Programmabegroting 2026-2029
Tekst van het document
Samenwerking in een professioneel havenbedrijf Port of Zwolle is een begrip geworden. Daarmee is het tijd voor een volgende stap. Zwolle, Kampen en Meppel dragen een aantal taken nu over aan het havenbedrijf. Het gaat hierbij om de havenmeester voor de beroepsvaart en capaciteit voor beleidsontwikkeling en -uitvoering. Hierover wordt een raadsvoorstel ingediend. Op deze manier stellen wij het havenbedrijf in staat haar opgaven rond verduurzaming van transport en bedrijventerreinen, professionalisering van de nautische dienstverlening en subsidieverwerving nog beter uit te voeren.
Werken aan een bruisende binnenstad We werken samen met bewoners, ondernemers, vastgoedeigenaren, provincie Drenthe en diverse Meppeler organisaties om het centrum aantrekkelijker te maken. Daarbij ligt de focus op het verbeteren van de verblijfskwaliteit, het stimuleren van innovatieve winkelconcepten en het benutten van de unieke identiteit van Meppel als historische stad met een eigentijdse uitstraling. De binnenstad is daarmee niet alleen een plek om te winkelen en iets te eten, maar een levendige omgeving waar economische ontwikkeling hand in hand gaat met sociale cohesie en ruimtelijke kwaliteit. De nieuwe subsidieregeling Regiostedenfonds 2.0 voor de periode 2026 tot en met 2029 van provincie Drenthe draagt hier positief aan bij. In de openbare ruimte verwachten we dat de uitwerking van de aangenomen moties bij de perspectiefnota, “Een groene gracht in Meppel” en “Versterking toerisme, recreatie en evenementenbeleid” en het nog vast te stellen parkeerbeleid leidt tot aanpassingen en investeringen in de openbare ruimte. De keuzes die we hierin maken zullen naar verwachting aanvullende uitgaven opleveren, de aanvraag hiervoor volgt na vaststelling van deze stukken.
75
Regionale samenwerking Wat willen we bereiken? Samen met onze partners meer waarde bieden aan onze inwoners, ondernemers en instellingen. In Meppel denken we grensontkennend. Dit helpt ons in de samenwerking met onze partners in de regio. Zo kunnen we onze inwoners, instellingen en ondernemers nog beter bedienen. Wat gaan we daarvoor doen?
Samenwerking loont voor Meppel! “Alleen ga je sneller maar samen kom je verder” is het motto van Regio Zwolle. We zien steeds beter dat dit werkt voor Meppel. Er komen verschillende mooie regelingen beschikbaar om leefbaarheid en leefomgeving in buurten, wijken en dorpen te versterken. Samen met de gemeenten in Zuidwest Drenthe, provincie Drenthe en Regio Zwolle gaan we aan de slag met “Gedeeld geluk als kompas voor Zuidwest-Drenthe”, ons gebiedsarrangement voor de Regio Deal van Regio Zwolle. Belangrijk onderdeel is het ervaring opdoen met integraal werken met alle opgaven en partners in de Haveltermade, van vrijwilligers tot warmtetransitie. Zo draagt deze regeling direct positief bij aan het doorontwikkelen van het Wijk- en dorpsgericht Werken. Provincie Drenthe ontwikkelt twee nieuwe fondsen, het Regiostedenfonds 2.0 en het Dorpsvernieuwingsfonds. Het Regiostedenfonds 2.0 heeft als doel het tot stand brengen van sterke, toekomstbestendige en compacte binnensteden, die aantrekkelijk zijn voor iedereen. Voor het optimale aanbod zetten we in op een meer georganiseerde samenwerking tussen ondernemers, maatschappelijke organisaties en bewoners. Voor de ruimtelijke kwaliteit van panden willen we de gevelsubsidie voortzetten.
Vanuit het dorpsvernieuwingsfonds komt budget beschikbaar om minimaal vier mooie projecten in Nijeveen uit te voeren als onderdeel van een dorpsplan om de leefbaarheid te verbeteren. Met deze regelingen komen er kennis en middelen beschikbaar. In deze begroting is budget voor de cofinanciering van de gemeente opgenomen.
Samenwerking voor onze bereikbaarheid. Onze goede bereikbaarheid via weg, water en spoor is een belangrijke troef van Meppel. Behoud en ontwikkeling van deze voorzieningen gaat niet vanzelf. Daarvoor moeten we samenwerken met allerlei partners zoals regio, provincie en Port of Zwolle. Door een sterke gezamenlijke lobby staan projecten als de flessenhals in het spoor, de verbetering van de vaarverbinding IJsselmeer-Meppel en het sluizencomplex Kornwerderzand nu prominent op de kaart in Den Haag. Komend jaar zetten we in op het steeds weer bestendigen van deze mooie voornemens om zo de uitvoering dichterbij te brengen.
Recreatie en toerisme Wat willen we bereiken? We willen een aantrekkelijke plek zijn voor inwoners en bezoekers. Hierbij werken we toe naar de volgende doelen: -
De gemeente Meppel heeft een kwalitatief overnachtingsaanbod met meerwaarde voor de regio. De verhalen en belevenissen van Meppel trekken meer toeristen en bezoekers.
76
Wat gaan we daarvoor doen?
Nieuw beleid voor recreatie, toerisme en evenementen We ontwikkelen nieuw beleid voor recreatie, toerisme en evenementen. Dit wordt in samenwerking met de betrokken organisaties opgesteld.
We zetten Meppel op de kaart We kiezen bewust voor samenwerking met Stichting Gebiedspromotie Zuidwest-Drenthe en Merk Meppel. Deze twee organisaties vullen elkaar goed aan. Gebiedspromotie Zuidwest-Drenthe richt zich op de promotie van de hele regio Zuidwest-Drenthe. Merk Meppel focust juist op de stad Meppel zelf en de identiteit van Meppel. Door samen op te trekken, zorgen zij voor een sterk en herkenbaar verhaal richting bezoekers, ondernemers en inwoners. Merk Meppel Merk Meppel komt in 2026 met een evaluatie over de jaren 2024 en 2025, waarin extra subsidie is verleend voor externe profilering op de diverse thema’s, sport, onderwijs, recreatie & toerisme, binnenstad & horeca, bedrijfsleven inclusief grafische industrie en evenementen. Voor 2026 en volgende jaren is het bedrag voor de basissubsidie opgenomen in de begroting.
Grondzaken en grondexploitaties niet-woningen. Wat willen we bereiken? Financieel inzicht van (actieve) gebiedsontwikkeling. We ontwikkelen de bedrijventerreinen Oevers D, Oevers E, Noord III en Noord IV in lijn met de vastgestelde grondexploitaties. Voor meer informatie verwijzen we naar de pararaaf grondbeleid. Wat willen we bereiken? Grondbeleid passend bij onze ambities In de Nota Grondbeleid staan het beleid en spelregels geformuleerd waarmee we richting geven aan onze haar ruimtelijke ambities. Diverse ontwikkelingen maken dat de gemeente een actiever grondbeleid wenst te voeren. Daarnaast leidt ook veranderende wetgeving tot de noodzaak om het grondbeleid deels te herzien. Daarom wordt de Nota Grondbeleid in 2026 geactualiseerd. Beleidsindicatoren Programma 6 Indicator Functiemenging Vestigingen (van bedrijven)
Eenheid %
2021
2022
2023 2024
55,6% 55,8% 56,5%
per 1.000 inw.15 153,4 161,0 161,7 t/m 64jr
Bron: www.waarstaatjegemeente.nl Ontleend aan: CBS-BAG/LISA, LISA
Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten
77
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie Begroting 2024 2025
Primaire begroting 2026 Totaal
Primaire begroting 2027 Totaal
Primaire begroting 2028 Totaal
Primaire begroting 2029 Totaal
Lasten Economische ontwikkeling Recreatie en toerisme
395
366
380
380
360
360
Regionale samenwerking
617
538
715
735
755
605
Economische zaken
1.857
1.979
1.841
1.888
1.826
1.838
Grondexploitaties niet-woningen en grondzaken
3.160
7.534
5.659
5.064
5.182
5.248
Totaal Economische ontwikkeling
6.029
10.417
8.595
8.067
8.123
8.051
Totaal Lasten
6.029
10.417
8.595
8.067
8.123
8.051
Baten Economische ontwikkeling Regionale samenwerking
-47
0
-50
-50
-50
0
Economische zaken
-354
-129
-124
-124
-124
-124
Grondexploitaties niet-woningen en grondzaken
-3.671
-7.219
-5.341
-4.672
-4.749
-4.827
Totaal Economische ontwikkeling
-4.071
-7.348
-5.515
-4.846
-4.923
-4.951
Totaal Baten
-4.071
-7.348
-5.515
-4.846
-4.923
-4.951
Saldo van baten en lasten
1.958
3.069
3.080
3.221
3.200
3.100
Economische zaken
-420
-395
-240
-240
-240
-240
Totaal Economische ontwikkeling
-420
-395
-240
-240
-240
-240
Totaal Onttrekkingen
-420
-395
-240
-240
-240
-240
Onttrekkingen Economische ontwikkeling
Totaal reserve mutaties
-420
-395
-240
-240
-240
-240
Gerealiseerd resultaat
1.538
2.674
2.839
2.980
2.960
2.860
Toelichting Begroting 2026 en meerjarenperspectief Lasten en baten Regionale samenwerking In 2026 tot en met 2028 is de Regiodeal opgenomen voor € 150.000 per jaar als co-financiering met aan de kant van de baten een bijdrage van € 50.000 van provincie/regio. Voor investeringen in de openbare ruimte gekoppeld aan de doelen uit de Regiodeal is een investeringskrediet begroot in programma 4. Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is een stelpost opgenomen van € 25.000 in 2027 en € 100.000 vanaf 2028 voor een besparing op middellange termijn in het Fysieke domein. Deze taakstelling is voor dit programma centraal opgenomen onder het product economische zaken. Grondexploitaties niet woningen en grondzaken De lasten en baten voor de grondexploitaties woningen zijn gebaseerd op het Meerjarenperspectief Grondexploitaties 2025 (MPG). Het betreft hier de grondexploitaties Oevers D, Oevers E, Noord III en Noord IV. 78
De grondexploitaties zijn budgetneutraal begroot. Er wordt geen rekening gehouden met eventuele aanvullende (tussentijdse) winstnemingen. Ook zijn de werkzaamheden voor grondzaken bij dit onderdeel opgenomen. Het gaat hier onder andere om de kosten en opbrengsten van de multifunctionele accommodaties Het Palet en De Plataan en overig gemeentelijk vastgoed. Investeringen Investeringsplanning (bedragen x € 1.000)
t/m 2025
2026
2027
2028
2029 e.v.
Totale investering
Begrote inkomsten / bijdrage van derden
Nettoinvestering
Verwacht jaar van realisatie
Programma 6 Economische ontwikkeling Bijdrage Kornwerderzand MFA De Plataan
250 60
Laadkasten markt en evenementen Totaal programma 6 Economische ontwikkeling
250 160
60 60
310
220
15
60 -
-
160
530
15
250
2026
205
cf. jaarplanning
60
2026
515
Toelichting Kornwerderzand Voor het sluizencomplex Kornwerderzand is een bijdrage begroot. Het sluizencomplex draagt bij aan het havenbehoud en de havenontwikkeling en maakt onderdeel uit van de totale regiobijdrage Kornwerderzand. De bijdrage van de gemeente Meppel is onderdeel van de afspraken binnen de regionale bestuursovereenkomst. MFA De Plataan In de bestuursrapportage 2025 is een bedrag van € 60.000 beschikbaar gesteld voor de vervanging van een koelmachine. Voor deze investering wordt een beroep gedaan op de subsidie voor het treffen van duurzaamheidsmaatregelen (ISDE). Verder staat in 2029 kozijn- en glasrenovatie gepland op basis van de beheer- en onderhoudsplanning. Laadkasten markt en evenementen Voor de vervanging en optimalisatie van de elektrakasten en installaties voor markt en evenementen is een investeringsbedrag begroot van € 60.000 voor 2026.
79
Thema Bestuur, dienstverlening en veiligheid Algemeen Onder dit thema komen drie onderwerpen aan de orde: •
Bestuur
•
Dienstverlening
•
Openbare orde en veiligheid
Er is veel beroering in de wereld. Dat heeft zijn weerslag op de samenleving, in Nederland maar ook lokaal in Meppel. Het vertrouwen van inwoners in de (lokale) overheid én in elkaar is al langer niet altijd meer vanzelfsprekend. Dat vraagt om goed en actief bestuur en het vraagt om goede dienstverlening. Daarnaast nemen we onze verantwoordelijkheid voor de openbare orde en veiligheid en voor het voorkomen en bestrijden van ondermijning. Ontwikkelingen Bestuur Het is van groot belang dat het bestuur zichtbaar, transparant en benaderbaar is voor alle inwoners en organisaties van Meppel. De tijd van de bepalende en zelfs die van de regisserende overheid ligt achter ons. Het komt op veel beleidsterreinen meer aan op faciliteren en samenwerken. Daarom zoeken wij nadrukkelijk de samenleving op. Niet besturen vanuit het kantoor, maar erop uit! Door meer bezoeken te brengen aan onder andere maatschappelijke organisaties, wijkplatforms en werkgevers werken wij aan onze zichtbaarheid. Collegiaal bestuur staat daarbij voorop. Besluiten nemen we samen en we staan er ook samen voor. Het college werkt aan een vruchtbare verhouding met de hele gemeenteraad. Het jaar 2026 staat voor het gemeentebestuur in het teken van de gemeenteraadsverkiezingen. Ook de nieuwe raad en het nieuw te vormen college gaan met deze opgaven verder aan de slag.
Participatie Hoe zorgen we als lokale overheid voor die nauwe verbondenheid met de samenleving? Dat is niet altijd makkelijk. Verwachtingen en wensen kunnen, ook binnen de samenleving, enorm verschillen. In 2026 stelt de gemeenteraad naar verwachting een nieuwe Participatieverordening vast, met een praktische leidraad om er in de praktijk goed mee te kunnen werken. Daarbij kan participatie op het ene beleidsterrein verder gaan dan op het andere, omdat de lokale overheid verschillende rollen en verantwoordelijkheden heeft. Dienstverlening Vertrouwen in de overheid groeit wanneer we onze dienstverlening op orde hebben. Daarom zijn we duidelijk in onze communicatie. We gaan in de schoenen staan van de inwoners: hoe zouden we zelf graag benaderd worden? We delen informatie steeds meer proactief met onze inwoners. We maken gebruik van nieuwe technische mogelijkheden. Daarbij houden we de verscheidenheid van onze inwoners voor ogen. Openbare orde en Veiligheid De samenleving staat niet stil. Dat zien we in mooie ontwikkelingen. We zien het ook in de schaduwzijde ervan: openbare orde en veiligheid zijn nooit vanzelfsprekend. Aan de ene kant zien we inwoners die naar elkaar omzien. Die elkaar aanspreken. Die het melden als er overlast en onveiligheid is. Tegelijk is er sprake van toenemende tegenstellingen, in het groot en in het klein. De onderlinge verdraagzaamheid neemt af.
Opvattingen lijken radicaler te worden, soms onder invloed van wat er in de wereld gebeurt. Het is voor het gemeentebestuur van Meppel een fundamentele opgave om onze democratische samenleving op gemeentelijk niveau te
80
beschermen. Waar we dat kunnen, maken we de samenleving veiliger, verdraagzamer en weerbaarder. En daardoor prettiger om te wonen, te werken en te recreëren. We zien veranderingen in vormen van criminaliteit. Er is bijvoorbeeld een verschuiving naar meer online criminaliteit. Ook is het allang niet meer 'de grote stad' waar zwaardere criminaliteit voorkomt. We blijven daarom werken aan de aanpak van cybercriminaliteit, ondermijning, leefbaarheid en aan het veiligheidsgevoel van onze inwoners. Dit doen we samen met onze (interne) partners, maatschappelijke (zorg) organisaties, politie, brandweer en het Openbaar Ministerie. Ondermijning De laatste jaren maakt de georganiseerde criminaliteit (de onderwereld) in toenemende mate gebruik van diensten uit de ‘bovenwereld’. Deze verwevenheid van boven- en onderwereld ondermijnt onze samenleving en rechtsstaat. Daarom investeren we in het voorkomen en bestrijden van ondermijning. Organisatie De gemeentelijke organisatie staat midden in de samenleving. Binnen die samenleving zijn veranderingen aan de orde van de dag. Het is nodig om voortdurend om te gaan met veranderingen. Ook is blijvende aandacht nodig op het voorbereiden en uitvoeren van politieke besluiten. Schaarste op de arbeidsmarkt en snelle digitale ontwikkelingen maken dat tot een spannende opgave. Veel gaat al goed.
Het gemeentebestuur is daarom trots en zuinig op de medewerkers. Zie voor de ambtelijke organisatie verder in de paragraaf bedrijfsvoering.
81
Programma 7: Bestuur, dienstverlening en veiligheid Wat valt onder dit programma? Portefeuille Onderdelen
Bestuur
Maathuis
Openbare orde en veiligheid
Maathuis
Brandweerzorg en crisisbeheersing
Maathuis
Dienstverlening
Maathuis
Algemeen In dit programma gaat het over het bestuur (de gemeenteraad, het college van B&W en de burgemeester), over veiligheid in de breedste zin van het woord en over hoe we onze inwoners ontvangen en ondersteunen er contact is met de gemeente. Het jaar 2026 staat in het teken van de gemeenteraadsverkiezingen. Op 18 maart 2026 kiezen de inwoners van de gemeente Meppel een nieuwe gemeenteraad. De gemeenteraad kiest vervolgens wie er namens hen plaats nemen in het college van B&W door de benoeming van wethouders. De gemeenteraad bestaat in 2026 uit 25 raadsleden. Dit komt door het passeren van de grens van 35.000 inwoners in de gemeente Meppel. Dat betekent een uitbreiding van de raad met twee zetels. Beleidskaders
Beleidskaders bestuur: •
Coalitieakkoord 2022-2026
•
Griffieplan ‘De Meppeler raad - betrokken en toegankelijk (2024-2026)’
Beleidskaders dienstverlening: •
Visie op dienstverlening 2023
•
Koers gemeente Meppel 2019
•
Informatiebeleid 2022
Beleidskaders Openbare Orde en Veiligheid: •
Algemeen Plaatselijke Verordening (wordt geactualiseerd in 2025)
•
Preventie- en handhavingsplan alcohol
•
Uitvoeringsplan handhaving alcoholgebruik in de openbare ruimte
•
Lokaal coffeeshopbeleid 2016
•
Beleidsregel verblijfsontzeggingen 2020
•
Beleidsregel sluiting drugspanden 2013
•
Beleidsregel Wet aanpak woonoverlast
•
Beleidsregel gevaarlijke en bijtende honden
•
Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (wet Bibob) en lokaal Bibob beleid
•
Beleidsregel sluiting drugspanden (lokaal Damocles beleid)
•
Integraal veiligheidsplan
Beleidskaders Handhaving: •
Verordening Fysieke Leefomgeving
•
Uitvoerings- en handhavingsstrategie vergunningverlening, toezicht en handhaving
•
Besluit Bouwwerken Leefomgeving
•
Woonschepenverordening
•
Parkeerverordening 82
•
Verordening inzake de winkeltijden
•
Verordening op de warenmarkt
Relatie met andere beleidsterreinen: Er is een nauwe relatie tot andere beleidsterreinen en dus programma’s, onder meer in relatie tot het terugdringen van alcohol- en drugsgebruik onder jongeren en het ontwikkelen van volksgezondheidbeleid. Dit geldt ook voor het terugdringen van overlastsituaties, het voorkomen van jonge criminele aanwas, integrale samenwerkingen, uitvoeren van controles en de versterking van de weerbaarheid en betrokkenheid.
Bestuur Wat willen we bereiken? Voorbereidingen treffen voor de wisseling in de gemeenteraad en het college Op woensdag 18 maart 2026 vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Inwoners van de gemeente Meppel kiezen dan 25 raadsleden voor de periode 2026-2030. In voorbereiding op de wisseling van de gemeenteraad stelt de griffie een inwerkprogramma op. De belangrijke aandachtspunten komen in een overdrachtsdocument. De ambtelijke organisatie zorgt op de zelfde manier voor een inwerkprogramma voor de (op)nieuw te benoemen wethouders. Wat gaan we daarvoor doen?
Opstellen overdrachtsdocument en inwerkprogramma Een goede start van een nieuwe raadsperiode vraagt om een goede voorbereiding. Om dit mogelijk te maken, werkt de griffie met de gemeenteraad aan een overzichtelijk document met de belangrijkste aandachtspunten en lessen voor de volgende raad. Dit overdrachtsdocument wordt meegegeven als onderdeel van een inwerkprogramma van de nieuwgekozen raadsleden. In het inwerkprogramma worden de raadsleden wegwijs gemaakt in de werkzaamheden van een raadslid en maken zij kennis met belangrijke ondersteuners bij hun werk. De griffie verzorgt de voorbereiding en uitvoering van dit inwerkprogramma. De ambtelijke organisatie zorgt op een vergelijkbare manier voor het inwerken van de (op)nieuw te benoemen wethouders.
Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken? Als gemeente zorgen we voor een veilige leefomgeving. We werken samen met onze partners aan een veilige leefomgeving. De gemeente voert regie op veiligheid, maar de verantwoordelijkheid voor een veilige leefomgeving delen we met inwoners, veiligheidspartners, ondernemers en bezoekers. Het Integrale Veiligheidsplan (IVP) beschrijft hoe we samen met onze partners de komende jaren aan de veiligheidsthema's werken. Daarmee willen we in ieder geval bereiken dat het gevoel van veiligheid van onze inwoners minimaal hetzelfde blijft als voorgaande jaren. We blijven werken aan het veiligheidsbewustzijn van onze medewerkers, inwoners en partners in Meppel. In 2026/2027 gaan we verder met de taken die we in 2025 gestart zijn vanuit het integraal veiligheidsplan (IVP).
83
Wat gaan we daarvoor doen?
De meldingsbereidheid vergroten, de informatiepositie versterken en verbeteren. Het vergroten van het bewustzijn onder inwoners is een essentieel onderdeel van de aanpak van (ondermijnende) criminaliteit. Door inwoners beter te informeren en bewust te maken van signalen van ondermijning, dragen we bij aan het vergroten van hun weerbaarheid én die van de samenleving als geheel. Een grotere bereidheid om meldingen te doen is hierin van groot belang. Het zorgt ervoor dat we beter zicht krijgen op ondermijnende activiteiten en dat we gerichter kunnen optreden. Door meldingen serieus te nemen en inwoners actief te betrekken, wordt de samenleving mede-eigenaar van de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Naast het bestrijden van criminaliteit levert deze aanpak ook een belangrijke bijdrage aan het behoud en versterken van de leefbaarheid in wijken en buurten. Dit sluit direct aan bij de taak en inzet van onze buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s), die een sleutelrol spelen bij het in stand houden van die leefbaarheid en het vergroten van het gevoel van veiligheid in de openbare ruimte.
Het veiligheidsgevoel bij de burger tenminste handhaven op het huidige niveau. De bewustwording bij de burger vergroten zodat zij zelf een bijdrage leveren aan hun (gevoel van) veiligheid. Dit jaar is de handhavingscapaciteit binnen onze gemeente verder uitgebreid. Naast extra formatie wordt ook geïnvesteerd in de aanschaf van een aanvullend dienstvoertuig. Dankzij deze maatregelen kunnen we onze buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) flexibeler inzetten, waardoor zij effectiever én meer informatiegestuurd werken. Door deze verbeterde inzetmogelijkheden zijn onze boa’s vaker en zichtbaarder aanwezig in de openbare ruimte. Dit vergroot de directe handhavingskracht en geeft inwoners een veilig gevoel.
We dringen overlast van jongeren terug door ondersteuning, zorg en straf. We dringen overlast door jongeren terug door zicht te krijgen op mogelijke overlastlocaties en criminele jeugdnetwerken of -groepen. We passen het landelijke 8-stappenmodel Wegwijzer Jeugd en Veiligheid toe om maatregelen voor groepen uit te voeren.
We krijgen online criminaliteit (beter) in beeld en pakken dit samen met onze partners aan We vergroten de kennis en weerbaarheid rond het thema 'online criminaliteit' bij medewerkers, inwoners en partners. Deze doelgroepen bereiken we samen met onze partners door projectmatig te werken en in te spelen op de behoefte vanuit de maatschappij, trends en ontwikkelingen. We zijn aangesloten bij de cyberwerkgroep in Noord-Nederlands verband.
We organiseren de samenwerking tussen zorg en veiligheid efficiënter. We investeren in de samenwerking tussen zorg en veiligheid. Daarvoor gaan we werken met het AVE model (Aanpak ter Voorkoming van Escalatie). We werken hierin samen met het Zorg- en Veiligheidshuis Drenthe.
We verminderen ondermijnende factoren in de gemeente Meppel. We gaan de samenleving sterker maken tegen criminele activiteiten die onze maatschappij ondermijnen. Hiervoor stellen we een plan op dat de aanpak van ondermijning vanaf de basis versterkt. Dit doen we stapsgewijs met aandacht voor het actualiseren van regelgeving, versteviging van de informatiepositie en het vergroten van weerbaarheid en bewustwording. We versterken de aansluiting op de Drentse Aanpak
84
Ondermijning in de regiobrede aanpak tegen ondermijning. We wordt binnen onze organisatie als proces ingericht. Voor inwoners is het zichtbaar we optreden tegen ondermijnende criminaliteit.
We verhogen de veiligheid en het veiligheidsgevoel in de binnenstad van Meppel. In 2025 zijn we gestart met een verkenning om te beoordelen of het inzetten van cameratoezicht in de binnenstad een noodzakelijke aanvulling op bestaande maatregelen is. Dit project wordt, als de gemeenteraad ermee instemt, in 2026 gerealiseerd. We doen ook onderzoek naar de problemen rondom wildplassen in de binnenstad. We richten ons niet alleen op handhaving maar ook op het voorkomen van wildplassen door meer toiletten beschikbaar te hebben. We starten naar verwachting in 2026 een pilot die mogelijk leidt tot aanvullende definitieve maatregelen.
Brandweerzorg en crisisbeheersing Wat willen we bereiken? Rampenbestrijding vindt goed voorbereid plaats We hebben als ambtelijke organisatie een rol bij mogelijke rampen of crises. Daar zijn we goed op voorbereid. We houden de organisatie van de interne crisisbeheersing actueel door het bestuur en de medewerkers op te leiden en te trainen. Dit doen we in samenwerking met de Veiligheidsregio Drenthe (VRD). De gemeenteraad vragen we jaarlijks een besluit te nemen over de plannen en de begroting van de VRD. Zo geeft de gemeenteraad beleidsmatig mede sturing aan de VRD. We kunnen niet uitsluiten dat onze bijdrage aan de VRD de komende jaren opnieuw de aandacht vraagt. Onder andere omdat het Rijk bezuinigt op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding. Wat willen we bereiken? Veiligheidsregio Drenthe Als een ramp of crisis in Drenthe zich voordoet, moeten we die zo goed mogelijk aanpakken. Zo voorkomen of beperken we schade en onrust zoveel mogelijk. De Veiligheidsregio Drenthe (VRD) zorgt ervoor dat hulpdiensten, overheden en andere betrokkenen goed samenwerken tijdens een crisis. Afhankelijk van de situatie geeft de VRD advies, ondersteuning dan wel coördinatie of een combinatie hiervan. Bij medische hulp coördineert de Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen Drenthe de zorg. Brandweer Drenthe zorgt voor brandbestrijding tijdens rampen en crisissituaties.
In de paragraaf Verbonden partijen staat beschreven hoe de Veiligheidsregio in opdracht van alle deelnemende partijen dit organiseert. Wat gaan we daarvoor doen?
Maatschappelijke weerbaarheid In december 2024 waarschuwde het kabinet dat de veiligheid en vrijheid in Nederland kwetsbaarder zijn dan ooit, met toenemende risico’s op een grootschalig gewapend conflict, extreem weer, cyberaanvallen en aantasting van vitale infrastructuur. Het weerbaar maken van de Drentse samenleving vraagt om gezamenlijke inzet van overheid, gemeenten, VRD en maatschappelijke partners. Omdat middelen beperkt zijn, is de VRD gevraagd een plan van aanpak te maken. Voor 2025-2026 komt er een programma maatschappelijke weerbaarheid dat aansluit bij bestaande structuren en het naoberschap. Het programmamanagement stuurt deels, maar heeft vooral een gidsende en informerende rol richting bestuur en samenleving. Waar nodig en mogelijk nemen we ook lokaal onze bestuurlijke verantwoordelijkheid.
85
Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg Het landelijk opgestelde Uniform Kwaliteitsniveau Bevolkingszorg (UKB) is leidend voor Drenthe. Dat is ook vastgesteld door het algemeen bestuur van de VRD. Drenthe haakt aan op deze landelijk ontwikkelingen en kent binnen crisisbeheersing haar eigen project. In 2026 wordt het regionaal projectplan UKB geïmplementeerd bij de Drentse gemeenten.
Dienstverlening Wat willen we bereiken? Alle gemeentelijke communicatie uitingen in begrijpelijke taal aanbieden De teksten op onze website en in de digitale dienstverlening zijn digitaal toegankelijk en in begrijpelijke taal geschreven. Wat gaan we daarvoor doen?
Brieven en uitgaande berichten duidelijk en begrijpelijk maken In 2026 controleren we de 50% meest gebruikte automatisch uitgaande brieven en berichten. We herschrijven de brieven in eenvoudige, toegankelijke taal. Wat willen we bereiken? Toekomstbestendige dienstverlening die beter aansluit bij de behoefte van inwoners We willen dat alle inwoners van de gemeente Meppel onze dienstverlening als duidelijk, betrouwbaar en inwonergericht ervaren. Wat gaan we daarvoor doen?
We gebruiken innovaties zoals AI voor verbetering van de dienstverlening We zetten nieuw ontwikkelde toepassingen in voor het verbeteren van dienstverlening. Zoals een AI-chatbot voor de website.
We verbeteren onze dienstverleningsprocessen In 2026 verbeteren we minimaal 10 dienstverleningsprocessen zodat deze voldoen aan wet- en regelgeving en toegankelijk, efficiënt en inwonergericht zijn.
We verbeteren onze telefonische bereikbaarheid Met de komst van een nieuwe telefooncentrale in 2026 verbeteren we de telefonische bereikbaarheid en gaan we de afhandeling monitoren.
We meten, monitoren en verbeteren de dienstverlening op basis van data We verzamelen data om onze dienstverlening te monitoren en te verbeteren. Dat doen we door: 1. Het structureel meten van klanttevredenheid op dienstverleningsprocessen. In 2026 breiden we dit uit met drie extra processen. 2. Het inrichten van data-dashboards zodat teams inzicht krijgen in de prestaties en verbeteropties kunnen benutten. In 2026 richten we minimaal drie data-dashboards in. 3. Het uitvoeren van klantreizen om het klantbewustzijn bij medewerkers te vergroten en onze werkprocessen te verbeteren. In 2026 voeren we klantreizen uit voor minimaal twee dienstverleningsprocessen.
86
Beleidsindicatoren Programma 7 Indicator
Eenheid
2021
2022
2023
2024
Misdrijven - Geweldsmisdrijven
per 1.000 inwoners
2,6
4,3
3,6
4,0
Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte)
per 1.000 inwoners
5,2
6,6
6,2
4,5
Misdrijven - Diefstallen uit woning
per 1.000 inwoners
0,7
3,9
0,7
1,0
Misdrijven - Winkeldiefstallen
per 1.000 inwoners
1,0
2,0
2,3
1,7
Verwijzingen Halt
per 1.000 jongeren
8,0
6,0
9,0
11,0
Demografische druk Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
%
2025
75,3% 74,7% 74,0% 74,0% 73,9%
Ontleend aan: CBS-Criminaliteit, CBS-Diefstallen
Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Primaire begroting 2026 Totaal
Primaire begroting 2027 Totaal
Primaire begroting 2028 Totaal
Primaire begroting 2029 Totaal
Bestuur
2.414
2.086
2.009
1.996
1.996
1.996
Openbare orde en veiligheid
1.660
1.514
1.529
1.542
1.542
1.542
Brandweerzorg en crisisbeheersing
2.018
2.166
2.188
2.210
2.219
2.217
Dienstverlening
2.434
2.887
2.868
2.936
2.757
2.819
Totaal Bestuur, dienstverlening en veiligheid
8.525
8.653
8.594
8.683
8.513
8.574
Totaal Lasten
8.525
8.653
8.594
8.683
8.513
8.574
Bestuur
-33
-1
-1
-1
-1
-1
Openbare orde en veiligheid
-59
-30
-31
-31
-31
-31
Lasten Bestuur, dienstverlening en veiligheid
Baten Bestuur, dienstverlening en veiligheid
Brandweerzorg en crisisbeheersing
-5
-5
-5
-5
-5
-5
Dienstverlening
-820
-741
-879
-954
-848
-584
Totaal Bestuur, dienstverlening en veiligheid
-917
-777
-915
-990
-885
-621
Totaal Baten
-917
-777
-915
-990
-885
-621
Saldo van baten en lasten
7.608
7.875
7.679
7.693
7.628
7.953
Onttrekkingen Bestuur, dienstverlening en veiligheid Bestuur
0
-35
0
0
0
0
Dienstverlening
0
-145
0
0
0
0
Totaal Bestuur, dienstverlening en veiligheid
0
-180
0
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
0
-180
0
0
0
0
Totaal reserve mutaties
0
-180
0
0
0
0
Gerealiseerd resultaat
7.608
7.695
7.679
7.693
7.628
7.953
87
Begroting 2026 ten opzichte van 2025 Lasten In 2026 zijn de lasten iets lager dan in 2025. Dit komt vooral doordat in 2025 eenmalig kosten zijn gemaakt voor de viering van 80 jaar vrijheid. Begroting 2026 en meerjarenperspectief Lasten Na 2026 blijven de uitgaven grotendeels stabiel. Alleen bij Dienstverlening zijn er schommelingen door een hoger aantal aanvragen voor reisdocumenten in 2026 en 2027. Vanaf 2028 neemt dit aantal weer af. In 2029 vallen de lasten hoger uit doordat er tweemaal verkiezingen zijn in dat jaar. Investeringen Investeringsplanning (bedragen x € 1.000)
t/m 2026 2027 2028 2029 2025 e.v.
Totale Begrote inkomsten / Nettoinvestering bijdrage van derden investering
Verwacht jaar van realisatie
Programma 7 - Bestuur, dienstverlening en veiligheid Wagenpark handhaving Brandweerkazerne Totaal programma 7 - Bestuur, dienstverlening en veiligheid
90
50
140
155 - 245
140 cf. jaarplanning
155 50
-
-
295
155 -
2026
295
Toelichting Vanuit het wagenparkbeheer zijn voor 2026 en 2027 investeringen begroot voor de aanschaf en vervanging van een tweetal auto's voor de handhaving. Voor de brandweerkazerne is een investering begroot voor het herstel van wanden, vloeren en kozijnen.
88
89
Algemene dekkingsmiddelen Portefeuille Onderdelen
Treasury
de Vries
Algemene uitkering Gemeentefonds
de Vries
Belastingen en invordering
de Vries
Onvoorziene uitgaven
de Vries
Heffing Vennootschapsbelasting
de Vries
Overige baten en lasten
de Vries
Wat valt er onder dit overzicht? Dit overzicht gaat onder meer over de algemene dekkingsmiddelen. Het kenmerk van deze dekkingsmiddelen is dat ze vrij besteedbaar zijn. Ze zijn dus niet aan een bepaald programma gebonden. Hier verantwoorden we de gemeentefondsuitkering, de gemeentelijke belastingen, dividend en het saldo op de financieringsfunctie (zoals rente voor- en nadelen). De algemene dekkingsmiddelen vormen de financiële dekking van de bestedingen van de programma’s 1 tot en met 7. Daarnaast staat hier de verplichte post onvoorzien. Beleidskader •
Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV)
•
Financieel toezichtskader provincie Drenthe
•
Financiële verordening en overige (financiële) beleidsnotities
In dit overzicht staan de volgende producten:
Algemene Ondersteuning Onder Algemene ondersteuning staat het geraamde begrotingsresultaat voor de jaren 2026-2029.
Onvoorziene uitgaven De post onvoorziene uitgaven is € 50.000. Hiermee vangen we incidentele uitgaven op die voldoen aan de criteria: Onvoorzien, Onontkoombaar en Onuitstelbaar.
Deelnemingen In de paragraaf Verbonden partijen lichten we de deelnemingen toe. Hier ramen we de inkomsten uit de deelnemingen in de vorm van dividend. We ramen hier het dividend van Rendo, BNG en Wadinko. Belastingen In de paragraaf Lokale heffingen geven we informatie over de diverse gemeentelijke belastingen en overige heffingen. De grootste gemeentelijke belasting qua opbrengst is de onroerendezaakbelastingen (OZB). In dit overzicht hebben we de raming van de OZB en de precariobelasting meegenomen. De overige heffingen hebben we opgenomen in de programma’s. De raming van de opbrengst OZB verhogen we vanaf 2026 met een inflatiecorrectie van 2,6%. Dit volgens de uitgangspunten van de perspectiefnota 2026-2029. Daarnaast staan hier de kosten van de waardebepaling van de onroerende zaken (wet WOZ). Gemeentefondsuitkering Gemeenten ontvangen geld van het Rijk uit het gemeentefonds om hun taken uit te voeren. Het is de grootste inkomstenpost voor elke gemeente. Gemeenten mogen zelf bepalen waar ze dit geld aan besteden. Uiteraard wel binnen de regels van de wet. Een groot deel van het geld uit het gemeentefonds keert het Rijk uit in de vorm van een Algemene uitkering. Daarnaast zijn er nog integratie- en decentralisatie-uitkeringen (10%). Een 90
decentralisatie-uitkering is tijdelijk voor een bepaald aantal jaren. Een integratie-uitkering is ingesteld met de bedoeling dat het op korte termijn overgaat naar de Algemene uitkering. Bijvoorbeeld voor de Wet sociale werkvoorziening (WSW) ontvangen de gemeenten nu nog een integratie-uitkering. Gemeenten ontvangen normaal gesproken op drie tijdstippen in het jaar informatie over de gemeentefondsuitkering. De meicirculaire is de vertaling van de Voorjaarsnota van het Rijk, de septembercirculaire is gebaseerd op de Miljoenennota en de decembercirculaire rondt het uitkeringsjaar af. De raming van de gemeentefondsuitkering voor de jaren 2026-2029 is in deze programmabegroting bepaald op basis van de meicirculaire 2025. Groei door compensatie lonen en prijzen De jaarlijkse groei van het gemeentefonds is sinds 2024 niet meer gekoppeld aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven maar aan de ontwikkeling van de economie (het bruto binnenlands product; bbp). De normering wordt gesplitst in een volumedeel en een prijsdeel. Het volumedeel kan ingezet worden om de hogere kosten op te vangen die samenhangen met de groei van de bevolking, met kwaliteitsverbeteringen en beleidsintensiveringen. Het prijsdeel kan worden aangewend om de kosten van loon- en prijsontwikkelingen op te vangen.
Helaas doet zich de situatie voor dat de werkelijke kostenstijging van lonen en prijzen vaak hoger ligt dan de compensatie op basis van het bbp die gemeenten ontvangen via het gemeentefonds. Wat brengt de Meicirculaire 2025 Compensatie ravijnjaar en compensatie tekorten jeugd Vanaf 2026 zijn structurele middelen opgenomen om het ravijn iets te dempen. Daarnaast wordt de terugval verzacht door de middelen die vanaf 2025 beschikbaar zijn gesteld om de helft van het landelijk tekort op de jeugdzorg te vergoeden. Ook komt er incidenteel geld om de maatregelen die gericht zijn op het verminderen van de uitgaven van jeugdzorg de komende twee jaren te verzachten. Het Rijk gaat er vanuit dat vanaf 2028 het tij binnen de jeugdzorg keert. De Hervormingsagenda Jeugd, een aantal aanvullende afspraken met de sector jeugdzorg en de invoering van een eigen bijdrage in de jeugdzorg, moeten zorgen voor besparingen. Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo Eerder is besloten dat het abonnementstarief in de Wmo met ingang van 2026 wordt afgeschaft. Hiervoor in de plaats moet de inkomens- en vermogensafhankelijke bijdrage weer worden ingevoerd. De invoering is een jaar uitgesteld en wordt nu voorzien voor 2027. De eerder doorgevoerde besparing op het gemeentefonds voor 2026 komt hierdoor te vervallen.
Daar staat tegenover dat de geraamde opbrengst in onze begroting van de eigen bijdrage Wmo ook voor 2026 vervalt (zie programma 2). Decentralisatie- en integratieuitkeringen In de meicirculaire is een (impuls)budget beschikbaar gesteld voor de jaren 2025 t/m 2034 om de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven te versterken. Verder is structureel geld opgenomen voor compensatie van de lonen en prijzen binnen de participatie. Andere verdeling van de 'landelijke pot' onder de gemeenten De herverdeling pakt voor Meppel niet gunstig uit. Per saldo gaat onze gemeente er € 56,00 per inwoner op achteruit. Wel komt Meppel, net als 40 andere gemeenten, in aanmerking voor een ingroei-pad. Het Rijk evalueert de werking van het nieuwe verdeelmodel nog. De provincie heeft aangegeven dat tot 2027 de financiële gevolgen beperkt blijven tot maximaal € 37,50 per inwoner. Dat geldt voor alle gemeenten, dus zowel voor voordeel- als nadeelgemeenten zoals Meppel. De korting voor Meppel voeren we vanaf 2027 voorzichtigheidshalve verder in, zodat de herverdeling in 2029 volledig zijn beslag krijgt. De ontvangst van de circulaire leidt tot een actualisatie van de raming van het gemeentefonds zoals weergegeven in de perspectiefnota 2026-2029. In de perspectiefnota staat wel alvast een voorschot op de meicirculaire 2025. 91
Gemeentefondsuitkering (bedragen x € 1.000) Gemeentefonds op basis van meicirculaire 2025
2026
2027
2028
2029
95.900
94.716
91.963
92.356
-516
-863
-1.156
94.200
91.100
91.200
Verwacht effect landelijke herverdeling Totaal
95.900
Saldo op de financieringsfunctie (renteresultaat). In de paragraaf Financiering gaan we in op de financiering van de gemeente en de ontwikkelingen op de geld- en kapitaalmarkt. Voor een toelichting verwijzen wij u naar deze paragraaf. Heffing VPB De te betalen vennootschapsbelasting is begroot op basis van de verwachte resultaten van de grondexploitaties. We hebben jaarlijks € 41.000 meegenomen. Beleidsindicatoren Indicator
Eenheid
2021
2022 2023 2024 2025
Gemeentelijke woonlasten éénpersoonshuishouden
€
678
752 761 822 851
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
€
678
752 761 822 851
x€ 1.000
227
249 289 298* 310*
Gemiddelde WOZ-waarde Bron: www.waarstaatjegemeente.nl
* = voorlopig data
Ontleend aan: CBS-Bevolkingstratistiek, COELO, Basisregistraties adressen en gebouwen, CBS-Statistiek Waarde Onroerende Zaken
Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten
92
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Primaire begroting 2026 Totaal
Primaire begroting 2027 Totaal
Primaire begroting 2028 Totaal
Primaire begroting 2029 Totaal
Lasten Algemene dekkingsmiddelen Treasury Belastingen en invordering
1.052
40
495
-81
-1.031
-513
764
566
645
645
645
645
Onvoorziene uitgaven
0
40
50
50
50
50
Heffing Vennootschapsbelasting
19
40
41
41
41
41
Overige baten en lasten
201
36
37
37
537
1.037
Totaal Algemene dekkingsmiddelen
2.037
722
1.268
692
243
1.260
Totaal Lasten
2.037
722
1.268
692
243
1.260
Baten Algemene dekkingsmiddelen Treasury
-1.594
-1.446
-819
-782
-765
-747
Algemene uitkering Gemeentefonds
-89.376
-92.506
-95.882
-94.173
-91.095
-91.208
Belastingen en invordering
-11.876
-12.190
-12.510
-12.610
-12.710
-12.810
Overige baten en lasten
-63
-73
-75
-75
-1.075
-2.075
Totaal Algemene dekkingsmiddelen
-102.910
-106.216
-109.286
-107.640
-105.644
-106.840
Totaal Baten
-102.910
-106.216
-109.286
-107.640
-105.644
-106.840
Saldo van baten en lasten
-100.873
-105.494
-108.018
-106.948
-105.402
-105.580
Belastingen en invordering
3.228
4.228
240
240
240
240
Totaal Algemene dekkingsmiddelen
3.228
4.228
240
240
240
240
Totaal Stortingen
3.228
4.228
240
240
240
240
Totaal reserve mutaties
3.228
4.228
240
240
240
240
Gerealiseerd resultaat
-97.645
-101.266
-107.777
-106.707
-105.161
-105.339
Stortingen Algemene dekkingsmiddelen
Toelichting Begroting 2026 ten opzichte van 2025 Lasten en baten Treasury Hier wordt de te betalen rente en de doorbelasting van de rente naar de programma's verantwoord. Het verschil tussen beide jaren komt vooral door de hoogte van het rentepercentage; in 2025 zijn de programma's belast met 1,5% en in deze begroting is dat percentage bijgesteld naar 1%. In 2025 verwachten we rente te ontvangen als gevolg van overtollige liquide middelen (schatkistbankieren) . Baten Gemeentefonds De hogere gemeentefondsuitkering van 2026 ten opzichte van 2025 komt vooral door de structurele middelen ingaande 2026 om het ravijn iets te dempen (€ 0,8 miljoen per jaar). Er is voor 2026 en 2027 incidenteel geld 93
vrijgemaakt om de maatregelen die gericht zijn op het verminderen van de uitgaven van jeugdzorg te verzachten (ruim € 1,0 miljoen per jaar). Ook worden we in 2026 via het gemeentefonds gecompenseerd voor het uitstel van de vervanging van het abonnementstarief Wmo (€ 0,4 miljoen). Overigens verloopt dit budgetneutraal want tegenover deze hogere inkomst in het gemeentefonds staat een lagere inkomst door het vervallen van de geraamde eigen bijdrage voor de Wmo voor 2026 (zie programma 2). Een verschil ten opzichte van 2025 is de compensatie voor de loon- en prijsstijgingen voor 2026. Verder is de raming van 2025 nog gebaseerd op de bestuursrapportage. Daarin hebben we de uitkomsten van de meicirculaire 2025 nog niet verwerkt. Voor de raming 2026-2029 in deze begroting is de meicirculaire 2025 de basis. Belastingen en invordering De indexering van de opbrengst OZB van 2,6% en de areaaluitbreiding ingaande 2026 geven een verschil tussen beide jaren. Begroting 2026 en meerjarenperspectief Lasten Treasury Op deze zijn de lasten lager doordat we een hoger percentage doorberekenen aan de programma's vanwege een verwachte rentestijging de komende jaren. Per saldo is dit budgetneutraal want het voordeel op deze post leidt tot een nadeel in de programma's.
Overige baten en lasten Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is in de perspectiefnota voor 2028 € 0,5 miljoen en vanaf 2029 € 1,0 miljoen opgenomen voor nieuw beleid. Baten Gemeentefonds De omvang van het gemeentefonds loopt de komende jaren af. Voor 2026 en 2027 hebben we incidentele middelen ontvangen om de maatregelen uit de Hervormingsagenda Jeugd te verzachten (zie hierboven). Daarnaast worden we vanaf 2028 extra gekort in verband met een opgelegde grotere besparingsopgave van de Hervormingsagenda (als gevolg van prijsstijgingen). Ook hebben we in de raming van het gemeentefonds rekening gehouden met een korting die in de loop van de jaren geleidelijk oploopt. Dit als gevolg van de landelijke herverdeling (zie hierboven). Belastingen en invordering De stijging van jaarlijks € 100.000 is een verwachte hogere opbrengst als gevolg van areaaluitbreiding. Overige baten en lasten Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is in de perspectiefnota voor 2028 € 1,0 miljoen en vanaf 2029 € 2,0 miljoen opgenomen voor verhoging van inkomsten.
94
Overhead Portefeuille Onderdelen
Overhead
Maathuis
Algemeen Onder overhead staan de kosten voor leiding en ondersteuning van medewerkers die het primaire proces van de gemeente uitvoeren. Overhead (bedragen x € 1.000)
Rekening
Begroting
Begroting
min = voordeel, plus = nadeel
2024
2025
2026
Huisvesting
1.186
1.115
1.128
836
961
974
Facilitair Informatisering & automatisering (ICT)
1.582
1.885
2.007
Personeel
11.930
11.314
12.057
0
0
1.700
15.534
15.274
17.865
Investeren in de toekomst Totaal overhead
Toelichting op de tabel: De overhead bedraagt in 2025 € 15,3 miljoen en stijgt in 2026 naar € 17,9 miljoen. Deze toename komt vooral door hogere personeelslasten, die noodzakelijk zijn om de organisatie te versterken en de dienstverlening op peil te houden in een krapper wordende arbeidsmarkt. Op basis van 'Kiezen voor de Toekomst' is in 2026 een voorinvestering van € 1,7 miljoen opgenomen voor de projectopdracht 'Investeren in de toekomst van de gemeentelijke organisatie. Voor de jaren 2027-2029 is nagenoeg een zelfde bedrag opgenomen. Op de langere termijn moet dit onderzoek zorgen voor een structurele besparing. Voor 2027 is daarvoor een stelpost opgenomen van € 0,2 miljoen oplopend naar € 2,5 miljoen in 2030.
95
Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie
Realisatie 2024
Begroting 2025
Primaire begroting 2026 Totaal
Primaire begroting 2027 Totaal
Primaire begroting 2028 Totaal
Primaire begroting 2029 Totaal
Lasten Overhead Overhead
16.405
15.381
17.979
18.798
18.364
17.727
Totaal Overhead
16.405
15.381
17.979
18.798
18.364
17.727
Totaal Lasten
16.405
15.381
17.979
18.798
18.364
17.727
Overhead
-871
-107
-114
-114
-114
-114
Totaal Overhead
-871
-107
-114
-114
-114
-114
Baten Overhead
Totaal Baten
-871
-107
-114
-114
-114
-114
15.535
15.274
17.865
18.684
18.250
17.613
Overhead
0
-73
0
0
0
0
Totaal Overhead
0
-73
0
0
0
0
Totaal Onttrekkingen
0
-73
0
0
0
0
Saldo van baten en lasten Onttrekkingen Overhead
Totaal reserve mutaties
0
-73
0
0
0
0
Gerealiseerd resultaat
15.535
15.201
17.865
18.684
18.250
17.613
De overhead neemt de komende jaren toe. Dit komt vooral door hogere personeelslasten, die nodig zijn om de organisatie te versterken en de dienstverlening goed te blijven uitvoeren in een krappe arbeidsmarkt. Ook de huisvesting wordt duurder door de verbouwing van het stadhuis en de kosten voor ICT en digitalisering lopen verder op. Op langere termijn is een structurele besparing voorzien. De huidige keuzes leggen hiervoor de basis: nu investeren om de organisatie toekomstbestendig te maken, zodat later op een verantwoorde manier kan worden bespaard.
96
Investeringen Investeringsplanning (bedragen x € 1.000)
t/m 2025
2026
2027
4.400
1.300
2028
2029 e.v.
Totale investering
Begrote inkomsten / bijdrage van derden
Nettoinvestering
Verwacht jaar van realisatie
Overhead Huisvesting Herinrichting stadhuis en gemeentewerf
600
Stadhuis machines en installaties
470
Gemeentewerf Subtotaal huisvesting
125
6.300 280
6.300
875
400
80
1.470
4.480
1.425
554 834
-
8.209
1.456
731
686
456
259
3.588
2027
875 cf. jaarplanning
1.034
1.034 cf. jaarplanning -
8.209
Overhead overig ICT Wagenpark facilitair
40
3.588 cf. jaarplanning
25
60
125
Subtotaal overhead overig
1.496
731
686
481
319
3.713
-
3.713
125 cf. jaarplanning
Totaal overhead
2.966
5.211
2.111
1.315
319
11.922
-
11.922
Toelichting Huisvesting Herinrichting stadhuis en gemeentewerf De voorbereidingen voor de herinrichting van het stadhuis en gemeentewerf zijn gestart. De uiteindelijke oplevering is gepland in het derde kwartaal 2027. Stadhuis machines en installaties In 2027 is een investeringskrediet opgenomen voor het uitbreiden van het aantal zonnepanelen op het stadhuis. In 2028 verwachten we de warmtepompen en cv-ketels te vervangen. Gemeentewerf In met de vastgestelde Lokale Uitvoerings Agenda klimaatadaptatie vergroenen we het terrein van de gemeentewerf. Vanuit de beheeropgave voorzien we in 2028 het dak van de gemeentewerf te moeten renoveren. Dit moment wordt aangegrepen om de daken verder te verduurzamen door middel van na-isolatie, uitbreiding van het aantal zonnepanelen en het aanbrengen van een sedum dak. Overhead overig De ICT investeringen hebben ten doel de geplande gemeentelijke processen te optimaliseren. Verder is vanuit het wagenparkbeheer een aantal kredieten begroot voor de geplande vervangingen.
97
Paragrafen Paragraaf lokale heffingen Inleiding In deze paragraaf geven we informatie over de diverse gemeentelijke belastingen en heffingen uit verschillende programma’s. Op hoofdlijnen geven we een overzicht van de diverse heffingen. Ook besteden we aandacht aan de begrote inkomsten en het beleid voor die heffingen. Verder ziet u de lokale lastendruk ten opzichte van naburige gemeenten en andere Drentse gemeenten. Ook leest u over het kwijtscheldingsbeleid. Actuele ontwikkelingen Voor 2026 hebben we een aantal lokale heffingen verhoogd met een inflatiecorrectie van 2,6% volgens de vastgestelde perspectiefnota. De rioolheffing, afvalstoffenheffing en de lijkbezorgingsrechten zijn hierop een uitzondering. Voor de riool- en afvalstoffenheffing blijft het uitgangspunt 100% kostendekkendheid. Voorstel is het tarief van de afvalstoffenheffing voor 2026 daarom te verhogen met € 12,00 per huishouden en de rioolheffing niet te verhogen. In deze paragraaf geven we een toelichting. De lijkbezorgingsrechten zijn gelijk gebleven aan 2025. Wet Waardering Onroerende Zaken (WOZ) De Waarderingskamer controleert en beoordeelt gemeenten op de uitvoering van de Wet WOZ. Veel Nederlanders waarderen en benutten de mogelijkheid om via www.woz-waardeloket.nl de WOZ-waarden van andere woningen te bekijken. Invordering Na het versturen van een aanslag begint het proces om de belastingen te innen.
Hierbij besteden we ook aandacht aan de menselijke maat bij belastingschuldigen die moeite hebben met betalen. Denk hierbij aan het eerst versturen van een kosteloze betalingsherinnering, maatwerkoplossingen (bijvoorbeeld een passende betalingsregeling) en informatie geven over kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen. Bovendien verwijzen we hen naar onze consulent geldzorgen voor aanvullende ondersteuning. Invoering andere belastingsoorten? In opdracht van het Ministerie van Financiën is onderzoek verricht naar de invoering van een planbatenheffing en een grondbelasting. Het Rijk heeft geconcludeerd dat invoering van de planbatenheffing niet aan de orde is. De voorkeur wordt gegeven aan uitbreiding van het bestaande kostenverhaalsysteem. Er is een amendement in de Tweede Kamer aangenomen over het invoeren van een gemeentelijke leegstandbelasting voor woningen. De leegstandbelasting wordt in de gemeentewet opgenomen. Dit biedt gemeenten aanvullende instrumenten om leegstand te bestrijden. Omgevingswet Op 1 januari 2024 werken we onder de Omgevingswet (Ow) en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). Dit zorgt voor aanzienlijke veranderingen in de manier waarop gemeenten werken, zoals in de gemeentelijke organisatie, de samenwerking binnen de keten, de gebruikte systemen en de (werk)processen.
Om deze overgang te ondersteunen, zijn de relevante onderdelen in de legesverordening aangepast. Er bestaat een risico dat de legesinkomsten de kosten niet helemaal dekken. Door invoering van twee nieuwe wetten kan de gemeente de kosten, die gepaard gaan met de verantwoordelijkheid voor een veilige bebouwde leefomgeving, niet meer helemaal doorberekenen. In het voorjaar van 2026 doen we onderzoek naar de effecten hiervan op de leges.
98
Overzicht van de lokale heffingen Gemeenten zijn beperkt in de belastingen die ze mogen heffen. Deze zijn limitatief opgesomd in de Gemeentewet. We maken onderscheid tussen ongebonden en gebonden heffingen. Ongebonden heffingen De ongebonden heffingen in Meppel zijn: •
Onroerende zaakbelasting
•
Parkeerbelasting
•
Precariobelasting
De opbrengsten van de ongebonden belastingen behoren tot de algemene dekkingsmiddelen en zijn vrij te besteden. Ongebonden belastingen die Meppel niet heft zijn roerende zaakbelasting, hondenbelasting, toeristenbelasting en forensenbelasting. Onroerende zaakbelastingen (OZB) De OZB zijn veruit de belangrijkste gemeentelijke belastingen. Er zijn drie belastingsoorten: 1. een belasting geheven van eigenaren van woningen 2. een belasting geheven van eigenaren van niet-woningen 3. een belasting geheven van gebruikers van niet-woningen De raming van de OZB is voor 2026 ten opzichte van 2025 verhoogd met de inflatiecorrectie van 2,6% en een autonome stijging als gevolg van verbouw/nieuwbouw. De heffingsgrondslag van de OZB is gebaseerd op de waarde zoals vastgesteld in het kader van de Wet waardering onroerende zaken (wet WOZ). Het OZB-bedrag berekenen we op basis van een percentage (het tarief) van de WOZ-waarde.
99
Parkeerbelasting In de gemeente Meppel gebruiken we parkeertarieven om de kosten voor parkeervoorzieningen te dekken en om het parkeren binnen de gemeente te reguleren. Meppel heft parkeergelden bij parkeermeters en -automaten en via parkeervergunningen. Bij parkeergarage Keyserstroom, parkeergarage Kromme Elleboog en parkeerterrein Stadhuis innen we parkeergelden achteraf. Voor 2026 blijven de tarieven gelijk aan die van 2025. De tabel hieronder laat zien wat de tarieven zijn van onze gemeente in relatie tot de 2 omliggende gemeenten Hoogeveen en Zwolle voor de jaren 2025 en 2024. Voor Meppel zijn de tarieven voor 2026 toegevoegd. Van de andere 2 gemeenten zijn die nog niet bekend. Tarieven per uur
Meppel
Meppel
Hoogeveen
Zwolle
2024
2025
2026
2024
2025
2024
2025
Centrum (zone 1)
2,05
2,05
2,05
1,90
1,95
3,30
3,30
Buitenring (zone 2)
1,70
1,70
1,70
nvt
nvt
2,20
2,20
zone 3
1,05
1,05
1,05
nvt
nvt
1,30
1,30
ma t/m za 9:00-18:00, vrij 18:00-21:00 uur
ma t/m za 9:00-18:00, vrij 18:00-21:00 uur
ma t/m za 9:00-18:00, vrij 18:00-21:00 uur
ma t/m za 9:00-18:00, vrij 18:00-21:00 uur
ma t/m za 8:00-19:00, vrij 19:00-21:00 uur
ma t/m za 9:00-23:00 uur, zo 13:00-17:00 uur
ma t/m za 9:00-23:00 uur, zo 13:00-17:00 uur
Tijden betaald parkeren
100