1. Bijlage Jaarstukken 2024

We willen dat inwoners zelf de regie houden en verantwoordelijkheid nemen. Dit beleid passen we waar nodig aan om een steeds betere oplossing te vinden voor elke ondersteuningsbehoefte, tegen passende kosten en zo snel mogelijk. Door de groeiende vraag en kosten moeten we alert zijn op zorgvragen die geen langdurige of professionele zorg nodig hebben. Wat vinden we in Meppel "normaal" en wat niet? Juiste zorg op de juiste plek blijft belangrijk. Jeugdhulp We merken dat er steeds meer vraag is naar jeugdhulp voor complexe gevallen en toegenomen GGZ-problemen. Dit komt door verschillende factoren, zoals een veranderende maatschappij. Sinds de transitie is jeugdhulp toegankelijker geworden en beter afgestemd op de wensen van de inwoners. De aangeboden zorg is nu uitgebreider en inwoners weten beter welke hulp er beschikbaar is. Een positief punt is dat het totaal aantal cliënten daalt, waardoor de beschikbare middelen dit jaar nog voldoende zijn.

34

Samenkracht en burgerparticipatie Algemeen Tot dit taakveld behoren algemene voorzieningen die gericht zijn op participatie: - Ondersteunen op participatie gerichte burgerinitiatieven en ondersteuning vrijwilligers - Sociaal cultureel werk, algemeen maatschappelijk werk (AMW) en wijkopbouw - Preventie (bijv. eenzaamheidsbestrijding, preventie op het gebied van GGZ) - Buurt- en dorpshuizen - Mantelzorgondersteuning - LHBTIQ+-beleid - Doelgroepenvervoer - Lasten aanvraag en verstrekking kinderopvangtoeslag Sociaal Medische Indicatie - Toegankelijkheid van voorzieningen - Gesubsidieerde peuteropvang - Activiteiten volgend uit de Wet Inburgering - Noodopvang vluchtelingen - Vreemdelingen Wat willen we bereiken? We willen dat alle inwoners zich betrokken voelen bij hun wijk of dorp en de verantwoordelijkheid nemen voor het welzijn ervan. Wijk- en dorpsgericht werken Wijk- en dorpsgericht werken richt zich op het verbeteren van de leefbaarheid van wijken en dorpen door samenwerking tussen bewoners, vrijwilligers en professionele partijen. Het doel is om lokaal maatwerk te bieden dat aansluit bij de behoeften van de inwoners. Bewoners worden gestimuleerd om eigen initiatieven te ontplooien, en er wordt samengewerkt om problemen vroeg te signaleren en direct ondersteuning te bieden.

Wat hebben we daarvoor gedaan? WDW is bezig met een doorontwikkeling waarbij we bezig zijn met het opstellen van het programma. Er wordt aan de details gewerkt. In 2024 moet het programma gaan lopen.

- Onderzoeken en uitwerken van de wijze waarop we wijkanalyses willen maken - Daarna een wijkagenda opstellen en een wijkanalyse maken - Onderwerpen uit de wijkagenda’s monitoren - Een evaluatiecyclus van vier jaar van de wijkagenda's opzetten Er wordt hierin altijd samengewerkt met de partners uit het leefbaarheidsoverleg (De woningstichting, Welzijn, jongerenwerk en politie) de verschillende platforms en de inwoners. Omdat we in 2024 starten met het onderzoeken en uitwerken, moet de precieze (interne) route nog worden vastgesteld. 35

Kwaliteit (toelichting) We hebben ingezet op betrokkenheid van inwoners bij hun wijk of dorp. Dit doen we door initiatieven, knelpunten en vragen vanuit de samenleving te koppelen aan opgaves en doelstellingen vanuit de gemeente. Een van de opgaves is de toegankelijkheid van de openbare ruimte die bij projecten direct worden meegenomen. Er is een analyse van de Osseweide opgesteld met de wijkbewoners. De uitkomsten van deze analyse zijn teruggekoppeld aan de buurt en vertaalt naar concrete acties. Deze acties zijn gerealiseerd. Dit geldt voor tien andere plekken waaronder de Kalverwei en Keucheniusplein. Bij de Anne Frankschool, de Spil en de Boerhoorn is samenhang gecreëerd door de wensen van de partijen om pleinen te vergroenen aan te pakken. Hiervoor zijn financieringsstromen en belangen samengevoegd. Er is nu één gezamenlijk plein. Genoemde partijen werken samen om het gebruik van het plein in goede banen te leiden. Een ander voorbeeld van samenhang is het koppelen van maatschappelijke doelen aan initiatieven van ondernemers. Zoals de gezamenlijke organisatie van de Winterfair in het winkelcentrum Oosterboer. Er zijn vanuit elke wijk of dorp ook diverse initiatieven ondersteunt. Van social sofa’s tot aan deelauto’s tot aan sociale activiteiten. We hebben een start gemaakt met het opstellen van de wijkagenda’s. Deze wijkagenda’s zijn gebaseerd op drie pijlers: -

de input vanuit de wijk, opgaves vanuit de professionele organisaties en de data vanuit de wijk

Onafhankelijk van de thema's in de wijken en dorpen zet de gemeente Meppel bewust in op inclusie waaronder het voorkomen van discriminatie. Daarom is Meppel Regenbooggemeente en ondersteunen we onder andere bij de organisatie van de Regenboogweek. Dit sluit aan bij de Drentse gedachte. Einddoel is dat iedereen in Drenthe over vier jaar inclusief werkt. In 2024 is er voor gekozen om in 2025 meer te gaan investeren op drie wettelijke kerntaken aangevuld met een extra taak die inzet op basisvoorlichting en lokale preventie. Basispreventie is gericht op lokale samenwerking rondom inwoners te versterken. Nadruk ligt ook op het leggen van verbindingen tussen bestaande netwerken in de gemeente. En tussen verschillende domeinen (onderwijs, zorg, welzijn etc.).

36

In 2024 zijn voorbereidingen getroffen voor een gezamenlijke inclusieagenda in 2025. De gesprekken in 2024 met organisaties die zich bezig houden met toegankelijkheid en ook de informatie uit de Wijkschouwen in 2024 leveren hiervoor de nodige informatie. Wat willen we bereiken? We willen de positie van mantelzorgers verstevigen zodat zij langer thuis kunnen blijven zorgen voor hun naasten De druk op mantelzorgers wordt groter in de komende jaren, omdat meer zorgvragers thuis blijven wonen. Mantelzorgers hebben goede ondersteuning nodig. Daarom bieden we verschillende oplossingen om overbelasting te voorkomen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Aandacht voor mantelzorgers

Kwaliteit (toelichting) Binnen het team Wmo wordt een steeds grotere focus gelegd op de positie van de mantelzorger en hoe we de mantelzorger beter kunnen ondersteunen. Aandacht hiervoor blijft nodig en vraagt om een andere benaderingswijze om in gesprek te komen met de mantelzorger in plaats van samen met de zorgvrager. Via het contactpunt Mantelzorg is ervaringsdeskundigheid beschikbaar welke ingezet wordt in de lokale werkgroep. Het adviesrapport is omgezet naar een actieplan met een looptijd ieder geval tot en met 2026. Bij het opstellen is ervoor gekozen om geen aparte ambassadeursfunctie in te vullen, maar de lokale werkgroep en specifiek de werkgroepleden als ambassadeur te zien. Wat willen we bereiken? Van oudsher is Meppel een levendige stad met vitale inwoners die oog hebben voor elkaar. Dit willen we als gemeente graag behouden en stimuleren. De samenwerking tussen formele en informele organisaties vinden wij belangrijk. Wij pakken hierbij graag een ondersteunende rol. Onze algemene voorzieningen willen we op niveau houden en waar mogelijk uitbreiden. Wij waarderen de inzet van onze vrijwilligers en mantelzorgers en wat zij doen voor onze lokale samenleving. Als gemeente faciliteren wij dit.

Het cement van de samenleving! Naast de directe opbrengsten zijn er ook veel afgeleide opbrengsten te benoemen, zoals verminderen van eenzaamheid, sociale activering en toeleiding naar werk. Wat hebben we daarvoor gedaan? Vrijwilligers en preventie

Vrijwilligers Via MeppelvoorElkaar worden inwoners die een vraag hebben gekoppeld aan inwoners die

37

zich graag willen inzetten voor een ander. Op deze manier organiseren we een vitale samenleving met inwoners die oog hebben voor elkaar. Preventie We geven algemene en specifieke voorlichting en advies. We zorgen voor vroegsignalering van mogelijke hulpvragen. We versterken dat wat er al goed gaat en ondersteunen inwoners bij hun hulpvragen door deze zo snel mogelijk op te pakken. We kijken zoveel mogelijk naar collectieve oplossingen. Kwaliteit (toelichting) Vrijwilligers MeppelvoorElkaar wordt onverminderd gebruikt en blijkt nog steeds een succesfactor in het bemiddelen van inwoners onderling. Preventie Het huidige niveau is in 2024 gehandhaafd. Daarnaast zijn er gesprekken gestart met organisaties die voorzieningen en activiteiten organiseren voor inwoners met psychische problematiek al ook met GGZ Drenthe en huisartsen. De mentale gezondheid van mensen staan onder druk. Dit zien we ook terug in de Meppeler samenleving. Met deze organisaties zijn we een verkenning gestart om zicht te krijgen op de verschillende doelgroepen die opgevangen worden, de wachtlijst van de GGZ als ook de begeleiding binnen de Wmo die we bieden. Uiteindelijk willen we een omslag maken naar minder individuele oplossingen naar collectieve oplossingen. En welke vorm van zinvolle daginvulling hierbij past. Deze verkenning loopt door in 2025.

Wat willen we bereiken? Onze algemene voorzieningen willen we op niveau houden en waar mogelijk uitbreiden. Algemene voorzieningen zijn belangrijk voor een sociale basisvoorziening waar elke inwoner van gemeente Meppel terecht kan om elkaar te ontmoeten, zich kan ontplooien en kan bouwen aan sociale netwerken, om zo uiteindelijk te kunnen spreken van samenkracht. Algemene voorzieningen moeten ook toegankelijk te zijn voor mensen die lichte ondersteuning nodig hebben. Wat hebben we daarvoor gedaan? Thuisnabije activiteiten

Via subsidieverlening aan maatschappelijke organisaties zetten wij de vraag uit om algemene voorzieningen en activiteiten te organiseren. Dit zijn bijvoorbeeld de activiteiten in de wijk en dorpshuizen, maar ook voorzieningen als de Buurtkamer vallen hieronder. Kwaliteit (toelichting) Het huidige niveau is in 2024 gehandhaafd. Daarnaast zijn er gesprekken gestart met organisaties die voorzieningen en activiteiten organiseren voor inwoners met psychische problematiek, alsook met GGZ Drenthe en huisartsen. De mentale gezondheid van mensen 38

staan onder druk. Dit zien we ook terug in de Meppeler samenleving. Met deze organisaties zijn we een verkenning gestart om zicht te krijgen op de verschillende doelgroepen die opgevangen worden, de wachtlijst van de GGZ als ook de begeleiding binnen de Wmo die we bieden. Uiteindelijk willen we een omslag maken van minder individuele oplossingen naar collectieve oplossingen. En welke vorm van zinvolle daginvulling hierbij past. Deze verkenning loopt door in 2025.

Eigen kracht en individuele ondersteuning Algemeen Tot dit taakveld behoren alle (loket) voorzieningen, waaronder: - Voorlichting en advies; - Onafhankelijke cliënt-ondersteuning (OCO); - Toegang tot voorzieningen in de eerste en tweede lijn. Wat willen we bereiken? Binnen de gemeente Meppel willen we dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Binnen de gemeente Meppel willen we dat iedereen kan meedoen in de samenleving. Meestal lukt dit op eigen kracht of met hulp van een netwerk. Waar iets extra’s nodig is, ondersteunen wij. Daarnaast willen wij dat bij alle inwoners bekend is dat zij recht hebben op onafhankelijke cliëntondersteuning en dat ze hierbij keuzevrijheid ervaren. Wat hebben we daarvoor gedaan? Dementievriendelijke samenleving

Voor mensen met dementie en hun naasten werken we aan een dementievriendelijke samenleving, zodat mensen met dementie langer mee kunnen doen aan de Meppeler samenleving. Het gaat hier aan de ene kant om het versterken van de samenwerking tussen verschillende professionals op casusniveau, het organiseren van een zinvolle daginvulling binnen algemene voorzieningen en actieve deelname aan sport en cultuur. Aan de andere kant willen we meer aandacht hebben voor specifieke doelgroepen en het ontwikkelen van een aanpak voor deze groep. Kwaliteit (toelichting) We kennen in gemeente Meppel een goede samenwerking tussen het team Wmo en de casemanagers dementie om de zorg en ondersteuning aan mensen met dementie en hun naasten op maat te kunnen organiseren en aanvragen met een korte doorlooptijd worden afgehandeld. Daarnaast zetten we in om bestaande activiteiten voor te bereiden op het ontvangen van mensen met dementie. Dit is een beweging en loopt daarom ook langer door om in te investeren. Denk aan winkels, maar ook de horeca en sportverenigingen.

39

Met de komst van het Odensehuis hebben we een vast inlooppunt waar mensen met dementie en hun naasten vrij binnen kunnen lopen. Hier vinden ze lotgenotencontact, informatie en advies, maar ook samen activiteiten en workshops volgen. Goed oud worden in Nijeveen

In 2023 is Nijeveen onderdeel geworden van het provinciale project Domein Overstijgend Samenwerken (DOS). In 2024 worden stappen gezet om vanuit het thema ‘Goed oud worden in Nijeveen’ uit de dorpsagenda tot een samenwerking te komen tussen het informele netwerk van inwoners en professionele inzet. Ook de doorontwikkeling van de Buurtkamer, uitgaande van ‘de juiste zorg op de juiste plek’, is hier onderdeel van. We willen dat bij alle inwoners bekend is dat zij recht hebben op onafhankelijke clientondersteuning en dat zij hierbij keuzevrijheid ervaren. Kwaliteit (toelichting) In 2024 is er gewerkt aan het opstellen van een inclusief dorpsplan onder begeleiding van BOKD (Breed Overleg Kleine Dorpen). Dit traject is gelopen waarbij de Dorpsvereniging en Stichting Welzijn Ouderen mede bepaald hebben hoe dit traject werd ingestoken. Inwoners uit Nijeveen zijn bevraagd wat zij belangrijk vinden in het 'Goed oud worden in Nijeveen'. Op basis van deze thema's is het inclusieve dorpsplan gemaakt. Daarnaast is er verder ingezet op de samenwerking tussen de Wmo en de wijkverpleging. Uiteindelijk zijn er nu 2 consulenten Wmo die de verzoeken om maatwerkvoorzieningen uit Nijeveen behandelen. Zij vormen nu het vaste gezicht voor inwoners uit Nijeveen.

In de samenwerking met de wijkverpleging pakken ze gezamenlijk de zorgvragen uit Nijeveen op om een combinatie te kunnen maken in de oplossing in informele zorg, Wmo en Zorgverzekeringswet. Valpreventie

Valpreventie is onderdeel van het GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) en bieden wij aan vanaf 2024. Kwaliteit (toelichting) In 2024 zijn er vitaliteitsmarkten georganiseerd. Er zijn 500 inwoners uitgenodigd en er zijn 210 inwoners geweest. Op de vitaliteitsmarkten waren ook veel organisaties vertegenwoordigd zoals, de apotheek en ouderenbonden. Om valpreventie onder de aandacht te krijgen bij onze inwoners heeft Meppel Actief ook een aantal bijeenkomsten georganiseerd in samenwerking met de fysiotherapeuten.

40

Wat willen we bereiken? Wij willen dat bij alle inwoners bekend is dat zij recht hebben op onafhankelijke cliëntondersteuning en dat ze hierbij keuzevrijheid ervaren. Het Netwerk OCO (Onafhankelijke Cliëntondersteuning) gemeente Meppel bestaat sinds 2023 uit MEE Samen, Thuis in Cliëntondersteuning en Noorderboog. Sinds 2023 ontvangt het Netwerk een subsidie voor deze taak. Cliëntondersteuning betekent het geven van informatie, advies en kortdurende hulp aan inwoners om zo zelfstandig mogelijk te zijn en de juiste zorg te vinden. Het helpt inwoners met een zorg- of hulpvraag. De kern is het ondersteunen van mensen bij het maken van keuzes in het Sociaal domein en zorg, en het bevorderen van zelfregie. We willen dat alle inwoners weten dat ze OCO kunnen gebruiken omdat we dit belangrijk vinden. Wat hebben we daarvoor gedaan? Netwerk OCO

OCO sluit bij verschillende bijeenkomsten aan voor meer bekendheid onder professionals en cliënten. Als het mag, delen we ook flyers uit. Bij Wmo-meldingen wordt al aangegeven dat cliënten gebruik kunnen maken van OCO. Dit willen wij ook bij aanvragen voor Jeugdwet, Participatiewet en bezoekers Geldloket. Kwaliteit (toelichting) OCO is aangesloten bij verschillende bijeenkomsten. De bekendheid is vergroot. Dit heeft continu onze aandacht.

Inkomensregelingen Algemeen Tot dit taakveld behoren alle inkomens- en bijstandsvoorzieningen: - Inkomensvoorzieningen en loonkostensubsidies op grond van de Participatiewet - Medische en andere adviezen in verband met de bijstandsverlening - Wet inkomensvoorzieningen oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte werkloze werknemers (IAOW) - Wet inkomensvoorzieningen oudere en gedeeltelijk arbeidsongeschikte gewezen zelfstandigen (IAOZ) - Kosten van levensonderhoud uit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen en startende ondernemers (Bbz 2004) - Socialezekerheidsregelingen van het rijk, bijvoorbeeld eenmalige uitkeringen voor minima - Gemeentelijk armoedebeleid

41

Wat willen we bereiken? Het bieden van passende inkomensondersteuning. Meedoen in onze samenleving zien we als groot goed. We nemen zelfredzaamheid als norm. We stimuleren inwoners om zelf de regie te nemen over hun leven en werk, en op deze manier in hun eigen inkomen te voorzien. Als het (tijdelijk) niet lukt, dan bieden we vanzelfsprekend passende inkomensondersteuning. Voor mensen die in armoede leven, is gezondheid en veerkracht niet vanzelfsprekend. We hebben oog voor de effecten die structurele geldzorgen met zich meebrengen en we helpen inwoners om stap voor stap eigen doelen te stellen en te behalen. In 2024 blijven we werken aan de pijlers van in het nog aan de raad voor te leggen beleidsplan armoede en schulden. Deze pijlers zijn: integrale aanpak, samen met de inwoners, bestaanszekerheid als vertrekpunt en bevordering van kansengelijkheid. We zijn er vroeg bij, werken laagdrempelig en nemen ook zelf initiatief om inwoners hulp aan te bieden. Wat hebben we daarvoor gedaan? Inwoners maken gebruik van de regelingen waar zij recht op hebben. We blijven inzetten op communicatie en toegankelijkheid. Inwoners met (problematische) schulden krijgen de hulp die zij nodig hebben.

Om de doelen te bereiken, werken we samen met maatschappelijke partners zoals Kindsupport en het Armoedepact. Het Geldloket krijgt een structureel karakter in de dienstverlening. We blijven integraal samenwerken met de collega’s van duurzaamheid om de daarvoor bestemde middelen rondom energiearmoede in te zetten. Dit alles blijven we doen met de inzet van onze ervaringsdeskundige om zo inwoners beter te bereiken en gezamenlijk met inwoners te werken aan een sluitende aanpak en taboes te doorbreken. Kwaliteit (toelichting) We zetten steeds meer in op preventie “Voorkomen is beter dan genezen”. Dit is de titel van het in 2024 vastgestelde uitvoeringsplan armoede en schulden 2024-2027. De inzet op preventie is steeds meer een volwaardig onderdeel van ons armoede- en schuldenbeleid. Door preventief te werken, en ons te richten op de oorzaken van armoede en problematische schulden, willen we de financiële zelfredzaamheid van onze inwoners stimuleren en opeenstapeling van (financiële) problemen voorkomen. Op het gebied van vroegsignalering van schulden is er extra aandacht besteed aan de bekendheid met het onderwerp. Bij zowel inwoners als vaste lasten partners (zorgverzekeraars, energieleveranciers, drinkwaterbedrijf en woningcorporaties) hebben we via verschillende kanalen hierover informatie verstrekt.

Daarnaast zijn we in gesprek gegaan met scholen over financiële educatie voor jongeren. Het ging hierbij om het verkennen van mogelijkheden om het schuldenpreventie onderwijsprogramma MoneyWays uit te rollen binnen het voortgezet onderwijs en het mbo. Daarnaast is met een school de mogelijkheid 42

verkend om financiële educatie structureel in te bedden in het reguliere lesaanbod. In 2025 wordt dit verder uitgewerkt. Ten slotte neemt het Geldloket een steeds prominentere rol in. Inwoners weten de weg naar het Geldloket goed te vinden. In 2024 zijn er 740 bezoekers geweest in het Geldloket. In 2023 lag dit aantal op 494 bezoekers. Versterken van de minimaregelingen In het kader van de minimaregelingen is het van belang dat inwoners op de hoogte zijn van het bestaan van de minimaregelingen en hier een beroep op doen. Voorwaardelijk hierbij is dat deze regelingen aansluiten bij de huidige tijd waarin alles steeds duurder wordt en meer mensen moeite hebben om rond te komen. Het afgelopen jaar zijn om deze reden twee regelingen aangepast. Het basisbedrag van de tegemoetkoming Fonds Deelname Maatschappelijke Activiteiten is verhoogd met 15%, zowel voor volwassenen als kinderen. Daarnaast is de inkomensgrens om in aanmerking te komen voor een laptop voor kinderen op het voortgezet onderwijs, verhoogd van 110% naar 120% van de bijstandsnorm. Ten slotte is om het aantal aanvragen van minimaregelingen te verhogen, de relatie gelegd met 'Dat geldt voor mij' van de Voorzieningenwijzer. Met als doel dat inwoners door de check te doen, in één oogopslag zien kunnen voor welke (gemeentelijke) regelingen en toeslagen zij mogelijk in aanmerking komen.

Deze kunnen zij vervolgens via de gemeentelijke website aanvragen. Voortzetten Kindsupport De samenwerking met Kindsupport is zeer waardevol en wordt als prettig ervaren. De stijging van de laatste jaren in het aantal aanvragen zet door. Er wordt veel ingezet op het vergroten van het bereik, bijvoorbeeld door langs scholen te gaan en dit heeft effect. - In 2024 zijn er 410 unieke kinderen geholpen. Dit is een stijging van ruim 6% ten opzichte van 2023. - In 2024 hebben er 227 gezinnen gebruik gemaakt van "Kindsupport". Dit is een stijging van ruim 3% ten opzichte van 2023. - In 2024 zijn er in totaal 1021 aanvragen geweest. Dit is een stijging van 7,5% ten opzichte van 2023.

43

Begeleide participatie Algemeen Tot dit taakvelden behoren: - Beschut werken - Bestaande werkverbanden sociale werkvoorziening, begeleid werken en dienstbetrekkingen Wat willen we bereiken? Wij vinden het belangrijk dat iedereen kan meedoen en een rol heeft in onze Meppeler samenleving. In het Regionaal Werkbedrijf en met de ketenpartners werken we samen om zoveel mogelijk mensen met een arbeidsbeperking bij reguliere werkgevers aan het werk te helpen. Dat gebeurt door het creëren van nieuwe banen voor inwoners die gebruik maken van het Beschut werken (Participatiewet) en van detachering of begeleid werken (Wsw). In de arbeidsmarkt Regio Zwolle is het Werkbedrijf ondergebracht bij het Programma Inclusie, waar ook het werkgeversservicepunt en de regionale werkzoekendendienstverlening is ondergebracht. Wat hebben we daarvoor gedaan? Aanbod kandidaat-fitte werkgevers

Advies en ondersteuning geven aan werkgevers om vacatures makkelijker/beter in te vullen via individuele werkgeversadviesgesprekken. Denk aan het anders vormgeven van vacatures of het realiseren van werkplekaanpassingen, beschutte werkplekken en/of proefplaatsingen. Het hebben van een collega-werknemer op de werkvloer die de nieuwe werknemer begeleidt, heeft een positieve invloed op de arbeidsrelatie en het werk. Deze collegawerknemer moet over bepaalde kwaliteiten beschikken. Deze kwaliteiten zitten verstopt in de naam Harrie. Harrie staan namelijk voor: Hulpvaardig, Alert, Realistisch, Rustig, Instruerend en Eerlijk. We blijven intensiveren in het aantal ‘Harrie-Helpt-trainingen’ en leiden nog meer Harries op binnen bedrijven. We blijven inzetten op het verspreiden van de waarde van functiecreatie, jobcarving en het denken in en het gebruiken van vaardigheden in plaats van het vragen naar opleidingsniveau en diploma's. Kwaliteit (toelichting) De advies en ondersteuningsgesprekken worden steeds vaker gevoerd. Toch is er nog een lange weg te gaan om functiecreatie, jobcarving of het anders vormgeven van vacatures te zien als het nieuwe 'normaal'. De werkgevers zijn vanuit Meppel 167 maal bediend met een

44

werknemer voor de invulling van een vacature. Daarnaast zijn er 44 werkervaringsplaatsen aangeboden door werkgevers en ingevuld. Er zijn in totaal tien Harry trainingen gegeven in 2024 in de Arbeidsmarktregio Hieraan hebben vier Meppeler werkgevers aan deel genomen. Vanuit het werkgeversservicepunt worden naast bedrijfsbezoeken ook groepen werkgevers geïnformeerd en ondersteund, zo is er onder andere: -

-

-

-

een presentatie gegeven aan een netwerk voor ZZP-ers over upgrade Jezelf. Hier ondersteunt de arbeidsmarktregio Zwolle werkgevers/ZZP-ers, door te investeren in (toekomstige) werknemers. Dit kan door nieuwe kennis op te doen en vaardigheden aan te leren, bijvoorbeeld door her-, bij- of omscholing. zijn er vanuit de Gemeente Westerveld, Meppel en Staphorst 35 kandidaten vanuit Reestmond geplaatst op een Prokkelstage. Vanuit Gemeente Meppel zijn er 12 plekken geregeld. afgelopen jaar vanuit het Werkgeversservicepunt een Op Bedrijven Festival georganiseerd in de Grote Kerk. Hier hebben 40 werkgevers aan deelgenomen. Er zijn een ongeveer 1.300 bezoekers geweest. een bezoek gebracht aan 12 werkgevers in de maand van de 1.000 voorbeelden. Deze Meppeler werkgevers hebben extra moeite gedaan voor medewerkers die om verschillende redenen aandacht verdienen.

Arbeidsparticipatie Algemeen Tot dit taakveld behoren alle op arbeid gerichte participatie- en re-integratievoorzieningen: - Participatie-instrumenten, zoals Erkenning van Verworven Competenties (EVC), ondersteuning bij het starten van een eigen bedrijf of tijdelijke loonkostensubsidie - Stimuleringsmaatregelen, waaronder inkomensvrijlating, stimuleringspremies, vrijlating van de onkostenvergoeding voor vrijwilligerswerk, onkostenvergoedingen en de No-riskpolis - Algemene voorzieningen, zoals de jobcoach - Begeleiding Werkvoorzieningen zoals werkplekaanpassing, vervoersvoorzieningen, doventolk, brailleregels of een aangepaste rolstoel - Hulp bij individuele loonwaardebepaling - Voorzieningen ter voorbereiding van een zelfstandig bestaan als startend ondernemer en ter begeleiding van startende ondernemers uit het Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz)

45

We dragen bij aan flexibiliteit van mensen op de arbeidsmarkt, door het stimuleren van om-, op- en bijscholing. Het Ontwikkelfonds van Regio Zwolle, waaraan ook gemeente Meppel bijdraagt, is hiervoor een geschikt middel. Dit is nodig vanwege de veranderingen die plaatsvinden op de arbeidsmarkt en het verschil tussen vraag en aanbod. Ons motto in dit verband luidt: een leven lang ontwikkelen. Wat willen we bereiken? Vergroten van de arbeidsmarktkansen voor onze inwoners met een beperking. De instroom van mensen met een arbeidsbeperking, maar met nog mogelijke arbeidsparticipatie, groeit jaarlijks. De uitkering op basis van de Wet werk en arbeidsondersteuning Jonggehandicapten (Wajong) voor deze inwoners is afgesloten. De gemeenten ontvangen voor de uitbreiding van de taak middelen tot 2048, die gaandeweg oplopen, omdat de doelgroep van de Participatiewet gaandeweg toeneemt door instroom. Daarmee groeit ook de opgave voor gemeenten. Naast de nevenfinanciering door Europese subsidies en samenwerking in de arbeidsmarktregio, richten we ons ook op mogelijkheden om met gesloten beurs oplossingen te vinden. Dit doen we samen met partners in de werken zorgketen. Er tekent zich op dit moment een beeld af dat de vraag naar ondersteuning bij gerichte arbeidsparticipatie en (re)integratie aan inwoners met psychische kwetsbaarheid groter wordt.

Dit vraagt om veranderingen van de aanpak en inzet. Wat hebben we daarvoor gedaan? We geven een impuls aan de arbeidstoeleiding voor mensen met GGZ-problematiek.

- We maken gebruik van de aanjager GGZ en werk van het expertisecentrum arbeidsmarktregio Zwolle. Deze medewerker wordt gefinancierd vanuit deelname door de arbeidsmarkt regio Zwolle aan het Europese subsidie fonds (ESF). - We leggen contact met de GGZ Drenthe en zetten in op samenwerking, waarmee we onze kennis over de geestelijke gezondheid uitbreiden. Kwaliteit (toelichting) In 2024 zijn in de arbeidsmarktregio Zwolle 124 inwoners met een psychische kwetsbaarheid in een traject naar werk opgenomen. Ook enkele inwoners van Meppel. Dit is een samenwerking tussen de ziektekostenverzekeraar, de geestelijke gezondheidszorg (GGZ), gemeenten, UWV en werkgevers. Hier zijn voor de gemeenten geen kosten aan verbonden. Daarnaast volgen re-integratieconsulenten een training "De Kracht van Werk" specifiek gericht op de aanpak van inwoners met psychische kwetsbaarheid . Deze training wordt betaald vanuit Europese subsidie. Met GGZ Drenthe zijn een aantal bijeenkomsten georganiseerd, om ervaringen uit te wisselen en gebruik te maken van elkaars expertise. Er is ook een raamovereenkomst afgesloten tussen GGZ Drenthe en gemeente Meppel. Hierdoor is het mogelijk om maatwerk

46

in te kopen, voor klanten waarbij het aanbod van het Leer Werk Centrum of Reestmond alleen, niet toereikend is om naar werk uit te stromen.

Maatwerkvoorziening Wmo Algemeen Tot dit taakveld behoren voorzieningen die gericht zijn op: - Woningaanpassingen - Hulpmiddelen - Overige voorzieningen voor mensen met een beperking Wat willen we bereiken? Samen met de aanvrager en eventueel een (zorg)professional op zoek gaan naar wat nodig is om zo zelfstandig mogelijk te leven. We nemen zelfredzaamheid en vitaal worden (en blijven) als norm. Dit met het oog op het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). We voorkomen zoveel mogelijk de inzet van voorzieningen die anti-revaliderend werken. Daar waar langdurig structurele ondersteuning nodig is, wordt dit ingezet. Om inwoners langer thuis te kunnen laten wonen, zijn maatwerkvoorzieningen nodig vanuit de Wmo. Wat hebben we daarvoor gedaan? Samenwerking

beter willen samenwerken met fysiotherapeuten en ergotherapeuten. Zo willen ze ervoor zorgen dat mensen beter herstellen en dat hun revalidatie niet wordt tegengewerkt. Het doel is om ervoor te zorgen dat iedereen de juiste zorg en ondersteuning krijgt om goed te kunnen herstellen en waar mogelijk het contact leggen met andere specialisten als dit nodig is. Kwaliteit (toelichting) Het inzetten op dat mensen beter herstellen en dat hun revalidatie niet wordt tegengewerkt, ook wel anti-revaliderend genoemd, is een onderwerp dat meer is ingebed bij consulenten. We blijven ons ontwikkelen in de integrale samenwerking zowel intern als met externe partners. Een voorbeeld hiervan is dat bij de trapliften wordt beoordeeld , als ze ouder zijn dan tien jaar, of vervanging al noodzakelijk is. Verder verloopt de samenwerking met de consulent geldzorgen goed.

47

Maatwerkdienstverlening 18+ Algemeen Tot dit taakveld behoren diensten die individueel ter beschikking worden gesteld aan volwassenen: - Individuele begeleiding - Dagbesteding - Huishoudelijke verzorging - Respijtzorg, speciaal voor mantelzorgers - Vervoer - Schuldhulpverlening Meedoen vinden we belangrijk. Hoe groot of klein je rol in onze samenleving ook is, het geeft voldoening en heeft waarde. Soms is hiervoor extra hulp nodig vanuit de directe omgeving of van de gemeente. Wat willen we bereiken? Als het gaat om schuldhulpverlening richten wij ons op preventie, vroeg signalering en het voorkomen van terugval. Armoede en schuldenbeleid is een optelsom van vele factoren en dat betekent dat we het effect van de deeltjes (=activiteiten) meten. Dragen zij bij aan de grotere gestelde doelen? In de armoede- en schuldenaanpak onderscheiden we bestaande activiteiten/regelingen die we voortzetten, activiteiten/regelingen die we onderzoeken en willen versterken, en activiteiten/regelingen die aangepast zijn/worden. Wat hebben we daarvoor gedaan? Monitoren en bijsturen

We blijven inzetten op vroegsignalering. We zetten de samenwerking met Geldfit voort. We bereiken inwoners op een laagdrempelige manier, doordat we het geldloket een structureel karakter geven. Dit is een proces wat we continu blijven monitoren. Waar nodig, brengen wij wijzigingen aan in onze armoede- en schuldenaanpak. Bij de bepaling hiervan maken we ook gebruik van verschillende landelijke en lokale monitors, zoals de Landelijke Monitor Vroegsignalering, het dashboard van Geldfit, en de managementrapportage van de GKB. Daarnaast zijn de beleving en ervaringen van onze inwoners en maatschappelijke partners (inclusief subsidiepartners) van belang. Kwaliteit (toelichting) Het afgelopen jaar zijn er voortgangs- en eindgesprekken gevoerd met onze samenwerkingspartners. Hierbij is gekeken naar de cijfers van het afgelopen jaar en naar wat er goed gaat en wat er beter kan in de samenwerking, en daar waar nodig bijgestuurd. 48

Daarnaast zijn andere lokale cijfers inzichtelijk gemaakt en geduid door middel van monitors en dashboards (en vergeleken met landelijke cijfers indien van toepassing). Bijvoorbeeld als het gaat om het aantal mensen dat het afgelopen jaar gebruik heeft gemaakt van de Voorzieningenwijzer en Geldfit, het aantal signalen dat we binnen hebben gekregen als het gaat om vroegsignalering, het aantal inwoners dat bij de GKB zit en het aantal inwoners dat de weg naar het Geldloket wist te vinden. Dit helpt ons om de juiste conclusies te kunnen trekken en de juiste vervolgstappen te kunnen zetten. Daar waar aanpassing/verbetering noodzakelijk is wordt bijgestuurd en daar waar het goed gaat wordt gecontinueerd. Wat willen we bereiken? Zelfredzaamheid is de norm. Bij huishoudelijke verzorging richten wij ons meer op actieve inzet van de inwoner. Hierbij geldt dat 'rust roest', dus we stimuleren bewegen waar het kan, mag of zelfs moet. Zelfredzaamheid is hierbij de norm. We willen gewenning van ondersteuning voorkomen door kortdurende inzet en duidelijke doelen te stellen. Wat hebben we daarvoor gedaan? Voorkomen anti-revalidering

Om anti-revalidering tegen te gaan wordt de cliënt verwezen naar een fysio- of ergotherapeut om te kijken wat nog aan te leren valt. Welke taken kan een cliënt nog wel uitvoeren of misschien samen met een huishoudelijke hulp? Er wordt dan een (korte) indicatie afgegeven voor huishoudelijke ondersteuning. Na inzet van de fysio- of ergotherapeut wordt er gekeken of deze kan worden afgeschaald of stopgezet. Kwaliteit (toelichting) We zetten nog steeds in op het zolang mogelijk zelf doen van de huishoudelijke taken. Ook als dit kleine onderdelen zijn. Zo blijven mensen actief en zelfredzaam. Er wordt nu meer gestuurd op tijdelijke inzet. Zodat mensen weten, dat als het mogelijk is, ze zelf verantwoordelijk zijn voor hun huishouding.

49

Maatwerkdienstverlening 18Algemeen Tot dit taakveld behoren alle vormen van jeugdhulp die door de gemeente Meppel als individuele voorziening worden toegekend: - Begeleiding 18-, Jeugd- en opvoedhulp - Jeugd-GGZ - Jeugdzorg aan verstandelijk beperkten - Persoonlijke verzorging en kortdurend verblijf voor de doelgroep 18Wat willen we bereiken? Een soepele overgang 18 min/18 plus De overgang van 18 min naar 18 plus vraagt aandacht. Een jeugdige die zorg ontvangt, wordt dan volwassen en valt niet meer onder de Jeugdwet, maar onder de Wet maatschappelijke ondersteuning. Hiervoor is extra aandacht nodig. Wat hebben we daarvoor gedaan? Tijdige samenwerking

Jeugdigen met hulp vanuit de Jeugdwet krijgen wanneer ze 17 jaar en 4 maanden oud zijn een brief met wat er gaat veranderen wanneer zij 18 jaar worden. Als het duidelijk is dat zij na hun 18e ook hulp nodig hebben, wordt tijdig een Wmo-consulent aangehaakt om de overgang van de Jeugdwet naar de Wmo zo soepel mogelijk te laten verlopen, zodat zo min mogelijk gebruik gemaakt wordt van de Verlengde Jeugdwet. Er worden afspraken gemaakt met zorgaanbieders, woningcorporaties en overige particuliere initiatieven om voldoende huisvesting voor deze doelgroep te garanderen. Kwaliteit (toelichting) We hebben een team 18-18+ geformeerd waarbij zowel Jeugd- als Wmo-consulenten zitten. Samen met de jongere wordt er een toekomstplan gemaakt om de soepele overgang te laten verlopen tussen de Jeugdwet en de Wmo soepel te laten verlopen.. De samenwerking tussen de gemeente en de betreffende externe partners zal de aankomende jaren nog wel aandacht vragen aangezien er nog grote verschillen zijn in de wetten. Wat willen we bereiken? We willen alle kinderen in onze gemeente de kans geven zich zo optimaal mogelijk te ontwikkelen. De kosten voor jeugdhulp stijgen elk jaar. Dit is niet alleen in Meppel het geval, maar in heel Nederland. De oorzaak van de stijgende kosten liggen volgens experts vooral in de samenleving.

Die wordt steeds complexer, terwijl de prestatiedruk en geluksdruk steeds verder toenemen en jeugdigen steeds meer crises hebben om zich zorgen over te maken (klimaatcrisis, woningcrisis). In andere woorden: de oplossing ligt in het verbeteren van de 50

omgeving waarin onze kinderen en jongeren opgroeien. Dit vraagt om een verschuiving naar het voorliggend veld: de eigen verantwoordelijkheid en kracht van gezinnen, goede en thuisnabije basisvoorzieningen, sterke preventie en een laagdrempelig eerstelijns hulpaanbod. Daarnaast zijn er andere knoppen waaraan we kunnen draaien, zoals het bekostigingsmodel voor jeugdhulp. De oorzaak ligt echter in de samenleving en dat vraagt om een andere benadering. Dat vraagt om een lange adem en committering voor de langere termijn. Daar gaan we de komende jaren aan werken in Meppel. Wat hebben we daarvoor gedaan? De omslag maken

In 2024 focusten we op het in kaart brengen van alles wat we al deden voor onze jeugd in het voorliggend veld. We brachten dit zowel inhoudelijk als financieel in kaart. We bekeken waar de focus en/of samenhang scherper kon en kwamen hiervoor met een voorstel. Daarnaast brachten we in kaart waar en hoe we het voorliggend veld verder moesten versterken. Kwaliteit (toelichting) In 2024 is een inventarisatie gemaakt van de voorzieningen in het voorliggend veld. Daarbij is ook op hoofdlijnen een financieel overzicht opgesteld. De inventarisatie wordt in 2025 meegenomen om voorstellen te maken over de focus, samenhang en het versterken van het voorliggend veld voor jeugdigen en gezinnen.

Geëscaleerde zorg 18+ Algemeen Tot dit taakveld behoren alle opvang en beschermd wonen voorzieningen: - Vrouwenopvang, de aanpak huiselijk geweld en Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming - Beschermd wonen voor personen met psychische of psychosociale problemen - De inloopfunctie GGZ - Maatschappelijke opvang voor mensen met een meervoudige problematiek waaronder verslaving - Wmo maatwerkdienstverlening en - maatwerkvoorzieningen bij opvang - Aanpak Geweld Hoort Nergens Thuis (GHNT) Wat willen we bereiken? Binnen onze gemeente willen we iedereen de kans geven de regie over zijn of haar leven te nemen. Meppel geeft uitvoering aan het lokaal plan van aanpak ‘Geweld Hoort Nergens Thuis’ waar onder andere vroegsignalering en de wet meldcode belangrijke thema’s zijn. De inrichting en verwachtingen van het lokale veld worden nader onderzocht. Daarin wordt de koppeling met de opgave uit de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 gevonden. 51

Wat hebben we daarvoor gedaan? Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling

Veilig Thuis Drenthe voorkomt en stopt huiselijk geweld en kindermishandeling. Ze bieden hulp en advies aan inwoners van Drenthe, van jong tot oud. Ze doen dit ook voor de gemeente Meppel. Je kunt contact opnemen als je zelf hulp zoekt of als je je zorgen maakt over iemand anders. Deze dienst is makkelijk bereikbaar en voor iedereen toegankelijk. Kwaliteit (toelichting) De Drentse veiligheidsketen functioneert onvoldoende, ondanks de afspraken die gemaakt zijn met en tussen organisaties. Er is een gezamenlijke aanpak nodig die zich richt op intensievere samenwerking tussen gezinnen, ketenpartners en zorgorganisaties. Dit sluit aan bij het landelijke Programma Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming, waarbij het werken vanuit de bedoeling centraal staat. Eind 2024 zijn verkennende gesprekken gevoerd met Veilig Thuis Drenthe, gecertificeerde instellingen en de Raad voor de Kinderbescherming. Hieruit blijkt dat de continuïteit van geboden hulp niet te realiseren is, de keten gefragmenteerd werkt en beleid niet altijd aansluit op de huidige praktijk. Dit heeft invloed op het vertrouwen die gezinnen tegenover de hulpverlening hebben. Tegelijkertijd ervaren we financiële druk en inefficiëntie. Dit vraagt om een verandering waarbij we inzetten op actieonderzoek en lerende ketens.

Begeleiding door externe deskundigen helpt om negatieve patronen te doorbreken en samenwerking effectiever vorm te geven.

Geëscaleerde zorg 18Algemeen Tot dit taakveld behoren maatregelen die gericht zijn op de opvang en het verbeteren van de veiligheid van kinderen en jeugd: - Kinderbeschermingsmaatregelen en de aanpak kindermishandeling - Jeugdreclassering - Opvang (18-) - Vrouwenopvang/huiselijk geweld (inclusief Veilig Thuis) (18-) - Beschermd wonen (18-) - Programma's rond verslaving (18-) - Individuele maatwerkdienstverlening voor jeugdigen 18- in opvangvoorziening

52

Wat willen we bereiken? Jongeren met opgroeiproblemen kunnen zich ontwikkelen in een veilige omgeving zodat ze uiteindelijk volwaardig deelnemen aan onze samenleving. Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming biedt perspectief hoe de jeugdbeschermingsketen er slimmer en effectiever uit kan zien, waarbij het belang van kind en gezin centraal staat. Voor de implementatie van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming in Drenthe levert Meppel een actieve bijdrage. Wij geven daarnaast ook uitvoering aan het lokaal plan van aanpak ‘Geweld Hoort Nergens Thuis’ waar onder andere vroegsignalering en de wet meldcode belangrijke thema’s zijn. Ook de inrichting en verwachtingen van het lokale veld worden nader onderzocht. Daarin wordt de koppeling met de opgave uit de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028 gevonden. Wat hebben we daarvoor gedaan? Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling

Veilig Thuis Drenthe (VTD) is een extra taak van de GGD. VTD maakt een transformatie door. De transformatie is erop gericht dat hulp lokaal laagdrempelig wordt aangeboden, waarbij VTD een spilfunctie vervult door uitvoering van zijn wettelijke taak en expertise en kennis toevoegt aan het lokale veld. Daarom zal samen met VTD en de ketenpartners onderzocht worden hoe het lokale veld optimaal ingezet kan worden. Hierin zijn wij een kartrekkende gemeente. Kwaliteit (toelichting) Er is een groeiende behoefte binnen de Drentse veiligheidsketen Jeugd om de samenwerking met gezinnen, ketenpartners, ervaringsdeskundigen en zorgorganisaties te intensiveren. Eind 2024 zijn hierover verkennende gesprekken gevoerd tussen gemeenten, JB Noord en in het managers overleg Jeugd en de Jeugdhulpregio Drenthe van december 2024 is afgesproken om dit een impuls te geven door met elkaar in de praktijk te gaan starten met een andere manier van samenwerken. Dit gaan we in 2025 gezamenlijk vormgeven. Hiervoor zijn Veilig Thuis Drenthe, de gecertificeerde instellingen en de raad voor de kinderbescherming inmiddels benaderd. Dit alles is essentieel om gezamenlijk te onderzoeken hoe meer doelgerichte en effectieve hulpverlening keten breed georganiseerd kan gaan worden en het sluit nauwgezet aan bij de doelstellingen van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming.

53

Volksgezondheid Algemeen Tot dit taakveld behoren maatregelen ter bescherming van de algehele volksgezondheid, zoals: - Monitoren van de gezondheidssituatie - Uitvoeren van preventieprogramma’s (het vroegtijdig signaleren van specifieke stoornissen en gezondheid -bedreigende factoren) - Bestrijden van infectieziekten en aanbieden van vaccinaties volgens het rijksvaccinatieprogramma - Geven van prenatale voorlichting - Bevorderen van medisch milieukundige zorg - Bevorderen van technische hygiënische zorg - Bevorderen van psychosociale hulp bij rampen Een integrale aanpak binnen volksgezondheid is essentieel. Armoede, taalonderwijs en jeugd zijn nauw aan elkaar verwant bij het vinden naar oplossingsrichtingen. De GGD heeft hierin een adviserende rol en voert een groot deel van ons gezondheidsbeleid uit. Wat willen we bereiken? Dat onze inwoners gezond en veilig opgroeien en leven en dat zij weten hoe en waar zij met een hulpvraag terecht kunnen. Een kansrijke start begint al met het goed voorbereid een kinderwens in vervulling laten gaan. In Meppel kennen we een goed lopende geboorteketen waarin verloskundigenpraktijk, kraamzorg en jeugdgezondheidszorg samenwerken om kwetsbare ouders te bespreken en tijdig de juiste hulp te organiseren.

Ook voor de opgroeiende periode hebben we een samenwerking georganiseerd waarbij professionals uit de kinderopvang, diëtetiek, logopedie en fysio samenwerken en een coalitie vormen. Ook het voorkomen van ongewenste zwangerschappen is hier onderdeel van en wordt er ondersteuning georganiseerd voor inwoners. Wat hebben we daarvoor gedaan? Duidelijke aanpakken

- In 2024 wordt het bestaande actieplan geactualiseerd binnen de richtlijnen van het plan van aanpak van het GALA. - Het organiseren van een duidelijke aanpak rond signaleren en het organiseren van een passend ondersteuningsaanbod voor kwetsbare inwoners tijdens de eerste 1000 dagen van een kind. - Het organiseren van een aanpak in het voorkomen van ongewenste zwangerschappen en het bieden van een passend ondersteuningsaanbod.

54

Kwaliteit (toelichting) In 2024 hebben we met de samenwerkingspartners een heroverweging gemaakt van de thema's om aan te werken. Per thema is inzichtelijk gemaakt welk vraagstuk we aan willen werken en welke partners nodig zijn. Op deze thema's werken partners nu samen: -

Laaggeletterdheid Breedinloopspreekuur Financieel kansrijk opgroeien 1 ouder gezinnen Vrouwen met een mentale kwetsbaarheid Gezond zwanger worden

Wat willen we bereiken? Het stimuleren van sport en bewegen helpt bij onze ambitie om overgewicht bespreekbaar te maken, tegen te gaan en op te lossen. Met het Gezond en Actief leven Akkoord (GALA) bouwen we aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Wij komen tot een integraal uitvoeringsplan, waarin we ons o.a. blijven inzetten op het uitvoeren van het ‘Lokaal preventie akkoord’. Het preventief inzetten op leefstijlkwesties: overgewicht, alcohol, roken, middelengebruik wordt onder de noemer van GALA onverminderd voortgezet. Met de GGD als partner worden wij ondersteund in het prioriteren van het gezondheidsbeleid met betrekking tot gezondheidswinst voor de inwoners van Meppel. Wat hebben we daarvoor gedaan? Meppel in beweging

De verschillende programma's en activiteiten die we ondernemen zetten we in 2024 voort. Een aantal voorbeelden: - Sportvisie - JOGG Aanpak - Subsidies Sport, algemene sportstimulering, jeugdsport, ouderen- en gehandicapten - Subsidie Zwemsport en stimulering Met middelen vanuit GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord): - Sportakkoord - Buursportcoachregeling Kwaliteit (toelichting) JOGG: De functie van de JOGG regisseur is sinds september weer ingevuld. De JOGG-regisseur richt zich sinds het najaar op de ketenaanpak Kinderen naar Gezond Gewicht. 55

Lokaal Sportakkoord: Met het Lokaal Sport Akkoord worden initiatieven uit de samenleving ondersteund die inwoners helpt in het ontwikkelen van een gezonde leefstijl. Wat willen we bereiken? Wij willen het gebruik van verslavende middelen (o.a. drugs, alcohol, tabak en kansspelen) zoveel mogelijk ontmoedigen en terugdringen. Wij willen een bewust en veilig omgeving in gemeente Meppel creëren. Op de eerste plaats doen we dit ouders, verzorgers en jongeren te wijzen op de gevolgen van middelengebruik. Daarnaast zetten we in op het netwerk rondom kinderen, jongeren en ouderen. Deze inzet wordt met Verslavingszorg Noord Nederland (VNN) afgestemd. Wat hebben we daarvoor gedaan? Een lokale aanpak

Wij ontwikkelen samen met Verslavingszorg Noord Nederland (VNN) een lokaal plan van aanpak voor de preventieve inzet van gebruik van verslavende middelen. We hebben hierbij ook de uitgangspunten van het GALA aan gekoppeld. Hierdoor heeft VNN een extra kans gekregen om voor onze jongeren beter zichtbaar te worden. Kwaliteit (toelichting) VNN heeft haar preventieve taak uitgevoerd conform de afspraken in 2024.

56

Beleidsindicatoren

Indicator

Eenheid

2021

2022

2023

2024

Achterstand onder jeugd - Kinderen in uitkeringsgezin

%

5,0%

5,0%

5,0%

nog niet bekend

Achterstand onder jeugd - Werkloze jongeren

%

2,0%

2,0%

2,0%

nog niet bekend

per 1.000 inwoners van 15-64 jaar

921

931,2

942,2

nog niet bekend

Banen Cliënten met een maatwerkarrangement Wmo Jongeren met een delict voor de rechter Jongeren met jeugdbescherming Jongeren met jeugdhulp Jongeren met jeugdreclassering Lopende re-integratievoorzieningen Netto arbeidsparticipatie Personen met een bijstandsuitkering Bron: www.waarstaatjegemeente.nl

per 10.000 inwoners

790

770

770

720,0

%

1,0%

1,0%

1,0%

nog niet bekend

%

1,0%

1,1%

1,1%

0,9%

% van alle jongeren tot 18 jaar

14,3%

14,2%

13,6%

10,2% *

%

0,4%

0,4%

0,4%

0,2% *

per 10.000 inwoners van 1564 jaar

310,5

339,2

nog niet bekend

nog niet bekend

%

71,1%

73,4%

74,5%

nog niet bekend

354,2

301

297,1

292,7

per 10.000 inwoners

* = voorlopig data

Ontleend aan: CBS-Jeugdmonitor, CBS-Bevolkingsstatistiek/LISA, CBS-Arbeidsdeelname, CBS-Re-integratie, CBS-Indicatoren jeugdzorg in natura, CBS-Gemeentelijke Monitor Sociaal domein Opgenomen zijn de uitkomsten van de verplichte beleidsindicatoren conform het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten

57

Wat mag het kosten? Bedragen x €1.000 Exploitatie

Realisatie 2023

Primaire Begroting 2024 Totaal

Begroting 2024

Realisatie 2024

Begroot Rekening 2024

Sociale zekerheid en werkgelegenheid Samenkracht en burgerparticipatie Lasten

11.700

4.886

11.679

10.900

778

Baten

-12.419

-805

-10.178

-10.909

731

-719

4.081

1.501

-9

1.509

Lasten

1.116

1.343

1.201

1.055

146

Baten

-107

0

0

-202

202

Totaal Eigen kracht en individuele ondersteuning

1.009

1.343

1.201

853

348

Lasten

15.852

14.178

17.290

17.453

-163

Baten

-12.539

-12.842

-12.932

-13.945

1.013

3.313

1.336

4.358

3.508

850

Lasten

8.747

8.276

8.663

8.766

-103

Totaal Begeleide participatie

8.747

8.276

8.663

8.766

-103

Lasten

1.870

1.863

1.995

1.993

2

Baten

-23

-15

-145

-151

5

1.847

1.847

1.849

1.842

7

1.438

1.373

1.742

1.617

125

Totaal Samenkracht en burgerparticipatie Eigen kracht en individuele ondersteuning

Inkomensregelingen

Totaal Inkomensregelingen Begeleide participatie

Arbeidsparticipatie

Totaal Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen Lasten Baten Totaal Maatwerkvoorzieningen

-32

-10

-10

-21

11

1.405

1.363

1.732

1.596

137

9.146

9.231

9.858

9.735

123

Maatwerkdienstverlening 18+ Lasten Baten

-299

-261

-261

-317

56

Totaal Maatwerkdienstverlening 18+

8.847

8.970

9.597

9.418

179

13.335

13.943

14.055

13.965

91

Maatwerkdienstverlening 18Lasten Baten

-2

0

0

-4

4

13.333

13.943

14.055

13.960

95

Lasten

274

304

306

345

-39

Baten

-3.455

-500

-2.500

-3.756

1.256

Totaal Geëscaleerde zorg 18+

-3.181

-196

-2.194

-3.411

1.217

Lasten

1.218

1.401

1.410

1.370

41

Totaal Geëscaleerde zorg 18-

1.218

1.401

1.410

1.370

41

Totaal Maatwerkdienstverlening 18Geëscaleerde zorg 18+

Geëscaleerde zorg 18-

58

Exploitatie

Realisatie 2023

Primaire Begroting 2024 Totaal

Begroting 2024

Realisatie 2024

Begroot Rekening 2024

Volksgezondheid Lasten

1.647

1.998

2.105

1.885

219

Baten

-144

-190

-290

-275

-15

Totaal Volksgezondheid

1.503

1.808

1.814

1.610

205

Totaal Sociale zekerheid en werkgelegenheid

37.323

44.172

43.987

39.504

4.483

Saldo van baten en lasten

37.323

44.172

43.987

39.504

4.483

Onttrekkingen

-323

0

0

0

0

Totaal Samenkracht en burgerparticipatie

-323

0

0

0

0

Onttrekkingen

-306

0

0

0

0

Totaal Eigen kracht en individuele ondersteuning

-306

0

0

0

0

Onttrekkingen

-1.558

0

-1.625

-1.625

0

Totaal Inkomensregelingen

-1.558

0

-1.625

-1.625

0

Onttrekkingen

-30

0

0

0

0

Totaal Maatwerkdienstverlening 18+

-30

0

0

0

0

Onttrekkingen

-16

0

0

0

0

Totaal Volksgezondheid

-16

0

0

0

0

-2.232

0

-1.625

-1.625

0

Sociale zekerheid en werkgelegenheid Samenkracht en burgerparticipatie

Eigen kracht en individuele ondersteuning

Inkomensregelingen

Maatwerkdienstverlening 18+

Volksgezondheid

Totaal Sociale zekerheid en werkgelegenheid Totaal reserve mutaties

-2.232

0

-1.625

-1.625

0

Gerealiseerd resultaat

35.090

44.172

42.362

37.879

4.483

59

Analyse financiële afwijkingen Bedragen x € 1.000 Analyse Product

Incidenteel/ Afwijking

Structureel

Product 10 - Samenkracht en burgerparticipatie Visie sociale basis

118

I

Subsidie Stichting Welzijn

-80

I

Opvang vluchtelingen Oekraïne

958

I

Personeelslasten

346

De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

Diverse kleine afwijkingen < € 50.000

167

Product 11 - Eigen kracht en individuele ondersteuning Verbetering dienstverlening (POK)

88

I

Brede Ondersteuning Kinderopvangtoeslagaffaire

106

I

Personeelslasten

134

De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

Diverse kleine afwijkingen < € 50.000

19

Product 12 - Inkomensregelingen Definitieve beschikking BUIG

929

S

Uitgaven IOAW/IOAZ

158

I

Loonkostensubsidie

-346

S

Energietoeslag

356

I

Armoederegelingen

141

I

Personeelslasten

-368

De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht bij het onderdeel overhead.

Diverse kleine afwijkingen < € 50.000

-20

Product 13 - Begeleide participatie Beschut werk

-88

Personeelslasten

13

S

De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht bij het onderdeel overhead.

Diverse kleine afwijkingen < € 50.000

-28

Product 14 - Arbeidsparticipatie Re-integratie/Leer Werk Centrum

-65

Personeelslasten

65

I

De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

Diverse kleine afwijkingen < € 50.000

7

60

Bedragen x € 1.000 Product 15 - Maatwerkvoorzieningen Personeelslasten

171

De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

Diverse kleine afwijkingen < € 50.000

-34

Product 16 - Maatwerkdienstverlening 18+ Eigen bijdrage CAK

54

Personeelslasten

100

I

De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

Diverse kleine afwijkingen < € 50.000

25

Product 17 - Maatwerkdienstverlening 18Jeugdhulp (zie ook product 19)

-131

I

Hervormingsagenda jeugd

100

I

Personeelslasten

113

De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

Diverse kleine afwijkingen < € 50.000

13

Product 18 - Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd wonen

1.256

Personeelslasten

26

S

De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

Diverse kleine afwijkingen < € 50.000

-66

Product 19 - Geëscaleerde zorg 18Jeugdhulp (zie ook product 17)

81

Personeelslasten

-10

I

De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

Diverse kleine afwijkingen < € 50.000

-30

Product 20 - Volksgezondheid GGD

43

Personeelslasten

97

I

De verschillen in de personeelslasten worden centraal toegelicht in de paragraaf bedrijfsvoering.

Diverse kleine afwijkingen < € 50.000

65

Saldo programma 3 - Sociaal domein

4.483

61

Toelichting Product 10 – Samenkracht en burgerparticipatie Visie sociale basis In 2024 is gestart met het project 'Doorontwikkeling Sociale Basis', waarin de visie sociale basis wordt vormgegeven. Aan de hand daarvan maken we overzichtelijk wat er op dit moment al wordt gedaan binnen de sociale basis en beantwoorden we de vraag of dit de juiste dingen zijn of waar we de sociale basis in moeten versterken. Dit project loopt door in 2025, de verwachting is dat de visie in Q2 2025 wordt opgeleverd en vervolgens ingezet wordt op een implementatieplan. Daarom is voorgesteld het restantbudget van € 118.000 over te hevelen naar 2025. Subsidie Stichting Welzijn Mensenwerk (WMW) Na een bezwaarschriftenprocedure op het besluit van de subsidieverlening 2024 is WMW met aanvullende informatie gekomen. Het eerdere besluit op de aangevraagde aanvullende subsidie is vervolgens heroverwogen. Er heeft alsnog een aanvullende subsidiebetaling plaatsgevonden aan WMW van € 80.000. Opvang vluchtelingen Oekraïne Het voordelig resultaat wordt grotendeels veroorzaakt door een hogere vergoeding van het rijk omdat we dit jaar de capaciteit met 100 bedden uitgebreid hebben. Daarnaast was de energieafrekening over de afgelopen jaren aanzienlijk lager dan geraamd. Overige verschillen Dit betreft een optelling van meerdere positieve afwijkingen kleiner dan € 50.000.

Het bevat onder andere voordelen op inburgering en (crisis)noodopvang. Daarnaast is voor een aantal kosten dekking gevonden uit de Brede Spuk Sociaal domein (GALA), waardoor een voordeel ontstaat. Product 11 – Eigen kracht en individuele ondersteuning Verbetering dienstverlening (POK) De middelen Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslagen (POK) ontvangen we vanuit het Rijk vanaf 2022 tot en met 2027. Deze zijn bedoeld voor verbetering van de dienstverlening aan inwoners in een kwetsbare positie. In dat kader is ingezet op digitalisering. Zo is een koppeling gelegd tussen het cliëntvolgsysteem en het zaaksysteem. Ook zijn bijvoorbeeld de maandelijkse rechtmatigheidsformulieren gedigitaliseerd, waardoor dit proces nu eenvoudiger is geworden voor onze inwoners. Met beide digitale ontwikkelingen zijn, anders dan verwacht, geen kosten gemoeid geweest. Daarnaast is een deel van de POK-middelen gereserveerd om uitvoering te kunnen geven aan de wet Aanpak meervoudige problematiek sociaal domein (Wams). Het wetsvoorstel is momenteel (nog steeds) controversieel verklaard en daarmee uitgesteld.

62

Brede Ondersteuning Kinderopvangtoeslagenaffaire Voor de uitvoeringskosten van de hersteloperatie kinderopvangtoeslag ontvangt de gemeente een vergoeding op basis van normbedragen. Deze normbedragen zijn in 2024 hoger dan de werkelijke kosten. Product 12 – Inkomensregelingen Definitieve beschikking BUIG De definitieve beschikking gebundelde uitkering (BUIG) is € 929.000 hoger dan de nadere voorlopige beschikking. Het landelijke macrobudget is hoger door loon- en prijsontwikkelingen. Uitkeringen IOAW/IOAZ De onderschrijding op de IOAW en IOAZ wordt veroorzaakt door een lager aantal uitkeringen dan waar rekening mee is gehouden in de begroting. Het gemiddeld uitkeringsbedrag is nagenoeg gelijk aan het verwachte bedrag per uitkering. Loonkostensubsidie In de financiële tussenrapportage is al aangekondigd dat we een overschrijding verwachten op de loonkostensubsidie en dat we deze op konden vangen met het overschot op de energietoeslag. De groep die aan het werk gaat met loonkostensubsidie wordt steeds groter. Hier tegenover staat ook een bijdrage van het rijk via de BUIG. Energietoeslag Op de energietoeslag is een overschot ontstaan. Het aantal huishoudens waar het rijk in de compensatie rekening mee heeft gehouden is bereikt. De energietoeslag is uitbetaald in twee delen. Niet alle huishoudens hadden recht op het volledige bedrag door gewijzigde omstandigheden.

Ook zijn er minder aanvragen bijzondere bijstand ontvangen dan verwacht. Armoederegelingen In 2024 is minder beroep gedaan op armoederegelingen dan begroot. In 2024 is het uitvoeringsplan armoede en schulden 2024-2027 vastgesteld. Hierin is onder andere een verhoging van de normen voor het Fonds Deelname Maatschappelijke Activiteiten (FDMA) per 1 januari 2025 opgenomen. Dit kan naar verwachting worden opgevangen binnen het bestaande budget. Product 13 – Begeleide participatie Beschut werk Naast een groter wordende doelgroep (zoals aangegeven in de financiële tussenrapportage 2024) zijn de kosten ook gestegen door een verhoging van de begeleidingskosten per dienstverband. Deze zijn in de loop van het jaar gewijzigd en nog deels met terugwerkende kracht gecorrigeerd. De verhoging van de vergoeding van het rijk die hier tegenover staat heeft via de meicirculaire plaatsgevonden.

63

Product 14 – Arbeidsparticipatie Re-integratie/Leer Werk Centrum We zien voor inwoners die langdurig een uitkering ontvangen steeds vaker mogelijkheden voor een traject richting werk. Dit houdt verband met de stijgende krapte op de arbeidsmarkt en de veranderende vraag van werkgevers. Het laatste kwartaal 2024 zijn we succesvol geweest in het vormen van een aantal extra groepen die worden getraind op het Leer Werk Centrum. Daarnaast zijn er ook op basis van individueel maatwerk meer trajecten aangeboden om inwoners voor te bereiden op de arbeidsmarkt. Product 16 - Maatwerkdienstverlening 18+ Eigen bijdrage CAK De geïnde eigen bijdrage is € 54.000 hoger dan begroot. Dit houdt verband met de toenemende doelgroep in de Wmo. Product 17 – Maatwerkdienstverlening 18Jeugdhulp Zie ook product 19. Per saldo is het tekort op Jeugdhulp € 50.000. Met totale uitgaven van bijna € 13 miljoen komen we daarmee nagenoeg op het begrote bedrag uit. Ondanks stijgende prijzen zijn de totale uitgaven in 2024 door een lager cliëntenaantal maar licht gestegen ten opzichte van 2023. Hervormingsagenda Jeugd In het 4e kwartaal 2024 zijn we van start gegaan met de Meppeler ontwikkelagenda jeugdhulp. Hiervoor is een incidenteel budget beschikbaar gesteld van € 100.000.

In 2025 gaan we verder met de uitvoering en verwachten we de kosten (voor onder andere het organiseren van bijeenkomsten en het inhuren van externe expertise). Daarom is voorgesteld het budget over te hevelen naar 2025. Product 18 – Geëscaleerde zorg 18+ Beschermd wonen Op basis van de voorlopige afrekening Beschermd Wonen (BW) ontvangt gemeente Meppel circa € 1,2 miljoen meer van centrumgemeente Assen dan was begroot. De verwachting was dat het cliëntenaantal wat toe zou nemen doordat er weer een beperking op de instroom van de Wet langdurige zorg (Wlz) is doorgevoerd. De totale kosten zijn echter nagenoeg gelijk aan 2023. Daarnaast is de integratie uitkering die Assen ontvangt is hoger dan 2023. Hierdoor is het overschot toegenomen. Product 19 – Geëscaleerde zorg 18Jeugdhulp Zie product 17.