Bijlage 3 - Regioplan IZA

Zo willen we bereiken dat: •

Gezondheidsverschillen verkleinen. We sluiten aan bij de doelstelling van de provincie Noord-Brabant en het rijk: In 2030 heeft elke Brabander er drie gezonde levensjaren bij. In 2040 zijn de gezondheidsverschillen tussen de laagste en hoogste sociaal economische groepen met 30% afgenomen.

•

De zorg voor kwetsbare groepen (minder taalvaardig en/of minder digitaal) toegankelijk blijft.

•

Het percentage chronisch zieken, het alcoholgebruik en de verslaving daalt. Mensen meer regie op eigen gezondheid krijgen/nemen.

2.5.3 Doelen

Hoofddoelstellingen In 2040 zijn de gezondheidsverschillen tussen de laagste en hoogste sociaaleconomische groepen in Noordoost-Brabant substantieel afgenomen. • In 2027 is de op dit moment stijgende lijn in gezondheidsverschillen tussen de laagste en hoogste sociaaleconomische groepen in Noordoost-Brabant gekeerd in dalende lijn7. •

c

7. Bij het terugdringen van gezondheidsverschillen richten we ons op de verbetering van de gezondheid onder groepen met een lage SES.

Gezondheidsdoelen •

In 2030 heeft elke inwoner er drie gezonde levensjaren bij.

•

Mensen ervaren in 2040 meer regie over hun eigen gezondheid en de levensdomeinen die daar invloed op hebben (inkomen, leefomgeving, e.d.), afgezet tegen metingen uit 2020-2023.

•

De doelen van Kansrijke Start, de aanpak overgewicht en obesitas voor kinderen en de Gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) voor volwassenen worden door de partijen in de regio behaald: •

Meer kwetsbare ouders goed voorbereid met hun zwangerschap starten.

•

Voorkomen van ongeplande en onbedoelde zwangerschappen.

•

Betere signalering van problemen (ook niet-medische) bij (aanstaande) kwetsbare gezinnen.

•

Meer aanstaande kwetsbare ouders eerder de juiste hulp krijgen.

•

Meer kwetsbare ouders toegerust zijn voor het ouderschap en de opvoeding.

•

Minder baby’s en jonge kinderen uit huis of onder toezicht worden geplaatst.

•

Daling van het percentage volwassenen met

overgewicht of obesitas. •

Daling van het percentage kinderen met overgewicht.

c

Toch zijn er ook veel tegenwerkende krachten waar we mee te maken Systeemdoelen •

Integrale ondersteuning kwetsbare inwoners; zorg toegankelijk maken voor kwetsbare groepen. Door afspraken over een integrale aanpak en vereenvoudiging van de ondersteuning, procedures en protocollen.

•

Steviger gezamenlijk inzetten op brede preventie en positieve gezondheid.

•

hebben. De snel digitaliserende wereld en de vele verleidingen/beperkingen van de markt maken het voor een grote groep mensen lastig om regie te houden op hun gezondheid. Specifiek voor Kansrijke Start is in de (sub-) regio al een bestaande structuur en aanpak: de GIZ, ‘Nu Niet Zwanger, de POP-poli, de Samenwerkwijze, de 1e 1000 dagen gezonde voeding en de coördinatie van GGD HvB.

Stevige lobby richting de landelijke overheid voor het terugdringen van inkomensonzekerheid en -verschillen t.b.v. gezondheid,

2.5.5 Waar liggen kansen om nog meer impact te behalen?

zorgkosten en toegankelijkheid van zorg. •

We maken regionale afspraken over inkoop ketenaanpakken aanpak overgewicht en obesitas kinderen, Gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) volwassenen, en kansrijke start.

•

Minimaal aanbod bij gemeenten aan opvoedondersteuning, schulddienstverlening, sport en beweegaanbod etc.

• •

2.5.4 Wat doen we al Elke organisatie heeft zijn eigen verantwoordelijkheid en focus als het gaat

om gezondheidsverschillen en kansengelijkheid. Dit zijn uiteenlopende

• •

Het vergroten van de bestaanszekerheid reduceert stress, en vergroot daarmee de kansen op gezondheid. Inzetten van ervaringsdeskundigen is noodzakelijk voor het effectiever maken van de interventies en het aanbod. Er is veel kennis bij Pharos en HAN (lectoraat Fair Health) dat de Regionale Coalitie kan adviseren. Meer mensen digitaal vaardig maken. Bij het ontwerpen en inrichten van nieuwe (digitale) processen/werkwijzen rekening houden met minder digitaal vaardigen.

interventies. Van compenserende, adviserende tot preventieve maatregelen. Denk aan de onderdelen uit GALA en de bijzondere bijstand door de gemeente, heldere communicatie door de verzekeraar, positieve gezondheid in personeelsbeleid door werkgevers, taalmaatjes in het onderwijs, brievenbrigade in de buurthuizen et cetera. Ook hebben organisaties afgesproken hun zorg en ondersteuning in netwerken en ketens te organiseren om zo meer impact te behalen. Denk aan dementie, valpreventie, diabetes, obesitas, CVA, COPD, Parkinson, NAH, Welzijn op recept en FACT.

c

2.5.6 Randvoorwaardelijk

Regionale randvoorwaarden •

Kennis bij organisaties en professionals van wat nodig is en wat wel/niet werkt.

2.5.7 Regionale afspraken Bovengenoemde kansen maken, samen met de genoemde kansen bij de andere opgaven, maken onderdeel uit van de werkagenda. Dit onderdeel wordt in Q1 2024 nader uitgewerkt. Voor de bijkomende generieke afspraken van de werkagenda, zie Hoofdstuk 4.

c

2.6 Randvoorwaardelijke opgave B: Meten en monitoren van impact

2.6.1 Wat zien we? Door, waar mogelijk, met behulp van data gericht te meten en te monitoren, kunnen we de impact van interventies op de prioritaire opgaven inzichtelijk maken. Onder data verstaan we in de eerste plaats cijfers. We bedoelen hiermee niet patiëntgegevens en de digitale uitwisseling daarvan, maar data die de beoogde effectiviteit van interventies in Zorg en Welzijn zichtbaar maken. Kwantitatief waar het kan, kwalitatief als kwantitatief niet kan (tellen en vertellen). We gebruiken de data als input voor de evaluatie van interventies. Als partijen in Zorg en Welzijn hebben we de plicht om verantwoordelijk om te gaan met de middelen die ons zijn toevertrouwd. Dit houdt in, dat we ook transparant moeten zijn over de effecten van onze interventies, en hier kritisch naar moeten kijken. Data-gedreven werken is hiertoe een middel. Daarbij komt dat data-gedreven werken van belang is voor het monitoringsproces, dat onderdeel uitmaakt van ons regioplan. Immers, zonder data kunnen we niet monitoren. Monitoring vereist namelijk dat we werken op basis van feiten. Uitgangspunt is dat die interventies die, onderbouwd met data, een positief effect hebben op de prioritaire opgaven uit het regioplan en uiteindelijk op onze ambitie om de kloof te dichten tussen de toenemende zorgvraag en de niet toenemende zorgcapaciteit, in aanmerking komen voor continuering.

We zien dat het bij sommige interventies lastiger is om data-gedreven te werken dan bij anderen. Waar mogelijk zoeken we naar wegen voor ondersteuning hierbij. We maken zoveel mogelijk gebruik van wat er in de sub-regio's al gebeurt op het gebied van data-gedreven werken. En we kiezen ervoor om tijd te nemen, zodat we ons de overgang naar datagedreven werken eigen kunnen maken. Daar waar het niet mogelijk is om met kwantitatieve data te werken, of waar de kostenbatenanalyse om met data te werken negatief uitvalt, kiezen we voor kwalitatieve data.

c

.

2.6.2 Wat willen we bereiken?

We willen onze afspraken en onze inzet op de regionale opgaven op een

c

objectieve en transparante wijze monitoren. Zodat we de zorg in NoordoostBrabant toegankelijk houden, betaalbaar en kwalitatief goed.

Naast monitoring en bijsturen, kan het meten en monitoren van aantoonbare impact van interventies ook worden ingezet als communicatief instrument in de beoogde cultuurverandering (randvoorwaardelijke opgave A). Allereerst maken we in de werkagenda resultaatafspraken en afspraken over de monitoring op basis van indicatoren. Daarbij komt dat we op een later moment de tijd nemen om een GAP-analyse uit te voeren die zo min

mogelijk inzet vraagt van de regio.

2.6.3 Doelen

Hoofddoelstellingen In 2027 hebben we voor alle impactvolle initiatieven die bijdragen aan de oplossing van de hoofddoelen van de prioritaire opgaven inzichtelijk, in welke mate zij aan het betreffende hoofddoel bijdragen. Voor alle impactvolle initiatieven die nu al lopen, maken wij deze bijdrage in 2024 al inzichtelijk.

c

2.6.5 Waar liggen kansen om nog meer impact te behalen?

Systeemdoelen •

In 2024 hebben we helderheid over de doelen, met het oog waarop data worden verzameld.

•

In 2024 hebben we inzicht in de mogelijkheid om een tool te ontwikkelen waarmee we de GAP-methode kunnen toepassen in de

•

regio; dit met het oog op de monitoring van het regioplan. We verkennen of we dit kunnen doen in samenspraak met de werkgroep data-gedreven werken van de Steungroep Gezondheidsnetwerken Mooi Maasvallei. D.m.v. de GAP-methode wordt inzichtelijk, wat de impact is van initiatieven op het tekort aan arbeidskrachten in Zorg en

Welzijn. •

In 2024 hebben we een tool ontwikkeld aan de hand waarvan we de

•

Bij de monitoring van impactvolle transformaties zal datagedreven gewerkt moeten worden. We kunnen onderzoeken hoe zich dit verhoudt tot de werkwijze regionale infrastructuur data Mooi Maasvallei en sub-regio Oss/Uden/Veghel, en of dit ontwikkeld kan worden tot een generieke werkwijze voor de hele zorgkantoorregio. D.m.v. monitoring van het regioplan gefocust werken aan oplossingen voor de prioritaire opgaven, zoals genoemd in dit regioplan.

GAP-methode kunnen toepassen. •

In 2024 is de monitoring van het regioplan data-gedreven, daar waar van toepassing.

2.6.6 Randvoorwaardelijk Beschikbaarheid c.q. ontwikkeling GAP-methode. Aan de hand van de GAP-

2.6.4 Wat doen we al

methode kan bepaald worden, wat de impact is van initiatieven op het geschatte tekort aan medewerkers in de sector Zorg en Welzijn (zie ook: hoofdstuk 5. Monitoring).

•

Regionale infrastructuur data (Mooi Maasvallei, wordt ook toegepast in sub-regio Oss-Uden-Veghel): impact ingeschat op groot.

•

Daarnaast zijn er naar schatting diverse initiatieven, waar data-

2.6.7 Regionale afspraken

gedreven wordt gewerkt. Bovengenoemde kansen maken, samen met de genoemde kansen bij de andere opgaven, onderdeel uit van de werkagenda. Dit onderdeel wordt in Q1 2024 nader uitgewerkt. Voor de bijkomende generieke afspraken van de werkagenda, zie Hoofdstuk 4.

c

3. Randvoorwaarden

3.1 Governance Om de zorg van goede kwaliteit, betaalbaar en toegankelijk te houden voor toekomstige generaties is actie nodig van betrokkenen die samenwerken over wetten en bestuurslagen heen vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Zorg- en welzijnspartners, gemeenten, zorgverzekeraar(s) en de GGD staan in Noordoost-Brabant samen aan de lat om de samenhang in de regio te organiseren en wet- en domeinoverstijgend resultaat te boeken op de inhoudelijke doelen. Het bewustzijn dat domeinoverstijgende problemen, om domeinoverstijgende oplossingen vragen groeit ook in onze regio. En daarmee groeit ook het besef dat ‘zorg’ niet altijd de oplossing is, voor problemen die ontstaan door bijvoorbeeld armoede, onderwijs of de fysieke leefomgeving. De Regionale Coalitie Noordoost-Brabant bouwt op deze ontwikkeling voort. Binnen de (sub)regio(‘s) zijn al verschillende netwerken actief die we gebruiken voor de doorontwikkeling van de samenwerking. Daarnaast zijn er netwerken op landelijk niveau o.a. met de vertegenwoordigende brancheorganisaties waar ook vanuit onze regio volop mee samengewerkt wordt.

Regionale Coalitie IZA Noordoost-Brabant | Opdrachtgever regioplan

• Bestuurlijk overleg met stakeholders zorg & welzijn, cliëntvertegenwoordiging, verzekeraars, gemeenten & GGD. • Zo goed mogelijk verdeeld over alle sub-regio’s in de zorgkantoorregio. • Thema’s en zorgsoorten zijn leidend, niet de sub-regionale vertegenwoordiging (zie leidende principes)

Kernteam IZA regioplan | Trekkers & procesregisseurs regioplan VGZ, Centrumgemeenten ‘s-Hertogenbosch (gemandateerde gemeente IZA) en Oss

3.1.1 Governance regioplanfase In de regioplanfase heeft de Regionale Coalitie gekozen voor een samenwerkingsstructuur met een Regionale Coalitie, Kernteam en een schrijfteam zoals hiernaast afgebeeld. Deze governance dient als basis voor de volgende stappen die gezet worden waarbij de couleur locale van de subregio’s een belangrijke plaats inneemt.

Schrijfteam IZA regioplan | Verbinding sub-regio’s & schrijvers regioplan Kernteam & vertegenwoordigers van de drie sub-regio’s: ▪ Samen in Gezondheid (Oss e.o.) ▪ Zorgzaam (‘s-Hertogenbosch e.o.) ▪ Mooi Maasvallei (Land van Cuijk e.o.)

c

3.1.2 Start-governance 2024 Bij onze start-governance gaan we uit van een robuuste en eenvoudige structuur van een netwerkorganisatie. De Regionale Coalitie ontwikkelen we stapsgewijs met elkaar door zodat we op alle niveaus met elkaar verder bouwen aan de samenwerking. De ambitie is te sturen vanuit een gelijkwaardige rol en gelijkgerichte inzet die passend is bij eenieders rol in het stelsel en de sub-regio’s. Het gezamenlijke belang en de maatschappelijke opgave staat centraal.

Regionale Coalitie NOB Cultuurverandering

Veranderende zorgvraag

Krapte arbeidsmarkt

Verbeteren doorstroom in de zorgketen

Gezondheidsverschillen

Adviesraad / Klankbordgroe p bewoners & cliënten i.o.

Data-gedreven werken Regionale programmaorganisatie

Netwerken rondom opgaven Subregio Mooi Maasvallei (Land van Cuijk e.o.) Subregio Samen in Gezondheid (Oss e.o.) Subregio Zorgzaam (‘s-Hertogenbosch e.o.)

Criteria inrichting governance Bij de inrichting en de verdere doorontwikkeling van de governance in Noordoost-Brabant hanteren we de volgende criteria: • Draagvlak: De mate waarin de bij de beweging betrokken regionale partijen zich vertegenwoordigd voelen en als gelijkwaardig partner aan tafel zitten. • Uitvoeringskracht: De mate waarin de governance in staat stelt om te monitoren en sturen op de doelen en afspraken in het regioplan Noordoost-Brabant. • Snelheid in besluitvorming: De mate van inspanning die nodig is om met alle regionale partijen afstemming te krijgen. • Aansluiting bij IZA/GALA: De mate waarin vertegenwoordiging past bij hetgeen landelijk is afgesproken. Denk hierbij aan de regionale organisatie van beleid (regioplan) en financiering. • Aansluiting bij bestaande structuren: De mate waarin de governance aansluit bij bestaande structuren rondom de beweging die de regio inzet. • Lerend vermogen stimuleren: de ambitie is samen een leergemeenschap vormen rondom de regionale opgaven. De structuur moet het onderling leren en delen van resultaten op lokale en sub-regionale schaal stimuleren. De regionale beweging binnen het IZA vindt daarom aansluiting op de sub-regionale structuren waar al samengewerkt wordt rondom de regionale prioritaire opgaven.

Regionale netwerkgovernance met aansluiting op sub-regio’s •

De Regionale Coalitie draagt - voor de zorgkantoorregio - op bestuurlijk niveau samen de verantwoordelijkheid voor de sturing op de gezamenlijk geformuleerde prioritaire opgaven en de realisatie en monitoring van de doelen. De leidende principes geven richting aan de regionale samenwerking in de Coalitie. •

•

•

Adviesraad/ Klankborgroep Bewoners & cliënten i.o. - We betrekken de op gezondheid en welzijn gerichte burgerinitiatieven zoveel mogelijk als gelijkwaardig partner bij de totstandkoming en uitvoering van onze plannen. Deze initiatieven dragen net als aanbieders van Zorg en Welzijn bij aan de kwaliteit van leven van inwoners. Hiervoor richten we in 2024 een adviesraad of een klankbordgroep in. In de volgende paragraaf en onze werkagenda gaan we hier dieper op in.

De Regionale Coalitie komt 4 keer per jaar bijeen wordt voorgezeten door VGZ en/of de gemeente ’s-Hertogenbosch.

De Regionale programmaorganisatie is verantwoordelijk voor het aanjagen van de voortgang op de prioritaire opgaven, het constateren van knelpunten en het ondersteunen van de Regionale Coalitie bij de uitvoering van het Regioplan. •

Regie en programmamanagement worden belegd bij Regiomanager Zorg van de marktleider zorgverzekeraar en de regionaal programmamanager IZA gemeenten NoordoostBrabant. In overleg met de Regionale Coalitie zullen zij de ondersteunende programmaorganisatie verder vormgeven in de eerste helft van 2024.

•

Drie regio-coördinatoren (projectleiders van de sub-regio’s) monitoren en sturen voor hun eigen sub-regio op de prioritaire opgaven en het behalen van de geformuleerde doelen. Zij maken een overzicht van de voortgang voor de drie sub-regio’s en leggen ieder kwartaal verantwoording af aan de Regionale Coalitie. Ook bereiden zij samen met het programmanagement de Regionale Coalities voor.

c

3.2 Burger-, patiënt- en cliëntparticipatie Zorgbelang Brabant-Zeeland maakt deel uit van de Regionale Coalitie IZA Noordoost-Brabant. Zij vertegenwoordigt daarin het perspectief van burgers, patiënten en cliënten. In het proces van Regiobeeld naar Regioplan heeft Zorgbelang meerdere bijeenkomsten georganiseerd met adviesraden sociaal domein en patiënten- en cliëntenraden. Hiervoor zijn in totaal 120 raden benaderd. De bijeenkomsten vonden plaats op verschillende locaties in de regio. In totaal hebben 35 personen deelgenomen aan de bijeenkomsten. Zorgbelang heeft vervolgens een rapportage8 en advies opgesteld.

De belangrijkste conclusies uit het advies Adviesraden sociaal domein, patiënten- en cliëntenraden: • willen tijdig worden geïnformeerd over de uitvoering van het Regioplan. Zowel op inhoud als op proces. • beschikken over uitgebreide kennis, kunde en ervaringen en hebben diverse ideeën hoe zij die kennis kunnen inzetten bij de uitvoering van het Regioplan. • willen niet alleen meedenken en -praten, maar ook gevraagd en ongevraagd adviseren over de uitvoering van het Regioplan vanaf 2024. Dit zou bijvoorbeeld kunnen in de vorm van een adviesraad of een klankbordgroep die opgenomen is in de governance9 bij de uitvoering van het Regioplan. • willen graag in de regio met elkaar in verbinding blijven. Dit kan bijvoorbeeld door ontmoetingen en themabijeenkomsten te organiseren en van elkaar te leren. • willen een actieve rol spelen in het informeren van de eigen achterbannen en deze bewust maken van ontwikkelingen en uitdagingen uit het regioplan. Dit vraagt om een podium, waar deelnemers kunnen meedenken en praten over de ontwikkelingen en uitdagingen in Zorg en Welzijn. • Willen dat het perspectief en initiatief van burgers, patiënten en cliënten wordt meegenomen in de regionale toekomstplannen.

8 Deze rapportage is opvraagbaar. In de werkagenda maken we afspraken hoe we in 2024 uitvoering geven aan het advies. 9 In 2024 wordt dit zoals hierboven toegelicht verder vormgegeven.

3.3 Landelijke randvoorwaarden Om de zorg van goede kwaliteit, betaalbaar en toegankelijk te houden voor toekomstige generaties is actie nodig van betrokkenen die samenwerken over wetten en bestuurslagen heen vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Rijksoverheid, gemeenten, zorgverzekeraars, zorgaanbieders en GGD’en staan samen aan de lat om samenhang te organiseren en wet- en domeinoverstijgend resultaat te boeken op de inhoudelijke doelen. We slagen er alleen in als alle partijen bijdragen aan de beweging naar ‘de voorkant’ te maken waarin een gezonde samenleving centraal staat. De urgentie is groot en die voelen wij in onze regio dagelijks in de praktijk. Daarom bouwen wij als regio aan het fundament voor een gerichte lokale en (sub)regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Wij beseffen ons ook dat we dit niet alleen kunnen. In deze paragraaf gaan we in op randvoorwaarden waarvan wij vinden dat die landelijk ingevuld dan wel gefaciliteerd zouden moeten zodat wij in de regio impact kunnen maken en kunnen versnellen. In de eerste plaats vragen wij aandacht voor ondersteuning bij verandermanagement zodat niet iedere regio het wiel opnieuw hoeft uit te vinden. In de paragraaf prioritaire opgave ‘cultuurverandering’ hebben we omschreven welke veranderopgave wij voor ons zien en welke handschoen wij willen oppakken in onze regio.

Iedereregio heeft weliswaar eigen accenten, maar wij verwachten dat de grote opgave van cultuurverandering op hoofdlijnen in iedere regio hetzelfde is.

Voor de landelijke partijen zien wij een rol voor ondersteuning op dit proces. Er is een groot en langdurig maatschappelijk debat nodig over hoe we met elkaar, ook op het niveau van de individuele inwoner/cliënt, de stijgende druk op Zorg en Welzijn het hoofd kunnen bieden. En welke rol inwoners en professionals zelf daarin kunnen spelen – door gezond te leven, of door bewust om te gaan met zorggebruik.

Vanuit landelijk kan dit proces gefaciliteerd worden door trekker te zijn van bijvoorbeeld een landelijke bewustwordingscampagne die gericht is op inwoners en professionals die regio’s met couleur locale kunnen doorvertalen. Of denk bijvoorbeeld aan het ontwikkelen van een toolkit die in samenwerking met een aantal professionals uit de regio’s ontwikkeld wordt en ingezet kan worden in de regionale gesprekken tussen bijvoorbeeld professional en inwoner. In deze veranderopgave vragen wij daarnaast van landelijk om meer oog te hebben voor de regiospecifieke situatie. Niet iedere regio bevindt zich op hetzelfde niveau. Sluit beter aan op de stand van zaken in de regio’s zodat met vertrouwen stappen vooruitgezet worden en voorkom daarmee dat je mooie processen onnodig onder druk zet.

c

Wij vragen daarnaast aandacht voor de volgende onderwerpen en gaan graag in gesprek met het ministerie van VWS en andere landelijke partijen over: •

Domeinoverstijgende bekostiging en betaaltitels die overeenstemming en onderlinge afspraken tussen zorgaanbieders en financiers over de grenzen van de zorg mogelijk maken. Hetzelfde geldt voor financieringsmogelijkheden voor domeinoverstijgend samenwerken in de wijk tussen informele en formele partijen op het

gebied van Zorg en Welzijn. •

Het uitbreiden van de capaciteit binnen het sociaal domein om domeinoverstijgend samenwerken in de wijk tussen informele en formele partijen op het gebied van Zorg en Welzijn te stimuleren, aan te jagen, te faciliteren en te realiseren.

•

De draagkracht en capaciteit van (organisaties in) het sociaal domein wanneer taken en verantwoordelijkheden vanuit het zorgdomein verlegd worden naar het sociaal domein.

•

Het beperken van de mogelijkheden voor beloning van partijen die zich niet willen committeren aan de doelen in de regio om gezamenlijk de zorgvraag op te pakken en zo nodig af te schalen.

•

De inzet van digitalisering, zorgtechnologie/domotica bij de zorg en ondersteuning van ouderen en mensen met een stapeling van problemen mogelijk maken.

•

Wet- en regelgeving die mantelzorgers faciliteert in het combineren

van hun werk met een zorgtaak in de eigen omgeving.

3.4 Aansluiting andere plannen 3.4.1 ROAZ-plannen Waar de zorgkantoorregio’s de opdracht hebben gekregen om een regiobeeld en –plan op te stellen, ligt bij de ROAZ-regio’s de opdracht om voor de acute zorg een ROAZ-beeld en –plan te maken. Om de grote uitdagingen, die uit de beide beelden naar voren zijn gekomen het hoofd te kunnen bieden, is het van belang de verbinding tussen het regio- en ROAZplan te zoeken. Er is actief en regelmatig overleg met de ROAZ-regio Brabant en de realisatie van het ROAZ- en regioplan wordt op elkaar afgestemd.

3.4.2 Gemeentelijke plannen

Bijdragen gemeenten aan het Regioplan IZA In de IZA beweging van zorg naar gezondheid en preventie hebben zij de volgende specifieke opgaven: •

•

•

Twaalf gemeenten leveren vanuit hun verantwoordelijkheid binnen het sociaal domein een bijdrage aan het Regioplan IZA Noordoost-Brabant. •

• •

Organisatie en coördinatie van de regionale samenwerking met zorgverzekeraars, zorgkantoren en zorgaanbieders op basis van het Regioplan IZA. Structurele inzet (organisatie, coördinatie, bemensing) op de netwerksamenwerking van het sociaal domein met in ieder geval de GGZ, de eerstelijnszorg en de huisartsenzorg. Structurele inzet op de coördinatie en organisatie van de in het IZA afgesproken domeinoverstijgende ketenaanpakken (waaronder valpreventie bij ouderen, welzijn op recept, aanpak overgewicht bij kinderen, gecombineerde leefstijlinterventie bij volwassenen en kansrijke start). Inrichten en bemensen van een dekkend netwerk van laagdrempelige steunpunten in de regio voor mensen met een psychische kwetsbaarheid. Regionaal stimuleren van de inzet van e-health-toepassingen, anoniemen hulplijnen en vormen van digitale/hybride zorg. Extra inzet van gemeenten voortkomend uit het Regioplan IZA, afhankelijk van de regionale prioriteiten en keuzes.

c

In aansluiting op het Regioplan IZA Noordoost-Brabant maken de twaalf gemeenten een Regionaal programma IZA gemeenten Noordoost-Brabant 2024-2026 waarin ze uitvoering gaan geven aan de genoemde specifieke opgaven. Zij kunnen hiervoor de middelen uit de SPUK IZA doelen 2023-2026 inzetten. Uitvoering Gezond en Actief Leven Akkoord De twaalf gemeenten in Noordoost-Brabant geven lokaal uitvoering aan het landelijke Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het GALA richt zich hoofdzakelijk op het bouwen aan een fundament voor een gerichte aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis, waarin een gezonde samenleving centraal staat. Deze gerichte lokale aanpak is een voorwaarde voor de beweging naar de voorkant waar gemeenten een belangrijke rol in spelen, onder meer door het versterken van de sociale basis, het aanpakken van gezondheidsachterstanden en de toepassing van ‘health in all policies’. Ook voeren de gemeenten samen met zorgverzekeraars en ketenpartners de domeinoverstijgende ketenaanpakken uit en maken afspraken over een preventie-infrastructuur. Dit speelt vooral op regionaal niveau.

TAZ De ambitie van het VWS-programma TAZ is om een transitie in gang te zetten naar het anders organiseren van het werk. Dat wordt gedaan samen met andere partijen in de gehele sector Zorg & Welzijn: werkgevers, werknemers, beroeps- en brancheverenigingen, onderwijs, zorginkopers.

De ambitie is er gezamenlijk voor te zorgen dat er voldoende ruimte is voor innovatieve werkvormen en technieken, voor het behoud van medewerkers en voor leren en ontwikkelen. Een iteratief proces. Alle thema’s en interventies uit ons regioplan beïnvloeden direct of indirect de arbeidsmarktsituatie, daarom is het van belang alle thema’s en interventies als geheel en in wisselwerking met elkaar te zien. Onze de regionale Werkgeversorganisaties Transvorm vervult hierin een belangrijke spilfunctie in. Transvorm kent de regio’s, de lopende arbeidsmarkt interventies en projecten, en ondersteund het proces, om te komen tot een arbeidsmarktparagraaf. In goede samenwerking heeft Transvorm expertise ingezet op de arbeidsmarktcijfers in het kader van het regiobeeld Noordoost-Brabant, en nauw samengewerkt in de totstandkoming van het regioplan. Deze samenwerking zetten we voort in de uitvoering van ons regioplan.

WOZO Het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO) heeft als doel om een omslag te maken in de organisatie van de zorg en ondersteuning voor ouderen. Betrokken partijen hebben een gemeenschappelijk beeld van de opgave: we willen, we moeten en we kunnen anders. Daarbij is er vanuit WOZO een nieuwe norm geformuleerd: zelf als het kan, thuis als het kan en digitaal als het kan. De prioritaire opgaven en de ambities van de Regionale Coalitie hebben daarmee grote overeenkomsten met de actielijnen van WOZO.

4. Werkagenda

Werkagenda Om tot een goede werkagenda voor de toekomst te komen hebben we in deze fase van Regionale Coalitievorming gefocust op het formuleren van gedragen kansen per opgave. De kansen, die wij per prioritaire opgave zien, zijn bestuurlijk vastgesteld door de Regionale Coalitie en zijn te lezen in het vorige hoofdstuk. Hiervoor hebben we per prioritaire opgave de reeds lopende initiatieven geïnventariseerd. Onze werkagenda voor 2024 en erna wordt gevormd door deze kansen verder te verdiepen. De ambitie is om per prioritaire opgave tot concrete werkafspraken te komen hoe deze kansen verzilverd worden. We starten daarvoor in deze versie van onze werkagenda door procesafspraken op de kansen te formuleren die verder ontwikkeld c.q. opgeschaald kunnen worden in onze regio. Bij de monitoring van de voortgang zullen zowel lopende initiatieven als de in het kader van het regioplan gerealiseerde kansen worden meegenomen.

Meten en monitoren van impact •

Governance •

We starten met een Regionale Programmaorganisatie die verantwoordelijk is voor het aanjagen van de voortgang op de prioritaire opgaven, het constateren van knelpunten en de Regionale Coalitie ondersteunt bij de uitvoering van het Regioplan. Eind Q2 is de besluitvorming in de Regionale Coalitie voor de ondersteunende programmaorganisatie op basis van een voorstel van de programmamanagers.

•

Eind Q2 evalueert de Regionale Coalitie of de huidige start-governance bijdraagt aan het behalen van de gestelde doelen. Op basis van deze evaluatie wordt indien nodig de governance herijkt. De evaluatie gaat in ieder geval in op bemensing (inclusief bestuurlijke vertegenwoordiging in de Regionale Coalitie en afvaardiging van sectoren).

•

Onderdeel van de governance is een verdere uitwerking van een adviesraad of klankbordgroep met daarin vertegenwoordiging van patiënten, cliënten, inwoners en burgerinitiatieven. In Q2 wordt hierover besloten in de Regionale Coalitie op basis van een voorstel dat in samenwerking met Zorgbelang wordt gemaakt. In dit voorstel is o.a. aandacht voor de wijze van informatievoorziening en communicatie tussen de gemeenten, verzekeraar(s), de adviesraden sociaal domein, patiënten- en cliëntenraden. We maken daarbij afspraken over de randvoorwaarden voor borging van dit perspectief bij de ontwikkeling onze toekomstplannen alsook de rol van Zorgbelang hierin.

Verzilveren kansen per prioritaire opgave Eind Q1 2024 is de verdere verdieping van onze werkagenda op grond van bovengenoemd materiaal gereed.

•

Per prioritaire opgave is, op basis van input van de drie sub-regio's van regio Noordoost-Brabant, een plan gemaakt dat wordt vastgesteld in de Regionale Coalitie. Hiermee doen we recht aan de energie en de kennis zoals deze reeds in elk van de sub-regio’s voorhanden is.

•

We hebben hierbij in het bijzonder aandacht voor de onderwerpen zoals opgenomen in het IZA: Passende zorg (incl. ACP/SDM; Ketenaanpakken (IZA p. 81); Regionale Preventie Infrastructuur (IZA p. 81); Mentale Gezondheidscentra/Verkennend gesprek (IZA p. 71); Meer Tijd voor de Patiënt (IZA p. 107); concentratie en spreiding (IZA p. 56); digitale hybride zorgpaden (IZA p. 92).

In Q1 hebben we inzicht in de mogelijkheden voor de inzet van een tool waarmee we de GAP-methode kunnen toepassen en heeft besluitvorming plaatsgevonden over de monitoring van de impact van bestaande en nieuwe initiatieven.

c

5. Monitoring

5. Monitoring c

Gedurende de looptijd van dit regioplan worden voortgang en impact gemonitord en vindt op regelmatige basis evaluatie plaats van de voortgang en de mate van impact van de interventies op de prioritaire opgaven. We verbinden conclusies aan de evaluatie, onder meer door middel van bijstelling van de werkagenda. Het eigenaarschap van monitoring, evaluatie en besluitvorming m.b.t. bijstelling en doorontwikkeling van de werkagenda is geborgd in de governance. Monitoring vindt zoveel mogelijk plaats op

basis van data (zie randvoorwaardelijke opgave B: meten en monitoren van impact). Voor het meten van impact maken we gebruik van een methode, aan de hand waarvan inzichtelijk kan worden gemaakt wat de mate van impact is van de interventies op de prioritaire opgaven, in het bijzonder prioritaire opgave 2; Verminderen krapte op de arbeidsmarkt.

c

A. Bijlage Verantwoording

Betrokken Partijen In de regio Noordoost-Brabant werkten zorg- en welzijnspartijen in subregionale verbanden al langer samen aan het toegankelijk houden van de zorg. In het kader van het uitwerken van het regiobeeld en -plan is een nieuwe samenwerking op het niveau van de zorgkantoorregio NoordoostBrabant opgericht, met sectorale vertegenwoordiging en waarin de verbinding wordt gelegd tussen de ambities en beweging in de sub-regio’s. Het smeden van deze regionale samenwerking was een belangrijk nevendoel binnen het proces om te komen tot het Regioplan. Er is door de Regionale Coalitie gekozen om bij de uitwerking van het regioplan te werken met een samenwerkingsstructuur met een Regionale Coalitie, Kernteam en een Schrijfteam. Regionale Coalitie (opdrachtgever) De Regionale Coalitie is opdrachtgever van het regioplan Noordoost-Brabant en bestaat uit regionale stakeholders. Deelnemers nemen de rol in van spreekbuis voor hun sector in de regio en zoeken hiervoor gedurende het proces verbinding met hun achterban. Zij hebben zich gecommitteerd aan de inhoud en afspraken in dit regioplan en geven hier de komende jaren vervolg aan. In de Regionale Coalitie nemen de volgende partijen deel: Kernteam (opdrachtnemer en procesregisseur) Het Kernteam heeft gedurende de fase van het opstellen van het regioplan gefungeerd als opdrachtnemer en procesregisseur.

In het Kernteam namen de marktleider zorgverzekeraar in de regio (VGZ) en Centrumgemeenten ‘sHertogenbosch (gemandateerde gemeente IZA) en Oss deel. Zij hebben vanuit het IZA een coördinerende rol in het opstellen van het Regiobeeld en Plan. Adviesbureau Andersson, Elffers, Felix (AEF) heeft het Kernteam ondersteund bij het uitvoeren van haar taken.

Sector/thema

Organisatie

Gemeenten

Mandaatgemeente 's-

Zorgverzekeraar

Hertogenbosch VGZ

Zorgverzekeraar

CZ (agendalid)

Geestelijke gezondheidszorg*

GGZ Oost-Brabant

Geestelijke gezondheidszorg*

Reinier van Arkel

Gehandicaptenzorg

Cello Zorg

Huisartsenzorg

Jeroen Bosch huisartsen

Jeugdzorg

Oosterpoort

Patiënten en cliënten

Zorgbelang Brabant

Publieke gezondheidszorg

GGD Hart voor Brabant

Samenwerkingsverband werkgevers

Transvorm Noordoost-Brabant

Verpleging, verzorging, thuiszorg

Brabantzorg

Verslavingszorg

Novadic-Kentron

Welzijn

Sociom

Ziekenhuizen*

Jeroen Bosch Ziekenhuis

Ziekenhuizen*

Bernhoven

Ziekenhuizen*

Pantein

* Gedurende het traject hebben deelnemende ziekenhuizen en GGZ-instellingen elkaar afwisselend vertegenwoordigd in de Regionale Coalitie.

c

Schrijfteam (penvoerder en verbinding sub-regio’s) Het Schrijfteam bestond uit het Kernteam, aangevuld met vertegenwoordigers van de drie sub-regio’s (Zorgzaam s’ Hertogenbosch e.o.. Samen in Gezondheid (Oss e.o.) en Mooi Maasvallei (Land van Cuijk e.o.). Het Schrijfteam heeft het regioplan uitgewerkt in opdracht van de Regionale Coalitie. Daarmee is het regioplan uitgewerkt door een relatief kleine groep mensen die een complexe inhoudelijke opdracht had, die veel domeinen beslaat. Het bestuurlijk overleg gaf feedback waarna stukken aangescherpt zijn. Het voordeel hiervan was dat er in een relatief korte tijd een stevige basis is gelegd voor de prioritaire opgaven. Zo zijn er doelen geformuleerd per opgave en is er geïnventariseerd welke initiatieven er momenteel al lopen waarmee op bepaalde opgaven al wordt ingezet. Dat heeft geleid tot een overzicht met kansen per opgave voor aanvullende inzet. Bij de oplevering van dit regioplan is de opdracht van het Kernteam voltooid en is het Kernteam opgeheven

c

Proces In Noordoost-Brabant is samen met een kernteam bestaande uit VGZ, gemeenten, GGD Hart voor Brabant en een vertegenwoordiging van regionale zorg- en welzijnspartners een regiobeeld opgesteld dat een objectief beeld geeft van de situatie van de gehele zorgketen in de regio. Het regiobeeld bevat prognoses van, en ontwikkelingen in, de zorgbehoefte en bevolkingskenmerken. Daarnaast geeft het een beeld van de capaciteit en prestaties van zorg, sociaal domein en ondersteuning in de regio. Aan de hand van deze informatie is een aantal knelpunten geformuleerd voor zorgkantoorregio Noordoost-Brabant om de zorg op termijn toegankelijk te houden. Tussen juli en december is vervolgens toegewerkt naar de inhoud van dit regioplan, waarmee wordt beschreven hoe de regionale zorg- en welzijnspartijen gezamenlijk de prioritaire opgaven in de zorgkantoorregio Noordoost-Brabant gecommitteerd gaan oppakken. In de eerste fase is de regionale samenwerking opgesteld en zijn leidende principes vastgesteld die de Coalitie verbindt en uitdraagt. Vervolgens zijn een aantal prioritaire opgaven vastgesteld. Vier opgaven volgen direct uit het regiobeeld.

c

Daarnaast zijn twee randvoorwaardelijke opgaven door de Coalitie benoemd, welke de Coalitie randvoorwaardelijk acht voor een succesvolle transformatie in de regio en waarop zij tevens wil inzetten. Onderstaande figuur geeft een schematische weergave van de keuzes die in deze fase zijn gemaakt. In het Schrijfteam is vervolgens gewerkt aan een nadere uitwerking van de opgaven. Op meerdere momenten hebben leden van de Regionale Coalitie inhoudelijke feedback aangeleverd waarmee de stukken zijn aangescherpt en uiteindelijk geaccordeerd. Voor het in kaart brengen van de ‘kansen’ per prioritaire opgaven is door de sub-regionale samenwerkingsverbanden in kaart gebracht welke initiatieven momenteel al lopen waarmee impact wordt uitgeoefend op de opgave. Daarmee zijn witte vlekken (of kansen) geconstateerd waarop aanvullende inzet mogelijk is. Dit kan naast het inzetten op nieuwe initiatieven ook het intensiveren of verbreden van al lopende initiatieven inhouden. In een brede sessie met het Schrijfteam en enkele inhoudelijke experts (Transvorm, GGD HvB, gemeente Oss en inhoudsdeskundigen VGZ) zijn vervolgens doelen geformuleerd. Daarnaast is, op basis van een analyse van de huidige inzet en de doelen, een aantal kansen in kaart gebracht waarbij de verwachting is dat daar nog impact is te behalen op de prioritaire opgaven.

Uiteindelijk heeft de Regionale Coalitie op basis van deze informatie een aantal overkoepelende hoofddoelstellingen per opgave vastgesteld, waarop zij kan sturen. Daarnaast is er een start-governance afgesproken, aan de hand waarvan deze sturing in de eerste periode wordt ingevuld.

Ambitie Dichten kloof tussen toenemende zorgvraag en niet toenemende zorgcapaciteit Leidende principes Richtinggevend voor regionale samenwerking

Regionale prioritaire opgaven Cultuurverandering 1. 2. 3. 4.

Veranderende zorgvraag Verminderen van krapte op de arbeidsmarkt Verbeteren van doorstroom in de zorgketen Gezondheidsverschillen Meten en monitoren van impact

Regiobeeld Noordoost-Brabant 2023

Op basis van de gemaakte afspraken is een werkagenda opgesteld voor de komende periode. Deze werkagenda wordt in de komende maanden verder uitgediept met behulp van de start-governance en inzet van de sub-regio’s. Deze werkagenda is dan ook nadrukkelijk een levend document, dat naar gelang de ontwikkeling op de opgaven en het regionaal samenwerkingsverband verder aangescherpt en uitgediept wordt.

c

Heb je vragen? Of wil je meer weten? Neem contact op met onze regionaal programmamanagers

Angeline van Doveren-Kersten (Regiomanager Zorg Coöperatie VGZ) & Lieke van de Camp (Regionaal programmamanager IZA – Gemeente ’s-Hertogenbosch)

c