Schetsontwerp Markt Sint-Oedenrode
Tekst van het document
SCHETSONTWERP VERSIE 11 MEI 2021
INHOUDSOPGAVE LEESWIJZER 4 EEN GEDRAGEN ONTWERP 6 AANLEIDING 8 PROCESVOORSTEL 9 RANDVOORWAARDEN 10 TERUGBLIK: MAAND VAN DE MARKT 12 VAN VARIANTEN NAAR SCHETSONTWERP 20 PARTICIPATIEPROCES DEEL 2 22 ONTWERPVARIANTEN 23 RESULTATEN ENQUÊTE 28 SCHETSONTWERP 36 CONCEPT FUNCTIES - VERBLIJF 38 FUNCTIES - PARKEREN 38 VLOER VAN HET PLEIN 40 GROEN 42 VERBLIJVEN 44 LOOPROUTES 44 PARKEREN 46 VERKEER 46 PLANUITWERKING 48 DETAIL OUDE RAADHUIS-ZIJDE 50 DETAIL VERBLIJVEN 52 DETAIL WINKELZIJDE 54 INRICHTINGSELEMENTEN 56 EVENEMENTEN 58 VERVOLG 60 COLOFON 64 BIJLAGEN 66 VEEL GESTELDE VRAGEN 23 MAART 2021 68 VERSLAG KLANKBORDGROEP 24 MAART 2021 72 MEMO VERKEER & PARKEREN 22 APRIL 2021 80 VERSLAG KLANKBORDGROEP 28 APRIL 2021 86
LEESWIJZER Voor u ligt het schetsontwerp voor de Markt in Sint-Oedenrode of zoals velen zeggen ‘de huiskamer van Rooi’. Dit schetsontwerp is tot stand gekomen aan de hand van twee participatiemomenten. De maand september van het afgelopen jaar stond in het teken van ‘de Maand van de Markt’. Tijdens deze periode werden een tal van mogelijkheden - zowel kleinschalig fysiek als online - aangeboden om mee te denken over de herinrichting van de Markt. Van een digitale debatavond tot aan een ontwerpkrant in DeMooiRooiKrant. Deze resultaten zijn vervolgens getoetst aan de randvoorwaarden die vooraf zijn meegegeven en besproken in een beeldvormende avond met de raad op 27 oktober 2020. Om u volledig beeld te geven van de uitgangspunten wordt in het hoofdstuk ‘Een gedragen ontwerp’ een overzicht gegeven van de randvoorwaarden en de resultaten van de Maand van de Markt. In het hoofdstuk ‘Van varianten naar schetsontwerp’ worden vervolgens de ontwerpvarianten gepresenteerd die op basis van de randvoorwaarden en de resultaten van de Maand van de Markt zijn opgesteld. Eind februari/begin maart j.l. zijn de ontwerpvarianten gepresenteerd en hebben de inwoners van Sint-Oedenrode een bijbehorende vragenlijst ingevuld. In klankbordgroep zijn deze resultaten verdiept en de verschillende belangen afgewogen. In een tweede sessie met de klankbordgroep op 28 april j.l.
is het schetsontwerp gepresenteerd. In het hoofdstuk ‘Schetsontwerp’ wordt het concept achter het ontwerp en de planuitwerking toegelicht. In dit hoofdstuk zijn ook de aanbevelingen van de klankbordgroep opgenomen. In het hoofdstuk ‘Vervolg’ worden de procesvoorstellen op basis de aanbevelingen van de klankbordgroep beschreven.
EEN GEDRAGEN ONTWERP
8
9
Aanleiding & Procesvoorstel
AANLEIDING
PROCESVOORSTEL
In opdracht van de gemeente Meierijstad werken wij, Spacevalue en tlu landschapsarchitecten, in samenwerking met de gemeente en de kunststichting Meierijstad, aan een nieuw ontwerp voor de Markt in Sint-Oedenrode binnen een participatief proces. Er liggen kansen om het plein nog mooier, levendiger en duurzamer te maken. Tijd om samen met bewoners na te denken over een andere inrichting. De pandemie heeft bewoners en belangenbehartigers niet weerhouden enthousiast mee te denken over de herinrichting van de Markt.
Het proces om te komen tot een definitief ontwerp bestaat uit 4 stappen. Voorliggend document is de resultante van stap 2; een schetsontwerp. Gebaseerd op dit schetsontwerp wordt verder gewerkt aan stap 3 en 4.
De huidige inrichting is over het algemeen verouderd en het plein wordt nu vooral gebruikt als parkeerplaats. Door de verplaatsing van de Albert Heijn en de realisatie van project ‘Droge Voeten’ ontstaat de kans om na te denken over een andere inrichting om het plein nog prettiger, levendiger en duurzamer te maken. In september 2020 zijn we gestart met de Maand van de Markt. Bewoners konden hun ideeën inbrengen via een huis-aanhuis en digitaal verspreide ontwerpkrant, ansichtkaarten, bierviltjes, gesprekken op de markt en een enquête op de website www. marktsint-oedenrode.nl. Al deze reacties zijn samengebracht in een oogstboek, een belangrijke basis voor het schetsontwerp.
Doel herinrichting
Doel van de herinrichting is om een functionele en goed te beheren openbare ruimte te realiseren die bijdraagt aan het economisch functioneren van het centrum. Beoogd resultaat is een definitief ontwerp inrichtingsplan dat breed gedragen is door (belanghebbende) burgers, bedrijven en (maatschappelijke) organisaties. Een plan met uitdrukkelijke aandacht voor het benutten van aanwezige kwaliteiten, verbetering van de verkeers- en parkeerstructuur, integratie van maatregelen t.b.v. duurzaamheid en klimaat en participatie.
Stap 1: inventarisatie, analyse en beginspraak (april-oktober) • interviews met burgers, bedrijven en maatschappelijke organisaties • ideeën ophalen tijdens ‘de Maand van de Markt’ • beeldvormende sessie: oogstboek
Stap 2:Varianten schetsen en participatie (november-juni) • opgehaalde aandachtspunten verifiëren • opstellen ontwerpvarianten • ontwerpvarianten breed delen (eind februari) • in gesprek met klankbordgroep • aanbieding & besluitvorming raad
Stap 3: voorlopig ontwerp (juni-juli) • uitwerken schetsontwerp • inloopavond: presentatie VO
Stap 4: definitief ontwerp (augustus-september) • uittekenen van plankaart op gedetailleerdere schaal • uitwerken van basisprofielen, materialisaties en detaillering • uitwerken globale begroting • opstellen eindrapportage
10
11
Randvoorwaarden
RANDVOORWAARDEN Voor het nieuwe ontwerp van de Markt geldt een aantal ambities en randvoorwaarden, meegegeven door het gemeentebestuur. De kernbegrippen van de ambities zijn ‘toekomst, duurzaam, levendig en leefbaar’. De onderstaande randvoorwaarden zijn gebaseerd op eerder genomen besluiten door de gemeenteraad. Op basis van de reacties en ideeën uit het participatieproces en deze randvoorwaarden is het schetsontwerp opgesteld.
De negen uitgangspunten 1.
2.
3.
4.
5.
6.
Het huidige gebruik van de Markt en de bestaande evenementen blijven mogelijk. Bij de herinrichting dient rekening te worden gehouden met het huidige beleid voor terrassen. De Markt behoudt zijn verkeersfunctie. De winkels en horeca blijven bereikbaar voor bevoorrading. Parkeren op de Markt blijft mogelijk. Door verplaatsing van de Albert Heijn en de aanleg van zo’n 60 parkeerplekken voor lang parkeren bij de Neul kan het aantal parkeerplaatsen worden verminderd met circa 60 stuks. Bij de nieuwe locatie van Albert Heijn wordt een nieuwe parkeervoorziening aangelegd. De Markt moet voor iedereen goed toegankelijk zijn en er moeten goede en voldoende voorzieningen voor fietsers worden aangebracht. De bomen op de Markt zijn beeldbepalend. Een aantal is aangemerkt als monumentaal. Gekapte bomen moeten worden vervangen en bestaande bomen krijgen een groeiplaatsverbetering. Bij keuze en locatie van de nieuwe bomen is de toekomstwaarde het uitgangspunt. Dat betekent een goede standplaats, zodat de bomen bestand zijn tegen klimaatverandering.
7.
8. 9.
De Markt heeft de status ‘beschermd dorpsgezicht’. Dat betekent dat er bij de herinrichting oog voor de historie moet blijven en geen afbreuk aan het beeld van de gebouwen mag plaatsvinden. De openbare ruimte dient goed te onderhouden zijn. De herinrichting van de Markt moet binnen het beschikbaar gestelde budget worden uitgevoerd.
Reacties en ideeën zijn en worden gedurende het proces steeds getoetst aan deze randvoorwaarden.
12
13
Terugblik: Maand van de Markt
TERUGBLIK: MAAND VAN DE MARKT Van de vele reacties die tijdens de Maand van de Markt zijn binnengekomen, hebben we een top 12 gemaakt van onderwerpen die het meeste zijn genoemd. Dit geeft een goed beeld van wat leeft onder de inwoners ten aanzien van de herinrichting van de Markt. Dit neemt niet weg dat ook minder vaak gehoorde reacties worden meegenomen. Alle reacties zijn in het oogstboek te vinden. 1. 2. 3. 4. 5. 6.
Behoud de kiosk (137 keer) Laat de Markt zoals het is (90 keer) Verander de verkeersstructuur (90 keer) Geen parkeerplaatsen meer op de Markt (89 keer) Minder parkeren op de Markt (67 keer) Maak de bestrating beter toegankelijk (66 keer)
7. 8.
Meer groen op de Markt (65 keer) Behoud de terrassen op de Markt (65 keer) 9. Meer banken op de Markt (60 keer) 10. Meer terrassen op de Markt (54 keer) 11. Behoud het historisch karakter (44 keer) 12. Meer bomen op de Markt (41 keer)
1. Behoud de kiosk (137 reacties)
In de reacties wordt het vaakst genoemd dat de kiosk behouden moet blijven. De kiosk wordt gezien als een belangrijk onderdeel van het karakter van de Markt. Het is bovendien een plek waar mensen elkaar ontmoeten. De kiosk is voor vele mensen beeldbepalend en identiteitsbepalend. Tegelijkertijd is er ook veel commentaar op de kiosk. Hij zou bijvoorbeeld moeten worden verbouwd, verplaatst, toegankelijk moeten worden gemaakt of een andere functie moeten krijgen. Veel meningen, maar de kiosk lijkt een belangrijk middelpunt op de Markt. Je zou haast kunnen zeggen een brandpunt, er gebeurt heel veel en er gebeurt ook veel niet. Zorg dat de kiosk goed gebruikt wordt is dan ook een belangrijke vraag.
“Rooi is geen Rooi meer zonder de kiosk”
2. Laat de Markt zoals het is (90 reacties)
Op de tweede plaats van meeste reacties staat dat de Markt moet blijven zoals deze is. Deze reactie heeft veelal te maken met het behouden van het historische karakter van de Markt. Deze reactie is goed te begrijpen, want de Markt is al eeuwenlang in dezelfde vorm, op dezelfde plek en met dezelfde functies aanwezig. Veranderingen die in de loop der tijd zijn aangebracht, horen bij de vragen voor verbetering, zoals het verharden van het plein in 1960 toen de auto in opkomst kwam. Een deel van de reacties geeft dan ook aan dat de Markt goed is zoals deze is, maar met kleine aanpassingen meer comfortabel kan worden in het gebruik. Dus, de sfeer en het karakter behouden, en door middel van een aantal aanpassingen de Markt nog beter maken.
“Markt moet de Markt blijven” “Laten zoals het is, anders is de sfeer weg”
14
15
Terugblik: Maand van de Markt
3. Verander de verkeersstructuur (90 reacties)
In 90 reacties wordt genoemd dat de verkeersstructuur moet wijzigen. Hier zijn veel verschillende ideeën voor aangedragen, zoals eenrichtingsverkeer, auto’s alleen voor het Oude Raadhuis laten rijden, in het weekend het centrum afsluiten voor de auto en de Markt helemaal afsluiten voor verkeer (zie bijvoorbeeld de afbeeldingen op pagina’s 30 en 31). Het grootste deel van de respondenten (52 reacties) geeft aan dat de Neulstraat moet worden afgesloten voor autoverkeer. De reden die daarvoor wordt genoemd is dat het een smal straatje is, met op de hoek de supermarkt. Dit zorgt voor een onveilige situatie voor voetgangers en fietsers, aldus de respondenten. Op de vragen ‘hoe bereik je de huidige Markt?’ en ‘hoe bereik je het toekomstige plein?’ (zie diagrammen op pagina 29) antwoorden de meeste mensen dat ze de Markt bereiken of in de toekomst willen bereiken met de fiets. In een aantal reacties wordt genoemd dat er meer plekken moeten komen om fietsen te kunnen stallen (32 reacties) en dat er meer verblijfsruimte moet komen. Dat is niet gek, want 30% van de mensen komt met de auto en de rest met de fiets of te voet. Dat betekent dat er voor de voetganger en fietsers relatief gezien heel weinig ruimte is. Het meeste wordt namelijk in gebruik genomen door de auto. De wens om meer ruimte voor voetgangers en fietsers te creëren is duidelijk gesteld.
“Mijn kinderen fietsen nu niet graag in het centrum in verband met inhalende auto’s” “Infrastructuur rondom de Markt in plaats van er doorheen”
4. Geen parkeerplaatsen meer op de Markt (89 reacties)
Het parkeren wordt ook veelvuldig genoemd in de reacties. De reactie ‘geen parkeerplaatsen meer op de Markt’ springt er hierbij uit. Het huidige parkeren op de Markt moet verdwijnen zodat er meer verblijfsgebied ontstaat, valt in 89 reacties te lezen. Geen auto’s meer op de Markt druist echter in tegen het beleid en de randvoorwaarden. Suggesties voor het verplaatsen van het parkeren zijn een ondergrondse parkeergarage (30 keer genoemd), een parkeerkelder onder het Rabobank gebouw (8 keer genoemd) en een enkele suggestie geeft aan dat de parkeercapaciteit naar de Neul verplaatst kan worden.
Vraag: ‘Hoe bereik je de huidige Markt?’ (digitale enquête)
Hoe bereik je de huidige Markt?
Een vaak genoemde tegenreactie is dat het parkeren op de Markt behouden moet blijven (36 keer genoemd). De bereikbaarheid met auto wordt als belangrijk gezien, zowel voor de bezoekers, bewoners als voor de middenstand.
“Niemand zet thuis de auto in de huiskamer”
Vraag: ‘Hoe bereik je het toekomstige plein?’ (ontwerpkrant)
Hoe bereik je het toekomstige plein?
16
17
Terugblik: Maand van de Markt
5. Minder parkeren op de Markt (67 reacties)
6. Maak de bestrating beter toegankelijk (66 reacties)
“’s Avonds iets gezelligs in plaats van parkeerplaats. Overdag wel parkeerplaats”
Aan de andere kant wordt genoemd dat de huidige bestrating behouden moet blijven (17 keer genoemd). Dit, omdat de huidige bestrating als belangrijk wordt gezien voor het behoud van het historische karakter van de Markt.
67 respondenten geven aan het aantal parkeerplaatsen op de Markt te willen verminderen. Meer ruimte voor verblijven is wenselijk, maar er moeten wel een aantal parkeerplaatsen blijven voor de goede bereikbaarheid van de Markt. Want de bereikbaarheid met de auto zorgt ook voor levendigheid in het dorp, gezelligheid en reuring. Want als de auto’s er niet meer zijn, is het een leeg plein.
“Parkeervrije zone rond de kiosk”
De huidige bestrating beslaat ook een groot deel van de reacties. De bestrating wordt het vaakst genoemd in lijn met de slechte toegankelijkheid voor bezoekers van de Markt die in een rolstoel zitten of met een rollator lopen. De huidige bestrating blijkt soms letterlijk een struikelblok te zijn; het hobbelt en is ongelijk. Ook de huidige hoogteverschillen worden nu geregeld als hinderlijk ervaren. 14 keer wordt genoemd dat de hoogteverschillen in de bestrating moeten verdwijnen voor betere toegankelijkheid.
“Het trottoir weer verlagen, zodat dat zéér hinderlijke obstakel weg is” “Stroken over de Markt, zodat we niet door elkaar geschud worden”
7. Meer groen op de Markt (65 reacties)
Meer groen op de Markt wordt veelvuldig genoemd. Meer groen in het algemeen; dit kunnen bomen zijn, of bijvoorbeeld gras, beplanting of bloembakken (zie bijvoorbeeld de afbeeldingen op pagina 34 en 35). Meer groen wordt ook genoemd in het kader van duurzaamheid, om het oppervlakte bestrating te verminderen en het oppervlakte groen te vergroten. Ook wordt het groen genoemd in relatie tot water op de Markt. 40 respondenten geven aan iets met water te willen op de Markt, zoals een waterpartij voor kinderen, een fontein en/of bedriegertjes; kleine fonteintjes die verstopt in de vloer willekeurig beginnen met spuiten.
“Zo’n groen dorp heeft een groene kern nodig!” “Meer water”
uitstraling
door
groen
en
8. Behoud de terrassen op de Markt (65 reacties)
De terrassen op de Markt worden door velen als belangrijk gezien, ze horen op de Markt. Als we alle reacties met betrekking tot het behouden en vergroten van het aantal terrassen bij elkaar optellen, dan komt dit onderwerp op de eerste plaats van alle reacties. De terrassen worden veel genoemd in het kader van de gezelligheid, het samenkomen en ontmoeten en het sfeervol verblijven op de Markt. Bovendien wordt in de sfeerafbeeldingen (zie afbeeldingen op pagina 36) de sfeer van een plein met terrassen het meest gekozen. De meeste mensen geven aan dat ze deze afbeelding hebben gekozen door de gezelligheid die het uitstraalt (36 reacties). Ook noemen mensen de gezelligheid het vaakst als eerste woord wat in hen opkomt als ze aan de Markt denken (zie afbeelding op pagina 38). Gezelligheid is niet alleen de terrassen, maar ook evenementen, de weekmarkt, mensen komen boodschappen doen en allerlei activiteiten worden georganiseerd. De hele samenhang van dat wat plaatsvindt op de Markt is voor mensen belangrijk. Ook op de vraag wat mensen nu het meest bezoeken en in de toekomst willen gaan bezoeken, antwoorden de meeste mensen de horeca en terrassen op de Markt (zie afbeeldingen op pagina 37).
“De kroegen en de terrasjes. Dat hoort er gewoon bij. Rooi dreigt saai te worden als dat minder wordt.”
18
19
Terugblik: Maand van de Markt
9. Meer banken op de Markt (60 reacties)
Naast het zitten op de terrassen, geven 60 personen aan dat er meer banken en zitmogelijkheden moeten komen op de Markt. Zodat je ook even kan zitten als je niets wilt bestellen. En, om de Markt te kunnen beleven. Ideeën hiervoor zijn om banken rondom de kiosk te plaatsen, banken onder de bomen, relaxbanken, hier en daar banken aan de randen (zie bijvoorbeeld pagina 40). In lijn met verblijven op de Markt liggen de reacties die aangeven dat er iets met spelen op de Markt moet komen (33 reacties), zoals een skatepark of een speeltuin. Ook een jeu de boules baan wordt een aantal keer genoemd (4 reacties). Tegenover een vast programma toevoegen aan de Markt staat dat een aantal reacties aangeeft dat de ruimte beschikbaar moet blijven voor evenementen. En die evenementen worden als belangrijk gezien op de Markt. 33 respondenten geven aan de huidige evenementen zeker te willen behouden op de Markt, en 21 respondenten geven aan dat er wel meer evenementen mogen komen op de Markt. Bewoners van de Markt geven aan dat de Markt ruimte moet bieden voor het huidige aantal evenementen, maar dat er niet meer evenementen bij moeten komen om het plein leefbaar te houden. Evenementen die worden genoemd zijn de kermis, de jaarmarkt, carnaval en de wekelijkse markt op vrijdag.
Om de ruimte beschikbaar te houden voor evenementen, maar wel leuk te laten zijn als er niks wordt georganiseerd, wordt geopperd dat er verplaatsbare elementen moeten komen op de Markt voor een flexibele inrichting.
“Bankjes voor meer personen”
10. Meer terrassen op de Markt (54 reacties)
In de top 12 van de reacties is al voorbij gekomen dat de terrassen horen bij de Markt. In 54 reacties komt naar voren dat het aantal terrassen zelfs uit moet breiden. Dit onderstreept nogmaals het belang van de terrassen voor de Markt en voor het dorp. Ideeën die worden geopperd variëren van enkel meer terrassen rond de kiosk, tot het plein omvormen tot één groot terras (zie bijvoorbeeld de afbeelding op pagina 41). Ook wordt gesuggereerd om spelen te combineren met terrassen. Er zijn ook mensen die zeggen dat het goed is zoals het is. Vooral omwonenden, want zij hebben naast de lusten ook de lasten.
“Terrassen en horeca mogen meer ruimte krijgen” “Terrassen van doortrekken tot kiosk”
11. Behoud het historisch karakter (44 reacties)
In lijn met de reacties om de Markt te laten zoals deze is, ligt het behouden van het historische karakter, dat door veel mensen als belangrijk wordt gezien. Hieronder vallen de oude gebouwen, de bestrating, de kiosk en af en toe worden ook de bomen en de open ruimte genoemd die horen bij dit karakter.
“Deze historische Markt beslist niet veranderen. Het marktplein voor nalatenschap bewaren” “Respecteer het historische karakter dat de Markt zijn bijzondere kwaliteit geeft”
12. Meer bomen op de Markt (41 reacties)
Ten slotte, om de top 12 van reacties af te sluiten, is 41 keer genoemd dat er meer bomen moeten komen op de Markt. De bomen worden gewaardeerd om het karakter dat ze aan de Markt geven en de schaduw die ze geven. De huidige bomen moeten behouden blijven volgens 23 respondenten. Daarentegen wordt ook af en toe gezegd dat de bomen het zicht ontnemen van de mooie gebouwen.
“Bomen op andere locaties, nu zie je de prachtige gevels van de gebouwen niet zo goed” “De lindebomen en de kastanjebomen moeten terugkomen”
restaurants
Woordenwolk van antwoorden op de vraag: Wat is het eerste woord dat bij u op komt als u denkt over de Markt?
VAN VARIANTEN NAAR SCHETSONTWERP
22
23
Participatieproces 2 & Ontwerpvarianten
PARTICIPATIEPROCES DEEL 2
ONTWERPVARIANTEN
Gebaseerd op de opgehaalde informatie uit het oogstboek zijn twee schetsvarianten gemaakt:
In een bijlage van DeMooiRooiKrant zijn de ontwerpvarianten toegelicht en is aan de hand van thema’s gepeild waar de voorkeuren van de bewoners liggen. Het was ook mogelijk om via de website de enquête in te vullen. Aan de enquête hebben 417 mensen deelgenomen.
Variant 1 verblijf rondom de kiosk Variant 2 verblijf dicht bij de winkels In het tweede deel van het participatieproces is wederom de mening van de bewoners van SintOedenrode gevraagd, nu over de beide varianten. In deze fase is dat gebeurd door middel van een enquête. In deze fase is de klankbordgroep, bestaande uit bewoners, vertegenwoordigers van belangengroepen en belangstellenden, twee keer bij elkaar geweest. Tijdens de eerste bijeenkomst van de klankbordgroep zijn de uitkomsten van de enquête getoetst. Op basis van de uitkomsten van de eerste bijeenkomst is een schetsontwerp gemaakt. Hierover is tijdens een tweede bijeenkomst de mening van de klankbordgroep gevraagd. De conclusies hiervan zijn ook in dit document weergegeven.
DENK JIJ MEE? De maand september van vorig jaar stond in het teken van het ophalen van ideeën voor de nieuwe inrichting van de Markt. Hiervoor werden allerlei activiteiten georganiseerd. Zo stond er een ideeënkar in de passage bij de apotheek, waren er meerdere digitale bijeenkomsten en themasessies, werden er bierviltjes en ansichtkaarten verspreid en konden geïnteresseerden in de MooiRooiKrant een ontwerpkrant invullen. Het resultaat was verbluffend: Sint-Oedenrode dacht in groten getale mee! Na dertig dagen tijd stond de teller op zo’n 500 reacties. Daarnaast deden 171 mensen mee met de bijeenkomsten. Een fantastisch resultaat waar we nog steeds heel trots op zijn! Nieuwsgierig naar de reacties, ideeën en suggesties? Bekijk dan het oogstboek op onze website. Ondertussen is de opbrengst door onze ontwerpers vertaald naar twee ontwerpvarianten. Deze varianten leggen we graag aan je voor. In deze krant gaan we eerst uitgebreid in op de verschillende varianten om je vervolgens een aantal vragen te stellen. Denk je (weer) mee? Wethouder van Rooijen: “We hebben het nog steeds over de toekomst van de ‘huiskamer van Sint-Oedenrode’. Ik hoop opnieuw op een warme en brede belangstelling voor deze tweede ronde waarin mensen hun voorkeur kunnen uitspreken. Dat kan op verschillende manieren, dus laat van je horen”.
We horen graag wat je van de verschillende varianten vindt. Op basis van de feedback scherpen we de varianten waar nodig aan. Zo maken we samen van het plein een nog mooiere plek waar iedereen graag komt en verblijft. www.marktsint-oedenrode.nl
24
25
VARIANT 1
VERBLIJF RONDOM DE KIOSK
Meer verblijven, minder parkeren In de eerste variant is het gebied rond de kiosk het verblijfsgebied van de Markt. Dit gecentreerde verblijfsgebied verbindt de huidige terrassen. Nieuwe horeca ligt bij voorkeur ook aan dit verblijfsgebied. Eventueel kunnen terrassen bij evenementen worden uitgebreid op het plein. Extra vaste zit- en speelfaciliteiten zorgen voor meer verblijfskwaliteit, zoals bijvoorbeeld ‘bedriegertjes’. Door nieuwe bomen toe te voegen, ontstaan beschutte plekken en is het mogelijk om op hete dagen in de schaduw te zitten, waarbij het zicht op de kiosk niet wordt ontnomen en evenementen mogelijk blijven. In deze variant verspreiden we de 60 parkeerplaatsen over twee delen: ca. 25 tot 35 plekken aan de zijde van het Oude Raadhuis en 15 tot 25 plekken richting de Heuvel. Daarnaast liggen 10 parkeerplekken langs de weg over de Markt, waarbij we de terrassen en inritten vrijhouden van geparkeerde auto’s.
impressie kijkend vanaf de Neulstraat richting het Oude Raadhuis
Toegankelijkheid In dit scenario wordt op het middendeel van het plein de huidige bestrating opnieuw gelegd. Midden op het plein ontstaat als het ware een soort ‘eiland’ (het lichtere deel in de afbeelding). Rondom dit eiland komt een brede strook van gemakkelijk beloopbare gebakken klinkers, breder dan de huidige strook. Hierdoor worden voetgangers niet meer belemmerd door fietsen, de uitstalling van waren en terrassen. De bestrating van dit gemakkelijk beloopbare deel sluit aan op de rest van de verharding in het centrum, zoals de Heuvel. Eventueel kunnen over het plein nog ‘vlakke’ loop- en fietslijnen worden gelegd, om een aantal gemakkelijk beloopbare stroken dwars over het plein toe te voegen.
Meer groen en opvang regenwater Naast de nieuwe bomen rondom het plein, die worden toegevoegd (zie hierboven), wordt in het verblijfgebied een aantal bomen toegevoegd om daarmee op het plein meer schaduw te creëren. De bomen geven ook beschutting en begrenzen
impressie kijkend vanaf de Neulstraat richting Kerkplein
het gecentreerde verblijfsgebied. Het regenwater kan in dit scenario zowel bovengronds als ondergronds worden afgekoppeld.
5m
zitten rondom kiosk
kunst
digitaal infocentrum mobiel podium groen rondom klimaatkamer passend bij historische bebouwing gebruiksvriendelijk maken
voorbeeld huidige kiosk met aanpassingen
Profiel vanaf de Neulstraat kijkend richting het Oude Raadhuis
filmscreen
verplaatsen
muziek
water erbij
N
alzijdig
laten staan
functie(s) toevoegen theater speelelement exposities vormgeving dak wifi functioneel
muren afbreken
Profiel vanaf de Heuvel tot Borchmolendijk kijkend richting de Neulstraat
Weekmarkt Bij het verblijven op de Markt hoort ook de weekmarkt. De weekmarkt kan op verschillende manieren worden ingericht. Óf de weekmarkt blijft op de huidige locatie - dus op de parkeerplaatsen aan de zijde van het Oude Raadhuis en op het verblijfsgebied rondom de kiosk - óf de weekmarkt wordt rondom de kiosk tot aan de Heuvel geplaatst. Parkeren blijft in beide gevallen tijdens de weekmarkt op een deel van het plein mogelijk.
Kiosk In dit scenario wordt uitgegaan van aanpassingen op de huidige kiosk, zodat deze in de toekomst beter toegankelijk en bruikbaar is. Hoe dit gerealiseerd kan worden, vraagt nog nadere uitwerking. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan alzijdige toegankelijkheid van de kiosk.
26
27
VARIANT 2
VERBLIJF DICHT BIJ DE WINKELS
Meer verblijven, minder parkeren In de tweede variant richten we de zuidelijk gelegen ‘driehoek’ in als verblijfsgebied. Het verblijfsgebied begint ongeveer bij de kiosk en loopt tot de Heuvel. De vaste ziten speelelementen, zoals bijvoorbeeld ‘bedriegertjes’ liggen in dit deel van het plein. Door nieuwe bomen toe te voegen, ontstaan beschutte plekken en is het mogelijk om op hete dagen in de schaduw te zitten, waarbij het zicht op de kiosk niet wordt ontnomen en evenementen mogelijk blijven. De parkeerplekken, ca. 50 stuks, liggen dan aan de zijde van het Oude Raadhuis. De resterende 10 parkeerplaatsen liggen langs de weg.
Toegankelijkheid Wanneer we de bestaande bestrating niet kunnen afvlakken, brengen we in dit scenario nieuwe en vlakke bestrating aan over het hele plein. Hierdoor wordt het hele
impressie kijkend vanaf de Neulstraat richting het Oude Raadhuis
plein goed beloopbaar van gevel tot gevel. We kiezen hier dan voor een steen die past bij het cultuurhistorische karakter van het plein. Ook in deze variant maken we met de bestrating goed zichtbaar waar de auto mag rijden en parkeren en waar vooral niet.
Meer groen en opvang regenwater In het verblijfsgebied worden zo veel mogelijk nieuwe bomen toegevoegd om de hittestress op het plein te beperken. Hierbij wordt uiteraard rekening gehouden met de evenementen en de weekmarkt. De exacte locatie zal daarom later nader bepaald worden. Het regenwater kan in dit scenario zowel bovengronds als ondergronds worden afgekoppeld.
Weekmarkt Ook in deze variant zijn meerdere mogelijkheden voor de weekmarkt. De weekmarkt kan op de huidige locatie blijven, dus op de parkeerplaatsen aan de zijde van het oude Raadhuis. In dit geval is parkeren tijdens de weekmarkt niet mogelijk. Een andere mogelijkheid is dat de weekmarkt wordt verplaatst naar de andere kant van het plein, dus op het nieuwe verblijfsgebied aan de zuidkant van het plein. In dit geval
impressie kijkend vanaf de Neulstraat richting Kerkplein
blijft de volledige parkeercapaciteit tijdens de Markt behouden.
Kiosk In de huidige vorm wordt de kiosk weinig gebruikt. Terwijl er een behoefte aan meer
Profiel vanaf de Heuvel tot Borchmolendijk kijkend richting de Neulstraat
verblijven op de Markt. De kiosk is nu moeilijk bereikbaar en voor veel mensen ontoegankelijk. In deze variant wordt daarom een voorstel gedaan voor een nieuwe kiosk met een duidelijkere ontmoetingsfunctie. Eventueel kan de kiosk op een andere plek worden geplaatst.
N
Op de afbeelding hiernaast is een denkrichting voor de nieuwe kiosk verbeeld. Het 5m
idee is een meer open, informele variant waarin de kiosk van meerdere kanten toegankelijk is. Dit kan gerealiseerd worden door de lage traptreden door te trekken rondom het podium. De ronde vormen openen zich naar het plein en nodigen uit tot recreatie en ontmoeting. Een dergelijke kiosk kan functioneren als centraal punt van de Markt waar iedereen graag naartoe komt om samen te ontspannen. Kinderen kunnen er spelen en plaatselijke verenigingen kunnen er kleine optredens geven. Tegelijkertijd blijft de kiosk aangename beschutting bieden bij regen of felle zon.
Profiel vanaf de Neulstraat kijkend richting het Oude Raadhuis
28
29
Resultaten enquête
RESULTATEN ENQUÊTE
VRAAG 2 Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om het verbeteren van de toegankelijkheid op het plein?
VRAAG 1
A. Een beloopbare plint
A. Verblijven rondom de kiosk
B. Vlakke looppadden
Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om het verbeteren van de verblijfskwaliteit van het plein?
Het verblijfsgebied ligt rondom de huidige kiosk en verbindt de diverse terrassen. Het parkeren wordt opgeknipt in drie delen: ca. 25-35 parkeerplekken aan de zijde van het Oude Raadhuis, 15-25 plekken aan de zuidzijde en 10 plekken langs de straat langs het plein (de Markt), waarbij terrassen worden vrijhouden van geparkeerde auto’s.
Het middendeel van het plein blijft in de huidige staat behouden als een soort van ‘eiland’ met rondom een brede strook van gebakken klinkers. Deze strook sluit aan op de overige verharding van gebakken klinkers in het centrum.
Zoals in voorgaande, waarbij met visuele middelen vlakke looppaden over het plein worden toegevoegd om een duidelijke loopfunctie te onderscheiden. De afbeelding geeft het principe van looplijnen weer. De lijnen zijn nog fictief en worden nader uitgewerkt.
B. Verblijven nabij de winkels
C. Één vlakke verharding
De zuidelijk gelegen driehoek van het plein wordt als verblijfsgebied ingericht. Parkeren wordt geconcentreerd aan de zijde van het Oude Raadhuis met ca. 50 parkeerplekken. De resterende 10 parkeerplekken worden langs de straat langs het plein (de Markt) gerealiseerd.
Het hele plein wordt bestraat met één soort vlakke verharding.
RESULTAAT VRAAG 1
RESULTAAT VRAAG 2
Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om het verbeteren van de verblijfskwaliteit van het plein?
Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om het verbeteren van de toegankelijkheid op het plein?
1. Verblijven rondom de kiosk (39%)
1. Een beloopbare plint (80%)
+ parkeren (ook voor mindervaliden) dichtbij de winkels + bij huidige locatie kiosk: meer mogelijkheden om afstand te houden van het Oude Raadhuis
• waarbij 29% van het totaal aantal respondenten de voorkeur geeft aan aanvullende looplijnen
2. Verblijven nabij de winkels (61%) + goede aansluiting centrumgebied + flexibilteit door één aaneengesloten ruimte + minder verkeersbewegingen - Neulstraat essentieel bij verdere uitwerking
+ behoud karakter wordt veelal gekoppeld aan huidige bestrating - aandacht voor geluidsdemping rijbaan gevraagd
2. Één vlakke verharding (20%) + het gehele plein is voor iedereen beter te belopen
30
31
Resultaten enquête
VRAAG 3
VRAAG 4
Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om het toevoegen van groen op het plein?
Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om het opvangen van regenwater?
(lichtgroen zijn de bestaande bomen, donkergroen zijn de nieuwe bomen) In beide gevallen wordt rekening gehouden met de evenementen.
A. Enkele nieuwe bomen We voegen enkele nieuwe bomen toe, waardoor er zo veel mogelijk zon op het plein blijft.
Mogelijkheid 1. Bovengronds (bijv. via watergoten) Regenwater wordt zichtbaar bovengronds opgevangen. Dit kan bijvoorbeeld via watergoten op het plein.
Mogelijkheid 2. Ondergronds (bijv. via de riolering) Regenwater wordt direct ondergronds opgevangen, bijvoorbeeld via de riolering. Hier zie je bovengronds niks van.
B. Zoveel mogelijk nieuwe bomen in het zuidelijke deel We voegen zoveel mogelijk nieuwe bomen toe in het zuidelijk deel van het plein, waardoor er meer schaduw en minder hittestress op het plein ontstaat.
RESULTAAT VRAAG 3
RESULTAAT VRAAG 4
Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om het toevoegen van groen op het plein?
Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om het opvangen van regenwater?
1. Enkele nieuwe bomen (34%)
1. Ondergronds (bijv. via de riolering) (60%)
+ meer flexibiliteit voor evenemten + overzichtelijker
2. Bovengronds (bijv. via watergoten) (40%) + wateropvang zichtbaar maken (klimaat)
2. Zoveel mogelijk nieuwe bomen in het zuidelijke deel (66%) + klimaatadaptatie + schaduwvorming + dragen bij aan de sfeer
32
33
Resultaten enquête
VRAAG 5
VRAAG 6
Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om de locatie van de weekmarkt?
Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om de vorm van de kiosk?
Dit wordt uiteraard ook afgestemd met de betrokkenen van de weekmarkt.
Het gaat in dit stadium nog niet over een concreet ontwerp, maar over een basiskeuze.
A. In verblijfsgebied
A. huidige kiosk met aanpassingen
De weekmarkt wordt georganiseerd op het verblijfsgebied, zodat parkeren tijdens de weekmarkt op het plein mogelijk blijft.
De huidige kiosk met bepaalde aanpassingen om te voldoen aan de wensen en eisen van de huidige tijd.
B. In de plaats van parkeren
B. kiosk in een nieuwe vorm
De weekmarkt komt in plaats van het parkeren, zodat het verblijfsgebied vrij blijft.
Een nieuwe, meer open en informele kiosk met meer functionaliteiten.
RESULTAAT VRAAG 5
RESULTAAT VRAAG 6
Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om de locatie van de weekmarkt?
Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om de vorm van de kiosk?
1. In verblijfsgebied (50%)
1. huidige kiosk met aanpassingen (50%)
+ ontwerpvariant 2: de weekmarkt aan de zuidelijke zijde bevordert de levendigheid
2. In de plaats van parkeren (50%) + in ontwerpvariant 1 is het mogelijk om één parkeermogelijkheid te behouden (handhaving huidige situatie) + ook mogelijk bij ontwerpvariant 2: weekmarkt aan zuidelijke zijde en parkeren noordzijde
+ kenmerkend voor Sint-Oedenrode + straalt dezelfde allure uit als de panden aan de Markt + kostenbesparend
2. kiosk in een nieuwe vorm (50%) + multifunctionele ontmoetingsplek: aanleiding voor spel & zitmogelijkheden + toegankelijker voor mindervaliden • diverse voorstellen om voorbeelduitwerking aan te laten sluiten bij historisch karakter
34
35
Resultaten enquête
VRAAG 7
VRAAG 8
Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om de locatie van de kiosk?
Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om de waterelementen ‘bedriegertjes’?
A. Richting de Heuvel
A. Goede aanvulling
Verplaats de kiosk in de richting van de Heuvel.
Dit is een goede aanvulling op het verblijfsgebied.
B. Huidige locatie
B. Niet nodig
Behoud de kiosk op de huidige locatie.
Bedriegertjes zijn niet nodig, de Markt is levendig genoeg.
C. Richting het Oude Raadhuis Verplaats de kiosk in de richting van het Oude Raadhuis.
RESULTAAT VRAAG 7
RESULTAAT VRAAG 8
Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om de locatie van de kiosk?
Waar gaat jouw voorkeur naar uit als het gaat om de waterelementen ‘bedriegertjes’?
1. Huidige locatie (73%)
1. Goede aanvulling (56%)
+ centrale positie op de Markt - enkele meters verplaatsen voor zichtrelatie terassen
2. Richting de Heuvel (17%) + ontwerpvariant 2: de kiosk in het centrum van het verblijfsgebied
3. Richting het Oude Raadhuis (10%)
+ ontwerpvariant 1: de kiosk als afscheiding van het parkeren
+ speelelement - zo duurzaam mogelijk uitvoeren
2. Niet nodig (44%) - kostenaspect - onderhoudsgevoelig - valgevaar
SCHETSONTWERP In het hiernavolgende wordt het concept dat aan de basis van het schetsontwerp ligt in stappen toegelicht. De onderdelen van dit concept zijn verblijven, parkeren, de vloer, het groen, looproutes en langzaamverkeer. De reacties van de klankbordgroep hierop zijn bij de diverse onderdelen weergegeven.
38
39
Schetsontwerp
CONCEPT Functies-verblijf
De basis voor de twee ontwerpvarianten die in de vorige processtap aan de inwoners van Rooij zijn gepresenteerd, was de ligging van het verblijfsgebied op de markt: rondom de kiosk of nabij de winkels.
Functies-parkeren
De locatie voor het parkeren is daar een logisch vervolg op: verspreid of geconcentreerd. In de eerste klankbordgroep is de wens geuit om ook desondanks een deel van het parkeren nabij de winkels te situeren. Hierdoor ontstaat er ook meer ruimte voor eventuele toekomstige terrassen aan de zijde van het Oude Raadhuis.
Aanbeveling klankbordgroep
Alhoewel uit de enquête bleek dat een er een voorkeur was voor variant 2 verblijf dicht bij de winkels, werd in de eerste klankbordgroep de wens geuit om toch een deel van het parkeren nabij de winkels te situeren ten behoeve van mindervalide en de ‘snelle’ boodschappen. Door een deel van het parkeren te verplaatsen ontstaat er ook meer ruimte voor eventuele toekomstige terrassen aan de zijde van het Oude Raadhuis. Tijdens de tweede klankbordgroep liepen de meningen als reactie op het concept ten aanzien van verblijven en parkeren uiteen. Een deel van de deelnemers hecht waarde aan een groot en ongedeeld verblijfsgebied en wil parkeren aan de winkelzijde op het plein tegengaan, een ander deel wil een aantal parkeerplaatsen handhaven. Parkeren mag niet ten koste gaan van verblijf.
Variant 1: verblijfsgebied
Variant 1: verblijfsgebied & parkeren
Variant 2: verblijfsgebied
Variant 2: verblijfsgebied & parkeren
Verplaats een deel parkeren t.b.v. winkels en terrassen Schetsontwerp na 1e overleg klankbordgroep
40
41
Schetsontwerp
CONCEPT
Ongedeeld en flexibel
Vloer van natuursteen, hergebruik
Neulstraat onderdeel van het plein
Versmalde weg met keien
Meer ruimte toegevoegd zijde kapittelhof
Meer loopruimte aan winkelzijde
Vloer van het plein
• Uitgangspunt voor de inrichting is behoud van de karakteristiek van het plein, dus ruimtelijk ongedeeld en flexibel te gebruiken • De huidige natuurstenen kleine granietkeien worden opnieuw en zo vlak mogelijk gelegd • De Neulstraat is onderdeel van het plein, (langzaam)verkeer blijft mogelijk • De weg langs de Markt wordt versmald, bij 1-richting verkeer, tussen het Kerkplein en de Neulstraat van 7.00 m naar 4.40 m; bij 2-richtingverkeer van 7.00 m naar 5.80 m • De vrijgekomen ruimte komt toe aan de zuid-oostzijde, als onderdeel van het loopgebied dat ook tussen het plein en de winkels in komt te liggen. Daardoor is er meer vrije loopruimte langs de randen van het plein.
Aanbeveling klankbordgroep
De uitslag van de enquête en de mening van de klankbordgroep en enquête komen overeen. Men onderschrijft bovenstaande uitgangspunten.
42
43
Schetsontwerp
CONCEPT Groen • Ook de bomen zijn karakteristiek voor het plein. De Lindes zullen een groeiplaatsverbetering krijgen zodat ze weer toekomstwaarde hebben. • De kastanjes aan de zuidoostzijde zijn vanwege ziekte reeds gekapt of worden nog gekapt. Deze zullen worden vervangen. Doordat er meer ruimte komt vanwege de wegversmalling kunnen bomen iets verder van de gevels worden geplaatst. • In de enquête en het oogtboek is de wens geuit om meer bomen op het plein te plaatsen voor schaduw en verkoeling. Daar waar mogelijk in verband met evenementen en weekmarkt wordt een aantal bomen op het plein toegevoegd. De exacte locatie hiervan wordt nader bepaald.
Aanbeveling klankbordgroep
De klankbordgroep onderschrijft deze ambitie. Wel moet dit gecombineerd kunnen worden met evenementen, weekmarkt en horeca. Met de Stichting Rooise Kermissen, weekmarktcommissie en Stichting Papgat heeft een apart overleg hierover plaatsgevonden.
Groeiplaatsverbetering lindes
Enkele bomen op het plein
Vervanging kastanjes
44
45
Schetsontwerp
CONCEPT Verblijven
Doordat het parkeren in twee delen wordt opgesplitst blijft er aan de noordwestzijde van het plein meer verblijfsruimte beschikbaar voor terrassen en verblijf..
Looproutes
Vanuit de Neulstraat kan men over het plein of langs de winkels lopen, zonder de geparkeerde auto’s te hoeven kruisen. Door de extra loopruimte aan de zuidoostzijde is er een betere looproute tussen het Kerkplein en de Borchmolendijk mogelijk.
Verblijfsruimte
Looproutes vanuit de Neulstraat
Route Kerkplein - Borchmolendijk
Langzaamverkeer
46
47
Schetsontwerp
CONCEPT Parkeren
De auto’s kunnen op twee locaties op het plein parkeren. Ook wordt er voorzien in een aantal langsparkeerplaatsen. In alle gevallen zijn het parkeerplaatsen binnen de blauwe zone.
Verkeer
Vanuit de Heuvel/Kerkplein blijft de weg voor autoverkeer 1-richtingverkeer. Tussen de Neulstraat en de Borchmolendijk blijft het 2-richting verkeer. Het parkeren is toegankelijk vanaf de Stompersstraat en de Neulstraat
Aanbeveling klankbordgroep
Men vindt de gedane voorstellen geen recht doen aan de eerder geuitte wensen tijdens de Maand van de Markt en resultaten uit de tweede ophaalsessie. De klankbordgroep vraag om een duidelijke keuze ten aanzien van de maat van het verblijfsgebied en de locatie en het aantal parkeerplaatsen, waarbij er een deel de voorkeur heeft voor concentratie van (een geringer aantal) parkeerplaatsen aan de zijde van het Oude Raadhuis, het tegengaan van versnippering van en het vergroten van het verblijfsgebied aan de winkelzijde. Tijdens de klankbordgroep is door meerdere aanwezigen sterk aangedrongen op het afsluiten van de Neulstraat voor gemotoriseerd verkeer, zodat er een veilig en ongedeeld verblijfsgebied ontstaat. Door het parkeren aan de zijde van de winkels op het plein gedeeltelijk toe te laten zal er altijd verkeer op dit deel rijden en zal het verblijfsgebied minder groot, aantrekkelijk en minder veilig zijn.
Parkeren
Verkeer
48
49
Planuitwerking
PLANUITWERKING Het hiervoor beschreven concept heeft in geresulteerd in het hiernaast staande schetsontwerp. In dit ontwerp komen op het plein maximaal 50 auto’s te staan en langs de weg 10. Rondom de kiosk blijft een grote verblijfsruimte over, waar eventueel terrassen kunnen uitbreiden. Ook aan de zijde van het Kerkplein is meer vrije ruimte over. Hierdoor is een betere looproute naar het Kerkplein mogelijk. Aan de zijde van het Oude Raadhuis is afstand gehouden. Zoals hiervoor gezegd is dit concept is besproken tijdens de tweede bijeenkomst van de klankbordgroep. De gedeelde wens is het creëren van een goed verblijfgebied. Men is het eens over de ‘vloer’ van het plein, een ongedeeld plein van (hergebruikt) natuursteen met een goed beloopbare plint van gebakken klinkers. Ook over het terugbrengen van de bomen en het plaatsen van enkele nieuwe bomen op het plein is weinig discussie (niet te veel en rekening houdend met kermis, weekmarkt en evenementen). Samen met het versmallen van de straat ligt hiermee de basisinrichting van het plan voor. Deze basis wordt hierna verder uiteengezet aan de hand van details en voorbeelden. De locatie van parkeren en het wel of niet afsluiten van de Neulstraat doet niets af aan deze ruimtelijke basisinrichting van vloer, straat, plint en bomen.
50
51
Planuitwerking
PLANUITWERKING Detail Oude Raadhuis-zijde
Bestrating
Een groot deel van de huidige bestrating zal worden hergebruikt. Door het leggen van proefvakken wordt uitgetest hoe de kleine granietkeien op het plein zo vlak mogelijk kunnen worden gelegd. De weg krijgt een indeling van twee stroken met gezaagde keien, waar de fietser comfortabel overheen kan rijden. De huidige kasseien worden daarvoor gebruikt. De middenbaan van de weg wordt gelegd in ongezaagde keien. Dit voorkomt hard rijden.
Rondom het Oude Raadhuis komt een stoep van hardsteen, ook hergebruik.
52
53
Planuitwerking
PLANUITWERKING Detail verblijven
Het verblijfsgebied rondom de kiosk is ook een ongedeeld gebied. De vloer van de opnieuw gelegde granietkeien loopt gedeeltelijk onder het terras door. De loopzone is flink breder geworden waardoor voetgangers zich makkelijk over de Markt kunnen begeven. In de zone van de bomen kunnen zogenaamde ‘fietsnietsjes’ worden geplaatst met op een aantal plaatsen een laadpaal voor de fietsen. Ook is dit de zone waar een aantal banken kan worden geplaatst.
Aanbeveling klankbordgroep
Maak een eenduiding en zoveel mogelijk aaneengesloten verblijfsgebied. Impressie kijkend vanaf de Neulstraat richting het Oude Raadhuis
54
55
Planuitwerking
PLANUITWERKING Detail winkelzijde
Aan de winkelzijde kan een beperkt aantal auto’s worden geparkeerd. Hier is goed te zien dat er meer ruimte voor de voetganger is.
Aanbeveling klankbordgroep
Ten behoeve van het verblijfsgebied niet te veel of geen auto’s parkeren versus juist de goede plek voor parkeren nabij winkels.
Impressie kijkend vanaf de Neulstraat richting Kerkplein
56
57
Planuitwerking
PLANUITWERKING Inrichtingselementen
Bij de nadere uitwerking zullen keuzes worden gemaakt ten aanzien van inrichtingselementen. Uitgangspunt is dat deze elementen passend zijn binnen de historische context van de markt, dus ingetogen. In naaststaande foto’s is een aantal voorbeelden gegeven van mogelijke inrichtingselementen. Naast reguliere elementen is ook een aantal nieuwe toevoegingen mogelijk. Te denken valt aan een bijzondere verlichting, aanlichting van bomen, de kiosk en/ of gebouwen. Een toevoeging zou tevens een hoeveelheid bedriegertjes kunnen zijn in het verblijfsgebied, bijvoorbeeld nabij de kiosk in combinatie met de terrassen.
58
59
Planuitwerking
PLANUITWERKING Carnaval
Ten behoeve van de plaatsing van inrichtingselementen is bekeken waar en hoe de diverse evenmenten plaatsvinden, welke ruimte nodig is en welke behoeften er zijn. De mogelijke locatie van bomen is daarmee afgestemd.
Weekmarkt
Binnen het huidige schetsontwerp is voldoende ruimte voor de weekmarkt. Afhankelijk van de locatie blijven meer of minder parkeerplaasten beschikbaar tijdens de weekmarkt. In een voorgestelde opzet staat de weekmarkt meer aan de winkelzijde, waarbij ook hier voldoende ruimte rondom de kiosk is vrijgehouden. In dit geval moet de Neulstraat tijdens de weekmarkt worden afgesloten voor autoverkeer. In dit geval blijft het overgrote deel van parkeerplaatsen open.
Kermis
De Rooise Kermis is ook een belangrijk jaarlijks evenement. Gekeken is naar de locatie en grootte van de attracties. De locatie van de nieuwe bomen is ook hierop afgestemd. Door kleine verschuivingen en een enkele verplaatsing is het plaatsen van een aantal bomen mogelijk. Zowel met Stichting Rooise Kermissen, weekmarktcommissie en Stichting Papgat is overlegd geweest over deze ideeën. Zij komen met een reactie.
Aanbeveling klankbordgroep
Houd weekmarkt ter plaatse van verblijfsgebied. Is gezellig plus parkeerplaatsen blijven beschikbaar. Marktkooplui zijn tevreden weekmarkt opstelling.
met
huidige
60
61
Vervolg
VERVOLG Omdat over de basis van het plein overeenstemming is kan de planvorming doorgaan. Het waar localiseren van parkeerplaatsen is ten behoeve van de uitvoering weliswaar belangrijk, maar nadere detaillering die geen invloed zal hebben op de totale kosten van de herinrichting. Dit geldt tevens voor de verkeerstructuur en de discussie omtrent de Neulstraat. De kiosk vraagt om nadere uitwerking, uitgangspunt is dat deze (ongeveer) op dezelfde plek blijft staan. Voor deze drie onderwerpen, verblijf/parkeren, Neulstraat en kiosk is hieronder een procesvoorstel gedaan, naast het verder werken aan de basis opzet. Het schetsontwerp voor de herinrichting van de Markt is in twee online bijeenkomsten met de klankbordgroep besproken. Tijdens de bijeenkomsten bleek er een breed gedragen waardering voor vele onderdelen van het ontwerp te zijn, zoals de voorstellen met betrekking tot de plint en de bestrating, zoveel mogelijke hergebruik, de lijn van inrichtingselementen, de locatie van bomen en versmalling van de weg. De discussies spitsten zich toe op twee kwesties: de verkeersafwikkeling (en met name het eventueel afsluiten van de Neulstraat voor gemotoriseerd verkeer) en parkeren (in aantal en positie in relatie tot het aaneengesloten verblijfsgebied).
Beide kwesties hebben weliswaar invloed op de hoofdopzet van het (schets)ontwerp, maar het schetsontwerp heeft voldoende flexibiliteit om de uitkomsten van (eventuele) nadere verdieping van deze kwesties te verwerken in de volgende fase van VO en DO.
Kiosk
Het marktplein is de huiskamer van SintOedenrode. De kiosk speelt hier een beeldbepalende rol. Als herkenbaar verzamelpunt hoort de kiosk onlosmakelijk bij de identiteit van het dorp. In haar huidige vorm wordt de kiosk echter weinig gebruikt. De kiosk is nu moeilijk bereikbaar, voor veel mensen ontoegankelijk en niet goed zichtbaar. Bovendien is er weinig gelegenheid om te verblijven. Uit het participatieproces is gebleken dat de meningen over de kiosk uiteenlopen. Uit alle ingekomen reacties kunnen de volgende hoofdelementen worden gefilterd: • het is wenselijk om een kiosk te behouden (ongeveer) op dezelfde plaats (nieuwbouw is dus niet uitgesloten); • de kiosk moet qua uitstraling aansluiten bij de cultuurhistorische waarden van de Markt; • de kiosk moet een functionele toevoeging zijn aan het plein. Het voorstel aan de klankbordgroep om hiervoor een apart ‘subproces’ te doorlopen is door de klankbordgroep geaccepteerd. Voorgesteld wordt om een vervolgproces voor de kiosk in samenspraak met Natuurlijk! SintOedenrode nader uit te werken. Uitgangspunt
Hoofdopzet plein
Hoofdopzet groen
is dat de kosten van de kiosk niet ten kosten mogen gaan van de inrichting van de openbare ruimte of tot vertraging leiden.
zoals een spelaanleiding voor kinderen, een ontmoetingsplek voor bezoekers van het plein, een informele verblijfsplek, inzetbaar tijdens evenementen en kleine optredens. Tegelijkertijd blijft de kiosk aangename beschutting bieden bij regen of felle zon.
Om tot een plan voor een nieuwe of aangepaste kiosk te komen is een aantal uitgangspunten geformuleerd. De kiosk blijft een centrale plaats op de Markt innemen. De kiosk is open, informeel, alzijdig en vanuit meerdere zijden toegankelijk. De kiosk is beter en flexibel bruikbaar voor meerdere doeleinden,
Met deze uitgangspunten kan de kiosk in de toekomst een identiteitsbepaler blijven en bijdragen aan de levendigheid van de Markt.
62
63
Vervolg
VERVOLG Neulstraat
Parkeren
Er wordt in eerste instantie meer informatie verzameld door het uitvoeren van verkeerstellingen en een schouw van de verkeersveiligheid. Mede op basis van deze aanvullende informatie kan een onderbouwde keuze worden gemaakt. Na realisatie van de Markt wordt de situatie gemonitord.
Op basis van de twee varianten en het eerste gesprek met de klankbordgroep is in het schetsontwerp een voorstel gedaan voor een parkeeroplossing. Tijdens bespreking van dit voorstel bleek dat de meningen uiteenlopen. Er zijn bijvoorbeeld zorgen geuit over de wisselwerking tussen parkeren en het verblijfsgebied. Ook is veel gesproken over de ligging van de parkeerplaatsen.
Over de kwestie van de Neulstraat adviseert afdeling verkeer om de straat open te houden. Het meest gehoorde signaal vanuit de klankbordgroep is afsluiten.
Het is van belang dat een goede parkeersituatie ontstaat op de Markt, waarbij de centrum functies op een adequate wijze worden gefaciliteerd.
Onderzocht wordt hoeveel parkeerplaatsen noodzakelijk zijn voor een goed functionerend centrum en op welke plek deze op verantwoorde wijze kunnen worden gerealiseerd. Op basis hiervan wordt een keuze gemaakt en het ontwerp aangepast. Uitgangspunt is dat daarbij een duidelijk onderscheid wordt gecreëerd tussen het verblijfsgebied en parkeren.
Vervolgproces Neulstraat en parkeren
64
65
Colofon
COLOFON
In dit rapport wordt het participatieproces kort toegelicht en het schetsontwerp voor de herinrichting van de Markt Sint-Oedenrode gepresenteerd. Het rapport is opsteld door:
Spacevalue Haagdijk 39 4811 TN Breda info@spacevalue.nl
TLU landschapsarchitecten Veilinghavenkade 2 3521 AK Utrecht info@tlulandschapsarchitecten.nl In samenwerking met:
Gemeente Meierijstad Stadhuisplein 1 5461 KN Veghel
67
BIJLAGEN
68
Bijlage
69
VEEL GESTELDE VRAGEN Bijlage 1: veel gestelde vragen 23 maart 2021 SINT-OEDENRODE Naar aanleiding van de ontwerpvarianten en de vragenlijst zijn een aantal vragen binnengekomen die meermaals werden gesteld. We vragen u om deze vragen alvast voorafgaand aan de klankbordsessies
parkeerplaatsen in de Neul blijft de totale parkeeroplossing voor het centrum van Sint-Oedenrode in balans. 4.
In de ontwerpvarianten zijn circa 60 parkeerplaatsen op de Markt opgenomen. Zijn dit parkeerplaatsen voor kortparkeren?
door te nemen. 1.
De bestaande evenementen (kermis, carnaval, de weekmarkt etc.) blijven mogelijk. Dit is één van de randvoorwaarden voor de herinrichting van de Markt. Afgelopen jaar vond de kermis op een andere locatie plaats, maar dat was alleen vanwege de corona richtlijnen. Dus ook na de herinrichting kan de kermis op de Markt georganiseerd worden. 2.
Ja, alle parkeerplaatsen komen in de blauwe zone te vallen. Zie ook het antwoord op de vorige vraag voor een nadere toelichting.
Wordt er rekening gehouden met evenementen zoals de kermis bij de inrichting van de Markt? 5.
Uit het onderzoek blijkt dat de totale bezettingsgraad voor het volledige centrum van SintOedenrode op 86% ligt (inclusief de Markt). Volgens het parkeerbeleid van de gemeente Meierijstad is de gewenste maximale bezettingsgraad 85% (om te veel zoekverkeer te voorkomen, zie ook de beantwoording van vraag 3). Minder dan 60 parkeerplaatsen op de Markt leidt daarmee tot een parkeerproblematiek die zich verspreidt naar de andere beschikbare parkeerplaatsen. Het is niet wenselijk meer parkeerplaatsen op de Markt te laten vervallen, dan er in de Neul worden gerealiseerd.
Waarom blijft parkeren op de Markt mogelijk? De herinrichting van de Markt in Sint-Oedenrode komt mede voort uit de Centrumvisie Meierijstad (deze is in 2018 vastgesteld door de gemeenteraad). Hierin is het actiepunt opgenomen om de uitstraling en het gebruiksgemak van de Markt te verbeteren, waardoor de verblijfskwaliteit wordt vergroot. Ook zijn enkele uitgangspunten voor de herinrichting opgenomen, waaronder de volgende:
6.
Op basis van geldende beleidsstukken, waaronder de Centrumvisie, is de gemeenteraad gevraagd om in te stemmen met de herinrichting van de Markt. Tijdens dit besluit is het bovenstaande uitgangspunt uit de Centrumvisie bekrachtigd.
3.
7.
Uit parkeeronderzoek blijkt dat minder dan 60 parkeerplaatsen in de praktijk tot problemen zal leiden. De druk op de parkeerplaatsen wordt dan te hoog, wat ten koste kan gaan van de verkeersveiligheid. Dit komt doordat er 'zoekverkeer' ontstaat waarbij automobilisten gefocust zijn op het vinden van een parkeerplaats en minder alert zijn op het overige verkeer. Meer parkeerplaatsen zijn vanuit verkeerskundig oogpunt geen probleem, maar doen afbreuk aan de mogelijkheden voor kwaliteitsverbetering. Ofwel: met 60 (blauwe zone) parkeerplaatsen op de Markt en 60 extra 'vrije'
Wordt de Stompersstraat afgesloten in de ontwerpvarianten? Nee. Het aantal verkeersbewegingen richting de Stomperstraat is beperkt; daarbij moet het ook in de toekomst altijd mogelijk blijven om bijvoorbeeld het Oude Raadhuis en het restaurant Osteria te bevoorraden. Dit impliceert dat er op de Markt richting de Stompersstraat altijd rekening gehouden moet worden met ruimte voor (vracht)auto's. De Stompersstraat zelf is daarbij behoorlijk smal, waardoor het lastig keren is (bijvoorbeeld voor een vuilniswagen). Naast deze pragmatische overwegingen is het daarbij mogelijk om deze verkeersruimte, voor het Oude Raadhuis richting de Stompersstraat, op zodanige wijze vorm te geven dat deze onderdeel is van het plein.
In de ontwerpvarianten zijn circa 60 parkeerplaatsen op de Markt opgenomen. Waarop is dit aantal gebaseerd? In de huidige situatie zijn zo'n 120 parkeerplaatsen aanwezig op de Markt. Qua parkeerregime vallen zo'n 60 parkeerplaatsen in de blauwe zone. De overige circa 60 parkeerplaatsen zijn 'vrij' te gebruiken. Er worden in De Neul 60 parkeerplaatsen extra gerealiseerd voor 'lang parkeerders', bijvoorbeeld: bewoners uit het centrum of medewerkers van winkels en andere voorzieningen. De resterende circa 60 parkeerplaatsen worden gereserveerd voor het winkelende publiek, door deze binnen de blauwe zone te leggen. Overigens worden bij de nieuwe locatie van Albert Heijn ook nieuwe parkeervoorzieningen aangelegd.
Kan de Neulstraat worden afgesloten voor autoverkeer? Nee. Door het eenrichtingsverkeer in de Stompersstraat en de Heuvel is de Neulstraat voor automobilisten de enige straat vanaf de Markt naar de achterliggende straten aan de Noordzijde van het centrum. Daarnaast zorgt het eenrichtingsverkeer in de Stompersstraat samen met het eenrichtingsverkeer in de Neulstraat voor een logische route rondom de Markt. Ook moet het vrachtverkeer dat het bord voor laden en lossen Markt/Heuvel in de Borchmolendijk mist, op het parkeerterrein of in het verblijfsgebied van de Markt keren als de Neulstraat wordt afgesloten. Dit is onveilig en hierdoor niet wenselijk.
"Uitgangspunt: behoud van voldoende parkeercapaciteit […] "
De mogelijkheid om een deel van de parkeerplaatsen te verwijderen ontstaat door de verplaatsing van de Albert Heijn én omdat er 60 parkeerplaatsen extra in sportpark de Neul worden aangelegd (in het project 'Droge Voeten' van Waterschap De Dommel). Tevens blijkt uit parkeeronderzoek dat de parkeerplaatsen op de Markt een belangrijke functie vervullen voor het centrum. Verwijderen van álle parkeerplaatsen leidt tot een tekort en tot onvoldoende bereikbaarheid van de voorzieningen aan de Markt.
Hoe verhoudt het parkeren op de Markt zich tot andere parkeergelegenheden in het centrum?
8.
Wordt bij het aanplanten van nieuwe bomen rekening gehouden met evenementen als de kermis? De doelstelling is om zoveel mogelijk de bestaande bomen te behouden en hun groeiplaatsen te verbeteren. De rij bomen aan de zuidzijde van de Markt is echter ziek. Deze bomen worden daarom vervangen. Bij het toevoegen van (overige) nieuwe bomen wordt uitdrukkelijk rekening gehouden met bestaande evenementen, zoals kermis en de carnaval. Het is de bedoeling dat nieuwe bomen met name ter plaatse van het toekomstige verblijfsgebied worden gesitueerd. In ontwerpvariant 1 is dat met name rondom de kiosk en bij variant 2 met name in de zuidelijke punt.
70
71
Bijlage
Bijlage 1: veel gestelde vragen 23 maart 2021 9.
Als een eventuele aanvulling voor de Markt werd je bevraagd over waterelementen in de vorm van bedriegertjes. Hoe worden deze elementen onderhouden? Tijdens deze fase van het ontwerpproces waren we benieuwd of de realisatie van waterelementen, zoals bedriegertjes, op draagvlak kan rekenen binnen de Rooise gemeenschap. Uiteindelijk blijkt dat de meningen hierover uiteenlopen en dat een aantal personen zorgen hebben geuit over het onderhoud, valgevaar, legionella en de kosten. Het is dus nog niet zeker of de bedriegertjes er zullen komen. Wel geven we tussentijds graag antwoord op de vraag hoe deze elementen worden onderhouden. Het is mogelijk om waterelementen toe te voegen aan de openbare ruimte, op een zodanige wijze dat er geen sprake is van valgevaar. In dergelijke installaties zijn voor het overige voorzieningen opgenomen om de waterkwaliteit te waarborgen. Bijvoorbeeld door UV-lampen, zout en desinfectiemiddelen wordt de waterkwaliteit gewaarborgd. Tijdens onderhoudswerkzaamheden worden periodiek monsters genomen, die worden getest op bijvoorbeeld legionella of e-colli. De gemeente Meierijstad heeft een raamcontract voor het onderhoud van (grote) fonteinen. De Markt in Veghel is enkele jaren geleden ook voorzien van bedriegertjes; we hebben hier goede ervaringen mee. Eventuele waterelementen op de Markt in Sint-Oedenrode kunnen in het raamcontract worden ondergebracht.
10. Op welke manier maakt kunst een onderdeel uit bij de herinrichting van de Markt? De kunststichting Meierijstad (voorheen kunststichting Sint-Oedenrode) is gevraagd om mee te denken over de wijze waarop toegepaste kunst in het ontwerp van de Markt kan worden meegenomen. In samenspraak met deze stichting is een kunstenaar gevraagd om deel te nemen aan het ontwerpteam. Het voorstel voor de kiosk in een nieuwe vorm komt van deze kunstenaar. Het staat nog niet vast wat uiteindelijk door een kunstenaar wordt uitgewerkt. Dit kan ook nog een ander element zijn. 11.