063. Bijlage 3. Bijlagen bij voorontwerp-inpassingsplan compressed

3.1.1 Platform op zee Net op zee Nederwiek 1 ontsluit een deel van windenergiegebied Nederwiek. De locatie van het windenergiebied is bepalend voor de locatie voor het platform dat bij de te plaatsen windturbines moet worden gerealiseerd. Het platform wordt nabij de windturbines geplaatst om de kabellengte van de windturbines te beperken en om ruimtebeslag in de Noordzee van de windparken te beperken c.q. te concentreren. Ten tijde van de NRD was er voor de locatie van het platform een zoekgebied bekend. Dit zoekgebied lag in het zuidelijke gedeelte van windenergiegebied Nederwiek. De platformlocatie is onder meer afhankelijk van de diepte en samenstelling van de zeebodem. Inmiddels zijn de resultaten van de benodigde (bodem)onderzoeken (surveys) bekend en is de platformlocatie geconcretiseerd. Deze locatie is weergegeven in Figuur 3-1.

21 Voor VAWOZ 2030, zie: https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureau-energieprojecten/lopende-

projecten/hoogspanning/verkenning-aanlanding-wind-op-zee-vawoz 22 Voor IEA Net op zee IJmuiden Ver Alpha, zie: https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureau-energieprojecten/lopendeprojecten/hoogspanning/net-op-zee-ijmuiden-ver-alpha/integrale-effectenanalyse 23 Voor MER fase 2 Net op zee IJmuiden Ver Alpha, zie: https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureauenergieprojecten/lopende-projecten/hoogspanning/net-op-zee-ijmuiden-ver-alpha/net-op-zee-ijmuiden-ver-alpha-fase-1 24 Voor MER fase 2 Net op zee IJmuiden Ver Beta, zie: https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureauenergieprojecten/lopende-projecten/hoogspanning/net-op-zee-ijmuiden-ver-beta/net-op-zee-ijmuiden-ver-beta-fase-1 25 Voor het MER Net op zee IJmuiden Ver Gamma, zie: https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureauenergieprojecten/lopende-projecten/ijmuiden-ver-gamma/fase-1

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

23

Figuur 3-1 Platformlocatie Net op zee Nederwiek 1

3.1.2 Kabeltracé op zee Route kabeltracé op zee Het kabeltracé op zee van Net op zee Nederwiek 1 loopt na het verlaten van windenergiegebied Nederwiek richting het zuiden in de bufferzone ten noordwesten van de scheepvaartroute. Het kabeltracé ligt vanaf hier parallel aan het kabeltracé van Net op zee Nederwiek 2. Ten zuiden van windenergiegebied Nederwiek maken de kabeltracés een zuidelijke oversteek richting windenergiegebied IJmuiden Ver, waarna dit windenergiegebied doorkruist wordt. Hier komen de kabeltracés van Netten op zee Nederwiek 1 en 2 en Net op zee IJmuiden Ver Alpha samen. Vervolgens buigen de kabeltracés zuidwaarts af om parallel aan de oostgrens van Natura 2000gebied de Bruine Bank naar het zuiden te lopen. Ten noordwesten van windenergiegebied Hollandse Kust (west) komen de kabeltracés van Netten op zee Nederwiek 1 en 2 en Netten op zee IJmuiden Ver Alpha, Beta en Gamma samen om vanaf dit punt tot aan het lichtplatform Goeree over een lengte van circa 80 km parallel te liggen aan elkaar. Na het passeren van windenergiegebied Hollandse Kust (zuidwest) gaan de tracés oostelijk langs de het ankergebied “3 East” en een vergund zandwingebied. De kabeltracés kruisen hier ook de

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

24

Eurogeul, een druk bevaren internationale toegangsroute tot de haven van Rotterdam. Daarna lopen de kabeltracés tussen de ankergebieden “4 West” en “4 East”, ter hoogte van de Maasvlakte. Ten zuiden van Lichtplatform Goeree splitsen de kabeltracés zich. Het kabeltracé van Net op zee Nederwiek 1 gaat parallel aan Net op zee IJmuiden Ver Alpha in zuidelijke richting naar de Veerse Gatdam. De kabeltracés van Net op zee IJmuiden Ver Beta, Gamma en Nederwiek 2 gaan zuidoostwaarts richting de Maasvlakte. De kabeltracés van Net op zee Nederwiek 1 en Net op zee IJmuiden Ver Alpha lopen hierna gedeeltelijk door een reserveringsgebied voor zandwinning langs de kust en nabij de kust lopen de kabeltracés door Natura 2000-gebied de Voordelta. De totale lengte van het kabeltracé van Net op zee Nederwiek 1 op zee (offshore en nearshore) is circa 195 km. De ligging van Net op zee Nederwiek 1 ten opzichte van andere net op zee-projecten is weergegeven en besproken in paragraaf 3.2.

Figuur 3-2 Kabeltracé op zee en Veerse Meer Net op zee Nederwiek 1

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

25

Totstandkoming route kabeltracé op zee In de NRD van Net op zee Nederwiek 1 is onderzoek gedaan naar drie tracéopties voor het kabeltracé op zee Net op zee Nederwiek 1: tracéoptie west, een optimalisatie van west en tracéoptie midden. De tracéopties zijn te zien in Figuur 3-3. De analyse van de tracéopties op zee is uitgevoerd op basis van de thema’s milieu, omgeving, techniek, kosten en toekomstvastheid (zie Bijlage IV Alternatievendocument). Na Figuur 3-3 volgt een samenvatting van de analyse en de conclusie voor de te onderzoeken tracéoptie in het MER.

Figuur 3-3 Tracéopties Net op zee Nederwiek 1 (HKW= Hollandse Kust (west), HKN= Hollandse Kust (noord), en HKZ= Hollandse Kust (zuid)) Uit de analyse van het thema milieu blijkt dat tracéoptie west uitdagingen kent op het gebied van zandwinning en scheepvaart. Tracéoptie west gaat namelijk door een gebied met grote zandvraag (Kop van Schouwen) en door het een gebied met kruisend scheepvaartverkeer (Maas Junction). Het aandachtspunt voor zandwinning komt ook naar voren bij de beoordeling van toekomstvastheid. Negatieve effecten op scheepvaart en zandwinning zijn te vermijden door het toepassen van een optimalisatie van tracéoptie west. Echter, zowel tracéoptie west als de optimalisatie van tracéoptie west gaan beide door Natura 2000-gebied de Bruine Bank. Dit leidt tot ecologische effecten (tijdelijke bovenwaterverstoring) en beperkingen in de aanlegfase. Deze ecologische

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

26

aandachtspunten voor tracéoptie west worden ook genoemd door de omgevingspartijen. Voor tracéoptie midden worden vanuit omgevingspartijen aandachtspunten genoemd op het gebied van scheepvaart door de nabijheid van scheepvaartroutes en bufferzones tussen scheepvaartroutes en windparken op zee. Dit aandachtspunt is in overleg met omgevingspartijen in de NRD-fase verder onderzocht. Het relatieve verschil in kosten tussen de tracéopties is beperkt. Alle beschikbare informatie overziende en na overleg met de ministeries van IenW, LNV en Rijkswaterstaat heeft de minister voor Klimaat en Energie gekozen om tracéoptie midden van het kabeltracé op zee als voorkeursalternatief aan te wijzen en verder te onderzoeken in het MER voor Net op zee Nederwiek 1. De redenen hiervoor zijn dat tracéoptie midden de minste aandachtspunten kent voor milieu en ruimtelijke functies en de minste uitdagingen kent vanuit techniek en toekomstvastheid. Er is geen aanleiding om onaanvaardbare gevolgen te verwachten die in de weg staan aan besluitvorming. Er zijn geen zwaarwegende milieuvoordelen in de andere tracéopties die aanleiding geven een andere tracéoptie boven tracéoptie midden te verkiezen. Daarnaast ligt het voorkeursalternatief parallel aan Netten op zee IJmuiden Ver Alpha, Beta, Gamma en Nederwiek 2.

De parallelligging zorgt, naast efficiënt ruimtegebruik op de Noordzee, ook ervoor dat de procedure en aanbesteding sneller doorlopen kunnen worden, onder andere omdat er onderzoeken gecombineerd (uitgezet) kunnen worden. Ook in de aanlegfase biedt de efficiëntie van de parallelligging voordelen. Door deze efficiëntie kan voldaan worden aan de versnellingsopgave voor extra wind op zee in 2030 (beschreven in paragraaf 1.2).

3.1.3 Kabeltracé Veerse Meer Nadat het kabeltracé op zee de Veerse Gatdam heeft gekruist (beschreven in paragraaf 3.1.2 en 3.1.4), vervolgt het kabeltracé in het Veerse Meer. Het kabeltracé van Net op zee Nederwiek 1 loopt door het Veerse Meer op 50 meter afstand parallel aan de oostzijde van Net op zee IJmuiden Ver Alpha. Het kabeltracé komt aan land bij de oever aan de zuidzijde van het Veerse Meer, ten zuiden van haven De Piet. De totale lengte van het kabeltracé in het Veerse Meer is circa 12 kilometer. Zie Figuur 3-4 voor het verloop van het kabeltracé door het Veerse Meer.

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

27

Figuur 3-4 Ligging kabeltracé in het Veerse Meer Om het Sloegebied en het converterstation nabij Borssele te bereiken, zijn er in de NRD voor Net op zee Nederwiek 1 verschillende tracéopties beschreven; een kabeltracé over land parallel aan het Veerse Meer, een kabeltracé (deels) door de Westerschelde en een kabeltracé door het Veerse Meer. De kabeltracés over land en Westerschelde worden niet verder onderzocht in het MER, aangezien uit onderzoeken zoals VAWOZ en IEA blijkt dat deze kabeltracés niet kansrijk zijn door de meerdere uitdagingen die deze kabeltracés kennen. Dit wordt verder toegelicht in Bijlage IV Alternatievendocument.

3.1.4 Kabeltracé op land Route kabeltracé op land Het kabeltracé op land bestaat uit de kruising met de Veerse Gatdam en het kabeltracé op land ten zuiden van het Veerse Meer tot aan het converterstation. Het kabeltracé is ca. 9 km lang. Net op zee Nederwiek 1 wordt op land vrijwel geheel parallel gelegd aan Net op zee IJmuiden Ver Alpha. De parallelligging op land wordt in detail beschreven en weergegeven in paragraaf 3.2.2. Aan de noordoostzijde van de Veerse Gatdam komen de kabels vanuit de zee aan land (zie Figuur 3-2). Ze worden door de kering heen geboord. Na het kruisen van de Veerse Gatdam loopt het kabeltracé verder door het Veerse Meer. Bij de aanlanding van het kabeltracé van Net op zee Nederwiek 1 aan de zuidzijde van het Veerse Meer is gekozen voor een uittredepunt uit het meer ten oosten van het Waterpark Veerse Meer en ten zuiden van haven De Piet (zie Figuur 3-2). Vanaf

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

28

dit punt gaat het kabeltracé via de kortste route naar de Muidenweg. De Muidenweg wordt gekruist door middel van een boring. Daarna buigt het kabeltracé af richting het zuiden en komt het langs Vliegveld Midden Zeeland (westzijde). Het kabeltracé van Net op zee Nederwiek 1 blijft haar weg in zuidelijke richting vervolgen parallel aan een watergang, richting de A58. Het kabeltracé loopt hierbij parallel aan de oostkant van Net op zee IJmuiden Ver Alpha. Het kabeltracé van Net op zee Nederwiek 1 kruist de A58 middels een boring en loopt daarna verder langs de oostzijde van de Zeedijk van de Jacobapolder (zie Figuur 3-5).

Figuur 3-5 Route kabeltracé kruising A58 Vanaf de boring onder de A58 tot de kruising van de N254 ligt het kabeltracé van Net op zee Nederwiek 1 niet meer geheel parallel aan het kabeltracé van Net op zee IJmuiden Ver Alpha. Voor het kabeltracé parallel aan de Zeedijk van de Jacobapolder worden twee varianten onderzocht (zie Figuur 3-6):  Eén tracévariant ten oosten van de Zeedijk van de Jacobapolder onder de onverharde weg door. Deze variant wordt ‘kabeltracé onder weg’ genoemd.  Eén tracévariant ten oosten van de Zeedijk van de Jacobapolder in het weiland parallel aan de perceelgrenzen van agrarische gronden. Deze variant wordt ‘kabeltracé in weiland’ genoemd.

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

29

Figuur 3-6 Route kabeltracé parallel aan de Zeedijk van de Jacobapolder (Geel = kabeltracé Net op zee IJmuiden Ver Alpha, oranje = tracévarianten Net op zee Nederwiek 1). Vervolgens kruist het kabeltracé de Oude Veerweg middels een boring. Tussen de Oude Veerweg en de N254 bevindt zich de Sloekreek. Het kabeltracé loopt hier ten oosten van de Sloekreek in de dijk. Het kabeltracé van Net op zee IJmuiden Ver Alpha ligt ten westen van de Sloekreek (zie Figuur 3-7).

Figuur 3-7 Route kabeltracé bij Sloekreek (Geel = kabeltracé Net op zee IJmuiden Ver Alpha, blauw = kabeltracé Net op zee Nederwiek 1) Het kabeltracé wordt vervolgens onder de N254 doorgeboord. Na de boring onder de N254 door, komt het kabeltracé van Net op zee Nederwiek 1 weer parallel aan het kabeltracé van Net op zee IJmuiden Ver Alpha te liggen in de aangewezen kabel– en leidingenstrook. Hier is nog ruimte voor een kabeltracé parallel aan Net op zee IJmuiden Ver Alpha. Ter hoogte van de Liechtensteinweg

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

30

verlaat het kabeltracé de kabel- en leidingenstrook en wordt door middel van een boring de spoorweg gekruist. De boorlijn komt uit bij de converterstationslocatie aan de Liechtensteinweg (zie Figuur 3-8).

Figuur 3-8 Kabeltracé op land van Net op zee Nederwiek 1 Totstandkoming route kabeltracé op land Voor het kabeltracé op land voor Net op zee Nederwiek 1 is een landtracé gekozen dat grotendeels parallel ligt aan het kabeltracé van Net op zee IJmuiden Ver Alpha. Uit het MER van Net op zee IJmuiden Ver Alpha is gebleken dat een oostelijke kruising van de Veerse Gatdam, een oostelijk uittredepunt uit het Veerse Meer en de midden variant van het landtracé het best beoordeeld werden. Naast het kabeltracé van Net op zee IJmuiden Ver Alpha is op de meeste plekken nog ruimte voor het kabeltracé van Net op zee Nederwiek 1. Tussen de A58 en Oude Veerweg zijn twee varianten onderzocht voor Net op zee Nederwiek 1, namelijk het kabeltracé onder de weg en het kabeltracé in weiland.

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

31

3.1.5 Converterstation op land In de IEA van Net op zee IJmuiden Ver Alpha is een verkenning gedaan naar mogelijke locaties voor een converterstation en voor een aansluiting op een bestaand 380kV-station in het Sloegebied. Drie locaties zijn onderzocht, waarvan twee aan de Belgiëweg Oost en één aan de Liechtensteinweg. Voor Net op zee IJmuiden Ver Alpha is gekozen voor één van de opties aan de Belgiëweg Oost. Met de keuze voor deze converterstationslocatie bij het Net op zee IJmuiden Ver Alpha, zijn beide locaties aan de Belgiëweg Oost afgevallen voor Net op zee Nederwiek 1 in verband met ruimtegebrek. In de afwegingsnotitie voor de VAWOZ wordt geconcludeerd dat op de locatie Liechtensteinweg ruimte is voor één of twee converterstations. In de NRD is een zoekgebied aan de Liechtensteinweg opgenomen om verder te onderzoeken in het MER. Voor het bepalen van de meest geschikte converterstationslocatie binnen het zoekgebied aan de Liechtensteinweg is gekeken naar mogelijke toekomstige ontwikkelingen die binnen het zoekgebied kunnen plaatsvinden. De mogelijke toekomstige ontwikkelingen binnen het zoekgebied van het converterstation zijn onder andere de komst van een nieuw 380kV-hoogspanningsstation en 150kVstation.

Ook speelt het reeds vergunde datacenter Greenbay, dat zich in het zuiden van het zoekgebied wil vestigen, een rol in het bepalen van de locatie voor het converterstation. Daarnaast is overleg gevoerd met terreinbeheerder North Sea Port en met grondeigenaar Flushing Service Park over de meest geschikte locatie van het converterstation binnen het zoekgebied. Dit tezamen heeft ertoe geleid dat gekozen is voor een locatie van het converterstation in het noorden van het zoekgebied (zie Figuur 3-9). Met deze keuze blijven andere toekomstige ontwikkelingen mogelijk. De keuze voor een andere locatie binnen het zoekgebied van het converterstation zou andere toekomstige ontwikkelingen complexer of onmogelijk maken.

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

32

Figuur 3-9 Converterstationslocatie Nederwiek 1

3.2 Samenhang met andere projecten Net op zee Nederwiek 1 kent een sterke samenhang met een aantal andere projecten. In deze paragraaf worden enkele toegelicht, namelijk Net op zee Nederwiek 2 en 3, Netten op zee IJmuiden Ver Alpha, Beta en Gamma en Hoogspanningsstation omgeving Sloegebied.

3.2.1 Netten op zee Nederwiek 2 en 3 Net op zee Nederwiek 2 Net op zee Nederwiek 2 is één van de drie 2 GW-verbindingen uit windenergiegebied Nederwiek. De kabeltracés op zee van Net op zee Nederwiek 1 en 2 lopen vanaf de oostzijde van windenergiegebied Nederwiek parallel aan elkaar over een lengte van circa 148 km (zie Figuur 3-10). Ter hoogte van lichtplatform Goeree vervolgen Nederwiek 1 en 2 ieder hun eigen weg richting Sloegebied en Maasvlakte (zie Figuur 3-12). Voor Net op zee Nederwiek 2 wordt een aparte procedure doorlopen, gelijktijdig aan de procedure voor Net op zee Nederwiek 1. De totstandkoming van de platformlocatie, het kabeltracé en de converterstationslocatie voor Net op zee Nederwiek 2 is te lezen in de NRD.26

26 Voor de NRD van Net op zee Nederwiek 2, zie: https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureau-energieprojecten/lopende-

projecten/nederwiek-2

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

33

Figuur 3-10 Parallelligging Net op zee Nederwiek 1 en 2

Net op zee Nederwiek 3 De procedure voor een derde verbinding uit windenergiegebied Nederwiek naar Moerdijk of Geertruidenberg, Net op zee Nederwiek 3, is in september 2022 gestart met de kennisgeving van het voornemen. 27 Het kabeltracé van Net op zee Nederwiek 3 is nog niet bekend. <PM: updaten voor Nederwiek 3>

3.2.2 Netten op zee IJmuiden Ver Alpha, Beta en Gamma Windenergiegebied IJmuiden Ver wordt net als windenergiegebied Nederwiek ontsloten door drie 2 GW-verbindingen: Netten op zee IJmuiden Ver Alpha (naar 380kV-station Borssele), Beta en Gamma (beiden naar Maasvlakte). Deze drie verbindingen hebben een sterke samenhang met Net op zee Nederwiek 1 omdat ze gedeeltelijk parallel liggen met elkaar (zie Figuur 3-11). Vanaf lichtplatform 27 Voor de NRD van Net op zee Nederwiek 3 <PM check t.z.t.>, zie: https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureau-

energieprojecten/lopende-projecten/nederwiek-3

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

34

Goeree splitsen de kabeltacés op richting Maasvlakte of Sloegebied (zie Figuur 3-12). De parallelligging op zee tussen Net op zee Nederwiek 1 en Net op zee IJmuiden Ver Alpha, Beta en Gamma is verder toegelicht in paragraaf 3.1.2.

Figuur 3-11 Parallelligging Netten op zee Nederwiek 1 en 2 met Netten op zee IJmuiden Ver Alpha, Beta en Gamma

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

35

Figuur 3-12 Kabeltracés ter hoogte van Lichtplatform Goeree Alle projecten doorlopen aparte procedures. De definitieve besluiten voor Net op zee IJmuiden Ver Alpha en Beta zijn verleend in 2022. Omdat voor Net op zee IJmuiden Ver Beta geen beroepen zijn ingediend, zijn alle besluiten per 16 juli 2022 onherroepelijk. 28 Voor de definitieve besluiten van Net op zee IJmuiden Ver Alpha is een beroep ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. De Raad van State heeft hier op 8 februari 2023 uitspraak over gedaan; de definitieve besluiten zijn onherroepelijk.29 De procedure voor Net op zee IJmuiden Ver Gamma is later gestart. De ontwerpbesluiten zijn op 23 december 2022 gepubliceerd en lagen tot en met 3 februari 2023 ter inzage. 30 In de komende projectfase worden de uitvoeringsvergunningen voor de Netten op zee IJmuiden Ver Alpha, Beta en Gamma aangevraagd ter bevordering van de realisatie van de projecten. Parallelligging op land Net op zee Nederwiek 1 en IJmuiden Ver Alpha Voor Net op zee IJmuiden Ver Alpha geldt dat Net op zee Nederwiek 1 niet alleen op zee parallel loopt, maar ook in het Veerse Meer (vanaf de Veerse Gatdam) en op land. In Figuur 3-13 is weergegeven waar de kabeltracés parallel liggen (groen omkaderd) en waar niet (oranje omkaderd). 28 Voor informatie over Net op zee IJmuiden Ver Beta, zie: https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureau-

energieprojecten/lopende-projecten/ijmuiden-ver-beta 29 Voor informatie over Net op zee IJmuiden Ver Alpha, zie: https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureauenergieprojecten/lopende-projecten/ijmuiden-ver-alpha 30 Voor informatie over Net op zee IJmuiden Ver Gamma, zie: https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureauenergieprojecten/lopende-projecten/ijmuiden-ver-gamma

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

36

In de detailkaart van Figuur 3-13 (rechts) is het kabeltracé vanaf de Veerse Gatdam weergegeven tot aan het converterstation.

Figuur 3-13 Samenloop Net op zee Nederwiek 1 en Net op zee IJmuiden Ver Alpha Waar de kabeltracés niet parallel liggen zijn in Figuur 3-13 de nummers 1 t/m 3 toegevoegd in de oranje kaders: 1. Ten noorden van windenergiegebied IJmuiden Ver liggen enkel de tracés van Netten op zee Nederwiek 1 en 2 parallel. 2. Tussen de A58 en N245 zijn nog twee varianten voor Net op zee Nederwiek 1, die niet parallel liggen aan Net op zee IJmuiden Ver Alpha. Dit wordt toegelicht in paragraaf 3.1.4. 3. Ter hoogte van de Liechtensteinweg eindigt het kabeltracé van Net op zee Nederwiek 1. Ten zuiden van de Liechtensteinweg vervolgt het 525kV-gelijkstroomtracé van Net op zee IJmuiden Ver Alpha zich in zuidelijke richting naar het converterstation aan de Belgiëweg Oost. Om de effecten op de omgeving zo beperkt mogelijk te houden, streeft TenneT naar het op land gelijktijdig aanleggen van Netten op zee IJmuiden Ver Alpha en Nederwiek 1. Ook in het Veerse

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

37

Meer streeft TenneT naar de aanleg van beide projecten in dezelfde periode. De uitgangspunten voor de aanleg zijn verder toegelicht in MER Deel B Hoofdstuk 1.

3.2.3 Hoogspanningsstation omgeving Sloegebied Voor onder meer de aansluiting van Net op zee Nederwiek 1 is een nieuw 380kVhoogspanningsstation op land nodig. In VAWOZ is vastgesteld dat hiervoor voldoende fysieke ruimte beschikbaar is in/nabij het Sloegebied. Voor het nieuwe 380kV-station wordt een aparte procedure doorlopen genaamd ‘Hoogspanningsstation omgeving Sloegebied’. Het hoogspanningsstation is dus geen onderdeel van het MER Net op zee Nederwiek 1. Het voornemen en participatieplan zijn gepubliceerd op 17 juni 2022.31 De concept-NRD is ter inzage gelegd van 13 januari tot en met 23 februari 2023. Mogelijke alternatieven zijn te zien in Figuur 3-14Fout! Verwijzingsbron niet gevonden.. In het MER van Net op zee Nederwiek 1 maken de 380kV-wisselstroomkabels die het converterstation verbindt met het hoogspanningsstation ook geen onderdeel (meer) uit van de voorgenomen activiteit. De milieueffecten van dit tracé worden onderzocht in de procedure voor het nieuwe hoogspanningsstation. De reden dat hiervoor een aparte procedure wordt doorlopen, is omdat de locatie van het 380kV-hoogspanningsstation op een later moment wordt bepaald. De locatie van het 380kV-hoogspanningsstation bepaalt tevens de ligging van de 380kVwisselstroomkabels.

31 Voor informatie over Hoogspanningsstation omgeving Sloegebied, zie: https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureau-

energieprojecten/lopende-projecten/hoogspanningsstation-sloegebied

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

38

Figuur 3-14 Zoekgebied en mogelijke alternatieven Hoogspanningsstation Omgeving Sloegebied

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

39

4 Werkwijze effectbeoordeling 4.1 Inleiding Effecten op het milieu als gevolg van het Net op zee Nederwiek 1 zijn te verdelen in:  effecten tijdens en door de aanleg;  effecten tijdens de exploitatie (ten gevolge van gebruik, onderhoud, reparaties);  effecten tijdens en door de verwijdering. Het optreden van effecten is het gevolg van de aard van de werkzaamheden/activiteiten en de locatie ervan. Effecten kunnen optreden bij verschillende milieuaspecten. In hoofdstuk 1 van deel B van het MER zijn de kenmerken en de aanlegwerkzaamheden uitgewerkt. In de hoofdstukken 2 tot en met 9 van deel B zijn de milieueffecten van de voorgenomen activiteit beschreven. Plan- en studiegebied en scope Het plangebied is het gebied waarbinnen Net op zee Nederwiek 1 is voorzien. Het studiegebied is het gebied waar effecten, als gevolg van Net op zee Nederwiek 1, (kunnen) optreden. De omvang van het studiegebied verschilt per milieuaspect. Over het algemeen is het studiegebied (aanzienlijk) groter dan het plangebied. De verwachte effecten worden beschreven en beoordeeld. De referentiesituatie, inclusief autonome ontwikkelingen, fungeert daarbij als referentie voor de beoordeling van de effecten. De effectbeschrijving is waar mogelijk en zinvol met cijfers onderbouwd. Indien het niet mogelijk is om de effecten te kwantificeren, is de effectbeschrijving kwalitatief.

4.2 Referentiesituatie Om de milieueffecten te kunnen bepalen en beoordelen is de referentiesituatie van belang. De referentiesituatie is de huidige situatie met de autonome ontwikkelingen. Dit is de situatie van het plangebied waarbij het Net op zee Nederwiek 1 niet wordt gerealiseerd. Het gebied zal zich dan ontwikkelen conform vastgesteld of voorgenomen beleid, maar zonder realisatie van het Net op zee Nederwiek 1. Deze situatie dient als referentiekader voor de effectbeschrijving. Cumulatie met ontwikkelingen in de toekomst Effecten van de aanleg en exploitatie van Net op zee Nederwiek 1 worden op zichzelf beoordeeld maar ook in cumulatie met de effecten van andere ontwikkelingen in de toekomst. Cumulatie betekent dat er grotere effecten ontstaan door een combinatie van de effecten van Net op zee Nederwiek 1 en de effecten van ontwikkelingen in de toekomst. Voor de besluitvorming is het belangrijk om kennis te nemen van een mogelijke optelsom c.q. opstapeling van effecten. In het MER houden we rekening met drie categorieën van ontwikkelingen in de toekomst voor het beoordelen van cumulatie:  Autonome ontwikkelingen: Autonome ontwikkelingen zijn op zichzelf staande ontwikkelingen waarover reeds is besloten en die een verandering in hetzelfde gebied tot gevolg hebben. Ze vinden onafhankelijk van het voornemen Net op zee Nederwiek 1 plaats.

De autonome ontwikkelingen van andere netten op zee worden hierna verder toegelicht.  Overige toekomstige ontwikkelingen: dit zijn ontwikkelingen in hetzelfde (plan- of studie) gebied die zich in een voorfase (toekomstig idee) bevinden en waarover eventuele besluitvorming na besluitvorming over Net op zee Nederwiek 1 plaatsvindt. Vaak is het nog

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

40



niet duidelijk waar, hoe en wanneer deze ontwikkeling gaat plaatsvinden. Om die reden zal de cumulatieve beoordeling in dit MER zich richten op het beschrijven van een potentiële relatie en of er een cumulatief effect is te verwachten van Net op zee Nederwiek 1 met de betreffende ontwikkeling en of dit leidt tot aandachtspunten of overwegingen voor optimalisatie/aanpassing. Autonome processen: Dit betreft ontwikkelingen in de fysieke omgeving die onafwendbaar zijn en een gegeven zijn voor de toekomstige staat van de kenmerken van de omgeving. Het betreft bijvoorbeeld zeespiegelstijging en andere gevolgen van klimaatverandering.

Een overzicht van alle autonome ontwikkelingen, overige toekomstige ontwikkelingen en autonome processen is te vinden in MER Deel B Hoofdstuk 1. In deze paragraaf wordt specifiek de autonome ontwikkeling van andere netten op zee toegelicht en hoe deze zich verhouden tot Net op zee Nederwiek 1. Autonome ontwikkelingen: Net op zee IJmuiden Ver Alpha, Beta, Gamma en Nederwiek 2 Voor Net op zee Nederwiek 1 zijn autonome ontwikkelingen van andere netten op zee in het bijzonder van belang gezien de parallelligging van de verbindingen, toegelicht in Hoofdstuk 3. De Netten op zee Nederwiek 1 en 2 en IJmuiden Ver Alpha, Beta en Gamma worden bovendien gelijktijdig of kort na elkaar gerealiseerd. De mogelijke cumulatie van effecten (in de aanleg- en gebruiksfase) zijn onderdeel van de beoordeling in het MER Net op zee Nederwiek 1. Voor de cumulatieve effectbeoordeling wordt rekening gehouden met de volgende scenario’s voor de aanleg van de projecten: Op zee: Voor cumulatie met de netten op zee is het gehanteerde uitgangspunt dat de aanleg van één net op zee-verbinding kan plaatsvinden in één jaar of verspreid over twee of drie jaar.

De aanlegwerkzaamheden vinden plaats binnen het tijdvak van 1 maart tot en met 31 oktober (buiten het stormseizoen).32 Hoeveel verbindingen er per jaar worden gerealiseerd is afhankelijk van de beschikbaarheid van materialen en de uitvoerwijze en planning van de aannemer. Om de cumulatieve effecten van de verschillende projecten te bepalen, wordt een bandbreedte toegepast. Deze bandbreedte bestaat uit twee worst-case aanlegscenario’s voor het kabeltracé op zee:  Scenario 1: verspreide aanleg. Over een periode van vijf jaar wordt elk jaar gewerkt aan één verbinding.  Scenario 2: geclusterde aanleg. Er worden maximaal vier verbindingen in hetzelfde tijdvak in één jaar aangelegd. Een vijfde verbinding wordt aangelegd in een ander jaar.

Het Veerse Meer: In het Veerse Meer is géén sprake van meerdere scenario’s in de aanlegfase. Net op zee IJmuiden Ver Alpha en Net op zee Nederwiek 1 worden namelijk in hetzelfde tijdvak aangelegd (van 1 september tot 1 mei). Op land:

32 Dit geldt niet voor de aanleg van de kabeltracés op het Veerse Meer.

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

41

Op land is ook geen sprake van meerdere scenario’s in de aanlegfase. Het kabeltracé op land voor Net op zee Nederwiek 1 wordt tegelijkertijd aangelegd met het kabeltracé op land van Net op zee IJmuiden Ver Alpha.

4.3 Mitigerende maatregelen Effecten kunnen soms worden beperkt of voorkomen door werkzaamheden op een andere wijze uit te voeren of door maatregelen te treffen. Dit zijn de zogenaamde mitigerende maatregelen. In de effectbeoordeling in het MER is eerst het resultaat van de beoordeling zonder mitigatie gegeven. Vervolgens zijn de mogelijkheden voor mitigatie beschreven en is aangeven wat het resultaat van mitigatie is voor de milieueffecten van het voornemen en de effectbeoordeling.

4.4 Beoordelingskader en methodiek 4.4.1 Methodiek Effecten op het milieu als gevolg van het Net op zee Nederwiek 1 zijn te verdelen in effecten tijdens de aanleg, tijdens de exploitatie (gebruik, onderhoud, reparaties) en tijdens de verwijdering. De effecten tijdens de verwijderingsfase, die pas plaatsvindt na afloop van de technische levensduur, zijn niet groter of anders dan tijdens de aanleg- en gebruiksfase. 33 Ze worden daarom niet apart beoordeeld. Meer informatie over de wijze van aanleg, exploitatiefase en de verwijdering van Net op zee Nederwiek 1 is te vinden in MER deel B, hoofdstuk 1. In deze paragraaf worden de beoordelingsschaal, het beoordelingskader op zee en het Veerse Meer (paragraaf 4.4.2) en het beoordelingskader op land besproken (paragraaf 4.4.3). De milieueffecten van het platform, het kabeltracé op zee en door het Veerse Meer, het kabeltracé op land en de converterstationslocatie worden op basis van een plus en min-schaal per milieuaspect beoordeeld ten opzichte van de referentiesituatie. Hiervoor wordt de beoordelingsschaal gehanteerd zoals weergegeven in Tabel 4-1. Tabel 4-1 Beoordelingsschaal Score ++

Effect Zeer positief

Oordeel ten opzichte van de referentiesituatie De voorgenomen activiteit leidt tot een sterk merkbare positieve verandering

+

Positief

De voorgenomen activiteit leidt tot een merkbare positieve verandering

0/+

Licht positief

De voorgenomen activiteit leidt tot een zeer kleine positieve verandering

0

Neutraal

De voorgenomen activiteit onderscheidt zich niet van de referentiesituatie

0/-

Licht negatief

De voorgenomen activiteit leidt tot een zeer kleine negatieve verandering

-

Negatief

De voorgenomen activiteit leidt tot een merkbare negatieve verandering

--

Zeer negatief

De voorgenomen activiteit leidt tot een sterk merkbare negatieve verandering

4.4.2 Beoordelingskader op zee en het Veerse Meer In Tabel 4-2 is het beoordelingskader opgenomen zoals gebruikt bij het beoordelen van het platform en het kabeltracé op zee en het Veerse Meer. Er is per deelaspect een uitleg gegeven. Hierbij is aangegeven wat er wordt onderzocht, of dit gaat om tijdelijke effecten (tijdens de aanlegfase) of 33

Bijvoorbeeld voor de aanleg van de kabel op zee wordt gebaggerd, terwijl dit voor het verwijderen van de kabel niet wordt gedaan.

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

42

permanente effecten (tijdens de gebruiksfase) en of dit gaat om effecten van de kabel op de omgeving of effecten vanuit de omgeving op het kabeltracé zelf. Daarnaast wordt ook toegelicht of het aspect kwalitatief of kwantitatief wordt beoordeeld. Voor het aspect Natuur op zee en het Veerse Meer is ook het beoordelingskader uit Tabel 4-3 van het milieuaspect Natuur op land van toepassing. Dit omdat effecten op het Veerse Meer ook tot op het land reiken. Tabel 4-2 Uitleg milieuaspecten beoordelingskader voor zee en het Veerse Meer Deelaspect

Oppervlakte beïnvloedde Noordzeebodem (ha) (platform) Lokale verstoring en verandering van de zeebodem door fundering platform

Lengte kabeltracé zeebodem en het Veerse Meer

Dynamiek zeebodem*

Aanwezigheid slibrijke afzettingen en veen (zeebodem en Veerse Meer apart beoordeeld) Kwaliteit van het sediment in de Noordzee en het Veerse Meer Dynamiek Voordelta*

Beoordelingscriteria

Bodem en water op zee en het Veerse Meer De oppervlakte van de Noordzeebodem is het oppervlak dat het platform beslaat in de Noordzee. Dit is een permanent effect in de gebruiksfase van het platform.

Effectduur en aard van onderzoeksmethode Tijdelijk en permanent effect, kwantitatieve beoordeling

Het oppervlak geeft een indicatie over het gebied dat verstoord wordt. De lokale verstoring en verandering van de zeebodem bestaat enerzijds uit het aanbrengen van de fundering en anderzijds uit het aanbrengen van bodembescherming rond de fundering voor het platform. Het aanbrengen van de fundering voor het platform, met inbegrip van de bestorting van de zeebodem voor erosiebescherming, leidt tot een permanente verstoring van de zeebodem. De locatie van het platform is zo gekozen dat er weinig zandgolven aanwezig zijn. De lengte van het kabeltracé op zee is de afstand, gemeten langs het kabeltracé, tussen het platform en de doorsnijding met de kustlijn en vervolgens de doorkruising van het Veerse Meer.

Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve beoordeling

De dynamiek van de zeebodem is de lokale variatie die optreedt doordat bodemvormen - zoals ribbels en zandgolven - over de zeebodem bewegen en doordat zandbanken over het kustprofiel verplaatsen. Het gaat hier om een tijdelijk effect omdat de natuurlijke dynamiek vanzelf hersteld nadat deze is verstoord door de aanleg van het kabeltracé. Daar waar sprake is van zeer slibrijke afzettingen in de ondergrond is de kans op het optreden van vertroebeling in de waterkolom groter. Ook de aanwezigheid van veen kan leiden tot gevolgen voor vertroebeling van de waterkolom. In dit rapport wordt dan ook over stoorlagen gesproken. Deze effecten zijn tijdelijk aangezien deze alleen rond de aanleg plaatsvinden.

Tijdelijk effect, kwalitatieve beoordeling

Beoordeling aanwezigheid (natuurlijke) verontreinigingen. Het sediment dat vrijkomt bij het begraven van de kabels kan (natuurlijke) verontreinigingen bevatten, die negatieve gevolgen kunnen hebben voor de waterkwaliteit.

Tijdelijk effect, kwalitatieve beoordeling

De dynamiek van de Voordelta wordt beschouwd aan de hand van veranderingen in het bodemprofiel die opgedaan zijn in de laatste jaren, doordat de buitendelta in grootte toe- of afneemt en of geulen en banken zich verplaatsen. Het effect van het kabeltracé op de dynamiek van de Voordelta is tijdelijk doordat deze alleen relevant is rond de periode van de aanleg.

Tijdelijk effect, kwalitatieve beoordeling

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

Tijdelijk effect, kwantitatieve beoordeling

Tijdelijk effect, kwalitatieve beoordeling

43

Dynamiek Veerse Meer*

Binnen dit aspect wordt er beschouwd of het Veerse Meer stabiel is, of dat deze dynamisch is. Wanneer de kabels bloot komen te liggen, moeten deze opnieuw worden ingegraven, waardoor de bodem opnieuw wordt verstoord. Indien de kabels bedekt raken zal bij onderhoud (gebruiksfase) hier de bodem ook meer worden verstoord. Dit is een tijdelijk effect tijdens de aanlegfase (effecten kunnen wel langer doorwerken dan deze fase) en tijdens onderhoud (gebruiksfase). Natuur op zee en het Veerse Meer Binnen dit aspect wordt beschouwd of er tijdelijke en permanente effecten zijn op beschermde leefgebieden (habitats), oftewel Natura 2000-gebieden in de aanleg- en gebruiksfase. Effecten kunnen plaatsvinden door habitataantasting, verstoring (boven en onder water), vertroebeling en sedimentatie en elektromagnetische velden.

Tijdelijk effect, kwalitatieve beoordeling

Binnen dit aspect wordt beschouwd of er tijdelijke en permanente effecten zijn op beschermde dier- en plantensoorten in de aanleg- en gebruiksfase. Effecten kunnen plaatsvinden door aantasting, verstoring (boven en onder water), vertroebeling en sedimentatie en elektromagnetische velden.

Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling

Invloed op “Good Environmental Status” van KRMdescriptoren

Binnen dit aspect wordt beschouwd of er tijdelijke en permanente effecten zijn in de aanleg- en gebruiksfase op beschermde leefgebieden (habitats) vanuit de Kaderrichtlijn Mariene Strategie. Effecten kunnen plaatsvinden door habitataantasting, verstoring onder water, vertroebeling en sedimentatie en elektromagnetische velden.

Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling

Invloed op Goede Toestand van biologische kwaliteitselementen binnen KRW

Binnen dit aspect wordt beschouwd of er tijdelijke en permanente effecten zijn op beschermde leefgebieden (habitats) in de aanleg- en gebruiksfase vanuit de Kaderrichtlijn Water. Effecten kunnen plaatsvinden door habitataantasting, verstoring onder water, vertroebeling en sedimentatie en elektromagnetische velden.

Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling

Invloed op beschermde gebieden voor Wnb-gebieds bescherming (Natura 2000) Invloed op beschermde soorten (Wnb-soorten bescherming)

Aardkundige waarden

Bekende waarden

Verwachte waarden

Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling

Archeologie op zee en het Veerse Meer Binnen dit deelaspect wordt gekeken naar het grootschalig prehistorisch Permanent effect landschap (paleolandschap) onder de huidige Noordzeebodem dat is gevormd voor het ontstaan van de Noordzee. Door de voorgenomen ingrepen kan het prehistorische landschap en daarin ontsloten aardkundige waarden worden aangetast. Door aantasting van aardkundige elementen binnen dit paleolandschap kan de ‘leesbaarheid’ en daarmee de kenniswaarde (voor toekomstig onderzoek) van het prehistorische landschap negatief beïnvloed worden. De effecten zijn permanent en spelen vooral in de aanlegfase. Bekende archeologische waarden op zee zijn scheepswrakken, Permanent effect, kwalitatieve en vliegtuigwrakken en obstructies (potentiële wrakken) of onbekende kwantitatieve objecten met een potentiële archeologische waarde. Indien deze in de beoordeling route van het kabeltracé liggen moet de kabelroute worden omgelegd, indien dit niet mogelijk is moeten bekende waarden worden verwijderd. Effecten op archeologische waarden zijn permanent, omdat aangetaste archeologische waarden in de bodem niet hersteld kunnen worden. Dit speelt vooral in de aanlegfase. Binnen dit aspect is een inschatting gemaakt van de kans dat de ingreep Permanent effect, kwalitatieve en archeologisch relevante lagen (pleistocene landschap) bereikt.

Effecten kwantitatieve op archeologische waarden zijn permanent, omdat aangetaste beoordeling archeologische waarden in de bodem niet hersteld kunnen worden. Dit speelt vooral in de aanlegfase. Ruimtegebruik en overige gebruiksfuncties op zee en het Veerse Meer

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

44

Munitiestort gebieden en militaire activiteiten*

Baggerstort

Delfstoffen* (Aardwarmte, olie- en gaswinning)

Visserij en aquacultuur

Zand- en schelpenwinning

Scheepvaartveiligheid

De aanleg en het onderhoud van de kabels op locaties waar militaire activiteiten plaatsvinden (zoals oefenterrein geschikt voor schietoefeningen) kunnen leiden tot een permanent effect. Daarnaast kan er een effect zijn op de kabel als deze in of dicht bij een munitiestortgebied wordt gelegd. Hierbij is kans op ontploffingen door munitie. Dit speelt vooral in de aanlegfase en op het moment dat er onderhoud (gebruiksfase) plaatsvindt. De aanleg en het onderhoud van de kabels binnen baggerstortgebieden kunnen leiden tot een tijdelijk effect op deze gebruiksfunctie doordat er werkschepen worden ingezet in deze gebieden. Er kan dan niet gestort worden. Baggerstort kan ook een tijdelijk effect hebben op de kabel, omdat deze niet of minder bereikbaar is in geval er wordt gestort of net is gestort. Er kunnen ook permanente erosiegaten ontstaan waardoor de kabel bloot spoelt en er onderhoud moet plaatsvinden. Ook kan baggerstort effect hebben op de thermische eigenschappen van de kabel. Dit speelt vooral in de aanlegfase en op het moment dat er onderhoud (gebruiksfase) plaatsvindt. Tijdens aanleg kunnen er tijdelijke effecten zijn als er wordt aangelegd in de buurt van een (verlaten) mijnbouwplatform. Schepen kunnen zorgen voor schade aan het platform en een verlaten put kan beschadigd raken.

Bestaande platforms hebben een veiligheidszone en een kabeltracé komt mogelijk binnen deze bestaande ruimtelijke reservering. Er kunnen permanente effecten zijn doordat de kabel ruimtelijke beperkingen veroorzaakt voor de locatiekeuze van nieuwe platforms. Er kan ook een effect zijn op de kabel door mijnbouwactiviteiten en doordat restanten van verlaten putten zorgen voor schade van materieel. Dit speelt vooral in de aanlegfase en op het moment dat er onderhoud (gebruiksfase) plaatsvindt. In verband met veiligheidszones rondom de aanlegschepen tijdens de aanleg van de kabelsystemen kan er tijdelijk vermindering zijn van het areaal aan visgronden. Visserij en aquacultuur (kweken van o.a. vissen, mossels en zeewier) kunnen hinder ondervinden door zowel de aanleg (beroering van de bodem, vertroebeling) als tijdens het gebruik (beroering en vertroebeling door onderhoud) van een kabelsysteem in de nabijheid. Dit speelt vooral in de aanlegfase en op het moment dat er onderhoud (gebruiksfase) plaatsvindt. Voor dit deelaspect wordt beoordeeld of een kabel door de reserveringszone voor zandwinning of door een vergund zandwingebied gaat. Rondom de kabel mag binnen 500 meter aan weerszijden geen zand worden gewonnen.

Bij parallelligging van meerdere kabeltracés geldt deze 500 meter aan weerszijde van de buitenste tracés en mag er binnen de tussenafstand van de kabeltracés ook geen zand worden gewonnen (omdat de tussenafstand minder is dan 500 meter). De kabel legt dus permanent ruimtelijke beperkingen op binnen gebieden en zones die bedoeld zijn voor zandwinning. Dit is dus met name van toepassing op de gebruiksfase. Tijdens de aanleg en onderhoud (gebruiksfase) van de kabels is er een tijdelijke toename van scheepsbewegingen, deze extra bewegingen bestaan voornamelijk uit langzaam varende beperkt manoeuvreerbare schepen. Deze scheepsbewegingen kunnen invloed hebben op het reguliere scheepvaartverkeer (tijdelijk) hinderen. Daarnaast wordt gekeken naar de permanente effecten in de vorm van risico’s voor de scheepvaartveiligheid. Deelonderwerpen hierbij zijn risico’s op zinken, (nood)ankeren en veiligheids-/bufferzone scheepvaart rondom windparken.

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve beoordeling

Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve beoordeling

Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve beoordeling

Tijdelijk effect, kwalitatieve beoordeling

Permanent effect, kwalitatieve beoordeling

Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling

45

Ontplofbare oorlogsresten*

Kabels en leidingen*

Windenergiegebieden Recreatie en toerisme

Er kunnen risico’s voor mensen en effecten op de kabel plaatsvinden in geval het kabeltracé ontplofbare oorlogsresten (OO) kruist. OO moeten onderzocht en (mogelijk) verwijderd worden, wat veel invloed heeft op de kabelaanleg en kosten. Bij het kruisen van andere kabels en leidingen zijn er tijdelijke effecten omdat er extra maatregelen moeten worden genomen (bijv. steenbestorting). Daarnaast is er een effect op de assets (eigendommen) van derden omdat onderhoud en evt. verwijdering van kabels en leidingen complexer wordt door de aanwezigheid van (meer) kruisingen. Ook kunnen er permanente effecten op andere kabels en leidingen ontstaan door elektrische en magnetische beïnvloeding. Een kabeltracé kan door het ruimtebeslag zorgen voor een verlies van ruimte voor toekomstige windenergiegebieden en/of zorgen voor versnippering van windenergiegebied(en). Dit is een permanent effect. Er kunnen tijdelijke effecten optreden op recreatie op zee en Veerse Meer, doordat er een veiligheidszone moet worden gehandhaafd rondom de aanlegschepen die tijdens de aanlegfase rondvaren. Dit is een tijdelijk effect tijdens de aanlegfase.

Tijdelijk effect, kwalitatieve beoordeling Permanent effect, kwantitatieve beoordeling

Permanent effect, kwalitatieve beoordeling Tijdelijk effect, kwalitatieve beoordeling

*Voor deze deelaspecten geldt dat het beschreven effect niet veroorzaakt wordt door de voorgenomen activiteit, maar dat er een effect is van de omgeving op de voorgenomen activiteit.

4.4.3 Beoordelingskader op land In Tabel 4-3 is het beoordelingskader opgenomen zoals gebruikt bij het beoordelen van het kabeltracé op land en de locatie van het converterstation. In de tabel is per deelaspect een uitleg gegeven. Hierbij is aangegeven wat er wordt onderzocht, of dit gaat om tijdelijke effecten (tijdens de aanlegfase) of permanente effecten (tijdens de gebruiksfase) en of dit gaat om effecten van de kabel op de omgeving of effecten vanuit de omgeving op het kabeltracé zelf. Daarnaast wordt ook toegelicht of het aspect kwalitatief of kwantitatief wordt beoordeeld. Na de tabel wordt een toelichting gegeven over hoe wordt omgegaan in het MER met circulariteit. Tabel 4-3 Uitleg milieuaspecten beoordelingskader kabeltracé en converterstation land Deelaspect

Verandering bodemsamenstelling

Verandering bodemkwaliteit*

Zetting

Beoordelingscriteria

Bodem en water op land Het verstoren van de bodemopbouw bij ontgraving leidt tot verandering in bodemsamenstelling en daarmee een potentieel effect op de landgebruiksfuncties. Dit effect treedt mogelijk op tijdens de aanleg- en gebruiksfase. Het is een tijdelijk effect, dat ook permanent kan zijn in sommige bodemsamenstellingen (zoals veen). In de aanlegfase kunnen verontreinigingen in de bodem aangetroffen worden, die zowel risico’s vormen voor de mensen betrokken bij de uitvoering als ook leiden tot milieu hygiënische risico’s in de omgeving. Daarnaast leidt verspreiding van verontreiniging tot een verslechtering van de bodemkwaliteit in de omgeving. Het effect is tijdelijk omdat ten alle tijden maatregelen moeten worden genomen als het effect optreedt (saneren). Binnen dit deelaspect wordt beschouwd of zetting optreedt door bemaling in de aanlegfase. De mate waarin zetting optreedt, wordt bepaald door de hoeveelheid verlaging van de waterspanning en de zettingsgevoeligheid van de bodem. Effecten als gevolg van zetting kunnen permanent zijn (maaivelddaling en verzakking van bebouwing).

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

Effectduur en aard van onderzoeksmethode Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve beoordeling Tijdelijk effect, kwalitatieve beoordeling

Permanent effect, kwalitatieve beoordeling

46

Verandering grondwaterkwaliteit

Verandering grondwaterstand Verzilting

Beïnvloeding oppervlaktewater kwaliteit

Verandering van verhard oppervlak

Natura 2000gebieden excl. bemesting / verzuring

Natura 2000gebieden incl. bemesting / verzuring Natuurnetwerk Nederland

Beschermde soorten

Binnen dit deelaspect wordt beschouwd of slecht doorlatende lagen worden doorsneden. Vergraven of doorgraven van slecht doorlatende lagen leidt tot een effect op de grondwater-stroming, zowel op de hoeveelheid als ook de kwaliteit van het grondwater. Dit kan leiden tot tijdelijke en permanente effecten. De effecten vinden plaats in de aanlegfase en de gebruiksfase. Binnen dit deelaspect wordt beschouwd of grondwaterstanden en stromen worden beïnvloed door bemaling in de aanlegfase. Dit effect kan bestaan uit een mogelijk tijdelijk effect (afname groei /ontwikkeling vegetatie) of permanent effect (verdroging/sterfte vegetatie). Binnen dit deelaspect wordt beschouwd of verzilting optreedt in het grondwater. Bemaling kan namelijk leiden tot veranderingen in zoutconcentraties in de ondergrond door bijv. upconing (omhoogtrekken) van zout water. Dit kan zowel tijdelijke als permanente effecten hebben op ecologie, grondwaterbeschermingsgebieden en landbouw. Binnen dit deelaspect wordt gekeken naar omvang van de lozing van het grondwater (dat vrijkomt bij bemaling) ten opzichte van de gevoeligheid van het watersysteem en daarvan afhankelijke functies (bijv. landbouwkundige functies zoals beregening of veedrenking). Het is een tijdelijk effect tijdens de aanlegfase (wanneer bemaling plaatsvindt). Het effect kan echter ook een permanent karakter hebben als er bijv.

ecologische functies worden aangetast door verandering van de waterkwaliteit. De aanleg van extra verhard oppervlak leidt tot versnelde afvoer van hemelwater bij extreme neerslag en beïnvloedt daarmee de effectiviteit van het waterbergend vermogen lokaal. Op lokale schaal kan extra belasting van de afvoersystemen voor hemelwater leiden tot een toename van de kans op wateroverlast. Het effect is permanent.

Natuur op land Binnen dit deelaspect wordt beschouwd of er tijdelijke en permanente effecten zijn op beschermde leefgebieden (habitats), oftewel Natura 2000-gebieden in de aanleg- en gebruiksfase. Effecten kunnen plaatsvinden door verstoring (geluid, licht, visueel), mechanische effecten, verdroging, oppervlakteverlies en elektromagnetische velden. De meeste effecten vinden plaats tijdens de aanlegfase en zijn tijdelijk. Maar ook in de gebruiksfase kan er nog sprake zijn van permanente effecten (verstoring en elektromagnetische velden). Binnen dit deelaspect wordt gekeken naar effecten door bemesting en verzuring. Dit effect treedt op als gevolg van uitstoot van onder andere stikstof tijdens de aanlegfase. De uitstoot vindt tijdens de aanlegfase plaats en is tijdelijk. Effecten door de uitstoot en de depositie van stikstof kunnen permanent zijn. Binnen dit deelaspect wordt beschouwd of er tijdelijke en permanente effecten zijn op Natuurnetwerk Nederland. Hierbij wordt gekeken of er een tijdelijk, dan wel permanent effect optreedt op kwalificerende waarden van een NNN beheertype. Binnen dit deelaspect wordt beschouwd of er tijdelijke en permanente effecten zijn op soorten die beschermd zijn onder de Wet natuurbescherming. Effecten kunnen plaatsvinden door verstoring (geluid, licht, visueel), mechanische effecten, verdroging, oppervlakteverlies en elektromagnetische velden.

De meeste effecten vinden plaats tijdens de aanlegfase en zijn tijdelijk. Maar ook in de gebruiksfase kan er nog sprake zijn van permanente effecten (verstoring en elektromagnetische velden). Landschap en cultuurhistorie

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

Tijdelijk en permanent effect, kwantitatieve beoordeling

Tijdelijk en permanent effect, kwantitatieve beoordeling Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve beoordeling Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve beoordeling

Permanent effect

Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling

Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling

47

Invloed op samenhang tussen specifieke elementen & hun context Invloed op de gebiedskarakteristiek

Invloed op zichtbaarheid en beleving Invloed op aardkundige waarden Bekende waarden

Verwachte waarden

Olie-, gaswinning, aardwarmte en energie opwekking*

Primaire waterkering**

Ontplofbare oorlogsresten*

Kabels en leidingen**

Binnen dit deelaspect wordt gekeken of elementen met een historische en/of landschappelijke waarde worden aangetast. Het gaat om een effect dat plaatsvindt in de aanlegfase, maar dat een permanent karakter heeft.

Permanent effect, kwalitatieve beoordeling

Binnen dit deelaspect wordt gekeken of er een sterk contrast is tussen het converterstation en het karakter van het landschap. De gebiedskarakteristiek wordt bepaald door de aard, verschijningsvorm en betekenis van een gebied. Het gaat om een permanent effect in de gebruiksfase. Dit deelaspect beschrijft de invloed op de zichtbare kenmerken van het landschap, zoals ervaren door de gebruiker in de omgeving, zowel bij dag als bij nacht (licht). Het gaat om een permanent effect in de gebruiksfase. Dit deelaspect beschouwt de invloed van de voorgenomen activiteit op aardkundig waardevolle gebieden en aardkundige monumenten op basis van aard en omvang. Archeologie op land Bekende waarden op land zijn terreinen die op de Archeologische Monumentenkaart (AMK) zijn weergegeven. Indien deze in de route van het kabeltracé liggen zal de kabelroute worden omgelegd, of als dit niet mogelijk is worden ze verwijderd (permanent effect archeologie). Dit speelt vooral in de aanlegfase. Binnen dit aspect is een inschatting gemaakt van de kans dat de ingreep archeologische waarden bereikt. Het geeft de kans aan op permanente effecten op archeologisch relevante lagen. Dit speelt vooral in de aanlegfase.

Permanent effect, kwalitatieve beoordeling

Leefomgeving, ruimtegebruik en overige gebruiksfuncties op land Tijdens de aanleg kunnen er tijdelijke effecten zijn als er wordt aangelegd in de buurt van een (verlaten) productielocatie. Graafwerkzaamheden kunnen zorgen voor schade aan een productielocatie en verlaten putten. Er kunnen permanente effecten zijn doordat de onderdelen van het project ruimtelijke beperkingen veroorzaken voor de locatiekeuze van nieuwe productielocaties, zoals het waarborgbeleid voor ruimte voor realisatie van een kerncentrale. Er kan ook een effect zijn op de kabel door mijnbouwactiviteiten en doordat restanten van verlaten putten zorgen voor schade van materieel. Dit speelt vooral in de aanlegfase en op het moment dat er onderhoud (gebruiksfase) plaatsvindt. Binnen dit deelaspect wordt gekeken naar de potentiële effecten op de stabiliteit van primaire waterkeringen en zeeweringen die moeten worden gekruist, en de complexiteit van de kruisingen. Ook wordt gekeken naar ligging binnen beschermingszones. De kruisingen en de ligging kunnen zorgen voor permanente effecten. Het gaat zowel om tijdelijke effecten op de kabel als permanente effecten voor de waterkeringen. Er kunnen risico’s voor mensen en effecten op de kabel plaatsvinden in geval het kabeltracé niet ontplofbare oorlogsresten (OO) kruist.

OO moeten onderzocht en (mogelijk) verwijderd worden, wat veel invloed heeft op de kabelaanleg en kosten. Binnen dit deelaspect wordt gekeken naar de hoeveelheid en de aard van kabels en leidingen die moeten worden gekruist en de mate van beïnvloeding van andere kabels en leidingen. De kruisingen leiden niet tot effecten op deze kabels en leidingen, maar zijn vooral van invloed op (aanleg)techniek en kosten en onderhoud. Hoe minder kruisingen hoe lager de kosten, hoe lager het risico op schade op andere kabels en leidingen en hoe minder er afstemming hoeft plaats te vinden met de

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

Permanent effect, kwalitatieve beoordeling Permanent effect

Permanent effect, kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling Permanent effect, kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling

Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve beoordeling

Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling Tijdelijk effect, kwalitatieve beoordeling Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling

48

Invloed op ruimtelijke functies**

Invloed op leefomgeving

Recreatie en toerisme

kabel- en leidingeigenaren. Beïnvloeding kan mogelijk wel plaatsvinden op andere kabels en leidingen. Deze invloed is permanent in de gebruiksfase. Binnen dit deelaspect wordt gekeken naar kruising en ruimtebeslag van ruimtelijke functies zoals o.a. windturbines, kruising van infrastructuur en regionale waterkeringen, beïnvloeding van spoorwegen en regionale waterkeringen, kruising van landbouwareaal, en effect op de kabel door risicovolle inrichtingen en overstroming. De meeste deelcriteria binnen dit deelaspect gaan over permanente effecten van de kabel op ruimtelijke functies in de gebruiksfase. De deelcriteria risicovolle inrichtingen en overstromingsrisico gaan over permanente effecten op de kabel zelf. Binnen dit deelaspect wordt gekeken naar geluidshinder, magneetvelden, trillingen, verkeersbewegingen. Geluidshinder speelt in de aanleg- en gebruiksfase. Trillingen en verkeersbewegingen zijn alleen van toepassing in de aanlegfase, en zijn tijdelijk. Magneetvelden zijn in de gebruiksfase aanwezig. Binnen dit deelaspect wordt gekeken naar invloed op recreatieve en toeristische functies. Deze effecten kunnen tijdelijk zijn (geluid en zicht op werkzaamheden in aanlegfase), maar ook permanent (geluid, zicht op converterstation).

Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling

Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve en kwantitatieve beoordeling Tijdelijk en permanent effect, kwalitatieve beoordeling

*Voor deze deelaspecten geldt dat het beschreven effect niet veroorzaakt wordt door de voorgenomen activiteit, maar dat er een effect is van de omgeving op de voorgenomen activiteit. ** Voor deze deelaspecten geldt dat het beschreven effect niet alleen veroorzaakt wordt door de voorgenomen activiteit, maar dat er ook een effect is van de omgeving op de voorgenomen activiteit.

Circulariteit Net op zee Nederwiek 1 vereist het gebruik van diverse grondstoffen, zowel voor de fysieke projectonderdelen (bijvoorbeeld de productie van elektriciteitskabels en het platform op zee) als voor de bouw (bijvoorbeeld brandstofverbruik). Een efficiënte omgang met grondstoffen is noodzakelijk, omdat grondstoffen niet oneindig beschikbaar zijn en om de milieudruk als gevolg van de winning van grondstoffen te beperken. Circulariteit kan bijdragen aan minder milieueffecten omdat het zich richt op efficiënter gebruik van grondstoffen, materialen, producten en afval. De Commissie m.e.r. definieert in haar factsheet ‘Circulariteit en milieueffectrapportage’34 de term circulariteit als een overkoepelend begrip voor het sluiten van kringlopen en ketens waardoor de impact op het milieu vermindert. Dit vereist zowel het beperken van het gebruik van grondstoffen, als het stimuleren van het gebruik van herbruikbare grondstoffen. Circulariteit is zelf geen milieueffect en wordt dan ook niet als zodanig beoordeeld in dit MER. Wel wordt in Bijlage V toegelicht welke onderdelen van Net op zee Nederwiek 1 een relatief groot beslag leggen op grondstoffen en welke mogelijkheden er zijn om het grondstofgebruik en -verbruik te beperken in het kader van circulariteit.

Monitoren en milieueffectrapport Monitoren is nodig om te kunnen bepalen of gewenste doelen en voorspelde effecten van het MER ook daadwerkelijk uit-/ voorkomen. Monitoren kan mogelijk aan de orde zijn wanneer effecten onzeker zijn, er leemte in kennis is, of ontwikkelingen nog onzeker zijn. Monitoring is opgenomen in de EU-richtlijn voor milieueffectrapportage en in Nederland in de Wet milieubeheer (Wm artikel 7.35 en 7.37). Het bevoegd gezag kan besluiten om bepaalde milieueffecten te monitoren. Zij neemt dan de monitoringsmaatregelen, procedures en wijze van monitoring op bij het besluit. Bij Net op zee Nederwiek 1 wordt dit geborgd via het vergunningenspoor en/of inpassingsplan om ervoor te 34

Voor de factsheet ‘Circulariteit en milieueffectrapportage’ (2020), zie: https://www.commissiemer.nl/documenten/00000460.pdf

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

49

zorgen dat de grootste milieueffecten worden gemonitord. Monitoren vindt dus plaats tijdens de looptijd (aanleg-, operationele en verwijderingsfase) van het project en wordt ingevuld door het opstellen van monitoringsplannen. Voorbeelden van monitoringsplannen zijn het Monitoring en Evaluatie Plan (MEP) op zee, monitoringsplan visserij in het Veerse Meer, ecologische werkprotocollen, verplichte werkplannen en andere vergunningvoorschriften. Er wordt geen overkoepelend project overstijgend monitoringsplan opgesteld voor Net op zee Nederwiek 1. Monitoringsplannen zijn gekoppeld aan milieueffect(en) waar monitoring nodig is en lopen via een apart spoor naast het MER.