PWR 2022-2026

Een (midden)lange termijn maatregel is het ontvlechten van hemelwater en afvalwater (afkoppelen). Wateroverlast in relatie tot gebouwen • Bij bui T=2 vinden we schade aan gebouwen onacceptabel • Bij bui T=10 vinden we schade aan: Kwetsbare locaties (zorginstellingen / scholen en dergelijke) onacceptabel Woningen / bedrijven / winkelpanden onwenselijk • Bij bui T=100 (70 mm in 1 uur) vinden wij schade aan gebouwen onwenselijk (meekoppelen), maar valt soms ook buiten de gemeentelijke verantwoordelijk. Hierover moeten wij goed communiceren

Schade is in het PWR vertaald naar de definitie zoals opgenomen in tabel 4.1 bij overlast. Wateroverlast door water op straat / wegbegaanbaarheid • Bij bui T=2 vinden wij: Meer dan 10 cm water op straat onacceptabel Minder dan 10 cm water op straat acceptabel, mits Het gaat om een gescheiden stelsel dus alleen hemelwater op straat (hemelwater dat niet het riool in kan stromen, of uittredend water uit het hemelwaterstelsel) De wateroverlast kortdurend is (< 1 uur) • Bij bui T=10 vinden wij: Het onacceptabel als hulpdiensten niet kunnen rijden (analogie met de strooiroutes) Het onwenselijk als tunnels onbruikbaar zijn Overig water op staat acceptabel • Bij bui T=100 vinden wij water op straat acceptabel mits dit niet zorgt voor schade aan gebouwen Vochtproblemen in relatie tot grondwaterstanden Definitie vochtproblemen: optrekkend vocht in de muren met schimmelwerking tot gevolg • Schade aan cultureel erfgoed vinden wij onacceptabel • Schade aan openbaar groen vinden wij onwenselijk, bij beplanting houden wij hier rekening mee en koppelen dit mee bij vervanging van groen • Qua omvang van de vochtproblemen vinden wij: Een individueel huis / woonblok geen gemeentelijke verantwoordelijkheid Een straat / buurt onwenselijk Een wijk onacceptabel Uitval installaties door hevige neerslag Met name de dit uitval van communicatie vinden wij onacceptabel.

Als gemeente hebben wij hier echter niet altijd invloed op, maar wij vinden de uitval van transformatorhuisjes onacceptabel omdat dit de voeding vormt voor verkeerslichten, pompen/gemalen en communicatie. De uitval van de overige voorzieningen vinden wij onwenselijk.

2. Hitte en droogte Hitte en droogte hebben een minder directe relatie met de zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater dan wateroverlast. Voor het GRP gaat het hierbij vooral over de relatie: • Tussen vegetatie en grondwaterstanden • Tussen vegetatie en de verwerking van hemelwater in relatie tot droogte • Het effect van hitte en droogte op het waterpeil en de waterkwaliteit Schaduwrijke plekken voor afkoeling • Op eigen terrein is de eigenaar zelf verantwoordelijk voor het creëren van schaduwrijke plekken. Wij zien het onze verantwoordelijkheid om scholen hierop te attenderen en om hun verantwoordelijk te nemen om voldoende schaduw op het eigen terrein te creëren. Daarnaast ondersteunen wij scholen bij initiatieven. We zijn als gemeente vanuit biodiversiteit, gezondheid, welzijn en leefbaarheid sowieso voorstander van dat particulieren hun terreinen voorzien van ‘groene schaduw’. Nadere uitwerking nodig voor rollen en handelingsperspectief. Wij vinden het onacceptabel / onwenselijk als er onvoldoende schaduwrijke plekken (minder dan 100 tot 300 m¹) in de omgeving van gebouwen zijn. Het creëren van voldoende schaduw zien wij als integrale opgave en koppelen wij mee met overige werkzaamheden in de openbare inrichting. Het credo hierbij is ‘groen tenzij…’.

-

-

De invulling van de definitie ‘groen tenzij…’ moeten we nog nader bepalen met collega’s van verkeer en mobiliteit en nemen we mee in de verdere ontwikkeling van het duurzaam wegprofiel in relatie tot bomenlanen. We nemen daarnaast een stimulerende rol richting particulieren en bedrijven (voorlichting/ subsidies) voor het creëren van groen en schaduw op eigen terrein. Dit moeten we nader uitwerken in een communicatieplan. Samen met de waterschappen Aa en Maas en De Dommel, hebben we een gezamenlijke stimuleringsregeling (Subsidie klimaatbestendige maatregelen). Maatregelen in bebouwd gebied (dorpskern) die zorgen voor een verbetering van water- en groen(voorzieningen) ten opzichte van de huidige situatie komen in aanmerking voor subsidie

Invloed van hitte en droogte op de leefbaarheid in openbaar gebied en onderhoudskosten Het afsterven van stedelijk en monumentaal groen vinden we onacceptabel. Stedelijk groen biedt schaduw aan looproutes en fietsroutes zijn gebaat bij landschappelijk groen (bomen). Dit betekent dat we bij herinrichting kiezen voor beplanting die droogtebestendig is en richten het plantvak dusdanig in dat deze voldoende vocht vast kan houden. Waar mogelijk zorgen we voor afvoer van hemelwater naar het plantvak. We kiezen hierbij voor kleinschalige infiltratievoorzieningen. Bij voorkeur voeren we het teveel aan water af naar locaties die gevoelig zijn voor droogte. Bij herinrichting houden we tevens rekening met het type verharding: • Overwegen of verharding echt noodzakelijk is • Geen asfalt waar dit niet nodig is • Geen tegels waar wortels de ruimte nodig hebben In het openbaar gebied nemen wij onze verantwoordelijkheid en stimuleren particulieren en bedrijven dat voor hun eigen terrein te doen. Nadere uitwerking en invulling hiervan valt onder het beleidsterrein van wegen, verkeer en groen. Invloed van hitte en droogte op gedrag en welzijn • Grondwatervoorraden hebben een groot effect in het agrarisch gebied, op natuur in het algemeen en op de drinkwatervoorziening. Dit valt onder de verantwoordelijkheid van de waterschappen en de provincie.

Een groter agrarisch watergebruik in tijden van droogte vinden we onacceptabel. Wij zien bij voorkeur dat agrariërs hemelwater opvangen en bewaren voor tijden van (dreigende) droogte; hemelwater als grondstof De meeste agrariërs zullen hier in de praktijk niet direct invulling aan kunnen geven, dit nemen wij mee in de verdere uitwerking van het landelijk gebied. Voor het landelijk gebied gaat het erom de bodem als buffer te gebruikten en betekent dit dat de waterbalans hydrologisch neutraal moet worden; in tijden van overschot water in de bodem conserveren en in tijden van schaarste dit water gebruiken tot zover geen onomkeerbare schade aan grondwater en andere gebruiksfuncties ontstaat. • •

Hoger energieverbruik voor koeling en hoger waterverbruik voor recreatieve doeleinden vinden we onwenselijk Hittestress in gebouwen en afname van de arbeidsproductiviteit vinden wij geen gemeentelijke verantwoordelijkheid. Klimaatadaptatie is geborgd in de prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties. We gaan communiceren over wat particulieren zelf kunnen doen en benaderen hiervoor ook collectieven zoals verenigingen van eigenaren. We vinden het wel belangrijk dat we waken voor het vergroten van de kloof tussen arm en rijk

Bij de verdere uitwerking rekening houden met het afstemmen van de benadering met de verschillende overheden en inwoners en bedrijven een geïntegreerd geheel van regels, voorlichting en andere maatregelen bieden. Denk hierbij ook aan koppeling met ons beleid voor energietransitie, warmtevoorziening en ons beleid voor bodem, grondwater en drinkwaterwinning.

Invloed van hitte en droogte op waterpeil en waterkwaliteit Minder beschikbaar bluswater voor de brandweer vinden de onacceptabel, tot op heden heeft deze situatie zich niet voorgedaan. Ook de toename van ziekteverwekkers in het water vinden we onacceptabel, de waterkwaliteit is echter geen gemeentelijke verantwoordelijkheid. De toename van vissterfte, schade aan andere flora en/of fauna en toename van stankoverlast voor omwonenden vinden we onwenselijk. Waterkwaliteit is primair de verantwoordelijkheid van de waterschappen, maar als gemeente staan we wel aan de lat daar waar verbeteringen mogelijk zijn. Bij de verdere uitwerking zijn hiervoor duidelijke afspraken over rollen en handelingsperspectief noodzakelijk. We prevaleren volksgezondheid, veiligheid en ecologie boven kosten en het tegengaan van wateroverlast, met die verstanden niet koste wat kost maar nemen dit waar mogelijk mee. We beseffen ons dat mogelijke hogere kosten voor het waterbeheer autonoom het gevolg zijn van het eigen handelen als gemeenschap en vinden deze hogere kosten als dusdanig acceptabel. Vanuit het GRP pakken we de waterkwaliteit alleen aan voor watergangen met een functie voor berging en/of afvoer van hemelwater. Dit nemen we mee in de verdere uitwerking van de objectpaspoorten. Uiteindelijk bepalen we in de objectpaspoorten welke watergangen hiervoor al dan niet in aanmerking komen.

Bijlage 3

Areaalgegevens

Systeem Vrijvervalriolering

Onderdeel Gemengd Vuilwater Hemelwater Infiltratie (IT-riool + kratten) Drainage Randvoorzieningen Rioolgemalen Persleidingen Pompunits Drukriolering Vrijverval buitengebied IBA’s

Mechanische riolering

Omvang 215,2 137,3 153,9 5,9 22 18 97 34,6 1.384 248,9 61,4 94

Eenheid Km Km Km Km Km St. St. Km St. Km Km St.

140,0

120,0

100,0

km vrijverval

80,0

60,0

40,0

20,0

-

>70 jaar

60-70 jaar

50-60 jaar gemengd

40-50 jaar vuilwater

30-40 jaar hemelwater

20-30 jaar

10-20 jaar

infiltratie (IT-riool + kratten)

5-10 jaar

0-5 jaar

Bijlage 4

Evaluatie

1

Inleiding

De gemeente Meierijstad is gestart met de actualisatie van het GRP. Onderdeel van deze actualisatie is een terugblik op de afgelopen periode de zogenoemde evaluatie. Hierin kijken we terug en bepalen we of: • De doelen zijn behaald • Welke werkzaamheden zijn uitgevoerd • Wat hiervan de financiële gevolgen waren en • Wat de aandachtspunten zijn voor het nieuwe GRP Hiervoor hebben gesprekken plaats gevonden met de betrokken medewerkers bij de totstandkoming van het vorige GRP, de op dit moment betrokken medewerkers en is een reactie van de beide waterschappen gevraagd. De evaluatie geeft de stand van zaken oktober 2020. Leeswijzer: Deze bijlage is als volgt opgebouwd: • Algemene terugblik op over hoe het GRP de afgelopen periode heeft gefunctioneerd (2) • Verdieping op de vier thema’s zoals deze in het GRP verwoord zijn te weten; Water & Maatschappij, Water & Economie, Water & Ruimte en Water & (Samen)werken (hoofdstukken 3 tot en met 6). • Stand van zaken activiteiten (7) • Financiële stand van zaken (8) Ieder hoofdstuk sluiten we af met onderwerp-specifieke aandachtspunten voor het nieuwe GRP.

2

Algemeen

Het GRP 2017 - 2022 is het eerste GRP voor de gemeente Meierijstad. In dit GRP is het beleid en de ambities van de voormalige gemeente Veghel, Schijndel en Sint Oedenrode bij elkaar gevoegd. Dit heeft geleid tot een compleet en ambitieus GRP. In het GRP zijn acht speerpunten benoemd. Aan alle speerpunten is aandacht gegeven en in de projecten zijn de speerpunten zoveel mogelijk integraal meegenomen. Gedurende de looptijd van het GRP is gebleken dat enige vertraging is opgelopen, zowel qua het behalen van de ambities als het realiseren van alle activiteiten. Hiervoor worden de volgende redenen benoemd: • Het GRP beschrijft de ambitie waar de gemeente Meierijstad naar toe wil werken. In de praktijk was het GRP echter op een aantal vlakken onvoldoende concreet, waardoor het ontbreekt aan duidelijkheid, uitvoerbaarheid en controlemomenten om te bepalen of de doelen zijn bereikt. De afgelopen periode is vooral gebruikt om hier meer inzicht in te krijgen. Het doel van het nieuwe GRP is concrete invulling te geven aan de ambities van de gemeente in een concreet en uitvoerbaar uitvoeringsprogramma inclusief de monitoring hiervan • Van oudsher is riolering een sectorale beheerdiscipline. De omgeving vraagt echter om een integrale benadering. In het GRP is reeds een aanzet gemaakt naar meer integraliteit.

In de praktijk bleek het echter vaak lastig om ruimtelijke adaptatie en duurzaamheid te integreren. In het GRP was voldoende budget vastgesteld, het ontbrak echter aan concrete projectplannen waardoor er onvoldoende sturing mogelijk was. De uitvoering van het GRP was niet/onvoldoende geborgd in de organisatie • Verder is onduidelijk in hoeverre overdracht heeft plaatsgevonden aan Beheer en Onderhoud na oplevering van de projecten. Hierdoor blijft ook onduidelijk in hoeverre beheerkaarten zijn geactualiseerd (basis op orde). Daarnaast is in het GRP onvoldoende rekening gehouden met de benodigde voorbereidingstijd voor het in uitvoering brengen van projecten. (zoals aanvullende onderzoeken en afstemming met overige beheerdisciplines voor integrale uitvoering). Voor veel projecten is een doorlooptijd van één jaar opgenomen, waar de werkzaamheden in werkelijkheid veelal verspreid over meerdere jaren worden uitgevoerd. Met de invoering van de Programmakamer moet hier verandering in komen. De programmakamer is al langere tijd ingericht, in 2020 zijn stappen gezet om deze operationeel naar behoren te laten functioneren

•

• •

•

Er was minder personele capaciteit beschikbaar dan waarmee in het GRP rekening was gehouden. Dit is onder andere veroorzaakt door het vertrek van 1,5 fte op beleid en overige personele wisselingen. Ook de sturing op functies en taken is nooit goed afgestemd. Hierdoor zijn in het verleden zaken niet en/of niet zo goed opgepakt als was beoogd. Met de inwerkingtreding van de Programmakamer wordt hier beter opgestuurd en is er aandacht voor de juiste begeleiding van medewerkers De jaarlijks benodigde personele middelen zijn op basis van het huidige uitvoeringsprogramma en areaal, in oktober 2020 bepaald De totale impact van de fusie was groter dan vooraf was ingeschat. De harmonisatie tussen de drie voormalige gemeenten heeft meer tijd en inspanning gekost dan vooraf is ingeschat. Dit geldt zowel voor het op orde brengen van de beheerbestanden, maar ook voor het maken van werkafspraken. Sinds 2020 vindt wekelijks overleg plaats over afstemming van de werkzaamheden en wordt gewerkt aan een open werkrelatie waarin ook ruimte is om elkaar aan te spreken op gedrag Tot slot is het belangrijk gedurende de looptijd van het GRP meer aandacht voor successen (met beeld) te hebben

Aandachtspunten voor het nieuwe PWR: • Focus en concretisering van ambities en doelen • Projecten integraal via de Programmakamer opstarten is niet noodzakelijk voor het opstarten van investeringen, maar Programmakamer dient er wel bij te worden betrokken in verband met begroten & verantwoorden en houden van overzicht wat gebeurt waar • Juiste sturing op functies; vertrekpunt is de analyse voor benodigde personele middelen (oktober 2020) • Verkrijgen van inzicht in benodigde grootte formatie en niveau er van (soort functies), inclusief de formatie bij de Buitendienst • In planning en beschikbaar stellen van budgetten rekening houden met voorbereidingstijd/ benodigd voorwerk • In kostendekking rekening houden met (formatie voor) begeleiden van werkzaamheden dat aan derden is uitbesteed • Samenwerking met de waterschappen, samenwerking in de werkeenheden en in regio Noordoost Brabant

3 •

•

•

•

Water & Maatschappij

(Particulier) afkoppelen: de gemeente neemt deel aan Operatie Steenbreek en de stimuleringsregeling van waterschap Aa en Maas. De gemeente heeft geen eigen stimuleringsregeling. Bij alle projecten in de openbare ruimte is aandacht voor burgerparticipatie (zij worden betrokken bij het ontwerp, maar er is ook aandacht voor wat zij zelf kunnen doen). Hierbij is het streven om ook zoveel mogelijk particulier oppervlak af te koppelen Tot op heden is het afkoppelen slechts beperkt geregistreerd (zowel in de openbare ruimte als bij particulieren). Er is daarom geen totaal overzicht van de hoeveelheid verhard oppervlak dat is afgekoppeld Nieuwbouw: In 2020 is de ‘Verordening fysieke leefomgeving Meierijstad’ opgesteld. Hierin zijn in hoofdstuk 6 de regels rondom hemelwater en grondwater vastgelegd. Uitgangspunt is dat nieuwbouw of nieuw verhard oppervlak niet op de riolering wordt aangesloten en dat tenminste 20 mm op eigen terrein wordt verwerkt. Van deze verordening heeft een ontwerp ter inzage gelegen. Als de planning wordt aangehouden neemt de gemeenteraad op 17 december hierover een besluit en zal de verordening in werking treden per 1 januari 2021 Waterbewustzijn stimuleren en educatie: vanuit de voorbeeld functie heeft de gemeente de afgelopen periode een deel van de openbare gebouwen voorzien van groene daken en/of afgekoppeld.

Bij projecten worden burgers nadrukkelijk geïnformeerd over waterbewustzijn. Jaarlijks wordt een ‘water dag’ georganiseerd waarin steeds een ander thema centraal staat, zoals Operatie Steenbreek en het terugdringen van watergebruik. Daarnaast is in 2019 een regentonnenactie georganiseerd. Voor de As50+ is een klimaatatlas opgesteld. Deze is online voor iedereen beschikbaar

•

In 2019 heeft de gemeente in samenwerking met de provincie Noord-Brabant, waterschap De Dommel en Wageningen University & Research een symposium over klimaatadaptatie Zuid-Nederland georganiseerd, zie https://klimaatadaptatiezuidnederland.nl. Hierin zijn diverse onderwerpen aan bod gekomen met als doel kennisuitwisseling en netwerken

Aandachtspunten voor het nieuwe PWR: • Registratie van hoeveelheden afgekoppeld oppervlak (zowel bij afkoppelen bestand verhard oppervlak als niet aangesloten verhard oppervlak bij nieuwbouw) • Gemeentelijke communicatie stimuleringsregeling conform As50+. Website, social media, etc. Inzet afdeling communicatie benodigd

4 •

•

•

Water & Economie

Energie uit water: uit onderzoek komt naar voren dat momenteel twee locaties geschikt zijn voor energiewinning uit oppervlaktewater. De mogelijkheden worden uitgewerkt in de volgende twee projecten: ‘Droge voeten’ - Sint-Oedenrode ‘Vlas en Graan’ - Veghel Riothermie: voor de nieuw te bouwen zwembaden in Sint-Oedenrode en Veghel vindt onderzoek plaats naar de mogelijkheden van riothermie. In de ontwerpen wordt meegenomen dat riothermie nu of mogelijk later kan worden gerealiseerd Terugdringen energieverbruik: nog niet concreet opgepakt. Dit is een aandachtspunt voor de komende vervangingen (circa een derde van pompunits) in het buitengebied. Hierin is de samenwerking tussen riolering, duurzaamheid en projectontwikkeling van belang

Aandachtspunten voor het nieuwe PWR: • Hoe om te gaan met afvalwater in het buitengebied inclusief de afwegingen met betrekking tot energieverbruik en EFGF -concepten – kansrijk onderwerp in de samenwerking (werkeenheden Meierij en As50+ - bijvoorbeeld eerste stap via Ikea sessie) • Verduurzaming grote gemalen • Actueel overzicht van alle rioolaansluitingen en daarmee een actueel overzicht van heffingplichtigen.

5 •

•

•

Water & Ruimte

Wateroverlast: De afgelopen periode is er sprake geweest van wateroverlast. Dit heeft echter niet tot schade geleid: De Neul (Sint-Oedenrode): ondergelopen kantine. Dit is een laag gelegen gebied. Voor nu zijn tijdelijke oplossingen getroffen. Verdere maatregelen (integraal rioolontwerp en maatregelen op oppervlaktewatersysteem) volgen uit het ‘Droge voeten plan’ Erp: ondergelopen kelders als gevolg van wortelingroei (achterstallig onderhoud) en ontluchting op maaiveld niveau. Problemen waren bekend en zijn inmiddels opgelost Bloemenwijk: water op straat, maar dat mag. In de Bloemenwijk is een wadi aangelegd, maar het duurt even voordat het water in de wadi is Anticiperen op extreme buien: dit is nog niet uitgewerkt en maakt onderdeel uit van de risicodialogen. 100% risicovrij is niet mogelijk, maar we moeten bewegen naar minder kwetsbaar. Dit betekent dat er aandacht moet zijn voor voldoende peilhoogtes, voldoende drooglegging en een stuurbaar systeem. Hiervoor is de interactie tussen oppervlaktewater, grondwater en riolering belangrijk, metingen aan de systemen zijn hierin essentieel Op As50+ niveau is een regionaal basis incidentenplan opgesteld. In samenwerking met de waterbeheerders moet dit nog uitgewerkt worden naar een incidentenplan voor Meierijstad.

Het incidentenplan gaat naast wateroverlast over calamiteiten in de riolering, zoals ongewenste lozing, disfunctioneren, gemaaluitval

•

•

•

•

•

•

Verwerken hemelwater bovengronds en zichtbaar: De afgelopen periode nog niet veel in uitvoering gebracht (alleen Oranjewijk wadi en speeltuin met waterberging). Water en het creëren van berging krijgt wel veel aandacht in de planvorming. Deze projecten worden de komende periode integraal in uitvoering gebracht. Aandachtspunten hierbij zijn: Veel wijken liggen vlak Tegenstrijdige belangen met verkeer (afwegingen niet altijd ten gunste van water/riolering, ook als gevolg van inspraak bewoners) wat leidt tot ondergrondse systemen Spelen en waterberging blijft een lastige opgave gelet op de volksgezondheid Grondwateroverlast: Kienehoef (Sint-Oedenrode): eind februari 2020 water in de convectorputten Bloemenwijk (Veghel): als gevolg van vervanging van de riolering werkte deze niet meer drainerend, met grondwateroverlast tot gevolg Leest (Veghel): naar aanleiding van klachten is het grondwaterprobleem nader geïnventariseerd. Op basis van deze inventarisatie is een voorbeeldenboek opgesteld met welke maatregelen de grondwateroverlast kunnen tegengaan. Tevens biedt dit boek houvast over de verdeling van verantwoordelijkheden tussen de gemeente en individuele bewoners. Tijdens een bewonersavond is dit nader toegelicht.

Hierna zijn geen meldingen meer ontvangen Kloostertuin (Veghel): het overstortpeil is regelbaar gemaakt, waarmee een getrapte afvoer mogelijk is gemaakt, hiermee zijn de klachten verholpen Om grondwateroverlast in de toekomst te voorkomen geeft de gemeente bij nieuwbouw de voorkeur aan ophogen boven draineren. In de praktijk blijkt het lastig om projectontwikkelaars hierin mee te krijgen. Zij geven de voorkeur aan snel en goedkoop (drainage aanleggen). Na enig aandringen gaan zij hier uiteindelijk wel in mee. Dit blijft een aandachtspunt voor de toekomst. De klimaatonderlegger kan een instrument worden bij het vinden en afwegen van geschikte woningbouwlocaties. Grondwatermeetnet: er is nog geen gebiedsdekkend grondwatermeetnet ingericht die tegemoet komt aan inzichten op het gebied van klimaatverandering, met name verdroging. Dit wordt de komende periode in As50+ verband door gemeenten en waterschap gezamenlijk opgepakt (Meierijstad en waterschap trekkers). Momenteel worden de wensen van de verschillende gemeenten onderzocht.

Belangrijke vragen hierbij zijn: Wat is je meetdoel en wat is hiervoor nodig? Wat moeten we meten? Wat willen we betalen? Willen we een meetnet of willen we informatie? Voor Meierijstad is klimaat een belangrijk onderdeel van het meetnet zodat de gemeente kan monitoren op verdroging, vernatting en dergelijke Foutieve aansluitingen buitengebied: de grote lozers zijn in beeld. De overige foutieve aansluitingen zijn voor Schijndel in beeld, voor Veghel is onderzoek beschikbaar. Voor Sint-Oedenrode moet dit nog onderzocht worden. Op dit moment is handhaving niet formeel geregeld, waardoor dit niet structureel opgepakt wordt. In het nieuwe GRP moeten hiervoor uren (en de dekking hiervan) bij handhaving worden geclaimd. Daarnaast is onderzoek nodig voor het inzichtelijk maken van de foutieve locaties Implementatie Omgevingswet: al tijdens de looptijd van het huidige VGRP is duidelijk dat de nieuwe Omgevingswet consequenties heeft voor het daaropvolgende VGRP. Zowel op het gebied van de omgevingsvisie (strategisch beleid) als op het gebied van het omgevingsplan (regelgeving) dienen stappen te worden gezet. Ten behoeve van het implementatietraject Omgevingswet is in 2019 hiervoor het beleidsdocument ‘Klimaatrobuust Meierijstad, het Nieuwe Normaal’ opgesteld, maar als afzonderlijk beleidsdocument bestuurlijk niet vastgesteld.

Wel is meegegeven dit document te beschouwen als een uitwerking van zowel omgevingsvisie als -plan In de As50+ is voor de afvalwaterketen een gezamenlijke bouwsteen voor de omgevingsvisies ontwikkeld. Waarna het proces in is gegaan voor een gezamenlijke bouwsteen omgevingsplan. Een eerste aanzet is gemaakt. Het vervolg is gekoppeld aan werkpakket 3 ‘Bouwstenen voor omgevingswet’ in het regionale noordoost Brabant project stresstesten en risicodialogen

Aandachtspunten voor het nieuwe PWR: • Hoe omgaan met waterberging in het bestaande gebied? • Opstellen incidentenplan Meierijstad • Inrichten grondwatermeetnet Meierijstad in de samenwerking As50+ mede gericht op het meten van klimaateffecten (weersextremen) • Voorkomen grondwateroverlast in de toekomst: Proces meenemen projectontwikkelaars in ophogen in plaats van drainen onder de loep nemen. Link met klimaatonderlegger • Foutieve aansluitingen buitengebied: Uren claimen bij handhaving, onderzoek inzichtelijk locaties. Nadenken hoe de gemeente om wil gaan met de foutieve aansluitingen: Willen we de burgers hierin nog tegemoet komen? • Er blijft afstemming nodig tussen het opstellen van de gemeentelijke omgevingsvisie en –plan gericht op het formuleren van randvoorwaardelijkheden voor aanvragers van een omgevingsvergunning in plaats van toetsingsaspecten voor toetsing achteraf (zoals nu de watertoets) • Aanvragers van een Omgevingsvergunning dienen vooraf in elk geval gebruik te maken van de klimaateffectatlas As50+: https://as50.klimaatatlas.net

6 •

•

•

•

•

•

Water & (Samen)werken

Rioolbeheer: In 2017 en 2018 is, als direct gevolg van de samenvoeging en het afstemmen van de processen, niet al het beheer en onderhoud uitgevoerd. Wanneer structureel te weinig rioolbeheer wordt uitgevoerd, loopt de gemeente risico’s. Inmiddels is het beheer en onderhoud beter orde dit blijft een aandachtspunt voor de komende periode, zie verder ook hoofdstuk financiën Voor het buitengebied geldt dat de doelstellingen voor de controle op pompen en gemalen door de eigen buitendienst niet is behaald. Hiermee heeft de gemeente onvoldoende inzicht in het huidige functioneren. Ook dit is een aandachtspunt voor de komende periode, mogelijk kan dit in de samenwerking worden opgepakt Beheerdata: De beheerdata van de drie voormalige gemeenten is samengevoegd tot één gezamenlijk beheerbestand. De afgelopen periode is veel tijd en energie gestoken in het op orde brengen van de beheerdata. Bij het opstellen van het basisrioleringsplan (BRP), bleken echter nog niet alle beheergegevens in het beheersysteem verwerkt (circa 90 - 95% op orde). Momenteel wordt het beheerbestand hierop verder geactualiseerd. Naar verwachting is het beheerbestand hiermee eind 2020 voor circa 95 - 98% op orde.

Het tijdig en correct verwerken van revisiegegevens blijft een aandachtspunt voor de komende planperiode, zowel voor het dagelijks beheer en onderhoud, als input voor berekeningen en analyses Inspecties: De inspecties uit 2016 t/m 2018 zijn voor alle kernen beoordeeld. Op basis hiervan zijn maatregelenprogramma’s opgesteld. Voor de kernen Schijndel en Sint-Oedenrode zijn de maatregelen uitgevoerd, voor Veghel nog niet (uitvoering 2021). De in 2019 uitgevoerde inspecties zijn nog niet beoordeeld en hiervoor moet nog een maatregelenprogramma worden opgesteld. De inspectieronde 2020 is doorgeschoven naar begin 2021 als gevolg van het doorschuiven van de beoordeling van de inspectieronde 2019 en als gevolg van de coronacrisis. Voor de kernen Schijndel en Sint-Oedenrode zijn hiervoor de inspectieprogramma’s reeds opgesteld, voor de kern Veghel moet dit nog gebeuren Eind Q2 2021 wil de gemeente ook de inspectieronde 2021 uit laten voeren (mede gelet op het contract met het inspectiebedrijf dat loopt tot en met juli 2021). Dit betekent dat in 2021 circa 20% van het rioolstel wordt geïnspecteerd. De uitvoering van de maatregelen voortvloeiend uit het inspectieprogramma 2020 zullen waarschijnlijk in 2022 plaatsvinden De afgelopen planperiode (2017-2020) is circa 170 km vrijvervalriolering geïnspecteerd. Dit komt overeen met circa 31% van de totale vrijvervalriolering.

Gelet op het feit dat de inspecties uit 2020 nog niet zijn uitgevoerd, komt dit gemiddeld overeen met 10% per jaar

•

•

•

•

•

Samenwerking werkregio’s As50+ en De Meierij: de gemeente maakt onderdeel uit van de watersamenwerkingen As50+ en De Meierij . Vanuit beide werkregio’s is de samenwerking, ook bestuurlijk, opgezocht en is kennis gedeeld. Op operationeel/project niveau heeft uitwisseling en gezamenlijke inkoop plaatsgevonden. Ook op het gebied van beleid is samenwerking aan de orde: opstellen klimaatatlas, voorkomen medicijnresten in rioolwater, grondwatermeetnet, innovaties op het gebied van IQUA en bijdragen op het niveau van de Regio Noord-Oost Brabant Samenwerking waterschappen: beide waterschappen ervaren de samenwerking als prettig. Dit blijkt ook uit de projecten die gezamenlijk zijn opgepakt, zoals: Energie uit water BRP / watersysteemplan De Dubbelen Verkenning wensen en behoeften grondwatermeetnet (As50+) Klimaatproof Kienehoef Droge voeten Sint-Oedenrode Bypass Sint-Oedenrode BRP en stedelijke wateropgave Voorkomen medicijnresten in rioolwater Klimaatatlas Inkoop Afkoppelprojecten (een plus daarop kan een hemelwaterstructuurplan zijn waarbij op hoger abstractieniveau verder vooruit gekeken wordt: waar infiltreren, waar afvoeren, waar kan watersysteem meer water hebben en waar nu al knelpunt) Kader Richtlijn Water (KRW): de Omgevingswet vraagt om meer invulling te geven aan de KRWdoelstellingen bij zowel de gemeente als het waterschap.

Formeel voldoet in elk geval de ‘oude’ gemeente Veghel aan de gemaakte afspraken omtrent de KRW-doelstellingen zoals deze in 2008 zijn vastgesteld. Het verder afkoppelen van verhard oppervlak draagt bij aan het verder terugdringen van de emissies en heeft daarmee een positief effect op de KRW-doelstellingen Assetmanagement: de vier pilot projecten -zoals in het GRP opgenomen- zijn niet uitgevoerd. Wel zijn twee projectplannen opgesteld; assetmanagement - beheer vrijvervalriolering en assetmanagement gemaalbeheer. Deze projectplannen hebben echter nog geen vervolg gekregen. In de Programmakamer moet dit nog concreet worden gemaakt Tot slot is de aandacht voor deelproducten van Water & Riolering waarmee wordt bijgedragen aan eindproducten waar de verantwoordelijkheid bij andere werkateliers ligt (bijvoorbeeld watertoets als onderdeel van een vergunning in het kader van een bestemmingsplan) belangrijk

Aandachtspunten voor het nieuwe PWR: • Inzicht krijgen in het huidige functioneren pompen en gemalen buitengebied • De gemeente Meierijstad blijft ook na 2021 participeren in diverse samenwerkingen, waarvoor in elk geval voor de werkregio’s As50+ en De Meierij financiële bijdragen dienen te worden opgenomen • Tijdig en correct verwerken beheergegevens in het beheersysteem, zodat het beheersysteem altijd een actuele status heeft • Concrete uitwerking van assetmanagement in de Programmakamer • Investeringen gaan altijd gepaard met een projectplan, waarbij de meerkosten voor ruimtelijke adaptatie een vast onderdeel zijn • Ook in de exploitatie zijn de meerkosten voor ruimtelijke adaptatie inzichtelijk (gemaakt) • Vanuit de samenwerking met de waterschappen: Behouden van het totaal overzicht, wat gaat jaarlijks wel/niet lopen Afstemming in calamiteitenzorg Structurering van watertoetsproces • Opname overstorten en hemelwateruitlaten (gegevens en ligging) in vGRP. Blijft noodzakelijk in omgevingswet. En gegevens rioolgemalen (capaciteit) • Reservering budget voor renovatie gemeentelijke IBA’s • Voorstellen samenwerking: Verkennen mogelijkheden prestaties ‘RWZI verder verbeteren door afvlakken pieken in de aanvoer

-

7

Visie op energie uit (afval)water Functioneren overstorten en achterliggend watersysteem bij hevige neerslag’ (BRP en robuustheidstoets) en regulier (metingen) Waterkwaliteitspoor Waterkwaliteit stadswateren Gegevensbeheer, automatisering uitwisseling, GWSW

Investeringen

In bijlage 1 staan alle plannen en onderzoeken zoals opgenomen in het GRP met de status. Hieruit valt op te maken dat nog een groot deel van de onderzoeken en plannen niet is uitgevoerd. In bijlage 2 zijn alle investeringen opgenomen zoals deze oorspronkelijk in het GRP tot en met 2020 waren voorzien. In de tabel is tevens aangegeven wat het nog openstaande budget van de investeringen is. Uit de tabel valt op te maken dat -ten opzichte van de investeringen tot en met 2020 opgenomen in het GRP (EUR 25,5 mln.)- slechts daadwerkelijk EUR 3,8 mln. is uitgevoerd. Hiervan zijn de volgende projecten afgerond: • Vervangen riolering Koolenkampen fase 1 + 2 • Vervangen riolering en afkoppelen verharding weg door Erp • Maatregelen afwatering Capellevelt Voor een aantal van de projecten geldt dat nieuwe inzichten ervoor hebben gezorgd dat op een andere manier invulling is gegeven aan de te treffen maatregelen. Zie hiervoor bijlage 1 van het Uitvoeringsprogramma 2020.

Aandachtspunten voor het nieuwe PWR: • Geen projectplan, geen geld (uit het rioolfonds) • Investeringen gaan altijd gepaard met een projectplan • Voor ingrepen in de fysieke leefomgeving worden ook de meerkosten voor ruimtelijke adaptatie in beeld gebracht en de meerkosten voor de exploitatie • Na oplevering van de investeringen worden, als onderdeel van de overdracht aan het werkatelier Openbaar Gebied, worden wijzigingen van de openbare ruimte op de beheerkaart doorgevoerd

8

Financiën

In deze paragraaf is gekeken hoe het GRP financieel heeft gefunctioneerd de afgelopen periode en wat de aandachtspunten voor de komende planperiode zijn. De in het GRP voorgestelde verlaging van de heffing is doorgevoerd. Hiermee heeft de gemeente in plaats van de hoogste heffing binnen de As50+ nu een gemiddelde heffing (zie figuur 8.1). Wat heeft bijgedragen aan deze positie is dat met name door een gezamenlijke inkoop op werkregioniveau forse besparingen konden worden doorgevoerd, waarbij overigens de besparingen gereserveerd staan om de extra kosten voor ruimtelijke adaptatie te dekken. In de dekking van kosten voor ruimtelijke adaptatie vanaf 2022 is nog niet voorzien.

Figuur 8.1 Verloop tarieven rioolheffing As50+ 2010 – 2021

De werkelijke stand van de voorzieningen per 1 januari 2020 zijn aanzienlijk hoger dan in het GRP was voorzien (zie tabel 8.1). Tabel 8.1 Stand voorzieningen per 1-1-2021 begroot in GRP 2017 en werkelijk

Voorziening BBV 44.1 lid d Voorziening BBV 44.2

GRP 2017 EUR 26,5 mln. EUR 7,3 mln.

Werkelijk EUR 33,2 mln. EUR 9,0 mln.

Verschil EUR 6,7 mln. EUR 1,7 mln.

De hogere stand van de spaarvoorziening wordt met name veroorzaakt doordat nog niet alle investeringen conform planning GRP zijn uitgevoerd. Bijkomend effect is dat veel van de investeringen een langere doorlooptijd hebben dan in het GRP was voorzien. Voor alle investeringen die gepland stonden tot en met 2017 geldt bovendien dat deze projecten nog gekapitaliseerd worden. Alle projecten gepland vanaf 2018 worden wel direct ten laste van de spaarvoorziening gebracht. De hogere stand van de egalisatie voorziening wordt met name door het volgende veroorzaakt: • In 2017 en 2018 is, als direct gevolg van de samenvoeging en het afstemmen van de processen, niet al het beheer en onderhoud conform de planning van het GRP uitgevoerd. Inmiddels is het beheer en onderhoud beter op orde • In het GRP zijn de 3 beheerbudgetten van de voormalige gemeenten bij elkaar opgeteld. Hierbij is echter geen rekening gehouden met het financiële voordelen als gevolg van de verandering in schaalgrootte. Daarnaast is de afgelopen periode de beheerdata op orde gebracht. Met deze beheerdata is een betere inschatting in het benodigde beheer en onderhoud te maken. • Terugkijkend lijkt in het GRP te zijn uitgegaan van een te negatieve inschatting.

Hierdoor zijn de beheerbudgetten in het GRP waarschijnlijk hoger dan daadwerkelijk benodigd • In het GRP was rekening gehouden met meer personele capaciteit dan daadwerkelijk de gehele periode beschikbaar was. In het kostendekkingsplan was echter wel rekening gehouden met de volledige benodigde capaciteit

•

Tot slot hadden de 3 voormalige gemeenten ieder een eigen manier van financiering (bv vervanging pompunits buitengebied via beheerbudget of als vervangingsinvestering). Mogelijk zijn hierdoor dubbelingen in het kostendekkingsplan ontstaan. Inmiddels heeft de gemeente een eenduidige manier van financiering en is dit opgelost

Aandachtspunten voor het nieuwe PWR: • Een reële prognose maken voor nieuwe investeringen Zowel qua planning als qua kosten Rekening houdend met de benodigde voorbereidingstijd, eventuele aanvullende onderzoeken en afstemming met de andere beheerdisciplines voor de integrale uitvoering • Aanpassing van de benodigde beheerbudgetten op basis van het actuele beheerbestand en actuele inspectiegegevens • Kritisch kijken naar de nog openstaande budgetten; welk budget is nog daadwerkelijk nodig met prognose wanneer uit te geven. Budgetten die niet meer nodig zijn kunnen worden afgesloten • De kosten voor ruimtelijke adaptatie, voor zover te koppelen aan de zorgplichten van de gemeente, onderdeel laten zijn van de kostendekkendheid van het rioolafvoerrecht • Mogelijkheden bekijken tot een juiste doorberekening van de personeelskosten; niet op basis van een percentage van het werkatelier, maar op basis van werkelijke functies

Bijlage 1

Overzicht status plannen en onderzoeken

Omschrijving Omschrijving Duurzaamheid 1: Watermachine / living machine en vuilwateralternatieven Duurzaamheid 2: Alle gemeentelijke gebouwen afkoppelen / groene daken in planperiode en klimaat neutraal Duurzaamheid 3: Communicatie en educatie Duurzaamheid 4: Energie uit stromend water Duurzaamheid 5: Energie / warmte uit afvalwater Assetmanagement 1: Vrijverval: Repareren of niets doen Assetmanagement 2: Gemalen: Dubbelpomps contractenbeheer risico storingen Assetmanagement 3: Vrijverval: Relinen/vervangen strategie risicoriolen Assetmanagement 4: Kolkenreiniging icm vegen straten en bladkorven Actualiseren VGRP / omgevingsplan / uitvoeringsprogramma Opstellen Incidentenplan Riolering Opstellen beheerplan gemeentelijke voorzieningen Vervolg nadere studies werkeenheid Watersamenwerking As50+ (o.a.

meten en monitoren, onderzoek lozingen buitengebied) Onderzoek interactie riolering-watersysteem Sint-Oedenrode NoordOost Actualisatie basisrioleringsplan Veghel-west + NCB-laan Actueel houden basisrioleringsplannen (klimaatadaptatie) Controle uitvoeren op ontbrekende b.o.b.'s in beheerbestand Onderzoek beekherstel Dommelarm ‘t Hoefijzer’ Onderzoek maatregelen afwatering Capellevelt Onderzoek foutaansluitingen (drukriool + vrijverval) Hydraulische doorrekening gebied Hopstraat/Eekelhof tbv inzicht wateroverlast Onderzoek pilot alternatieve sanitatie afvalwater buitengebied Onderzoek meet- en monitoringsplan vrijvervalriolering (kwantitatief) Aanleg meetnet vrijvervalriolering (stelselmetingen) Beheer en analyse meetnet vrijvervalriolering Onderzoek lozingen bedrijfsafvalwater Berekenen en optimaliseren capaciteit (druk-)riolering Buitengebied Onderzoek veiligheid / kwaliteit afzettingen overstorten Onderzoek rioolwaterafvoer industrieterrein gemaal Duin, verkleinen gemaal Wijbosch Herzien nut/noodzaak aanvullende voorzieningen Boskant Inrichten grondwatermeetnet Meierijstad

Planning Planning 2019 + 2020

Uitgevoerd Uitgevoerd Nee

2018 t/m 2021

Gedeeltelijk

2017 t/m 2021 2018 t/m 2021 2019 + 2020 2017 t/m 2021 2017 t/m 2021

Gedeeltelijk Opgestart Opgestart Nee Nee

2017 t/m 2021

Nee

2017 t/m 2021 2021 2020 2018 2017

Nee Opgestart Nee Nee Ja

2017

Ja

2017 2018 t/m 2021 2018 2019 2017 2017 t/m 2021 2018

Ja Opgestart Nee Nee Ja Nee opgestart

2018 2017 2018 2018 t/m 2021 2017 2019 2018 t/m 2021 2018

Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee Nee

2019 2018 t/m 2020

ja Nee

Bijlage 2

Overzicht oorspronkelijk en beschikbaar budget investeringen GRP

FCL

Omschrijving

71.005 71.008 71.026 71.071

Groot onderhoud riolering 2016 (SO) Groot onderhoud riolering 2017 (SO) Vervangen riolering Koolenkampen fase 1 + 2 Maatregelen De Dubbelen 1+2 n.a.v. herberekening Vervangen riolering en afkoppelen verharding weg door Erp Afkoppelmaatregelen Rembrandtlaan Maatregelen riolering Erp-Oost Verplaatsen en vernieuwing gemaal Nederboekt Hemelwaterverbetering Kienehoef 2017 Hemelwaterverwerking Dommelrode Maatregelen afwatering Capellevelt Aanpassing vrijvervalriolering 2017 Drukriolering elektromechanisch 2017 Hemelwaterverbetering Kienehoef Aanpassing vrijvervalriolering Rioolgemalen elektromechanisch Drukriolering elektromechanisch Maatregelen ter vergroting waterbeleving Dommeldal BRP maatregelen Schijndel Randvoorziening elektromechanisch Ruimte voor de Aa Aanleg meetnet vrijvervalriool (stelselmetingen) Inrichten grondwatermeetnet Meierijstad Opstellen beheerplan rioleringsvoorzieningen Droge Voeten Sint-Oedenrode, (interne) advisering c.a. Onderzoek locaties ombouw VGS naar GS Afkoppelen centrum e.o. Sint-Oedenrode BRP-maatregelen Sint-Oedenrode Droge voeten Sint-Oedenrode, maatregelen tgv vitaal centrum Totaal investeringen 2017-2020 conform VGRP

71.073 71.074 71.076 71.077 71.080 71.081 71.082 71.084 71.086 71.088 71.089 71.090 71.091 71.092 71.093 71.094 71.097 71.098 71.099 71.100 71.101 71.102 71.103 71.104 80.035

Budget GRP (oorspronkelijk) 293.000 402.500 1.405.000 110.000

Budget 2020 (beschikbaar) 214.068 394.999 32.238 101.456

2.700.000

2.687.420

300.000 200.000 60.000 533.500 2.200.000 100.000 2.550.965 284.638 4.125.000 5.412.279 1.992.496 1.381.874 100.000

294.966 190.832 58.022 267.021 2.033.891 42.716 1.410.356 280.054 4.097.280 5.372.173 1.663.845 1.377.740 95.997

75.000 44.272 20.000 75.000 30.000 30.000 100.000

72.798 44.272 18.398 74.288 26.529 25.016 77.160

40.000 300.000 100.000 500.000

40.000 295.500 100.000 500.000

25.465.524

21.889.015

Bijlage 5

Overzicht lozingspunten

Externe overstorten Kern

Straat

Putnummer

Boerdonk Boskant Boskant Eerde Eerde Erp Erp Erp Erp Keldonk Mariaheide Mariaheide Mariaheide Nijnsel Nijnsel Olland Olland Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Sint-Oedenrode Sint-Oedenrode Sint-Oedenrode Sint-Oedenrode Sint-Oedenrode Sint-Oedenrode Sint-Oedenrode Sint-Oedenrode Sint-Oedenrode Sint-Oedenrode Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Wijbosch Zijtaart

Pastoor van Schijndelstraat Elzenpad Populierenlaan Boterpad Airbornestraat Prinsveld Oudveld Den Uil Empeldonk Antoniusstraat Meester Schendelerstraat Huigenbosstraat Pastoor van Haarenstraat Eimbert Lieshoutseweg Pastoor Smitsstraat Pastoor Smitsstraat Smaldonkstraat Verdipad Putsteeg Baselaarshoef Verhagenstraat Heidebloemstraat Bloemenpad Hopstraat Rossinistraat Borchmolendijk Corridor Hoge Vonderstraat Koningsvaren Streepenstraat Cathalijnepad Zwembadweg Ijsvogel Neulstraat Dommelpark De Aabroeken NCB-Laan Pater van den Elsenlaan Chrysantenstraat Scheldehof Dr. W. Dreesstraat Piet Heinstraat Taylorweg Vlas en Graan Zuidkade Rembrandtlaan Stadhuisplein Beatrixsingel Beatrixsingel Dorshout Trompstraat Aa-plantsoen Kennedylaan Dr. Van der Voortsingel Broekkantsedijk Pater Vervoortstraat

122 OVST 635 OVST 650 OVST 0078 109 OVST 107 OVST 123 OVST 124 OVST 125 OVST 00020 100 OVST 120 OVST 121 OVST 631 OVST 644 OVST 645 OVST 646 OVST 490 OVST 491 OVST 492 OVST 493 OVST 494 OVST 495 OVST 496 OVST 497 OVST 499 OVST 632 OVST 633 OVST 637 OVST 642 OVST 647 OVST 649 OVST 651 OVST 653 OVST 656 OVST S2471 BBB2U 101 OVST 102 OVST 103 OVST 104 OVST 105 OVST 106 OVST 108 OVST 110 OVST 111 OVST 112 OVST 113 OVST 114 OVST 115 OVST 116 OVST 117 OVST 118 OVST 119 OVST 126 OVST 498 OVST 127 OVST

Randvoorziening Drempelbreedte in Drempelhoogte in inhoud in m3 m mNAP BBL - 80 2,80 12,10 2,00 9,60 2,60 9,50 BBL - 118 5,00 8,75 1,48 9,42 2,20 10,25 BBL - 500 2,90 10,30 BBB - 500 5,00 10,15 1,80 10,35 BBL - 145 2,50 10,25 2,40 9,35 1,20 9,03 BBB - 140 4,00 9,00 1,20 11,01 2,20 10,71 2,80 7,91 0,30 7,17 BBL - 950 8,10 6,92 5,60 8,09 3,00 7,12 BBL - 473 10,00 6,30 5,40 7,13 2,00 6,67 3,50 7,10 1,90 7,90 4,00 8,09 2,50 9,60 1,25 10,89 2,00 10,16 1,60 9,67 1,86 10,40 BBB - 379 2,50 9,35 1,10 9,60 BBL - 553 2,50 8,90 BBB - 440 2,50 9,35 BBB - 900 9,00 8,98 BBB - 770 5,00 7,70 3,00 8,65 1,65 7,81 1,10 8,89 1,00 8,70 0,80 9,10 1,50 8,75 1,10 8,70 BBB - 300 5,00 7,82 1,00 8,88 1,50 9,25 2,00 8,65 2,20 8,60 BBB - 750 5,00 7,75 5,40 8,60 BBB - 290 5,00 8,30 BBB - 290 5,00 8,10 1,90 9,44 2,00 8,27 2,40 8,16 BBL - 155 2,50 9,30

RD X

RD Y

171677 157001 157228 163264 162413 169534 169946 170564 169893 169073 168457 168009 168065 161813 161992 156102 156779 159140 158668 157681 156590 157436 157222 157639 158248 158382 160408 160343 159699 159053 159951 159301 159226 159206 159892 159897 165303 164112 164493 166482 165889 165952 166656 164103 165831 164982 165904 165934 165379 165476 164806 166034 165891 164373 165318 160787 165858

396999 395728 395946 402003 402020 401220 402083 400961 401021 399994 405391 404580 404553 196447 396056 399190 398754 403608 402482 402942 404122 403245 405016 404735 404247 402651 397371 397024 397202 398214 396688 397490 398491 396849 397420 397631 403916 403033 403423 402524 402204 402527 402242 402516 402944 402859 402730 402837 403260 403139 403575 402290 401785 401990 403435 403349 400647

Regenwateroverstorten Kern

Straat

Putnummer

Eerde Eerde Erp Erp Erp Erp Erp Mariaheide Mariaheide Nijnsel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Schijndel Sint-Oedenrode Sint-Oedenrode Sint-Oedenrode Sint-Oedenrode Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel

Het Loo De Kuilen Bussele Bolst Koningsveld Brugstraat Koningsveld Heiakkerstraat Ringoven Kerkdijk-Zuid Huygensweg Koeveringsedijk Industrieweg Vliegveldweg Newtonweg Uranus Noorderkroon Noorderkroon Noorderkroon Galvani Lorentzweg Sterrenlaan Newtonweg Duinweg Duinweg Edisonweg Industrieweg Industrieweg Huygensweg Stamhuis Stamhuis Nieuwe Eerdsebaan Smaldonkstraat Brouwhuisstraat Brouwketel Schorpioen Lijsterbeslaan Hendrik van Hamstraat Pegasus Zwembadweg Zwembadweg Heidebloemstraat Rooiseheide Zwaardvis Gerbrandystraat Jan Tinbergenstraat De Quaystraat IJsvogel Meester van Coothstraat Vijverweg Doctor van der Voorstingel Vijverweg Chrysantenstraat Rembrandtlaan Busselbundersweg Taylorweg Taylorweg Rooseveltlaan Bundersweg De Amert De Amert De Amert De Amert De Amert De Amert De Amert De Amert De Amert De Scheifelaar De Scheifelaar Vorstenbosscheweg Turfven Spoorven Rietven Busselbundersweg Rietven Rietven Moerven Spoorven Turfven Spoorven Spoorven Heuvelplein

140OVSTR 142OVSTR 163OVSTR 164OVSTR 166OVSTR 167OVSTR 057 RWA 143OVSTR 144OVSTR 602OVSTR 400OVSTR 401OVSTR 402OVSTR 403OVSTR 404OVSTR 405OVSTR 406OVSTR 407OVSTR 408OVSTR 409OVSTR 410OVSTR 411OVSTR 412OVSTR 413OVSTR 414OVSTR 415OVSTR 416OVSTR 417OVSTR 418OVSTR 420OVSTR 421OVSTR 422OVSTR 423OVSTR 425OVSTR 426OVSTR 427OVSTR 428OVSTR 429OVSTR 430OVSTR 431OVSTR 432OVSTR 433OVSTR 434OVSTR 436OVSTR 600OVSTR 601OVSTR 604OVSTR 605OVSTR 101OVSTR 102OVSTR 103OVSTR 105OVSTR 106OVSTR 107OVSTR 108OVSTR 109OVSTR 69OVSTR 111OVSTR 112OVSTR 113OVSTR 114OVSTR 115OVSTR 116OVSTR 117OVSTR 118OVSTR 119OVSTR 120OVSTR 121OVSTR 122OVSTR 123OVSTR 125OVSTR 126OVSTR 127OVSTR 128OVSTR 129OVSTR 130OVSTR 131OVSTR 132OVSTR 133OVSTR 134OVSTR 135OVSTR 136OVSTR 139OVSTR

Drempelbreedte in Drempelhoogte in m mNAP 2,00 9,65 1,00 9,41 3,53 11,53 2,00 10,88 1,00 9,95 1,00 11,10 2,00 10,10 3,90 9,75 2,00 9,00 1,60 10,11 5,00 9,20 1,00 9,00 1,00 9,01 1,00 9,00 1,00 9,00 1,50 9,00 1,50 9,00 1,50 9,00 1,50 9,00 3,60 9,85 3,60 9,86 1,50 9,00 2,00 9,00 5,00 9,40 5,00 9,40 5,00 9,40 5,00 8,71 5,00 9,40 5,00 9,20 1,50 7,65 2,12 7,65 2,00 9,33 1,30 7,05 1,50 7,40 1,00 7,70 1,50 9,00 3,40 8,51 1,00 8,16 1,20 8,65 3,00 6,44 3,00 6,44 3,00 6,44 0,75 8,80 1,50 8,71 1,60 10,00 4,00 9,66 1,37 10,27 1,50 9,53 2,10 8,19 1,00 8,34 2,70 8,00 3,90 7,66 1,00 9,00 0,80 8,88 2,00 7,90 1,40 8,88 3,00 8,33 3,00 8,16 1,67 8,45 6,00 7,60 1,50 7,80 6,00 7,76 6,00 7,87 3,00 7,80 9,00 8,17 6,00 7,79 6,00 7,68 9,00 7,81 1,00 8,76 1,50 8,84 1,00 8,08 2,00 8,10 1,00 8,10 2,00 8,10 1,80 8,10 1,80 8,10 1,00 8,10 1,00 8,10 1,00 8,10 2,60 8,10 1,00 8,10 1,00 8,13 1,00 9,10

RD X

RD Y

162617 163016 171239 169971 169157 170605 169090 168464 168345 161214 160588 160091 160295 160412 160831 159652 159705 159755 159771 161137 161258 159275 160821 160062 160275 160781 160272 160809 159936 157716 157510 160563 159078 157764 157808 159296 159836 159426 159363 157368 157153 157292 158853 159862 160387 160805 160508 159395 165718 165514 165316 165416 164673 166360 166847 164460 163818 163578 167261 163840 164031 163596 163345 163670 164358 164237 163975 163855 166132 166515 166099 167212 166345 166592 166734 166619 166750 166887 166516 167145 166220 166395 166583

401347 401480 400253 401972 401404 400862 401182 404550 404689 396460 402218 402077 402165 401734 401998 402467 402415 402367 402353 402573 402389 402314 401831 402643 402649 402651 402197 402218 402327 403872 403928 402691 403486 403985 403951 402297 402855 403312 402158 404893 404709 404828 401706 402264 398342 398532 398605 396830 403540 403574 403438 403549 402528 402850 404556 402620 402814 401909 403724 404113 403907 404376 403942 403996 403556 403687 403705 403594 401916 402144 404501 404788 404346 404674 404809 404481 404567 404631 404425 404933 404701 404704 402888

Kern

Straat

Putnummer

Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Veghel Wijbosch Zijtaart

Corridor Corridor Montgomeryweg Voltweg Marconiweg Beukelsweg Edisonweg Doornhoek Doornhoek Doornhoek Doornhoek Doornhoek Doornhoek Doornhoek Gazellepad Taylorweg Hartveld Pastoor van de Bultstraat

146OVSTR 147OVSTR 148OVSTR 149OVSTR 150OVSTR 151OVSTR 152OVSTR 153OVSTR 154OVSTR 155OVSTR 156OVSTR 157OVSTR 158OVSTR 159OVSTR 162OVSTR 168OVSTR 424OVSTR 145OVSTR

Drempelbreedte in Drempelhoogte in m mNAP 2,00 9,24 4,00 9,32 5,00 9,31 3,00 8,33 3,00 8,38 3,00 8,38 2,00 8,35 6,00 9,80 6,00 9,20 6,00 9,24 8,00 9,25 6,00 9,21 6,00 9,26 6,00 9,25 1,50 8,23 1,10 8,70 1,50 8,64 2,00 9,56

RD X

RD Y

163856 164188 163978 163148 163155 163200 163205 164393 164613 164611 164780 165056 165030 164665 164217 164018 161006 165883

400925 401341 401529 403441 403452 403134 402976 401147 401435 400955 401658 401351 401328 400932 403265 402418 403189 400417

Bijlage 6

Totaal overzicht maatregelen

Projectenplan (bedragen × EUR 1.000) Omschrijving investeringen budgetten t/m 2017 71005 - Drainagegemaal Kienehoef, uitstroomwerken etc. 71008 - Herinrichten en afkoppelen Boskantseweg 71071 - Maatregelen De Dubbelen 1 + 2 nav herberekening 71076 - Maatregelen riolering Erp-Oost 71077 - Verplaatsen en vernieuwing gemaal Nederboekt 71081 - Hemelwaterverwerking Dommelrode 71086 - Drukriolering elektromechanisch 2017 investeringen budgetten na 2017 71088 - Hemelwaterverbetering Kienehoef 71090 - Renovatie drukriool en hoofdgemalen Meierijstad 71090 - Renovatie drukriool en hoofdgemalen Meierijstad 71091 - Drukriolering elektromechanisch 71092 - Maatregelen waterbeleving Dommeldal 71099 - Inrichten grondwatermeetnet Meierijstad 71101 - Droge voeten Sint-Oedenrode 71103 - Afkoppelen centrum e.o. Sint-Oedenrode 71105 - Veghel zuid herinr 3 omgevingen versnellingskamer Area 71106 - Centrum West 71108 - Fietsstraten Rembrandtlaan en Populierenlaan 71109 - Koolenkampen fase III 71110 - Hoevebraak 71111 - IBA's nieuwe investeringen uit MJOR (nog geen kredieten) rioolvervanging + afkoppelen Vijverwijk Rioolvervanging + afkoppelen Zeemanswijk Rioolvervanging + afkoppelen Elschotseweg/Oude Steeg Afkoppelen Vondelstraat en Kol. Johnsonstraat Totaal

2021

2022

2023

2024

20 409 50 200 56 400 186

1.029 2.884 -

188 -

-

2.509 2.000 30 27 30 50

1.000 500 65 30 100

1.078 551 47 296 194

-

50 80 600 200 39

1.190 1.753 -

-

1.806 -

6.936

580 820 263 193 10.406

580 820 263 193 4.209

1.806

Vervangingen planperiode (bedragen × EUR 1.000) omschrijving Vrijverval Gemalen BK Gemalen E Gemalen M Persleiding Pompunits BK Pompunits ME Drukriolering Vrijverval buitengebied IBA’s BK IBA’s ME Randvoorzieningen ME Totaal

2022 66 116 182

2023 79 125 203

2024 2.549 75 165 4 24 16 20 2.854

2025 2.549 75 165 8 24 16 2.837

2026 2.549 75 165 4 24 38 201 3.056

planperiode 7.646 225 495 16 218 311 221 9.132

Onderzoeken (bedragen × EUR 1.000) Omschrijving Monitoringsplan en implementatie voor het aanleggen van een meetnet (Aa en Maas gebied) Monitoringsplan en implementatie voor het aanleggen van een meetnet (De Dommel gebied) Gebiedsgerichte aanpak (uitwerking KA / hemelwaterstructuurkaart en mogelijkheid dekking daarvan uit VGRP) Waterbodemonderzoek (baggerplan) Jaarlijks opleidingsbudget medewerkers binnendienst (planperiode inhaalslag) Stimuleringsregeling water en groen gemeentelijke bijdrage planperiode Communicatiebudget afkoppelen inclusief afkoppelcoach - planperiode Afkoppelen gemeentelijke assets planperiode (in 2022 bepalen welke assets + planning dit valt binnen fte's) Bijdrage ODBN ondersteuning (milieu en water) taken (extracomptabel) Onderzoek kwaliteit persleiding grote gemalen inclusief kwaliteitsmetingen Financiële actualisatie KDP Actualiseren VGRP/omgevingsplan/uitvoeringsprogramma Actualisatie BRP / opstellen SSW Totaal

2022 300

2023 -

2024 -

2025 -

2026 -

2027 -

2028 -

2029 -

2030 -

2031 -

Totaal 300

-

150

-

-

-

-

-

-

-

-

150

70

-

-

-

-

-

-

-

-

-

70

30 25

25

25

25

25

-

-

-

-

-

30 125

46 50 -

46 100 50

46 100 50

46 100 50

46 100 50

-

-

-

-

-

230 450 200

25 546

25 10 406

25 246

25 100 346

25 246

25 25

25 100 10 135

25 25

25 100 125

25 100 125

250 100 20 200 100 2.120

Bijlage 7

Analyse personele middelen

Pagina 90 van 93

Uitgangspunten: • • • • •

•

•

Onderhoud:

Rekentool Stichting RIONED (voormalige module D2000 Leidraad Riolering) 1 fte is 175 dagen/jaar Gemiddeld uurtarief (excl. Overhead) EUR 52,00 (opgave d.d. 01-09-2020) 81.193 inwoners per 01-01-2020 (bron: https://www.meierijstad.nl/) In de rekentool wordt de benodigde personele capaciteit voor de volgende onderdelen bepaald: o Planvorming o Onderzoek o Facilitair o Onderhoud o Maatregelen Per onderdeel is nagegaan wat op basis van areaalgegevens, uitvoeringsprogramma huidige GRP en inwonersaantal: o de totale benodigde personele capaciteit (wanneer de gemeente niets uitbesteed) o de mate waarin de gemeente werkzaamheden uitbesteed o welke personele capaciteit nog overblijft Voor die onderdelen die geen onderdeel uitmaken van de rekentool (samenwerking, klimaatadaptatie, innovatie en duurzaamheid) is een inschatting gemaakt over de benodigde personele capaciteit.

Planvorming, onderzoek en facilitair: Uitgangspunt: maximale uitbesteding op het vlak van planvorming en onderzoek, facilitair (verwerken revisiegegevens) wordt volledig door de eigen binnendienst opgepakt.

Areaal gegevens: Omschrijving Gemengd Gescheiden Aantal pompunits Aantal bijzondere voorzieningen regenwater drainage

Omvang 215,1 296,1 1.391 10 32,8

Opmerking km (GEM) Km (DWA+HWA+IT) St. St. Km

Uitgangspunt: al het onderhoud wordt uitbesteed met uitzondering van 1e lijns storingen pompunits buitengebied (ca. 50%) en ontstoppen huisaansluitingen en kolken (klussenbus ca. 15%). Op basis van deze areaalgegevens geldt een tijdsbesteding van: Onderdeel

Tijdbesteding Totaal [dg/jr.]

Uitbesteding Meierijstad

1.161 1.150 40 45 25 2.421 13,8

85% 50% 100% 100% -

Riolen / kolken Gemalen / mech. Riolering Infiltratievoorz. / regenwater voorz. Drainage Planning en begeleiding Totaal Fte’s

Tijdbesteding Meierijstad [dg/jr.] 175 575 0 0 25 775 4,5

Voor een gemeente groter dan 50.000 inwoners geldt een tijdsbesteding van:

planvorming GRP Afstemming en overleg Jaarprogramma’s Onderzoek inventarisatie inspectie/controle meten functioneren (berekeningen, afkoppelplannen, ed) Facilitair verwerken revisiegegevens vergunningen en voorlichting gebruik klachtenanalyse en -verwerking Totaal Fte’s

Tijdbesteding Totaal [dg/jr.]

Tijdbesteding Meierijstad [dg/jr.]

85 40 175

68 40 175

10 350 50 40

10 263 35 40

40 35 75 900 5,1

80 35 75 821 4,7

Maatregelen: Uitgangpunten: • maximaal uitbesteden • gemiddelde investering voor vervanging en verbetering obv alle maatregelen planperiode nieuw GRP • kale investeringsbedragen (excl. Toeslagen van 41,7%) • percentage voor VAT-kosten is 12% Op basis van de bovenstaande uitgangspunten geldt een tijdsbesteding van: Onderdeel Vervanging verbetering

‘Kale’ investering 1.200.000 2.750.000

VAT-kosten 144.000 330.000 Totaal Fte’s

Tijdbesteding Totaal [dg/jr.] 346 793 1.139 6,5

Uitbesteding Meierijstad 60% 60%

Tijdbesteding Meierijstad[dg/jr.] 138 317 456 2,6

Overig: Op basis van een inschatting van de taken voor overige taken die geen onderdeel uitmaken van de rekentool geldt een tijdsbesteding van: (op basis van werkelijk bestede tijd) Onderdeel Samenwerking (beleid) Samenwerking (operationeel) Innovatie en duurzaamheid Werkzaamheden beleidsmedewerker A Programmakamer en zelforganiserende organisatie Omgevingstafel Totaal fte’s

Tijdsbesteding [fte] 0,3 0,2 0,2 0,5 0,2 0,1 1,5

Toelichting 10% per medewerker (beleid) 10% per medewerker (beheer) Oa duurzaamheid 1 t/m 4 volledig buiten spectrum van rekentool mn op KA en samenwerking Nu nog beperkt, maar gaat steeds meer worden.

Totaal: Op basis van het voorgaande is de volgende tijdsbesteding benodigd: Onderdeel

Tijdsbesteding [Fte] Planvorming, onderzoek en facilitair 4,70 Onderhoud 4,50 Overig 1,50 Kosten voor heffen en invorderen 1,65 Totaal fte’s 12,35 Let op: daarnaast is 2,6 fte benodigd voor het in uitvoering brengen van maatregelen. dit is op basis van een investeringsvolume (kale investering) van ca. EUR 3,95 mln. per jaar. Na de planperiode stijgt het investeringsvolume. Deze zogenaamde VAT-kosten maken in de kostendekkingsberekening onderdeel uit van het investeringsbedrag en worden direct op de betreffende projecten geboekt De beschikbare capaciteit is als volgt opgebouwd: Onderdeel Werkatelier Heffen en invorderen Werkatelier openbaar gebied Werkatelier grijs (onderhoud riolering) Klussen bus Totaal fte’s

Tijdsbesteding 1,65 5,70 3,00 1,00 11,35

Analyse en conclusie: • Daadwerkelijk beschikt de gemeente over de volgende personele middelen Functie Tijdsbesteding Beleidsmedewerker A 0,50 Beleidsmedewerker C 2,00 Beleidsmedewerker D (beheer) 1,00 Medewerker Ontwerp en Voorbereiding B 1,00 Administratief Gegevensbeheerder 0,70 Allround medewerker grijs 0,50 Onderhoudsmedewerker Riolering 3,00 Klussenbus 1,00 Medewerker heffen en invorderen 1,65 Totaal 11,35 • De benodigde personele capaciteit (zonder maatregelen) bedragen 10,7. Hiermee ontstaat een tekort van 1 fte. • Voor onderhoud is op basis van de inschatting dat ca. 50% van het onderhoud op pompunits wordt uitbesteed 4,5 fte benodigd, deze zijn ook aanwezig. • Voor planvorming, onderzoek en facilitair en de overige taken is 6,2 fte benodigd, waar er 5,2 fte beschikbaar zijn. Hiermee wordt een te kort van 1,0 fte geconstateerd. Dit wordt in de praktijk ook zo ervaren. Dit wordt vooral in het volgende ervaren: o De afgelopen jaren is de gemeente vooral bezig geweest met de impact van de gemeentelijke samenvoeging en het werken met een te krappe bezetting om dit voor elkaar te krijgen. Dit heeft veel gevergd voor het op orde brengen van gegevens, maar ook van de werkprocessen. o Daarnaast hebben de klimaatonderlegger, het BRP en het GRP in 2020 en 2021 veel van de organisatie gevraagd voor het versneld op orde brengen van de gegevens.

De inschatting is dat nu deze achterstanden grotendeels zijn weggewerkt de gemeente over kan gaan op reguliere werkprocessen. De benodigde personele inzet hiervoor bedraagt 6,2 fte o In de periode 2020 / 2021 is de Beleidsmedewerker C extern ingevuld. Door de grote druk aan het op orde brengen van de gegevens heeft deze Beleidsmedewerker C zijn tijd grotendeels aan deze (beheer)taken besteed in plaats van beleidstaken • Aandachtspunten voor de komende periode o Interne invulling van de tweede Beleidsmedewerker C, zodat de beleidstaken onderling verdeeld en opgepakt kunnen worden. (Planning invulling vacature 1 januari 2022) o Werkzaamheden / werkprocessen hebben tot nu toe minder efficiënt gelopen en/of zijn onvoldoende op elkaar afgestemd waardoor deze meer tijd vergen. Met de invoering van de integrale aanpak binnen de gemeente (programmakamer) moeten deze processen beter verlopen. o Taken en werkzaamheden zijn door de verkeerde ‘persoon’ opgepakt, waardoor deze meer tijd hebben gevraagd (voorbeeld zijn de jaarlijkse operationele plannen). o De analyse voor de overige taken is uitgevoerd op werkelijk bestede tijd. Hierin is slechts beperkte tijdsbesteding voor klimaatadaptatie, participatie / communicatie en de uitrol van de gebiedsgerichte aanpak meegenomen.