Programmabegroting 2026-2029
Tekst van het document
We kijken naar wat de inwoners nodig hebben en wat wij en andere organisaties willen bereiken. Een belangrijk onderdeel van Wijken dorpsgericht Werken is het maken van een wijkagenda. Deze agenda maken we samen met inwoners en partners van Meppel. Hierin staan de opgaves van de wijk, en de wensen en doelen van de inwoners. Inwoners aan zet We willen dat de inwoners meer verantwoordelijkheid nemen voor hun buurt. Daarom moedigen we bewonersinitiatieven aan. Deze groepen bepalen zelf hun plannen en hebben hun eigen budget. Door bewoners 22
vanaf het begin te betrekken en samen te werken aan oplossingen, zorgen we dat inwoners meer verantwoordelijkheid krijgen. De paragraaf Wijk- en dorpsgericht Werken gaat verder in op alle zaken die hierbij komen kijken.
Volksgezondheid Wat willen we bereiken? Preventie op het gebied van leefstijl, mentale gezondheid, vitaal ouder worden en gezondheidsachterstanden We voeren het Aanvullende Zorg en Welzijns Akkoord (de opvolger vervolg op het GALA en het IZA) uit waardoor we voor de inwoners een gelijkwaardige toegang tot zorg en ondersteuning organiseren. We zetten in op regionale samenwerking maar met een lokale uitwerking met lokale partners. Wat gaan we daarvoor doen?
Uitvoeren van preventie en inzetten op de beweging van zorg naar gezondheid en welzijn Uitvoeren van vroegsignaleren en preventie waarin we nauw samenwerken met welzijn en de (lokale) zorgpartners. Hiermee realiseren we de beweging van zorg naar gezondheid en welzijn. Specifiek gaat het om het inrichten van de ketens valpreventie, kansrijke start en overgewicht en obesitas voor kinderen en volwassenen. We richten laagdrempelige steunpunten in voor mensen met (ernstige) psychische aandoeningen. Ook werken we domeinoverstijgend samen op GGZ-vraagstukken voor het versterken van mentale gezondheid. Het Sociaal domein verbinden we aan het medisch domein bijvoorbeeld door het sociaal verwijzen. Thema's die hierin ook terugkomen zijn eenzaamheid, ketenaanpak dementie, middelengebruik en rookvrije generatie.
Sportaccommodaties Wat willen we bereiken? We streven naar sportaccommodaties die meer zijn dan plekken om te bewegen. We zien ze als ontmoetingsplaatsen voor jong en oud, voor sporters én buurtbewoners. Bij de (her)ontwikkeling van accommodaties zoeken we actief het gesprek op met (potentiële) gebruikers. Samen verkennen we hoe we, juist tijdens de daluren, de accommodaties ook kunnen benutten voor andere maatschappelijke of educatieve activiteiten. Zo voorkomen we leegstand, bevorderen we samenwerking en zorgen we dat sportaccommodaties een levendig onderdeel worden van de gemeenschap. Dat vraagt ook om flexibiliteit: accommodaties worden niet langer automatisch toegewezen aan één enkele vereniging. We onderzoeken bovendien altijd of er combinaties mogelijk zijn met het bewegingsonderwijs. Vanzelfsprekend zorgen we ervoor dat iedereen toegang heeft tot onze voorzieningen. Wat gaan we daarvoor doen?
Harmoniseren van sportaccommodaties waar het gaat om eigendommen en tarieven In 2025 is het sportaccommodatiebeleid vastgesteld. In het sportaccommodatiebeleid staat de opgave om sportaccommodaties te harmoniseren geduid. In 2026 starten we met de harmonisatie van de sportaccommodaties waar het gaat om eigendommen en tarieven. Het doel is om gelijke sportverenigingen gelijk te behandelen zodat er een duidelijke toekomstbestendige regeling komt voor het gebruik van de sportaccommodaties.
23
Vooruitlopend op de harmonisatie gaan we aan de slag met het in eigendom nemen van het kunstgrasveld van DOS’46, net zoals we dat eerder hebben gedaan met het kunstgrasveld van MHV.
Keuze vernieuwingsopties Bad Hesselingen In 2025 is een eerste verdiepend onderzoek opgestart. Dit onderzoek geeft duiding over de gewenste vorm van vernieuwing; nieuwbouw of renovatie. Ook geeft dit onderzoek duiding over de mogelijkheden en beperkingen van de huidige locatie en een eventuele nieuwe locatie. We willen de uitkomsten van deze onderzoeken uiterlijk begin 2026 aan de gemeenteraad voorleggen. Vervolgens zal de gemeenteraad worden meegenomen in de duiding van de basisvoorziening en de plusvoorziening in relatie tot de gewenste toekomstige configuratie. De verwachting is dat deze keuzes aan de ‘nieuwe’ gemeenteraad in de loop van 2026 voorgelegd gaan worden.
Investeringen sportpark Ezinge De raadswerkgroep sport adviseerde om in de perspectiefnota 2026–2029 middelen te reserveren voor oplossingen voor verschillende problemen. Allereerst om het capaciteitsprobleem aan te pakken, maar ook om de meest urgente veiligheidsknelpunten meteen op te lossen. In gesprek met de verenigingen heeft de gemeente vervolgens bepaald hoeveel capaciteit er qua kunstgrasvelden en kleedkamers bij moet op sportpark Ezinge. Daarnaast is het oplossen van de meest urgente verkeersproblematiek onderdeel van het de investeringen die er nodig zijn om nog minimaal 10 jaar vooruit te kunnen op het sportpark. Dit is opgenomen in de perspectiefnota.
Sportbeleid en activering Wat willen we bereiken? Het bevorderen van een gezonde en actieve levensstijl voor alle inwoners We geloven in de kracht van sport en bewegen als drijvende kracht achter gezondheid, verbinding en participatie. We kiezen bewust voor een integrale benadering waarin samenwerking met verenigingen, scholen, zorg- en welzijnspartijen en aanbieders centraal staan. Dit doen we vanuit de sportvisie en we geven een vervolg aan het uitvoeringsplan. Wat gaan we daarvoor doen?
Veilig en toegankelijk sporten en bewegen voor iedereen. Sport en bewegen is toegankelijk voor iedereen. Via Meppel Actief worden inwoners geïnformeerd over het aanbod. We werken aan de 4 basiseisen Sociale Veiligheid van de NOC*NSF. En we zetten in op het aanbieden van EHBO- en reanimatiecursussen voor vrijwilligers.
Jeugd in beweging Het sporten en bewegen wordt van jongs af gestimuleerd. We nemen deel aan het Jeugdfonds Sport & cultuur. En we zetten in op een gezonde sportomgeving met JOGG (Gezonde jeugd, gezonde toekomst) en de ketenaanpak Kind naar Gezonder Gewicht.
Sporten en bewegen op ieder niveau Meppel zet in op een breed en toegankelijk sportaanbod voor iedereen. Een sterk en toegankelijk verenigingsleven speelt hierin een belangrijke rol. Meppel Actief informeert inwoners over het sportaanbod en sluit aan bij initiatieven vanuit de samenleving. Zo creëren we een beweegvriendelijke leefomgeving. Initiatieven vanuit de samenleving kunnen ondersteund worden door het Lokaal Sportakkoord. Extra aandacht is er voor de inwoners voor wie bewegen niet vanzelfsprekend is. We betrekken en ondersteunen ze bij het vinden van passende sport- en beweegmogelijkheden.
24
Beleidsindicatoren Programma 1 Indicator
Eenheid 2020
Niet-sporters
%
2022
2024
53,7% 45,9% 44,4%
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl Ontleend aan: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD'en en RIVM. Betreft een 4 jaarlijke monitor
Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Primaire Primaire begroting 2026 begroting 2027 Totaal Totaal
Primaire begroting 2028 Totaal
Primaire begroting 2029 Totaal
Lasten Bewegen en welzijn Samenkracht en burgerparticipatie
10.843
11.569
11.603
11.355
4.850
4.261
Volksgezondheid
1.885
1.972
1.934
1.801
1.801
1.801
Sportaccommodaties
3.568
3.605
4.286
4.179
4.445
4.678
Sportbeleid en activering
676
954
805
619
619
619
Totaal Bewegen en welzijn
16.972
18.099
18.628
17.954
11.714
11.358
Totaal Lasten
16.972
18.099
18.628
17.954
11.714
11.358
-10.992
-8.310
-7.536
-7.237
-537
-537
-275
-190
-133
0
0
0
-1.563
-1.613
-1.648
-1.648
-1.648
-1.648
Sportbeleid en activering
-244
-218
-187
0
0
0
Totaal Bewegen en welzijn
-13.074
-10.330
-9.504
-8.886
-2.186
-2.186
Totaal Baten
-13.074
-10.330
-9.504
-8.886
-2.186
-2.186
3.897
7.769
9.124
9.068
9.529
9.172
0
-118
0
0
0
0
Sportaccommodaties
-105
0
0
0
0
0
Totaal Bewegen en welzijn
-105
-118
0
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
-105
-118
0
0
0
0
Totaal reserve mutaties
-105
-118
0
0
0
0
Gerealiseerd resultaat
3.792
7.651
9.124
9.068
9.529
9.172
Baten Bewegen en welzijn Samenkracht en burgerparticipatie Volksgezondheid Sportaccommodaties
Saldo van baten en lasten Onttrekkingen Bewegen en welzijn Samenkracht en burgerparticipatie
Algemeen Het gezond en actief leven akkoord (GALA) loopt tot en met 2026. Een deel van de budgetten vervalt al met ingang van 2026. Vanaf 2027 zijn er helemaal geen middelen voor GALA opgenomen in onze begroting. Naar 25
verwachting wordt dit deels structureel opgenomen in het aanvullend zorg en welzijnsakkoord (AZWA). Hoe dit er financieel uit gaat zien is bij het opstellen van deze begroting nog niet bekend. Begroting 2026 ten opzichte van 2025 Lasten en baten Samenkracht en burgerparticipatie Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is in de jaren 2026-2028 een voorinvestering van € 200.000 per jaar opgenomen voor de projectopdracht 'Wijk- en dorpsgericht Werken als vliegwiel'. Op de langere termijn moet dit onderzoek zorgen voor besparingen. Voor de uitbreiding van preventief jongerenwerk met specifieke aandacht voor jongeren met risicogedrag is in 2026 € 60.000 beschikbaar gesteld. Ook voor het boeien en binden van vrijwilligers is vanaf 2026 € 50.000 per jaar extra opgenomen in deze begroting. Voordelen ten opzichte van 2025 ontstaan op dit product door het vervallen van een budget van € 118.000 dat vorig jaar incidenteel beschikbaar was voor de sociale basis. Ook het overbrengen van het budget voor beheer van De Plataan ter hoogte van € 167.000 naar programma 3 Onderwijs, cultuur en media zorgt voor een verlaging. Omdat het onzeker is of de compensatie voor de opvang van Oekraïners in de gemeentelijke opvang gelijk blijft, zijn uit voorzichtigheid de inkomsten € 700.000 lager geraamd. Daarmee is per saldo rekening gehouden met een beperkt overschot van € 200.000.
Volksgezondheid Vanaf 2026 zijn zowel de baten als lasten € 55.000 lager als gevolg van het aflopen van het GALA. Voor het rijksvaccinatieprogramma is het uitgavenbudget met € 45.000 verhoogd. Sportaccommodaties Voor een onderzoek naar de vernieuwing van het zwembad Hesselingen is in 2026 € 200.000 opgenomen. Vanwege de toenemende onderhoudskosten wordt jaarlijks € 60.000 aan het onderhoudsbudget van het zwembad toegevoegd tot het moment van de realisatie van het vernieuwde zwembad. Vanaf 2026 wordt structureel € 300.000 per jaar opgenomen in de begroting voor onderhoud en huur van extra kleedkamers op sportpark Ezinge. Sportbeleid en activering Vanaf 2026 zijn zowel de baten als lasten € 31.000 lager als gevolg van het aflopen van het GALA. Door een meer zuivere toerekening van de personeelskosten wordt vanaf 2026 € 115.000 minder doorbelast op dit product. Per saldo is het effect op het thema samenleving budgetneutraal. Begroting 2026 en meerjarenperspectief Lasten en baten Samenkracht en burgerparticipatie Vanaf 2028 is er geen uitgavenbudget en compensatie van het Rijk meer opgenomen voor de opvang van Oekraïners in de gemeentelijke opvanglocatie. Het huurcontract loopt eind 2027 af. Vanwege het aflopen van het GALA vervalt vanaf 2027 een totaalbudget van € 75.000, zowel bij de uitgaven als bij de inkomsten.
Ook vervallen met ingang van 2027 de incidenteel opgenomen middelen voor de tijdelijke uitbreiding preventief jongerenwerk (€ 60.000) en de compensatie van de huurlasten van De Koeberg (€ 50.000).Vanaf 2029 gaan de uitgaven naar beneden omdat dan een besparing wordt verwacht vanuit de projectopdracht 'Wijk- en dorpsgericht Werken als vliegwiel' in het kader van 'Kiezen voor de Toekomst'. Sportaccommodaties De kapitaallasten stijgen als gevolg van verwachte investeringen bij de sportparken Ezinge (vanaf 2027) en Koedijkslanden (vanaf 2029).
26
Volksgezondheid / Sportbeleid en activering Vanaf 2027 vervalt het GALA. Dit betekent een verlaging van lasten en baten van totaal € 320.000 op deze producten. Investeringen Investeringsplanning (bedragen x € 1.000)
t/m 2025
2026
2027
2028
2029 e.v.
Totale investering
Begrote inkomsten / bijdrage van derden
Nettoinvestering
Verwacht jaar van realisatie
310
401
-
401
cf. jaarplanning
750
5.630
125
5.505
2026-2027
725
725
2028
65
65
2026
223
223
cf. jaarplanning
504
2025
5.700
5.700
2028
Programma 1 - Bewegen en welzijn Wijkcentra
-
50
41
425
2.605
1.850
-
Sportaccommodaties Sportpark Ezinge Sportpark Koedijkslanden
725
Sportpark Tussenboerlanden
65
Sporthal Ezinge
53
Sporthal De Eendracht
170
660
660
Sporthal Nieuwveense Landen
2.850
2.850
156
Sporthal Koedijkslanden
53
109
162
162
2026-2029
Sportzaal Aanloop
30
61
91
91
2026-2029
421
421
421
2029
33.000
33.520
33.520
na 2029 2025
Sportzaal Het Erf Zwembad Bad Hesselingen vernieuwing Zwembad Bad Hesselingen overig
255
265
285
285
50
235
Subtotaal sportaccommodaties
1.370
2.806
4.955
3.840
34.511
47.482
331
47.151
Totaal programma 1 Bewegen en welzijn
1.370
2.856
4.996
3.840
34.821
47.883
331
47.552
Toelichting Wijkcentra De geplande investeringen zijn vervangingsinvesteringen voor wijkcentra. Het betreft onder andere de (duurzame) vervanging van de CV-ketel en ventilatiesysteem bij wijkvereniging Boerhoorn (2026). Voor De Schalle staat in 2027 de vervanging van armaturen en verlichting door LED gepland en voor 2029 onder andere de investering in warmtepompen en kozijn- en glasrenovatie. De geplande investeringen in De Schalle worden in samenhang bezien met het haalbaarheidsonderzoek naar een MFC in Nijeveen. Sportaccommodaties Sportpark Ezinge Voor sportpark Ezinge staan de komende jaren diverse investeringen gepland die helpen om de komende jaren de sportbeoefening op sportpark Ezinge voort te zetten. Het gaat om de aanleg en omvorming van extra kunstgrasvelden, terreinaanpassingen en renovatie van kleedkamers bij diverse verenigingen.
27
Sportpark Koedijkslanden Vanuit de beheeropgave staan voor 2028 de renovatie van de kunstgrasvelden bij MHV en MEKO gepland. Sportpark Tussenboerlanden In het kader van de harmonisatie van eigendom en tarieven tussen sportverenigingen is voor 2026 een investeringskrediet opgenomen voor de overname van het kunstgrasveld bij DOS '46. Sporthal Ezinge In 2026 staat de vervanging van armaturen en verlichting door LED gepland. In 2029 staat de vervanging van de sportvloer en belijning gepland. Sporthal Nieuwveense Landen Er is een investeringskrediet is opgenomen voor de realisatie van een nieuwe sporthal in Nieuwveense Landen. Sporthal Koedijkslanden In 2026 staat de vervanging van armaturen en verlichting door LED gepland. Verder verwachten we in 2029 de CV-ketels te vervangen. Sportzaal Het Erf Vanuit de beheeropgave houden we voor 2029 rekening met de vervanging van de warmtepomp, renovatie en na-isolatie van het dak en de vervanging van de ventilatie bij de kleedkamers. Zwembad Hesselingen Er vindt onderzoek plaats naar de vernieuwing van het zwembad. Het onderzoek geeft duiding over de gewenste vorm van vernieuwing; nieuwbouw of renovatie. Ook komt uit dit onderzoek de mogelijkheden en beperkingen van de huidige locatie en een eventuele nieuwe locatie. Voor de jaren 2027 en 2028 is een voorbereidingskrediet begroot voor de concretere uitwerking na afronding van het onderzoek.
Voor 2029 is € 33 miljoen gereserveerd voor de realisatie van een vernieuwd zwembad. Op basis van de uitkomsten van de verdiepende onderzoeken wordt besluitvorming voorbereid waarbij het daadwerkelijke benodigd investeringsbedrag verder wordt uitgewerkt.
28
29
Programma 2: Participatie, zorg en minima Wat valt onder dit programma? Portefeuille Onderdelen
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
Peterson / de Vries
Inkomensregelingen
Peterson / Van Ulzen
Begeleide participatie
van Ulzen
Arbeidsparticipatie
van Ulzen
Voorzieningen Wmo
de Vries
Ondersteuning Wmo
de Vries
Jeugdhulp
Peterson
Geëscaleerde zorg Wmo
de Vries
Geëscaleerde zorg Jeugd
Peterson
Algemeen We vinden het belangrijk dat iedereen mee kan doen in de samenleving. We werken aan zelfredzaamheid en een gezond leven voor onze inwoners. We ondersteunen jongeren met problemen bij het opgroeien, zodat zij zich veilig kunnen ontwikkelen. Het vergroten van mentale weerbaarheid onder jongeren is een belangrijk speerpunt. Ook zorgen we ervoor dat mensen langer thuis kunnen blijven wonen. We voeren de wetten uit voor de Wmo, Jeugdwet, Participatiewet en schuldhulpverlening. Door problemen op tijd aan te pakken, voorkomen we dat ze groter worden en moeilijker op te lossen zijn. Beleidskaders -
Visie en kaderstelling Sociaal domein en doelen Sociaal domein (2014) De toegang tot een domein (2014) Re-integratiebeleid (2017) Een werkende keten (2019) Verordening Sociaal domein Meppel (2025) Normenkader Wmo (2021) Beleidsplan armoede en schulden 2024 – 2027 Jeugdnota gemeente Meppel 2023 – 2028 “welbevinden voorkomt zorg” Meppeler Akkoord Onderwijs en Zorg voor de Jeugd (2021) Visie doorontwikkeling Sociale Basis 2025-2030 Strategisch huisvestingsplan maatschappelijke accommodaties 2025-2045.
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Wat willen we bereiken? Onafhankelijke Cliënten Ondersteuning (OCO) Onafhankelijke cliëntondersteuning versterkt de regie van inwoners over hun leven, door het bieden van gratis en onafhankelijk advies en ondersteuning in het sociale domein, met als doel het belang van de inwoner te waarborgen. Door de onafhankelijke positie van de ondersteuner, vrij van de belangen van financiers en zorgaanbieders, kan de cliënt zich beter oriënteren en passende zorg en ondersteuning vinden.
30
Wat gaan we daarvoor doen?
Stijging gebruik onafhankelijke Cliënten Ondersteuning (OCO) De onafhankelijke ondersteuner kijkt breed naar de hulpvraag van een inwoner en betrekt verschillende domeinen, zoals jeugdhulp, onderwijs, wonen, werk en inkomen, om een zo integraal mogelijke oplossing te vinden. Gelet op de complexiteit van wet- en regelgeving, het feit dat inwoners onvoldoende zelfredzaam zijn (onvoldoende (digitaal) vaardig) en dat er sprake is van een stijgende hulp- en ondersteuningsvraag vanuit oudere inwoners vergroot dit ook de vraag naar onafhankelijke cliënten ondersteuning. Wat willen we bereiken? Op weg naar een krachtige sociale basis De ‘Visie doorontwikkeling Sociale Basis 2025-2030’ geeft richting aan de voorgenomen doorontwikkeling van de sociale basis om het welzijn en de gezondheid van onze inwoners te verbeteren, duurzame ondersteuning te bieden (toekomstbestendig zorgstelsel) en de zorgkosten te beheersen. Een goede krachtige inrichting van de sociale basis voorkomt dat inwoners met een lichte zorg- of ondersteuningsvraag, in die gevallen waar dat kan, in een formeel of intensief zorgtraject komen.
Inkomensregelingen Wat willen we bereiken? Een kwalitatief hoogwaardige dienstverlening schuldhulpverlening. Ondanks de inzet op preventie kunnen schulden niet altijd worden voorkomen. Als er (beginnende of problematische) schulden zijn, proberen we onze inwoners (zowel particulieren als ondernemers) op een zo goed mogelijke manier te helpen en de schulden op een duurzame manier op te lossen. Wat gaan we daarvoor doen?
Invoeren basiselementen plan ‘basisdienstverlening schuldhulpverlening’ We gaan aan de slag met de basiselementen uit het landelijk vastgestelde plan ‘basisdienstverlening schuldhulpverlening’. Enkele elementen zijn al opgenomen in onze dienstverlening. We gaan aan de slag met die elementen, die nog niet zijn ingevoerd. Zoals aansluiten bij het convenant lokale overheid. Door de basiselementen in te voeren zorgen we voor een nog betere aanpak van schulden en wordt het hulpaanbod nog toegankelijker gemaakt voor inwoners. Wat willen we bereiken? In toenemende mate inzetten op armoedepreventie. Voorkomen is beter dan genezen. We willen de financiële zelfredzaamheid van onze inwoners stimuleren en opeenstapeling van (financiële) problemen voorkomen door preventief te werken. Ook richten we ons op de oorzaken van armoede en problematische schulden. Met als uiteindelijke doel om het aantal inwoners (volwassenen en kinderen) dat in armoede leeft, terug te dringen, het aantal inwoners dat problematische schulden heeft te verkleinen en de bestaanszekerheid te verhogen. Wat gaan we daarvoor doen?
Het huidige aanbod op het gebied van armoedepreventie wordt versterkt en doorontwikkeld. In het uitvoeringsplan armoede en schulden is een doorontwikkeling weergegeven op het gebied van armoedepreventie. Er is gestart met enkele activiteiten die hierin beschreven staan, zoals financiële educatie op scholen en de doorontwikkeling van het geldloket. In 2026 worden deze activiteiten voortgezet. Daarnaast wordt 31
in 2026 gestart met het aanbieden van een budgetcursus aan inwoners en wordt onderzoek gedaan naar eventuele uitbreiding van het hulpaanbod aan ondernemers. Ook geven we uitvoering aan landelijk beleid zoals de regeling rondom de alleenverdienersproblematiek. Wat willen we bereiken? Meer inwoners doen een beroep op de minimaregelingen De minimaregelingen zijn er onder andere op gericht om onze inwoners gelijke kansen te bieden en de kans te geven om mee te kunnen doen in de samenleving. We zetten er daarom op in dat zoveel mogelijk inwoners, die in aanmerking komen voor de minimaregelingen, weten van het bestaan van de minimaregelingen en deze ook aanvragen. Wat gaan we daarvoor doen?
Monitoring van de effecten In 2025 zijn verschillende acties ingezet om de vindbaarheid en toegankelijkheid van de minimaregelingen te vereenvoudigen en daarmee het bereik te vergroten, zoals het verbeteren van de website. In 2026 wordt gemonitord welke effecten deze acties hebben gehad onze minimaregelingen. Wat willen we bereiken? We voldoen aan de Participatiewet in Balans (spoor 1) Spoor 1 richt zich op de wijzigingen die op korte termijn de regels en ondersteuning van de Participatiewet beter laten aansluiten op de mogelijkheden en omstandigheden van de mensen voor wie ze bedoeld zijn. Deze wijzigingen, die mede op initiatief van de gemeentelijke uitvoering zijn voorgesteld, staan in het wetsvoorstel Participatiewet in balans. De wijzigingen in spoor 1 bieden op korte termijn de ruimte om te doen wat nodig is om mensen met een uitkering goed te ondersteunen. Wat gaan we daarvoor doen?
Implementatie van spoor 1 In 2025 zijn stappen gezet om het eerste deel van de wijzigingen uit spoor 1 door te voeren in de organisatie. Dit betekent dat per maatregel bekeken en vastgelegd is wat er veranderd dient te worden op het gebied van beleid en uitvoering en wat het betekent voor de inwoner. In 2026 wordt aan de slag gegaan met de overige wijzigingen, waaronder de introductie van een bufferbudget en de verruiming van de bijverdiengrenzen.
Begeleide participatie Wat willen we bereiken? Duurzame toetreding tot de arbeidsmarkt We willen dat iedereen de mogelijkheid heeft om zich te ontwikkelen richting economische zelfstandigheid en maatschappelijke participatie. We hebben ook de ambitie dat jongeren eigen talenten ontwikkelen en, zoveel als mogelijk, een diploma halen op minimaal het niveau van een startkwalificatie. Wat gaan we daarvoor doen?
Inzet op jeugd gesteund door de wet van school naar duurzaam werk Samen met doorstroompuntregio's en onderwijsinstellingen hebben we een gezamenlijke inspanningsverplichting om voor iedere jongere tot 27 jaar om een baan te vinden voor langere tijd. Het kabinet wil dat mensen met een psychische en/of lichamelijke kwetsbaarheid vaker aan de slag gaan bij een 'reguliere' werkgever. De invoering van de Wet van school naar duurzaam werk met ingang van 1 januari 2026 zorgt ervoor dat we samenhangende maatregelen nemen rond preventie, doorlopende begeleiding terug naar school, naar werk of een combinatie van 32
beiden. Bij het onderdeel begeleide participatie kan het dan gaan om de netwerken van het praktijkonderwijs (PRO) het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) tot MBO-3, de banenafspraken en het Beschut Werk. Daarnaast bouwen we de mogelijkheden van het praktijkleren verder met de Samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven (SBB) uit.
Arbeidsparticipatie Wat willen we bereiken? Samenwerking via het Werkcentrum Binnen de arbeidsmarktinfrastructuur maakt het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) zich samen met UWV, gemeenten, SBB, onderwijs, werkgevers- en werknemersorganisaties al geruime tijd hard om werk(zoek)enden en werkgevers door te verwijzen binnen het Werkcentrum. Daarvoor is het nodig dat gemeenten en UWV contactgegevens van klanten met de partners in het Werkcentrum mogen delen. Op dit moment is dat niet toegestaan. Er wordt een aanpassing van het wetsvoorstel uitgewerkt dat deze beperking oplost. De beoogde inwerkingtreding van de wet verschuift hiermee. De verwachting is dat de wetswijziging 1 januari 2027 in werking treedt. Het later ingaan van de wet heeft geen invloed op de basisdienstverlening in de Werkcentra van Meppel (in De Plataan), Zwolle, Steenwijk, Elburg, Raalte, Hardenberg en Kampen. Wat gaan we daarvoor doen?
Activiteiten in het Werkcentrum In het eerste kwartaal van 2026 staat en landelijke campagne gepland om de bekendheid van het Werkcentrum te vergroten en werkenden, werkzoekenden en werkgevers de juiste weg te wijzen. De activiteiten die er plaatsenvinden voor alle inwoners die beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt zijn: • Loopbaanadvies op maat inclusief loopbaantesten; • Informatie over scholing en ontwikkeling zoals persoonlijk scholingsadvies of hulp bij het bepalen van welke kennis of vaardigheden iemand nodig heeft voor een gewenste baan; • Contact met werkgevers en netwerkpartners om de kansen op werk te vergroten en medewerkers te begeleiden van werk naar werk; • Werkgevers op weg helpen bij het inzetten van subsidies/regelingen voor hun personeel.
Voorzieningen Wmo Wat willen we bereiken? Wmo-vervoer Het Wmo-vervoer is de Wmo-taxi. Wmo-pashouders mogen jaarlijks met deze taxi maximaal 1.250 kilometers reizen. De pashouders betalen daarvoor een kleine eigen bijdrage vergelijkbaar met het OV-tarief. Wij dragende rest van de kosten. Wat gaan we daarvoor doen?
Brede mobiliteit We werken aan een nieuwe manier van kijken naar vervoersvragen. Een inwoner die een Wmo-pas aanvraagt, is soms beter geholpen met een andere vervoersvorm. We willen hierin actief meedenken. Dit doen we vanuit een visie van brede mobiliteit: er zijn veel (nieuwe) vervoersmogelijkheden en veel inwoners kennen ze niet allemaal. Dit doen we vanuit een visie van zelfredzaamheid, zelfstandigheid en vrijheid, ook als het om mobiliteit gaat. Zo zoeken we de beste oplossing voor elke inwoner. Daarnaast willen we aan de slag met het huidige vervoersbestand. We zien bijzonderheden die om een gesprek met de betreffende inwoner vragen. Bijvoorbeeld omdat er mogelijk een andere hulpvraag achter zit, zoals eenzaamheid. We onderzoeken in 2026 hoe we hier (tijdelijk) capaciteit voor kunnen vrijmaken. 33
Ondersteuning Wmo Wat willen we bereiken? Maatwerkvoorzieningen Wmo De toegankelijkheid, beschikbaarheid en kwaliteit van hulp en diensten uit de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) staat onder druk. Dit komt voornamelijk door de stijgende kosten, toename van het aantal aanvragen als gevolg van demografische ontwikkelingen, abonnementstarief en rijksbeleid als langer thuis blijven wonen en tekorten in extramurale zorgplekken (verzorgingshuizen) en personeelskrapte bij zorgaanbieders. Door gericht in te zetten op preventie en het optimaal benutten van hulp en ondersteuning vanuit de sociale basis wordt geprobeerd die zorg en ondersteuning te kunnen blijven bieden die noodzakelijk is om mee te doen aan de samenleving. Daarnaast werken we in de regio actief samen aan nieuwe inkoop- en aanbestedingstrajecten voor Wmo-maatwerkvoorzieningen. Daarbij zetten we in op meer differentiatie, productinnovatie en/of productdeling (basis en basis plus). De druk op de Wmo kan verkleind worden als het abonnementstarief wordt omgebogen naar een inkomensafhankelijke bijdrage per 1-1-2028, waardoor op korte termijn de druk op de voorzieningen blijft. Wat gaan we daarvoor doen?
Ondersteuning vanuit de Wmo De Verordening Sociaal domein en aangepaste beleidsregels Wmo die opgenomen zijn in de ‘Beleidsregels Sociaal domein gemeente Meppel 2026’ helpen bij een toegankelijke doelmatige en doeltreffende uitvoering van de Wmo. Hierin zijn ook de nieuwe producten opgenomen vanuit de regionale aanbesteding: Wmo begeleiding, dagbesteding, kortdurend verblijf, beschermd thuis en begeleid (kamer) wonen en thuis-wonen (licht en intensief). In 2026 start de regionale aanbesteding Huishoudelijke Hulp.
Jeugdhulp Wat willen we bereiken? We willen de toegang tot de jeugdhulp zo preventief als mogelijk inrichten. We willen gezinnen beter ondersteunen zodat ze zelf sterker staan. Daarom richten we ons op lichte opvoedvragen, het voorkomen van problemen en het vroeg herkennen van signalen. Ook willen we dat mensen snel en dichtbij hulp kunnen krijgen. Zo hoeven we minder vaak specialistische zorg in te zetten en kunnen we kosten besparen. Wat gaan we daarvoor doen?
Oprichting GR Jeugdhulpregio Drenthe De Gemeenschappelijk Regeling (GR) wordt opgericht naar aanleiding van het wetsvoorstel ‘Wet verbetering beschikbaarheid jeugdzorg’. Deze wet verplicht gemeenten in de nabije toekomst een GR op te richten voor enkele specifieke taken ten behoeve van jeugdhulp. Op dit moment worden er gesprekken gevoerd over hoe de GR eruit moet zien. Het besluit waarmee de gemeenteraad het college al dan niet toestemming verleent om de Gemeenschappelijk Regeling aan te gaan valt nog in 2025. Als er positief wordt besloten, dan staat 2026 in het teken van de inrichting (bedrijfsvoeringsplan).
34
Uitvoeringsnota Jeugd Met het uitvoeringsplan geven we invulling aan de doelstellingen uit de Jeugdnota 2023 - 2028, de Hervormingsagenda Jeugd 2023 - 2028 en de Visie doorontwikkeling Sociale Basis 2025-2030. Het kernidee is dat kinderen en gezinnen sneller de juiste hulp krijgen, dicht bij huis waar mogelijk, en dat zware specialistische zorg beschikbaar blijft voor wie dat écht nodig heeft binnen een financieel houdbaar systeem. Het uitvoeringsplan wordt samen met de stakeholders opgesteld, naar verwachting in Q1 van 2026 opgeleverd en door het college vastgesteld.
Wijszo/OPDC Basisschoolleerlingen die dreigen uit te vallen op school kunnen terecht bij de collectieve voorziening Wijszo, onderdeel van het Orthopedagogisch Didactisch Centrum (OPDC) in Meppel. Kinderen binnen OPDC-Wijszo ontvangen een gecombineerd aanbod van onderwijs en zorg. Dit leidt tot een effectievere aanpak en vergroot de kans op succesvolle terugkeer naar regulier onderwijs. Tegelijkertijd worden de opvoed- en opgroeivaardigheden van kinderen en hun ouders/verzorgers versterkt. In 2026 blijven we hiervoor subsidie verlenen en zijn we samen met de andere betrokken gemeenten in gesprek hoe we de resultaten van het programma zo goed en effectief mogelijk kunnen meten. We hebben sterke aanwijzingen dat Wijszo mede-verantwoordelijk is voor de stabilisering van de jeugdhulpkosten in de gemeente Meppel.
Geëscaleerde zorg Wmo Wat willen we bereiken? Binnen onze gemeente willen we iedereen de kans geven de regie over zijn of haar leven te nemen, ook als dit tijdelijk ondersteuning vraagt. Het doel van Beschermd Wonen is het bieden van een veilige woonomgeving met begeleiding aan inwoners die door psychische of psychosociale problemen tijdelijk niet zelfstandig kunnen wonen, met als einddoel zelfredzaamheid en mogelijke doorstroom naar zelfstandig wonen. Maatschappelijke Opvang is bedoeld voor personen die door problemen de thuissituatie hebben verlaten en niet zelfstandig kunnen leven, om tijdelijk onderdak en begeleiding te bieden om te stabiliseren en de weg vrij te maken naar stabiliteit en zelfstandigheid. In 2025 heeft er een regionale aanbesteding plaatsgevonden voor de periode 2026-2030. Hierbij zijn onder andere de producten van Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang geactualiseerd en gedifferentieerd. De samenwerkingsafspraken worden vastgelegd in een Convenant Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang 2026-2030.
Geëscaleerde zorg Jeugd Wat willen we bereiken? Jongeren met opgroeiproblemen kunnen zich ontwikkelen in een veilige omgeving zodat ze uiteindelijk volwaardig deelnemen aan onze samenleving. Bij de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling zijn gemeenten o.a. verantwoordelijk voor het borgen van de signalering van huiselijk geweld en kindermishandeling, en voor het borgen/creëren van de veiligheid in een gezin. Rondom het signaleren van huiselijk geweld en kindermishandeling kunnen professionals gebruik maken van de meldcode. Rondom het borgen/creëren van een veilig gezin/huishouden kan de hulp en ondersteuning afgestemd worden aan de hand van de veiligheidsbeoordeling en -voorwaarden. Dit wordt door lokale (wijk)teams zelf, of door Veilig Thuis en GI vanuit hun wettelijke functies bepaald. We voeren de regie op de samenwerking met en tussen veel partners. Alle partijen hebben een rol en verantwoordelijkheid in het
35
signaleren, bespreekbaar maken, hulp bieden en samenwerken. Van belang is duurzame samenwerking op basis van wederkerigheid en leren van elkaar. Naast bovenstaande taken hebben gemeenten een belangrijke taak als het gaat om het voorkomen (preventie) van huiselijk geweld en kindermishandeling. Met inzet op preventie kunnen hulpvragen tijdig worden gesignaleerd, zelfs nog voordat er sprake is van huiselijk geweld of kindermishandeling, waardoor ‘zwaardere’ (specialistische) hulpverlening minder nodig is. Wat gaan we daarvoor doen?
Uitvoeringsplan Toekomstscenario Kind- en gezinsbescherming De beoogde opleverdatum van het Drenthebrede uitvoeringsplan is gesteld op december 2025. Daarin wordt de dan bekende landelijke informatie meegenomen. Wat de mogelijkheden regionaal zijn over de dekking van het programmaplan en het uitvoeringsplan en of er landelijk middelen beschikbaar worden gesteld heeft effect op de mogelijkheden van een uitvoeringsplan. We denken dat het mogelijk is om inhoudelijk een uitvoeringsplan op hoofdlijnen op te leveren. Er is alleen duidelijkheid over financiering nodig om de beoogde inhoud te kunnen bewerkstelligen in de praktijk. Beleidsindicatoren Programma 2 Indicator Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren
Eenheid
2021
2022
2023
%
5%
5%
5%
2%
2%
2%
%
Banen
per 1.000 inwoners van 15-64 jaar
Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo
per 10.000 inwoners
Jongeren met een delict voor de rechter Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdreclassering Lopende re-integratievoorzieningen Netto arbeidsparticipatie Personen met een bijstandsuitkering
2024
921,0 931,2 942,2 790
770
770
780
%
1,0% 1,0% 1,0%
%
1,0% 1,1% 1,1% 0,9%
% van alle jongeren 14,3% 14,2% 13,6% 12,4% tot 18 jaar %
0.4% 0,4% 0,4% 0,3%
per 10.000 inwoners 310,5 339,2 van 15-64 jaar %
327
393,8
71,1% 73,4% 74,5% 73,5%
per 10.000 inwoners 354,2
301
297,1 292,7
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl Ontleend aan: CBS-Jeugdmonitor, CBS-Bevolkingsstatistiek/LISA, CBS-Arbeidsdeelname, CBS-Re-integratie, CBS-Jeugd, CBS-Gemeentelijke Monitor Sociaal domein
Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten
36
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Primaire begroting 2026 Totaal
Primaire begroting 2027 Totaal
Primaire begroting 2028 Totaal
Primaire begroting 2029 Totaal
Lasten Participatie, zorg en minima Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
1.401
4.139
4.204
4.406
4.208
3.406
Inkomensregelingen
18.275
17.403
18.327
17.927
17.927
17.924
Begeleide participatie
8.766
9.419
9.816
9.699
9.721
9.743
Arbeidsparticipatie
1.993
1.728
1.738
1.785
1.772
1.772
Voorzieningen Wmo
2.107
1.590
1.626
1.626
1.626
1.626
Ondersteuning Wmo
8.914
8.623
9.703
9.751
9.699
9.849
Jeugdhulp
13.760
13.173
13.548
13.388
13.088
13.088
Geëscaleerde zorg Wmo
60
54
113
113
113
113
Geëscaleerde zorg Jeugd
1.080
950
975
975
975
975
Totaal Participatie, zorg en minima
56.357
57.079
60.051
59.671
59.131
58.498
Totaal Lasten
56.357
57.079
60.051
59.671
59.131
58.498
Baten Participatie, zorg en minima Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
-119
0
0
0
0
0
Inkomensregelingen
-13.945
-14.319
-14.319
-14.319
-14.319
-14.319
Arbeidsparticipatie
-151
-16
0
0
0
0
Voorzieningen Wmo
-21
-25
-25
-25
-25
-25
Ondersteuning Wmo
-317
-250
-250
-680
-680
-680
-4
0
0
0
-500
-500
Geëscaleerde zorg Wmo
-3.756
-3.257
-2.200
-2.000
-1.800
-1.600
Totaal Participatie, zorg en minima
-18.313
-17.867
-16.794
-17.024
-17.324
-17.124
Totaal Baten
-18.313
-17.867
-16.794
-17.024
-17.324
-17.124
Saldo van baten en lasten
38.044
39.212
43.256
42.646
41.807
41.374
-1.625
-51
0
0
0
0
0
-100
0
0
0
0
Totaal Participatie, zorg en minima
-1.625
-151
0
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
-1.625
-151
0
0
0
0
Jeugdhulp
Onttrekkingen Participatie, zorg en minima Inkomensregelingen Jeugdhulp
Totaal reserve mutaties
-1.625
-151
0
0
0
0
Gerealiseerd resultaat
36.419
39.061
43.256
42.646
41.807
41.374
37
Toelichting Begroting 2026 ten opzichte van 2025 Lasten Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is in 2026 een voorinvestering van € 500.000 opgenomen voor de projectopdracht 'Preventie in het Sociaal domein: investeren in de sociale basis'. Op de langere termijn moet dit onderzoek zorgen voor besparingen. Door een meer zuivere toerekening van de personeelskosten wordt vanaf 2026 € 460.000 minder doorbelast aan dit product. Per saldo is het effect op het thema samenleving budgetneutraal. Inkomensregelingen De kosten voor schuldhulpverlening zijn in 2026 incidenteel € 400.000 hoger door de transitie van de GR GKB (Gemeentelijke Kredietbank) naar een stichting. Dit betreft ons aandeel in de transitiekosten voor de risicoreserve aan de stichting GKB van € 169.000, de gegarandeerde en onvoorwaardelijke bijdrage aan de stichting GKB van € 178.000 (de zogenaamde boven-formatieve bijdrage) en de voorziening voor kosten verzelfstandiging in de GR van € 53.000. Door een meer zuivere toerekening van de personeelskosten wordt vanaf 2026 € 525.000 meer doorbelast op dit product. Per saldo is het effect op het thema samenleving budgetneutraal. Begeleide participatie De begroting voor de bijdrage aan sociale werkvoorziening Reestmond is opgenomen volgens hun meerjarenraming 2026 en verder. Deze is in 2026 € 137.000 hoger dan 2025.
Daarnaast is het budget verhoogd met de impulsmiddelen sociale infrastructuur van € 122.000 voor het toekomstbestendig maken van het sociaal ontwikkelbedrijf GR Reestmond. Hier tegenover staan inkomsten in het gemeentefonds. Het budget voor beschut werk neemt toe met € 87.000 door hogere begeleidingskosten en het loslaten van de taakstelling. Ondersteuning Wmo Het budget voor begeleiding, dagbesteding en ondersteuning Wmo is totaal € 900.000 hoger dan in 2025. Dit wordt veroorzaakt door indexering van de tarieven, toename van de doelgroep (volumegroei) en nieuwe inkoop van Wmo Begeleiding. Voor de volumegroei ontvangen we extra middelen in het gemeentefonds. Door een meer zuivere toerekening van de personeelskosten wordt vanaf 2026 € 170.000 meer doorbelast op dit product. Per saldo is het effect op het thema samenleving budgetneutraal. Jeugdhulp Voor de indexering van de jeugdhulptarieven is een verhoging van ruim € 500.000 opgenomen. In 2025 was incidenteel € 100.000 opgenomen voor de Hervormingsagenda Jeugd en € 70.000 voor de bijdrage aan de jeugdhulpregio. Deze zijn in 2026 niet meer opgenomen. Geëscaleerde zorg Wmo Gemeente Emmen ontvangt als centrumgemeente vanuit het Rijk bekostiging voor vrouwenopvang namens alle Drentse gemeenten. Voor indexering van de kosten voor vrouwenopvang is € 71.000 opgenomen in onze begroting voor doorbetaling aan gemeente Emmen.
Vergoeding van deze indexering zit in de algemene uitkering van het gemeentefonds bij alle gemeenten en zit daardoor niet rechtstreeks in bekostiging aan gemeente Emmen.
38
Baten Geëscaleerde zorg Wmo Vanaf 2026 zijn de inkomsten lager doordat we een lager overschot Beschermd wonen verwachten. Beschermd wonen is opnieuw ingekocht. Dit gaat in vanaf 2026 met aanpassing van de producten en een nieuwe tussenvorm 'begeleid kamerwonen'. Begroting 2026 en meerjarenperspectief Lasten Toegang en eerstelijnsvoorzieningen Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is in de jaren 2026-2028 een voorinvestering van respectievelijk € 500.000, € 700.000 en € 600.000 opgenomen voor de projectopdracht 'Preventie in het Sociaal domein: investeren in de sociale basis'. Vanaf 2029 moet dit onderzoek zorgen voor besparingen. Inkomensregelingen De transitiekosten voor de GKB zijn eenmalig in 2026. Deze vervallen weer met ingang van 2027. Begeleid participatie De gemeentelijke bijdrage aan Reestmond varieert iets in de eerste jaren. Deze is gebaseerd op de meerjarenraming van Reestmond. De kosten van beschut werk nemen jaarlijks iets toe, omdat rekening is gehouden met een jaarlijkse taakstelling. Ondersteuning Wmo Vanwege toename van de doelgroep in de Wmo (volumegroei) is een jaarlijkse verhoging van € 150.000 opgenomen. Hier tegenover staat een compensatie in het gemeentefonds. Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is een stelpost opgenomen van € 100.000 in 2027 en € 300.000 vanaf 2028 voor een besparing op middellange termijn in het Sociaal domein.
Jeugdhulp Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is een stelpost opgenomen van € 100.000 in 2027 en € 300.000 vanaf 2028 voor een besparing op middellange termijn in het Sociaal domein. Ook is vanaf 2028 een stelpost 'sturen op trajectduur opgenomen van € 100.000. Deze stelpost is opgenomen in afwachting van maatregelen van het Rijk om de kosten van jeugdhulp terug te dringen. Baten Ondersteuning Wmo Met ingang van 2027 vindt een verhoging van de inkomsten plaats van € 430.000. De eigen bijdrage voor de Wmo die cliënten moeten betalen, wordt mogelijk weer inkomensafhankelijk. Jeugdhulp Vanaf 2028 is een stelpost opgenomen voor invoering van een eigen bijdrage voor jeugdhulp ter hoogte van € 500.000. Deze is opgenomen in afwachting van definitieve besluitvorming vanuit het Rijk. Geëscaleerde zorg Wmo Er is rekening gehouden met een jaarlijkse afloop van € 200.000 in het overschot van Beschermd wonen.
39
Programma 3: Onderwijs, cultuur en media Wat valt er onder dit programma? Portefeuille Onderdelen
Onderwijshuisvesting
Peterson
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
Peterson
Kunst, cultuur en media
Peterson / de Vries
Algemeen Wij zorgen voor een passend onderwijsaanbod voor alle inwoners in de gemeente Meppel. We zetten de leerling centraal. Dit doen we door voorwaarden vast te stellen voor kwalitatief goed onderwijs en een sterk voorschools aanbod. Daarnaast willen we een zo bruisend en laagdrempelig mogelijk cultureel aanbod voor onze inwoners. Onze prioriteit ligt bij de jeugd: jong geleerd is oud gedaan. Beleidskaders -
Cultuurvisie 'Cultuur is overal en van iedereen’ (2023) Cultuurnota 'Jong geleerd is oud gedaan' (2024) Integraal huisvestingsplan primair onderwijs (IHP) (2025-2044) Verordening voorziening huisvesting onderwijs (2012) Subsidieregeling 'Peuteropvang en voorschoolse educatie' (2023) Beleidskaders en uitvoeringsprogramma onderwijsachterstanden 2023-2026 (2023) Verordening leerlingenvervoer als onderdeel van Verordening Sociaal domein (2024) Meppeler Akkoord Onderwijs en Zorg voor de Jeugd (2021) Omgevingsvisie gemeente Meppel (2025) Kwaliteitsmanifest (2021) Beleidsnota ‘Meppeler Erfgoed NU’ (2021) Archeologische beleidskaart (2023) Cultuurhistorische inventarisatie en waardenstelling (CHIW) binnenstad & centrumschil, uitbreidingswijken & buitengebied (2014 en 2016) Visie doorontwikkeling Sociale Basis 2025-2030 Strategisch huisvestingsplan maatschappelijke accommodaties 2025-2045.
Onderwijshuisvesting Wat willen we bereiken? Gezonde en aantrekkelijke schoolgebouwen We hebben als taak te zorgen voor voldoende en goede onderwijshuisvesting. Samen met scholen en andere partners werken we aan goed onderwijs en fijne scholen waar kinderen zich kunnen ontwikkelen. De rijksbijdrage voor onderwijshuisvesting is beperkt en niet in verhouding met de vernieuwingsopgave en wettelijke verplichtingen die we hebben. Samen met schoolbesturen zoeken we naar creatieve en haalbare oplossingen. In het Integraal HuisvestingsProgramma (IHP) hebben we afspraken gemaakt en een planning opgenomen waarin is vastgelegd wanneer een schoolgebouw aan de beurt is voor grootschalige vernieuwing.
40
Wat gaan we daarvoor doen?
IKC Nieuwveense Landen In de wijk Nieuwveense Landen bouwen we een integraal kindcentrum voor twee basisscholen en kinderopvang. Begin 2026 ronden we de ontwerpfase af en worden de uitvoerende partijen aanbesteed. In het najaar van 2026 start de bouw. We verwachten dat de nieuwbouw eind 2027 gereed is.
Reestoeverschool Het schoolgebouw van de Reestoeverschool is 50 jaar oud. Daarom krijgt de school nieuwbouw. Het schoolbestuur werkt aan een programma van eisen dat aan de basis ligt voor het verdere ontwerp. Daarin wordt ook de mogelijkheid onderzocht om, al dan niet gefaseerd, het expertisecentrum jeugd van Cosis en de Mackayschool te betrekken in de huisvesting. Er is een onderzoek uitgevoerd naar mogelijke locaties. Het gebied tussen Nieuwveense Landen en Nijeveen wordt het meest geschikt geacht. In 2026 worden de ruimtelijke procedures voorbereid.
Uitbreiding Greijdanus Greijdanus ziet al enige jaren het aantal leerlingen fors groeien, waardoor de school extra ruimte nodig heeft. Daarom krijgt de school permanente uitbreiding. Tot die tijd zijn tijdelijke units nodig.
CSG Dingstede Voor CSG Dingstede is samen met het schoolbestuur een renovatieplan ontwikkeld, inclusief een subsidieaanvraag voor het verduurzamen van het gebouw. Een definitieve keuze voor renovatie hangt samen met het onderzoek naar het eigendom van onderwijspark Ezinge. Begin 2026 wordt hierover besluitvorming voorbereid.
Onderwijspark Ezinge Onderwijspark Ezinge is eigendom van Woonconcept Onroerend Goed B.V.. Gemeente en Woonconcept voeren momenteel een onderzoek uit naar de huur- en eigendomsconstructies onder het onderwijspark. Afhankelijk van de uitkomsten biedt dat misschien koppelkansen voor gebruikers/huurders.
Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Wat willen we bereiken? Bestrijding onderwijsachterstanden We krijgen jaarlijks geld voor het bestrijden van onderwijsachterstanden, de zogenaamde OAB-middelen. Dit zijn geoormerkte middelen (SPUK). Ze moeten allereerst ingezet worden voor voorschoolse educatie (VVE). Dit is een programma voor peuters met (risico op) een onderwijsachterstand. Daarnaast mag het geld gebruikt worden voor kinderen in de basisschoolleeftijd met een onderwijsachterstand. Wat gaan we daarvoor doen?
Uitvoeren extra activiteiten 2025-2026 In 2024 en 2025 en vermoedelijk in 2026 ontvangen we significant meer OAB-middelen dan begroot in het Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026. Onze kosten voor voorschoolse educatie zijn niet gestegen. Dit was begin 2025 duidelijk. Het gaat om extra budget van in totaal ongeveer € 300.000. We hebben het brede veld (kinderopvang, onderwijs, maatschappelijke partners) uitgenodigd om voorstellen te doen voor extra ondersteuning van de doelgroep in 2025 en 2026. We hebben in gezamenlijkheid de voorstellen bekeken en keuzes gemaakt. Het gaat expliciet om incidentele activiteiten die in 2025 en 2026 worden uitgevoerd.
41
Opstellen onderwijsachterstandenbeleid 2027-2030 In 2026 gaan we met het brede veld aan de slag om het Onderwijsachterstandenbeleid 2027-2030 op te stellen. We willen hier ook inwoners (ouders van VVE-kinderen) en uitvoerders (pedagogisch medewerkers, kleuterleerkrachten) bij betrekken. Daarom beginnen we begin 2026 al met het proces. Op die manier hopen we een breed gedragen beleid op te stellen. Een belangrijke landelijke ontwikkeling is dat het rijk deze middelen een ander label wil geven. Als dit doorgaat, zijn de middelen vanaf 2027 niet meer geoormerkt. Dit vraagt om extra zorgvuldige besluitvorming.
Monitoren bereik en effect Sinds 2024 maken we gebruik van de Peutermonitor. Hierin zetten gemeente, consultatiebureau en kinderopvang gegevens over de peuters in Meppel. Zo kunnen we bijvoorbeeld zien of peuters die van het consultatiebureau advies hebben gekregen om voorschoolse educatie te volgen, dit ook doen. Met de data uit de monitor kunnen we steeds betere analyses maken. Dit geeft ons input voor het nieuwe beleid (2027-2030). Wat willen we bereiken? Leerplicht Onder het beleidsterrein Leerplicht scharen we zowel de 'echte' leerplicht (tot 18 jaar) als de activiteiten van het Doorstroompunt (na 18 jaar). Handhaving op de leerplichtwet doen we zelf via onze leerplichtambtenaren. Het Doorstroompunt is regionaal (zuidwest Drenthe). Wat gaan we daarvoor doen?
Digitale School In 2025 is het project 'Digitale School' van start gegaan. Hierbij zijn verschillende scholen voor voortgezet onderwijs, samenwerkingsverbanden en de gemeente betrokken. Er is een subsidie van 1,5 miljoen euro vanuit het rijk voor beschikbaar. In schooljaar 2025/2026 zijn de eerste leerlingen begonnen. Zij zijn uitgevallen op school en kunnen (nog) niet weer fysiek naar school. Via Digitale School volgen zij toch onderwijs en blijven zij zich ontwikkelen.
Onderwijs-zorgaanbod (OZA / Masterkans) DCTerra heeft een voorziening voor mbo-leerlingen die uitvallen in het onderwijs. Dit noemen we de 'OZA' (onderwijs-zorgarrangement) of de 'Masterkans' en 'Voorprogramma'. Bij dit traject volgen leerlingen deels onderwijs en krijgen zij zorg. Dit traject heeft een bijzondere prijs gewonnen in 2025: de Nederlands onderwijspremie. Het project heeft de tweede prijs binnengesleept. Daarmee ontvangen zij ook 800.000 euro, die vooral bedoeld is om kennis te delen.
Regionaal programma voortijdig schoolverlaters In de eerste helft van 2026 verwachten we vanuit het Doorstroompunt een nieuwe Regionaal programma voortijdig schoolverlaters te hebben. Dit was eerder aangekondigd voor 2025, maar doordat de wet Van School naar Duurzaam Werk is uitgesteld, zijn de regionale programma's ook uitgesteld. Een belangrijk onderdeel van onze aanpak is de VSV-coaching (voortijdig schoolverlaters). In 2026 evalueren we deze coaching en bepalen we het vervolg. Wat willen we bereiken? Logopedie Gemeenten hebben de wettelijke verplichting om taal- en spraakproblemen vroegtijdig te signaleren.
42
Wat gaan we daarvoor doen?
Preventieve logopedische screening In de gemeente Meppel voeren we onze wettelijke taak uit met een logopedist in gemeentelijke dienst. Zij screent zowel peuters als kleuters. De afgelopen twee schooljaren heeft zij drie dagen per week gescreend. Dit blijft zij in 2026 doen. Wij evalueren regelmatig met zowel scholen als consultatiebureau en de logopediepraktijken over de werkwijze. We stellen die bij als dat nodig is. Wat willen we bereiken? Onderwijs algemeen We hebben nauwe banden met het onderwijs. Dat gaat om basisonderwijs en voortgezet onderwijs, maar ook de kinderopvang, mbo en hbo. We hebben vooral een verbindende rol. Daarnaast heeft de gemeente(raad) specifieke taken en verantwoordelijkheden rond het openbaar onderwijs. Wat gaan we daarvoor doen?
Nieuwkomersonderwijs Met ingang van schooljaar 2024/2025 is ‘De Welkomst’ gestart aan de Werkhorst. Op deze locatie wordt nieuwkomersonderwijs geboden voor kinderen in de basisschoolleeftijd en het voortgezet onderwijs (ISK). Hiervoor werkt Meppel samen met Staphorst, Steenwijkerland, Westerveld en De Wolden. Voor de huidige locatie zijn we een huurcontract van 3 jaar aangegaan. Schooljaar 2026/2027 is het derde schooljaar. In 2026 gaan we daarom onderzoeken wat het vervolg gaat zijn. Ook hebben we voortdurend aandacht voor een succesvolle overstap van taalonderwijs naar regulier onderwijs.
LEA-vergadering Vier keer per jaar vindt de zogenaamde 'LEA-vergadering' plaats. LEA staat voor Lokale Educatieve Agenda. Hierbij schuiven vertegenwoordigers aan vanuit het onderwijs, kinderopvang, welzijnswerk, jeugdgezondheidszorg, bibliotheek en andere relevante maatschappelijke partners. Tijdens dit overleg bespreken we actuele ontwikkelingen. Als het nodig is worden tijdelijke werkgroepen opgericht met een specifieke opdracht.
Haveltermade Academie In schooljaar 2024/2025 is in de wijk Haveltermade een ‘verrijkte- schooldag’-project van start gegaan: Haveltermade Academy. Met Kindcentra Het Avontuur en Beatrix als trekkers zijn een aantal dagen per week gratis sportieve, culturele en educatieve activiteiten georganiseerd. Meppel Actief is nauw betrokken, net als studenten van NHL Stenden. In schooljaar 2025/2026 wordt het project verder uitgebreid. We hebben de scholen ondersteund bij het aanvragen van twee rijkssubsidies. Die aanvragen zijn beide gehonoreerd. Wat willen we bereiken? Peuteropvang In de gemeente Meppel bieden we subsidie voor drie doelgroepen peuters: peuters met een (dreigende) onderwijsachterstand, peuters wiens ouders geen recht hebben op kinderopvangtoeslag en peuters met een ontwikkelingsvoorsprong. De eerste groep heeft de meeste aandacht en valt onder het kopje 'Onderwijsachterstanden'.
43
Wat gaan we daarvoor doen?
Peutergroepen ontwikkelingsvoorsprong We bieden een kleine subsidie voor kinderopvangorganisaties die zorgen voor kennis en kunde op het gebied van jonge kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong. Dit is namelijk geen onderdeel van de opleiding tot pedagogisch medewerker. Deze kennis is wel van belang voor goede ondersteuning. Het bevordert ook een goede overdracht naar de basisschool. Die kan het kind daardoor ook vanaf dag 1 passend ondersteunen. Dit is belangrijk, omdat deze doelgroep relatief vaak uitvalt in het onderwijs.
Deelname peuterprogramma's voor alle peuters Niet alle ouders hebben recht op kinderopvangtoeslag. Bijvoorbeeld omdat een van beide partners niet werkt. Omdat we het belangrijk vinden dat alle peuters goed voorbereid aan de basisschool beginnen, hebben we een subsidie voor deze peuters. Zij kunnen twee ochtenden per week meedoen aan een peuterprogramma. De hoogte van de subsidie is gelijk aan de kinderopvangtoeslag die de ouders zouden ontvangen als zij daar wel recht op hadden.
Kunst, cultuur en media Wat willen we bereiken? Actieve cultuurdeelname Actieve cultuurdeelname betekent dat je zelf iets doet met kunst en cultuur. Je leert erover en doet mee. Je speelt bijvoorbeeld een muziekinstrument, je tekent, schildert of danst. Wat gaan we daarvoor doen?
We bieden goede cultuureducatie aan, zowel op school als daarbuiten. We verlenen subsidie aan Cultuurklik en Blink, zodat zij kunnen zorgen voor goed cultuuronderwijs op school en daarbuiten. Ook passen we de subsidieregeling amateurkunst aan. We willen dat alle soorten verenigingen eerlijk worden behandeld. We proberen zoveel mogelijk rekening te houden met de verschillen in kosten tussen deze verenigingen. Het bedrag dat beschikbaar is voor subsidie blijft hetzelfde.
We versterken de culturele functie van de Plataan In het najaar van 2025 nemen we het beheer van De Plataan over van Stichting Welzijn Mensenwerk. We zorgen dat de ruimtes goed worden gebruikt, vooral voor culturele activiteiten. De Plataan is meer dan een cultuurgebouw. Het is ook een plek voor onderwijs en maatschappelijke activiteiten. Mensen komen er samen, leren en ontwikkelen zich. Wat goed werkt, willen we graag behouden en verder versterken. Wat willen we bereiken? Cultuur en het Sociaal domein Kunst en cultuur kunnen het Sociaal domein sterker maken. Ze helpen mensen om zich beter te voelen, contact te maken met anderen en zichzelf te uiten. Activiteiten zoals workshops en voorstellingen geven iedereen de kans om mee te doen en talenten te ontwikkelen.
44
Wat gaan we daarvoor doen?
We helpen organisaties die culturele projecten in het Sociaal domein organiseren Als een organisatie een goed idee heeft voor een project dat cultuur en zorg of welzijn samenbrengt, gaan we graag in gesprek. Soms verstrekken we een subsidie om het project te realiseren. We helpen ook door mensen en organisaties met elkaar in contact te brengen. Zo kunnen ze samenwerken aan het project. Wat willen we bereiken? Het beschermen van ons cultureel erfgoed. Architectuur, erfgoed en kunst maken een stad, dorp of gebied mooier en bijzonder. We willen de geschiedenis laten zien door het behouden van ons cultureel erfgoed. Zo dragen we de verhalen van Meppel uit. Denk aan het verleden van handel, de grafische industrie en de band met Amsterdam en aan de gebouwen die dit verleden laten zien in ons stadsbeeld. Wat gaan we daarvoor doen?
We werken verder aan de actiepunten uit ‘Meppeler Erfgoed NU’. We starten met een inventarisatie van het erfgoed van onze gemeente uit de Wederopbouw en de zogenaamde Post ’65 (1965-1990) periode. Bij deze inventarisatie voorzien we een grote rol voor participatie met onder andere onze historische verenigingen. We delen informatie over ons cultuurhistorisch erfgoed. Hierbij besteden we specifiek aandacht aan de verduurzaming van ons erfgoed, zoals van monumentale en beeldbepalende panden of panden in een beschermd stadsgezicht. Wat willen we bereiken? Jonge makers en talent De culturele sector groeit door vernieuwing en ontwikkeling. Daarom willen we jonge talenten en makers de kans geven om beter te worden in wat ze doen. Wat gaan we daarvoor doen?
We werken aan ruimte voor jonge makers We willen jonge makers en talenten helpen om zich te ontwikkelen. Daarom praten we met culturele organisaties in Meppel en de omgeving over kansen voor talent. We zoeken plekken waar jonge makers kunnen werken en oefenen, zoals in De Plataan. Wat willen we bereiken? Ogterop In de periode 2026 tot en met medio 2028 zal het reguliere theatergebouw van Ogterop niet bruikbaar zijn in verband met de vernieuwbouw. Het aanbieden van kunst en cultuur aan het publiek door middel van alternatieve programmering. Wat gaan we daarvoor doen?
Ogterop on tour Ogterop organiseert culturele programmering voor de inwoners van Meppel door 'Ogterop On Tour'. Dit betekent dat op een aantal locaties in de eigen gemeente voorstellingen plaatsvinden.
45
Wat willen we bereiken? Passieve cultuurdeelname Passieve cultuurdeelname betekent dat je kunst en cultuur beleeft, zonder zelf mee te doen. Bijvoorbeeld door naar een concert of voorstelling te gaan, een museum te bezoeken, een boek te lezen of een film te kijken. Een gevarieerd cultureel aanbod is belangrijk voor Meppel. Het maakt de gemeente aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers. Daarom steunen we culturele activiteiten en zorgen we voor goede en toegankelijke plekken waar cultuur kan plaatsvinden. Wat gaan we daarvoor doen?
We zorgen voor een toekomstbestendige bibliotheek De bibliotheek is belangrijk voor iedereen. Je kunt er boeken lenen, leren lezen en schrijven, hulp krijgen bij digitale vragen en meedoen aan activiteiten. De bibliotheek is ook een plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Daarom vinden wij het belangrijk dat de bibliotheek goed blijft werken en voor iedereen toegankelijk is. Door een aankomende wetswijziging moet de gemeente straks genoeg investeren in de bibliotheek. Dit heet de zorgplicht. We krijgen tot 2028 extra geld van de overheid om de bibliotheek te verbeteren.
We werken aan sterke musea in Meppel Musea vertellen verhalen, zorgen voor beleving en maken Meppel aantrekkelijk. Het Drukkerijmuseum en het Stedelijk Museum werken aan het toegankelijker en toekomstbestendiger worden. Daarom helpen we de musea, zodat ze plannen kunnen maken voor de komende jaren. De musea moeten zelf zorgen voor een goed plan. Waar het kan, bieden we ondersteuning en brengen we partijen bij elkaar. We blijven hierover met hen in gesprek.
We dragen bij aan de kosten van professionele cultuuraanbieders Sommige organisaties in Meppel maken professionele cultuur, zoals theater en muziek. We geven deze organisaties subsidie (geld) om hun werk te kunnen doen. Voorbeelden zijn Mevrouw Ogterop, Puppet International en de Muziekcoöperatie. Het is belangrijk om professionele cultuuraanbieders te steunen, omdat zij zorgen voor goede voorstellingen, festivals en muziek. Ze maken cultuur toegankelijk voor iedereen en zorgen voor levendigheid in de stad. Ook geven ze jonge makers een plek om te leren en te groeien. Beleidsindicatoren Programma 3 Indicator
Eenheid
2021 2022 2023 2024
Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers)
Relatief verzuim
2,1% 2,1% 2,3% 2,1%
Absoluut verzuim
Absoluut verzuim
2,3
3,3
5,1
8,7
Relatief verzuim
Absoluut verzuim
19
19
18
19
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl Ontleend aan: DUO/Ingrado