063. Bijlage 3. Bijlagen bij voorontwerp-inpassingsplan compressed

Inpassingsplan Net op zee Nederwiek 1 Bijlagenboek

Datum Status

12 april 2023 voorontwerp

| Voorontwerp | Inpassingsplan Net op zee Nederwiek 1 |

Pagina 2

| Voorontwerp | Inpassingsplan Net op zee Nederwiek 1 |

Colofon

Projectnaam

Inpassingsplan Net op zee Nederwiek 1

Projectnummer

p05583_bijlagen

Versienummer

voorontwerp, 12 april 2023

Locatie

gemeenten Noord-Beveland, Veere, Goes, Middelburg en Borsele

Identificatienummer

NL.IMRO.0000.EZKip23NoZNW1.2001

Projectleiding

Ministerie van Economische Zaken en Klimaat

Projectteam

Ministerie van Economische Zaken en Klimaat Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties BRO adviseurs

Auteur

BRO adviseurs

Pagina 3

| Voorontwerp | Inpassingsplan Net op zee Nederwiek 1 |

Pagina 4

| Voorontwerp | Inpassingsplan Net op zee Nederwiek 1 |

Inhoud

Bijlage 1

Deel A MER Net op zee Nederwiek 1

Bijlage 2

Deel B MER Net op zee Nederwiek 1

Bijlage 3

Alternatievendocument

Bijlage 4

Passende Beoordeling

Bijlage 5

Natuur

Bijlage 6

Bodem en Water

Bijlage 7

Archeologie

Bijlage 8

Akoestisch onderzoek

Bijlage 9

Veiligheid

Bijlage 10

Elektromagnetische velden studie

Pagina 5

| Voorontwerp | Inpassingsplan Net op zee Nederwiek 1 |

Bijlage 1

Deel A MER Net op zee Nederwiek 1

Net op zee Nederwiek 1 Milieueffectrapport Deel A

Datum: 24-03-2023 Versienummer: 2.0 Status: Concept

In opdracht van:

INHOUDSOPGAVE Leeswijzer................................................................................................................................................ 4 1

2

Aanleiding, beleidskader en voornemen op hoofdlijnen................................................................ 6 1.1

Inleiding................................................................................................................................... 6

1.2

Aanleiding extra windenergie en netten op zee ..................................................................... 8

1.3

Belangrijkste beleidskaders .................................................................................................. 10

1.4

Hoofdlijnen van voorgenomen activiteit .............................................................................. 11

Procedures en besluiten ............................................................................................................... 12 2.1

3

2.1.1

Inpassingsplan en uitvoeringsbesluiten ........................................................................ 13

2.1.2

Rijkscoördinatieregeling................................................................................................ 14

2.2

Kennisgeving voornemen en kennisgeving participatie ....................................................... 14

2.3

Notitie reikwijdte en detailniveau (NRD) .............................................................................. 15

2.4

Milieueffectrapportage ......................................................................................................... 15

2.5

Inpassingsplan ...................................................................................................................... 16

2.6

Participatie, inspraak en advies ............................................................................................ 17

2.6.1

Manieren van participatie............................................................................................. 17

2.6.2

Participatie rondom de NRD ......................................................................................... 18

2.6.3

Advies Commissie m.e.r. op de concept NRD ............................................................... 19

Voorgenomen activiteit ................................................................................................................ 23 3.1

Totstandkoming van het voornemen ................................................................................... 23

3.1.1

Platform op zee ............................................................................................................. 23

3.1.2

Kabeltracé op zee .......................................................................................................... 24

3.1.3

Kabeltracé Veerse Meer................................................................................................ 27

3.1.4

Kabeltracé op land ........................................................................................................ 28

3.1.5

Converterstation op land .............................................................................................. 32

3.2

4

Besluiten en benodigde vergunningen ................................................................................. 12

Samenhang met andere projecten ....................................................................................... 33

3.2.1

Netten op zee Nederwiek 2 en 3 .................................................................................. 33

3.2.2

Netten op zee IJmuiden Ver Alpha, Beta en Gamma.................................................... 34

3.2.3

Hoogspanningsstation omgeving Sloegebied ............................................................... 38

Werkwijze effectbeoordeling........................................................................................................ 40 4.1

Inleiding................................................................................................................................. 40

4.2

Referentiesituatie ................................................................................................................. 40

4.3

Mitigerende maatregelen ..................................................................................................... 42

4.4

Beoordelingskader en methodiek ......................................................................................... 42

4.4.1

Methodiek ..................................................................................................................... 42

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

1

5

4.4.2

Beoordelingskader op zee en het Veerse Meer............................................................ 42

4.4.3

Beoordelingskader op land ........................................................................................... 46

Conclusies effectbeoordeling MER ............................................................................................... 51 5.1

Conclusies platform ............................................................................................................. 51

5.1.1

Bodem en water op zee en het Veerse Meer ............................................................... 52

5.1.2

Natuur op zee en het Veerse Meer............................................................................... 53

5.1.3

Archeologie op zee en het Veerse Meer....................................................................... 54

5.1.4

Ruimtegebruik en overige gebruiksfuncties op zee en het Veerse Meer ..................... 55

5.2

Conclusies beoordeling kabeltracé op zee en het Veerse Meer........................................... 56

5.2.1

Bodem en water op zee en het Veerse Meer ............................................................... 57

5.2.2

Natuur op zee en het Veerse Meer............................................................................... 58

5.2.3

Natuur op land (Veerse Meer) ...................................................................................... 60

5.2.4

Archeologie op zee en het Veerse Meer....................................................................... 61

5.2.5

Ruimtegebruik en overige gebruiksfuncties op zee en het Veerse Meer ..................... 62

5.3

Conclusies beoordeling kabeltracé op land .......................................................................... 63

5.3.1

Bodem en water op land............................................................................................... 66

5.3.2

Natuur op land .............................................................................................................. 67

5.3.3

Landschap en cultuurhistorie........................................................................................ 69

5.3.4

Archeologie op land ...................................................................................................... 70

5.3.5

Leefomgeving, ruimtegebruik en overige gebruiksfuncties op land ............................ 70

5.4

Conclusies beoordeling converterstation ............................................................................. 71

5.4.1

Bodem en water op land............................................................................................... 72

5.4.2

Natuur op land .............................................................................................................. 72

5.4.3

Landschap en cultuurhistorie........................................................................................ 73

5.4.4

Archeologie op land ...................................................................................................... 73

5.4.5

Leefomgeving, ruimtegebruik en overige gebruiksfuncties op land ............................ 73

5.5

Leemten in kennis ................................................................................................................. 74

Colofon .................................................................................................................................................. 78

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

2

Versiebeheer Versie 0.1 – Eerste conceptversie voor review TenneT

Datum 28-10-2022

1.0 – Voortoets EZK, RWS, RVO en LNV

13-01-2023

2.0 – Verwerking commentaar voortoets

24-03-2023

Vrijgegeven door Mariëlle de Sain Projectleider MER Nederwiek 1 Mariëlle de Sain Projectleider MER Nederwiek 1 Kay van Hulst MER-redacteur Nederwiek 1

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

Gecontroleerd door Martijn ten Klooster, Mariëlle de Sain Martijn ten Klooster, Mariëlle de Sain Martijn ten Klooster

3

LEESWIJZER Voor u ligt het milieueffectrapport (MER) van Net op zee Nederwiek 1. Net op zee Nederwiek 1 verbindt 2 GW aan windenergie in het windenergiegebied Nederwiek via een platform op zee, kabels op zee en Veerse Meer, kabels op land en een converterstation op land met het landelijke hoogspanningsnet in het Sloegebied. Dit MER bestaat uit de volgende onderdelen:  Een samenvatting met daarin de belangrijkste conclusies van het MER;  Deel A MER over de aanleiding, nut en noodzaak, voornemen en conclusies uit het milieueffectenonderzoek;  Deel B MER met uitgebreide informatie van het onderzoek. Hierin is onder meer per milieuaspect (bodem en water, natuur etc.) een hoofdstuk opgenomen;  Bijlagen bij MER Deel A en Deel B. Deze structuur is in het schema op de volgende pagina verbeeld.

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

4

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

5

1 Aanleiding, beleidskader en voornemen op hoofdlijnen Leeswijzer Voor u ligt Deel A van het milieueffectrapport van Net op zee Nederwiek 1. In Hoofdstuk 1 is beschreven wat de aanleiding is voor het opstellen van het milieueffectrapport. In Hoofdstuk 2 zijn de procedures en besluiten beschreven. Hoofdstuk 3 bevat een beschrijving van de voorgenomen activiteit. Hoofdstuk 4 beschrijft de werkwijze voor de effectbeoordeling. Hoofdstuk 5 bevat de belangrijkste conclusies van de beoordelingen per milieuaspect.

1.1 Inleiding Net op zee Nederwiek 1 is een netaansluiting die zorgt voor de aansluiting van 2 GW opgewekte windenergie in windenergiegebied Nederwiek op het landelijke hoogspanningsnet van netbeheerder TenneT TSO B.V. (hierna TenneT). Na Net op zee IJmuiden Ver Alpha is Net op zee Nederwiek 1 de tweede 2 gigawatt (GW) verbinding die via het Veerse Meer aanlandt in het Sloegebied nabij Borssele. Windenergiegebied Nederwiek ligt in de Noordzee, circa 95 km uit de kust, ter hoogte van het noordelijke deel van provincie Noord-Holland (regio Den Helder en Texel). Windenergiegebied Nederwiek ligt ten westen van het windenergiegebied IJmuiden Ver (zie Figuur 1-1). In windenergiegebied Nederwiek kunnen windparken met een totaal opgesteld elektrisch vermogen van 6 GW worden gerealiseerd. Om deze windparken aan te sluiten op het hoogspanningsnet, zijn drie ondergrondse hoogspanningsverbindingen met elk een vermogen van 2 GW naar land nodig. Net op zee Nederwiek 1 is één van deze verbindingen en ontsluit windenergiegebied Nederwiek zuid. De andere verbindingen die Nederwiek noord ontsluiten zijn Net op zee Nederwiek 21, die gelijktijdig met Nederwiek 1 in procedure gaat en Net op zee Nederwiek 32, die later in procedure gaat (zie Figuur 1-1). Net op zee Nederwiek 2 zal aanlanden op de Maasvlakte en Net op zee Nederwiek 3 zal aanlanden in Geertruidenberg of Moerdijk.

1 Voor meer informatie over Net op zee Nederwiek 2, zie: https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureau-

energieprojecten/lopende-projecten/nederwiek-2 2 Voor meer informatie over Net op zee Nederwiek 3, zie: https://www.rvo.nl/onderwerpen/bureauenergieprojecten/lopende-projecten/nederwiek-3

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

6

Figuur 1-1 Aangewezen windenergiegebieden en windenergiegebieden in gebruik (HKW= Hollandse Kust (west), HKN= Hollandse Kust (noord), en HKZ= Hollandse Kust (zuid)) Voorliggend MER dient ten behoeve van het opstellen van een inpassingsplan en uitvoeringsbesluiten (vergunningen en ontheffingen) voor Net op zee Nederwiek 1. Ter ondersteuning van de besluitvorming hierover wordt de procedure van milieueffectrapportage (m.e.r.) doorlopen. Het resultaat van een m.e.r.-procedure is een milieueffectrapport (MER). Het hoofddoel van deze procedure is het volwaardig meewegen van het milieubelang bij de voorbereiding en vaststelling van plannen en besluiten. Het onderhavige document (het MER) brengt de milieueffecten van de voorgenomen activiteit van Net op zee Nederwiek 1 in kaart. In de Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD)3 heeft een verkenning en integrale afweging van alternatieven plaatsgevonden op basis waarvan de voorgenomen activiteit uit Figuur 1-2 is gedefinieerd als voornemen om verder te onderzoeken in het MER. Daarbij is gebruik gemaakt van informatie en afwegingen die in het kader van eerdere net op zee-projecten. Het betreft net op zeeprojecten die aansluiten in het zelfde gebied als Net op zee Nederwiek 1 en met een tracé op zee en 3 Voor de NRD van Net op zee Nederwiek 1, zie: https://www.rvo.nl/sites/default/files/2023-01/Definitief-NRD-Net-op-zee-

Nederwiek-1.pdf

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

7

op land naar deze aansluitlocatie. Deze informatie is in de fase van de NRD aangevuld en geactualiseerd. In Bijlage IV Alternatievendocument is een samenvatting gegeven van de afwegingen en trechtering die in voorgaande trajecten zijn gemaakt (o.a. VAWOZ, Net op zee IJmuiden Ver Alpha en de NRD van Nederwiek 1). In het Alternatievendocument is uiteengezet hoe het voornemen dat onderzocht wordt in dit MER het enige redelijkerwijs te beschouwen alternatief is.

Figuur 1-2 Voornemen Net op zee Nederwiek 1

1.2 Aanleiding extra windenergie en netten op zee Energie opgewekt uit de wind is een vorm van duurzame energieopwekking. Er zijn twee belangrijke redenen voor het opwekken van duurzame energie: 1. Het tegengaan van klimaatverandering. Duurzame energie kan dienen als vervanging van energie uit fossiele bronnen. De energieopwekking met fossiele bronnen leidt tot uitstoot van onder meer het broeikasgas CO2, een belangrijke oorzaak van opwarming van de atmosfeer en daarmee samenhangende klimaatverandering.

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

8

2. De fossiele energiebronnen raken op en Nederland importeert steeds meer energie uit het buitenland. Door zelf duurzame energie op te wekken wordt Nederland minder afhankelijk van deze import. Energieonafhankelijkheid is extra belangrijk geworden voor het kabinet in het licht van de geopolitieke ontwikkelingen vanaf februari 2022. In het Klimaatakkoord (2019) en het coalitieakkoord (2021-2025) is vastgelegd dat windenergie op zee een belangrijke rol speelt bij de opwek van duurzame energie en daarmee het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen. Recent is gebleken dat de bestaande windparken en de windparken die gepland waren voor 2030 niet voldoende windenergie zullen produceren om de doelstellingen te halen. Meerdere recente ontwikkelingen maken de realisatie en aansluiting van extra windenergie op zee tot en met 2030 wenselijk, bovenop de reeds gerealiseerde en geplande windparken in de Routekaart Windenergie op zee 2030. Dit wordt ook wel de 'versnellingsopgave' genoemd. De recente ontwikkelingen zijn onder meer:  In 2020 is gebleken dat de toenmalige plannen niet genoeg energie opleveren om de Nederlandse doelstelling uit het Klimaatakkoord voor windenergie op zee in 2030 te halen.  De vraag naar elektriciteit is toegenomen en neemt verder toe. De industrie laat in hun verduurzamingsopgave bijvoorbeeld een toegenomen behoefte aan elektrificatie zien.

De vraag naar duurzame elektriciteit wordt daardoor hoger dan eerder werd verwacht.  De Europese Unie heeft het CO₂-reductiedoel in april 2021 opgehoogd van 40% naar 55% reductie van CO₂-uitstoot ten opzichte van de uitstoot in 1990. Deze doelstelling is overgenomen in het coalitieakkoord. Ondertussen wil het kabinet beleid voeren op 60% emissiereductie in 2030. Het coalitieakkoord zet in op extra wind op zee. Om deze redenen is besloten dat er extra windenergie op zee noodzakelijk is. In totaal gaat het om 10,7 GW windenergie op zee tot en met 2030. Dit komt bovenop de 10,8 GW windenergie die reeds gepland was met de Routekaart windenergie op zee 2030. Dit betekent een verdubbeling van de operationele windcapaciteit in 2030 tot circa 21 GW. Voor deze versnelling zijn nieuwe windenergiegebieden en netaansluitingen nodig. Een basis voor de verdere uitrol van windenergie op zee is gelegd in de afspraken met belanghebbenden uit alle betrokken sectoren van het Noordzeeakkoord. Op basis hiervan is op 18 maart 2022 het Programma Noordzee 2022-2027 (PNZ)4 vastgesteld waarin nieuwe windenergiegebieden worden aangewezen, waaronder windenergiegebied Nederwiek (daarvoor genaamd windenenergiegebied 1). Dit is bevestigd in de brief van de minister voor Klimaat en Energie van 21 juni 2022 aan de Tweede Kamer.

5 Met deze brief is:  de Routekaart windenergie op zee 2030 aangevuld voor de versnellingsopgave: hierin staat welke (delen van de) nieuwe windenergiegebieden wanneer ontwikkeld gaan worden;  het Ontwikkelkader windenergie op zee geactualiseerd voor de versnellingsopgave: in het kader staat onder welke voorwaarden TenneT het net op zee kan realiseren.

4 Het Programma Noordzee 2022-2027 is een bijlage bij het Nationaal Water Programma 2022-2027. Ze zijn samen

vastgesteld op 18 maart 2022, zie: https://www.noordzeeloket.nl/beleid/programma-noordzee-2022-2027/ 5 Voor aanvullende Routekaart windenergie op zee 2030 en aanpassing Ontwikkelkader windenergie op zee, zie: https://www.rijksoverheid.nl/ministeries/ministerie-van-economische-zaken-enklimaat/documenten/kamerstukken/2022/06/21/aanvullende-routekaart-windenergie-op-zee-2030

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

9

In de Verkenning aanlanding wind op zee (VAWOZ) 2030 is onderzoek gedaan naar mogelijke verbindingen tussen de nieuwe windenergiegebieden die zijn aangewezen of herbevestigd in het PNZ en aanlandlocaties op land. Net op zee Nederwiek 1 is één van deze verbindingen. Eind 2021 is in de Kamerbrief over de VAWOZ 2030 het startschot gegeven voor de ruimtelijke procedures van de stroomkabels die de extra windenergie uit de versnellingsopgave aan land brengen.6 Uit de VAWOZ 2030 blijkt dat Net op zee Nederwiek 1 als kansrijk gezien wordt om uiterlijk in 2030 gerealiseerd te zijn. In de brief aan de Tweede Kamer over de VAWOZ 2030 is aangegeven dat de extra windenergie voor 2030 in de vorm van elektriciteit naar land wordt gebracht. Naar huidige inzichten en analyses is grootschalige aanlanding van windenergie anders dan in de vorm van elektriciteit in de periode tot en met 2030 niet mogelijk. Op termijn is waterstofproductie op zee en transport naar land via pijpleidingen een reëel alternatief voor het aanlanden van windenergie op zee door middel van elektriciteit. In de kamerbrief Windenenergie op zee 2030-20507 blijkt dat het kabinet verwacht dat er na 2030 zowel elektriciteit als waterstof geproduceerd zal worden op de Noordzee. Deze mogelijkheden worden integraal onderzocht door de Rijksoverheid in onder meer het programma VAWOZ 2031-2040.

Tot 2030 is bij het aanlanden van de windenergie met stroomkabels wel rekening gehouden met de vraag naar elektriciteit voor waterstofproductie op land. Net op zee Nederwiek 1 wordt aangevoerd naar een industrieel cluster in het Sloegebied. Het Sloegebied maakt deel uit van de industriële cluster Schelde-Deltaregio. Dit is één van de vijf industriële clusters in Nederland waar ruim een vijfde van de Nederlands industriële CO2-emissies plaatsvindt. De regio heeft ook de grootste waterstofconsumptie van de Benelux.8 Er is dus grote vraag en potentie voor het produceren van groene waterstof. Net op zee Nederwiek 1 draagt op indirecte wijze bij aan het verminderen van de CO2-uitstoot van waterstofproductie door groene stroom naar het hoogspanningsnet te transporteren.

1.3 Belangrijkste beleidskaders De uitgangspunten en randvoorwaarden voor de besluitvorming over het Net op zee Nederwiek 1 vloeien voort uit verdragen, internationale afspraken, wet- en regelgeving en beleid op het gebied van onder meer energie, ruimtelijke ordening, milieu, leefomgeving, natuur, veiligheid en cultuurhistorie. Figuur 1-3 bevat een samenvatting van de belangrijkste beleidskaders voor energie en ruimtelijke ordening voor Net op zee Nederwiek 1. In Figuur 1-3 staan in de blauwe tekstvakken (linker kolom) de relevante kaders op chronologische volgorde. In de witte tekstvakken (rechter kolom) wordt kort uitgelegd wat de relevantie en koppeling is naar de voorgenomen activiteit Net op zee Nederwiek 1. Een toelichting op de diverse kaders staat in Bijlage III Beleidskaders.

6 Voor de kamerbrief over de VAWOZ 2030 van 2 december 2021, zie:

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2021/12/02/kamerbrief-over-verkenning-aanlanding-wind-opzee-2030-vawoz 7 Voor de Kamerbrief Windenergie op zee 2030-2050 van 16 september 2022, zie: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/kamerstukken/2022/09/16/kamerbrief-windenergie-op-zee-2030-2050 8 Bron: Schelde-Deltaregio neemt verantwoordelijkheid in de verduurzaming van de industrie | Smart Delta Resources

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

10

Figuur 1-3 Samenvatting relevant beleid, wet – en regelgeving9

1.4 Hoofdlijnen van voorgenomen activiteit In Figuur 1-4 zijn de hoofdonderdelen van de voorgenomen activiteit Net op zee Nederwiek 1 weergegeven. In hoofdstuk 3 worden de onderdelen nader toegelicht. Wanneer in dit MER gesproken wordt over de voorgenomen activiteit Net op zee Nederwiek 1 dan omvat dat de volgende onderdelen: 9

Het akkoord voor de Noordzee is geen beleid of wet- en regelgeving. Het is een akkoord van diverse partijen over de ontwikkeling van de Noordzee tot 2030 en een doorkijk daarna.

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

11

1. Een platform op zee voor de aansluiting van de windturbines en het omzetten van wisselstroom (afkomstig van de windturbines) naar 525kV-gelijkstroom; 2. Een ondergronds kabeltracé voor transport van 525kV-gelijkstroom op zee en het Veerse Meer; 3. Een ondergronds kabeltracé voor transport van 525kV-gelijkstroom op land naar een converterstation; 4. Een converterstation op land voor het omzetten van 525kV-gelijkstroom naar 380kVwisselstroom.

Figuur 1-4 Onderdelen van de voorgenomen activiteit De aansluiting op het landelijke hoogspanningsnet vindt plaats via 380kV-wisselstroomkabels tussen het converterstation van Net op zee Nederwiek 1 op een nieuw te bouwen 380kVhoogspanningsstation in/nabij het Sloegebied. Aanvankelijk waren de 380kV-wisselstroomkabels onderdeel van de voorgenomen activiteit Net op zee Nederwiek 1, maar besloten is om voor de bouw van het 380kV-hoogspanningsstation en de 380kV-wisselstroomkabels een aparte procedure te doorlopen. In paragraaf 3.2 wordt dit verder toegelicht. Voor de windturbines op zee en de parkbekabeling van de windturbines naar het platform op zee van TenneT wordt ook een aparte procedure doorlopen. De verwachting is dat aanvullend een wisselstroomverbinding wordt gerealiseerd tussen de platforms van Net op zee Nederwiek 1 en Net op zee IJmuiden Ver Gamma. Deze wisselstroomverbinding wordt een interlink genoemd. De interlink is een wisselstroomkabel die zowel voor elektriciteitstransport als communicatie gebruikt kan worden. Voor de interlink wordt een aparte procedure doorlopen. De interlink maakt geen onderdeel uit van het Net op zee Nederwiek 1.

2 Procedures en besluiten 2.1 Besluiten en benodigde vergunningen Voor het project Net op zee Nederwiek 1 zijn verschillende besluiten nodig. Het betreft onder meer een inpassingsplan voor het ruimtelijk vastleggen van de onderdelen van het initiatief en verschillende benodigde uitvoeringsbesluiten (vergunningen en ontheffingen). Op de procedure voor deze besluiten is de Rijkscoördinatieregeling (RCR) van toepassing. De minister voor Klimaat en Energie (ministerie van EZK) en de minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijk Ordening (ministerie van BZK) zijn samen het bevoegd gezag voor het inpassingsplan. De minister voor Klimaat en Energie coördineert de besluitvorming over de ruimtelijke inpassing.

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

12

De Omgevingswet De Omgevingswet zal naar verwachting op 1 januari 2024 in werking treden en bundelt de wet- en regelgeving voor ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. Daarmee zal de wet de basis vormen voor de samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving. Onder de Omgevingswet wordt de RCR (Rijkscoördinatieregeling) vervangen door de projectprocedure. Het projectbesluit vervangt daarmee het inpassingsplan uit de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Bij de aanvang van de voorbereidingen voor het Net op zee Nederwiek 1 is geanticipeerd op de inwerkingtreding van de Omgevingswet, waardoor de NRD is geschreven onder de toekomstige wet- en regelgeving. Tussen de publicatie van de NRD en dit MER is de Omgevingswet echter uitgesteld, waardoor in het MER is uitgegaan van de huidige wet- en regelgeving.

Voor het Net op zee Nederwiek 1 is één gecombineerd plan- en projectMER opgesteld. Dit is toegelicht in paragraaf 2.4. Het MER is opgesteld voor zowel het inpassingsplan als voor de m.e.r.(beoordelings)plichtige besluiten voor het project (vergunningen op grond van de Waterwet). Daarnaast bevat het MER ook informatie voor de vergunning Wet natuurbescherming en overige uitvoeringsbesluiten. De minister voor Klimaat en Energie (K&E) en minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties zijn initiatiefnemers en bevoegd gezag voor het planMER en bevoegd gezag voor het projectMER. TenneT is initiatiefnemer van het projectMER.

2.1.1 Inpassingsplan en uitvoeringsbesluiten Voor de realisatie en exploitatie van het project zijn een inpassingsplan en uitvoeringsbesluiten nodig. Voor Net op zee Nederwiek 1 zijn onder andere de volgende besluiten vereist:  Inpassingsplan: de minister voor K&E stelt samen met de minister voor VRO een inpassingsplan op waarmee de onderdelen van het Net op zee Nederwiek 1 planologisch wordt mogelijk gemaakt. Het inpassingsplan omvat zowel het deel op land als een deel op zee dat ligt in gemeentelijk ingedeeld gebied. Het betreft het gebied op zee tot circa 7 kilometer uit de kust. Voor het deel dat verder uit de kust gelegen is, wordt geen inpassingsplan opgesteld. De ruimtelijke afweging voor dit deel (dus buiten gemeentelijk ingedeeld gebied) wordt geregeld in de watervergunning.  Watervergunning voor het offshore gedeelte: op grond van de Waterwet is een vergunning nodig voor het realiseren en in stand houden van werken op zee, het Veerse Meer en de kruising met de Veerse Gatdam.  Watervergunning voor het onshore gedeelte: op basis van de Keur watersysteem en Keur wegen van het Waterschap Scheldestromen is een vergunning nodig voor het realiseren en in stand houden van het kabeltracé op land en het converterstation.  Omgevingsvergunning: voor de bouw van het converterstation, vereist op grond van de wet algemene bepalingen omgevingsrecht.

 Maatwerkvoorschriften Activiteitenbesluit voor converterstation: voor het oprichten en in werking hebben van een converterstation.  Vergunning op grond van de Wet natuurbescherming: aangezien er mogelijk effecten op Natura 2000-gebieden optreden is een vergunning op grond van de Wet natuurbescherming voor de realisatie en mogelijk exploitatie van het project vereist. Voor deze aanvraag dient een Passende Beoordeling (PB) te worden opgesteld om te bepalen of significante negatieve effecten kunnen optreden op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden. De PB is onderdeel van het MER (bijlage VII-A).

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

13



Ontheffing op grond van de Wet natuurbescherming: vanwege potentiële negatieve effecten op beschermde soorten.

De benodigde vergunningen worden gezamenlijk aangeduid als uitvoeringsbesluiten. Hierna is toegelicht dat de procedure en besluitvorming over de uitvoeringsbesluiten gecoördineerd plaatsvindt met de procedure en besluitvorming over het inpassingsplan.

2.1.2 Rijkscoördinatieregeling Op de procedures voor het project is de Rijkscoördinatieregeling (RCR) van toepassing. Vanwege de omvang en complexiteit van het project coördineert de minister voor K&E het proces volgens de rijkscoördinatieregeling. De minister voor K&E is samen met de minister van BZK bevoegd gezag voor vaststelling van het kabeltracé voor het Net op zee Nederwiek 1 in het inpassingsplan. Als gevolg van de RCR geldt dat de voor het project benodigde planologische besluiten en uitvoeringsbesluiten gelijktijdig (‘gecoördineerd’) in procedure gebracht worden. TenneT vraagt de benodigde vergunningen en ontheffingen aan bij de overheden die voor de uitvoeringsbesluiten bevoegd zijn. Omdat de RCR van toepassing is, voert de minister voor K&E de regie over de verschillende vergunningprocedures. De minister ziet toe op de inhoudelijke en procedurele afstemming van de uitvoeringsbesluiten en het inpassingsplan, stelt termijnen vast waarbinnen de betrokken overheden de (ontwerp) uitvoeringsbesluiten gereed moeten hebben en zorgt voor gelijktijdige publicatie van zowel het (ontwerp) inpassingplan als de (ontwerp) uitvoeringsbesluiten. Het ontwerp inpassingsplan wordt met het MER en de ontwerp-uitvoeringsbesluiten gedurende zes weken ter inzage gelegd.

In deze periode wordt eenieder in de gelegenheid gesteld kennis te nemen van de voorgenomen besluiten en zienswijzen in te dienen. De zienswijzen worden betrokken bij de voorbereiding van de definitieve besluiten. Vervolgens worden definitieve besluiten genomen. Tegen een besluit kan gedurende zes weken beroep worden ingesteld. De definitieve besluiten worden daarvoor ter inzage gelegd. De ingediende zienswijzen en ingestelde beroepen bij de Afdeling Bestuursrecht van de Raad van State (ABRvS) worden vanwege de toepassing van de coördinatieregeling gelijktijdig behandeld door de ABRvS.

2.2 Kennisgeving voornemen en kennisgeving participatie Op vrijdag 14 januari 2022 is de kennisgeving voor het voornemen en het participatievoorstel voor Net op zee Nederwiek 1 gepubliceerd als één document10. Tot en met donderdag 24 februari 2022 hebben het voornemen en het participatievoorstel ter inzage gelegen. In deze periode zijn 18 reacties ingediend. De reacties zijn beoordeeld en betrokken bij de NRD. Naar aanleiding van deze reacties is een Nota van Antwoord opgesteld11. Een aantal reacties heeft betrekking op Net op zee IJmuiden Ver Alpha en het nieuw te realiseren Hoogspanningsstation omgeving Sloegebied (zie paragraaf 3.2). De belangrijkste reacties die betrekking hebben op Net op zee Nederwiek 1 betreffen:  Alternatieve routes of locaties voor de onderdelen van de voorgenomen activiteit Net op zee Nederwiek 1 of een voorkeur voor een tracévariant.

10 Staatscourant Nr. 659 d.d. 13 januari 2022. Zie: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2022-659.html 11 De Nota van Antwoord is te vinden via https://www.rvo.nl/onderwerpen/nederwiek-1

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

14



  

Vragen over diverse mogelijke milieueffecten van het Net op zee Nederwiek 1, zoals (cumulatieve) geluidsbelasting, aantasting van natuur op land en op zee, visserij op het Veerse Meer, aantasting van het landschap, aantasting van zoetwaterlenzen, waterveiligheid, elektromagnetische velden en beïnvloeding, effecten i.r.t. grondwater, effecten voor de landbouw en effecten i.r.t. risicovolle inrichtingen. Al deze effecten worden in het MER onderzocht. Schadecompensatie en mitigatie van mogelijke milieueffecten. De nut en noodzaak voor windenergie op zee en een aansluiting in Zeeland. Verzoek rekening te houden met andere ruimtelijke ontwikkelingen in het Sloegebied, zoals een kerncentrale.

2.3 Notitie reikwijdte en detailniveau (NRD) In de NRD van Net op zee Nederwiek 1 is de voorgenomen activiteit aangekondigd en is aangegeven welke milieuaspecten in het MER worden onderzocht. De NRD-fase van Net op zee Nederwiek 1 is benut om te onderzoeken welke onderscheidende, reële tracéopties mogelijk zijn voor Net op zee Nederwiek 1. Hiervoor is in de concept-NRD een analyse uitgevoerd van verschillende tracéopties voor de thema's milieu, kosten, techniek, omgeving en toekomstvastheid. Een samenvatting van de resultaten van deze analyse is gegeven in Bijlage IV Alternatievendocument (zie ook paragraaf 3.1.2). Door in de NRD-fase vroegtijdig een integrale afweging te maken over de tracéopties voor Net op zee Nederwiek 1 heeft een versnelling in de procedure kunnen plaatsvinden en wordt realisatie in 2030 haalbaar. Participatie in de NRD-fase is beschreven in paragraaf 2.6.2. De volgende stappen voor m.e.r. en participatie voor Net op zee Nederwiek 1 zijn in de NRD-fase gezet: 1. 14 januari 2022: Kennisgeving voornemen en participatie en mogelijkheid van indienen reacties hierop. 2. 9 september 2022: Publiceren van de concept NRD en geactualiseerd participatieplan. Periode terinzagelegging NRD van 9 september tot en met 20 oktober 2022. 3.

2 november 2022: Zienswijzen op de concept NRD (12 zienswijzen) en het advies van de Commissie voor de milieueffectrapportage (hierna ‘Commissie m.e.r.’) 4. 15 december 2022: Vaststelling definitieve NRD en keuze voor te onderzoeken kabeltracé en locaties platform en converterstation die onderzocht gaan worden in het MER.

2.4 Milieueffectrapportage De wettelijke basis voor milieueffectrapportage (m.e.r.) ligt in de Europese richtlijn voor strategische milieubeoordeling (SMB-richtlijn)12. Deze richtlijn regelt m.e.r. voor plannen en programma’s; de Europese m.e.r.- richtlijn13 regelt m.e.r. voor projecten. Daarnaast geldt het verdrag van Espoo14 als 12 Richtlijn 2001/42/EG betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en

programma’s. 13 Richtlijn 2014/52/EU, 16 april 2014, tot wijziging van Richtlijn 2011/92/EU (13 december 2011) betreffende de milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten. 14 Op 25 februari 1991 is in Espoo (Finland) het VN-verdrag over grensoverschrijdende milieueffectrapportage tot stand gekomen. Het verdrag is op 10 september 1997 in werking getreden. Ook de Europese Unie heeft het verdrag ondertekend. Kern van het Espoo-verdrag is dat, in geval van mogelijke grensoverschrijdende milieugevolgen, het publiek en autoriteiten in het buurland op dezelfde wijze en tijd worden betrokken bij de m.e.r.-procedure als de autoriteiten en het publiek in Nederland. In de Wet milieubeheer is zowel het verdrag van Espoo als het betreffende artikel van de Europese richtlijn geïmplementeerd.

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

15

er grensoverschrijdende milieueffecten kunnen zijn. Het verdrag is op dit project van toepassing. De Nederlandse wetgeving rond de milieueffectrapportage is opgenomen in het Besluit milieueffectrapportage, een Algemene Maatregel van Bestuur op grond van de Wet milieubeheer (Wm). De inhoudelijke vereisten aan een m.e.r. zijn vastgelegd in hoofdstuk 7 van de Wet milieubeheer (Wm). Het doel van de m.e.r. is om het milieubelang een volwaardige plaats te geven in de besluitvorming over een plan of project. Milieueffectrapportage (m.e.r.) is een hulpmiddel bij het nemen van besluiten. Een m.e.r. is dus altijd gekoppeld aan een ‘moederbesluit’ voor het plan of project. Dat is in het geval van Net op zee Nederwiek 1 het projectbesluit in het kader van de projectprocedure. Een belangrijk onderdeel van de m.e.r. is het objectief beschrijven van de (relevante) milieueffecten van het plan of project in het milieueffectrapport (MER). Het MER moet uitgaan van de maximale effecten van het plan of project en alternatieven beschrijven, beoordelen en vergelijken. Voor het project geldt zowel een plan-m.e.r. als een project-m.e.r.-plicht. Voor Net op zee Nederwiek 1 wordt daarom één gecombineerd plan- en projectMER opgesteld. Onder de huidige wetgeving zijn er twee redenen die kunnen leiden tot een m.e.r.-plicht, welke van toepassing zijn voor het Net op zee Nederwiek 1: 1.

Het wettelijke Besluit milieueffectrapportage (Besluit m.e.r.) benoemt activiteiten waarop de m.e.r.-plicht of m.e.r.-beoordelingsplicht van toepassing is. Daarbij is aangegeven wat het m.e.r.-(beoordelings)plichtige plan of besluit is. 2. Plannen, zoals een inpassingsplan, waarvoor een Passende Beoordeling in het kader van de Wet natuurbescherming moet worden opgesteld, zijn m.e.r.-plichtig. In Bijlage D van het Besluit m.e.r. staan de activiteiten beschreven waarvoor een m.e.r.beoordelingsplicht geldt. Er zijn twee activiteiten uit de bijlage van het Besluit m.e.r. van toepassing op het project die tot een m.e.r.-beoordelingsplicht leiden:  Categorie D 24.2 voor de vaststelling van een tracé voor de aanleg van een ondergrondse hoogspanningsleiding van 150 kV of meer die voor 5 km of meer (tot 3 nautische mijl uit de kust) door (nader in het Besluit m.e.r. aangeduid) gevoelig gebied loopt; en  Categorie D 15.2 dit betreft grondwateronttrekking voor de aanleg. Doordat het kabeltracé door en nabij Natura 2000-gebieden gaat, zijn significante effecten op Natura 2000-gebied(en) bij het realiseren van het Net op zee Nederwiek 1 niet op voorhand uit te sluiten. Daarom dient ook een zogeheten Passende Beoordeling (PB)15 te worden opgesteld voor het inpassingsplan. Op grond van art.

7.2a Wet milieubeheer is verplicht een planMER op te stellen bij plannen waarvoor een PB wordt opgesteld. De PB is onderdeel van het MER.

2.5 Inpassingsplan Nadat de onderzoeken in het MER zijn afgerond, wordt Net op zee Nederwiek 1 vastgelegd in het inpassingsplan. Voor het volledige voornemen worden de benodigde vergunningen aangevraagd. De te nemen stappen zijn:

15 Een Passende Beoordeling is een beoordeling van de effecten van een activiteit op de natuurdoelstellingen van een

Natura 2000-gebied. In de Passende Beoordeling worden de mogelijke effecten van de aanleg, het beheer, het gebruik en de verwijdering van Net op zee Nederwiek 1, in cumulatie met andere plannen en projecten, beoordeeld in het licht van de instandhoudingsdoelstellingen van de betrokken Natura 2000-gebieden.

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

16

1. Publicatie van het ontwerp inpassingsplan, de ontwerp uitvoeringsbesluiten voor de vergunningen en bijbehorende vergunningaanvragen met als bijlage het MER en de Passende Beoordeling. 2. Inwinnen van adviezen (o.a. bevoegde gezagen en Commissie m.e.r.) en zienswijzen op ontwerp inpassingsplan, ontwerp uitvoeringsbesluiten en inhoud van het MER. 3. Vaststellen definitief inpassingsplan en uitvoeringsbesluiten met als bijlage het MER en de Passende Beoordeling. 4. Mogelijkheid van beroep tegen het inpassingsplan en uitvoeringsbesluiten (vergunningen). 5. Monitoring en evaluatie van de milieueffecten, na uitvoering van het project.

2.6 Participatie, inspraak en advies 2.6.1 Manieren van participatie Het ministerie van EZK en TenneT vinden vroegtijdige participatie met belanghebbenden (stakeholders) bij het project van groot belang. De gedachte hierachter en ervaring hiermee is dat intensieve samenwerking met de omgeving leidt tot betere projecten met meer draagvlak. Ruimtelijke inpassing van het project sluit doorgaans beter aan op de omgeving als belanghebbenden meedenken en gebiedskennis en ideeën worden aangedragen. Daarnaast neemt begrip voor elkaars belangen en standpunten toe door samenwerking. In Tabel 2-1 en in de kennisgeving voornemen en participatie (zie voetnoot 16) staat een overzicht met stappen voor de besluitvorming van Net op zee Nederwiek 1. Ook staat daar de bijbehorende planning. Zo is te zien op welke momenten de officiële documenten zijn, of worden, gepubliceerd en wanneer de terinzagelegging heeft plaatsgevonden, of plaats gaat vinden. In de periodes tussen de genoemde momenten wordt telkens de volgende stap in het project inhoudelijk voorbereid. Relevante partijen worden daar tijdig bij betrokken. Hoe dat in iedere fase gebeurt, wordt beschreven in het participatieplan. Het participatieplan wordt voorafgaand aan elke procedurestap geactualiseerd en gepubliceerd door RVO (zie voetnoot 16).

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

17

Tabel 2-1 Stappen participatie en inspraak en huidige planning Planning

Stap

14 januari 2022

Publiceren kennisgeving voornemen en voorstel voor participatie16

Januari t/m augustus 2022

Opstellen concept NRD: inventarisatie van tracéopties en het beoordelingskader MER

9 september t/m 20 oktober 2022 Vierde kwartaal 2022 Eerste helft 2023

Ter inzage leggen concept NRD en publicatie geactualiseerde participatieplan Vaststellen definitieve NRD

Derde kwartaal 2023

Aanvragen vergunningen en ontheffingen

Vierde kwartaal 2023

Ter inzage leggen ontwerp inpassingsplan en ontwerpvergunningen en bijlagen (waaronder het MER) Vaststellen en ter inzagelegging definitief inpassingsplan en vergunningen en bijlagen Uitspraak Raad van State

Tweede kwartaal 2024 Tweede kwartaal 2025

Onderzoeken van milieueffecten en dit vastleggen in het MER

Hoe er kan worden meegedacht, bijgedragen of inspraak gemaakt kan worden Door een reactie in te dienen heeft men mee kunnen denken over onder meer het project, routes voor het kabeltracé (tracéopties), de locatie voor het converterstation en hoe men betrokken wil zijn bij het project. Belanghebbende partijen hebben op verschillende manieren meegedacht en informatie aangeleverd over reikwijdte en detailniveau van het onderzoek naar milieuaspecten, tracéopties en aandachtspunten voor de NRD. Er zijn 12 zienswijzen op de concept NRD ingediend, digitaal, schriftelijk en tijdens een openbare informatiebijeenkomst die op 4 oktober 2022 heeft plaatsgevonden. Men heeft kennisgenomen van de NRD met daarin de in het milieueffectrapport (MER) te onderzoeken tracéoptie(s). Het participatieplan, waarin beschreven wordt hoe men kan bijdragen, is in januari 2023 geactualiseerd, na de vaststelling van de NRD17. Er is overleg geweest met verschillende belanghebbende partijen. Met vergunningverlenende bevoegde gezagen vindt in de periode voorgaand aan de aanvragen overleg plaats. Er hebben overleggen plaatsgevonden met vergunningverlenende bevoegde gezagen in november en december 2022. De conceptaanvragen hebben in maart en april 2023 ter beoordeling gelegen bij de bevoegde gezagen.

Men kan een zienswijze indienen op het ontwerp inpassingsplan en de ontwerp-vergunningen en het milieueffectrapport (MER).

Beroep kan ingesteld worden tegen het inpassingsplan en vergunningen bij de Raad van State. Afhankelijk van de uitspraak zijn inpassingsplan en/of uitvoeringsbesluiten onherroepelijk of is nieuwe besluitvorming vereist om het project te kunnen uitvoeren.

2.6.2 Participatie rondom de NRD Het doel van de participatie rondom de NRD) was het ophalen van informatie, gebiedskennis, aandachtspunten, ideeën en kansen vanuit de omgeving. Daarnaast is de omgeving geïnformeerd over het voornemen en de m.e.r.-procedure. Om de informatie op te halen zijn in de periode van februari tot en met december 2022 meerdere werkvormen en participatieactiviteiten ingezet. Voorbeelden zijn werksessies met omgevingspartijen (bijvoorbeeld vissers en landeigenaren), expertsessies over specifieke onderwerpen (bijvoorbeeld elektromagnetische velden op zee of ankergedrag), één-op-één overleggen met belanghebbenden en communicatie via (digitale) nieuwsberichten, website, persberichten en advertenties.

16

Voor voornemen en participatievoorstel Net op zee Nederwiek 1 (14 januari 2022), zie: https://www.rvo.nl/sites/default/files/2022/01/Voornemen-en-participatieplan-NOZ-Extra-verbinding-Sloegebied.pdf 17 Voor het participatieplan Project Net op zee Nederwiek 1 (januari 2023) zie: https://www.rvo.nl/sites/default/files/2023-01/Participatieplan-Project-Net-op-zee-Nederwiek-1-januari-2023.pdf

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

18

Eén resultaat van de overleggen met partijen is de keuze voor de tracévariant Sloekreek Oost Dijk. Deze keuze is verder toegelicht in Bijlage IV Alternatievendocument. Een overzicht van de participatieactiviteiten en wat hiermee is gedaan, is beschreven in de participatieplannen die terug te vinden zijn op de website van Bureau Energieprojecten.18 De concept NRD (cNRD) van Net op zee Nederwiek 1 heeft van vrijdag 9 september tot en met donderdag 20 oktober 2022 ter inzage gelegen. Ook is er een informatieavond georganiseerd. Op de cNRD zijn binnen de inspraaktermijn 12 zienswijzen binnengekomen. Het participatieproces en de zienswijzen op de cNRD hebben geen aanleiding gegeven tot het onderzoeken van andere alternatieven dan genoemd in de cNRD. De reactiebundel en de Nota van Antwoord zijn opgenomen in de definitieve NRD.19 Ook de Commissie m.e.r. is om advies gevraagd over het detailniveau en de reikwijdte van het op te stellen MER. De Commissie m.e.r. heeft op 2 november 2022 advies uitgebracht. Uit de zienswijzen en het advies van de Commissie m.e.r. komt een aantal zaken naar voren die belangrijk zijn om in het MER op te nemen. Het advies wordt behandeld in de volgende paragraaf (2.6.3).

2.6.3 Advies Commissie m.e.r. op de concept NRD De Commissie m.e.r. is om advies gevraagd over het detailniveau en de reikwijdte van het op te stellen MER. Op 2 november 2022 heeft de Commissie m.e.r. het advies uitgebracht over de concept Notitie Reikwijdte en Detailniveau van Net op zee Nederwiek 1.20 In Tabel 2-2 zijn de belangrijkste punten uit het advies van de Commissie m.e.r. samengevat en is er een beschrijving gegeven van hoe en waar het advies is verwerkt in dit MER. Tabel 2-2 Samenvatting advies Commissie m.e.r. en verwerking van het advies (Samenvatting) advies Commissie m.e.r. 2.1 Voorgeschiedenis Neem de beschrijving van de context en voorgeschiedenis van dit voornemen over in het MER. 2.2 Kader Geef aan welke randvoorwaarden voortvloeien uit nationale en internationale beleidskaders. Ga in op de veranderingen na inwerkingtreding van de Omgevingswet. 2.3 Besluitvorming Laat schematisch zien hoe de uitrol van offshore windparken en aansluitingen plaatsvindt. Geef de samenhang aan met de kernenergieontwikkelingen in het Sloegebied en het nieuwe 380kV-hoogspanningsstation waarop Net op zee Nederwiek 1 wordt aangesloten.

Beschrijving verwerking van advies De voorgeschiedenis wordt beschreven in MER Deel A Hoofdstuk 1, paragraaf 1.2. Internationale en nationale beleidskaders worden per deelhoofdstuk beschreven in paragraaf 2. Hier wordt ook ingegaan op de wijzigingen na de inwerkingtreding van de Omgevingswet. De uitrol van offshore windparken en aansluitingen is beschreven in MER Deel B paragraaf 1.2.3 (autonome en overige toekomstige ontwikkelingen. In een tabel is schematisch de volgorde van aanleg weergegeven. De effecten van de ontwikkelingen op het gebied van kernenergie in het Sloegebied zijn meegenomen als autonome ontwikkeling (bestemmingsplan) en toekomstige ontwikkeling (zoekgebied kerncentrale(s)). Het nieuwe Hoogspanningsstation omgeving Sloegebied is meegenomen als autonome ontwikkeling (zie Deel B

18 Voor een beschrijving van de opbrengst van het participatieproces, zie het participatieplan tot en met december 2022:

https://www.rvo.nl/sites/default/files/2022-09/Participatieplan-september-tot-en-met-december-2022-Net-op-zeeNederwiek-1.pdf 19 Voor definitieve NRD, zie: https://www.rvo.nl/sites/default/files/2023-01/Definitief-NRD-Net-op-zee-Nederwiek-1.pdf 20 Voor het advies van de Commissie m.e.r. op de c-NRD, zie: https://www.commissiemer.nl/docs/mer/p36/p3647/a3647rd.pdf

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

19

(Samenvatting) advies Commissie m.e.r.

3.1 Voorgenomen activiteiten Beschrijf de onderdelen en werkzaamheden voor de aanleg-, onderhoud- en opruimwerkzaamheden en de overlap met werkzaamheden voor andere projecten.

3.2 Alternatieven en varianten Beschrijf de tracéalternatieven die onderzocht zijn in de NRD en neem de vergelijking uit de cNRD over. 3.2.2 Uitwerking voorkeursalternatief Houd bij het uitwerken van het voorkeursalternatief rekening met:  De wijze van aanleg en diepte van de kabel bij bijvoorbeeld kabelkruisingen;  Ruimte voor het ontwijken van archeologische of natuurwaarden, en;  De landschappelijk inpassing van het converterstation.

4.1 Bestaande milieusituatie Beschrijf de huidige situatie en autonome ontwikkelingen.

4.2.1 Natuur Beschrijf ingreep- effectrelaties in de aanlegfase en gebruiksfase, en denk daarbij aan cumulatieve effecten.

Maak niet alleen gebruik van oude slibmodelleerstudies. Maak gebruik van nieuwe informatie die beschikbaar komt over fijnkorrelige- en veenlagen.

Beschrijf de afzonderlijke en cumulatieve gevolgen op instandhoudingsdoelen van Natura 2000-gebieden.

Aandachtspunten voor Natura 2000-gebieden:  Bruine Bank: houd rekening met de kwetsbare perioden en de functionaliteit van het gebied voor de relevante zeevogelsoorten.

Beschrijving verwerking van advies Hoofdstuk 1 paragraaf 1.2.3). Cumulatieve effecten zijn beoordeeld waar relevant. De voorgenomen activiteit wordt beschreven in MER deel B hoofdstuk 1. De overlap in werkzaamheden wordt waar relevant beoordeeld onder cumulatie, zoals bijvoorbeeld in hoofdstuk 5 Natuur op land. Voor de overlappende aanlegwerkzaamheden voor de tracés van de netten op zee zijn scenario’s opgesteld en beoordeeld, zie Deel A paragraaf 4.2. De beschrijving, beoordeling en vergelijking uit de NRD is opgenomen in Bijlage IV Alternatievendocument. De wijze van aanleg van het kabeltracé en diepte van de kabel bij onder andere kabelkruisingen is beschreven in Deel B H1. Bij de uitwerking van het kabeltracé is rekening gehouden met bekende archeologische en natuurwaarden. In de hoofdstukken over archeologie (H7) en Natuur op zee (H4) en Natuur op land (H5) is aanvullend beoordeeld of er aanvullend aanleiding is voor optimalisatie van tracé of positie. De impact op landschap is beoordeeld in H6. Om de inpassing van het converterstation te beoordelen zijn visualisaties gemaakt van het converterstation, zie paragraaf 6.5.2. Vervolgens is beoordeeld of er aanleiding is voor maatregelen gericht op landschappelijke inpassing. In ieder deelhoofdstuk wordt de huidige situatie beschreven in paragraaf 4.1.

In Deel B H1 wordt een beschrijving gegeven van formele autonome ontwikkelingen (waar besluitvorming over heeft plaatsgevonden) en toekomstige ontwikkelingen. In ieder deelhoofdstuk worden relevante ontwikkelingen benoemd en meegenomen in de effectbeoordeling en cumulatiebeschrijving. In MER Hoofdstuk 4 Natuur op zee en hoofdstuk 5 Natuur op land zijn de ingreep-effectrelaties toegelicht bij de toelichting op het beoordelingskader. In paragraaf 4.5.4 (H4) en paragraaf 5.5.3 (H5) worden de cumulatieve effecten besproken. Voor Net op zee Nederwiek 1 is een nieuwe slibmodelleerstudie uitgevoerd met uitgangspunten die zijn gevalideerd met surveygegevens (zie Bijlage VII-F). Tevens is een cumulatieve modelberekening uitgevoerd met Net op zee Nederwiek 2 en Netten op zee IJmuiden Ver Alpha, Beta en Gamma. Gevolgen zijn zowel afzonderlijk als cumulatief beoordeeld in de PB. Cumulatieve effecten worden beoordeeld in hoofdstuk 7 van de PB en paragraaf 4.5.3 van het hoofdstuk Natuur op zee en 5.5.3 van Natuur op land. In de PB is in de effectbepaling rekening gehouden met kwetsbare perioden, zoals de ruiperiode van diverse soorten (paragraaf 6.5.1). In hoofdstuk 4 van de PB is aangegeven welke instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebieden,

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

20

(Samenvatting) advies Commissie m.e.r.  Voordelta: beschrijf welke instandhoudingsdoelen beïnvloed kunnen worden, en in welke tijd van het jaar. Ga in op de gevolgen voor de structuur en functie van habitattypen, hoogwatervluchtplaatsen, ruiplaatsen en concentraties van vogels (waaronder zwarte zee-eenden) en rustplaatsen van zeehonden. Ga in op verstoring van zeezoogdieren in de zoog- of verharingsperiode.  Veerse Meer: ga naast de gevolgen voor omvang en kwaliteit van de broed- en foerageergebieden ook in op de gevolgen voor grote gezamenlijke slaap- en rustplaatsen van watervogels buiten het broedseizoen. Ga in op de (tijdelijke) effecten van stikstofdepositie in de aanlegfase en de gebruiksfase, en de ecologische gevolgen voor (overbelaste) habitattypen en leefgebieden. Beschrijf opties voor mitigatie.

N2000 en NNN: Bekijk specifiek de instandhoudingsdoelstellingen waaraan nu niet wordt voldaan en die voor de ingreep gevoelig zijn. De aspecten grondwaterpeilverlaging, vertroebeling en oppervlakteverlies verdienen speciale aandacht.

Ga in op oppervlakteverlies van NNN en beschouw alternatieven waar nodig. Beoordeling ook eventuele gevolgen via externe werking. Geef aan hoe compensatie gerealiseerd wordt. Beschrijf de effecten op beschermde dier- en plantsoorten. Houd rekening met de staat van instandhouding en cumulatieve effecten. Neem veelvoorkomende soorten in de Bruine bank op die geen deel uitmaken van de instandhoudingsdoelstellingen.

Ga in op de mogelijke aantasting van Sabellaria-riffen en mitigerende maatregelen. Ga ook in op andere habitats en soorten onder OSPAR, KRM en ASCOBANS.

Beschrijving verwerking van advies waaronder de Voordelta, een effect kunnen ondervinden. In de beoordeling is rekening gehouden met belang van specifieke locaties of periodes voor betreffende soorten, zoals rui- en rustplaatsen en zoogperiode. In paragraaf 6.5.3 van de PB wordt ingegaan op de functie van het Veerse Meer voor niet-broedvogels en de gevolgen van de aanleg voor de functie van het gebied en niet-broedvogels.

Vermesting en verzuring is beoordeeld in MER Hoofdstuk 5 Natuur op land. Dit is gebaseerd op de Ecologische Beoordeling Stikstof (bijlage A bij de Passende Beoordeling). In de EBS worden de effecten van stikstofdepositie in de aanlegfase beoordeeld. In de gebruiksfase is de berekende depositie 0,00 mol/ha/jr en kan een negatief effect worden uitgesloten. De mogelijkheden voor mitigatie zijn behandeld in paragraaf 5.7 van het hoofdstuk Natuur op land. De beïnvloedde en te beoordelen instandhoudingsdoelen zijn beschreven in de PB in paragraaf 4.2 en 4.3. Daarbij is de actuele staat opgenomen per instandhoudingsdoel. In de effectbeoordeling is, indien relevant, rekening gehouden met de actuele status van de instandhoudingdoelstelling. De effecten van vertroebeling zijn gemodelleerd en beoordeeld in het MER in paragraaf 4.5.2 en in de PB in paragraaf 6.1. Indicatieve bemalingsberekeningen voor het landtracé en converterstation zijn gebruikt om de effecten van verdroging te beoordelen, zie paragraaf 5.5.1 en 5.5.2. In paragraaf 5.3.2 is beschreven hoe oppervlakteverlies wordt beoordeeld. De effectbeoordeling staat in paragraaf 5.1.1. De Provincie Zeeland kent externe werking van 100 meter, dit is meegenomen in de effectbeoordeling. Oppervlakteverlies is beoordeeld onder mechanische effecten in paragraaf 5.5.1 in het MER-hoofdstuk Natuur op land.

Effecten op beschermde soorten zijn beoordeeld in de Soortenbeschermingstoets (Bijlage VII-B) en in de MERhoofdstukken Natuur op zee en Natuur op land. Cumulatieve effecten zijn ook beschreven. In de PB en het MER zijn de volgende soorten additioneel meegenomen in de beoordeling: drieteenmeeuwen, kleine mantelmeeuwen, noordse stormvogels, papegaaiduikers, stormmeeuwen, zilvermeeuwen, grote sterns, visdieven en noordse sterns. Voor de beoordeling van habitataantasting is specifiek gekeken naar de zandkokerworm, zie MER-hoofdstuk Natuur op zee paragraaf 4.5.1 en 4.5.2. Mitigatie is beschreven in 4.7.2 en 4.7.3. De bescherming van dier- en plantsoorten onder diverse beleidskaders is beschreven in paragraaf 4.2. De vertaling

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

21

(Samenvatting) advies Commissie m.e.r.

Beschrijf het effect op de Noordkromp, een soort die kwetsbaar is voor bodemverstoring. 4.2.2 Archeologie Beschrijf gevolgen op bekende en verwachte archeologische waarden. Beoordeel niet alleen vindplaatsen, maar ook op de effecten op onderwaterlandschappen. Beschrijf de gevolgen voor de cultuurhistorische waarde van de Bruine Bank.

Geef aan hoe de nu nog onbekende archeologische waarden worden geborgd. Beschrijf welke maatregelen nodig zijn voor het in situ behoud van vindplaatsen.

Breng de haalbaarheid van de mitigatiestrategie in beeld in relatie tot grotere archeologische vindplaatsen. Denk hierbij aan parallelligging. Breng in beeld welke beperkingen de parallelligging heeft voor toekomstige uitbreiding van netten op zee.

Beschrijving verwerking van advies naar een beoordelingskader is beschreven in paragraaf 4.3. De effectbeoordeling voor de noordkromp is beschreven in paragraaf 5.7.1 van de Soortenbeschermingstoets en in paragraaf 4.5.2 van het MER-hoofdstuk Natuur op zee. In MER hoofdstuk 7 Archeologie zijn de effecten op bekende en verwachte archeologische waarden beoordeeld op zee en op land. Onderwaterlandschappen worden beoordeeld met het beoordelingscriterium ‘aardkundige waarden (paleolandschap)’. De waarden van de Bruine Bank zijn beschreven in paragraaf 7.4.1. De Bruine Bank is tevens geoperationaliseerd in de effectbeoordeling voor de deelaspecten ‘aardkundige waarden’ en ‘verwachte waarden’. In situ behoud vindt plaats door het ruimtelijk vermijden van archeologische waarden. In paragraaf 7.8 van het hoofdstuk Archeologie wordt beschreven hoe wordt omgegaan met onbekende waarden, wat de mogelijkheden zijn voor het ontwijken zijn en hoe de borging van deze werkwijze plaatsvindt in de vergunning. Dit is opgenomen in paragraaf 7.8 van hoofdstuk 7 Archeologie. De relatie met toekomstige netten op zee is beschreven in paragraaf 7.5.4.

Net op zee Nederwiek 1 - Milieueffectrapport Deel A – Concept

22

3 Voorgenomen activiteit 3.1 Totstandkoming van het voornemen Net op zee Nederwiek 1 gaat de opgewekte elektriciteit van windenergie in het zuidelijk deel van het windenergiegebied Nederwiek ontsluiten. De NRD-fase van Net op zee Nederwiek 1 is benut om te onderzoeken welke onderscheidende, reële tracéopties op zee mogelijk zijn voor Net op zee Nederwiek 1. Hiervoor is in de cNRD een analyse gedaan van verschillende tracéopties op zee voor de thema's milieu, kosten, techniek, omgeving en toekomstvastheid. Voor de analyse is gebruik gemaakt van reeds bestaande informatie uit VAWOZ21, de thematische analyse (Bijlage bij de NRD), de integrale effectenanalyses (IEA)22 en de milieueffectrapportages (MER’en) van Netten op zee IJmuiden Ver Alpha23, Beta24 en Gamma25 en tenslotte het participatieproces voor Net op zee Nederwiek 1. De resultaten van de analyse uit de NRD zijn toegelicht in Bijlage IV Alternatievendocument. Voor de andere onderdelen van het voornemen (het platform op zee, het converterstation en het kabeltracé op land) is de locatie of route op een andere wijze bepaald. De totstandkoming van deze onderdelen is tevens uitgebreid toegelicht in Bijlage IV. In de volgende paragrafen is voor ieder onderdeel van het voornemen toegelicht welke locatie of route onderzocht is in het MER. Ook wordt de totstandkoming van elk onderdeel van het voornemen kort samengevat.