Mariëtte Hamer aangesteld als Regeringscommissaris om te adviseren over een Nationaal Actie Programma Seksueel Grensoverschrijdend Gedrag aan diverse betrokken ministeries, waaronder het Ministerie van OCW. Onderdeel van de taakstelling is om een dialoog in de samenleving te stimuleren rond grensoverschrijdend gedrag. Ook werkt het Centrum Veilige Sport Nederland aan diverse initiatieven om sporten veiliger te maken en zijn diverse universiteiten en studentenorganisaties bezig om veiligheid voor vrouwen en meisjes te vergroten. Overleg is gaande met deze en andere organisaties om de Orange the World campagne te benutten voor samenwerking, om deze belangrijke gesprekken door het hele land te voeren in de campagneperiode.
Meer instrumenten zullen op de campagnewebsite in de toolkit verschijnen in de komende maanden.
088. Interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel (IBP VTH)
Het bestand 088. Interbestuurlijk programma versterking VTH-stelsel (IBP VTH) kon niet correct worden ingeladen, het is mogelijk corrupt of beschadigd. Het originele bestand kunt u hier vinden: https://middelburg.raadsinformatie.nl/document/12796491/1/088_+Interbestuurlijk+programma+versterking+VTH-stelsel+%28IBP+VTH%29
Petitie Middelburg voor Soedan Een oproep om in actie te komen voor Soedan Datum: 14 mei 2023
Beste gemeenteraad van Middelburg, Verzoek aan de gemeenteraad: In de eerstvolgende vergadering van de gemeenteraad 10 seconden stilte houden voor Soedan. Het verzoek aan de burgemeester van de gemeente om een videoboodschap op te nemen waarin de burgemeester ‘stop de oorlog in Soedan’ zegt. Graag deze video mailen naar de groep helpburgerslachtoffersSudan. De gemeente doneert één euro per inwoner aan de burgerslachtoffers van Soedan. Afweging van argumenten voor en tegen? Internationale financiële hulp behoort niet tot de kern taken van de gemeente. Echter de uitzonderlijke situatie vanwege de grote omvang van de ramp, voor de gemeente doorslag moet zijn om deze donaties te doen. Waar gaat de gemeente het van betalen? De kosten kunnen worden betaald vanuit de post onvoorzien. Wat is er aan de hand in Soedan Sinds zaterdag 15 april is er in heel Soedan een felle oorlog gaande tussen 2 strijdende partijen die vroeger samenwerkten. Aan de ene kant het reguliere leger onder leiding van commandant Abdelfatah Burhan. En aan andere kant de paramilitaire Rapid Support Force (RSF) onder leiding van Mohamed Hamdan Daqlo. Er wordt hard gevochten in grote steden, waaronder Khartoem, Omdurman, Port Sudan, Meroe, Elobeid, Nyala en Elfasher. Op de datum van deze brief is geen van de grote luchthavens veilig voor regulier civiel gebruik.
Een tijdelijk staakt-het-vuren heeft in de afgelopen dagen de evacuatie mogelijk gemaakt van personeel van buitenlandse ambassades en internationale hulpverleners. Maar hiermee zijn de burgers van Soedan niet gered. Die zoeken waar mogelijk nu zelf voor een veiliger heenkomen, met alle risico’s van dien. Want het staakt-het-vuren wordt continu geschonden. De situatie ter plaatse Het gebruik van zware wapens komt veel voor. Woonwijken van Khartoem tot Nyala hebben te maken gehad met granaat beschietingen, tank beschietingen, zware artillerie-inzet, helikopteraanvallen met machinegeweren en de inzet van militaire vliegtuigen en raketten. Het Sudan Doctors Central Committee heeft melding gemaakt van opzettelijke militaire aanvallen en vernietiging van ziekenhuizen in heel Khartoem. Levensondersteunende medicijnen zijn in het hele land gevaarlijk schaars. Gezondheidsvoorzieningen zijn onvoldoende toegankelijk, slecht uitgerust en hebben door onveiligheid een tekort aan personeel. Op de vlucht Zij die durven, slaan op de vlucht. Er zijn meldingen geweest van burgers, voornamelijk uit het driestedengebied van Khartoem met ongeveer 6 miljoen inwoners, die hun toevlucht zochten voor de gevechten door over land naar Egypte en Ethiopië te reizen. Talloze inwoners van West-Soedan zijn naar Tsjaad gevlucht.
Opvang in de regio Deze landen in de regio hebben mogelijk visumregelingen die Soedanezen beperken om onmiddellijk in te reizen en kunnen de toegang bij aankomst belemmeren. We vragen u te erkennen dat Soedanezen die op zoek zijn naar veiligheid de rechten en bescherming moeten krijgen die we volgens internationale verdragen en wetten verschuldigd zijn aan degenen die op de vlucht zijn voor onveilige omstandigheden, geweld of vervolging.
We vragen dat aangrenzende landen centra en kantoren voor vluchtelingen hebben of opzetten die de capaciteit hebben om inkomende reizigers op te vangen en te verwerken die op zoek zijn naar onbelemmerde veiligheid. Erbarmelijke omstandigheden Deze vluchtelingen zijn oorlogsslachtoffers die enorm hebben geleden, waaronder lichamelijk letsel en verlies van mensenlevens. Naar verwachting zal dit toenemen naarmate het conflict voortduurt. Internationale diplomatie is in deze tijd van crisis niet effectief geweest en er zijn geen tekenen van een langdurige stopzetting van het geweld. Wat kan de Nederlands regering doen? Onze oproep aan de Nederlandse regering is: werk samen met de aan Soedan grenzende nationale regeringen en regionale en internationale instanties om te zorgen voor een veilige doorgang voor degenen die dat zoeken. Gebruik daarvoor de kanalen van de internationale diplomatie. Benadruk in dezen ook de noodzaak tot onderhandelen over duurzame vrede. Om dit die te bewerkstelligen moeten de landen die de strijdende groepen ondersteunen ook bereid zijn hun eigen belang aan de kant te zetten. Denk aan Egypte, dat Burhan steunt, en de Emiraten die de RSF steunen. Dit conflict in Soedan is een groter dan nationaal conflict en niet ingrijpen dreigt te leiden tot een continentale ramp.
Het zou de internationale gemeenschap in het algemeen en Nederland in het bijzonder grof staan als we daarin niet ons steentje bijdragen om het conflict te de-escaleren.
Met vriendelijke groet,
De Soedanese Gemeenschap in Nederland (SGN) Werkgroep help burgerslachtoffers Soedan Namens deze, Saad Abdulmahmoud 06-18574622 sabdulmahmoud@gmail.com
Help Burgerslachtoffers Sudan is een initiatief van De Soedanese Gemeenschap in Nederland https://helpburgerslachtofferssudan.nl KvK nummer: 40413876 Rekening: NL 09 INGB 000 8374 644
Beste griffie, Graag onderstaande tekst onder de aandacht brengen van uw raadsleden. Dit als aanvulling op de petitie. Onlangs ontving u van mij de petitie voor Soedan. Daarin vroegen wij u om aandacht en een donatie voor de burgerslachtoffers in Soedan. Als 1 Euro per inwoner voor uw gemeente niet haalbaar is, bekijk dan de volgende opties: § Doneer als gemeenteraad 1 Euro per medewerker van de gemeente; § Doneer als gemeenteraadslid voor de burgerslachtoffers van de oorlog in Soedan: § Neem op de website van de gemeente een link op naar websites van hulporganisaties die zich inzetten voor Soedan. De SGN laat alle donaties verlopen via hulporganisaties en ontvangt zelf geen geld Zie hieronder een paar voorbeelden van betreffende organisaties: https://www.artsenzondergrenzen.nl/projecten/soedan https://www.cordaid.org/nl/campagnes/vluchtelingen-soedan https://www.rodekruis.nl/persberichten/rode-kruis-opent-giro-6868-voor-getroffenen-conflictsoedan/ https://www.unicef.nl/doneren Wij willen u alvast bedanken voor uw bijdrage. Met vriendelijke groet, De Soedanese Gemeenschap in Nederland (SGN) Werkgroep help burgerslachtoffers Soedan Namens deze, Saad Abdulmahmoud 06-18574622 sabdulmahmoud@gmail.com Op zo 14 mei 2023 om 13:38 schreef Saad Abdulmahmoud <sabdulmahmoud@gmail.com>: Beste gemeenteraad, Zie bijlage voor de petitie Middelburg voor Soedan.
Met vriendelijke groet, De Soedanese Gemeenschap in Nederland (SGN) Werkgroep help burgerslachtoffers Soedan Namens deze, Saad Abdulmahmoud 06-18574622 sabdulmahmoud@gmail.com
Aan de leden
Datum
17 mei 2023 Ons kenmerk
U202300364 Lbr. 23.020
Onderwerp
Voorjaarsnota 2023
Geachte leden van college en gemeenteraad,
Op 28 april publiceerde het kabinet de Voorjaarsnota 2023. Velen van u zullen met enige spanning hebben uitgekeken naar dat moment. Sinds de eerste verschijning van het coalitieakkoord in december 2021 leeft ongetwijfeld ook in uw gemeente de vraag: hoe ziet onze financiële toekomst er vanaf 2026 uit? Het korte antwoord is: vanaf 2026 is er nog steeds sprake van een grote terugval van middelen in het gemeentefonds. Op 2 mei heeft de VNG in een eerste reactie daarom al laten weten dat er op korte termijn overleg nodig is met het kabinet over de gevolgen voor gemeenten van deze Voorjaarsnota. Samenvatting Vanaf 2026 is er voor gemeenten structureel zo’n €3 miljard minder beschikbaar voor het uitvoeren van gemeentelijke taken en biedt het accres vanaf 2027 te weinig vergoeding voor het opvangen van de autonome groei van de zorgtaken. Het is goed dat er nu een aanzet is voor een nieuwe normeringssystematiek, maar alles bij elkaar geeft deze voorjaarsnota niet de gewenste structurele financiële zekerheid voor gemeenten. Deze brief geeft een nadere duiding van de Voorjaarsnota en geeft aan welke acties vanuit de VNG naar aanleiding hiervan in gang zijn gezet. Aanloop In aanloop naar de formatie van het huidige kabinet is door de VNG ingezet op het verbeteren van de interbestuurlijke en financiële verhoudingen. Er was toen aanleiding voor voorzichtig optimisme.
Op 18 mei 2021 presenteerde de Commissie van Wijzen haar uitspraak1 over het geschil tussen rijk 1 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2021/05/18/jeugdzorg-een-onderwerp-van-
aanhoudende-zorg
Vereniging van Nederlandse Gemeenten Nassaulaan 12 Den Haag | Postbus 30435 | 2500 GK Den Haag 070 - 373 83 93 | info@vng.nl
vng.nl
en gemeenten over de structurele financiering van de jeugdzorg. Het toenmalige kabinet nam deze uitspraak over, al liet het de structurele vertaling aan een volgend kabinet. Ook werd ten behoeve van de formatie door de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, VNG, Interprovinciaal Overleg (IPO) en Unie van Waterschappen (UvW) gezamenlijk een notitie opgesteld met aanbevelingen voor verbeteringen in bestuur en financiën van de medeoverheden 2. In deze notitie stond onder meer dat de opschalingskorting moest worden teruggedraaid en dat de financiële problemen in het sociaal domein, met name de jeugdzorg, moeten worden opgelost. Ook stond er dat er meer stabiliteit moest komen in de financiële verhoudingen. Op het punt van de normeringssystematiek van het gemeentefonds (de wijze waarop de jaarlijkse groei van het fonds om stijgingen voor loon, prijs en volume op te kunnen vangen) werd in de gebruikelijke vierjaarlijkse en gezamenlijke evaluatie geconstateerd dat de huidige systematiek (trap op, trap af), aangevuld met een afspraak om het volume-accres aan het begin van de periode vast te zetten, voldoende stabiliteit en zekerheid zou bieden. De uitkomsten van de coalitiebesprekingen stonden in scherp contrast met deze aanloop en leidde tot het oordeel van de VNG dat er sprake was van een ‘valse start’ in de samenwerking tussen kabinet en gemeenten.
Met name de voornemens van het kabinet op het gebied van jeugdzorg, maar vooral voor het gemeentefonds zorgden voor grote onzekerheid bij gemeenten. In het coalitieakkoord werd een nieuwe systematiek voor het gemeentefonds aangekondigd, die autonomie en stabiliteit zou moeten bevorderen en waarbij verruiming van het belastinggebied zou worden betrokken. Vooruitlopend op deze nieuwe systematiek werd het gemeentefonds vanaf 2026 op een (fors) lager niveau vastgesteld en de trap op, trap af-systematiek buiten werking gesteld. Voor de ontwikkelingen rondom de jeugdzorg verwijs ik graag naar onze ledenbrief van 21 april 20223. Als VNG hechten we eraan te benadrukken dat over deze passages nooit overleg is geweest met de VNG. Niet in aanloop naar het coalitieakkoord – wat op grond van art. 7 van de Code Interbestuurlijke Verhoudingen verwacht mocht worden – en ook niet daarna in een Overhedenoverleg – wat op grond van art. 8 van diezelfde Code ‘zo spoedig mogelijk’ na de totstandkoming van een nieuw kabinet plaats had moeten vinden. Hierdoor was deze passage ook voor ons een verrassing en tastten we lang in het duister over de aanleiding en onderbouwing ervan. Wel duidelijk was dat de financiële vertaling ervan spijkerhard werd opgenomen in de rijksbegroting. Door de VNG is vanaf dat moment consequent ingezet op helderheid van het kabinet over structurele financiën voor gemeenten.
Het was immers onduidelijk of door de nieuwe systematiek het ontstane financiële gat weer opgevuld zou worden, of dat er sprake was van een bezuiniging. Het rapport ‘Samenwerkingsvermogen’4, dat onder leiding van onafhankelijk procesbegeleider José Lazeroms werd opgesteld, onderstreepte precies deze vragen. Deze onduidelijkheid heeft echter ook na het verschijnen van dat rapport nog aangehouden en duurt in essentie nog steeds voort. Pas sinds maart van dit jaar is er echt inhoudelijk met het rijk gesproken over een eventuele uitwerking van deze passage in het regeerakkoord. Dit waren vooral ambtelijke gesprekken en 2https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2021Z12406&did=2021D26
693 3 https://vng.nl/brieven/principeakkoord-kabinet-hervormingsagenda-jeugd 4 https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2022/07/01/samenwerkingsvermogen-samenwerken-aan-maatschappelijke-opgaven-met-financien-in-balans
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
2/8
informele bestuurlijke bijpraatmomenten. Op het punt van de normering is daarin de variant die nu in de Voorjaarsnota wordt genoemd door het rijk naar voren gebracht: het mee laten groeien van het gemeentefonds met de nominale ontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product (BBP). Vanuit de VNG zijn daarop aandachtspunten meegegeven voor de verdere uitwerking daarvan. De belangrijkste daarvan is dat er binnen de nieuwe systematiek gekeken moet worden naar onderdelen waarvan de uitgaven sneller groeien dan het BBP, zoals bijvoorbeeld bij de zorg het geval is. Er heeft daarna geen expliciete interbestuurlijke besluitvorming plaatsgevonden over deze nieuwe normeringssystematiek. Hieronder ga ik uitgebreider in op de voornemens rondom deze nieuwe aanpak. Op het punt van de verruiming van het belastinggebied is door de VNG in een heel vroeg stadium al aangegeven onder welke voorwaarden invoering door ons verantwoord wordt geacht. U bent hierover in het kader van de Algemene Ledenvergadering (ALV) in juni 2022 geïnformeerd5. Vanuit het kabinet is nog geen duidelijk standpunt ingenomen over hoe een eventuele verruiming er uit zou moeten zien. Vast staat dat een verruiming binnen de financiële kaders van het coalitieakkoord in alle omstandigheden tot lastenverzwaring zou leiden zonder dat daar een hoger voorzieningenniveau tegenover staat.
Daarmee wordt in ieder geval niet voldaan aan onze voorwaarden. Financiële gevolgen Voorjaarsnota Vorig jaar heeft het kabinet als gebaar een eenmalige rijksbijdrage beschikbaar gesteld voor het gedeeltelijk opvullen van het financieel gat in 2026. Deze eenmalig rijksbijdrage van € 924 miljoen voor 2026 wordt met de Voorjaarsnota 2023 structureel doorgetrokken en daarnaast kondigt het kabinet aan dat de ze vanaf 2027 een nieuwe normeringssystematiek wil hanteren. Ook met deze twee ingrepen is de problematiek van het financiële gat vanaf 2026 echter bij lange na niet opgelost. Grafiek 1 geeft een overzicht van de ombuigingen op het gemeentefonds vanaf 2026 exclusief de middelen jeugd. Ondanks dat in de Voorjaarsnota wordt gesproken over ‘extra’ of ‘additionele’ middelen voor gemeenten, is het saldo voor het gemeentefonds nog steeds negatief: vanaf 2026 ontvangen gemeenten onder andere door het lager vastgestelde accres en de terugkeer van de opschalingskorting structureel zo’n € 3 miljard minder.
5 https://vng.nl/sites/default/files/2022-06/07-uitwerking-regeerakkoord-en-gevolgen-voor-
gemeenten.pdf
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
3/8
Grafiek 1. Ombuigingen op het gemeentefonds vanaf 2026
Nieuwe methode van indexeren gemeentefonds Het gemeentefonds moet elk jaar worden geïndexeerd om loon-, prijs- en volumeontwikkelingen op te kunnen vangen. Lonen en prijzen van bestaande taken stijgen elk jaar als gevolg van inflatie en hogere welvaart. Daarnaast stijgen de kosten van voorzieningen door bevolkingsgroei, maar ook binnen de bevolkingen door bijvoorbeeld de groei van het aantal ouderen. Daardoor zijn er meer voorzieningen nodig. Ook stijgen de kosten van voorzieningen, omdat door hogere welvaart de standaarden ervoor hoger worden. Dat alles noemen we de volumeontwikkeling. Ook de gevolgen van asielmigratie vallen onder deze volumeontwikkeling. Het Centraal Bureau voor de Statistiek heeft berekend dat de bevolking de komende jaren fors groeit, vooral door toegenomen migratie en een stijgende levensverwachting. De komende jaren stijgt het aantal inwoners in Nederland elk jaar met een aantal dat vergelijkbaar is met het aantal inwoners van de gemeente Zoetermeer. Al die mensen hebben ook recht op gemeentelijke voorzieningen. Tot nu toe worden gemeenten voor deze ontwikkelingen gecompenseerd met de ‘trap op, trap af’-systematiek: het gemeentefonds groeit mee met de rijksuitgaven. Het kabinet heeft deze systematiek zoals hierboven toegelicht vanaf 2026 eenzijdig afgeschaft.
In de Voorjaarsnota 2023 zegt het kabinet te hebben besloten dat het gemeentefonds vanaf 2027 geïndexeerd wordt aan de hand van de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product (BBP). Daarvoor wordt deze index gesplitst in twee delen: - Een component volumeontwikkeling bbp door het reëel-accres te baseren op het gemiddelde van de gerealiseerde volumegroei van het BBP in de achterliggende 8 jaren (t9 t/m t-2). Met het reëel accres moet naast volumeontwikkelingen ook de reële loonontwikkeling worden opgevangen. - Een component prijspeil bbp. Het accres voor prijsontwikkelingen in een jaar wordt met de nieuwe methodiek gebaseerd op de raming van het prijspeil bbp uit het Centraal Economisch Plan (CEP) in datzelfde jaar. Dit deel van het accres bevat daardoor niet een component voor reële loonontwikkeling. Dat moet worden opgevangen met het reëelaccres. In de Voorjaarsnota 2023 zijn de ramingen die volgen uit deze nieuwe methode nog niet opgenomen. Er is in aanvulling op de tranche LPO-accres 2027 een bedrag van structureel € 150 miljoen voor het volume-accres gereserveerd. Voor het jaar 2028 geldt hetzelfde. Tabel 1 geeft de
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
4/8
ramingen weer van accressen 2027 en 2028 die op grond van onze eigen berekeningen volgen uit de voorgestelde nieuwe systematiek. Tabel 1: Accres 2027 en 2028 bij indexering ontwikkeling nominaal bbp nieuwe methode Jaar
2027
2028
Reëel-accres in %
1,59%
1,48%
600.941
577.292
2,5%
2,5%
944.876
975.155
Reëel accres (x 1.000 euro) Accres prijsontwikkeling bbp in % Accres prijsontwikkeling bbp (x 1.000 euro)
Zoals eerder in deze brief al is aangegeven heeft er geen bestuurlijke besluitvorming tussen de VNG en het kabinet over deze nieuwe methode plaatsgevonden. Door de VNG zijn in de gevoerde informele gesprekken wel twee kritische kanttekeningen geplaatst: -
Er zijn gemeentelijke kosten die harder stijgen dan het BBP Een flink deel van de algemene uitkering uit het gemeentefonds is bedoeld voor de bekostiging van zorgtaken. Een onafhankelijke raming van de autonome groei van deze zorgkosten uit het CEP 2022 laat zien dat deze kosten veel sneller groeien dan het bbp. Het Centraal Planbureau (CPB) schat de potentiële economische (volume-)groei van het bbp de komende jaren op 1,2%. De reële groei van de zorgkosten wordt door het CPB geschat op 3,4%. Dat is dus meer dan 2% hoger. Daarvan komt 1,5% door demografie (vergrijzing) en 1,1% door de stijging van de reële lonen. Een indexering van het gemeentefonds alleen op basis van de ontwikkeling van het nominale bbp schiet tekort om deze autonome stijging van de gemeentelijke zorgkosten op te vangen en leidt daarmee tot verdringing van andere noodzakelijke publieke voorzieningen die door gemeenten in de lucht worden gehouden.
-
De wijziging in de LPO-compensatie leidt tot ongewenste schommelingen Volgens het regeerakkoord is de ingreep vanaf 2026 bedoeld om de bekostiging van gemeenten stabieler te maken. Vanaf 2026 worden echter door een gewijzigde methodiek schommelende accrestranches voor de indexering voor prijsontwikkelingen ingevoerd. Wij zien graag plat doorgetrokken accrestranches voor de indexering voor prijsontwikkelingen. Daarbij sluit de index prijspeil bbp veel slechter aan bij de loon- en prijsontwikkeling van de gemeentelijke kosten dan de huidige methodiek van LPO-accressen. Die afwijkingen moeten gemeenten opvangen met het volume-accres. Het daadwerkelijk overblijvende volume-accres voor beleid wordt daardoor flink instabieler. De winst aan stabiliteit door uit te gaan van het gemiddelde van 8 jaar volumegroei bbp gaat daarmee geheel verloren. Per saldo is de nieuwe systematiek daardoor even stabiel als de huidige koppeling van de ontwikkeling van het gemeentefonds aan de ontwikkeling van de netto rijksuitgaven.
De huidige koppeling aan de netto rijksuitgaven als normering van het gemeentefonds (trap op, trap af) kent deze problemen niet. Een koppeling aan de ontwikkeling van het BBP is voorstelbaar, maar alleen als de hiervoor genoemde kritiekpunten door aanpassingen van de voorgestelde systematiek worden opgelost. In mei is hierover bestuurlijk overleg voorzien tussen gemeenten, provincies en het rijk.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
5/8
Actualisatie raming accressen en extra bijstelling over 2022 In de Voorjaarsnota 2023 wordt ook de nieuwste raming van de accressen gemeentefonds toegelicht. Voor de jaren 2022 tot en met 2025 zijn de accressen voor het opvangen van volumeontwikkelingen bevroren. Deze zijn dan ook ongewijzigd. De accressen voor de ontwikkeling van de loon- en prijsontwikkeling worden wel jaarlijks aan de hand van de laatste ramingen voor de ontwikkeling loonvoet overheid, prijspeil materiele consumptie overheid en prijspeil bruto investeringen overheid uit het CEP bijgesteld. Daarnaast heeft het kabinet eind vorig jaar in de Najaarsnota 2022 aangegeven dat eenmalig een extra bijstelling voor de prijsontwikkelingen in 2022 plaatsvindt met het accres 2023. De oorspronkelijke ramingen daarvoor uit het CEP 2022 weken door de sterk oplopende inflatie erg veel af. In de Najaarsnota 2022 is voor de extra bijstelling van de tranche LPO-accres 2022 een structureel bedrag van € 300 miljoen vanaf 2023 voor het gemeentefonds geraamd en aangegeven dat deze hogere vergoeding voor gestegen prijzen het mogelijk maakt de bekostiging aan maatschappelijke organisaties te verhogen. Het kabinet heeft nu in de Voorjaarsnota 2023 besloten de bijstelling alleen te baseren op de nieuwe ramingen voor de ontwikkeling prijspeil materiële consumptie overheid en prijspeil bruto investeringen overheid.
Een bijstelling voor een nieuwe raming van de ontwikkeling loonvoet overheid in het jaar 2022 blijft achterwege. Daardoor is de bijstelling lager uitgekomen dan eerder geraamd en bedraagt nu € 127 miljoen structureel voor de jaren 2023 tot en met 2025. Vanaf 2026 daalt dit bedrag door een gewijzigde berekening van de oude tranche LPO-accres in latere jaren. Deze daling is daarmee onderdeel van de neerwaarts schommelende LPO-accresproblematiek vanaf 2026, waarover nog geen overstemming tussen rijk en VNG is. Tabel 2 Tranches LPO-accres (bedragen x miljoen euro), stand Voorjaarsnota 2023 Jaar
%
2023
2024
2025
2026
2027
2028
Extra LPO-accres 22
0,36%
127
127
127
119
115
115
LPO-accres tranche 23
4,54%
1.598
1.598
1.598
1.497
1.455
1.455
LPO-accres tranche 24
4,22%
1.592
1.592
1.460
1.418
1.418
LPO-accres tranche 25
4,18%
1.620
1.507
1.464
1.464
LPO-accres tranche 26
3,58%
1.345
1.306
1.306
LPO-accres tranche 27
3,22%
1.217
1.217
LPO-accres tranche 28
3,22%
Totaal
1.256 1.725
3.317
4.937
5.926
6.976
8.233
Tabel 2 toont de tranches LPO-accres die volgen uit de bijstellingen in de Voorjaarsnota 2023. Bij elkaar is er ten opzichte van de vorige raming voor de periode 2023-2027 een bedrag van structureel € 1.147 miljoen aan extra LPO-accres bijgekomen ten opzichte van de septembercirculaire 2022. Overige punten Voorjaarsnota De Voorjaarsnota 2023 bevatte ook op een aantal inhoudelijke beleidsterreinen verrassingen. Zo werd aangekondigd dat het kabinet voornemens is het Wmo-abonnementstarief voor alle Wmo-
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
6/8
voorzieningen te schrappen. In een eerste reactie6 heeft de VNG laten weten blij te zijn met dit voornemen, maar nog wel veel vragen te hebben over de uitwerking en de financiële consequenties. We gaan hierover op korte termijn in overleg met het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Ook wordt aangekondigd dat vanaf 2028 €20 mln. wordt bespaard op het reïntegratiebudget voor gemeenten. In de Voorjaarsnota is geen inhoudelijke onderbouwing voor dit voornemen terug te vinden. Verder wordt aangegeven dat de middelen voor ontwikkeling van de arbeidsmarktinfrastructuur niet structureel zijn. Dit is onwenselijk voor gemeenten omdat de voorziene extra taken voor arbeidsmarktregio’s wel structureel zijn. Over beide zaken hebben we opheldering gevraagd bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Aanvankelijk had het kabinet in de Voorjaarsnota geen financiering opgenomen voor de Landelijke Vreemdelingenvoorziening (LVV). De VNG acht het verstandig dat het kabinet heeft besloten alsnog middelen te zoeken en gaat op korte termijn met de staatssecretaris van Justitie en Veiligheid in gesprek over de inhoudelijke uitwerking7. Structurele financiering van een landelijk dekkend LVV-netwerk moet daarvoor het uitgangspunt blijven.
Hoe verder na deze Voorjaarsnota? Alles bij elkaar geeft deze voorjaarsnota niet de gewenste structurele financiële zekerheid voor gemeenten. Een echt goede uitwerking van en onderbouwing voor een nieuwe financieringssystematiek ontbreekt nog steeds. Het is goed dat er nu een aanzet is voor een nieuwe normeringssystematiek, maar helaas zorgt de Voorjaarsnota als geheel niet voor een stabiel en adequaat financieel beeld voor gemeenten. Met hetgeen in deze voorjaarsnota is opgenomen komt het kabinet wat de VNG betreft ook niet tegemoet aan hetgeen de Kamer heeft gevraagd in de motie Van Weyenberg/Van Dijk8, waarin wordt verzocht om een uitvoeringsplan en tijdpad voor de nieuwe financieringssystematiek. Ook mist een reactie op de motie Bromet/Mohandis 9, die het kabinet verzoekt te onderzoeken hoe de nieuwe financieringssystematiek wettelijk verankerd kan worden. Verder is het merkwaardig dat het kabinet de nieuwe systematiek pas per 2027 in laat gaan, terwijl het coalitieakkoord spreekt over 2026. Vanaf 2026 is er voor gemeenten structureel zo’n €3 miljard minder beschikbaar voor het uitvoeren van gemeentelijke taken en biedt het accres vanaf 2027 te weinig vergoeding voor het opvangen van de autonome groei van de zorgtaken. Door het kabinet is echter niet aangegeven op welke beleidsterreinen minder inzet wordt verwacht van gemeenten.
Het afgelopen jaar was eerder sprake van het tegenovergestelde: met regelmaat werd een beroep gedaan op de daadkracht en oplossingsgerichtheid van gemeenten om ingewikkelde maatschappelijke problemen aan te pakken. De opvang van vluchtelingen en Oekraïense ontheemden of het uitkeren van de energietoeslag is ook door uw bijdrage gelukt. Ook werd ons gevraagd om onze steun te geven aan maatschappelijke akkoorden op verschillende onderwerpen, zoals wonen, asiel, (jeugd)zorg en sport. Door de VNG is daarbij consequent aangetekend dat voldoende structurele middelen een randvoorwaarde zijn. Deze Voorjaarsnota dwingt ons om onszelf de vraag te stellen hoe we ons als VNG nu verhouden tot deze akkoorden en vraagt u om zich voor te bereiden op een situatie waarin
https://vng.nl/nieuws/herinvoering-inkomensafhankelijke-eigen-bijdrage-wmo-vng-reactie https://vng.nl/nieuws/kabinet-vindt-alsnog-middelen-voor-opvang-ongedocumenteerden 8 https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/moties/detail?id=2022Z18847&did=2022D40297 9 https://www.parlementairemonitor.nl/9353000/1/j9vvij5epmj1ey0/vlx5hspuedxa 6 7
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
7/8
er minder geld is voor het uitvoeren van gemeentelijke taken. Vanuit de VNG zijn daarom de volgende acties in gang gezet. Webinars We organiseren twee webinars waarin (technische) toelichting wordt gegeven op deze brief en waarin u de mogelijkheid heeft om vragen te stellen. De webinars staan gepland op: - Dinsdag 23 mei van 16:00 tot 17:00 uur - Vrijdag 26 mei van 10:00 tot 11:30 uur Het webinar op vrijdag zal meer gericht zijn op raadsleden, maar beide webinars zijn toegankelijk voor alle geïnteresseerden. U kunt zich aanmelden voor deze webinars via deze links: aanmelden webinar 23 mei en aanmelden webinar 26 mei. Agendering Algemene Ledenvergadering (ALV) Het bestuur spreekt tijdens de komende Algemene Ledenvergadering op 14 juni graag met u over het punt ‘Meerjarig perspectief financiën gemeenten’. Deze ledenbrief kan worden betrokken bij de bespreking van dat punt. Als zich vóór de ALV relevante ontwikkelingen voordoen wordt u daarover uiteraard geïnformeerd. Extra overleg met de fondsbeheerders Op 22 mei is er een extra overleg met de fondsbeheerders over de gevolgen van de Voorjaarsnota 2023, waarin we de zorgen die spreken uit deze ledenbrief onder de aandacht brengen.
Instellen Taskforce Taken en Middelen Gemeenten Het VNG-bestuur heeft besloten tot het instellen van een Taskforce Taken en Middelen Gemeenten die in kaart moet brengen hoe bestaande en nieuwe taken zicht verhouden tot de structurele middelen. De Taskforce zal bestaan uit een mensen met enige afstand tot de dagelijkse politiek, maar met ruime politiek-bestuurlijke ervaring. Zij zullen ondersteund worden door een onderzoeksbureau. Alexander Rinnooy Kan is bereid gevonden het voorzitterschap op zich te nemen. Zodra meer informatie beschikbaar is over de samenstelling en werkzaamheden van de Taskforce zal dit op vng.nl worden gepubliceerd. Enquête gevolgen voorjaarsnota Vooruitlopend op en ter ondersteuning van het werk van de Taskforce Taken en Middelen Gemeenten willen we graag van u weten welke impact de Voorjaarsnota 2023 op (de voorzieningen in) uw gemeente heeft. U ontvangt daarom ook een enquête met vragen over de wijze waarop uw gemeente de structurele financiële situatie – zoals die uit de Voorjaarsnota 2023 duidelijk wordt – tegemoet gaat treden. Uw antwoorden maken de gevolgen van de keuzes van het kabinet inzichtelijk en dragen bij aan onze acties de komende tijd. Met vriendelijke groet, Vereniging van Nederlandse Gemeenten
Mr. L.K. Geluk Algemeen directeur
Vereniging van Nederlandse Gemeenten
8/8
Aan de leden
Datum
17 mei 2023 Ons kenmerk
U202300358 Lbr. 23/019 Telefoon
0703738393 Bijlage(n)
Onderwerp
Uitnodiging ALV 14 juni 2013
Geachte leden van college en gemeenteraad, Hierbij ontvangt u de agenda en stukken voor onze Algemene Leden Vergadering (ALV) van woensdag 14 juni 2023, 11.30-13.00 uur. Met de ledenbrief van 26 april 2023 ‘Voorbereiding ALV 14 juni 2023 en VNG Verenigingsstrategie 2030’ ontving u eerder de concept-agenda voor de ALV. Deze ALV maakt deel uit van het tweedaagse VNG Jaarcongres op 13 en 14 juni 2023. Meer informatie over het VNG Congres vindt u hier: https://www.vngjaarcongres.nl U bent van harte welkom bij deze ALV bij Martiniplaza in Groningen. In deze ledenbrief geven wij u een toelichting op: - Agenda en stukken voor deze ALV (zie de bijlagen voor de volledige agenda en stukken) - De besluitvormingsprocedure: indienen van amendementen en moties, de stemprocedure en de mogelijkheid tot inspreken U kunt statutair tot uiterlijk donderdag 1 juni a.s. amendementen op voorstellen indienen. Wij vragen u nadrukkelijk om ook eventuele moties uiterlijk op deze datum in te dienen, zodat het VNG-bestuur tijdig preadviezen kan vaststellen en de leden hun standpuntbepaling kunnen voorbereiden. Wij zijn u daarvoor bij voorbaat dankbaar en u kunt voor vragen hierover altijd contact opnemen met de VNG-medewerkers. Indienen amendementen en moties - Amendementen en moties kunt u indienen via e-mail: motiealv@vng.nl - Informatie over de procedure rond indiening en ondertekening vindt u hier.