1.11.3 Bijlage 3 - VNG - Model Toelichting bij Model Algemene plaatselijke verordening (nieuw model, november 2026)
Tekst van het document
Eenieder in een natuurgebied is verplicht de voorschriften op te volgen, die het bevoegd gezag in geval van extreme droogte geeft tot het voorkomen van natuurbranden en het beperken van de gevolgen van natuurbranden (artikel 6.3 van het Besluit brandveilig gebruik en basishulpverlening overige plaatsen). Tweede lid Als iemand door een gebrek aan de nodige omzichtigheid of voorzorg gevaar voor bos -, heide-, helm-, gras- of veenbrand doet ontstaan, is diegene strafbaar op grond van artikel 429, aanhef, en onder 3°, van het WvSr. De in dit artikel opgenomen Apv-verboden zijn dan niet van toepassing. Paragraaf 2.1.4. Overige gedragingen in de publieke ruimte en plaatsen in de openlucht Artikel 2:13 Crossen Eerste lid Dit artikel bevat een crossverbod buiten de weg in de zin van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994). Het verbod beoogt overlast en onveilige situaties te voorkomen. Als een auto- of motorsportactiviteit, crossen en dergelijke op de weg plaatsvindt én een wedstrijdkarakter heeft, is artikel 10 van de WVW 1994 van toepassing. Om die reden is onder a opgenomen dat het in dit artikel om crossen buiten wedstrijdverband gaat en onder b dat ook andere typen wedstrijden verboden zijn dan in artikel 10 van de WVW 1994 is bedoeld. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 18/87 Tweede lid Het tweede lid bakent de bepaling af met andere regelgeving.
Er kunnen regels in het omgevingsplan staan. Voor auto- en motorsport staan er regels in paragraaf 3.9.1 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). Het gaat dan om een omgevingsvergunningplichtige milieubelastende activiteit. Als het omgevingsplan het crossen niet toestaat, of sprake is van een situatie waarin wordt voorzien door de Zondagswet of het Besluit geluidproduktie sportmotoren, dan geldt een algeheel verbod op het crossen in welke vorm dan ook. Artikel 3, eerste lid, van de Zondagswet verbiedt het op zondag zonder strikte noodzaak gerucht te verwekken dat op een afstand van meer dan 200 meter van het punt van verwekking hoorbaar is. Volgens het derde lid van dit artikel is de burgemeester bevoegd van dit verbod voor de tijd na 13.00 uur ontheffing te verlenen. Artikel 2 van het Besluit geluidproduktie sportmotoren verbiedt het gebruik van een sportmotor als dat een bepaald geluiddrukniveau overstijgt of buiten crossterreinen als bedoeld in paragraaf 3.9.1 van het Bal. Het college of gedeputeerde staten kan in dat geval ontheffing verlenen (artikel 3 van het besluit).
Artikel 2:14 Aanwijzing van crossterreinen Bij het reguleren van auto- en motorsportactiviteiten, crossen en dergelijke buiten de weg moet onderscheid worden gemaakt tussen speciaal daarvoor ingerichte terreinen, zoals circuits, en overige terreinen, zoals natuurgebieden, parken, plantsoenen of andere voor recreatief gebruik beschikbare terreinen. De eerstbedoelde terreinen zijn aangewezen in het omgevingsplan. Het exploiteren van een terrein of gebouw voor het sporten of recreëren met gemotoriseerde voertuigen is in paragraaf 3.9.1 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) aangewezen als milieubelastende activiteit. Die aanwijzing omvat ook andere milieubelastende activiteiten die worden verricht op dezelfde locatie die dat exploiteren functioneel ondersteunen. Er is een omgevingsvergunning nodig voor het sporten of recreëren met voertuigen met een verbrandingsmotor in de openlucht. De reden van de vergunningplicht is het geluid. De regels uit paragraaf 3.9.1 van het Bal gelden niet voor een voertuig met een elektromotor of als een activiteit eenmalig op een bepaalde locatie plaatsvindt. Eventuele overige terreinen kunnen door het college worden aangewezen. Het college kan bij het nemen van een aanwijzingsbesluit alleen nadere regels stellen ter bescherming van de belangen die dit artikel dient.
Behalve het belang van het voorkomen van overlast, is dit de bescherming van de leefbaarheid en het belang van de veiligheid van het publiek of de deelnemers. Artikel 2:15 Verbranden afvalstoffen of anderszins vuur stoken Eerste lid Deze bepaling heeft als oogmerk overlast door geur en rook tegen te gaan, de openbare orde of de openbare veiligheid te beschermen en aantasting van flora en fauna te voorkomen. Tweede lid Er zijn situaties waarin het verbod niet geldt. Dit is in de eerste plaats aan de orde als geen afvalstoffen worden verbrand en er geen sprake is van gevaar, overlast of hinder voor de omgeving (onder a). Zo is het niet verboden om kaarsen of fakkels als verlichting te gebruiken, een sfeervuur in de vorm van een terrashaard of vuurkorf te stoken, of te barbecueën. Daarbij wordt opgemerkt dat er, met name binnen de bebouwde kom, al snel kans is op overlast door rook. In dat geval geldt het verbod dus wel. Verder is het verbod op grond van het tweede lid niet van toepassing op gevallen die al zijn geregeld in andere wet- en regelgeving (onder b). Vereniging van Nederlandse Gemeenten 19/87 Paragraaf 3.2.15 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) verbiedt bijvoorbeeld het verbranden van bedrijfsafvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen zonder omgevingsvergunning.
Verder verbiedt artikel 10.2 van de Wet milieubeheer (Wm) het verbranden van huishoudelijke afvalstoffen. Het college kan op grond van artikel 10.63, eerste lid, van de Wm daarvan ontheffing verlenen als het belang van de bescherming van het milieu zich daartegen niet verzet. Artikel 429, eerste lid, onder 1° en 3°, van het Wetboek van Strafrecht stelt tot slot het afschieten van een vuurwapen, het ontsteken van vuurwerk, het aanleggen, voeden of onderhouden van een vuur en het door gebrek aan de nodige omzichtigheid of voorzorg doen ontstaan van gevaar voor bos-, heide-, helm-, gras- of veenbrand strafbaar. Daarbij wordt opgemerkt dat bij het aanleggen, voeden en onderhouden van een vuur alleen sprake is van strafbaarheid als dit plaatsvindt op een zo korte afstand van gebouwen of goederen, dat daardoor brandgevaar kan ontstaan. Derde lid Het derde lid maakt het mogelijk om ontheffing te verlenen van het verbod, eventueel onder bepaalde voorwaarden. Dit betekent dat het op bepaalde plekken toch toegestaan kan zijn om afval te verbranden of vuur te stoken, zolang aan de voorwaarden in de ontheffingsbeschikking wordt voldaan. Als de ontheffing op grond van artikel 10.63, eerste lid, van de Wm wordt geweigerd, is er geen ruimte meer voor een ontheffing op grond van artikel 2:15. Dit volgt uit het systeem van de wet.
Een ontheffing op grond van artikel 2:15 kan in dit geval namelijk nooit worden verleend wegens strijd met de Wm. De aanvraag voor een ontheffing op grond van artikel 2:15 hoeft daarom niet in behandeling te worden genomen. De grondslag hiervoor is artikel 4:5 van de Awb. Afdeling 2.2. Gedragingen op openbare plaatsen of van daaruit zichtbaar Paragraaf 2.2.1 Samenkomsten op openbare plaatsen Artikel 2:16 Kennisgeving bijeenkomsten op openbare plaatsen Regels voor samenkomsten tot het belijden van godsdienst of levensovertuiging, vergaderingen en betogingen staan in de Wet openbare manifestaties (Wom). De Wom beoogt een eenvormige regeling te geven voor de activiteiten die onder de bescherming van de artikelen 6 (vrijheid van godsdienst en levensovertuiging) en 9 (recht tot vergadering en betoging) van de Grondwet vallen. Voor deze bijeenkomsten op openbare plaatsen kan de gemeenteraad in een verordening regels stellen over het doen van een voorafgaande kennisgeving (artikelen 3 en 4 van de Wom). Dit betreft regels over: - wanneer een kennisgeving is vereist van degene die het voornemen heeft een van de genoemde bijeenkomsten te houden; - het tijdstip waarop de kennisgeving moet zijn gedaan, de bij de kennisgeving te verstrekken gegevens, en het verstrekken van een bewijs van ontvangst aan degene die de kennisgeving doet. Dit artikel voorziet daarin.
De inhoud is ontleend aan het overgangsrecht van de Wom (Stb. 1988, 157; artikel VI). Er is gekozen voor een kennisgevingsplicht voor al deze bijeenkomsten, omdat de praktijk uitwijst dat ze een grote invloed op de openbare orde en de openbare veiligheid hebben. Betoging of vergadering Op grond van de rechtspraak van de Hoge Raad kan sprake zijn van een betoging als: • een aantal personen openlijk en in groepsverband optreedt, al dan niet in beweging, en • de groep erop uit is een mening uit te dragen. Zie hierover ook ABRvS 27-08-2014, ECLI:NL:RVS:2014:3174 (Occupy), r.o. 5.1 en 5.2. Een groep van acht personen wordt al voldoende geacht om van een betoging te spreken (HR 11 - 05-1976, NJ 1976, 540). Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens heeft geoordeeld dat een arrestatie, vervolging en veroordeling bij een protest tegen een vooraf aangekondigde ontruiming van een gekraakt Vereniging van Nederlandse Gemeenten 20/87 pand, neerkomt op een ongerechtvaardigde inmenging in het recht op vrijheid van vreedzame vergadering als bedoeld in artikel 11 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EHRM 21-11-2023, nr. 56896/17, ECLI:CE:ECHR:2023:1121JUD005689617; HR 11-06-2024, ECLI:NL:HR:2024:843).
Eerste lid De kennisgeving moet zijn gedaan voor de openbare aankondiging van de bijeenkomst en ten minste [invullen: aantal (bijvoorbeeld: 48)] uren voor de aanvang ervan. Deze termijn was ook opgenomen in het overgangsrecht van de Wom (Stb. 1988, 157, artikel VI), en wordt dus als redelijk beschouwd. Gevolgen ontbreken of te laat ingediende kennisgeving Ter bescherming van de gezondheid, in het belang van het verkeer en ter bestrijding of voorkoming van wanordelijkheden mag de burgemeester bij het achterwege blijven van een vooraf verplicht gestelde kennisgeving gebruikmaken van zijn bevoegdheid opdracht te geven de betoging direct te beëindigen en uiteen te gaan (HR 17-10-2006, ECLI:NL:HR:2006:AU6741). Het grondrecht van samenkomsten tot het belijden van godsdienst of levensovertuiging, vergaderingen en betogingen op openbare plaatsen kan echter niet lichtvaardig worden beperkt. Het niet vooraf doen van de verplichte kennisgeving van een demonstratie of een onwettige demonstratie vormt geen rechtvaardiging om de demonstratie te beëindigen. Beperking of inmenging moet ‘noodzakelijk in een democratische samenleving’.
Als er verder niets illegaals aan de hand is en er geen bedreigingen zijn voor de openbare orde of de openbare veiligheid, zou het beëindigen alleen omdat de melding ontbreekt, een disproportionele beperking van de grondrechten inhouden (EHRM 17-07-2007, ECLI:CE:ECHR:2007:0717JUD002569104). Na een bepaalde tijd die voldoende is voor de deelnemers om hun doelstellingen te bereiken, kan de ontbinding van een onwettige bijeenkomst als gerechtvaardigd worden beschouwd in het belang van de openbare orde, de openbare veiligheid en de bescherming van de rechten van anderen, bijvoorbeeld om verslechtering van de hygiënische omstandigheden te voorkomen of om de verstoring van het verkeer veroorzaakt door de demonstratie te stoppen (EHRM 20-02-2014, ECLI:CE:ECHR:2014:0220JUD000911704; zie ook ABRvS 9-11-2022, ECLI:NL:RVS:2022:3223). Dit is ook in de Apv het uitgangspunt. Zie ook het derde lid. Regelmatig terugkerende godsdienstige of levensbeschouwelijke bijeenkomsten Voor op vaste tijdstippen regelmatig terugkerende godsdienstige of levensbeschouwelijke bijeenkomsten op openbare plaatsen, uitgaande van een kerkgenootschap en zelfstandig onderdeel daarvan of een genootschap op geestelijke grondslag volstaat op grond van artikel 3, tweede lid, van de Wom een eenmalige kennisgeving. Dit kan voor bijvoorbeeld jaarlijks terugkerende processies gelden.
Tweede lid Dit lid regelt dat de kennisgevingstermijn in ieder geval een werkdag omvat, zodat ambtelijke beoordeling kan plaatsvinden. Derde lid Het al te strikt vasthouden aan de kennisgevingstermijn verhoudt zich slecht tot de grondwettelijk en verdragsrechtelijk beschermde vrijheden. De burgemeester kan daarom in bijzondere omstandigheden – bijvoorbeeld bij spontane demonstraties – afwijken van de kennisgevingstermijn. Burgemeestersbevoegdheden in de Wom Artikel 5 van de Wom kent de burgemeester de bevoegdheid toe om naar aanleiding van een kennisgeving voorschriften en beperkingen te stellen of een verbod te geven. Artikel 6 van de Wom kent de burgmeester een aanwijzingsbevoegdheid toe en artikel 7 van de Wom bepaalt dat de burgemeester bevoegd is aan de organisatoren van de desbetreffende activiteit de opdracht te Vereniging van Nederlandse Gemeenten 21/87 geven deze te beëindigen en uiteen te gaan. De voorwaarden waaronder van deze bevoegdheid gebruik kan worden gemaakt, volgen uit de Wom. Voor vergaderingen en betogingen op ‘andere dan openbare plaatsen’ kent de Wom uitsluitend repressieve bevoegdheden toe aan de burgemeester (artikel 8 van de Wom). Artikel 2:17 Samenscholing en ongeregeldheden op openbare plaatsen Mensen moeten zich op openbare plaatsen veilig kunnen voelen en niet door groepjes personen of een enkel persoon worden lastiggevallen.
Verder kan samenscholing, zich onnodig opdringen, vechten of uitdagend gedrag vertonen zorgen voor overlast. Die overlast kan bijvoorbeeld bestaan uit geluidoverlast, intimideren, obstructie van de openbare weg door groepsvorming, vervuiling en vernieling, al dan niet door een groep. Als zo’n situatie ontstaat, kan door het opvolgen van aanwijzingen van een politieambtenaar (bevelen) de openbare orde of openbare veiligheid worden hersteld. Dit artikel biedt (zo) ook een handvat om op te treden tegen het hinderen van hulpverleners. Eerste lid De genoemde begrippen spreken grotendeels voor zich. Het begrip ‘samenscholing’ is ontleend aan artikel 186 van het Wetboek van Strafrecht (WvSr) en betekent zoveel als deel uitmaken van een volksoploop of het groepsgewijs bij elkaar komen van mensen, die een dreigende houding aannemen of kwade bedoelingen hebben. Tweede lid Het tweede lid verplicht iedereen om zich op bevel van een politieambtenaar te verwijderen van een openbare plaats bij (dreigende) ongeregeldheden of een samenscholing.
Anders dan het geval is als de strafvervolging betrekking heeft op het misdrijf van artikel 184 van het WvSr, is hier niet vereist dat de vordering of het bevel door de politieambtenaar is gedaan of gegeven krachtens een wettelijk voorschrift dat uitdrukkelijk inhoudt dat de betrokken ambtenaar gerechtigd is tot het doen van de vordering of het geven van het bevel. Het niet voldoen aan het ‘Apv-bevel’ is een overtreding en kan geen misdrijf zijn (HR 16-12-2014, ECLI:NL:HR:2014:3639). Overtreding van een dergelijk bevel is strafbaar gesteld via opname van artikel 2:17, tweede lid, in artikel 6:3. Vervolging vindt op grond daarvan plaats. Hiernaast blijven uiteraard ook de bevelen van de burgemeester in het kader van diens openbare ordebevoegdheden mogelijk. Bevelen van de burgemeester, bijvoorbeeld op grond van de Gemeentewet, of aanwijzingen in het kader van de Wet openbare manifestaties (Wom) die de politie in mandaat uitvoert en die niet worden opgevolgd, kunnen nog steeds strafbaar worden gesteld op grond van artikel 184, eerste lid, van het WvSr. Vijfde lid Onder omstandigheden is het denkbaar dat een samenscholing het karakter heeft van een godsdienstige of levensbeschouwelijke samenkomst, een betoging of een vergadering. Gelet op de Wom moeten dit soort samenscholingen van de werking van dit artikel uitgezo nderd worden. Het vijfde lid voorziet daarin.
Zesde lid Het is niet uit te sluiten dat de afzetting of afsluiting van openbare plaatsen bedoeld in het derde lid plaatsvindt in opdracht van het college, namelijk als er geen sprake is van het feitelijk herstellen of bewaren van de openbare orde of openbare veiligheid. Daarom is in dit lid de term ‘bevoegde bestuursorgaan’ gebruikt. Paragraaf 2.2.2. Overige gedragingen op openbare plaatsen of van daaruit zichtbaar Artikel 2:18 Hinderlijke of overlastgevende gedragingen Op basis van dit artikel kan tegen vormen van onnodige hinder of overlast worden opgetreden. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 22/87 Eerste lid, onder a (natuurlijke behoefte doen) Het doen van de natuurlijke behoefte (‘wildplassen’ en ‘wildpoepen’) op een openbare plaats kan leiden tot verrommeling van de openbare ruimte, is onhygiënisch, geeft stankoverlast en kan daarmee de openbare orde, de openbare veiligheid en de leefbaarheid aantasten. Dit artikel regelt daarom een verbod. Eerste lid, onder b (bedelarij) Vooral in stadscentra wordt soms overlast ondervonden van bedelaars. Deze gedragen zich soms agressief en hinderlijk door passanten aan te klampen, te intimideren, de weg te versperren of te volgen. Hierdoor komt de openbare orde of de openbare veiligheid in het geding.
Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) heeft in 2021 geoordeeld dat de menselijke waardigheid en het recht op privéleven (art. 8 Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM)) worden aangetast als personen in een kwetsbare situatie de hulp van anderen niet mogen inroepen via bedelen om in hun basisbehoeften te voorzien (EHRM 19-01-2021, ECLI:CE:ECHR:2021:0119JUD001406515 (Lăcătuş/Zwitserland)). Dit oordeel is in 2026 bevestigd in de uitspraken van het Europees Comité voor Sociale Rechten (ECSR) in de zaak European Federation of National Organisations working with the Homeless (FEANTSA) and International Federation for Human Rights (FIDH) v. Franc e (ECSR 05-03-2026, Complaint No. 224/2023, https://hudoc.esc.coe.int/?i=cc-224-2023-dmerits- en) en in de zaak International Federation for Human Rights (FIDH) and International Movement ATD Fourth World v. Belgium (ECSR 17-08-2026, Complaint No. 233/2023, https://rm.coe.int/decision-on-the-merits-cc-233-2023-/48802cf864). Omdat een bedelverbod ingrijpt op mensenrechten, kan een verbod alleen in uitzonderlijke omstandigheden gerechtvaardigd zijn. Hiervoor is vereist dat het verbod een wettelijke basis heeft (de bepaling in de Apv), een legitiem doel dient, en noodzakelijk is in een democratische samenleving.
Het vereiste legitieme doel voor een beperking van het recht om te bedelen kan bestaan uit de bescherming van rechten van anderen en van de openbare orde. De uitspraken maken duidelijk dat er hiervoor in de concrete situatie sprake moet zijn van een agress ieve of opdringerige vorm van bedelen die op objectieve wijze overlastgevend is voor derden. Het gaat hierbij uitdrukkelijk niet om gedrag dat enkel onbehaaglijk stemt, ongewenst overkomt, om het simpele vragen om hulp aan een voorbijganger of om gedrag waarbij enkel een vermoeden van overlast bestaat. Hierbij is namelijk geen sprake van aantasting van de rechten van derden of verstoring van de openbare orde. Het EHRM heeft ook aangegeven dat het minder zichtbaar maken van armoede of het versterken van de commerciële of toeristische aantrekkingskracht juist niet telt als legitiem doel om het recht op bedelen te beperken. Ook het argument dat een verbod nodig is voor de strijd tegen mensenhandel vanwege de mogelijke uitbuiting van bedelaars door criminele netwerken volstaat niet. Nederland is namelijk verplicht slachtoffers van uitbuiting te beschermen. Criminalisering van slachtoffers werkt juist averechts. In dit kader wordt nog gewezen op de uitspraak DIAN v Denmark (EHRM 13-06-2024, Application no.
44002/22, https://hudoc.echr.coe.int/eng?i=001-234499) waarin de eiser niet-ontvankelijk werd verklaard, aangezien in dat specifieke geval geen sprake was van bedelen als overlevingsactiviteit. In dergelijke individuele gevallen laat jurisprudentie nog ruimte om door middel van meer algemene bedelverboden handhavend te kunnen optreden. Dit vergt echter telkens een individuele beoordeling en motivering waarom een betrokkene zich niet in een dergelijk kwetsbare positie bevindt dat artikel 8 EVRM in het geding komt. Een individuele beoordeling laat zich moeilijk vangen in een algemeen Apv-verbod en is daarom hier niet voorzien. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 23/87 Het bedelverbod mag enkel worden gehandhaafd als dit in de concrete situatie noodzakelijk is. Dit betekent dat het recht om te bedelen alleen mag worden beperkt als dit nodig is vanwege een dringend maatschappelijk belang én als deze beperking noodzakelijk is om het doel te bereiken én proportioneel is ten opzichte van het doel. Hiervoor is een belangenafweging vereist. Bij deze belangenafweging moet in de concrete situatie gekeken worden naar de aard van het bedelen (agressief, opdringerig of passief), de situatie van kwetsbaarheid waarin de betrokkene zich bevindt, en de plaats.
Wanneer het bedelen deel uitmaakt van een overlevingsstrategie, of wanneer het voor de betrokkene niet mogelijk zou zijn om een boete te betalen, vereist dit terughoudendheid. Tot slot, als er ook minder ingrijpende alternatieve maatregelen bestaan in plaats van toepassing van het verbod, dan moeten deze worden ingezet. Een repressieve aanpak via deze verbodsbepaling mag dus alleen in uitzonderlijke situaties worden ingezet (ult imum remedium). In de eerste plaats moet handhaving of politie de personen helpen met de weg naar sociale hulp of opvang. De inzet van bijvoorbeeld een brugfunctionaris die de taal van de betrokkene spreekt, kan hierbij zeer waardevol zijn. Eerste lid, onder c en d De onderdelen c en d beschrijven andere gedragingen die tot onnodige hinder of overlast kunnen leiden. Tweede lid Artikel 2:18 is een aanvulling op een aantal artikelen uit het Wetboek van Strafrecht (WvSr), zoals straatschenderij als bedoeld in artikel 424 van het WvSr, belemmeren van anderen op de openbare weg als bedoeld in artikel 426bis van het WvSr en burengerucht als bedoeld in artikel 431 van het WvSr. Omdat de artikelen uit het WvSr strak zijn afgebakend, biedt dit artikel ruimte om ook op te treden bij andere vormen van hinderlijk of overlastgevend gedrag.
Als een hinderlijke gedraging valt onder artikel 5 van de Wegenverkeerswet 1994 (WVW 1994), is artikel 2:18 niet van toepassing. Artikel 5 van de WVW 1994 bepaalt dat het voor iedereen verboden is zich zodanig te gedragen dat gevaar op de weg wordt veroorz aakt of kan worden veroorzaakt of dat het verkeer op de weg wordt gehinderd of kan worden gehinderd. Maar dan gaat het erom dat de gedraging - in het licht van alle omstandigheden van het geval - in concreto gevaar oplevert voor de veiligheid op de weg en wel in die zin dat er een reële mogelijkheid van schade voor personen of goederen wordt gecreëerd (Gerechtshof Leeuwarden 31 -03-2010, ECLI:NL:GHLEE:2010:BL9694). [eventueel opnemen: Artikel 2:19 Bespieden van personen Deze bepaling beoogt ongemerkte en als ongewenst ervaren verstoring van de privacy te verbieden. Toepassing van het artikel zal alleen in excessieve situaties plaatsvinden. De politie zal in het algemeen pas optreden als er klachten zijn over bijvoorbeeld voyeurs of creepshots. De bepaling vormt een aanvulling op artikel 285b van het Wetboek van Strafrecht.
Anders dan bij het delict belaging (of stalking) is op grond van de Apv geen oogmerk vereist om iemand ergens toe brengen of van af te houden, dan wel vrees aan te jagen.] Artikel 2:20 Verspreiden geschreven of gedrukte stukken, productmonsters of afbeeldingen Eerste, tweede en derde lid Het verspreiden of openlijk aanbieden van stukken, productmonsters of afbeeldingen (‘folderen, sampelen of flyeren’) kan op bepaalde plaatsen leiden tot overlast of strijd met de openbare orde of de openbare veiligheid, daaronder begrepen de goede zeden. Dit artikel maakt het voor het college mogelijk om op die plaatsen een verbod in te stellen en daar meer grip te krijgen op de overlast en verstoring van de openbare orde of de openbare veiligheid. Het college kan het verbod daarbij beperken tot bepaalde dagen en uren of tot bepaalde handelsreclame om het verbod Vereniging van Nederlandse Gemeenten 24/87 zoveel mogelijk te beperken tot dat wat nodig is om grip te krijgen op de overlast en verstoring van de openbare orde of de openbare veiligheid. Grenzen aan bevoegdheid Dit artikel raakt ook de vrijheid van meningsuiting.
De vrijheid van meningsuiting wordt beschermd door artikel 7 van de Grondwet en door internationale verdragen zoals artikel 10 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) en artikel 19 van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR). Elk middel tot bekendmaking dat in het maatschappelijk verkeer dezelfde functie vervult als geschriften in eigenlijke zin, valt onder de bescherming van artikel 7 van de Grondwet. De verspreiding van gedrukte stukken of andere middelen waarin gedachten of gevoelens worden geopenbaard, kan alleen worden beperkt ter bescherming van de openbare orde, de openbare veiligheid, de volksgezondheid en de goede zeden. Een algemeen verbod op verspreiding is niet toegestaan. Verboden die beperkt zijn naar plaats, tijd en wijze zijn wel mogelijk. Hierbij geldt dat die beperkingen niet de inhoud van de gedrukte stukken of andere middelen mogen bepale n en dat daarbij ‘gebruik van enige betekenis’ overblijft. Met ’gebruik van enige betekenis’ wordt bedoeld dat uitoefening van het recht op vrije meningsuiting ook daadwerkelijk mogelijk moet zijn en blijven. Het college mag alleen gericht gebruikmaken van deze beperkingsmogelijkheid.
Dat wil zeggen dat de beperkingen zich alleen mogen uitstrekken tot de plaatsen waar overlast of verstoringen van de openbare orde of de openbare veiligheid zijn te verwachten. En alleen voor zover dat op die dagen en uren en voor die handelsreclame aan de orde is. Dan is de beperking noodzakelijk (proportioneel en subsidiair) in de zin van artikel 10, tweede lid, van het EVRM. In het licht van de vrijheid van meningsuiting is in het artikel ook expliciet gemaakt dat de beperkingen geen betrekking mogen hebben op de inhoud. Overigens valt handelsreclame niet onder de bescherming van artikel 7 van de Grondwet. De verkoop van straatkranten valt wel onder de bescherming van artikel 7 van de Grondwet. Het verkopen ervan kan dus niet verbonden worden aan een vergunning of ontheffi ng. Wel kan de verkoop naar plaats en tijd op grond van dit artikel in de Apv worden beperkt. Vierde lid Een gemeentelijk verbod op het verspreiden van stukken is, onverminderd wat in de [invullen: citeertitel afvalstoffenverordening] geregeld is over bijvoorbeeld ongeadresseerd drukwerk, niet van toepassing op huis-aan-huisbladen of het aan huis bezorgen van geschreven of gedrukte stukken en afbeeldingen. Zulke verboden leveren strijd op met de vrijheid van meningsuiting. Vijfde lid Het vijfde lid geeft het college de bevoegdheid om een ontheffing te verlenen van het verbod in het eerste lid.
Het college kan door het aanwijzen van plaatsen en tijden reguleren waar geschriften of afbeeldingen mogen worden verspreid. Daarom is er bij een aanvraag om ontheffing geen bezwaar tegen het van rechtswege geven van een ontheffing als het college niet tij dig op de aanvraag beslist. Paragraaf 4.1.3.3. van de Awb is daarom op de ontheffing van toepassing verklaard in artikel 1:3, derde lid. Artikel 2:21 Plakken en kladden Plakken en kladden kan de gemeente ontsieren, de leefbaarheid negatief beïnvloeden of de openbare orde of de openbare veiligheid aantasten. Tegelijkertijd moet het recht op vrijheid van meningsuiting gerespecteerd worden. Een algemeen verbod of een artikel waar plakken en kladden alleen is toegestaan na toestemming door de overheid, is daarom niet toegestaan. Omdat dit artikel ook de verplichting inhoudt dat het college plekken aanwijst waar plakken en kladden is Vereniging van Nederlandse Gemeenten 25/87 toegestaan (vrijheid van meningsuiting en bekendmakingen), is voldaan aan internationale en Europese regelgeving (het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (IVBPR) en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de men s en de fundamentele vrijheden(EVRM)), de Grondwet en het evenredigheidsbeginsel, bedoeld in artikel 3:4, tweede lid, van de Algemene wet bestuursrecht.
De beperking in de uitoefening van het recht op vrije meningsuiting dat uit de toepassing van artikel 2:23 kan voortvloeien, kan worden aangemerkt als nodig in een democratische samenleving ter bescherming van de openbare orde of de openbare veiligheid. Er is nog ‘voldoende mogelijkheid van enige betekenis tot gebruik van het onderhavige middel van verspreiding en bekendmaking’ (HR 01-04-1997, ECLI:NL:HR:1997:ZD0677; ABRvS 05-06-2002, ECLI:NL:RVS:2002:AE3657). Ten aanzien van het evenredigheidsbeginsel is het artikel geschikt om het beoogde doel te bereiken en zijn er geen andere maatregelen voorhanden die net zo geschikt en minder belastend zijn. Dit maakt het artikel noodzakelijk. Tot slot is het artikel ook evenwichtig en niet onredelijk bezwarend. Eerste lid In de termen ‘plakken en kladden’ ligt al besloten dat het daarbij niet gaat om meningsuitingen als bedoeld in artikel 7 van de Grondwet, artikel 10 van het EVRM en artikel 19 van het IVBPR. Tweede lid Het aanbrengen van aanplakbiljetten of het projecteren of aanbrengen van andere geschriften, afbeeldingen of aanduidingen op een onroerende zaak kan worden aangemerkt als een middel tot bekendmaking van gedachten en gevoelens dat naast andere middelen zelfstandige betekenis heeft en met het oog op die bekendmaking in een bepaalde behoefte kan voorzien.
Het tweede lid maakt geen inbreuk op de vrijheid van meningsuiting door bijvoorbeeld voorschriften aan de inhoud te verbinden, maar beperkt alleen het gebruik van het middel van bekendmaking. De voorafgaande toestemming van de rechthebbende moet worden beschouwd als een beperking van de vrijheid van meningsuiting ter bescherming van de rechten van anderen, onder wie ook de overheid als eigenaar (ABRvS 05-06-2002, ECLI:NL:RVS:2002:AE3657). Als de rechthebbende schriftelijk toestemming heeft gegeven, geldt het verbod niet. Vierde lid, onder a, en vijfde lid Een voorwaarde die aan de mogelijke beperking vanuit het tweede lid moet worden gesteld is dat de gemeente moet zorgen voor voldoende plakplaatsen voor het aanbrengen van meningsuitingen en niet commerciële bekendmakingen. Het college moet aanplakborden aanwijzen (vierde lid, onder a) en daarvoor nadere regels stellen (vijfde lid). Is niet in voldoende plakplaatsen voorzien, dan is er volgens de rechtspraak sprake van strijd met artikel 7 van de Grondwet en artikel 10 van het EVRM. Eén plakbord of plakzuil per 10.000 inwoners is een redelijke norm (ABRvS 05-06- 2002, ECLI:NL:RVS:2002:AE3657). Artikel 2:22 Openen rioolputten en dergelijke Met dit artikel kan gevaar (vallen en overstromingen), overlast (stank) en schade aan de rioolput, straatkolk, brandkraan, etc. worden voorkomen.
Het waarborgt de effectieve werking van de genoemde voorzieningen en voorkomt bijvoorbeeld dat de brandweer in een noodsituatie moet zoeken naar een verborgen brandkraan. Omdat de gemeente ook verantwoordelijk is voor het beheer van de openbare ruimte, is dit verbod opgenomen. Artikel 2:23 Gebruik van winkelwagens Winkelwagens die onbeheerd op een openbare plaats worden achtergelaten geven overlast waardoor de openbare orde, de openbare veiligheid of de leefbaarheid aangetast kan worden. De winkelwagens kunnen hinder veroorzaken als zij niet worden teruggebracht naar de winkel. Ze staan dan op een openbare plaats, verminderen of blokkeren de doorgang en zorgen voor een verrommeling van de omgeving. Hierdoor wordt het uiterlijk aanzien van de gemeente aangetast en ontstaat een subjectief gevoel van onveiligheid. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 26/87 Met dit artikel wordt de overlast in brede zin als gevolg van rondzwervende winkelwagens dan ook tegengegaan. Het aan eenieder gerichte verbod, in combinatie met een zorgplicht voor de winkelier en een beperking van die zorgplicht tot de omgeving, is geschikt om dit doel te bereiken en er zijn ook geen maatregelen denkbaar die net zo geschikt en minder belastend zijn. Dit artikel voldoet hiermee aan de uitgangspunten van het evenredigheidsbeginsel, is evenwichtig en niet onredelijk bezwarend.
Voor wat betreft de beperking van de zorgplicht tot de omgeving van het winkelbedrijf wordt nog opgemerkt dat niet nader is ingevuld wat onder omgeving wordt verstaan. De precieze invulling van de zorgplicht is dus afhankelijk van de concrete omstandigheden van het geval. De zorgplicht gaat in elk geval niet zo ver dat winkeliers de winkelwagens niet op een stallingsplek in de omgeving kunnen laten staan. Artikel 2:24 Vervoeren of bij zich hebben van inbrekerswerktuigen Deze verbodsbepaling beoogt het plegen van misdrijven zoals diefstal met braak en fietsendiefstal te bemoeilijken en draagt daarmee bij aan de bescherming van de openbare orde of de openbare veiligheid. Artikel 2:25 Vervoeren of bij zich hebben van geprepareerde voorwerpen In deze verbodsbepaling wordt het vervoer van voor winkeldiefstal geprepareerde voorwerpen verboden. Winkeldieven gebruiken vaak voorwerpen zoals 'vermomde' diepvriestassen, stoorzenders oftewel 'jammers', magneten of elektronische hulpmiddelen om veilighe idspoortjes of veiligheidslabels uit te schakelen. Politie en beveiligers zijn getraind om deze voorwerpen te herkennen. Om de persoonlijke belangen van de burgers te beschermen, is in het tweede lid opgenomen dat dit verbod niet geldt als redelijkerwijs kan worden aangenomen dat het aangetroffen voorwerp niet bedoeld is om winkeldiefstal te gaan plegen. Afdeling 2.3.
Gedragingen op publieke of niet voor het publiek toegankelijke plaatsen Artikel 2:26 Onnodig aanwezig zijn of hinderlijke gedragingen op bepaalde publieke of niet voor het publiek toegankelijke plaatsen Op grond van dit artikel kan tegen vormen van hinder of overlast bij of in gebouwen worden opgetreden. Dit artikel gaat niet over de ‘weg’. De Wegenverkeerswet 1994 voorziet namelijk in die situatie. Zie ook de toelichting bij artikel 2:20, waar het gaat om hinderlijke of overlastgevende gedragingen op openbare plaatsen of vandaaruit zichtbaar. Met dit artikel is het mogelijk om misbruik, waaronder het verstoren van de openbare orde, de openbare veiligheid of beschadiging van eigendommen van derden tegen te gaan op bepaalde publieke plaatsen, zoals parkeergarages en wachtlokalen bij het openbaar vervoer. In het belang van de handhaving van de openbare orde of de openbare veiligheid is het wenselijk dat de politie bij baldadig of ordeverstorend gedrag op publieke plaatsen, onmiddellijk kan ingrijpen, mede om de eigendommen van derden te beschermen. Aan deze bepaling bestaat behoefte omdat op basis van artikel 138 van het Wetboek van Strafrecht, tegen het wederrechtelijk vertoeven (in een woning, besloten lokaal of erf, bij een ander in gebruik) slechts kan worden opgetreden door tussenkomst van de rechthebbende.
Hoewel het artikel ziet op verschillende gedragingen op publieke plaatsen en een min of meer vage normstelling bevat, heeft de Hoge Raad de bepaling als concreet genoeg beschouwd (HR 01-09-1998, ECLI:NL:HR:1998:ZD1270). Het ordeverstorende element wordt do or de zinsnede “zonder redelijk doel of op voor anderen hinderlijke wijze” in de bepaling tot uitdrukking gebracht. Vereniging van Nederlandse Gemeenten 27/87 De bepaling kan niet worden toegepast om het betogingsrecht als bedoeld in artikel 9, eerste lid, van de Grondwet te beperken (HR 24-03-2026, ECLI:NL:HR:2026:483). Artikel 2:27 Gedragingen bij evenementen Met het oog op de openbare veiligheid en het beschermen van de openbare orde regelt dit artikel dat bij een evenement de orde niet mag worden verstoord. Het artikel richt zich in zijn algemeenheid tot de bezoekers. Wat onder een evenement wordt verstaan is vastgelegd in artikel 4:36. Artikel 2:28 Gedragingen in openbare inrichtingen Het artikel geeft een verbod om de orde in openbare inrichtingen te verstoren. De onderdelen a, b en c richten zich tot de (potentiële) bezoeker en niet tot het personeel of de exploitant.
Voor de onderdelen b en c geldt dat de bezoeker deze bepaling ook overtreedt als de bezoeker toestemming heeft van de exploitant (als de bezoeker geen toestemming heeft van de exploitant en niet weggaat als de exploitant hierom vraagt, overtreedt de bezoeker artikel 138 van het Wetboek van Strafrecht). Artikel 2:29 Betreden gesloten woning, lokaal, gebouw, erf, terrein of openbare inrichting De Gemeentewet (Gemw), de Opiumwet (Opw), de Woningwet (Wonw) en de Apv bevatten ieder bevoegdheden om in bepaalde gevallen verschillende locaties te kunnen sluiten. Dit artikel bevat vervolgens het verbod om ieder van deze gesloten locaties te mogen betreden. Ad a. De burgemeester kan woningen of niet voor het publiek openstaande lokalen en de daarbij behorende erven sluiten wegens verstoring van de openbare orde of ernstige vrees daarvoor. Het gaat dan om een sluiting wegens (drugs)overlast op grond van artikel 174a van de Gemw. Ad b. De burgemeester kan bij aanwezigheid van drugs of drugshandel in een woning of lokaal, al dan niet voor het publiek openstaand, of daarbij behorend erf, een last onder bestuursdwang opleggen bestaande in het sluiten van de woning of het lokaal of daarbij behorend erf. Dit op grond van artikel 13b van de Opw Ad c.
Het college kan op grond van artikel 17 van de Wonw in de daar genoemde gevallen een gebouw, open erf of terrein sluiten bij herhaaldelijke overtreding van bij of krachtens de Omgevingswet, waaronder het omgevingsplan, gegeven wettelijke voorschriften, als die gepaard gaan met gevaar voor de gezondheid, de veiligheid of de leefbaarheid. Ad d en e. De burgemeester kan tot slot op grond van artikel 4:3, 5:5 en 5:15 van de Apv tot sluiting overgaan. Artikel 4:3 bevat een bevoegdheid voor de burgemeester om een openbare inrichting te sluiten in het belang van de openbare orde, de openbare veiligheid, de zedelijkheid, de volksgezondheid of in geval van bijzondere omstandigheden. Op grond van artikel 5:5 is de burgemeester bevoegd om een voor het publiek openstaand gebouw of een bij dat gebouw behorend erf te sluiten in het belang van de openbare orde, de openbare veiligheid of ter voorkoming of beperking van overlast of nadelige beïnvloeding van de leefbaarheid. Artikel 5:15 geeft een soortgelijke bevoegdheid aan de burgemeester als er in strijd met de regels voor de bestuurlijke aanpak bestrijding ondermijning uit paragraaf 5.2 een bedrijfsmatige activiteit wordt uitgeoefend. De rechtsgevolgen van de sluiting worden niet in genoemde specifieke wetten en bepalingen geregeld. Door het eerste lid is betreding tijdens de sluiting verboden, zodat een sanctie kan worden gesteld.
Vereniging van Nederlandse Gemeenten 28/87 In het tweede lid is geregeld dat het verbod niet geldt voor personen die de woning of het lokaal moeten betreden wegens dringende redenen. Het verbod geldt ook niet als personen op grond van een wettelijk voorschrift toegang hebben. Zo kan het college voor de in dit artikel genoemde sluitingen op grond van artikel 13b, tweede lid, aanhef en onder c, van de Wonw de rechthebbende verplichten toe te staan dat een andere instantie of persoon het beheer of gebruik van de gesloten woning, lokaal, erf, gebouw of terrein krijgt. Artikel 2:30 Overlast van fiets of bromfiets op markt en kermisterrein en dergelijke Op plaatsen waar veel mensen samenkomen, kunnen fietsen en bromfietsen gevaar, hinder of overlast opleveren. Daarom kan het college of de burgemeester voor bepaalde aangewezen terreinen tijden en plaatsen aanwijzen waar het verboden is met een fiets of bro mfiets aanwezig te zijn. Het verbod geldt alleen wanneer dit voor bezoekers van die plaats kenbaar is, bijvoorbeeld door borden of afzettingen. Op grond van het Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990 (RVV 1990) kunnen bepaalde categorieën weggebruikers van bepaalde wegen worden geweerd. De achtergrond daarvan is het verkeersbelang – de verkeersveiligheid of de vrijheid van het (andere) verkeer.
Dat moet op de in het RVV 1990 voorgeschreven wijze ter kennis van de weggebruiker worden gebracht. Hoofdstuk 3. Regulering gebruik van de publieke ruimte en andere plaatsen Afdeling 3.1. Gebruik met voorzieningen en voorwerpen Paragraaf 3.1.1. Voorzieningen op openbare plaatsen of plaatsen in de openlucht Artikel 3:1 Aanleggen, beschadigen of veranderen van een weg Eerste lid Het aanleggen, beschadigen of op andere wijze veranderen van een weg is vergunningplichtig om de bruikbaarheid van de weg te waarborgen. Voor het begrip ‘weg’ wordt aangesloten bij de definitie uit de Wegenverkeerswet 1994 (zie artikel 1:1). Dit maakt dat een vergunning is vereist voor alle wegen die feitelijk voor het openbaar verkeer openstaan. De vergunningplicht geldt dus ook voor de wegen die in eigendom zijn van de gemeente. Ook op deze wegen is het namelijk wenselijk dat ten behoeve van de bruikbaarheid daarvan door bijvoorbeeld brandweer of ambulance voorschriften kunnen worden gesteld over onder andere de wijze van verharding en de afmeting. In aanvulling op de algemene bevoegdheid om op grond van artikel 1:5 voorschriften te geven biedt dit artikel de mogelijkheid om ook technische voorschriften te geven. Daarnaast bestaat de mogelijkheid werkzaamheden te faseren.
Dit biedt ruimte om werkzaamheden aan de weg te combineren met het realiseren van voorzieningen in de naast de weg gelegen gronden, zoals riolering- en watervoorzieningen. Als de gemeente of een ander eigenaar is van de gronden, dan moet na verlening van de vergunning overigens ook toestemming voor de werkzaamheden aan de weg worden verkregen. Die privaatrechtelijke toestemming staat los van de publiekrechtelijke vergunning die voor het uitvoeren van de werkzaamheden vereist is. De vergunning wordt verleend als omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit op grond van artikel 22.8 van de Omgevingswet in samenhang met artikel 2.1a van het Omgevingsbesluit. De Apv maakt echter geen deel uit van het omgevingsplan. De aanvraag wordt daarom aan de regels in de Apv getoetst. Tweede lid Het verbod geldt niet voor overheidsorganen die in de uitvoering van hun publiekrechtelijke taak wegen aanleggen of veranderen. Er mag van uitgegaan worden dat zij bij het uitvoeren van hun werkzaamheden rekening houden met de bruikbaarheid van de weg. Verder geldt het verbod niet in gevallen die al zijn geregeld in andere wet- en regelgeving.
Artikel 3:2 Maken of veranderen van een uitweg Vereniging van Nederlandse Gemeenten 29/87 Het oogmerk van deze bepaling is te voorkomen dat door het maken of veranderen van een uitweg gevaarlijke of hinderlijke situaties voor het verkeer ontstaan, dat een uitweg op onaanvaardbare manier ten koste gaat van openbaar groen of dat een uitweg feitel ijk opheffing betekent van schaarse parkeerruimte. Daartoe is voorzien in een vergunningplicht. Het tweede lid voorziet daarbij, in aanvulling op de algemene weigeringsgronden uit artikel 1:4, in een aantal aanvullende weigeringsgronden voor het college. Als de gemeente of een ander eigenaar is van de weg, dan moet na verlening van de vergunning overigens ook privaatrechtelijke toestemming voor de werkzaamheden aan de weg worden verkregen. Die privaatrechtelijke toestemming staat los van de publiekrechtelijke vergunning die voor de werkzaamheden vereist is. Op grond van het derde lid geldt de vergunningplicht niet voor beperkingengebiedactiviteiten aangezien daarvoor de regels gelden die bij of krachtens de Omgevingswet in zijn gesteld. De vergunning wordt verleend als omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit op grond van artikel 22.8 van de Omgevingswet in samenhang met artikel 2.1a van het Omgevingsbesluit. De Apv maakt echter geen deel uit van het omgevingsplan. De aanvraag wordt daarom aan de regels in de Apv getoetst.
Artikel 3:3 Vellen van houtopstanden Het oogmerk van deze bepaling is het reguleren van het vellen van monumentale en beschermingswaardige bomen. Wat onder ‘vellen’ wordt verstaan is bepaald in het eerste lid. Het college stelt voor de gemeente een lijst met dergelijke bomen en andere houtops tanden vast. Het vellen van de bomen en andere houtopstanden op die zogenoemde Bomenlijst is vergunningplichtig. De vergunning kan daarbij alleen worden geweigerd in verband met de belangen die in het artikel worden genoemd. De algemene uitzonderingsgronden van artikel 1:4 zijn niet aan de orde. Het college kan als voorschrift in de vergunning opnemen dat er bij het vellen van de boom of houtopstand een nieuwe boom of houtopstand moet worden geplant. De vergunning wordt verleend als omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit op grond van artikel 22.8 van de Omgevingswet in samenhang met artikel 2.1a van het Omgevingsbesluit. De Apv maakt echter geen deel uit van het omgevingsplan. De aanvraag wordt daarom aan de regels in de Apv getoetst. Artikel 3:4 Beschadigen van waterstaatswerken Dit artikel heeft alleen betrekking op de in het artikel genoemde waterstaatswerken die in beheer zijn bij de gemeente. Het verbod geldt niet voor gevallen die al zijn geregeld in andere wet - en regelgeving.
Artikel 3:5 Voorzieningen voor openbare verlichting Het kan noodzakelijk zijn dat voorwerpen voor de verlichting in de openbare ruimte worden geplaatst op bouwwerken die niet aan de gemeente toe behoren. In deze gevallen geldt er een gedoogplicht voor de rechthebbende. Deze gedoogplicht is alleen dan aanwezig wanneer de voorzieningen voor de openbare verlichting het gebruiksrecht van de eigenaar niet aantasten. De plicht geldt uitsluitend als daar niet bij of krachtens de Omgevingswet in is voorzien. Paragraaf 3.1.2. Voorwerpen op openbare plaatsen of plaatsen in de openlucht Artikel 3:6 Voorwerpen op, aan of boven de weg [Variant kiezen: Variant A (Algemene regel met ontheffingsmogelijkheid) Eerste en tweede lid Het oogmerk van deze bepaling is het voorkomen of beperken van hinder of gevaar, het voorkomen van ontsiering van de gemeente, het voorkomen van het toebrengen van schade aan en het beschermen van de bruikbaarheid, het beheer en het onderhoud van de weg. H et tweede lid maakt duidelijk wanneer in elk geval sprake is van een belemmering van de bruikbaarheid van de weg. Derde lid Vereniging van Nederlandse Gemeenten 30/87 Het verbod geldt in bepaalde gevallen niet. Bijvoorbeeld als de toestemming voor de activiteit al op grond van een andere bepaling is verleend of voor de activiteit al andere regels bestaan.
Bij de uitzondering van terrassen in het derde lid, onder b, gaat het om de buitenruimte bij een openbare inrichting (zie de definitie van terras in artikel 1:1), waarvoor een exploitatievergunning nodig is. Voor andere buitenruimtes waar tafels en stoelen worden geplaatst, geldt de verbodsbepaling wel. Vierde lid Het college kan nadere regels stellen voor categorieën van voorwerpen waarvoor het verbod niet geldt. Dit kan alleen als daarover nog geen andere regels bestaan en dit in het belang is van de openbare orde, de openbare veiligheid of de leefbaarheid. Dit kunnen regels zijn over bijvoorbeeld de omvang van een voorwerp, zoals een horecaterras of reclame-uiting, of de minimale ruimte die vrijgelaten moet worden om voetgangers, hulpdiensten of ander verkeer door te laten. Vijfde lid Dit artikellid bevat de bevoegdheid voor het college om ontheffing te verlenen van het verbod. Het college kan deze bevoegdheid met beleidsregels verder invullen. Variant B (Vergunningplicht) Eerste en tweede lid Het oogmerk van deze bepaling is het voorkomen of beperken van hinder of gevaar, het voorkomen van ontsiering van de gemeente, het voorkomen van het toebrengen van schade aan en het beschermen van de bruikbaarheid, het beheer en het onderhoud van de weg. I n het tweede lid zijn, in aanvulling op artikel 1:4, weigeringsgronden opgenomen die aansluiten op het oogmerk van de bepaling.
Denkbaar is bijvoorbeeld dat het college een vergunning weigert omdat de aanvraag betrekking heeft op het plaatsen van een betonnen plantenbak op een deel van de weg. Dit levert een wegversmalling op en kan ervoor zorgen dat na verloop van tijd verzakking van het wegdek plaatsvindt. Derde lid Het verbod geldt in bepaalde gevallen niet. Bijvoorbeeld als de toestemming voor de activiteit al op grond van een andere bepaling is verleend of voor de activiteit al andere regels bestaan. Bij de uitzondering van terrassen in het derde lid, onder b, gaat het om de buitenruimte bij een openbare inrichting (zie de definitie van terras in artikel 1:1), waarvoor een exploitatievergunning nodig is. Voor andere buitenruimtes waar tafels en stoelen worden geplaatst, geldt de verbodsbepaling wel. Vierde lid Het college kan nadere regels stellen voor categorieën van voorwerpen waarop het verbod niet van toepassing is. Dit kan alleen als daarover nog geen andere regels bestaan en uitsluitend wanneer dit in het belang is van de openbare orde, de openbare veiligheid of de leefbaarheid.
Dit kunnen regels zijn over bijvoorbeeld de omvang van het voorwerp, zoals een horecaterras of reclame-uiting, en de minimale ruimte die vrijgelaten moet worden om voetgangers, hulpdiensten of ander verkeer door te laten.] Artikel 3:7 Voorwerpen op, in of boven openbaar water [Variant kiezen: Variant A (Meldingsplicht) Het oogmerk van dit artikel is om, in aanvulling op de in het vijfde lid genoemde wet - en regelgeving, het plaatsen van voorwerpen in of boven openbaar water te reguleren. Dit plaatsen is verboden als dit de bruikbaarheid of het doelmatig en veilig gebruik van het water of het doelmatig beheer en onderhoud belemmert. Voor voorwerpen met een permanent karakter geldt een meldingsplicht, waarmee het college vooraf kan toetsen of het voorwerp belemmeringen oplevert. Variant B (Vergunningplicht) Vereniging van Nederlandse Gemeenten 31/87 Het oogmerk van dit artikel is om, in aanvulling op de in het derde lid genoemde wet - en regelgeving, het plaatsen van voorwerpen in of boven openbaar water te reguleren. Dit plaatsen is verboden als dit de bruikbaarheid of het doelmatig en veilig gebruik van het water of het doelmatig beheer en onderhoud belemmert. Voor voorwerpen met een permanent karakter geldt een vergunningplicht.
Via dit vergunningstelsel is het mogelijk vooraf te toetsen of de voorgeno men activiteit niet in strijd is met de te beschermen belangen.] Artikel 3:8 Opslag voertuigen, vaartuigen, mest, afvalstoffen en dergelijke Eerste en tweede lid Het college kan plaatsen aanwijzen waar het verboden is om voertuigen, vaartuigen, mest, afvalstoffen of vergelijkbare voorwerpen of stoffen in de open lucht of buiten de weg op te slaan, te plaatsen of aanwezig te hebben. Dit in het belang van het voorkomen van ontsiering van de gemeente, het voorkomen of beëindigen van overlast, of de bescherming van de openbare volksgezondheid. Deze bepaling ziet niet op handelingen die plaatsvinden op de ‘weg’ in de zin van de wegenverkeerswetgeving. Derde en vierde lid Het college kan door middel van nadere regels voorwaarden of beperkingen stellen voor het opslaan, plaatsen of aanwezig hebben van bepaalde voorwerpen of stoffen. Het kan hierbij bijvoorbeeld gaan om regels over de maximale hoeveelheid, de duur van opslag, afschermingsmaatregelen, of eisen aan de afstand tot woningen of watergangen. Het artikel is niet van toepassing op gevallen die al zijn geregeld bij of krachtens de Omgevingswet. [eventueel opnemen: Artikel 3:9 Voorwerpen onder hoogspanningslijn Voorwerpen of bomen hoger dan twee meter en in de nabijheid van een hoogspanningslijn kunnen voor gevaarlijke situaties zorgen.
Om die reden is hiervoor in dit artikel een verbod opgenomen. Onder omstandigheden kan het noodzakelijk zijn dat van het verbod ontheffing wordt verleend. Daar voorziet de bepaling ook in. De bepaling ziet niet op bouwwerken of onderdelen van een hoogspanningslijn.] Artikel 3:10 Gevaar door houtopstand Artikel 172, tweede lid, van de Gemeentewet bepaalt dat de burgemeester bevoegd is overtredingen van wettelijke voorschriften die betrekking hebben op de openbare orde, te beletten of te beëindigen. Dit artikel is zo’n wettelijk voorschrift. Hierdoor heeft de burgemeester een noodkapbevoegdheid op het moment dat bomen of andere houtopstanden een direct gevaar opleveren voor goederen of personen. Artikel 3:11 Gevaar of hinder door beplanting of voorwerp Het oogmerk van dit artikel is het voorkomen van gevaarlijke situaties. Daarom is het verboden het vrije uitzicht voor het wegverkeer te belemmeren of voor hinder of gevaar voor het wegverkeer te zorgen. Anders dan artikel 3:6 gaat het bij dit verbod ook om voorwerpen die zich niet op, aan of boven de weg bevinden. Het begrip ‘wegverkeer’ moet overigens breed worden opgevat. Hieronder vallen ook voetgangers. Zo kan ook een gevaarlijke situatie ontstaan wanneer het zicht voor overstekende voetgangers beperkt is.
Voor zover de situatie gereguleerd wordt bij of krachtens de Omgevingswet of de Wegenverkeerswet 1994, gaan die voorschriften voor op dit Apv-verbod. Artikel 3:12 Toestand van sloten, andere wateren en niet openbare riolen en putten buiten gebouwen Het oogmerk van dit artikel is gevaar of hinder door sloten, andere wateren en niet openbare riolen en putten buiten gebouwen te voorkomen. De eigenaar of rechthebbende van dergelijke voorzieningen moet er op grond van dit artikel voor zorgen dat deze in goede staat zijn en blijven. Artikel 3:13 Hinderlijke of gevaarlijke reclame Vereniging van Nederlandse Gemeenten 32/87 Het maken van reclame, bijvoorbeeld door het spannen van een groot reclamedoek over de zijmuur van een gebouw langs een drukke weg, kan leiden tot gevaar voor het verkeer of ernstige hinder voor de omgeving. Het oogmerk van deze bepaling is dit te voorkome n. Het verbod geldt niet voor situaties waarin bij of krachtens de Omgevingswet is voorzien. Dit artikel is niet in strijd met artikel 7 van de Grondwet. In artikel 7, vierde lid, van de Grondwet wordt handelsreclame immers met zoveel woorden uitgezonderd. Afdeling 3.2. Gebruik met voer- en vaartuigen en kampeermiddelen Paragraaf 3.2.1. Parkeerexcessen Deze paragraaf stelt beperkingen aan het parkeren om te zorgen voor een evenredige verdeling van de beschikbare parkeerruimte binnen de gemeente.
Parkeren is bijvoorbeeld verboden als voertuigen door grootte of door aantal te veel ruimte innemen, als sprake is van een verstoring van de openbare orde, de openbare veiligheid of het uiterlijk aanzien van de gemeente wordt aangetast, bijvoorbeeld door zichtbelemmering of stankoverlast. Artikel 3:14 Beperken bedrijfsmatig parkeren; weg is geen werkplaats Algemeen Naast de zorg voor een evenredige verdeling van de beschikbare parkeerruimte, is het oogmerk van dit artikel het voorkomen van aantasting van het uiterlijk aanzien van de gemeente. Daarmee wordt de openbare orde en de openbare veiligheid beschermd, omdat verrommeling kan bijdragen aan een onveilig gevoel. Daarbij wordt opgemerkt dat dit artikel slechts betrekking heeft op het parkeren van voertuigen op de weg in de zin van de Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990. Dit artikel geldt niet voor het parkeren buiten de weg. Eerste lid Het eerste lid biedt mogelijkheden om op te treden tegen autohandelaren, rijschoolhouders, taxibedrijven en exploitanten van garage-, herstel- en autoverhuurbedrijven die de weg gebruiken als stallingsruimte voor motorvoertuigen. Het gaat daarbij niet alleen om mogelijkheden om op te treden bij de uitoefening van een beroep of bedrijf, maar ook als sprake is van een bedrijfsmatige omvang.
Tweede lid Het tweede lid bevat een verbod om de weg als werkplaats voor voertuigen te gebruiken. Reparatie- en sloopwerkzaamheden aan op de weg geparkeerde voertuigen veroorzaken namelijk vaak klachten over geluidsoverlast en verontreiniging van de weg. Derde en vierde lid Het parkeren van motorvoertuigen op de weg voor persoonlijk gebruik, voor gebruik door gezinsleden of van voertuigen voor het uitvoeren van korte herstel- of onderhoudswerkzaamheden, valt niet onder de verboden van het eerste of tweede lid. Vijfde lid Het college kan ontheffing verlenen van de verboden als er geen andere mogelijkheid bestaat dan de voertuigen op de weg te parkeren. Bijvoorbeeld als het door werkzaamheden voor een autohandelaar of exploitant feitelijk onmogelijk is om op eigen terrein of in de nabijheid van zijn bedrijf, stallingsruimte te realiseren en stallingsruimte ook niet op een andere manier is te krijgen. Op grond van artikel 1:3, vierde lid, geldt dat bij overschrijding van de beslistermijn geen sprake is van een van rechtswege verleende ontheffing. Artikel 3:15 Te koop aanbieden van voertuigen Naast de zorg voor een evenredige verdeling van de beschikbare parkeerruimte, is het oogmerk van dit artikel het beperken van overlast die ontstaat door de verkoop van meerdere auto’s tegelijk op een weg. Verkoop van auto’s op een weg kan veel kopers aantrekken.
Dit kan leiden tot het Vereniging van Nederlandse Gemeenten 33/87 innemen van veel parkeerplaatsen, de toegankelijkheid van de weg beperken, en een risico vormen voor de openbare orde of de openbare veiligheid. Daarnaast kan het aanbieden van een of meerdere auto’s leiden tot aantasting van het uiterlijk aanzien van de g emeente en die verrommeling kan ook leiden tot een gevoel van onveiligheid. Om die reden kan het college op grond van deze bepaling wegen aanwijzen waarop het niet is toegestaan een voertuig te parkeren met het doel om het te koop aan te bieden of te verhandelen. Artikel 3:16 Reclamevoertuigen Naast de zorg voor een evenredige verdeling van de beschikbare parkeerruimte, heeft het artikel het oogmerk het beschermen van de openbare orde en (verkeers-)veiligheid. Geparkeerde voertuigen die geen gerechtvaardigd doel hebben om geparkeerd te zijn, zor gen voor verrommeling, wat kan bijdragen aan een gevoel van onveiligheid. Het eerste lid geeft tegen die achtergrond een verbod om een of meer voertuigen met reclameopschriften op de weg te parkeren als het hoofddoel is om daarmee reclame te maken. Het vermelden van de naam van het bedrijf waar het voertuig in gebruik is of een (korte) aanduiding op een voertuig van de goederen of diensten die dat bedrijf aanbiedt, wordt daarbij niet gezien als handelsreclame in de zin van dit artikel.
Zulke voertuigen worden in de eerste plaats als vervoersmiddel gebruikt en niet met het doel om handelsreclame te maken. Het verbod in dit artikel is beperkt tot het maken van handelsreclame. Het gaat dan om commerciële uitingen. Op grond van de rechtspraak en artikel 7, vierde lid, van de Grondwet kan het college het maken van handelsreclame beperken. Alleen bij het openbaren van gedachten en gevoelens is een beperking niet toegestaan. Op basis van het tweede lid kan het college ontheffing verlenen van het verbod. Op grond van artikel 1:3, vierde lid, geldt dat bij overschrijding van de beslistermijn geen sprake is van een van rechtswege gegeven ontheffing. Artikel 3:17 Voertuigwrakken Het achterlaten van een voertuigwrak, inclusief een fiets, bromfiets of vergelijkbaar vervoersmiddel, heeft nadelige gevolgen voor de openbare orde en de openbare veiligheid. Voertuigwrakken ontsieren het straatbeeld, leveren een gevaar op voor spelende ki nderen en weggebruikers en zorgen voor verrommeling. Die verrommeling kan bovendien leiden tot een gevoel van onveiligheid. Om die reden bevat deze bepaling een verbod om voertuigwrakken op de weg te parkeren of te laten staan. Daarbij ziet het verbod niet alleen op degene die het voertuigwrak op de weg plaatst of daar laat staan.
Artikel 3:18 Grote voertuigen, aanhangwagens en dergelijke Het oogmerk van dit artikel is het voorkomen van buitensporig gebruik van de parkeerruimte binnen de gemeente, de aantasting van het uiterlijk aanzien van de gemeente en het voorkomen van verrommeling. Verder gaat het ook om het beschermen van de openbare orde en de openbare veiligheid. Bijvoorbeeld als het gaat om de veiligheid van overstekende voetgangers of spelende kinderen tussen of achter deze voertuigen. Tegen die achtergrond beperkt het eerste lid de parkeerduur van voertuigen die gebruikt worden voor een ander doel dan het dagelijkse verkeer, zoals recreatievoertuigen. Het tweede lid verbiedt het parkeren van grote voertuigen die het uitzicht belemmeren of anderszins voor hinder zorgen. Op grond van het derde lid kan het college wegen of plaatsen aanwijzen waar het parkeren van grote voertuigen niet is toegestaan. In het aanwijsbesluit moet het college onderbouwen waarom hiertoe wordt overgegaan. Voor kampeermiddelen bevat artikel 3:20 al voorschriften. Verder gelden voor activiteiten in een beperkingengebied met betrekking tot de weg al regels bij of krachtens de Omgevingswet, bijvoorbeeld als het aankomt op het plaatsen van voorwerpen op, naast, onder of over de weg. Voor deze kampeermiddelen en beperkingengebiedactiviteiten gelden de verboden in dit artikel dan niet (vierde lid). Paragraaf 3.2.2.