Document · PDF

Nota kunst en cultuur 2024-2030 Kunst en Cultuur kleuren Meierijstad juni 2023

Raadsvergadering 29 juni 2023, gemeente MeierijstadBij agendapunt: Vaststelling nota 'Kunst en Cultuur kleuren Meierijstad, 2024 - 203023.537 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

NOTA 2024 – 2030

Deze nota is een uitgave van de gemeente Meierijstad. Onderzoek en teksten:

Arno van Alebeek en Erik Tausch

Vormgeving:

Noemi Mendia Velasco

Foto’s:

Jos Kaldenhoven, Nicole Minneboo, Mike Bink, Kunststichting Meierijstad,

Theater de Blauwe Kei, Gemeente Meierijstad

Zaaknummer:

2305234

Meierijstad, 29 juni 2023

2 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

INZOOMEN Als dichter bij vergezichten Het kleine groot helpen maken Broedplaatsen beter verlichten Groot in het oog blijven raken Breed aanbod reeds aangenomen Met nieuwe ontwikkelingen Voor vooroplopen, lef tonen Zonder uitsluiting uitingen Kunst+Cultuur maakt van Meierijstad Meer dan Meierijstad ooit heeft gehad

Rick Terwindt Stadsdichter gemeente Meierijstad

3 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

INHOUDSOPGAVE VOORWOORD

SAMENVATTING7 1. INLEIDING

1.1. Aanleiding

1.2. Totstandkoming

1.3. Reikwijdte

1.4 Leeswijzer

2. ONDERZOEKEN, TRENDS EN ONTWIKKELINGEN

2.1. Inleiding

2.2. Waarden van cultuur

2.3. Culturele voorzieningenmodel

2.4. Creatieve Keten

2.5. Codes binnen de kunst- en cultuursector

2.6. Duurzaamheid

3. KUNST EN CULTUUR IN MEIERIJSTAD IN 2030

3.1. Inleiding

3.2. Coalitieakkoord 2022 – 2026, gemeente Meierijstad

3.3. Vergezicht: Kunst en Cultuur in Meierijstad in 2030

3.4. Speerpunten

4. BEHOUDEN EN VERSTERKEN VAN DE CULTURELE BASISINFRASTRUCTUUR

4.1. Inleiding

4.2. Culturele kernvoorzieningen

4.3. Specifieke culturele voorzieningen

4.4. Amateurkunst

4.6. Vrijwilligers

4.7. Actiepunten

5. IEDEREEN KAN MEEDOEN

5.1. Inleiding

5.2. Inclusieve samenleving

5.3. Ontwikkelen van creatief vermogen

5.4. Bevorderen van bereikbaarheid en toegankelijkheid

5.5. Kunst- en cultuuraanbod beter zichtbaar maken

5.6 Kunst en cultuur als (hulp)middel voor sociaal domein

6. BALANS TUSSEN GROOT EN KLEIN

6.1. Inleiding

6.2. Amateurkunst

6.3. Behoud en versterken leefbaarheid in de kernen

6.4. Versterken festivalklimaat

6.5. Aandacht voor (het behoud van het) immaterieel erfgoed

6.6. Actiepunten 53

4 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

7. RUIMTE VOOR VERNIEUWING EN ONTWIKKELING

7.1. Inleiding

7.2. Talentontwikkeling

7.3. Museum Meierijstad (gemeentelijke kunstcollectie)

7.4. Beeldende kunst

7.5. Realisatie van broedplaatsen voor makers uit Meierijstad

7.6. Kunst en cultuur als middel voor andere domeinen (niet sociaal domein)

7.7. Doorontwikkeling van de Noordkade als culturele hotspot

7.8. Actiepunten

8. SUBSIDIE EN FINANCIËN

8.1. Inleiding

8.2. Subsidiesystematiek 2024 - 2030

8.3. Financiële gevolgen kunst en cultuurbeleid 2024 - 2030

BIJLAGE 1: PARTICIPATIE-OOGST

1. Werksessies

2. Resultaat opbrengst enquête jongeren

3. Resultaat opbrengst enquête bevolking

4. Interne en externe gesprekken

BIJLAGE 2: GERAADPLEEGDE BRONNEN

BIJLAGE 3: FINANCIËN

5 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

VOORWOORD De betekenis van kunst en cultuur in Meierijstad is voor onze inwoners groot. Dat is mij in de afgelopen jaren wel duidelijk geworden bij het bezoeken van festivals, voorstellingen, tentoonstellingen, uitvoeringen, optredens, presentaties, onthullingen, enzovoorts. Met passie vertellen mensen, die voor of achter de schermen inhoud geven aan kunst en cultuur in Meierijstad, over de waarde die hun werk of hobby voor hen heeft, maar vooral ook voor de mensen om hen heen. De diversiteit aan activiteiten is ontzettend groot. Van babyballet tot het Gouden Dans project voor 65+ers. Van stevige rockmuziek tijdens MOMfest tot wereldmuziek bij het 1Anderfestival en weer hardcore dance bij 7th Sunday. Grote bijzondere eenmalige culturele evenementen zoals het concert Het Blauwe Uur in Erp of juist regelmatige kunstexposities van KEG, Roois Kultuur Kontakt en Kunstgroep de Compagnie op een vaste locatie. In de openbare buitenruimte is spraakmakende kunst zichtbaar en een vestiging van de bibliotheek is nooit ver weg. Meierijstad biedt ontzettend veel moois, voor groot en klein en voor ieder wat wils. Een regionale culturele trekpleister als de Noordkade tot de lokale atelieroutes waar je bij de amateurkunstenaars thuis mag komen kijken naar hun werk. De manier waarop we in Meierijstad onze jeugd laten kennis maken met kunst en cultuur is bijzonder.

Onder en buiten schooltijd is er ruimte voor creatieve ontwikkeling. Daarmee leveren we een grote bijdrage aan de persoonlijke ontwikkeling van ieder kind en aan de kunst- en cultuursector in Meierijstad als geheel. Dit gaat allemaal niet vanzelf. Vanzelfsprekend helpt het als de gemeente met gericht beleid faciliteert, stimuleert, aanjaagt en financiert. Maar er is meer nodig. Om een bruisende kunst- en cultuursector te creëren zijn gedreven, creatieve en deskundige organisaties, professionals, verenigingen en vrijwilligers nodig. Ook samenwerking met het onderwijs, welzijn en zorg is en blijft gewenst. Door sponsoring en facilitering door het bedrijfsleven, particulieren en fondsen wordt er zelfs nog een mooie plus op gezet. Deze sterke combinatie bezit Meierijstad. Dat valt inmiddels ook op tot ver buiten onze gemeentegrenzen. We leven in tijden waarin er veel verandert. In beeld en geluid leggen kunstenaars en andere makers deze veranderingen vast en bieden een podium aan verhalen om verteld te worden. Met deze beleidsnota verstevigen we het huidig fundament waarop onze kunst- en cultuurorganisaties tot 2030 verder kunnen bouwen. Hiermee bieden we zekerheid en ontwikkelruimte. Met veel genoegen bied ik u de nota ‘Kunst en Cultuur kleuren Meierijstad’ aan. Menno Roozendaal Wethouder kunst en cultuur

6 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

SAMENVATTING In het huidige coalitieakkoord is de ambitie voor kunst en cultuur in de gemeente Meierijstad als volgt beschreven:

‘Meer inwoners zijn in de gelegenheid om deel te nemen aan uitingen van kunst en cultuur. Kunst en cultuur zijn van grote sociale waarde voor de mens. Dat inspireert, daagt uit tot nadenken, verbindt en zorgt voor persoonlijke ontwikkeling: actief door zelf kunst te beoefenen, reflectief door te kijken of te luisteren. Kunst en cultuur dragen bij aan een sterke lokale economie’ Deze kunst- en cultuurnota is opgesteld in opdracht van de gemeenteraad. In het startgesprek met de gemeenteraad van 20 mei 2021 heeft het college kaders en handvatten meegekregen om inhoud te geven aan deze nota. Samen met de ideeën en opbrengsten uit het brede participatieproces met verschillende werksessies, gesprekken en onderzoeken heeft dit geleid tot deze nota. Vergezicht Wat voor een gemeente wil Meierijstad zijn op het terrein van kunst en cultuur in 2030? Zoals door de Raad van Verbeelding wordt geformuleerd is Meierijstad een inclusieve en toegankelijke culturele gemeente. Gelijke kansen voor alle inwoners. Creativiteit staat aan de basis van elke ontwikkeling, op welk vlak dan ook. Onze artistieke signatuur levert een sterk en aansprekend profiel op dat de aantrekkelijkheid voor bezoekers en het vestigingsklimaat in de gemeente vergroot.

Alle inwoners van Meierijstad kunnen zich artistiek ontplooien dankzij een stevige, samenhangende en complete keten van kennismaken, leren, produceren en presenteren. Mogelijk gemaakt door de bestaande stevige culturele basisinfrastructuur. De kunst- en cultuursector, het onderwijs en de gemeente zorgen er samen voor dat er naast een (basis)aanbod maatwerk wordt gerealiseerd per school en schoolbestuur, aansluitend bij de behoeften en visies van het onderwijs. Kunst en cultuur maken onderdeel uit van het curriculum dat leidt tot meer creativiteit en verdieping. De kleinschaligheid en intimiteit van onze kernen zijn nog altijd belangrijk. We omarmen ook de kansen om ons te onderscheiden en ons te meten met de omliggende gemeenten en op nationaal niveau. Het onderscheidend vermogen zit hem in de organisatie van diverse festivals. Iets waar Meierijstad goed in is.

7 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

Het tonen van lef en leggen van nieuwe verbindingen met andere domeinen wordt door het culturele veld, bezoekers en makers gewaardeerd. Er is ruimte voor ontwikkeling en verduurzaming en het culturele veld is betrokken bij maatschappelijke opgaves. De ondernemers in Meierijstad zetten zich met kracht in voor de kunst- en cultuursector. Deze ondersteuning sluit aan bij de gedachte dat werkgevers het belangrijk vinden dat er voor hun werknemers en gezinnen in Meierijstad sprake is van een bruisende kunst- en cultuursector. Er moet wat te doen zijn zodat het prettig wonen en verblijven is in Meierijstad. Bedrijfsleven, de cultuursector en de gemeente zijn overtuigd van de directe relatie tussen levendige kunst en cultuur en een uitnodigend vestigingsklimaat voor iedereen. Precies voorspellen of dit ‘vergezicht 2030’ zo zal uitpakken kunnen we niet. Wat we wel weten is dat de sector kunst en cultuur de gemeente Meierijstad bijzonder kleurt en op de kaart zet. Daarmee is deze sector van grote waarde voor onze gemeente, voor nu en in de toekomst. Speerpunten Onze ambitie is uitgewerkt in 4 speerpunten: 1. Behoud en versterken van de culturele basisinfrastructuur. 2. Iedereen kan meedoen. 3. Balans tussen groot en klein. 4. Ruimte voor vernieuwing en ontwikkeling.

Behouden en versterken van de culturele basisinfrastructuur Een basisinfrastructuur is een bepaald basisniveau aan voorzieningen en activiteiten dat minimaal nodig is om ambities te verwezenlijken en om te voldoen aan wet en regelgeving. Onze basisinfrastructuur bestaat uit culturele kernvoorzieningen, specifieke culturele voorzieningen, amateurkunst en professionele makers. Wat zeker niet mag worden vergeten is de inzet en betrokkenheid van de vele vrijwilligers in de sector. Behouden en versterken van de culturele basisinfrastructuur is een speerpunt om de ambities van Meierijstad te kunnen realiseren. We willen deze toekomstbestendig maken. Toekomstbestendig betekent dat wij de voorzieningen in de basisinfrastructuur structureel ondersteunen en daarmee continuïteit bieden aan deelnemers, bezoekers en medewerkers/vrijwilligers. Iedereen kan meedoen Eén van de maatschappelijke doelen van de gemeente is dat iedereen, ongeacht etnische afkomst, religie, beperking, gender, seksuele oriëntatie, sociaal-economische situatie, leeftijd of opleiding moet kunnen deelnemen aan activiteiten in de samenleving. Dit geldt ook binnen kunst en cultuur. We streven naar: ·· Een inclusieve samenleving. ·· De ontwikkeling van het creatief vermogen van een persoon. ·· Bevorderen bereikbaarheid en toegankelijkheid van het culturele aanbod. ·· Beter zichtbaar maken kunst- en cultuuraanbod.

·· Kunst en cultuur inzetten als middel om doelen in het sociaal domein te bereiken

8 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

Balans tussen groot en klein Meierijstad mag ambitieus zijn en groot denken. Uit het participatieproces kwamen ideeën van groot denken zoals de realisatie van een stedelijk museum of het plaatsen van kunstwerken van internationale kunstenaars aan de orde. Aan de andere kant mogen de kleine parels niet worden onderschat en vergeten. Ook deze parels dragen bij aan het culturele aanbod in Meierijstad. Deze balans wordt gevonden in: ·· Het stimuleren en faciliteren van de amateurkunst. ·· Behoud van de identiteit en leefbaarheid van de kernen. ·· Het versterken van het festivalklimaat. ·· Aandacht voor het (behoud van het) immaterieel erfgoed. Ruimte voor vernieuwing en ontwikkeling Binnen het brede aanbod in de gemeente steunen we creatieve makers, organisaties en bewoners die voorop durven te lopen. In Meierijstad wordt ruimte gegeven aan diverse en innovatieve kunst- en cultuurvormen. Organisaties en makers worden aangemoedigd lef te tonen om buiten de lijntjes te kleuren, nieuwe vergezichten en grootse toekomstdromen te schetsen en het publiek hierin uit te dagen en mee te nemen. Deze ruimte wordt gecreëerd door: ·· Talentontwikkeling. ·· Aandacht voor beeldende kunst. ·· De realisatie van broedplaatsen voor makers in Meierijstad. ·· Kunst en cultuur als middel inzetten voor andere domeinen en maatschappelijke thema’s.

·· De doorontwikkeling van de Noordkade als culturele hotspot.

9 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

1. INLEIDING 1.1. Aanleiding De gemeente Meierijstad heeft op dit moment geen nota kunst en cultuur. Bij de start van Meierijstad lag de prioriteit bij verschillende ontwikkelingen, zoals: ·· De overname van de bibliotheekvestigingen Schijndel en Sint-Oedenrode van Bibliotheek De Meierij door Noord Oost Brabantse Bibliotheken (NOBB). ·· De doorstart van Phoenix Cultuur na het faillissement van MIK Kunsteducatie. ·· De realisatie van het nieuwe Theater De Blauwe Kei op de Noordkade. ·· De realisatie van de nieuwe lokale omroep, Omroep Meierij. ·· De harmonisatie van de subsidies voor de amateurkunst. Dit alles resulteerde in subsidieregels voor de periode 2018 tot en met 2022. Deze subsidieregels zijn in december 2022 verlengd tot en met het jaar 2023. We hebben veel tijd besteed aan en werk gemaakt van een hernieuwde kennismaking met het culturele leven in Meierijstad. Gewerkt is aan de ambities uit het vorige coalitieakkoord en de Mijlpalen van Meierijstad. Voorbeelden hiervan zijn de realisatie van een podiumzaal in Cultureel Centrum ’t Spectrum, de openbaar toegankelijke presentatie van de gemeentelijke kunstcollectie in het RAADhuis Schijndel en het onderhoud van de kunst in de openbare ruimte. De afgelopen twee jaren stonden in het teken van de realisatie van een nieuwe nota kunst en cultuur voor de gemeente Meierijstad. Deze beleidsnota ligt nu voor u.

1.2. Totstandkoming De totstandkoming van de nieuwe nota begon in mei 2021 met een startgesprek met de gemeenteraad. Dit startgesprek leidde tot overeenstemming over kaders, tijdsplanning, uitgangspunten en aanpak. Heel belangrijk was de positieve reactie van de gemeenteraad op het voorstel om beleid te maken tot en met het jaar 2030. Hiermee wordt een basis gelegd voor de continuïteit van de gehele sector en vertrouwen gegeven aan de culturele organisaties.

10 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

Getekend verslag van het startgesprek met de gemeenteraad over de nieuwe nota kunst en cultuur op 20 mei 2021. Getekend door ‘Getekend Verslag’. Om te komen tot een relevante en gedragen visie op kunst en cultuur zijn intensieve gesprekken gevoerd met culturele organisaties, makers en andere partijen in en buiten het culturele veld. Als gevolg van de Coronapandemie vonden deze gesprekken veel later plaats dan oorspronkelijk gepland. Het betrekken van mensen en organisaties bij maatschappelijke veranderingen, maar ook bij deze nota is noodzakelijk. Participatie zorgt voor meer draagvlak, meer acceptatie en dus betere en duurzamere resultaten. Het is ook belangrijk andere doelgroepen of mensen dan gebruikelijk te bereiken. Hiermee ontstaat een uitwisseling van argumenten en denkrichtingen. Tevens is het van belang verschillende participatiemiddelen toe te passen. Participatie is nodig om besluiten effectief te laten zijn. Naast het betrekken, verbinden en activeren van inwoners of doelgroepen is het advies ook om te experimenteren. Wij hebben getracht dit te bereiken door onder andere de volgende acties. ·· Werksessies; ·· Doelgerichte enquêtes; ·· Gesprekken met maatschappelijke organisaties. Wij denken dat door deze acties alle inwoners, maatschappelijke organisaties en de sector zelf de kans hebben gehad mee te praten en mee te denken.

We organiseerden vier openbare werksessies op verschillende locaties in Meierijstad. Onder begeleiding van een externe gespreksleider ontstonden waardevolle en inspirerende bijeenkomsten, waar de culturele en creatieve sector, nieuwe initiatiefnemers én betrokken cultuurliefhebbers met elkaar in gesprek gingen.

Gezamenlijk formuleerden zij wat er op het gebied van kunst en cultuur in Meierijstad behouden moest blijven en wat er nu nog wordt gemist. En er mocht ook gedroomd worden. Intern zijn gesprekken gevoerd over mogelijkheden om kunst en cultuur in te zetten als hulpmiddel bij maatschappelijke thema’s en het realiseren van doelen op andere gemeentelijke beleidsterreinen.

11 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

Onder de inwoners van Meierijstad is een inwonersenquête gehouden. Tijdens drie festivals (Fabriek Magnifique, 1 Ander Festival en Pop & Colour) zijn jongeren geënquêteerd door leerlingen van het Zwijsen College, Elde College en het Fioretti College. De opbrengsten van deze enquêtes zijn verwerkt in deze nota. We hebben ons laten inspireren door informatie van het Rijk, provincie en talrijke andere organisaties. Aansluiting is gezocht bij het provinciale beleidskader ‘Levendig Brabant 2030’. Ambtelijk en bestuurlijk worden de actuele ontwikkelingen binnen kunst en cultuur periodiek besproken in het M7-cultuuroverleg (overleg tussen de middelgrote gemeenten in Noord-Brabant). Tenslotte zijn gesprekken over de inhoud van deze nota gevoerd met prominenten uit de Nederlandse kunst- en cultuursector, zoals Cor Wijn (Strategisch adviseur Kunst en Cultuur bij Bureau Berenschot) en Paul Cornelissen (Zelfstandig adviseur Kunst- en Cultuursector). Beiden hebben belangeloos meegelezen en geadviseerd met de voorliggende kunst – en cultuurnota.

1.3. Reikwijdte Kunst en cultuur zijn brede begrippen. In het startgesprek met de gemeenteraad is de reikwijdte van deze nota aangegeven. Aandacht wordt besteed aan: ·· Amateurkunst ·· Bibliotheekwerk ·· Culturele centra ·· Festivals ·· Gemeentelijke kunstcollectie ·· Kunst in de openbare ruimte ·· Immaterieel erfgoed ·· Kunst- en cultuureducatie ·· Lokale Omroep ·· Musea ·· Podiumkunsten Afgesproken is dat de onderwerpen ‘materieel erfgoed’ en ‘evenementen’ niet in deze nota zijn opgenomen. Hiervoor zijn eerder separate beleidsnotities door de gemeenteraad vastgesteld.

1.4 Leeswijzer Deze nota is opgebouwd aan de hand van de ‘Golden Circle’ van Simon Sinek. Dit model helpt een organisatie een missie te verwoorden en een strategie te bepalen. Het model bestaat uit drie vragen: Waarom? Hoe? Wat? In hoofdstuk 2 zijn de resultaten van het bureauonderzoek opgenomen, naast o.a. huidige trends en ontwikkelingen.

WAAROM HOE WAT

12 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

In hoofdstuk 3 beschrijven we ons vergezicht voor kunst en cultuur in Meierijstad tot en met 2030 (Waarom?) en hoe we dit willen bereiken (Hoe?). Uitgangspunt hierbij is de ambitie van de gemeente op het gebied van kunst en cultuur zoals opgenomen in het coalitieakkoord 2023 – 2026. In de hoofdstukken 4 tot en met 7 beschrijven we onze speerpunten voor de komende jaren en welke concrete activiteiten we uitvoeren om onze doelen te bereiken (Wat?). In hoofdstuk 8 is tenslotte de financiële onderbouwing en de subsidiëring van de activiteiten opgenomen. Deze nota is voorzien van de diverse bijlagen.

13 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

2. ONDERZOEKEN, TRENDS EN ONTWIKKELINGEN 2.1. Inleiding In dit hoofdstuk wordt ingegaan op onderzoeken, trends en ontwikkelingen die hebben bijgedragen aan de totstandkoming van deze nota. Dit zijn: ·· Waarden van Cultuur. ·· Culturele voorzieningenmodel. ·· Creatieve keten. ·· Codes binnen de kunst- en cultuursector. ·· Duurzaamheid.

2.2. Waarden van cultuur Cultuur is onmisbaar voor de samenleving. Dit concludeerde de Raad voor Cultuur in maart 2022 en sluit aan bij de resultaten van het tweejaarlijkse onderzoek ‘Waarde van Cultuur in Noord-Brabant’ van onderzoeksbureau Het PON & Telos (juni 2022). Tijdens de coronacrisis werd dit onmiskenbaar bevestigd. Inwoners van Nederland misten tijdens de lockdowns hun zangkoor, muziekles, bezoek aan de bibliotheken, exposities en festivals. Bij het wegvallen van hun vrijetijdsbesteding en hun expressiemogelijkheden raakten veel mensen geïsoleerd en eenzaam. Velen zagen hun wereld verkleinen tot hun naaste vrienden- en familiekring. In veel literatuur, essays en beleidsdocumenten van overheden worden de drie waarden van cultuur beschreven. Hieronder worden deze waarden kort uitgelegd. Artistieke waarde De artistieke waarde van cultuur is de waarde van cultuur waar je het eerst aan denkt. Deze waarde gaat over de invloed van cultuur op de ontwikkeling van de individuele mens. Het is de waarde die ontstaat door te genieten van cultuur of door zelf cultuur te beoefenen. Het kan gaan om actieve cultuurparticipatie (een instrument bespelen, een dansles volgen, aan toneel doen) of passieve cultuurparticipatie (genieten van een film, theatervoorstelling of een museum). Scholing en opvoeding spelen hierbij een grote rol.

Enerzijds in het kennis maken met kunst en cultuur en anderzijds in het leren om kunst en cultuur te waarderen.

14 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

Maatschappelijke waarde De maatschappelijke waarde van cultuur is de invloed van cultuur op buurt- of sociaal niveau. Het samen zingen bijvoorbeeld verbindt en betrekt mensen en draagt bij aan het uitdragen van een gezamenlijke identiteit. Cultuur levert ook een belangrijke bijdrage aan sociale cohesie, omdat culturele activiteiten (samen) bezocht of georganiseerd worden. Culturele instellingen en verenigingen worden vaak ondersteund door trouwe vrijwilligers, die uit dit werk veel zingeving en plezier halen. Het is een goede manier om actief te blijven en betrokken te zijn bij de maatschappij. Kunstbeoefening en -beleving wordt daarom steeds vaker ingezet in het sociaal domein.

Economische waarde De economische waarde die met kunst en cultuur gecreëerd wordt, is op de eerste plaats de bestedingen van de bezoekers en gebruikers van culturele voorzieningen. De bezoekers die gebruik maken van de culturele voorzieningen combineren dit weer vaak met een bezoek aan lokale horecagelegenheden of andere voorzieningen. De economische waarde van cultuur gaat echter ook over de werkgelegenheid die in en dankzij de sector gecreëerd wordt. De culturele en creatieve sector draagt landelijk jaarlijks 25,5 miljard Euro (3,7%) bij aan het bruto nationaal product. De totale sector is goed voor zo’n 320.000 banen, 4,5% van de totale werkgelegenheid. Hierin zijn de omzet en werkgelegenheid in aangrenzende sectoren als horeca, beveiliging, infrastructuur en techniek niet eens meegerekend. In Brabant zijn 30.197 mensen werkzaam in de creatieve industrie. Dat is 2,5% van het totaal aantal werknemers in Brabant. Een levendige cultuursector met een kwalitatief aanbod van kunst en cultuur is niet alleen voor inwoners belangrijk, maar draagt ook bij aan het creatieve imago van een gemeente waar het prettig wonen en leven is.

Waarom nú investeren in kunst en cultuur? De Raad voor Cultuur geeft in haar rapport redenen aan om juist nu te investeren in kunst en cultuur. Deze redenen zijn o.a.: ·· Een te groot deel van de samenleving wordt nog niet (of niet meer) bereikt met overheidsinvesteringen in cultuur en media. Op veel plaatsen in Nederland is het aanbod aan culturele voorzieningen dun. Steeds minder Nederlanders hebben bijvoorbeeld een bibliotheek in hun nabije omgeving. ·· Amateurverenigingen staan er vaak financieel en organisatorisch onzeker voor. Zij hebben steeds meer moeite nieuwe (jonge) leden aan zich te binden. ·· Publieke middelen voor nieuwe cultuurvormen zijn vaak minimaal. ·· Beroepskrachten in de culturele sector (inclusief de amateur- en vrijetijdssector) hebben een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt. ·· Er ontbreken middelen om het culturele erfgoed van ons land voldoende in stand te houden. Daarbij gaat het niet alleen om roerend en onroerend erfgoed (monumenten), maar ook om immaterieel erfgoed. ·· Lokale publieke omroepen zijn niet overal beschikbaar of zijn niet sterk genoeg.

15 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

Prioriteiten De Raad voor Cultuur benoemt enkele prioriteiten die voor het kunst- en cultuurbeleid relevant zijn. Amateurkunst De amateursector, de cultuureducatie in de vrije tijd, heeft een grote waarde voor Nederlanders en is onmisbaar. Veel Nederlanders, kinderen, jongeren en volwassenen, zijn lid van een koor, orkest, fanfare of (muziek)theatervereniging, volgen muziek- of danslessen of verdiepen zich in architectuur, kunstgeschiedenis, archeologie of volkscultuur. Naar schatting 43% van de Nederlandse bevolking van zes jaar of ouder beoefent in de vrije tijd een kunstzinnige of creatieve activiteit. In 2017 was 41% nog lid van of deelnemer aan een amateurkunstvereniging. In 2021 was dit nog maar 30%. Het is duidelijk dat de amateurkunstsector een grote bron van plezier en ontwikkeling biedt, en dat hier een grote (potentiële) werkgelegenheid ligt voor cultuurprofessionals. De raad vindt het daarom zorgelijk dat niet elke Nederlander in zijn directe omgeving toegang heeft tot aantrekkelijke, betaalbare amateurkunstvoorzieningen. Cultuureducatie Gepleit wordt voor een stevigere verankering van cultuureducatie onder schooltijd. Mede om die reden is het programma ‘Cultuureducatie met Kwaliteit’ gestart. Kinderen en jongeren hebben naast onderwijs in vakken zoals rekenen en taal evenveel recht op een brede culturele ontwikkeling.

Studies wijzen uit dat de culturele ontwikkeling een belangrijk onderdeel is in de vorming van nieuwe generaties. Een bijkomend voordeel is dat de inzet van cultuurprofessionals een gedeeltelijk antwoord kan bieden op de werkdruk van docenten en het alsmaar oplopende lerarentekort. De Raad voor Cultuur meent dat gemeenten er sterk aan moeten bijdragen dat cultuur een vanzelfsprekende plek krijgt in en rond de school. De raad ziet kansen in een sterkere verbinding tussen cultuur en onderwijs. Bibliotheek Het kabinet streeft naar een toekomstgerichte bibliotheek(voorziening) in elke gemeente. De Raad voor Cultuur ziet een groot potentieel voor de bibliotheek als meest bezochte (gratis) publieke voorziening in Nederland, die bovendien publiek aanspreekt van elke leeftijd, elk opleidingsniveau en elke achtergrond. Een recente evaluatie van de Bibliotheekwet laat zien dat het aantal bibliotheeklocaties tussen 2012 en 2018 afnam met 27,2%. Hierdoor komen geletterdheid, taalvaardigheid, digitale vaardigheid, leesmotivatie en leesvaardigheid onder druk te staan. Uit onderzoek blijkt dat de taal- en leesvaardigheid van basis- en middelbare scholieren sterk afneemt en dat laaggeletterdheid voor steeds meer Nederlanders een probleem vormt. Vanaf 2025 krijgen gemeenten daarom structureel extra geld voor de bibliotheken, met daaraan gekoppeld een zorgplicht.

Deze zorgplicht houdt in dat de gemeenten met het geld van het Rijk de aanwezigheid van en toegang tot de bibliotheek moeten waarborgen. Hiervoor is vanaf 2025 jaarlijks landelijk 54 miljoen Euro beschikbaar.

Gunay Uslu, Staatssecretaris Cultuur en Media : “Als je lid bent van de openbare bibliotheek, heb je een abonnement op de hele wereld. Want lezen is fundamenteel, en een bibliotheek brengt je nog veel meer dan dat. Het is een plek waar mensen cultureel en maatschappelijk ontwaken en groeien. Waar als kind werelden voor je opengaan. Waar je als ouder met een gerust hart je kind heen stuurt. Een plek waar kennis, verhalen en andere perspectieven voor iedereen binnen handbereik zijn. Daarom investeer ik een flink deel van het extra cultuurbudget in de openbare bibliotheek.”

16 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

Lokale (en regionale) media Gesteld wordt dat goed functionerende lokale en regionale media (zoals omroepen, kranten en online platforms) essentieel zijn voor een gezonde democratie. Gekwalificeerde media houden de vinger aan de pols van het openbaar bestuur, van landelijk tot lokaal, en hebben daarnaast een informerende, verbindende, educatieve en culturele functie in de samenleving. De informatievoorziening is op te veel plekken in Nederland mager. Waar lokale media wél aanwezig zijn, is hun financiële positie en daarmee hun voortbestaan vaak kwetsbaar en precair. Archeologie, monumenten, immaterieel erfgoed en professionele kunst Initiatieven of organisaties, die zich richten op monumenten en archeologie, immaterieel erfgoed en volkscultuur, zijn van belang binnen de totale culturele infrastructuur van gemeenten. Daarnaast is in veel gemeenten ook een professionele laag aanwezig van bijvoorbeeld musea, kunst in de openbare ruimte, presentatie-instellingen, theaters, zalen, festivals, podiumkunstproducenten, broedplaatsen etc.. Ook zij blijven de steun van hun gemeenten hard nodig hebben.

2.3. Culturele voorzieningenmodel Veel gemeenten gebruiken het culturele voorzieningenmodel (ringenmodel) van Cor Wijn , ontwikkeld voor de VNG, als richtlijn bij het inrichten van de eigen culturele infrastructuur. Het model geeft een overzicht van de benodigde basisinfrastructuur voor culturele voorzieningen voor gemeenten van verschillende grootte. Het model is gebaseerd op het feit dat de culturele infrastructuur van gemeenten door een aantal factoren wordt bepaald. In volgorde van belangrijkheid zijn dit de financiële armslag, de beleidshistorie, de ligging van de gemeente, de dominante geloofsovertuiging en het ambitieniveau van de lokale politiek. In het model wordt het aantal inwoners van een gemeente genomen als uitgangspunt. Het model kan als toetsingskader worden gebruikt voor de culturele infrastructuur. Het model maakt het mogelijk eventuele hiaten op te sporen, maar ook extra voorzieningen in beeld te brengen. Deze extra voorzieningen dragen bij aan het onderscheidend vermogen van een gemeente. Gemeenten moeten uitgaan van de schaal die bij hen past. Het is respectabel wanneer gemeenten kleiner dan 30.000 inwoners overgaan tot de subsidiëring van een zelfstandig centrum voor kunsteducatie, maar een vereiste voor een waardevol cultuurbeleid is het niet.

In plaats van te streven naar een reproductie van het voorzieningenniveau van de grotere buurgemeenten, is het interessanter wanneer een kleine gemeente de typische ‘eigenheden’ van de gemeenschap verder uitbouwt en behoudt, dan wanneer er geld wordt gespendeerd aan zaken die men verderop evengoed aan kan treffen. Gemeenten tussen de 30.000 en 100.000 inwoners kenmerken zich door een cultureel voorzieningenpatroon dat, behalve uit de genoemde harde kern (binnenste cirkel), doorgaans bestaat uit een centrum voor cultuureducatie, een museum, een multifunctionele podiumaccommodatie en voorzieningen op het terrein van de beeldende kunst (een galerie, een tentoonstellingsruimte, een kunstuitleen, soms ateliers). Gemeenten die meer dan 100.000 inwoners hebben, bestrijken doorgaans het gehele culturele spectrum. De kunst met de grote K ontwikkelt zich vaak in de grotere steden, niet alleen omdat daar van oudsher de kunstopleidingen en de schouwburgen, bioscopen, musea, galeries e.d. gevestigd zijn, maar ook omdat daar veel kunstenaars, toeschouwers, kunstkenners en geldschieters wonen.

17 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

2.4. Creatieve Keten Als leidraad voor het kunst- en cultuurbeleid hanteren we het concept van de ‘creatieve keten’. Dit concept gaat uit van de functies die de culturele sector in een gemeente kan vervullen. De creatieve keten bestaat uit de schakels leren, produceren, presenteren en interesseren. De schakels van de keten vertegenwoordigen onafhankelijk van elkaar een specifieke functie, maar zijn ook complementair aan elkaar. Het is een cyclisch proces. In de praktijk overlappen de

N RE

INTE RE SS

Toegepast op de culturele infrastructuur van Meierijstad ziet de

EN ER

PRES EN TE

functies elkaar en kan een organisaties meerdere functies vervullen of aanbieden.

functieverdeling van de creatieve keten er als volgt uit: ··Interesseren: kennis maken met, ontwikkelen, experimenteren, reflecteren, cultuurpromotie en -marketing, sponsoring. ··Leren:

PROD U CE R 18 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

L E RE N

bibliotheek, kunst-/cultuureducatie, amateurkunst, erfgoededucatie. ··Produceren: professionele kunstproductie, amateurkunst. ··Presenteren: podia, tentoonstellingsruimten en musea.

2.5. Codes binnen de kunst- en cultuursector Culturele organisaties en gemeente zijn gebaat bij een heldere afbakening van verantwoordelijkheden. Organisaties zijn relatief autonoom binnen hun discipline en zijn zelf verantwoordelijk voor de bedrijfsvoering. De gemeente bepaalt op welke manier zij subsidies inzet om culturele en maatschappelijke doelen te realiseren. Daarnaast is het binnen de culturele instelling een vereiste dat heldere afspraken worden gemaakt over de rolverdeling tussen toezichthouderschap, sturing en uitvoering. Hiervoor zijn drie codes relevant. Dit zijn: ·· Governance Code Cultuur ·· Code Diversiteit & Inclusie ·· Fair Practice Code Governance Code Cultuur De Governance Code Cultuur biedt een kader voor goed bestuur en toezicht in culturele organisaties. Governance gaat over het besturen en de continuïteit van organisaties. Daarnaast speelt governance een belangrijke rol in het vertrouwen en de legitimiteit die de organisaties in de buitenwereld genieten. Bewust omgaan met governance is essentieel voor de versterking van culturele organisaties en voor een gezonde sector. Code Diversiteit & Inclusie De Code Diversiteit & Inclusie is een gedragscode van, voor en door de Nederlandse culturele en creatieve sector. Het doel van de code is dat de culturele en creatieve sector de brede diversiteit van de Nederlandse samenleving representeert.

Een basisvereiste is dat de sector gelijkwaardig toegankelijk is voor iedereen: als maker, producent, werkende en publiek. Zo wordt de sector van iedereen. Iedereen draagt er op eigen wijze aan bij. Iedereen wordt gewaardeerd, gerespecteerd, gehoord en voelt zich thuis in de sector en veilig in de werkomgeving. Fair Practice Code De Fair Practice Code biedt handvaten voor culturele professionals om toe te werken naar en toe te zien op een eerlijke beloning voor kunstenaars en creatieve makers. Ook voor anderen die zich inzetten voor de culturele sector, zoals stagiaires en vrijwilligers, biedt de code handvaten. Het belonen gaat dan niet enkel over geld, maar ook over het bieden van ontwikkelingsmogelijkheden.

19 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

2.6. Duurzaamheid Duurzaamheid staat bij de gemeente Meierijstad heel hoog op de agenda. We werken al jaren samen met inwoners en partners om onze leefomgeving aantrekkelijker te maken. Hoe we dat aanpakken staat in onze duurzaamheidsvisie. Samen zorgen we ervoor dat ook onze (klein)kinderen kunnen leven in een Meierijstad waar we denken aan elkaar en aan het milieu. De gemeente Meierijstad heeft een Duurzaamheidsvisie Meierijstad vastgesteld en richt zich op een aantal duurzaamheidsthema’s. Deze thema’s zijn: ·· Energietransitie (o.a. energiebesparing in gebouwen) ·· Verantwoord ondernemen ·· Circulair (o.a. voedselvoorspilling terugbrengen) ·· Schone lucht ·· Klimaatbestendig ·· Biodiversiteit Kunst en cultuur kan op verschillende manieren bijdragen aan de duurzaamheidsthema’s. Bij kunstprojecten kan bijvoorbeeld duurzaamheid meegenomen worden als gunningscriterium. Denk hierbij aan het gebruik van materialen. Bij de inkoop van duurzame materialen kan aandacht besteed worden aan fairtrade en streekproducten. De gesubsidieerde professionele organisaties kan gevraagd worden in hun jaarverslag aan te geven op welke manier zij een bijdrage leveren aan circulariteit (afval/grondstoffen, geen verspilling), biodiversiteit en verantwoord energieverbruik. In het evenementbeleid van de gemeente wordt op verschillende manieren al aandacht gevraagd voor duurzaamheid.

Denk hierbij aan het scheiden en recyclen van afval, het voorkomen van zwerfafval, zo min mogelijk gebruik van dieselgeneratoren en duurzame mobiliteit (het terugdringen van auto- en vrachtwagenbewegingen). Sustainable Development Goals De Sustainable Development Goals (SDG’s) / Duurzame Ontwikkelingsdoelen, zijn zeventien doelen om in 2030 van de wereld een betere plek te maken. Ze zijn een mondiaal kompas voor uitdagingen als armoede, onderwijs en de klimaatcrisis. Kunst en cultuur dragen bij aan deze doelen. Denk hierbij aan inclusief, gelijkwaardig en goed onderwijs voor iedereen (SDG 4), gelijke rechten voor mannen en vrouwen en empowerment van vrouwen en meisjes (SDG 5), verminderen van ongelijkheid binnen en tussen landen (SDG 10) en maak steden en dorpen inclusief, veilig, veerkrachtig en duurzaam (SDG 11).

20 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

Kunst en cultuur kunnen een grote rol spelen in het bespreekbaar, zichtbaar, hoorbaar en invoelbaar maken van het belang van duurzaamheid. Denk hierbij aan lezingen, theatervoorstellingen of kunstwerken. Meierijstad is een Fairtradegemeente. Fairtrade is een duurzame vorm van handel. Door eerlijke lonen krijgt de lokale bevolking in ontwikkelingslanden een echte kans op een beter leven. Met de extra inkomsten worden scholen gebouwd, waterputten aangelegd, sanitaire voorzieningen gemaakt en nog veel meer. Fairtradeproducten maken voor deze mensen het verschil tussen overleven en ontwikkelen. Als Fairtradegemeente werken wij aan het vergroten van het aanbod fairtradeproducten. De organisaties in de kunst- en cultuursector worden gestimuleerd de fairtradegedachte te adopteren en fairtradeproducten in hun assortiment op te nemen of zelf te gebruiken.

21 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

3. KUNST EN CULTUUR IN MEIERIJSTAD IN 2030 3.1. Inleiding In dit hoofdstuk beschrijven we het vergezicht voor kunst en cultuur in Meierijstad in 2030. Vertrekpunt hierbij is het Coalitieakkoord 2022 – 2026 ‘Thuis in Meierijstad’ van de gemeente Meierijstad.

3.2. Coalitieakkoord 2022 – 2026, gemeente Meierijstad In het huidige coalitieakkoord is in programma 5 de ambitie voor kunst en cultuur in de gemeente Meierijstad als volgt beschreven:

3.3. Vergezicht: Kunst en Cultuur in Meierijstad in 2030 Wat voor een gemeente wil Meierijstad zijn op het terrein van kunst en cultuur in 2030? Zoals door de Raad van Verbeelding wordt geformuleerd is Meierijstad een inclusieve en toegankelijke culturele gemeente. Gelijke kansen voor alle inwoners. Creativiteit staat aan de basis van elke ontwikkeling, op welk vlak dan ook. Samen maken, tonen en beleven staat centraal. Iedereen, ongeacht afkomst, leeftijd of inkomen, kan zich herkennen in het culturele aanbod en voelt zich welkom bij onze culturele organisaties. Onze artistieke signatuur levert een sterk en aansprekend profiel op dat de aantrekkelijkheid voor bezoekers en het vestigingsklimaat in de gemeente vergroot. Er zijn volop verbindingen met het professionele veld, het verenigingsleven en de amateurkunst.

22 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

We zetten bewust stappen buiten onze comfortzones, gaan schuring en ontregeling niet uit de weg. Alle inwoners van Meierijstad kunnen zich artistiek ontplooien dankzij een stevige, samenhangende en complete keten van kennismaken, leren, produceren en presenteren. Mogelijk gemaakt door de bestaande stevige culturele basisinfrastructuur. De kunst- en cultuursector, het onderwijs en de gemeente zorgen er samen voor dat er naast een (basis)aanbod maatwerk wordt gerealiseerd per school en schoolbestuur, aansluitend bij de behoeften en visies van het onderwijs. Kunst en cultuur maken onderdeel uit van het curriculum dat leidt tot meer creativiteit en verdieping. Via een doorlopende leerlijn worden programma’s aangeboden, uitgevoerd door kunstprofessionals. Alle scholen in het primair en voortgezet onderwijs hebben een visie op cultuureducatie. De kleinschaligheid en intimiteit van onze kernen zijn nog altijd belangrijk. We omarmen ook de kansen om ons te onderscheiden en ons te meten met de omliggende gemeenten en op nationaal niveau. Het onderscheidend vermogen zit hem in de organisatie van diverse festivals. Iets waar Meierijstad goed in is. Er is sprake van een gedifferentieerd aanbod, variërend van gratis festivals tot landelijk toonaangevende festivals.

Het tonen van lef en leggen van nieuwe verbindingen met andere domeinen wordt door het culturele veld, bezoekers en makers gewaardeerd. Er is ruimte voor ontwikkeling en verduurzaming en het culturele veld is betrokken bij maatschappelijke opgaves. Meierijstad biedt kunstenaars en culturele organisaties artistiek, fysiek en financieel de ruimte om zichzelf én de gemeente cultureel verder te ontwikkelen. Daarbij hoort ook een eerlijke beloning voor makers. De ondernemers in Meierijstad zetten zich met kracht in voor de kunst- en cultuursector. Dit gebeurt door sponsoring van activiteiten en evenementen, door facilitair en logistiek ondersteuning te bieden en door in natura diensten te verlenen of producten te leveren. Deze ondersteuning sluit aan bij de gedachte dat werkgevers het belangrijk vinden dat er voor hun werknemers en gezinnen in Meierijstad sprake is van een bruisende kunst- en cultuursector. Er moet wat te doen zijn zodat het prettig wonen en verblijven is in Meierijstad. Bedrijfsleven, de cultuursector en de gemeente zijn overtuigd van de directe relatie tussen levendige kunst en cultuur en een uitnodigend vestigingsklimaat voor iedereen. Precies voorspellen of dit ‘vergezicht 2030’ zo zal uitpakken kunnen we niet. Wat we wel weten is dat de sector kunst en cultuur de gemeente Meierijstad bijzonder kleurt en op de kaart zet.

Daarmee is deze sector van grote waarde voor onze gemeente, voor nu en in de toekomst.

‘Creativiteit is onuitputtelijk. Hoe meer je het gebruikt, hoe meer je ervan krijgt.’ Maya Angelou (Amerikaans dichter, schrijfster)

3.4. Speerpunten De bovenstaande ambitie en het vergezicht zijn uitgewerkt in 4 speerpunten. Deze speerpunten zijn: 1. Behouden en versterken van een culturele basisinfrastructuur. 2. Iedereen kan meedoen. 3. Balans tussen groot en klein. 4. Ruimte voor vernieuwing en ontwikkeling. De speerpunten zijn uitgewerkt in de hoofdstukken 4 tot en met 7. Ieder hoofdstuk eindigt met een overzicht van actiepunten, verdeeld in ‘wat we blijven doen’ en ‘wat we nieuw gaan doen’. De actiepunten zoals opgenomen in het collegewerkprogramma ‘Thuis in Meierijstad, Mijlpalen 2023 – 2026’ zijn ook opgenomen in deze hoofdstukken.

23 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

4. BEHOUDEN EN VERSTERKEN VAN DE CULTURELE BASISINFRASTRUCTUUR 4.1. Inleiding Het behouden en versterken van de culturele basisinfrastructuur is het eerste speerpunt om de ambities van Meierijstad voor kunst en cultuur te kunnen realiseren. Een basisinfrastructuur is een bepaald basisniveau aan voorzieningen en activiteiten op het gebied van kunst en cultuur dat minimaal nodig is om onze ambities te verwezenlijken en te voldoen aan wet en regelgeving. De culturele basisinfrastructuur moet ook toekomstbestendig zijn. Dit betekent dat wij hier blijvend in moeten investeren, omdat zij van groot belang zijn voor de instandhouding van het totaal voorzieningenniveau op het gebied van kunst en cultuur in Meierijstad. De culturele basisinfrastructuur bestaat uit de volgende onderdelen: ·· Culturele kernvoorzieningen ·· Specifieke culturele voorzieningen ·· Amateurkunst ·· Professionele makers ·· Vrijwilligers

4.2. Culturele kernvoorzieningen Culturele kernvoorzieningen zijn organisaties die de ruggengraat vormen van de lokale kunst- en cultuursector. Dit betekent dat zij: ·· een diep geworteld en constant onderdeel zijn van het culturele leven in Meierijstad én ·· een verantwoordelijkheid dragen voor het algehele culturele klimaat in de gemeente.

24 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

De definitie van kernvoorziening is nog verder operationeel uitgewerkt. Een kernvoorziening dient aan de volgende voorwaarden te voldoen. ·· De organisatie fungeert lokaal als motor of inspirator voor een bepaalde cultuurdiscipline. ·· De organisatie is verantwoordelijk voor het lokale functioneren van de creatieve keten in de bepaalde discipline. ·· De organisatie werkt voor alle inwoners in Meierijstad en is zichtbaar in geheel Meierijstad. ·· De organisatie betreft een professionele organisatie met beroepskrachten en onderdeel van het beleidsplan is het vervullen van cultuur educatieve taken. ·· De organisatie werkt binnen het cultuurveld en/of daarbuiten samen met andere organisaties. ·· De organisatie werkt aantoonbaar aan research en development. De culturele basisinfrastructuur van Meierijstad kent vijf dragende kernvoorzieningen. Dit zijn: ·· Noord Oost Brabantse Bibliotheken (NOBB). ·· Phoenix Cultuur (inclusief CHV Academy, Circle of Talent). ·· Theater De Blauwe Kei. ·· Cultuurkade Meierijstad. ·· Kunststichting Meierijstad. Deze organisaties voldoen aan de hiervoor genoemde voorwaarden. Voor elk van deze organisaties geldt dat zij goed toegerust zijn voor de taken die ze uitvoeren. Dit vraagt aandacht voor de kwaliteit van de organisaties en accommodaties waarvan men gebruik maakt.

We kiezen ervoor om blijvend te investeren en dus structurele subsidieafspraken te maken met deze professionele organisaties. Dit leidt zeker tot continuïteit en versterking van de dienstverlening en activiteiten binnen de gehele sector en voorkomt dat er hiaten ontstaan in het aanbod. We verlenen een budgetsubsidie tot en met 2030 met tussentijdse monitoring en evaluatie. Daarmee spreken we ons vertrouwen in deze organisaties uit. Dit biedt hen zekerheid en continuïteit voor hun deelnemers, bezoekers, medewerkers en hun organisatie als geheel. Dit betekent echter niet dat andere soortgelijke organisaties of aanbieders geen subsidie kunnen krijgen. Incidenteel kan een beroep op de gemeente worden gedaan voor het subsidiëren van die activiteiten die aansluiten bij het realiseren van de gemeentelijke doelen. Structurele ondersteuning van andere aanbieders zoals een private muziekschool vindt niet plaats We kiezen bijvoorbeeld bewust voor een sterke relatie met Phoenix Cultuur als kunstencentrum. Dit heeft als voordeel dat: ·· je met een sterke partner meerjarige afspraken maakt over het sluitende aanbod in Meierijstad. ·· je deze partner kunt aanspreken op de verantwoordelijkheid van de mate van volledigheid en kwaliteit van het aanbod. ·· je continuïteit van dienstverlening borgt.

·· je met een gecertificeerde organisatie werkt, die is aangesloten bij een stevig landelijk netwerk ·· je met een soort van een expertisecentrum werkt, waar professionals eventueel met andere partners komen tot vernieuwing van programma’s en activiteiten. ·· je met een partner contracten afsluit die naast individuele lessen ook de mogelijkheid aanbiedt, en stimuleert te komen tot samenspel (via bands, ensembles, etc). ·· je met een partner samenwerkt die ook cultuureducatie aanbiedt op (basis)scholen. ·· je met een partner samenwerkt die structureel en aantoonbaar een ondersteunende rol vervult richting het amateurkunstveld (verenigingsleven). ·· je met een partner werkt die structureel in de gemeente zichtbaar is door de organisatie van of deelname aan concerten, voorstellingen en/of festivals. Op de volgende pagina’s worden op hoofdlijnen de ambities per kernvoorziening beschreven. Deze beschrijvingen zijn in samenwerking met de organisaties tot stand gekomen.

25 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

Bibliotheek Meierijstad De openbare bibliotheek is een laagdrempelige organisatie in alle kernen in Meierijstad. Naast de uitleen van boeken zijn er workshops, spreekuren en activiteiten. Steeds vaker is de bibliotheek naast partner in kunst en cultuur ook partner in het sociale domein, bij recreatie en vrije tijd en is zij een leerbedrijf. Dat vraagt om integraal beleid, een netwerkaanpak. De bibliotheken in Meierijstad bieden ruimte voor een leven lang ontwikkelen, voor even uitstappen uit de drukte en je verdiepen, ervoor zorgen dat je mee kan doen in de samenleving door je basisvaardigheden bij te houden, de zelfredzame burger. De bibliotheek als plek waar je mag zijn, waar een brede collectie aan boeken en informatie (online en fysiek), en advies voor iedereen beschikbaar is. De bibliotheek in Meierijstad staat midden in de samenleving en biedt een gedegen collectie en een professioneel team in een toegankelijke omgeving. Een openbare plaats voor iedereen of het nu gaat om het lezen van de krant, studeren, ontspannen of hulp zoeken. De bibliotheek is en blijft een vraagbaak en een baken voor elke inwoner van Meierijstad. De vestigingen in Meierijstad zijn de afgelopen jaren gerenoveerd en voldoen daarmee aan de hedendaagse eisen. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de Wet stelselherziening openbare bibliotheken.

De bibliotheek heeft als wettelijk taak om een laagdrempelige toegang tot kunst en cultuur te bieden en dat vraagt om een nauwe samenwerking met andere cultuurpartners. De grote uitdaging voor de komende jaren is om samen met kinderopvang, onderwijspartners en ouders ervoor te zorgen dat de leesmotivatie bij kinderen verbetert. Want het is niet goed gesteld met de leescultuur thuis en op scholen. Dat blijkt steeds weer uit allerlei onderzoeken en uit zich ook in maatschappelijke problemen zoals laaggeletterdheid. Niet mee kunnen doen in de samenleving draagt bij aan de tweedeling in de samenleving. Lezen is daarom een onontbeerlijke basisvaardigheid.

Gio van Creij, directeur bestuurder NOBB (Bibliotheek Meierijstad: ‘De bibliotheek staat als een huis in Meierijstad, midden in de samenleving met een breed aanbod aan collectie. Niet solitair maar samen met partners, bezoekers en leden vormt zij de ‘community’ bibliotheek.’ Vanaf 2025 krijgen gemeenten een zorgplicht voor de bibliotheek. Dit houdt in dat gemeenten met financiële bijdrage van het Rijk de aanwezigheid van en toegang tot de bibliotheek moeten verzorgen. Hiervoor is landelijk jaarlijks ongeveer 54 miljoen Euro beschikbaar. Naast deze zorgplicht zijn er (rijks)regelingen waarin de bibliotheek een rol speelt. Landelijk hebben de bibliotheken zich gecommitteerd aan ‘extra’ maatschappelijke opgaven, zoals het bevorderen van de geletterdheid, een leven lang ontwikkelen en participatie in de informatiesamenleving (Informatiepunt Digitale Overheid). 26 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

Phoenix Cultuur De missie van Phoenix cultuur sluit naadloos aan bij de ambitie van de gemeente Meierijstad. Iedereen in Meierijstad, jong en oud, moet mee kunnen doen en zijn of haar talent kunnen ontplooien. Phoenix cultuur biedt met haar organisatiekracht onderwijs aan in de kunstdisciplines dans, beeldende kunst, muziek en theater. Deze lessen, workshops en cursussen worden gegeven door professionele kunstdocenten. In het eigen beleidsplan stelt Phoenix Cultuur dat deze missie wenselijk en uitvoerbaar is vanuit de volgende overtuiging: ·· Professioneel kunstaanbod voor iedereen toegankelijk. ·· Cursist/leerling (klant) en kunstdocent staan centraal. ·· Wij inspireren en verwonderen en zijn op eigen wijze altijd in beweging. Activiteiten in het cursushuis De basis van Phoenix Cultuur wordt gevormd door het cursushuis. Hiermee wil men jong en oud hun talent en creativiteit laten ontwikkelen. Het cursushuis omvat de kunstlessen, workshops en lesactiviteiten in de vrije tijd. De komende periode wordt gestreefd meer verschillende doelgroepen aan Phoenix Cultuur te binden. Phoenix Cultuur is op zes locaties in Meierijstad actief. Per leslocatie wordt bekeken welke faciliteiten en aanbod het beste aansluit bij de vraag van de lokale gemeenschap. Daarop wordt geïnvesteerd en geprogrammeerd. Gestreefd wordt naar een inclusief en toegankelijk aanbod voor iedereen.

Activiteiten in het projectenhuis Met de activiteiten in het projectenhuis is Phoenix Cultuur verspreid over de hele gemeente actief als partner van festivals en ondersteuner van de amateurkunst(verenigingen), zoals de muziekverenigingen. Zo maken ze kunst en cultuur zichtbaar en bieden ze iedereen in de gemeenschap de gelegenheid hiermee kennis te maken en op een laagdrempelige manier actief te participeren. Daarnaast zoekt Phoenix Cultuur samenwerking op met organisaties in andere domeinen, waaronder het sociaal domein en het onderwijs. De organisatie is overtuigd van de kracht van kunst- en cultuureducatie als middel in deze domeinen.

27 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

Om de ambities in het cursus- en het projectenhuis waar te maken en nieuwe initiatieven succesvol te laten zijn, is organisatiekracht nodig. Door deze organisatiekracht kan Phoenix Cultuur nieuwe initiatieven, zoals eerder de CHV Academy, blijven ontplooien, culturele projecten initiëren en faciliteren en een professionele partner en culturele aanjager zijn binnen de gemeente Meierijstad. Zonder deze organisatiekracht en een gezonde basis is dit niet haalbaar.

Barbara Brouwer, directeur Phoenix Cultuur: ‘We zitten inmiddels in het culturele DNA van Meierijstad en zijn met onze kunstdocenten niet meer weg te denken uit het aanbod van kunsteducatie en de kunst en culturele projecten in de hele gemeente en daar zijn we trots op!’ CHV Academy CHV Academy, Circle of Talent is een initiatief van Phoenix Cultuur in samenwerking met het bedrijfsleven, onderwijs en de gemeente. Het project heeft als doel alle kinderen en jongeren hun creativiteit en talenten te laten ontdekken en ontwikkelen. Tijdens structurele lessen van professionele kunstdocenten in het reguliere onderwijs (primair onderwijs en voortgezet onderwijs) maken kinderen en jongeren kennis met dans, theater, muziek of beeldende kunst. In hun vrije tijd kunnen jonge enthousiastelingen bij de verschillende professionele cultuuraanbieders in Meierijstad en in de talentklassen van CHV Academy hun talent verder ontwikkelen. Doorstromen naar een mbo- of hbo-(kunst) vakopleiding zoals het conservatorium of de kunstacademie is een mogelijkheid. Natuurlijk hoeft niet elke jongere een kunstprofessional te worden. Door de structurele kunstlessen en andere activiteiten van de CHV Academy ontwikkelen de kinderen en jongeren hun vaardigheden en zelfvertrouwen. Dit is van onschatbare waarde voor hun volwassen leven. Het initiatief is inmiddels zeer succesvol.

De komende jaren wordt ingezet op het duurzaam inhoudelijk ontwikkelen van alle programmaonderdelen. De prioriteit ligt hierbij op: ·· Het doorontwikkelen van de CHV Academy, zodat in 2030 sprake is van een duurzaam en blijvend programma in het onderwijs en in de vrije tijd. ·· Het vergroten van de zichtbaarheid van alle activiteiten voor de verschillende doelgroepen. ·· Het blijvend verbinden van het bedrijfsleven, gemeente en onderwijs en het aantrekken van nieuwe partners.

28 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

Theater De Blauwe Kei De professionele podiumkunsten worden in Meierijstad geprogrammeerd door Theater De Blauwe Kei, het Theater aan de Noordkade. Het theater programmeert in de grote zaal met 700 en de kleine zaal met 100 stoelen. Daarnaast wordt nu en de komende jaren in de podiumzaal van Cultureel Centrum ’t Spectrum professioneel geprogrammeerd (de zaal voor het tussensegment met 200+ stoelen). Programmeren blijft in de toekomst niet beperkt tot de traditionele zalen. De Noordkade nodigt juist uit om ook op andere plekken voorstellingen en concerten te vertonen. De huidige tijd vraagt om reflectie, inspiratie en creativiteit, om medemenselijkheid en wezenlijk contact. Daarnaast signaleren we in deze tijd een grote behoefte aan ontspanning. De podiumkunsten kunnen bij dit alles van meerwaarde zijn. Theater de Blauwe Kei heeft tal van mogelijkheden om de belangrijke culturele en maatschappelijke opgaven in Meierijstad mede vorm te geven. Voor en met de bewoners en bezoekers van onze stad, met theatermakers, culturele en maatschappelijke partners.

Harry Vermeulen, directeur:

‘De Blauwe Kei is in 2030 een spraakmakend én smaakmakend theater voor

onze gemeente en de regio; als inwoner en bezoeker van Meierijstad of als gast van verre word je hier verrast en voel je je thuis.’

De Blauwe Kei is dé plek waar je een concert, de musical van je kind, of een voorstelling bijwoont, waar je geniet van de omgeving en het tastbare industriële erfgoed. Het theater is ook de vertrouwde speelplek voor veel lokale dans-, muziek- en theaterproducties. Kortom: een theater waar mensen en beleving centraal staan en waar de podiumkunsten gevierd worden. Aandacht is er voor het aantrekken van nieuw en vooral jong publiek, het faciliteren van lokale verenigingen en organisaties en voor innovatieve en nieuwe theaterprogrammering. Het theater ziet groei als een organische ontwikkeling, niet als doel op zichzelf. Aandacht is er verder voor praktische zaken op het gebied van logistiek, vindbaarheid en zichtbaarheid van het theater en verbetering van de faciliteiten voor bezoeker en artiest. Daarnaast worden meerjarige afspraken gemaakt over het onderhoud aan de theaterinstallaties en inventaris van de huidige theaterzalen.

29 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

Op weg naar 2030 heeft het theater de volgende ambities. ·· In de theaterprogrammering wordt een landelijk toonaangevend aanbod gepresenteerd, maar er wordt ook geïnvesteerd in unieke producties die elders niet te zien zijn. Het theater heeft een sterk profiel met focus op cabaret, muziek, jeugdtheater en theater waarbij talenten een kans krijgen. Nieuwe theatermakers krijgen kansen om meerjarig te spelen en zich te ontwikkelen. De programma’s zijn zo toegankelijk mogelijk voor een breed en divers publiek. In het culturele landschap wil men opvallen met een uniek programma in een bijzondere omgeving waar iedereen zich thuis kan voelen. Dat iedereen mee kan doen is belangrijk. ·· Het theater is lokaal goed geworteld en vanaf de Noordkade als thuisbasis wordt intensief samengewerkt met lokale cultuurmakers en maatschappelijke partners in Meierijstad, onder meer in het sociaal domein. Cultuureducatie en -participatie wordt ondersteund voor alle inwoners in alle leeftijden. ·· Het theater participeert in festivals in Meierijstad en ontmoet daar potentieel nieuw publiek. Het theater ontwikkelt op de Noordkade ook eigen- en coproducties rondom voedsel/food.

Cultuurkade Meierijstad Cultuurkade is het onafhankelijk loket tussen het onderwijs en de culturele aanbieders voor alles wat met cultuureducatie tijdens schooltijd te maken heeft in Meierijstad. Daarnaast is Cultuurkade meedenkend adviseur bij het maken van een cultureel programma, dat aansluit bij de visie en plannen van een school. Bij Cultuurkade wordt een mix van culturele activiteiten gecreëerd die een aantoonbare bijdrage levert aan de persoonsvorming van alle kinderen in Meierijstad. Dit wordt gerealiseerd in samenwerking met vele partners. Cultuurkade is en blijft zichtbaar op alle scholen in Meierijstad. In goed overleg en in samenwerking met de interne cultuurcoördinatoren op de scholen worden programma’s samengesteld met het doel alle leerlingen te bereiken. Leerlingen worden op verschillende aspecten uitgedaagd om naar zichzelf te kijken. Want wie naar kunst kijkt, kijkt naar zichzelf. Kunst is geen wiskunde, er is geen goed of fout. Dat maakt kunst ook een veilig medium voor gespreksonderwerpen. Op deze manier dragen de programma’s van Cultuurkade bij aan de persoonlijke ontwikkeling van alle leerlingen in Meierijstad. Een leerling leert hierdoor over zichzelf, over de ander en ook dat er andere perspectieven zijn. Cultuurkade is verantwoordelijk voor de uitvoering van de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit.

Tot en met 2024 zijn hiervoor rijksmiddelen via het Fonds voor Cultuurparticipatie beschikbaar. Voor Meierijstad is voortzetting hiervan belangrijk om kwalitatieve cultuureducatie in het onderwijs te kunnen blijven waarborgen. Cultuurkade Meierijstad is verantwoordelijk voor het uitvoeren van het Kunstmenu voor alle basisscholen in Meierijstad. Via dit menu krijgen leerlingen kunstlessen in alle disciplines aangeboden. 30 - Nota kunst en cultuur 2024-2030

Ook is en blijft Cultuurkade nadrukkelijk betrokken bij grote projecten. Voorbeelden hiervan zijn de lespakketten voor Operation Market Garden en het 200 jaar bestaan van de Zuid-Willemsvaart. In de komende jaren ontstaan hiervoor lokale nieuwe mogelijkheden. In samenwerking met partners worden aan de hand van een thema programma’s ontwikkeld voor het onderwijs en worden kunstenaars in staat gesteld een creatieve bijdrage te leveren.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Meierijstad&id=3cb3f774-e2b8-4cd6-ad46-db6286762e19