Programmabegroting 2026-2029
Tekst van het document
Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten
46
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Primaire begroting 2026 Totaal
Primaire begroting 2027 Totaal
Primaire begroting 2028 Totaal
Primaire begroting 2029 Totaal
Lasten Onderwijs, cultuur en media Onderwijshuisvesting
4.238
4.619
4.812
5.066
5.722
5.869
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
1.516
1.795
1.809
1.809
1.809
1.809
Kunst, cultuur en media
3.886
4.452
3.986
3.997
5.794
4.952
Totaal Onderwijs, cultuur en media
9.640
10.866
10.607
10.872
13.325
12.630
Totaal Lasten
9.640
10.866
10.607
10.872
13.325
12.630
Onderwijshuisvesting
-405
-384
-408
-393
-344
-344
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
-587
-571
-546
-546
-546
-546
Kunst, cultuur en media
-1.184
-1.267
-727
-727
-1.548
-979
Totaal Onderwijs, cultuur en media
-2.176
-2.223
-1.681
-1.666
-2.437
-1.868
Totaal Baten
-2.176
-2.223
-1.681
-1.666
-2.437
-1.868
Saldo van baten en lasten
7.464
8.643
8.926
9.206
10.888
10.762
Onderwijshuisvesting
-65
-65
-65
-50
0
0
Totaal Onderwijs, cultuur en media
-65
-65
-65
-50
0
0
Totaal Onttrekkingen
-65
-65
-65
-50
0
0
Totaal reserve mutaties
-65
-65
-65
-50
0
0
Gerealiseerd resultaat
7.399
8.578
8.861
9.156
10.888
10.762
Baten Onderwijs, cultuur en media
Onttrekkingen Onderwijs, cultuur en media
Begroting 2026 ten opzichte van 2025 Lasten en baten Onderwijshuisvesting Voor onderzoek naar de MFA in Nijeveen is incidenteel € 75.000 opgenomen voor 2026. Vanaf 2026 zijn de kapitaallasten van de tijdelijke school Nieuwveense Landen structureel € 90.000. Daarnaast is de huur van scholencampus Ezinge conform contract geïndexeerd met € 40.000. Kunst, cultuur en media Vanaf 2026 wordt jaarlijks € 45.000 toegevoegd aan het budget van het Stedelijk Museum, dat beoogt te verhuizen naar Pakhuis Mozes de Hes om de toegankelijkheid voor mensen met een fysieke beperking te verbeteren en een schaalvergroting in museale presentaties en publieksbereik te realiseren. Voor de tijdelijke overname van het beheer van De Plataan is de begroting 2026 t/m 2028 met € 440.000 per jaar verhoogd voor zowel de lasten als de baten. De baten bestaan uit gebruikersvergoedingen en inkomsten uit horeca. Daarnaast is het al beschikbare structurele budget van € 167.000 voor De Plataan van programma 1 overgebracht naar programma 3.
47
De exploitatiebudgetten van Ogterop zijn vanaf 2026 tijdelijk verlaagd in verband met 'Ogterop on Tour' en sluiting van de schouwburg in verband met de vernieuwbouw. Per saldo is dit neutraal, omdat ook de inkomsten die hier tegenover staan lager worden. Verder vervallen een aantal middelen met ingang van 2026. Zo is het onderhoudsbudget voor het voormalig gemeentehuis/secretarie in 2025 eenmalig verhoogd met € 55.000 voor buitenschilderwerk Voor de jaren 2024 en 2025 hebben wij een uitkering van de provincie ontvangen van € 153.000 per jaar voor de collectie en formatie van de openbare bibliotheken. Vanaf 2026 vervalt dit deel aan de uitgaven- en inkomstenkant. Begroting 2026 en meerjarenperspectief Lasten en baten Onderwijshuisvesting De kapitaallasten zijn hoger door de investeringen die zijn gepland voor onderwijshuisvesting Nieuwveense Landen, Greijdanus, Dingstede en Reestoeverschool. Na 2027 vervalt het budget van de Taalschool regio Meppel van € 109.000. Hier staat € 55.000 compensatie van deelnemende gemeente tegenover in de vorm van huurinkomsten. Het is nog onbekend of de Taalschool na 2027 wordt voortgezet. Kunst, cultuur en media In 2025 en 2026 heeft de bibliotheek per jaar € 106.000 voor de wettelijke zorgplicht ontvangen. Vanaf 2027 is hier geen budget meer voor beschikbaar.
Voor de tijdelijke overname van het beheer van De Plataan is de begroting 2026 t/m 2028 met € 440.000 per jaar verhoogd voor zowel de lasten als de baten. De kapitaallasten van het gebouw Ogterop stijgen als gevolg van de investering in de vernieuwbouw. Ook de exploitatiebudgetten worden vanaf 2028 weer opgenomen vanwege opening van de schouwburg. Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is vanaf 2029 een stelpost opgenomen van € 200.000 voor een besparing op middellange termijn onder de noemer 'verzelfstandiging schouwburg Ogterop'. Investeringen Investeringsplanning (bedragen x € 1.000)
t/m 2025
2026
2027
2028
2029 e.v.
Totale Begrote inkomsten / NettoVerwach investering bijdrage van derden investering t jaar van realisatie
Programma 3 - Onderwijs, cultuur en media Onderwijs Tijdelijke school Nieuwveense Landen
1.380
CSG Dingstede Greijdanus
1.650
De Akker Onderwijsvoorziening Nieuwveense Landen
1.380
30
1.350
2025
1.975
1.975
1.975
2026
1.435
3.085
3.085
2026
95
95
95
2026
16.865
16.865
2027
7.900
7.900
2028
2.620
9.745
4.500
Reestoeverschool
790
2.370
3.950
790
Subtotaal onderwijs
6.440
15.620
8.450
790
6.151
10.000
6.480
-
31.300
30
31.270
22.631
1.100
21.531
2027
52
2025
Cultuur Ogterop vernieuwbouw Ogterop overig
52
Subtotaal cultuur
6.203
10.000
6.480
-
-
22.683
52 1.100
21.583
Totaal programma 3 Onderwijs, cultuur en media
12.643
25.620 14.930
790
-
53.983
1.130
52.853
48
Toelichting Onderwijs Dingstede Voor CSG Dingstede is vanuit eerdere jaren € 1.975.000 beschikbaar voor renovatie. Een definitieve keuze voor renovatie hangt samen met het onderzoek naar het eigendom van onderwijspark Ezinge. Begin 2026 wordt hierover besluitvorming voorbereid. Greijdanus Een investeringskrediet is opgenomen voor de permanente uitbreiding van deze school. Via deze begroting wordt het benodigd krediet bijgesteld op basis van de ruimtebehoefte naar aanleiding van actuele leerling prognoses. De uitbreiding is in 2027 gereed. Tot die tijd zijn noodlokalen nodig. De Akker Naast de grootschalige projecten uit het IHP, hebben schoolbesturen jaarlijks de mogelijkheid om een huisvestingsvraag in te dienen. Voor uitvoering van dit jaarlijkse huisvestingsprogramma is een investeringskrediet van € 95.000 opgenomen voor De Akker. Dit wordt gebruikt voor verlenging van de levensduur van de semipermanente lokalen. Onderwijsvoorziening Nieuwveense Landen Voor de realisatie van dit project is een investeringskrediet van € 16,9 miljoen opgenomen in de begroting. Daarvan is € 1,5 miljoen gereserveerd voor realisatie van een binnensportaccommodatie voor bewegingsonderwijs. Het investeringsbedrag is inclusief voorbereidingskrediet en grondverwerving. Reestoeverschool Voor de realisatie van dit project is een investeringskrediet opgenomen van € 7,9 miljoen in de begroting.
Cultuur Schouwburg Ogterop Voor de vernieuwbouw van schouwburg Ogterop is een investeringskrediet begroot van € 22,6 miljoen.
49
Thema Leefomgeving, ruimte en economie Algemeen De leefomgeving van Meppel is zichtbaar, voelbaar en bepalend voor hoe we samenleven. We dragen een grote verantwoordelijkheid voor het vormgeven van een leefomgeving die aansluit bij de behoeften van onze inwoners en ondernemers. Maar onze rol verandert: we bewegen mee met maatschappelijke ontwikkelingen, technologische vooruitgang en initiatieven van onze inwoners en ondernemers. In onze omgevingsvisie hebben we vier ambities geformuleerd die richting geven aan ons handelen: · Duurzaam in alle opzichten · Schoon, natuurlijk en gezond · Levendig en leefbaar · Kwalitatief en inclusief groeien Deze ambities en de doelen, die daarbij horen, vormen de rode draad in onze programma’s voor Leefomgeving, Ruimtelijke Ontwikkeling en Economische Ontwikkeling. In 2026 zetten we concrete stappen om deze ambities en doelen waar te maken. Ontwikkelingen We zorgen goed voor wat we hebben Een prettige leefomgeving begint bij goed beheer. We investeren in het onderhoud van onze openbare ruimte en zorgen voor structurele middelen voor vervangingsinvesteringen. Zo blijven onze straten, pleinen en groenvoorzieningen niet alleen mooi, maar ook toekomstbestendig. De buitenruimte is een prettige en veilige plek voor onze inwoners en geeft de ruimte aan planten en dieren om te gedijen.
We maken werk met werk We benutten kansen door projecten slim te combineren. Zo gaan we ook slimmer om met de schaarse ruimte. Denk hierbij aan de Haveltermade waar we onze opgaven voor de wijk en de warmtetransitie koppelen aan de verduurzamingsopgaven van de woningcoöperatie en de verbindingen met Noordpoort. Ook de herinrichting van de Kastanjelaan en Weerdstraat biedt ruimte voor vergroening, klimaatadaptatie en betere mobiliteit. Gebiedsgericht werken betekent: denken in samenhang en doen met lef. We verwelkomen mooie initiatieven De kracht van Meppel zit in haar mensen. Zij zijn en maken Meppel. Vanuit het Wijk- en dorpsgericht Werken ondersteunen we initiatieven die passen bij onze doelen. Zo denken we mee met de eigenaar van het voormalig ziekenhuisterrein, met de initiatiefnemers voor een MFA in Nijeveen en met het bedrijfsleven dat oplossingen zoekt voor netcongestie. Waar mogelijk leggen we hiervoor verbinding met externe financiers, zoals het Regiostedenfonds en het Dorpsfonds van de provincie Drenthe en de Regio Deal van de Regio Zwolle. We zijn een partner die luistert, verbindt en faciliteert. Grensontkennende samenwerking Grote opgaven vragen om sterke samenwerking. In de Regio Zwolle trekken we als gemeenten samen op voor het stationsgebied en economische structuurverversterking.
Met de provincie Drenthe werken we aan een gezamenlijke koers voor opgaven rond onder andere energie, leefbaarheid en het landelijk gebied. En met buurgemeenten verkennen we kansen voor bedrijvigheid en woningbouw in de grensgebieden. Vooruitkijken en voorbereiden We bouwen aan het Meppel van morgen. Energie en klimaat bepalen steeds meer onze ruimtelijke keuzes. We bereiden besluitvorming over Noord IV voor, zodat er in 2040 voldoende ruimte is voor bedrijvigheid, waterberging en duurzame energieopwek. We verkennen fase 3 van Nieuwveense Landen, waarbij we oog 50
hebben voor de overgang tussen stad, dorp en landschap en de behoefte aan woningen in Meppel en de regio. We gaan voor meer groen in het straatbeeld, zoals een groene gracht, maar ook voor toerisme en evenementen. We zorgen dat we infrastructurele en bouwprojecten schoner en met minder uitstoot uitvoeren. Het Meppel van morgen vraagt om plannen om Meppel aantrekkelijk te houden. Relaties met andere thema's Wat we doen in de leefomgeving raakt direct aan de samenleving. Onze projecten dragen bij aan thema’s als duurzaamheid, wijkgericht werken, onderhoud van kapitaalgoederen en grondbeleid.
51
Programma 4: Leefomgeving Wat valt onder dit programma? Portefeuille Onderdelen
Wegen, mobiliteit en verkeer
de Vries
Stadsverzorging
de Vries
Water
de Vries
Groen -en spelen
de Vries
Parkeren
van Ulzen
Begraafplaatsen
de Vries
Energie, klimaat en milieu
Peterson
Afvalinzameling
Peterson
Riolering
de Vries
Algemeen We beheren de onderdelen van de leefomgeving die we in eigendom hebben. Beheren is onderhoud plegen om de leefomgeving netjes en bruikbaar te houden. Maar het is ook vervangen van wat niet meer functioneert of aanpassen als er ander gebruik of functies wenselijk zijn. Een goede leefomgeving is functioneel, duurzaam en mooi. Het onderhoud is gebaseerd op bestuurlijk vastgestelde prijskwaliteitsafspraken voor schoon, heel en veilig. Of de leefomgeving dan ook goed is hangt af van de mate waarin die is ingericht op het gebruik en de eisen van nu en in hoeverre die gastvrij is en uitnodigt tot actief gebruik. Waar dat niet zo is helpen herinrichtingen om de ruimtelijke kwaliteit, gebruikskwaliteit en ecologische kwaliteit weer te laten aansluiten bij onze ambities. We betrekken daarbij de inwoners waar dat kan, of we laten ons betrekken. Bij dergelijke aanpassingen benutten we kansen voor de energietransitie, de klimaatopgave, het milieu, de biodiversiteit of mobiliteit, en voor zowel fysieke als sociale aspecten. Onderdeel van dit programma is ook zorgen voor een gezonde leefomgeving door naleving van milieunormen, doelmatige afvalinzameling en een goed rioleringssysteem. Beleidskaders -
Omgevingsvisie gemeente Meppel (2025) Programma Duurzaam 2024-2028 (2024) Lokale Adaptatiestrategie en Lokale uitvoeringsagenda 2023-2028 (2024) Programma Biodiversiteit (2025) Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Drenthe (2021) Transitievisie Warmte (2021) Verschillende warmteplannen (vanaf 2022) Beleidsvisie externe veiligheid (2014) Nota bodembeheer (2020) Riolering en Water Programma 2023-2028 (2022) Kadernotitie Zo doen we groen! (2016) Beleidsvisie op uitgeefbaar groen 2017 Groene kaart 2012 en lijst monumentale bomen 2008 Speelruimteplan (2013) Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan (GVVP) ( 2017) Beleidsplan parkeren herijking (2017) Nota fiets (2013) Actieplan fiets! 2024-2029 (2024) Prijskwaliteitskeuze Kwaliteit Op Maat (KOM) (2014) 52
-
Wegenbeheerplan 2019-2023 en het nog vast te stellen nieuwe wegenbeheerplan 2024-2028 Beleid openbare verlichting ‘Alles Duurzaam’ 2015-2019 Beheerplan Openbare Verlichting 2021-2025 Beheerplan Civieltechnische Kunstwerken 2023-2027
Energie, klimaat en milieu Wat willen we bereiken? We willen een duurzame en toekomstbestendige gemeente zijn. Hierbij werken toe naar de volgende doelen: -
Gemeente Meppel CO2-neutraal in 2040. Een klimaatbestendig en waterrobuust gemeente Meppel in 2050. Een robuust en veerkrachtig ecosysteem passend bij de verschillende leefgebieden binnen de gemeente in 2050. Voldoen aan wettelijke milieunormen voor bodem, water, lucht en geluid. Een circulaire economie in 2050.
Wat gaan we daarvoor doen?
We werken aan grootschalige duurzame opwekking. We werken actief mee in de regionale samenwerking voor de verkenning van windenergie. Binnen dit verband scherpen we onder andere het beleid voor lokaal eigendom aan, stemmen we participatie en communicatie gezamenlijk af en onderzoeken we de haalbaarheid van een gezamenlijk windproject. We kijken hoe we het vervolgproces voor windenergie op Noord IV verder vormgeven met daarin een helder participatietraject, bepalen van de ruimtelijke procedure en inrichten van het bevoegd gezag. In het OER-project A28/A32 dragen we actief bij aan de verkenningsfase. Samen met andere partijen onderzoeken we de ruimtelijke, maatschappelijke, technische, bestuurlijke, financiële en juridische mogelijkheden voor zonnepanelen op rijksgronden langs snelwegen. Daarnaast werken we binnen dit project aan een aanpak voor lokaal eigendom. We gaan aan de slag met grootschalige opwek van zonne-energie op grote daken, met name op bedrijventerreinen, werken aan de plannen voor het zonnepark Nieuwveense Landen en bekijken de mogelijkheden voor solar carports.
We brengen de energiemix van Meppel in kaart. Hiermee leggen we de basis voor een toekomstig omgevingsprogramma energie, waarin we richting geven aan het toekomstige energiesysteem van gemeente Meppel.
We werken aan de warmtetransitie. We voeren de vastgestelde warmteplannen Berggierslanden, Koedijkslanden/Reestlanden/Slingenberg, Oosterboer, Nijeveen en Blankenstein uit. We starten met de warmteplannen voor Haveltermade en Ezinge. We herzien de Transitievisie Warmte. Dit wordt het wettelijk verplichte warmteprogramma. Samen met de warmteplannen nemen we dit op in een omgevingsprogramma energie. We onderzoeken kansen voor warmtenetten.
53
We stimuleren 'geen-spijtmaatregelen'. We voeren de acties uit van de SPUK Nationaal Isolatie Programma (NIP), actielijn 4: Landelijke Aanpak Isolatie (LAI) en gaan het laatste jaar in met de uitvoering van de SPUK energiearmoede. De uitvoering van de energiearmoede doen we in samenwerking met het samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN) . We faciliteren lokale energie-initiatieven. Fixteam Drenthe rijdt rond voor gratis kleine energiebesparende maatregelen.
We faciliteren oplossingen en nemen maatregelen voor het energienetwerk en netcongestie. In samenwerking met netbeheerders, provincie Drenthe en Drentse gemeenten werken we aan de uitbreiding van het energienetwerk en andere maatregelen om netcongestie te voorkomen. Samen met provincie Drenthe werken we aan de provinciale aanpak via de pMIEK. In gemeente Meppel creëren we ruimte voor de aanleg en uitbreiding van ondergrondse kabels en bovengrondse elektriciteitsstations: In Noord III wordt gebouwd aan een nieuw hoog- en middenspanningsstation van TenneT en Enexis. We zoeken actief naar geschikte locaties voor zeven nieuwe middenspanningsstations van Enexis en maken de realisatie ruimtelijk mogelijk via vergunningverlening of door opname in omgevingsplannen. We ondersteunen Enexis bij de buurtaanpak voor het verbeteren van het laagspanningsnet. Waar mogelijk stemmen we onze inzet op elkaar af en delen we kennis, zoals bij warmteplannen.
We werken samen binnen het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptie (DPRA) regio Fluvius aan opgaves rondom klimaatadaptatie. We stellen een gemeentelijk Hitteplan op. De regionale stresstesten herijken we, waardoor we onze ingrepen in de fysieke leefomgeving nog beter kunnen sturen. We zetten de financiële stimuleringsregeling Fluvius voort voor inwoners die klimaatadaptieve maatregelen toepassen.
We voeren de acties van de Lokale Uitvoeringsagenda (LUA) uit. We nemen voorbereidingen om de straatplaten te actualiseren. Veel van de acties worden gedaan door het principe werk met werk maken. Daarom vindt de uitvoering plaats in projecten en beheer. Zie ook water en groen en spelen.
We beschermen dieren bij verduurzaming van gebouwen Dat doen we met het Soortenmanagementplan (SMP) voor vleermuizen, huismus, huiszwaluw en gierzwaluw. We realiseren zelf nieuwe voorzieningen voor deze soorten en ondersteunen inwoners en Woonconcept door middel van onze gemeentelijke vergunning SMP.
We monitoren natuur- en landschapswaarden. We inventariseren beschermde soorten, zoals vissen, om de natuurwaardenkaarten aan te vullen. Na Broekhuizen onderzoeken we samen met vrijwilligers en Landschapsbeheer Drenthe de kwaliteit van houtige landschapselementen in het buitengebied, zoals houtwallen.
54
We beschermen de leefomgeving door een risicogestuurde uitvoering van de milieutaken door de Omgevingsdienst Drenthe. Samen met de Omgevingsdienst Drenthe, de Drentse gemeenten en provincie Drenthe werken we met de Uitvoerings- en Handhavingsstrategie op basis van risicogestuurd toezicht. We werken met het uitvoeringsprogramma en reageren op klachten die gerelateerd zijn aan bodem, water, lucht en geluid.
We zetten samen met de omgevingsdienst Drenthe in op energietoezicht bij bedrijven. Bedrijven die wettelijk verplicht zijn energiebesparende maatregelen te treffen met een terugverdientijd van maximaal vijf jaar, worden actief gecontroleerd en aangesproken op de naleving hiervan. Met extra aandacht voor dit toezicht stimuleren we bedrijven om hun energieverbruik structureel te verlagen.
We werken aan een eigen circulair ambachtscentrum de 'Makersloods'. We beginnen kleinschalig met het vrijmaken van ruimtes, opstellen van conceptcontracten en het organiseren van een aangepaste inzameling voor grofvuil. We stellen daarnaast een groeimodel op om te komen tot een circulair ambachtscentrum.
We richten onze communicatie over duurzaamheid primair op de inwoners. De nieuwe website is ingericht en zal een grote rol spelen in de communicatie richting inwoners. Per project en/of onderwerp van duurzaamheid wordt bepaald welke communicatiekanalen (multimediamix) en participatie ingezet worden.
We zetten in op duurzaamheidseducatie. We zetten in op jeugdeducatie; we proberen deze generatie bewust te maken van ecologische en sociale verantwoordelijkheid om te bouwen aan een samenleving die duurzaam denkt én handelt. Dit doen we met het NME-netwerk. Hiermee organiseren we projecten voor deelnemende basisscholen. En we doen opdrachten met het Deltion, NHL Stenden en het voortgezet onderwijs. Zelf organiseren we activiteiten op gebied van duurzaamheidseducatie, zoals Meppel in 1 dag schoon.
Water Wat willen we bereiken? Een schoon en bruikbaar watersysteem met voldoende bergingscapaciteit. Hierbij werken we toe naar de volgende doelen: Een beleefbaar, bruikbaar, gezond en klimaatrobuust watersysteem. Wat gaan we daarvoor doen?
We voeren onze wettelijke schouwplicht voor de watergangen uit en onderhouden ze. We beheren en bestrijden invasieve exoten in water. We stellen hiervoor een plan op in samenwerking met het waterschap en provincie Drenthe.
55
We brengen in kaart hoe de groenblauwe aderen vanuit landelijk gebied door zouden kunnen lopen in stedelijk gebied. Dit komt voort uit de Lokale Adaptatie Strategie en Uitvoeringagenda (LAS/LUA) en het Programma Biodiversiteit.
Riolering Wat willen we bereiken? Een voor de volksgezondheid doelmatig rioleringssysteem voor het stedelijk afvalwater. Hierbij werken we aan de volgende doelen: -
Geen hemelwater naar de rioolwaterzuivering. Nadelige gevolgen van te veel en te weinig water zo minimaal mogelijk maken.
Wat gaan we daarvoor doen?
We reinigen en inspecteren de riolering en kolken. In 2026 reinigen en inspecteren we circa 27 kilometer vuilwaterriool in Nijeveen en het buitengebied. Daarnaast reinigen we alle kolken (circa 14.000 stuks) in Meppel om hemelwateroverlast tot een minimum te beperken.
We voeren klein en groot onderhoud uit aan de rioolgemalen. In 2026 renoveren we het vuilwatergemaal in de Ambachtsweg en het drainagegemaal bij het Burgemeester Woudapark. Daarnaast vervangen we onderdelen van diverse gemalen in het buitengebied.
We voeren diverse projecten uit om minder hemelwater naar de zuivering te brengen. Het gaat hierbij om de volgende projecten: - A. van Ostadestraat - Kastanjelaan - Weerdstraat (vanaf de Eekmolenbrug tot de Kastanjelaan)
Groen en spelen Wat willen we bereiken? Een aantrekkelijke en gezonde leefomgeving met beleefbaar, bruikbaar en toekomstbestendig groen voor mens, plant en dier. -
Hierbij werken we toe naar de volgende doelen: Schoon, heel, veilig en goed groen. Een robuust en veerkrachtig ecosysteem, passend bij de verschillende leefgebieden binnen de gemeente. Een openbare ruimte met 30% groen of blauw areaal binnen de kom en 10% buiten de bebouwde kom. Een openbare ruimte met 30% schaduw, voornamelijk van bomen. Aantrekkelijke, herkenbare en toegankelijke parken en groengebieden binnen loopafstand. Voldoende en veilige speelruimte voor kinderen in de leeftijdsgroepen 0-5 en 6-11, op een bereikbare afstand.
56
Wat gaan we daarvoor doen?
Het realiseren van de vastgestelde of vereiste onderhoudskwaliteit voor groen en spelen. Het onderhoudsniveau voor schoon, heel en veilig van groen en spelen is vastgelegd in een prijskwaliteitsafspraak. Dat kennen we onder de naam KOM. In de paragraaf kapitaalgoederen is die opgenomen. Het onderhoud van de ca 29.500 bomen, ca. 350 hectare groen en 538 speeltoestellen stemmen we daar op af.
Vergroenen van de openbare ruimte via reconstructies, renovaties en faciliteren van bewonersinitiatieven. Bij kleine ingrepen in de openbare ruimte proberen we zoveel mogelijk ambities en doelen te verwezenlijken. Vaak gebeurt dit vanuit initiatieven van inwoners. Vergroten van natuurkwaliteit door kruidenvegetatie of inheemse struiken is daar een voorbeeld van. Maar ook het aanplanten van diverse bomen tegen hitte.
Uitvoering geven aan Streekbeheer en Leadersubsidie voor natuur en leefbaar platteland. Binnen Streekbeheer voeren vrijwilligers, zoals de Landschapsbrigade Meppel, met hulp van Landschapsbeheer Drenthe onderhoudswerkzaamheden en verbeteringen uit in het landschap. Bijvoorbeeld door het snoeien van houtwallen en bosjes. Binnen Leader kunnen brede initiatieven ingediend worden die bijdragen aan de leefbaarheid op het platteland.
We voeren maatregelen van het omgevingsprogramma Biodiversiteit uit. We gaan aan de slag met extra struiken in parken en met de aanleg van paddentrapjes in rioolputten. Ook bereiden we de overgang naar meer ecologisch berm- en oeverbeheer voor.
Opstellen beheerplan Van der Woudepark in samenspraak met werkgroep Dorpsvereniging en Landschapsbeheer. We hebben al meerdere jaren overleg met de werkgroep van de Dorpsvereniging Nijeveen over het Van der Woudepark. Hun wens is nu om het park aantrekkelijker te maken. Dit kan door natuurlijke aanleidingen voor avontuurlijk kinderspel en het vergroten van de biodiversiteit van het park. Samen met Landschapsbeheer Drenthe, die de werkgroep ondersteunt, stellen we een beheerplan op waarin streefbeelden met bijbehorend onderhoud worden vastgelegd.
Aanpassen van speelplekken en/of vervangen van speeltoestellen, vanuit veiligheid, gebruik of demografie. Wanneer daar aanleiding toe is, passen we formele en informele speelplekken en/of speeltoestellen aan. We stemmen het aanbod af op de vraag, op basis van het aantal kinderen in de leeftijdsgroepen 0-5 en 6-11 dat in de omgeving ervan woont. Keuzes hierin maken we samen met de buurt en vooral de kinderen.
Wegen, mobiliteit en verkeer Wat willen we bereiken? Een veilig, toekomstbestendig en duurzaam mobiliteitssysteem. Hierbij werken we toe naar de volgende doelen: -
Schone, hele, veilige en goede wegen. Een duurzaam mobiliteitssysteem met goede laadinfrastructuur. Een openbare ruimte die gebaseerd is op het STOMP-principe (stappen, trappen, openbaar vervoer, deelmobiliteit, privévervoer).
57
Wat gaan we daarvoor doen?
Klein en groot onderhoud uitvoeren aan wegen, fiets- en voetpaden. We voeren klein onderhoud uit om problemen te voorkomen én te herstellen. Zo blijft de kwaliteit van onze wegen, fiets- en voetpaden en verkeersborden op peil. Het onderhoud bepalen we op basis van de jaarlijkse globale weginspectie. Wegen in plangebieden, zoals Noordpoort, nemen we niet mee in het regulier onderhoud. Hier plegen we alleen onderhoud als sprake is van kwaliteit D of gevaarlijke situaties. Groot onderhoud en reconstructies vanuit een krediet zijn opgenomen in de investeringslijst.
Klein en groot onderhoud aan civieltechnische kunstwerken. We voeren regulier klein onderhoud uit aan civieltechnische kunstwerken. Dit doen we op basis van de jaarlijkse, globale, visuele inspectie. We voeren direct correctief onderhoud uit bij meldingen van ernstige schade. Door periodiek inspecties uit te voeren, blijven onze beheergegevens actueel. Groot onderhoud en reconstructies vanuit een krediet zijn opgenomen in de investeringslijst.
Klein en groot onderhoud aan openbare verlichting. Het regulier onderhoud van onze openbare verlichting bestaat uit het vervangen van defecte lampen en het oplossen van schades, bijvoorbeeld veroorzaakt door aanrijdingen. Vanwege de gunning aan de nieuwe onderhoudsaannemer, gaan we een plan maken voor de volgende grootschalige vervanging van oude verlichting voor led-verlichting. Bij de perspectiefnota 2026-2029 is de Motie Terugdringen lichtvervuiling omarmt, dit werken we verder uit.
We nemen de volgende stap in de transitie naar duurzame mobiliteit. We stellen het programmaonderdeel elektrisch laden binnen het omgevingsprogramma mobiliteit op. Voor de realisatie van publieke laadpunten vanaf 2028 verkennen we verschillende marktmodellen. We voeren kleinschalige pilots met deelvervoer uit. Daarnaast onderzoeken we de veiligheid en bouwtechnische staat van onze parkeergarages, om te kijken of er laadpunten geplaatst kunnen worden.
We stellen de eerste onderdelen van het omgevingsprogramma mobiliteit op. We stellen een kadernotitie op over de verkeersstructuur voor het omgevingsprogramma mobiliteit. Dat doen we ook voor verkeersveiligheid. De uitvoering werken we uit in het omgevingsprogramma mobiliteit. Hierin nemen we het onderzoek emissievrije/milieuzone binnenstad mee.
We voeren de acties uit het Actieplan fiets! uit. We pakken onder andere het fietspad Brandemaat en Oosterboer-noord aan.
58
Parkeren Wat willen we bereiken? Een toekomstbestendig parkeersysteem die het STOMP-principe ondersteunt. Wat gaan we daarvoor doen?
We stellen het onderdeel parkeren van het omgevingsprogramma mobiliteit op. Ook komt er een nieuwe nota parkeernormen en nieuwe parkeerregelgeving. Hierbij hebben we aandacht voor onze duurzaamheidsdoelen.
We vervangen de parkeerautomaten. De huidige straatparkeerautomaten zijn aan het einde van hun technische levensduur. Deze vervangen we door nieuwe automaten die gebruikersvriendelijker zijn en technisch passen bij de huidige tijd. We kijken meteen of er ook minder automaten op straat kunnen.
Afvalinzameling Wat willen we bereiken? We minimaliseren het aantal kilo's restafval van inwoners en maximaliseren het recyclepercentage. Hiervoor werken we aan de volgende doelen: -
In 2030 wordt minimaal 60% van al ons huishoudelijk afval gerecycled. De hoeveelheid huishoudelijk restafval blijft jaarlijks afnemen tot minder dan 100 kg per inwoner. We hebben een afvalscheidingspercentage van minimaal 75%.
Wat gaan we daarvoor doen?
We zetten in op afvalpreventie, afvalscheiding, recycling en minder restafval. Bij verkeerd gebruik van afvalinzameling, zoals het verkeerd scheiden, spreken we inwoners aan en we handhaven we actief. Grondstofcoaches kunnen onze inwoners helpen bij afval scheiden. Ook met de afvalapp en gerichte communicatie helpen we inwoners op weg. Met monitoring, sorteeranalyses en interventies sturen we bij.
We maken inzichtelijk welke aanvullende maatregelen nodig zijn om de doelen te bereiken. Vanuit de grondstoffenmonitoring zien we niet langer een afname van het restafval en neemt het recyclepercentage niet toe. We onderzoeken de redenen hiervan en welke maatregelen nodig zijn.
We beperken het gebruik van de ondergrondse containers met een restafvalsaldo. We beperken het ongelimiteerde gebruik van de ondergrondse containers om oneigenlijk gebruik te beperken en de bewustwording rondom afval te vergroten.
Stadsverzorging Wat willen we bereiken? Een schone openbare ruimte. Hierbij werken we toe naar het volgende doel:
59
Het behalen van het kwaliteitsniveau voor het schoonhouden van de openbare ruimte, zoals door de raad vastgesteld. Zie de risicoparagraaf. Wat gaan we daarvoor doen?
We vegen de stad machinaal. Er wordt volgens vastgestelde routes op vastgesteld kwaliteitsniveau er geveegd. De binnenstad dagelijks, de doorgaande routes 6 keer per jaar en overige wegen (waaronder fietspaden) ongeveer 3 tot 4 keer per jaar.
We ledigen en onderhouden afvalbakken. De afvalbakken in het centrum worden dagelijks geledigd. De overige bakken minimaal eenmaal per week, afhankelijk van het gebruik.
We geven advies of treden op bij overlast van dieren in de openbare ruimte. We bestrijden actief ratten in de openbare ruimte. Bij overlast van overige dieren geven we advies of treden we op. We plaatsen depotdogs voor het opruimen van hondenpoep en rijden structureel rond met een hondenpoepzuiger.
Begraafplaatsen Wat willen we bereiken? Optimaal verzorgde begraafplaatsen voor een actueel en passend aanbod voor begraven in Meppel. Wat gaan we daarvoor doen?
Het realiseren van de vastgestelde onderhoudskwaliteit voor begraafplaatsen. We zorgen dat onze begraafplaatsen in Meppel en Nijeveen er optimaal verzorgd uitzien aan de hand van de kwaliteitscriteria die door de gemeenteraad zijn vastgesteld. We ronden de derde fase van het herstel van monumentale graven af. Een groot gedeelte van de historische graven op de begraafplaats aan de Zomerdijk is dan hersteld met behulp van vrijwilligers en het Waarborgfonds Meppel.
Opstellen van een actueel en passend beleidskader begraven We stellen een actueel en passend beleidskader begraven op. Dit gaat over het aanbod, de capaciteit, het onderhoud en de tarieven voor begraven. We passen de verordening en de leges aan op basis van het nieuwe beleid. Beleidsindicatoren Programma 4 Indicator Omvang huishoudelijk restafval Percentage bekende hernieuwbare elektriciteit
Eenheid
2021
2022
2023
2024 160*
kg per inwoner
155
149
147
%
8,4%
10,7%
9%
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl (* obv interne gegevens) Ontleend aan: CBS Statistiek Huishoudelijk Afval Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten
60
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Primaire begroting 2026 Totaal
Primaire begroting 2027 Totaal
Primaire begroting 2028 Totaal
Primaire begroting 2029 Totaal
Lasten Leefomgeving Wegen, mobiliteit en verkeer
4.816
5.648
5.860
5.987
5.519
5.839
Stadsverzorging
1.083
1.248
1.351
1.414
1.423
1.421
495
767
635
638
686
681
5.332
5.004
5.406
5.476
5.689
5.644
Parkeren
955
1.064
1.121
1.206
1.219
1.189
Begraafplaatsen
456
342
434
413
416
405
Energie, klimaat en milieu
3.877
3.648
3.866
3.681
3.582
3.604
Afvalinzameling
3.170
3.673
3.435
3.614
3.910
3.933
Riolering
2.391
2.371
2.298
2.531
2.685
2.680
Totaal Leefomgeving
22.574
23.767
24.407
24.960
25.128
25.397
Totaal Lasten
22.574
23.767
24.407
24.960
25.128
25.397
Wegen, mobiliteit en verkeer
-173
-339
-131
-131
-131
-131
Stadsverzorging
-96
-167
-171
-171
-171
-171
Water
-469
-469
-446
-446
-446
-446
Groen en spelen
-189
-85
-85
-85
-80
-80
-1.646
-1.564
-1.655
-1.685
-1.705
-1.705
-252
-235
-235
-235
-235
-230
Water Groen en spelen
Baten Leefomgeving
Parkeren Begraafplaatsen Energie, klimaat en milieu
-1.437
-987
-747
-691
-691
-691
Afvalinzameling
-4.302
-4.529
-4.746
-5.051
-5.066
-5.619
Riolering
-3.203
-3.443
-3.420
-3.688
-3.845
-3.838
Totaal Leefomgeving
-11.766
-11.818
-11.636
-12.184
-12.371
-12.911
Totaal Baten
-11.766
-11.818
-11.636
-12.184
-12.371
-12.911
Saldo van baten en lasten
10.809
11.949
12.771
12.776
12.756
12.486
Onttrekkingen Leefomgeving Water
0
-260
0
0
0
0
Energie, klimaat en milieu
-30
0
0
0
0
0
Totaal Leefomgeving
-30
-260
0
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
-30
-260
0
0
0
0
Totaal reserve mutaties
-30
-260
0
0
0
0
Gerealiseerd resultaat
10.779
11.689
12.771
12.776
12.756
12.486
61
Toelichting Algemeen De beheer- en onderhoudsbudgetten zijn in lijn met de uitgangspunten van de perspectiefnota 2026-2029 geactualiseerd met 2,6%. Onderdeel van de budgetten zijn ook de kapitaallasten die volgen uit de geplande investeringen. De kapitaallasten worden toegerekend vanaf het jaar na realisatie van de investering. Begroting 2026 ten opzichte van 2025 Lasten en baten Wegen Naast de algemene indexatie van de budgetten is rekening gehouden met aanvullende prijsstijgingen van in totaal € 200.000 voor asfaltonderhoud, onderhoud elementenverharding en onderhoud civieltechnische kunstwerken. De begrote baten bij het onderdeel wegen betreffen met name leges en toezichtkosten voor kabels en leidingen. In 2025 is incidenteel een subsidie begroot voor werkzaamheden in lijn met het Actieplan Fiets!. Stadsverzorging Naast de algemene indexatie is rekening gehouden met aanvullende prijscompensatie van € 25.000 voor onkruidbestrijding op verharding. Deze is meerjarig in de begroting opgenomen. De begrote baten betreffen een vergoeding voor het opruimen van zwerfafval en verwerking van verpakkingsafval (prullenbakvergoeding) en een vergoeding voor het opruimen, vegen en verwerken van wegwerpplastic (Single Used Plastics). Een uitgavenbudget voor deze onderwerpen is begroot en is gelijk aan de vergoeding die we hiervoor ontvangen.
Water In de begroting 2025 waren incidentele middelen begroot voor het baggeren van de wachthaven. De begrote baten betreffen de haveninkomsten uit beroeps- en pleziervaart. Groen en spelen Naast de algemene indexatie is rekening gehouden met aanvullende prijscompensatie van € 60.000 voor de bestrijding van de eikenprocessierups. Deze is meerjarig in de begroting opgenomen. Begraafplaatsen In 2026 is een incidenteel budget opgenomen van € 25.000 voor het opstellen van een visie op begraven. Energie, klimaat en milieu In 2026 is incidenteel budget opgenomen van € 75.000 voor de herziening van de warmtetransitievisie. Vanuit het programma Biodiversiteit is in 2026 een incidenteel budget opgenomen van € 65.000 voor het in beeld brengen van een groene nevenstructuur, planvorming voor de bestrijding van invasieve exoten en een tuininspiratieboek. De komende jaren worden de warmteplannen verder uitgerold in gemeente Meppel. Het opstellen van een warmteplan wordt geschat op € 100.000 (doorlooptijd circa 2 jaar). Na het opstellen van het warmteplan wordt rekening gehouden met circa € 25.000 aan uitvoeringskosten per wijk. In 2026 is het budget uitgebreid voor de wijken Haveltermade en Ezinge. Afvalinzameling De afname van de begrote lasten voor 2026 ten opzichte van 2025 is te relateren aan de interne toerekening van personeel.
Riolering De afname van de begrote lasten voor 2026 ten opzichte van 2025 is te relateren aan de interne toerekening van personeel en omslagrente. 62
Begroting 2026 en meerjarenperspectief Lasten en baten Wegen Het product wegen omvat beheer en onderhoud van wegen, civieltechnische kunstwerken en verkeersvoorzieningen. De aanvullende prijscompensatie voor asfaltonderhoud en onderhoud elementenverharding is meerjarig in de begroting opgenomen. Voor het extra onderhoud civieltechnische kunstwerken is in 2026 en 2027 rekening gehouden met extra benodigd budget van € 30.000 per jaar. Vanaf 2029 wordt rekening gehouden met € 90.000 aan extra onderhoudskosten. Er is structureel € 50.000 budget opgenomen voor het opstellen van en vormgeven van een omgevingsprogramma mobiliteit. De kapitaallasten nemen meerjarig toe door de geplande investeringen. Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is een stelpost opgenomen van € 150.000 in 2027 en € 800.000 vanaf 2028 voor een besparing op middellange termijn in het Fysieke domein. Deze taakstelling is voor dit programma centraal opgenomen onder het product wegen. Stadsverzorging Dit product omvat onder andere de straatreiniging, onkruidbestrijding en gladheidsbestrijding. De toename van de lasten is het gevolg van de toerekening van kapitaallasten voor de geplande vervanging van een aantal veegmachines. Groen en spelen Onder dit product worden de kosten en opbrengsten verantwoord van het beheer en onderhoud van de groen- en speelvoorzieningen.
De meerjarige toename in lasten komt vooral door de kapitaallasten voor de geplande vervanging van zieke bomen. Vanaf 2028 wordt in lijn met het programma biodiversiteit structureel € 65.000 gereserveerd voor het ecologisch bermbeheer. De begrote inkomsten betreffen hoofdzakelijk de verwachte inkomsten uit verkopen snippergroen. Parkeren Het product parkeren omvat de kosten voor het beheer en exploiteren van de parkeergarages en het straatparkeren. Tegenover deze kosten ontvangt de gemeente parkeeropbrengsten. In afwachting van het nieuw vast te stellen parkeerbeleid is bij de berekening van de parkeeropbrengsten gerekend met dezelfde tarieven als 2025. In 2026 staat een investering in nieuwe parkeerautomaten gepland. Deze investering leidt tot aanvullende kapitaallasten vanaf 2027. Door uitbreiding van het gereguleerd parkeren wordt een toename van de parkeeropbrengsten verwacht. Begraafplaatsen Dit product omvat het beheer en onderhoud van de begraafplaatsen. De gemeente brengt lijkbezorgingsrechten in rekening voor het gebruik van de begraafplaats en voor de diensten die de gemeente levert die verband houden met een begrafenis en de begraafplaats. Energie, klimaat en milieu Het product energie, klimaat en milieu omvat de kosten en opbrengsten die horen bij het opstellen en uitvoeren van het duurzaamheidsbeleid.
Ter compensatie van deze werkzaamheden zijn inkomsten geraamd volgend uit de subsidieregeling Tijdelijke Capaciteit Decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE). In de begroting gaan we ervan uit dat deze regeling in elk geval beschikbaar is tot en met 2030. Ook op andere onderdelen zijn subsidieregelingen beschikbaar die worden ingezet om de duurzaamheidsdoelstellingen te realiseren, waaronder de regeling Nationaal Isolatie Programma (NIP), Landelijke Aanpak Isolatie (LAI) en de specifieke uitkering Energiearmoede.
63
Afvalinzameling Onder dit product worden de kosten verantwoord op het gebied van afvalinzameling en afvalverwerking. Tegenover de kosten van afvalinzameling ontvangt de gemeente bijdragen vanuit de afvalstoffenheffing/reinigingsrechten. We verwachten een toename van de verwerkingskosten van restafval, mede door de verwachte toename van de afvalstoffenbelasting en de invoering van CO2heffing. Door het verminderen van het aanbod restafval proberen we de verwerkingskosten te beperken. Verder wordt gestuurd op het verbeteren van de kwaliteit van de gescheiden ingezamelde grondstofstromen. Voor meer informatie over de opbouw van de afvalstoffenheffing wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. Riool Het product riolering omvat de kosten voor het beheer en onderhoud van de riolering. Hieronder vallen ook de kosten voor de maatregelen om het hemelwater te verwerken en grondwater op peil te houden. De meerjarige toename aan kosten is met name het gevolg van de extra kapitaallasten die volgen uit de investeringen in riolering (1e aanleg en rioolvervanging). Voor meer informatie over de opbouw van de rioolheffing wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen.
64
Investeringen Investeringsplanning (bedragen x € 1.000)
t/m 2025
2026
2027
2028
Stadsverzorging
950
Groenbeheer
90
Gladheidsbestrijding
2029 e.v.
Totale investering
Begrote Nettoinkomsten / investering bijdrage van derden
Verwacht jaar van realisatie
470
50
40
95
1.605
1.605 cf.jaarplanning
300
712
50
870
2.022
2.022 cf.jaarplanning
80
50
50
35
215
215 cf.jaarplanning
1.325
1.040
525
3.030
3.030 cf.jaarplanning
280
280 cf.jaarplanning
Programma 4 - Leefomgeving Materieel en wagenpark
Afvalinzameling
140
Overig leefomgeving
200
80
Subtotaal materieel en wagenpark
2.645
1.860
1.417
230
1.000
7.152
-
7.152
2.304
340
300
384
300
3.628
675
2.953
2025-2029
1.295
2025-2027
9.439 10.676
12.630
45.731
31.816
13.915
2026-2030
2.067
1.065
9.152
9.152
2026-2029
677
2025-2026
Openbare ruimte Binnenstad/centrumschil Koedijkslanden
828
23
Noordpoort/stadsentree/Meppel Noord
3.776
9.210
Bruggen/oeverbescherming
4.342
796
379
752
Overig
3.274
2.056
1.230
Subtotaal openbare ruimte
14.903 13.177 13.895 13.172
Actieplan Fiets
444
1.645
1.295
882
1.131
454
705
8.910
735
14.700
69.847
33.680
45
1.000
1.000 cf.jaarplanning
357
357 cf.jaarplanning
335
335
8.175 cf.jaarplanning 36.167
Afvalinzameling en klimaat Vervanging containers
655
300
Containers bij hoogbouwlocaties
104
253
Afvalmanagementsysteem en toegangscontrole containers
335
Subtotaal afvalinzameling en klimaat
1.094
553
-
-
45
1.692
-
3.891
1.446
495
350
350
6.532
684
Rioolvervanging
930
640
800
465
1.115
3.950
Subtotaal riolering
4.821
2.086
1.295
815
1.465
10.482
684
9.798
Totaal programma 4 Leefomgeving
23.463 17.676 16.607 14.217
17.210
89.173
34.364
54.809
2025
1.692
Riolering Eerste aanleg riolering ontwikkelgebieden
5.848 volgt ontwikkeling 3.950
cf. jaarplanning
Toelichting Materieel en wagenpark De investeringen voor materieel en wagenpark betreft de geplande vervangingsinvesteringen van het bestaande wagenpark. Uitgangspunt is duurzame vervanging waar mogelijk.
65
Openbare ruimte Binnenstad/centrumschil De geplande investeringen in de binnenstad betreffen met name de (afronding van) de herontwikkeling Bleekerseiland en een reservering voor investeringen gerelateerd aan de vervolgregeling van het Regiostedenfonds. In de meerjarenraming 2026-2029 is per jaar € 300.000 gereserveerd voor deze investeringen waarbij we ervan uitgaan dat 50% gefinancierd wordt uit de beschikbare middelen uit het Regiostedenfonds. Koedijkslanden In 2025 verwachten we de herinrichting van de J. van Goyenstraat en B. van der Helststraat af te ronden. In 2026/2027 staat de herinrichting van de A. van Ostadsestraat gepland. Noordpoort/stadsentree/Meppel-noord De komende jaren investeren we fors in de ontwikkeling van Noordpoort. De investeringsplanning is opgenomen in lijn met de uitgangspunten van het raadsbesluit van 22 mei 2025. Het gaat hier onder andere over de aanleg van de stadsentree, de realisatie van een fietsbrug, de reconstructie van Steenwijkerstraatweg, aanpassing van de rotonde van de Ceintuurbaan en de inrichting van de openbare ruimte. De ontwikkeling vindt gefaseerd plaats over de komende jaren en loopt ook door na 2029. Vanuit het Rijk en provincie zijn subsidies beschikbaar voor deze ontwikkeling van in totaal circa € 32 miljoen.
De ontwikkeling vindt in samenhang plaats met de woningbouwontwikkeling vanuit de grondexploitatie Kop van Noordpoort Bruggen/oeverbescherming De investeringen in bruggen en oeverbescherming zijn opgenomen in lijn met het beleidsplan civieltechnische kunstwerken. Naast de in 2025 geplande werkzaamheden voor damwand Mallegatsgracht, Boazbrug en Eekmolenbrug starten we in 2026 met de (voorbereiding van) de werkzaamheden aan de Eshuisbrug en de Kaapbruggen, Actieplan Fiets! Vanuit het Actieplan Fiets! staan voor 2026 de aanpassingen aan fietspad Brandemaat en de aanleg van fietspad Oosterboer Noord gepland. Overig De overige investeringen in de openbare ruimte betreffen onder andere de meerjarige omvorming van openbare verlichting, de vervanging van zieke bomen en de vervanging van speeltoestellen. In 2026 is aanvullend de vervanging van parkeerautomaten gepland. Ook hebben we een reservering opgenomen voor € 1,2 miljoen verspreid over de jaren 2026-2027 voor investeringen gekoppeld aan het gebiedsarrangement als onderdeel van de Regio Deal. Hiervoor gaan we uit van een bijdrage van € 650.000 voor deze investeringen vanuit de Regio Deal. Voor de vervanging en optimalisatie van elektrakasten en installaties voor de havenvoorzieningen is € 60.000 begroot.
Afvalinzameling en klimaat De investeringen in deze categorie betreffen met name de vervanging van afzet- ondergrondse containers. Riolering De investeringen in eerste aanleg van riolering zijn gekoppeld aan de bouwplanning van de nieuwbouwwijken en bedrijventerreinen. De vervangingsinvesteringen voor riolering zijn opgenomen op basis van de uitgangspunten in het Riolering en Water Programma. In 2026 staat de vervanging bij de A. van Ostadestraat gepland in combinatie met de herinrichting van deze straat. Ook vervangen en renoveren we diverse rioolgemalen en bergbezinkbassins.
66
67
Programma 5: Ruimtelijke ontwikkeling Wat valt onder dit programma? Portefeuille
Onderdelen
Ontwikkeling fysieke leefomgeving
van Ulzen
Bouwen en wonen
van Ulzen
Grondexploitaties woningen
de Vries
Algemeen Met de ontwikkeling van de leefomgeving werken we aan een toekomstbestendig, inclusief en prettig woon- en leefklimaat. Kwaliteit staat daarbij voorop. Dit doen we zowel zelf als ondersteunend aan de initiatieven uit de samenleving. Hierbij integreren we onze duurzaamheidsambities en betrekken we actief onze samenleving. Het instrument om hier richting aan te geven is de omgevingsvisie en de daarbij behorende omgevingsprogramma's. Beleidskaders -
Omgevingsvisie gemeente Meppel (2025) Kaderdocumenten voor de implementatie Omgevingswet Omgevingsplan gemeente Meppel Bouwstenennotitie wonen ten behoeve van de omgevingsvisie (2022) Beleidsnota ‘Meppeler Erfgoed NU’ (2021) Archeologische beleidskaart (2023) Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan (2017) Kwaliteitsmanifest (2021) Gebiedsvisies, stedenbouwkundige visies, welstandsnota's en beeldkwaliteitsplannen Programma Duurzaam 2024-2028 (2024) Lokale Adaptatiestrategie en Lokale uitvoeringsagenda 2023-2028 (2024) Programma Biodiversiteit (2025) Kadernotitie Zo doen we groen! (2016) Regionale Energie Strategie (RES) 1.0 Drenthe (2021) Transitievisie Warmte (2021)
Ontwikkeling van de fysieke leefomgeving Wat willen we bereiken? Een solide instrumentarium onder de Omgevingswet. Een solide instrumentarium onder de Omgevingswet ondersteunt het mogelijk maken van ontwikkelingen en het realiseren van doelen in de leefomgeving. Wat gaan we daarvoor doen?
We werken aan de implementatie van de beleidscyclus onder de Omgevingswet We werken de monitoring en evaluatie van de omgevingsvisie verder uit. We stellen de eerste omgevingsprogramma's op. Daarmee brengen we de beleidscyclus Omgevingswet op gang.
68
We werken aan een gemeentedekkend omgevingsplan We wijzigen het omgevingsplan voor de industrie- en bedrijventerreinen. We nemen de situatie aan het Noordeinde, De Boompjes en de Molenhoek mee. We onderzoeken de mogelijkheid voor het aanwijzen van beeldbepalende panden. We maken de ontwikkeling van bedrijventerrein Noord IV planologisch mogelijk. Hierbij is een milieueffectrapportage nodig. We werken aan de optimalisatie van de dienstverlening voor inwoners en bedrijven. We maken begrijpbare vragenbomen van de regels uit het omgevingsplan. We houden regie op omgevingsdocumenten, zoals het omgevingsplan en omgevingsprogramma's.
We evalueren het Wkb proces en het adviesrecht en de participatieplicht bij plannen die niet passen in het omgevingsplan. Twee jaar na invoering Omgevingswet is het tijd enkele processen te evalueren. We voeren een beperkte evaluatie van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen uit. We evalueren de uitwerking van de Omgevingswet/Wkbl op de leges. We evalueren het adviesrecht en de participatieplicht bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (BOPA). Wat willen we bereiken? Ontwikkeling van een prettige woon-, werk- en leefomgeving. Hierbij werken we toe naar de volgende doelen: In 2040 heeft onze gemeente 42.500 inwoners. De huisvesting is betaalbaar voor lage inkomens, passend voor de inwoners en draagt bij aan de gezondheid. De woningvoorraad is duurzaam. Tenminste 50% van onze woningen is betaalbaar (lager dan de grens van Nationale Hypotheek Garantie). Een relevant deel van de extra woningen is geschikt voor kleine huishoudens van 1 of 2 personen. De ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving is passend bij het historisch karakter aan de ene kant en het toekomstig stedelijk karakter aan de andere kant. Met de ontwikkeling van de leefomgeving dragen we naast de bovenstaande doelen bij aan de andere doelen in de fysieke leefomgeving, zoals duurzaamheid. Wat gaan we daarvoor doen?
We stellen een woonzorgvisie op als onderdeel van het omgevingsprogramma wonen. Hiermee maken we een start met het omgevingsprogramma wonen. Specifiek gaat het om een kader voor woonzorg en aandachtsgroepen.
We gebruiken de uitkomsten van het woningbouwmarktonderzoek voor het omgevingsprogramma wonen. In het woningbouwmarktonderzoek zien we hoe het staat met onze huidige woningvoorraad. Deze cijfers vormen de basis voor het omgevingsprogramma wonen.
We stellen de urgentieverordening vast. Met deze verordening formaliseren we de regels voor het verkrijgen van een urgentieverklaring voor een aantal aandachtsgroepen voor de toewijzing van sociale woningbouw.
69
Gebiedsontwikkeling Nieuwveense Landen In Nieuwveense Landen werken we verder aan een gevarieerd woningaanbod. Samen met marktpartijen ontwikkelen en realiseren we plannen in verschillende deelgebieden. Door die deelgebieden met verschillende type woningen gelijktijdig te ontwikkelen, bedienen we meerdere doelgroepen op de woningmarkt en blijft het woningaanbod (zowel kwantitatief als kwalitatief) op peil. Ook starten we met de voorbereidingen van de plannen voor een zonnepark en voorzieningen. In september 2025 is voorkeursrecht gevestigd op percelen rondom het huidige plangebied van Nieuwveense Landen. Hierdoor houden we regie op toekomstige woningbouwuitbreiding, voortvloeiend uit de omgevingsvisie. De gebieden noemen we vooralsnog Nieuwveense Landen fase 3. Door vestiging van het voorkeursrecht moeten we binnen 3 jaar het omgevingsplan wijzigen. Anders verloopt het voorkeursrecht. Daardoor is het nodig dat we in 2026 starten met planvorming en het uitvoeren van diverse onderzoeken. Hierin besteden we aandacht aan de overgang tussen stad, dorp en landschap in het gebied tussen Nijeveen en Nieuwveense Landen.
Herontwikkeling Noordpoort De woningbouwontwikkeling van Noordpoort is op stoom. De eerste woningen worden opgeleverd. De ontwikkeling van ruim 400 woningen op de kop van Noordpoort en op het terrein van de Scheepswerf wordt gestart. Deze woningen worden gefaseerd op de markt gebracht. Wij zijn bezig met de voorbereidingen voor een duurzame, collectieve warmtevoorziening. Daarbij onderzoeken we koppelkansen in de directe omgeving.
Ontwikkeling stationsgebied Voor het stationsgebied stellen we een kadernotitie voor een gebiedsgericht omgevingsprogramma op met daarin een visie en strategie op de ontwikkeling van het gebied. We doen onderzoeken naar de fietstunnel en het parkeren. We zetten de samenwerking met de regio Zwolle voort.
Herontwikkeling Prinses Marijkestraat Omdat we Ogterop vernieuwen, gaan we het gebied van de Prinses Marijkestraat aanpakken. We maken voor het terrein van de Prinses Marijkestraat een stedenbouwkundig ontwerp met aandacht voor participatie met de buurt.
Gebiedsontwikkeling Danninge Erve We stellen de wijziging van het omgevingsplan vast. Hiermee maken we de herverkaveling van Danninge Erve definitief. Zo kunnen we twee collectief particulier opdrachtgeverschap (CPO) projecten voor starters en senioren uit Nijeveen mogelijk maken.
We faciliteren particuliere binnenstedelijke herontwikkelingen. Waar initiatiefnemers kansen zien om woningen en andere functies te ontwikkelen, faciliteren we deze. We passen de ontwikkelprincipes uit de omgevingsvisie toe zodat ze bijdragen aan onze doelen in de fysieke leefomgeving.
We zetten de eerste stap naar het omgevingsprogramma ruimtelijke kwaliteit. We stellen een kadernotitie op voor het omgevingsprogramma ruimtelijke kwaliteit met daarin alle belangrijke elementen van de welstandsnota.
70
Bouwen en wonen Wat willen we bereiken? Uitvoering geven aan het beleid van omgevingsvergunningen in de leefomgeving. De omgevingsvergunning is één van de gemeentelijke instrumenten onder de Omgevingswet. Wij hebben de wettelijke taak te sturen op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Dat doen we in het vergunningenproces. Daarnaast dragen we bij aan de andere doelen in de fysieke leefomgeving. Dat doen we met het verlenen van vergunningen waarmee we initiatieven mogelijk maken.
Grondexploitaties woningen Wat willen we bereiken? Financieel inzicht van (actieve) gebiedsontwikkeling We ontwikkelen de woningbouwlocatie Nieuwveense Landen, Kop van Noordpoort en Danninge Erve in lijn met de vastgestelde grondexploitaties. Voor meer informatie verwijzen we naar de pararaaf grondbeleid. Beleidsindicatoren Programma 5 Indicator
Eenheid
2021 2022 2023 2024
Nieuw gebouwde woningen
per 1.000 woningen
10,4 5,0 12,8 9,2
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl Ontleend aan: CBS-Bevolkingstratistiek, COELO, Basisregistraties adressen en gebouwen, CBS-Statistiek Waarde Onroerende Zaken
Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten
71
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Primaire begroting 2026 Totaal
Primaire begroting 2027 Totaal
Primaire begroting 2028 Totaal
Primaire begroting 2029 Totaal
2.744
2.575
2.517
2.250
Lasten Ruimtelijke ontwikkeling Ontwikkeling fysieke leefomgeving
2.320
2.600
Bouwen en wonen
1.385
1.238
1.389
1.389
1.389
1.389
Grondexploitaties woningen
9.911
8.362
22.707
14.857
12.398
6.888
Totaal Ruimtelijke ontwikkeling
13.615
12.200
26.840
18.821
16.304
10.527
Totaal Lasten
13.615
12.200
26.840
18.821
16.304
10.527
-378
-220
-9
-9
-9
-9
Bouwen en wonen
-2.301
-1.326
-1.373
-1.373
-1.373
-1.373
Grondexploitaties woningen
-10.212
-8.362
-22.707
-14.857
-12.398
-6.888
Totaal Ruimtelijke ontwikkeling
-12.890
-9.907
-24.089
-16.239
-13.780
-8.270
Totaal Baten
-12.890
-9.907
-24.089
-16.239
-13.780
-8.270
725
2.292
2.751
2.582
2.524
2.257
Ontwikkeling fysieke leefomgeving
-61
0
0
0
0
0
Totaal Ruimtelijke ontwikkeling
-61
0
0
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
-61
0
0
0
0
0
Totaal reserve mutaties
-61
0
0
0
0
0
Gerealiseerd resultaat
664
2.292
2.751
2.582
2.524
2.257
Baten Ruimtelijke ontwikkeling Ontwikkeling fysieke leefomgeving
Saldo van baten en lasten Onttrekkingen Ruimtelijke ontwikkeling
Toelichting Begroting 2026 ten opzichte van 2025 Lasten en baten Ontwikkeling fysieke leefomgeving In 2025 is via de bestuursrapportage een incidentele inkomst begroot van € 211.000 volgend uit het kostenverhaal op ontwikkelaars. Begroting 2026 en meerjarenperspectief Lasten en baten Ontwikkeling fysieke leefomgeving Onder dit product worden de baten en lasten begroot voor de voorbereiding van en het inspelen op de ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving. Onderdeel van deze budgetten is onder andere een budget van € 200.000 per jaar tot en met 2028 voor de verkenning van de mogelijkheden in het stationsgebied en een gebiedsgericht omgevingsprogramma met een visie en strategie op de ontwikkeling van het gebied. Verder is voor de ontwerpfase van de gebiedsontwikkeling Prinses Marijkestraat in 2026 € 100.000 en voor de jaren 2027 en 2028 € 75.000 opgenomen in de begroting.
72
Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is een stelpost opgenomen van € 25.000 in 2027 en € 100.000 vanaf 2028 voor een besparing op middellange termijn in het Fysieke domein. Deze taakstelling is voor dit programma centraal opgenomen onder het product ontwikkeling fysieke leefomgeving. Omgevingswet In 2026 is het budget Omgevingswet eenmalig verhoogd met € 150.000. Dit is onder andere voor advieskosten van de milieueffectrapportage en expertise van geluid voor het omgevingsplan industrie- en bedrijventerreinen. Bouwen en wonen Leges Bij de baten zijn de opbrengsten leges met ingang van 2025 structureel verhoogd met € 400.000. Dit is een gevolg van de versnelling van de woningbouw. Daarnaast zijn er enkele projecten die de opbrengsten van de leges positief beïnvloeden. Een eventueel effect op leges als gevolg van de invoering van de Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging Bouw wordt in 2026 onderzocht. Grondexploitaties woningen De lasten en baten voor de grondexploitaties woningen zijn gebaseerd op het Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2025 (MPG) en de vastgestelde herziening van de grondexploitatie Kop van Noordpoort in mei 2025. Naast Kop van Noordpoort gaat het hier om de grondexploitaties Nieuwveense Landen en Danninge Erve. De grondexploitaties zijn budgetneutraal begroot. Er wordt geen rekening gehouden met eventuele aanvullende (tussentijdse) winstnemingen.
73
Programma 6: Economische ontwikkeling Wat valt onder dit programma? Portefeuille Onderdelen
Recreatie en toerisme Regionale samenwerking
Van Ulzen Maathuis / Van Ulzen / De Vries
Economische zaken
De Vries
Grondexploitaties niet-woningen en grondzaken
De Vries
Algemeen Een vitale, toekomstbestendige economie is van groot belang voor de leefbaarheid, levendigheid en sociale structuur van onze gemeente. Daarom zet de gemeente in op het versterken van onze lokale economie. Dat doen wij door ruimte te bieden, innovatie en ontwikkeling te stimuleren en door samen te werken met onze partners in de regio. Beleidskaders -
Omgevingsvisie gemeente Meppel (2025) Nota Grondbeleid (2021) Grondprijzennota (2025) Meerjarenperspectief grondexploitaties (2025) Beleidskader uitgifte onroerend goed (2023) Programma Duurzaam 2024-2028 (2024)
Economische zaken Wat willen we bereiken? Een toekomstbestendige economie. Hierbij werken we toe naar de volgende doelen: -
Voldoende ruimte om toekomstbestendig te ondernemen. Op bestaande bedrijventerreinen waar het kan, op nieuwe bedrijventerreinen als het moet. Het behouden en versterken van onze positie als regionaal economisch centrum. In 2050 hebben we een circulaire economie. Onze bruisende binnenstad is in balans en een warm hart in de regio.
Wat gaan we daarvoor doen?
We werken op basis van een gedragen Meppeler Economische Actieagenda We maken een Economische Actieagenda voor Meppel. Een concrete agenda tot en met 2030 waarin we aan de hand van drie pijlers en samen met het georganiseerd bedrijfsleven acties formuleren en gaan uitvoeren.
We versterken de samenwerking met ons georganiseerd bedrijfsleven Ons georganiseerd bedrijfsleven is een belangrijke partner in veel opgaven: van verduurzaming tot arbeidsmarkt en van camerabewaking tot onze bruisende binnenstad. We bouwen onze positieve samenwerking met het georganiseerd bedrijfsleven steeds verder uit. Komend jaar bestaat het Ondernemersfonds Meppel 15 jaar. Onze insteek is om deze succesvolle regeling na evaluatie te verlengen voor onbepaalde tijd. Met ICC-Parkmanagement Meppel werken we samen op basis van prestatieafspraken over onderwerpen zoals ondernemersdienstverlening, verduurzaming, netcongestie, veiligheid 74
op bedrijventerreinen, verantwoordelijkheden en financiering. Om hier een extra stap in te kunnen zetten ontvangt ICC-PMM ook extra middelen vanuit de Regio Deal Regio Zwolle. Zo verbeteren we samen ons ondernemersklimaat.
Beter benutten van onze bedrijventerreinen Het juiste bedrijf op de juiste plaats. Dit klinkt logisch maar is in de praktijk toch vrij complex. Om hier stappen in te zetten, ondersteunen we de ontwikkeling van de Herstructureringsmaatschappij Drenthe Groningen (HMDG). We actualiseren het Omgevingsplan Bedrijventerreinen en nemen daarin maatregelen om meer grip te krijgen op gebruik van onze bedrijventerreinen. We zijn druk met de ontwikkeling van twee nieuwe bedrijventerreinen. Noord III Op Noord III wordt hard gebouwd aan een nieuw hoogspanningsstation. Deze is essentieel om de netcongestie in Meppel en omgeving op termijn op te lossen. Verder zijn we begonnen met het ontwikkelen van een uitgifteprotocol. In de huidige markt en met onze gestelde ambities, is het belangrijk dat wij voor de uitgifte van onze kavels duurzame en toekomstbestendige keuzes maken. Zo realiseren we maximale meerwaarde voor Meppel en de regio. Noord IV Als onderdeel van de wijziging van het omgevingsplan voor de industrie- en bedrijventerreinen wordt binnen Noord IV een nieuw bedrijventerrein planologisch mogelijk gemaakt. We werken daarvoor integraal samen aan windenergie en de wateropgaven om zo tot een toekomstbestendig bedrijventerrein te komen.