Kadernota 2022

INHOUD ALGEMEEN .......................................................................................................................................................2 ONTWIKKELINGEN VANUIT HET RIJK / PROVINCIE.....................................................................................3 BELEIDSONTWIKKELINGEN............................................................................................................................6 BESTUURSKRACHTIGE GEMEENTE ..........................................................................................................6 DE KRACHT VAN SAMEN.............................................................................................................................7 VERSTERKEN VAN DE LEEFBAARHEID.....................................................................................................7 DUURZAAM MAATSCHAPPELIJK VASTGOED ...........................................................................................8 EEN VEILIG MEIERIJSTAD ...........................................................................................................................9 WERKEN AAN BEREIKBAARHEID EN EEN VEILIGE OPENBARE RUIMTE............................................10 NAAR EEN INCLUSIEVE SAMENLEVING ..................................................................................................12 SAMEN STERK VOOR EEN GEZONDE

LOKALE EN REGIONALE ECONOMIE......................................14 SAMEN GEZOND.........................................................................................................................................15 JUISTE WONINGEN OP DE JUISTE LOCATIE OP HET JUISTE MOMENT .............................................16 MEIERIJSTAD SPORTIEF IN BEWEGING..................................................................................................17 RUIMTELIJKE ONTWIKKELING – OP WEG NAAR DE OMGEVINGSWET...............................................18 TOERISTISCHE EN RECREATIEVE KANSEN ...........................................................................................20 BIJZONDER ‘PERSOONLIJKE’ DIENSTVERLENING ................................................................................21 VERBINDEND ERFGOED EN EEN RIJK KUNST EN CULTUURKLIMAAT ...............................................22 DUURZAAM MEIERIJSTAD, NU EN LATER...............................................................................................24 GROENBLAUWE GEBIEDSONTWIKKELINGEN MEIERIJSTAD 2020-2027.............................................25 SAMEN INVESTEREN IN ONDERWIJS EN ONDERWIJSHUISVESTING.................................................26 FINANCIËLE POSITIE

.....................................................................................................................................28 FINANCIEEL MEERJARENBEELD..............................................................................................................28 RISICO’S, RESERVES EN WEERSTANDSVERMOGEN ...........................................................................31 FINANCIËLE VERTALING VAN KADERNOTA NAAR PROGRAMMABEGROTING..................................33 BIJLAGEN ....................................................................................................................................................34

1

ALGEMEEN Dit is de laatste kadernota van dit college. De eerste raadsperiode van de gemeente Meierijstad eindigt in 2022. Het laatste begrotingsjaar van een college leidt doorgaans tot een (relatief) beleidsarme begroting waarbij het zittende college het financiële huishoudboekje zo goed mogelijk wil overdragen aan het volgende college. En zonder grote onomkeerbare of ingrijpende besluiten die doorwerken naar de volgende collegeperiode. Dat is ook wat wij willen. Sinds de start van onze gemeente zijn we op zoek naar een goede inrichting van onze planning en control producten. De inrichting van een jaarrekening en een begroting zijn vastomlijnd door de gemeentewet. De invulling van een kadernota en bestuursrapportage is aan het bestuur zelf. De vorm en inhoud moet passend zijn voor het bestuurlijke samenspel tussen raad en college. Om voor u een optimaal product te maken, helpen de brieven die we ontvangen van de rekenkamercommissie. In het fractievoorzittersoverleg is onlangs de rekenkamerbrief over de kadernota en de begroting besproken. Hierbij hebben de fractievoorzitters aangegeven dat zij van mening zijn dat de kadernota anders vormgegeven kan worden, er is meer behoefte aan een keuzedocument. Wij begrijpen deze behoefte en maken een start bij deze kadernota. We leggen u de keuzes voor die u kunt maken voor de begroting 2022.

We willen de mogelijkheden die wij zien met u bespreken en vragen u om mee te denken over alternatieven inclusief kaders voor dekking. Op basis van de ervaringen met deze opzet, kunt u samen met de griffie en de ambtelijke organisatie nadere voorstellen uitwerken voor het vormgeven van de kadernota 2023. Deze kadernota bestaat uit drie delen. In het eerste deel “Ontwikkelingen vanuit het Rijk en de Provincie” geven we inzicht in de bijzondere situatie, waarin gemeenten hun begroting 2022 gaan samenstellen. In het tweede deel “Beleidsontwikkelingen” volgt de integrale afweging die we als college hebben gemaakt. Hierin zijn ook opgenomen de beleidsontwikkelingen die we als college wel onderschrijven, maar niet hebben overgenomen vanwege het gebrek aan financiële middelen. Als laatste schetsen we in het onderdeel “Financiële positie” het financieel meerjarenbeeld op hoofdlijnen. Ook gaan we op deze plek in op de risico’s en de reservepositie van onze gemeente.

2

ONTWIKKELINGEN VANUIT HET RIJK / PROVINCIE Bij het samenstellen van deze kadernota stonden de onzekerheden over de inkomsten die de gemeente gaat ontvangen vanuit het Rijk centraal. Het betreft onzekerheden over de jeugdzorg, de WMO, de nieuwe omgevingswet, de energietransitie en de herijking van het gemeentefonds. Deze onderwerpen zijn in Den Haag doorgeschoven naar een nieuw kabinet en hebben stuk voor stuk een flinke impact op de gemeentelijke financiën. We schetsen hier kort deze ontwikkelingen en schetsen, waar mogelijk, de financiële impact voor onze gemeente. Het gemeentefonds is gekoppeld aan de brede rijksuitgaven. Het accres is het financiële effect van het meebewegen met de brede rijksuitgaven. De koppeling met de brede rijksuitgaven (het accres) is voor 2020 en 2021 “uitgezet” vanwege corona. Onduidelijk is hoe wordt omgegaan met het accres van 2022 en verder. We weten dus ook nog niet of dit voordelig of nadelig uitvalt ten opzichte van bestaande ramingen. De afgelopen jaren is onderzoek gedaan naar een herijking van het gemeentefonds. Het bestuurlijk adviestraject hierover is gestart. Het ministerie heeft inmiddels indicatieve herverdeeleffecten gepubliceerd. Deze herverdeeleffecten zijn nog niet definitief, maar geven wel richting. Voor de gemeente Meierijstad pakt de herijking nadelig uit.

De eerste publicatie geeft een nadeel voor onze gemeente aan van structureel € 3,5 miljoen. Bij de risico’s in het onderdeel “financiële positie” gaan we hier verder op in. Het nieuwe kabinet besluit over de invoeringsdatum. Dit is op zijn vroegst op 1 januari 2023. In de algemene uitkering is de opschalingskorting verwerkt. Opschalingskorting stamt uit regeerakkoord 2013 waarin het kabinet stuurde op het ontstaan van grotere gemeenten. Dit zou leiden tot schaalvoordelen en is financieel vertaald in een korting op de algemene uitkering. Gemeenten hebben gevraagd om de opschalingskorting (deels) te schrappen. Dit zou een financieel voordeel opleveren, want de opschalingskorting is verwerkt in ons financieel meerjarenbeeld. Ook voor rijksinkomsten van de jeugdzorg binnen het sociaal domein is besluitvorming overgelaten aan het nieuw te vormen kabinet. Het Rijk erkent inmiddels dat het tekort € 1,7 miljard is. Voor 2021 heeft het Rijk eenmalig een bedrag van € 613 miljoen toegezegd aan gemeenten.1 Door de invoering van het abonnementstarief WMO zijn de aanvragen WMO enorm gestegen en hebben gemeenten te maken met structureel hogere lasten. Deze hogere lasten zijn gemonitord. Uit de monitor blijkt dat in 2019 de financiële impact € 81 miljoen groter is dan de toegekende compensatie. Ook in onze gemeente nemen de kosten hiervoor flink toe.

Verder speelt er nog onduidelijkheid over inkomsten vanuit het Rijk voor nieuwe taken. Deze onderwerpen komen bij de betreffende thema’s in het onderdeel 1 Inmiddels heeft de arbitragecommissie jeugdzorg een uitspraak gedaan, dat gemeenten gecompenseerd moeten worden

voor het feitelijk tekort voor de jeugdzorg. Hierbij moet het basisbedrag € 1,9 miljard zijn dat wordt afgebouwd naar structureel 800 miljoen in 2028.

3

“beleidsontwikkelingen” aan bod. Wij stellen ons nu op het standpunt om geen structurele lasten op te nemen voor nieuwe taken totdat duidelijk is welke inkomsten we hiervoor krijgen van het Rijk. Zoals hiervoor blijkt zijn het onzekere tijden en is het lastig om een realistische begroting samen te stellen. We hebben ook nog steeds te maken met de gevolgen van corona. Hoe verwerk je deze onzekerheden dan in komende kadernota en begroting? Alle gemeenten zitten in dezelfde situatie en daarom heeft het controllersoverleg van de 100.000+ gemeenten een advies geschreven, dat richting geeft aan het ramen van onzekere rijksinkomsten. Het is een advies voor alle gemeenten, van klein tot groot, dus ook voor onze gemeente. Het advies biedt handvaten voor onderbouwde ramingen gericht op het voorkomen van al te ingrijpende ombuigingsmaatregelen voor de korte termijn en onverantwoorde risico’s op de lange termijn. Het integrale advies is opgenomen als onderliggend document bij deze kadernota. We stellen voor dit advies te volgen en hebben de financiële vertaling opgenomen in het onderdeel “financiële positie”. Inmiddels heeft u de begrotingscirculaire 2021 van de provincie ontvangen. In de jaarlijkse begrotingscirculaire schetst de provincie onder andere welke uitgangspunten voor het ramen van rijksinkomsten voor de Provincie acceptabel is.

Als we het advies van de 100.000+ gemeenten en de begrotingscirculaire van de provincie met elkaar vergelijken dan zien we een verschil voor het ramen van de extra inkomsten vanuit het rijk voor de jeugdzorg. Het advies stelt voor uit te gaan van 50% van € 1,5 miljard. De Provincie geeft aan dat gemeenten structureel rekening mogen houden met € 300 miljoen aan extra inkomsten. Een verschil voor onze gemeente van € 1,9 miljoen. Voor de kadernota heeft de begrotingscirculaire van de provincie geen gevolgen. Het is mogelijk het advies te volgen van de 100.000+ gemeenten, echter voor de begroting 2022 is de begrotingscirculaire leidend. De provincie toetst de gemeentebegroting op basis van de uitgangspunten en stelt deze waar nodig negatief bij. De toets is leidend voor de vorm van toezicht. Toezicht op afstand (repressief toezicht) ontvangt de gemeente als het komende begrotingsjaar reëel sluitend is voor de structurele baten en lasten. En wanneer dat niet het geval is als de meerjarenraming (vooral het laatste jaar) reëel sluitend is voor structurele baten en lasten. De begrotingscirculaire is opgenomen als onderliggend document bij deze kadernota.

4

De begrotingscirculaire van de provincie kwam pas laat in beeld tijdens het proces van deze kadernota. Alhoewel het mogelijk is om voor de kadernota de jeugdinkomsten te blijven ramen op basis van het advies stellen we voor om de begrotingscirculaire te volgen. Dit heeft tot gevolg dat alleen het begrotingsjaar 2022 positief blijft. In de volgende tabel is het financieel meerjarenbeeld samengevat: bedragen * € 1.000

Financieel meerjarenbeeld

2022

2023

2024

2025

Geraamd resultaat programmabegroting 2021 Raadsbesluiten t/m maart 2021 1e berap 2021 Start kadernota 2022 Voorgestelde aanvullende middelen Voorgestelde dekkingen Geraamd resultaat na kadernota 2022

2.144 -23 -2.111 10 -6.205 6.375 180

2.288 -22 -2.192 73 -2.570 1.095 -1.401

1.855 -22 -1.912 -79 -2.945 845 -2.179

1.930 -22 -1.791 117 -2.995 405 -2.473

Het begrotingsjaar 2022 blijft reëel en structureel sluitend, zodat 2022 naar verwachting voldoet aan de uitgangspunten van de provincie voor toezicht op afstand. In de meerjarenraming zitten de onzekerheden, vooral bij de inkomsten van het Rijk. De meerjarenraming is een onderdeel van de begrotingsstukken 2022, de gemeenteraad neemt alleen een besluit over de begrotingscijfers 2022. In het coalitie akkoord is opgenomen dat we jaarlijks een meerjarig sluitende begroting aan u voorleggen. En dat is ook nu nog steeds onze intentie. Wat doen we dan in aanloop naar de begroting 2022? Waar gaan we oplossingen zoeken om de tekorten te dekken en keuzes maken? Wij vragen u om richting te geven aan de mogelijke oplossingsrichtingen en om kader stellende adviezen.

5

BELEIDSONTWIKKELINGEN In dit onderdeel staan de beleidsontwikkelingen centraal, die onderdeel zijn van de integrale afweging die we als college hebben gemaakt. We willen de resterende bestuursperiode de hoogste prioriteit geven aan de uitvoering van actielijnen en uitvoeringsprogramma’s van vastgesteld beleid. Dit betekent dat we ons in 2021 en 2022 vooral richten op de realisatie van al afgesproken ambities. Als er bij deze beleidsontwikkelingen aanvullende middelen nodig zijn, dan is dat aangegeven in een tabel aan het eind van elk beleidsthema. Aanvullende middelen kunnen wettelijk verplicht of noodzakelijk zijn om de afgesproken taken uit te voeren. Of de aanvullende middelen zijn gerelateerd aan vastgestelde actielijnen en uitvoeringsprogramma’s. Ook is het meerjaren investeringsplan 2022-2025 financieel geactualiseerd. De investeringen van het meerjaren investeringsplan zijn opgenomen in de tabellen onder het betreffende thema.

BESTUURSKRACHTIGE GEMEENTE Meierijstad neemt een sterkere positie in onze regio en daarbuiten. We investeren bewust in het versterken en verbreden van ons netwerk en werken aan verbinding. We behoren samen met andere middelgrote steden tot de trekkers van de Brabantse economie en vormen het scharnierpunt tussen AgriFood Capital (Noordoost-Brabant) en Brainport (Metropool Regio Eindhoven). Met die uitdagende positie van Meierijstad willen we kansen en mogelijkheden benutten op regionaal en (inter)nationaal niveau. Onze bestuurders nemen nadrukkelijk deel of bekleden functies in samenwerkingsverbanden. We zijn een bestuurskrachtige en duurzame gemeente die actief bijdraagt aan oplossingen van maatschappelijke opgaven en taken in de regio Noordoost-Brabant. Men verwacht van Meierijstad die rol van betekenis bij het realiseren van belangrijke provinciale ambities. Door proactief te investeren in onze relaties en netwerken kunnen we onze ambities verbinden aan die van anderen en deze samen krachtiger realiseren. Ook initiëren of stimuleren wij jaarlijks 1 of 2 aansprekende evenementen die een bijdrage leveren aan onze ambities of ons kansen bieden ons netwerk te verstevigen. Voorbeelden hiervan zijn de viering van 200 jaar Zuid-Willemsvaart (2022) en onze deelname in de netwerkorganisatie Van Gogh National Park.

6

Voor dit thema stellen we de volgende aanvullende middelen voor: bedragen * € 1.000 Bestuurskrachtige gemeente Deelname aan regionale netwerken op het gebied van landschap en natuur en toeristisch recreatieve voorzieningen, zoals Van Gogh Nationaal Park en Het Groene Woud Viering 200 jaar Zuid-Willemsvaart

Investering

* *

aanvullende middelen

2022

2023

15 125 140

15 15

2024

2025

0

0

*) dekking algemene risicoreserve

DE KRACHT VAN SAMEN Afgelopen jaar is door de coronamaatregelen bij participatietrajecten vaak gebruik gemaakt van online mogelijkheden. Wanneer de omstandigheden het weer toelaten wordt er (per traject) een goede mix gezocht van online en offline mogelijkheden. Dit wordt ondersteund vanuit het Meierijstad traject Participeren en leren. Daarnaast gaan we – in opvolging van het startgesprek met de gemeenteraad begin 2021 – verder ervaring opdoen met het participatie-instrument het uitdaagrecht. Vanuit het perspectief participeren en leren richten we komende periode extra aandacht op burgerparticipatie bij (voorbereiding op) de omgevingswet en diverse duurzaamheidsopgaven. Voor dit thema stellen we geen aanvullende middelen voor.

VERSTERKEN VAN DE LEEFBAARHEID Onze ambitie is om, samen met de inwoners en maatschappelijke partners het woon- en leefklimaat verder te verbeteren. De leefbaarheidsmonitor laat zien dat onze inwoners over het merendeel een positieve beleving hebben van het woon-en leefklimaat. Deze positieve beleving in onze dorpen, wijken en buitengebied willen we graag behouden en waar nodig versterken, zowel voor inwoners als bezoekers. Als vervolg op de uitkomsten van de leefbaarheidsmonitor werken we samen met inwoners, woningcorporaties en andere maatschappelijk partners aan een verdiepende leefbaarheidsaanpak in Veghel-Zuid en Boschweg Noordoost (Schijndel). De lessen hieruit gaan we inzetten in andere gebieden in Meierijstad. Verder maken we een leefbaarheidsagenda die richting geeft in de samenwerking met de corporaties. Meierijstad is partnergemeente geworden in het regiodealprogramma ‘Leefbaarheid in de dorpen’ – met Land van Cuijk als coördinerende gemeente. De aanwezigheid van (maatschappelijke) voorzieningen draagt bij aan behoud en versterking van leefbaarheid in dorpen en wijken. Het maatschappelijk vastgoed, waaronder monumenten, sportaccommodaties en wijk- en dorpshuizen/MFA’s maakt hier deel van uit, evenals een vitale toeristisch recreatieve infrastructuur. Waar mogelijk

7

blijven we daarin investeren, met als voorbeeld de vitaliteitsscans voor toekomstbestendige wijk- en gemeenschapshuizen. Voor dit thema stellen we de volgende aanvullende middelen voor: bedragen * € 1.000 Investering

Versterken van de leefbaarheid Wijkaanpak leefbaarheid

**

aanvullende middelen

2022

2023

2024

2025

10 10

10 10

10 10

10 10

** ) dekking bestemmingsreserve sociaal domein

DUURZAAM MAATSCHAPPELIJK VASTGOED Gemeente Meierijstad draagt zorg voor een duurzame kwaliteit van haar maatschappelijk vastgoed in onderhoud, renovatie en waar nodig vervangende nieuwbouw. Daarbij zijn toegankelijkheid, een optimale bezetting en via maatschappelijk vastgoed bijdragen aan maatschappelijke kwaliteit belangrijke graadmeters. Vervangende nieuwbouw Scouting Rooi In 2022 staat vervangende nieuwbouw van het clubgebouw van Scouting Sint Oedenrode op de rol. Het huidige gebouw is aan vervanging toe. Door het beschikbaar stellen van het benodigde krediet krijgt Scouting Sint Oedenrode weer een toekomstbestendig en duurzaam gebouw. De voorbereidingen hiervoor zijn gestart. Onderzoek maatschappelijk vastgoed Sint-Oedenrode In 2022 krijgt het onderzoek maatschappelijk vastgoed Sint-Oedenrode een vervolg. Hierbij ligt de focus op een optimale bezetting van het voormalige gemeentehuis van Sint-Oedenrode, het huidige bestuurscentrum van Meierijstad. Hierbij wordt toegevoegde maatschappelijke waarde nagestreefd. Het vervolgonderzoek naar optimalisatie van het gebouw vindt plaats op basis van het in 2021 nog te nemen raadsbesluit. Doorpakken op toegankelijkheid openbare (gemeentelijke) gebouwen Op basis van de screening van Stichting Toegankelijk Meierijstad zijn in 2020 de kleinere werkzaamheden om gebouwen toegankelijk te maken voor iedereen opgepakt.

In 2021 is de eerste tranche van grotere investeringen opgepakt. In 2022 ronden we de grotere investeringen met een tweede tranche af. Hierna zijn alle openbare gebouwen in onze gemeente toegankelijk voor iedereen. Zonnepanelen maatschappelijk vastgoed Zonnepanelen dragen bij aan duurzaam vastgoed beleid. De grote gemeentelijke daken waarvoor SDE+ subsidie beschikbaar is, zijn al voorzien van zonnepanelen. Het gevraagde budget is bedoeld voor de kleinere daken. Daarvoor is geen subsidie beschikbaar, waardoor in de exploitatiefase de netto financiële opbrengst van zonnepanelen nihil is en we de investering niet terugverdienen. Er is wel veel CO2besparing te boeken, wat bijdraagt aan het doel van CO2-neutraal vastgoed in 2030. Toekomstige vervangingsinvesteringen maatschappelijk vastgoed Klein en groot onderhoud is opgenomen in het Duurzaam Meerjaren Onderhoudsprogramma Vastgoed, de benodigde middelen zijn opgenomen in de

8

begroting. Voor levensverlengend onderhoud en vervanging van maatschappelijk vastgoed is dat niet het geval. Reserveren hiervoor kan, maar de omvang ervan is gezien de keuzemogelijkheden die er zijn lastig te bepalen. Door het inzicht in wat we hebben en wat de ouderdom is, kunnen we zien aankomen op welke momenten er keuzes kunnen en moeten worden gemaakt. Daartoe worden in 2021 de object- en relatiegegevens ingevoerd in de verhuurmodule/vastgoedregistratiesysteem Ultimo. Aan de hand van de Balance Scorecard methode kan vervolgens worden vastgesteld welke mogelijkheden er zijn met een gebouw en wat de (eventuele) kosten zijn ten behoeve van realisatie. Hiermee hebben we meer inzicht in onze gebouwen, welke mogelijke investeringen er in de toekomst op de gemeente afkomen en kunnen we hiervoor steeds beter ramen in onze (meerjaren)begroting. Voor dit thema stellen we de volgende aanvullende middelen voor: bedragen * € 1.000 Duurzaam maatschappelijk vastgoed Investeringen duurzaam maatschappelijk vastgoed Optimalisatie Bestuurscentrum Sint-Oedenrode Vervangende nieuwbouw Scouting Rooi aanvullende middelen

Investering

340 * ***

830

2022

2023

2024

2025

10 400 60 470

10

10

10

60 70

60 70

60 70

*) dekking algemene risicoreserve *** ) (deels) dekking binnen begroting

EEN VEILIG MEIERIJSTAD Fijn wonen betekent ook veilig wonen en draagt daarbij ook bij aan leefbaarheid. Een veilige leef- en werkomgeving is voor iedereen: in onze wijken, buurten, dorpen en bedrijventerreinen. Dat kunnen we als gemeente niet alleen, we werken samen met onze veiligheidspartners, inwoners, scholen, instellingen en bedrijven. Sámen zorgen we voor een veilige gemeente Meierijstad. De nabijheid, herkenbaarheid en aanspreekbaarheid van de politie en BOA’s is belangrijk. We versterken de samenwerking tussen de BOA’s en de politie in Meierijstad, bijvoorbeeld door gezamenlijke huisvesting. In ons Integraal Veiligheidsbeleid 2019-2022 staan de strategische doelen en prioriteiten op het gebied van (sociale) veiligheid. We zetten vooral in op de aanpak van ondermijning, de verbinding tussen zorg en veiligheid, High Impact Crimes (woninginbraken, geweld en overvallen) en informatieveiligheid. Steeds meer taken op het snijvlak tussen zorg en veiligheid liggen op basis van wetgeving bij gemeenten. We zien een opeenstapeling van persoonlijke problemen bij hulpbehoevende inwoners, zoals psychische klachten of een verslaving. Vaak zijn de problemen zó groot dat dit een gevaar betekent voor henzelf en/of hun omgeving. Dit zorgt voor overlast en veiligheidsproblemen. We zien nog steeds een toename van multidisciplinaire complexe casuïstiek.

Door op deze thema’s intensief samen te werken met onze partners op het gebied van veiligheid en zorg kunnen we het verschil maken. Ook binnen het op Sociaal Domein is de verbinding tussen Zorg en Veiligheid een thema. 9

Informatieveiligheid en privacy is belangrijk en we investeren in kennis op dat gebied. Gekoppeld aan de gemeentebrede visie op het informatie gestuurd werken, werken we aan een ontwikkeling van een veiligheidsinformatieknooppunt (VIK). Met dit VIK koppelen we beschikbare informatie en data op het gebied van onder andere ondermijning, waardoor we gerichter en effectiever kunnen werken. Hierdoor kunnen we informatie- en risico gestuurd toezicht houden en handhaven. Voor onderwerpen, die geen prioriteit hebben in het veiligheidsbeleid, handhaven we het bestaande basisniveau. Dit jaar wordt een start gemaakt met de opstellen van het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026. Voor dit thema stellen we de volgende aanvullende middelen voor: bedragen * € 1.000 Een veilig Meierijstad Veiligheid Informatie Knooppunt (VIK) aanvullende middelen

Investering *

2022

2023

2024

2025

100 100

0

0

0

*) dekking algemene risicoreserve

WERKEN AAN BEREIKBAARHEID EN EEN VEILIGE OPENBARE RUIMTE We treffen maatregelen ter verbetering van de verkeersveiligheid, verbetering van de bereikbaarheid van met name de bedrijventerreinen en we stimuleren duurzame mobiliteit inclusief het fietsverkeer. Dit sluit aan bij onze ambities van duurzaamheid, gezondheid, leefbaarheid, recreatie en economie. Het provinciaal inpassingsplan (PIP) voor de N279 Veghel-Asten is vastgesteld maar nog niet onherroepelijk. In aanvulling op de opwaardering van deze weg, geven we te zijner tijd, samen met de Provincie, een kwaliteitsimpuls aan de dorpsentree van Keldonk. We investeren ter hoogte van Veghel in de uitwerking van de geluidsbescherming- en inpassingsmaatregelen ten behoeve van de woonwijken Veghel-Zuid en de Leest. We gaan verder met de voorbereiding van de nieuwe verbindingsweg tussen de N279 bij de afslag Keldonk en de bedrijventerreinen in Veghel-zuidwest. Doel is het verbeteren van de bereikbaarheid van de bedrijventerreinen Doornhoek, Foodpark en de Dubbelen. We willen er tegelijk de leefbaarheid in de kern Veghel mee vergroten. In 2021 stellen we de Milieu Effect Rapportage op; op basis daarvan stellen we het voorkeursalternatief vast en werken dat verder uit. In 2022 treffen we maatregelen om fietsen op het voetpad in Mariaheide tegen te gaan. We maken een fietsdoorstreek tussen De Langedonk en Beverweide in Veghel.

Samen met de regio en provincie doen we een aanvullend onderzoek naar de snelfietsroute Veghel – Den Bosch. We blijven werkgevers in Meierijstad faciliteren om duurzame mobiliteit van eigen werknemers te stimuleren. We treffen maatregelen die voortkomen 10

uit de risicoanalyse verkeersveiligheid. In 2022 is dit het goed afstemmen van de vormgeving van de Floralaan in Schijndel op de functie en het gebruik van deze weg. Verder stellen we samen met de regio de mobiliteitsagenda vast en werken deze uit in nieuwe mobiliteitsprogramma’s. Voor niet commerciële evenementen laten we de noodzakelijke verkeersplannen opstellen. Het gaat om circa 55 evenementen per jaar. Voor het beheer- en onderhoud van wegen, bruggen en tunnels hebben we meerjarige beheerprogramma’s opgesteld. Op basis van een evaluatie van de aanpak van het wegbeheer, is de voorziening groot onderhoud aangevuld. Hiermee plegen we in 2022 onderhoud aan de verhardingen. Op een aantal locaties, zoals aan de Ollandseweg in Sint-Oedenrode vinden reconstructies en/of herinrichtingen van verhardingen plaats. De plannen hiervoor maken we samen met bewoners en ondernemers. Voor het beheer en onderhoud van de openbare verlichting werken we sinds 2019 met een meerjarig beheerprogramma. Vervanging van openbare verlichting in 2022 doen we op basis van een duurzaam vervangingsprogramma; dat wil zeggen dat we de vervangingsinvestering terug verdienen door een besparing op de energiekosten. Naast de ‘harde’ infra investeren we in meer groen in civieltechnische projecten.

Op een aantal locaties gaan we, naar aanleiding van boomveiligheidsinspecties, belangrijke groenstructuren renoveren. In 2022 gaat het om de boombeplantingen op vijf locaties in de kom van Schijndel. De bomen hebben een slechte conditie als gevolg van de levensduur en de bodemgesteldheid. Na 3 droge zomers is er steeds meer droogteschade in plantsoenen. Op basis van de inspectie in 2020 herstellen we in 2022 en 2023 op meer dan 900 locaties droogteschade. In onze duurzaamheidsvisie staat dat we tot 2030 de groenindex willen laten stijgen met 25%. In het bomenbeleid is dit streven overgenomen en vertaald naar een groei van het bomenareaal met 25% in bovengenoemde periode. Om deze ambities te realiseren in de openbare ruimte vragen we een uitvoeringsbudget voor 2022. Uit het beheer- en uitvoeringsplan van de speelvoorzieningen in Meierijstad blijkt dat het zwaartepunt van de vervangingsopgave ligt in het tijdvak 2025-2030. Dit is gebaseerd op de leeftijd, het areaal en de vervangingswaarde van de huidige speelvoorzieningen in Meierijstad. Vanaf 2025 is een verhoging van het structurele budget voor vervanging van de speeltoestellen noodzakelijk. In 2023-2024 moeten we bekijken hoe groot de vervangingsopgave op dat moment is.

11

Voor dit thema stellen we de volgende aanvullende middelen voor: bedragen * € 1.000 Werken aan de bereikbaarheid en een veilige openbare ruimte N279 Veghel-Asten Opgave Meierijstad Verbindingsweg N279 Keldonk – Bedrijventerreinen Dubbelen-Doornhoek-Foodpark Uitvoeringsprogramma mobiliteit 2022 Pastoor van Haarenstraat fietsers en voetpad Afsluitingen en omleidingen bij niet commerciële Aanvulling voorziening wegen Vervanging wegen 2022 Vervanging wegen 2023 Vervangingsprogramma openbare verlichting 2022-2025 Investeringen in openbaar groen 2022 Investeringen in openbaar groen 2023 Investeringen in openbaar groen 2024 aanvullende middelen

Investering

2022

2023

2024

1.350 11.600 500 700 * *

5.000 5.000 4.400 1.105 750 125

2025 60

0 25 4.245

0 50

4.320

20 30 5

20 30 5

800 20 30 5

215 0 0 50 30

215 215 0 50 30 5 570

215 215 40 50 30 5 1.470

350

*) dekking algemene risicoreserve *** ) (deels) dekking binnen begroting

NAAR EEN INCLUSIEVE SAMENLEVING Bij de transformatie in het sociaal domein komen inhoudelijke verbeteringen en vernieuwing aan bod. Het gaat dan om de omslag van complexe, verkokerde ondersteuning op afstand naar eenvoudige, integrale en preventieve ondersteuning dichtbij. Door het onderbrengen van deze taken bij de gemeente is het mogelijk de vraag van de inwoner in zijn geheel op te pakken en dicht bij totaaloplossingen te bieden. Niet gehinderd door de grenzen van de individuele wetten. Meierijstad wil een inclusieve samenleving zijn. Een samenleving die open staat voor iedereen en waar iedereen kan meedoen. In clubs en verenigingen, op school, op het werk of in de buurt. Het maakt niet uit wat je leeftijd, culturele achtergrond, inkomen, gender, talenten of beperkingen zijn. Samen met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties geven we vorm aan die inclusieve samenleving. De beweging naar inclusie is breed en vraagt iets van de gehele samenleving. Denk aan de toegankelijkheid van de openbare ruimte en gebouwen. Maar ook het opnemen van verschillende doelgroepen in onze samenleving. Het sociaal domein staat in het teken van meedoen, mee kunnen doen en mee mogen doen. (welkom zijn, er bij horen, niet uitgesloten worden). Oftewel, een samenleving die open staat voor iedereen.

Een samenleving waarin wij investeren en waar we steeds de leefwereld van onze inwoners centraal stellen. Het gaat daarbij onder andere om: - Jezelf kunnen redden en het versterken van talenten, waarbij je als inwoner zelf mee nadenkt over oplossingen. - Maatwerk en geen standaard voorzieningenaanbod. De unieke vraag van de inwoner is leidend. - Ruimte voor professionals, die samen met de inwoner flexibel kunnen inspelen op behoeften. - Talenten inzetten in je eigen omgeving; een zinvolle bijdrage leveren aan de (lokale) samenleving. 12

In 2022 worden de volgende voorstellen uitgevoerd: Armoedeambassadeur We verlengen de inzet van de armoedeambassadeur met 2 jaar. Uitvoering nieuwe inkoop Zorg in Natura Jeugd Bij de uitvoering van de nieuwe inkoop vanaf 2022 vormt onze lokale toegang een sleutelrol in de daadwerkelijke kosten voor de jeugdhulp. Daarom besteden we bij de verdere implementatie nadrukkelijk aandacht aan de instructie van de toegang. Naast de kwaliteit vraagt de nieuwe inkoop mogelijk ook extra capaciteit van de toegang. Eventuele kosten die hiermee samenhangen zijn nog niet opgenomen in de kadernota, omdat deze kosten op dit moment nog niet inzichtelijk zijn. De eventuele extra capaciteit is wel opgenomen in de risicoparagraaf. Financiering CVTB Bemoeizorg We zien een toename in hoeveelheid en complexiteit van casussen. Om escalatie van problematiek en veiligheidsrisico’s te voorkomen is een voorziening hiervoor essentieel. Het CVTB Bemoeizorg, biedt in de regio en in Meierijstad zorg aan zorg mijdende inwoners met complexe problematiek. Dit willen we lokaal in elk geval 1 jaar continueren. Verder willen we de toegang versterken en met beleidsmatige keuzes organiseren dat zorg efficiënt(er) wordt ingezet. Preventie psychische problematiek Psychische problematiek en daarmee de ondersteuningsbehoefte van onze inwoners neemt toe.

In regionaal verband wordt veel aandacht besteed aan het voorkomen van psychische- problematiek en daarmee het voorkomen van specialistische zorg. Ypse en Indigo zijn twee organisaties waar onze inwoners met psychische kwetsbaarheid al jaren terecht kunnen voor het voorkomen van (verergering van) deze problematiek. Dit werd tot nu toe regionaal vanuit Den Bosch gefinancierd, deze financiering stopt, we financieren het nu zelf. Inclusieve samenleving Vanuit de programmalijn Inclusie werken we aan projecten die bijdragen aan een inclusieve samenleving. De Lokale Inclusie agenda is hierin een belangrijk onderdeel waarbij vanuit de behoefte van mensen met een beperking concrete acties worden uitgevoerd. We continueren de uitvoering van deze agenda. Digitale toegankelijkheid Meierijstad wil dat iedereen mee kan doen. Wij willen hiervoor ook onze openbare websites voor iedereen digitaal toegankelijk maken. Kloosterkwartier / LeefGoed Conform het raadsbesluit van 29 april 2021 wordt de herbestemming Klooster Franciscanessen in Veghel en de ontwikkeling van LeefGoed Veghel uitgevoerd. Inloopvoorziening en daginvulling We willen stimuleren dat er lokale inloopvoorzieningen zijn waar inwoners voor verschillende (dag)activiteiten terecht kunnen en waar uiteenlopende vormen van 13

ondersteuning aanwezig zijn. Op basis van onderzoek willen we dergelijke voorzieningen faciliteren en/of ondersteunen. We willen bereiken dat inwoners in hun eigen omgeving kunnen deelnemen aan activiteiten en mee kunnen doen in de samenleving. Voor de reserve sociaal domein is een bestedingsplan opgesteld. We hebben afgesproken dat er pas middelen uit de reserve sociaal domein worden onttrokken en gekoppeld aan een onderwerp als er een uitgewerkt bestedingsplan beschikbaar is. Aan een aantal van deze plannen wordt nu gewerkt, deze worden integraal afgewogen en verwerkt in de begroting 2022 of apart aan uw raad voorgelegd. Voor dit thema stellen we de volgende aanvullende middelen voor: bedragen * € 1.000 Naar een inclusieve samenleving Verlengen inzet armoedeambassadeur Continuering financiering CVTB Bemoeizorg Preventie psychische problematiek Inclusieve samenleving Leefgoed Veghel Herbestemming Klooster Zusters Franciscanessen Veghel (Leefgoed). Inloopvoorziening en daginvulling aanvullende middelen

Investering

2022

2023

85 180 50 140 150

85 50 140 150

90 70 765

90 70 585

* ** ** **

1.500 **

2024

2025

50

50

150

150

90 70 360

90 290

*) dekking algemene risicoreserve ** ) dekking bestemmingsreserve sociaal domein

SAMEN STERK VOOR EEN GEZONDE LOKALE EN REGIONALE ECONOMIE Meierijstad is een gemeente die staat voor bedrijvigheid, werkgelegenheid en innovatie. Het kent een sterke lokale economie en een goed vestigingsklimaat voor regionale en (inter)nationale bedrijven. We blijven voortdurend werken aan de aantrekkelijkheid van onze gemeente als woon- en werkplek. Samen met onze ondernemers en onze centrummanagementorganisaties werken we aan sterke en vitale (winkel)centra. Deze zijn essentieel voor een aantrekkelijke en leefbare gemeente en het draagt bij aan een goed ondernemersklimaat. In 2022 starten we met de uitvoering van de herontwikkeling van het nieuwe compacte centrum van Veghel. Het Meijerijplein als entree van dit compacte centrum met een publiekstrekker vervult hierbij een cruciale rol. De gemeente heeft in dit proces een regierol. We jagen het proces aan en zijn verantwoordelijk voor de inrichting van de openbare ruimte. Via VOLOP Meierijstad wordt leegstand aangepakt in onze 3 grote centra. Door lokale initiatieven worden onder andere startende ondernemers de kans geboden om tegen goede voorwaarden zich (tijdelijk) te vestigen in leegstaand vastgoed. Enerzijds biedt dit kansen voor onze centra, anderzijds ondersteunen we onze startende ondernemers in hun behoefte naar zichtbare ruimte. Dit draagt weer bij aan ons ondernemersklimaat.

Het ondernemersklimaat vaart wel bij een goede voedingsbodem voor startende ondernemers. Starters zorgen voor dynamiek en groei van de lokale economie, 14

werkgelegenheid en vernieuwing. Sinds 2019 zijn we, als gemeente, partner in het StartersNetwerk Meierijstad (SNM). Inmiddels staat er een solide netwerk van bijna 300 startende ondernemers. Er heeft een doorontwikkeling plaatsgevonden naar StartUp Meierijstad (SUM). StartUp Meierijstad biedt naast fysieke werkplekken (flexplekken) een uitgebreid pakket aan ondersteuning en begeleiding door professionals. Het doel van SUM is het versterken van bedrijvigheid en werkgelegenheid en het behouden van jonge ondernemers voor onze gemeente. Met SNM, SUM en het project VOLOP Meierijstad zetten we samen met onze ondernemers (o.a. verenigd in het POM) en centrummanagementorganisaties in op blijvende economische versterking. Deze structurele aanpak zorgt voor een overzienbare horizon van 1 tot 3 jaar. Voor dit thema stellen we de volgende aanvullende middelen voor: bedragen * € 1.000 Samen sterk voor een gezonde lokale en regionale economie Uitvoering centrumplan Veghel centrum :herontwikkeling sleutellocaties en Meijerijplein Ondersteuning initiatieven voor startende ondernemers aanvullende middelen

Investering

1.500 *

2022

2023

2024

2025

0 40 40

90 40 130

90 40 130

90 90

*) dekking algemene risicoreserve

SAMEN GEZOND Meierijstad stimuleert een veerkrachtige leefomgeving met specifieke aandacht voor een gezonde leefstijl voor onze inwoners. Een gezonde leefomgeving heeft een nauwe relatie met het fysieke domein en de implementatie van de Omgevingswet. Doel van de Omgevingswet is onder meer het creëren en onderhouden van een veilige en gezonde leefomgeving. In het gezondheidsbeleid is ‘positieve gezondheid’ het uitgangspunt. Positieve gezondheid is een concept dat de kracht van mensen benadrukt. Er wordt onder andere door training en kennisdeling geïnvesteerd om het gedachtegoed van positieve gezondheid verder uit te rollen en in te bedden bij onze partners. Met de opgedane kennis over positieve gezondheid, kunnen professionals gesprekken voeren met inwoners waarbij ze rekening houden met alle gezondheidsdimensies van de inwoners. Daarmee zorgen de professionals ervoor dat de inwoner weer in zijn kracht komt en eigen regie neemt over zijn leven. Hiermee voorkomen we dat inwoners een (groter) beroep doen op de zorg. Wij vragen van professionals en organisaties om een ambassadeur te zijn voor het gedachtegoed van positieve gezondheid binnen hun eigen organisatie en daarbuiten. Ervaringen worden uitgewisseld in het netwerk positieve gezondheid. Meierijstad wil inwoners verleiden tot gezond gedrag, gezonde keuzes en een gezondere leefstijl.

Daarnaast willen we de verbinding leggen of versterken tussen eerstelijnszorg, welzijnsorganisaties, GGD en de gebiedsteams. Met elkaar willen we bouwen aan een 15

netwerk positieve gezondheid. Er is een sterke relatie tussen gezondheid en het sociaal domein, met welvaart en welzijn van onze inwoners in balans. Er wordt ook ingezet om de relatie tussen milieu, fysieke leefomgeving en gezondheid verder te optimaliseren. Dit heeft onder andere geresulteerd in het Schone Lucht akkoord. Jaarlijks wordt er een uitvoeringsplan gezondheid opgesteld waarin interventies zijn opgenomen op diverse terreinen als leefstijl, voedsel en lekker in je vel zitten. We investeren in preventieve programma’s, gericht op een gezonde leefstijl, zoals Voeding en Gezondheid en JOGG (Jongeren op Gezond Gewicht). We willen gezondheidsachterstanden verkleinen bij jong en oud waarbij nadrukkelijk aandacht is voor vitaliteit. Daarnaast wordt er op het thema gezondheid de verbinding gezocht met andere partijen als zorgaanbieders en zorgverzekeraars. Voor dit thema stellen we geen aanvullende middelen voor.

JUISTE WONINGEN OP DE JUISTE LOCATIE OP HET JUISTE MOMENT Meierijstad wil zich profileren als een gemeente waar het prettig wonen, werken en leven is. Dat begint met een beschikbare woning voor alle inwoners én voor hen die zich hier willen vestigen. Meierijstad telt circa 35.000 woningen en volgens de laatste prognoses telt Meierijstad in 2040 circa 40.000 huishoudens die allen gehuisvest moeten worden. De samenstelling van die bevolking verandert demografisch gezien. We vergrijzen en ontgroenen waardoor 28% van de inwoners in 2040 65 jaar of ouder is. Mede met het oog op langer thuis wonen en de betaalbaarheid en beschikbaarheid van het wonen, is interventie op de woningmarkt nodig. Dit doen we door bij te sturen met nieuwbouw, aanpassingen in de bestaande voorraad mogelijk te maken en te werken aan een flexibelere woningvoorraad waardoor deze beter bestand is tegen (onvoorziene) ontwikkelingen. Er moeten circa 5.750 woningen worden gerealiseerd voor 2040. Vanwege de acute woonbehoefte, de lange wachtlijsten en de hoge woningprijzen willen we de komende jaren het bouwtempo verhogen. Daarvoor zullen meer bouwplannen tegelijkertijd in uitvoering komen en worden flexibele woningen ontwikkeld. Gemeentelijke advieskosten of ingrepen in bijvoorbeeld de hoofdnutstracés komen bij deze flexibele woningen (deels) voor rekening van de gemeente.

De ingrepen die we als lokale overheid kunnen uitvoeren zijn beperkt en het effect is mede afhankelijk van externe factoren, zoals het economische klimaat, landelijk en regionaal beleid en de beschikbare ruimte. We richten ons op de samenwerking met partijen, zoals woningbouwcorporaties, dorpsraden, regio, ontwikkelaars en makelaars om tot oplossingen te komen voor de korte termijn (het woningtekort) en de lange termijn (een andere bevolkingssamenstelling met andere woonwensen). Dat vraagt om nieuwe en innovatieve woonvormen en woningbouw, waaronder flexibele en/of tijdelijke woningen. Maar ook om type woningen waar de huidige woningvoorraad nog onvoldoende in voorziet. Daar sturen we op door afspraken met partijen te maken over 16

o.a. het programma, de fasering en door woonbeleid en instrumenten te ontwikkelen waaronder ook het woonwagenbeleid. Voor de uitvoering van dit beleid is in 2022 een eenmalig budget nodig voor onderzoek naar locaties. We blijven de woningmarkt monitoren en houden ruimte voor nieuwe kansen of ontwikkelingen in dit (zeer) dynamische beleidsveld. Voor dit thema stellen we de volgende aanvullende middelen voor: bedragen * € 1.000 Juiste woningen op de juiste locatie op het juiste moment Realisatie flexwoningen Onderzoek naar locaties aanvullende middelen

Investering * *

2022

2023

2024

2025

50 30 80

50

50

50

50

50

50

*) dekking algemene risicoreserve

MEIERIJSTAD SPORTIEF IN BEWEGING In Meierijstad geloven we in de kracht van sport. Sporten en bewegen dragen bij aan een beter, actiever en gezonder leven. In onze gemeente voelen inwoners zich prettig en kan iedereen meedoen, jong of oud, met of zonder beperking. Daarom investeren we stevig om Meierijstad nog actiever te maken door bewegen nóg meer te stimuleren. Om sporten voor iedereen toegankelijk te maken, faciliteren we alle sporters met sportvoorzieningen die aansluiten op hun wensen. Dat doen we met input van sportverenigingen, scholen, bedrijven en zorg- en welzijnsorganisaties en samenwerking met de sportraad. Iedereen die wíl sporten, moet ook kúnnen sporten. Het nieuwe overdekte zwembad De Neul in Sint-Oedenrode gaat eind 2021 open voor publiek. Het zwembad De Beemd in Veghel opent naar verwachting eind 2022. Samen met het, in 2014 gerenoveerde, zwembad De Molen Hey in Schijndel blijft voor alle drie de grote kernen een zwembad beschikbaar. In 2022 stellen we het masterplan voor de buitensport vast om de kwaliteit van sportvoorzieningen te kunnen waarborgen en waar nodig te verbeteren. Op basis van het masterplan en het, hiervan deel uitmakende, meerjarenonderhoudsplan voor de gemeentelijke sportparken, voeren we grootschalig onderhoud uit. Ook investeren we in vervanging om een goede kwaliteit van sportvoorzieningen te waarborgen en waar nodig te verbeteren.

In 2022 renoveren we het sportpark van BSV Starlights in Schijndel. In combinatie met de aanleg van een kunstgras korfbalveld voor de fusieclub Avanti/Celeritas, leggen we een kunstgras korfbalveld aan op sportpark D’n Ekker in Olland. Ook vervangen we 2 natuurgrasvelden op sportpark De Scheeken in Boskant door een kunstgras voetbalbalveld. In 2022 starten we ook met de eerste fase van de uitvoering van het Omnipark Erp in de vorm van aanpassing van de kleedlokalen van RKVV Erp en de voorbereiding van het

17

bestemmingsplan en de grondverwerving. In de meerjarenbegroting zijn in 2025 ook de voorbereidingskosten voor het MFA opgenomen. De centrale turnvoorziening voor Meierijstad wordt in 2023 meegenomen in de nieuwbouw van MFA De Groene Long in Sint-Oedenrode. Iedereen moet kunnen genieten van sport. We gaan daarom in 2022 verder met het uitbreiden van activiteiten in het kader van Walking Sports en het door ontwikkelen van beleid op het gebied van aangepast sporten. We kijken daarbij naar mogelijkheden voor uitbreiding van activiteiten op ons centrum voor uniek sporten in Schijndel. In het kader van het Sportakkoord willen we met name de vitaliteit van verenigingen waarborgen en indien nodig verbeteren. Als onderdeel van het Vitaliteitsakkoord en het gezondheidsbeleid zetten we sport en bewegen en diverse preventieve programma’s in ter bevordering van een gezonde leefstijl. Voor dit thema stellen we de volgende aanvullende middelen voor: bedragen * € 1.000 Meierijstad Sportief in Beweging Renovatie sportpark BSV Starlights Aanleg kunstgrasvelden Omnipark Erp Fase 3 2025 ev Voorbereiding MFA aanvullende middelen

2022

2023

2024

2025

25 50

25 50

25 50

75

75

75

25 50 25 100

RUIMTELIJKE ONTWIKKELING – OP WEG NAAR DE OMGEVINGSWET Meierijstad wil een aantrekkelijke, duurzame en gezonde omgeving zijn om te wonen, te werken en te recreëren. Dat vraagt ook om de juiste ruimtelijke balans tussen die functies; in de kernen én in het landelijk gebied. De komende jaren gaan we met verschillende ruimtelijke ontwikkelingen aan de slag. Enkele voorbeelden zijn de realisatie van woningen, doorontwikkeling Vlagheide, uitbreiding ecologische verbindingszones, klimaatdoelstellingen en mobiliteit. Ook de herbestemming van het Klooster Zusters Franciscanessen Veghel (leefgoed), de uitvoering van het centrumplan Veghel Centrum en de aanleg van zonnepanelen op bestaand maatschappelijk vastgoed pakken we op. Bij deze drie projecten bundelen we de krachten in de Actie- en Investeringsagenda Coronaherstel Brabant, naast onze eigen investering. Door een pakket aan investeringen en acties willen we samen sterker uit de crisis komen en de economie versterken. Op 1 januari 2022 treedt naar verwachting de Omgevingswet in werking. Doel van de Omgevingswet is het bereiken van een balans tussen: een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit bereiken en in stand houden én de fysieke leefomgeving doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen om er maatschappelijke behoeften mee te vervullen. 18

De gemeenteraad geeft richting aan het ambitieniveau dat we daarbij nastreven. Het vastgestelde koersdocument geeft richting aan de vervolgstappen. De voorbereidingen voor de start van de omgevingswet zijn in Meierijstad in volle gang. We werken hierbij via drie sporen: -

-

Spoor 1 Anders werken: Onder andere het inrichten van het nieuwe proces met daarin de intaketafel en omgevingstafel en het opleiden en trainen van collega’s die met de omgevingswet gaan werken. Spoor 2 Kerninstrumenten: Onder andere het opstellen van de omgevingsvisie, omgevingsplan en omgevingsprogramma’s. Spoor 3 Informatievoorziening: Onder andere het kiezen en implementeren van de applicaties waarmee we gaan werken en waarmee we aansluiten op de landelijke voorziening voor de Omgevingswet.

De volgende onzekerheden spelen in de nabij toekomst. Mogelijk beroep op Rijk voor extra middelen We liggen op koers maar de kosten zijn een zorgpunt voor de gemeenten en de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten). Die zijn hoger dan het ministerie van Binnenlandse Zaken oorspronkelijk schatte. Het gaat daarbij niet alleen om de kosten van de invoering, maar ook of de baten opwegen tegen de extra kosten die gemeenten moeten maken. De VNG heeft een consultatie voor het Integraal Financieel Beeld gestart. Ook Meierijstad heeft hieraan meegewerkt. Wanneer blijkt dat het uitgangspunt van budgetneutraliteit onhaalbaar is, zal de VNG een beroep doen op het Rijk om extra middelen beschikbaar te stellen. Doorontwikkeling organisatie Als gevolg van de invoering van de Omgevingswet worden werkzaamheden voor een flink aantal medewerkers van met name de ateliers Gebiedsontwikkeling en planologie én Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving, anders. De consequenties daarvan qua functie-inhoud en het hebben of verkrijgen van de daarvoor benodigde kennis en vaardigheden kunnen we nog niet overzien. Leges omgevingsvergunningen Naast de Omgevingswet (OW) gaat hoogstwaarschijnlijk ook de Wet kwaliteitsborging (Wkb) per 1 januari 2022 in. Beide wetten hebben gevolgen voor het behandelen van de bouwaanvragen. De rol van de vergunningverlener verandert van toetsing naar advisering.

Voordat de aanvraag wordt ingediend, vindt vooroverleg plaats waarvoor meer posten in rekening gebracht moeten worden. Dit heeft gevolgen voor de legesverordening zoals we die nu kennen. De VNG komt medio 2021 met een nieuw model- voor de legesverordening. Dan is pas inzichtelijk wat de consequenties worden. Met de Omgevingswet ontstaat ook weer de mogelijkheid om leges te heffen voor het onderdeel Milieu. Regionaal wordt dit momenteel verder in beeld gebracht. Voor dit thema stellen we geen aanvullende middelen voor.

19

TOERISTISCHE EN RECREATIEVE KANSEN Het is goed recreëren in Meierijstad. Jaarlijks komen er zo’n 800.000 dag bezoekers naar onze gemeente. In totaal geven toeristen en recreanten 22 miljoen euro uit. Deze toeristische bestedingen zorgen voor 350 tot 400 banen in Meierijstad. De combinatie van stad en platteland én het omvangrijke grondgebied bieden grote kansen voor verdere groei. Samen met de vrijetijdssector is de Visie Recreatie en Toerisme vormgegeven om het recreatief toeristische klimaat te versterken. Ter versterking van de onderlinge samenhang werken we intensief samen binnen het platform Gastvrij Meierijstad, hebben we www.bezoekmeierijstad.nl gelanceerd om ons recreatief toeristisch aanbod, inclusief een UITagenda, online te laten zien. En zetten we offline een Meierijstad-breed netwerk van toeristische informatiepunten op om deze informatie ook fysiek aan te kunnen bieden. Voor 2022 hebben we de volgende speerpunten gedefinieerd: Investeringsprogramma locaties evenementen, standplaatsen en weekmarkt We streven in elke kern van Meierijstad naar minimaal één locatie met de benodigde voorzieningen voor evenementen, standplaatsen en weekmarkt. Het onderzoek wat hiervoor heeft plaatsgevonden heeft geresulteerd in een investeringsprogramma. Dit programma wordt in 2022 uitgevoerd.

Doorontwikkeling Vlagheide In 2021 verkennen we de mogelijkheid van een natuur- en landschapspark op de Vlagheideberg en omgeving en de recreatieve ontwikkeling van MOB-complex Zuid. De resultaten hiervan, een inrichtingsplan en (meerjarig)investeringsprogramma, worden in de loop van het jaar opgeleverd. In de komende jaren geven we hier samen met ondernemers uitvoering aan. Duits lijntje als historische verbinding We pakken de realisering van een fietsroute, verbeteren van de toeristische mogelijkheden van het Duits Lijntje op in combinatie met uitbreiding van de Ecologische Verbindingszone (EVZ), na eerdere verwerving van de benodigde gronden van met name Prorail. Meierijstad op de kaart met fietsen We willen sporten en bewegen voor iedereen stimuleren en Meierijstad op het gebied van wielerevenementen op de kaart zetten. Hiermee vergroten we ook de toegankelijkheid van deze sport. We willen de komende jaren verschillende wielerevenementen naar Meierijstad halen. Zo zetten we in 2022 in op Meierijstad als start- of finishplaats van de ZLM-Enecotour. Evenementencoördinator Voor 2021 is een evenementencoördinator evenementen aangesteld. Deze coördinator is het eerste aanspreekpunt voor volksfeesten, organisaties van grote evenementen en neemt ook de functie van kermiscoördinator op zich. Deze functie wordt voor 2022 verlengd.

20

Voor dit thema stellen we de volgende aanvullende middelen voor: bedragen * € 1.000 Investering

Toeristische en recreatieve kansen Investeringsprogramma locaties evenementen, standplaatsen en weekmarkt Doorontwikkeling Vlagheide Uitbreiding EVZ en realisering fietsverbinding Duits Lijntje.

*

Meierijstad op de kaart met fietsen Verlenging functie evenementencoördinator aanvullende middelen

*

2022

2023

2024

2025

100 p.m. 550

p.m. 25 25 60 210

25

25

25

25

25

25

*) dekking algemene risicoreserve

BIJZONDER ‘PERSOONLIJKE’ DIENSTVERLENING Dienstverlening In 2022 gaan we in onze dienstverlening nog steeds uit van de logica van en het gemak voor de klant. We blijven investeren in klantbeleving en permanente feedback, zodat onze werkwijze zoveel als mogelijk aansluit bij de behoeften van de inwoners, bedrijven en instellingen. De klanten bepalen daarbij het kanaal waarmee zij de gemeente benaderen (fysiek, telefonisch, digitaal). Het gesprek met de klant om goed zicht te krijgen op de vraag vinden wij cruciaal. Op deze manier geven we invulling aan het uitgangspunt “bijzonder persoonlijke” dienstverlening.

We zien onze klanten steeds vaker gebruikmaken van de digitale diensten en gaan de mogelijkheden daarvoor verder uitbreiden ook voor inwoners die minder digitaal vaardig zijn. Zo komt er een nieuw digitaal portaal voor 15 diensten van burgerzaken en gaan we via een digitale assistent (chatbot) een extra digitaal kanaal aanbieden waarmee eenvoudige vragen volledig digitaal kunnen worden afgehandeld. Digitalisering organisatie Met behulp van digitalisering wil de gemeente stappen zetten om de klantervaring en de operationele processen verder te verbeteren. ICT systemen worden steeds meer randvoorwaardelijk voor onze dienstverlening en bedrijfsvoering. Uiteraard blijft die “bijzonder persoonlijk”, echter we zien het belang van ICT toenemen, waardoor digitaal steeds meer de basis wordt. We streven naar een organisatie die wendbaar en flexibel is om nieuwe digitale hulpmiddelen in te zetten, waar digitaal talent de kans krijgt en waar medewerkers digitaal vaardig zijn. Hiervoor is capaciteit nodig om ontwikkelingen aan te jagen, in een breder verband af te wegen en om organisatie en bestuur hierin mee te nemen. Met de gevraagde bestedingen wordt hier invulling aan gegeven. Ook kan hiermee op strategisch vlak afstemming en afweging over uit te voeren projecten, investeringen en capaciteitsplanningen beter worden geborgd.

Daarnaast gaan we een bedrijfskritische applicatie vervangen omdat deze niet aan de wettelijk vereisten rondom archivering voldoet en op termijn ook niet aan de Wet Open 21

Overheid. De organisatiebreed gebruikte applicatie bevat de functie om digitaal samen te werken, bestanden uit te wisselen en digitaal te communiceren. Het is een van de kernapplicaties om het hybride (tijd- en plaats onafhankelijk) werken optimaal te faciliteren. Ook in onze organisatie heeft dat door corona een stevige impuls gekregen. Informatieveiligheid Digitalisering brengt niet alleen nieuwe kansen, maar ook extra bedreigingen met zich mee op het gebied van informatieveiligheid. Om deze bedreigingen op specifieke onderdelen én gemeentebreed zo veel mogelijk tegen te gaan, implementeren wij de landelijke Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO). Deze implementatie is verplicht en vergt veel extra tijd. Hiervoor is het nodig om voor de duur van twee jaar een Information Security Officer in te huren om de bedreigingen in beeld te brengen en maatregelen op te stellen en te implementeren. Daarnaast gaan we in 2022 al gericht maatregelen nemen rondom de dreiging van inbraak in gemeentelijke systemen. Voor dit thema stellen we de volgende aanvullende middelen voor: bedragen * € 1.000 Bijzonder persoonlijke dienstverlening Digitalisering organisatie Vervanging bedrijfskritische applicaties Informatieveiligheid aanvullende middelen

Investering

* *

2022

2023

2024

2025

450 100 115 665

450 100 75 625

450

450

35 485

35 485

*) dekking algemene risicoreserve

VERBINDEND ERFGOED EN EEN RIJK KUNST EN CULTUURKLIMAAT Kunst & cultuur dragen bij aan de persoonlijke ontwikkeling van mensen en het woon- en leefklimaat van de gemeente. Het is één van de pijlers van Meierijstad. We ondersteunen en faciliteren culturele voorzieningen en activiteiten. De realisatie van het kunst- en cultuurcluster Noordkade, de oprichting van de CHV Academy, Theater De Blauwe Kei, de realisatie van het RAADhuis Schijndel als nieuwe locatie voor de bibliotheek en de gemeentelijke kunstcollectie, de gerenoveerde en heringerichte bibliotheek in het Oude Raadhuis in Veghel en bijzondere kunsttoepassingen zijn enkele voorbeelden die een impuls geven aan het culturele klimaat van Meierijstad. Voor 2022 hebben we de volgende speerpunten gedefinieerd: Professionalisering lokale omroep (Omroep Meierij) De afgelopen jaren heeft Omroep Meierij met behulp van het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek een professionaliseringsslag gemaakt om de continuïteit en kwaliteit van de programma’s te waarborgen en verbeteren. De omroep wil deze ingeslagen weg graag continueren. De vraag van de lokale omroep is vanuit haar eigen ambitie te begrijpen. Onze vraag is wat op de middellange en de langere termijn het beste is voor onze gemeente, inwoners en de omroep. Deze vraag onderzoeken we gezamenlijk in 2022. In

22

afwachting hierop wordt Omroep Meierij de komende twee jaren aanvullend gesubsidieerd. Heroriëntatie vastgoedpositie en organisatiestructuur van het ’t Spectrum De huidige exploitatie, de vastgoed positie met een BV en de wijze van besturen van ‘t Spectrum vragen om een heroriëntatie op het vastgoed en de wijze waarop de organisatie met een BV is georganiseerd. Ín 2021 wordt hiernaar onderzoek verricht. Het toekomstbestendig maken van Cultureel Centrum ’t Spectrum, waarbij het toekomstig beheer en onderhoud van het gebouw wordt betrokken, kan betekenen dat vanaf 2022 een hoger incidenteel of structureel subsidieaandeel nodig is voor de exploitatie. Erfgoedbeleid: actualisatie en harmonisatie monumentenlijst Meierijstad heeft een omvangrijk erfgoedbestand. Het behouden en herstellen van de monumenten en het cultureel erfgoed is een ambitie van de gemeente, opgeschreven in de erfgoedvisie gemeente Meierijstad 2020-2030 ‘Verbindend Erfgoed’. De basis op orde brengen en houden is één van de speerpunten in de vastgestelde visie.

Het uitvoeringsprogramma wordt in 2021 afgerond, waarin onder andere het instellen van een waarderingsprijs erfgoedpluim, het actualiseren en harmoniseren van de beleidskaarten (archeologie en cultuurhistorie), optimaliseren toezicht en handhaving en het in verband met de komst van de Omgevingswet instellen van één gemeentelijke adviescommissie voor ruimtelijke kwaliteit staan opgenomen. Met het opstellen van kerkenvisie is in 2021 een start gemaakt na het verkrijgen van een subsidie. Voor 2022 is een concreet actiepunt dat hieraan bijdraagt het actualiseren van de gemeentelijke monumentenlijst. Op de monumentenlijst staan cultuurhistorische panden en objecten die beschermd zijn, zodat deze in een optimale staat doorgegeven worden aan de volgende generatie. De actualisatie wordt gefaseerd opgepakt in samenwerking met partners. Voor dit thema stellen we de volgende aanvullende middelen voor: bedragen * € 1.000 Verbindend erfgoed en een rijk kunst en cultuurklimaat Professionalisering lokale omroep (Omroep Meierij) Heroriëntatie vastgoedpositie en organisatiestructuur ’t Spectrum Erfgoedbeleid – actualisatie en harmonisatie monumentenlijst aanvullende middelen

Investering

2022

2023

*

90

90

*

50

50 p.m.

20 160

20 160

2024

2025

p.m. 20 20

20 20

*) dekking algemene risicoreserve