Bijlage 2b Bijlagenboek participatie en communicatie TVW Meierijstad.pdf

Bufferen dmv accu's per woning is naar mijn mening totaal niet interessant ivm van capaciteitsopslag van accu's. Ik vergelijk dit met een regenton om hemelwater op te sparen voor beregening bij droogte. Bij warm weer is die ton met een bepaalde inhoud(capaciteit) leeg. Mocht het een tijd niet regenen dan blijft mijn ton leeg. Dit vergelijk ik met een accu. Als deze leeg en de zon schijnt voorlopig niet of onvoldoende..... ▪ met het toepassen van waterstof als alternatief ▪ Dat er veel mensen zijn die dit gewoon niet kunnen betalen. Had de nieuwbouw aan de sluisstraat maar gasvrij gebouwd ▪ Moet een vrije keuze van de bewoners zijn wanneer zijvan het gas afgaan. ▪ Het gasleidingen niet waardeloos verklaren, door klakkeloos achter al die mensen aan te lopen die roepen over warmtepompen en aardwarmte. Kijk maar naar dat fiasco destijds op Het Ven met die appartementen van Area. ▪ Kostprijs, onderzoek naar andere energiebronnen zoals bijv. waterstof ▪ Wie gaat dit betalen?

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten algemene vragenlijst

▪ ▪ ▪ ▪

▪

▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪

▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

▪

41

Luchtverontreiniging van andere energiebronnen De kosten voor de consument met enexis aan tafel of ditkan . gross van de mensen heeft geen geld om deze kosten te dragen Het terugverdienen is een fabel gemeenten en rijk veranderen de spelregels of gaan het aan derden( zakelijke) partijemn uitbesteden kijk maar naar de zonnepanelen het kost het rijk geld en dus stopt men er mee kostendekkend in pakweg 7 jaar et als zonnepanelen en geen centraal punt want dan ben je afhankelijk van anderen. Dat wil ik niet. Wacht op stand alone waterstof installaties in huis in combinatie met zonnepanelen. De kosten Waterstofgas Met mensen zoals ik die weliswaar een afbetaalde eigen woning bezitten, maar van een minimum inkomen leven, geld noch energie hebben om veranderingen aan hun huis aan te brengen. de Kosten en nog eens de kosten voor de inwoners het wordt een duur grapje voor iedereen Hoe de gemeente of overheid dit gaat financieren. pas overgaan als er betaalbare en goede alternatieven zijn. Betaalbaar wil zeggen dat je de investering moet kunnen dragen als woningeigenaar. Niet iedereen heeft de diepe zakken net als een overheid Verder zet je in voor kernenergie centrales. Dat is de enige weg naar duurzaamheid waarbij we voldoende capaciteit kunnen genereren Optie waterstof Burgers nooit na een voldongen fijt om hun mening vragen. Als politiek geef je daarmee je eigen onvermogen aan.

De rede dat het vertrouwen van burgers zo laag is in de politiek. De toeslagenfraude nu en straks de zogenaamde energietransitie zijn er voorbeelden van. We waren er met zijn alle bij zijn verantwoordelijk maar hebben geen schuld. Alternatieven Duurzame langetermijnoplossingen, De oudste en minst geisoleerde woningen/wijken het eerst. Er mag van mij veel geïnvesteerd worden in gezamenlijke opties om te verduurzamen. Ik vind het belangrijk dat er, ondanks de politieke druk, niet overhaast en met gezonde scepsis begonnen wordt. Budget van verschillende inwoners Ruimhartige financiële ondersteuning om doelstelling ook daadwerkelijk te bereiken, en zo mogelijk veel eerder dan 2050. Kosten Kosten! Mijn inziens is het milieu helemaal niet belangrijk meer voor de meeste burgers als dit grote financiële gevolgen heeft. Stimuleer het gebruik van (betaalbaar) waterstof, want alle leidingen liggen er al.

▪ Met de realiteit en haalbaarheid niet uit het oog te verliezen. Doelen zijn mooi maar moeten ook uitvoerbaar zijn . Succes .... ▪ Kosten, kijken naar mogelijkheid in verwarmen op waterstof of een warmtenet aanleggen vanaf de industie ▪ Niet roomser zijn dan de paus ▪ Dat het voor bewoners betaalbaar blijft, dus niet allerlei politiek goed bedoeld oplossingen, maar structurele oplossingen, zoals bijvoorbeeld waterstof via bestaande gasleidingen. ▪ Inspraak bewoners ▪ Waterstof. Kan getransporteerd worden door het leidingnet vh gas ▪ De motivatie van de bewoners. In België wordt juist overal aardgas aangelegd en wij moeten er van af? Belachelijk! ▪ of er geen betere alternatieven zijn dan aardgasvrijmaken ▪ Dat er geen financiële voordelen ontstaan voor mensen met koopwoningen ten opzichte van huurders ▪ Kijken naar de betaalbaarheid van alle kosten watbetrekken heeft bij de bewoner om Meierijstad aardgas vrij te maken! ▪ Betaalbaarheid ▪ alle gebieden van meierijstad dus ook buitengebied vanaf het begin meenemen in de plannen anders zijn de kosten voor het buitengebied niet te overzien in detoekomst ▪ Welk effect heeft dit op de CO2 reductie en is dat het geld waard ▪ Kosten voor eigenaren bij overstap. (On)mogelijkheden bij isolatie ▪ De betaalbaarheid van die plannen voor de bewoners van koophuizen ▪ Maak het uitvoerbaar voor de inwoners.

▪ Laat grote bedrijven hun dak volleggen met zonnepanelen. Er worden nog steeds vergunningen gegeven voor grote hallen zonder zonnepaneel verplichting. Dit MOET anders. Verplicht op elke nieuwbouw. Huizen en ook industriehallen. Dat schiet op Zo kun je landschap en natuur ontzien bij plannen zonneweides. ▪ Corona uitstel tbv optimale communicatie. Niet met aardgas beginnen maar met zonne energie en isolatie. Laat ook leeftijd een factor zijn alstublieft! ▪ Haalbaarheid en betaalbaarheid. ▪ Hoeveel zin het daadwerkelijk heeft. Onnodig hoge kosten maken kan niet de bedoeling zijn. Eerst zeker weten wat het oplevert voor je zo'n traject opstart. ▪ Kosten voor inwoners ▪ De alternatieven die er zijn. Loop niet te hard, er is nog zoveel in ontwikkeling. ▪ De kosten voor de inwoners. Niet iedereen beschikt over financiële middelen ▪ Zo snel mogelijk informeren zodat we van mogelijke subsidies kunnen profiteren en nu alvast starten voor mensen die willen beginnen

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten algemene vragenlijst

▪ Dat t niet alleen voor de rijken is, dat we niet het beste jongetje in de klas hoeven te zijn, met de vraag of t echt brengt wat gewenst is, of het op woningniveau aanpassingen doen niet slechts een hele kleine bijdrage is en focus niet beter op een ander grotere en makkelijkere optie gericht moet zijn..... etc ▪ Luisteren naar de bewoners ▪ De kosten, dat mensen dit niet kunnen betalen! ▪ Waterstof. Dit is de meest inpasbare oplossing voor bestaande huizen en appartementen. ▪ De technologische ontwikkeling kort volgen en alle mogelijkheden openhouden. Voorkom een tunnelvisie ▪ Niet blind staren op volledig aardgasvrij maken. Gas netwerk ligt er en kan dus gebruikt worden om eventueel over te schakelen op waterstof in de toekomst. ▪ Dat er vooral betaalbare alternatievenkomen. ▪ Het bouwjaar van de huizen en de mogelijkheid om met minimale middelen de huizen geschikt te maken hiervoor. De kosten wegen niet op tegen de baten. ▪ Kijken naar de woningen. De meeste woningen zijn niet geschikt. ▪ Kosten ▪ De optie om waterstofgas toe te passen. Nieuwbouwhuizen hebben volgens mij nu de toekomst. Deze krijgen met het huidige BouwBesluit geen gasaansluiting. ▪ De haalbaarheid voor woning eigenaren.

Voor 90% van deze groep zal het niet renderen om een aanzienlijk bedrag te steken in het huis om deze energie neutraal te maken, zelfs na aftrek van eventuele subsidies ▪ betaalbaarheid voor de inwoners Innovatieve alternatieven zoals waterstof, lokale winning ▪ Met het onkosten plaatje voor de bewoners. En met evt alternatieve tussenvormen, dus niet geheel van het gas af. ▪ inwoners moeten zelf eigenaar kunnen worden, zodat winst ook bij de inwoners terecht komt ipv netbeheerders energiebedrijven en investeerders, zo krijg je ook draagvlak ▪ Hoe ga je om met al die woningen die nu nog een hoog temperatuur cv systeem hebben. Dat is misschien wel 90% van de huizen. De zijn onlangs nog nieuw gebouwd in SintOedenrode. Had niet meer mogen gebeuren. ▪ betaalbaarheid ▪ of het betaalbaar blijft voor de bewoners niet overdreven duur maken door ellen lange discussies over niks ▪ weet de kosten zijn tegen over de baten ▪ Kosten zo laag mogelijk houden. Volgens mij is de oplossing heel simpel: aardgas vervangen door een duurzamer gas met behoud van huidige infrastructuur. Dan hoeft niemand veel kosten te maken. Waterstof in plaats van aardgas door de leidingen! ▪ dat er geen vertragingen opgelopen worden en/of dat het niet blijft bij mooie plannen maar dat er echt tot actie overgegaan wordt

42

▪ consequenties voor de bewoners ▪ Goed kijken welke alternatieven er beschikbaar zijn, en of deze duurzaam zijn, lang mee gaan, en te betalen zijn door inwoners (of komt er een subsidie?) ▪ houtstook is GEEN alternatief ▪ Geen kosten voor de burger, overheid financieert ▪ zeker geen zonneparken svp (onnodig ruimteverslindend) maar zonnepanelen op daarvoor geschikte huizen en bedrijfspanden. en ook: windparken horen op zee en/of langs de kust/rand Ijsselmeer etc, niet in of nabij woongebieden. Technische mogelijkheden worden steeds groter, bv groene waterstof draagvlak onder burgers/goed uitleggen/subsidie voor de zwakste schouders. Goede samenwerking met andere gemeenten, provincie,rijk ▪ M.i willen we allemaal te vlug en teveel. We willen hetbeste jongetje van de klas zijn en dat baart mij zorgen. We moeten vooral ook de ontwikkelingen durven af te wachten. Ik denk dat er nog zoveel technische ontwikkelingen komen dat wat we nu in gang zetten en realiseren over 10-15 jaar is achterhaalt. En aardgas is volgens mij nog steeds een van de zuiverste bronnen i.v.m andere energiebronnen ▪ Dat alles logistiek ook uitgevoerd kan worden. ▪ Bekijk of de alternatieven echt veel beter zijn dan aardgas. ▪ Aandacht op scholen of andere gemeentelijke panden en deze successen delen. Ook daken van gebouwen of andere gebouwen gebruiken als energievoorziening voor de wijk.

Goed voorbeeld doet volgen. Mijn huis is momenteel al volledig energieneutraal. 29 zonnepanelen en een warmtepomp. ▪ Uit die RES regio's stappen, we hebben zg moeten fuseren om zelfstandiger te zijn. Nu zijn we gefuseerd gaan we alsnog de zelfstandigheid verkwanselen. ▪ Probeer het zo goedkoop mogelijk te houden voor de inwoners ▪ Betaalbaarheid ▪ De kosten voor de woningbezitter ▪ Een zo duurzaam en best passende oplossing vinden tegen zo laag mogelijke kosten. ▪ Betaalbaar houden en waar mogelijk meerdere keuzes bieden per wijk ▪ Waterstof ▪ Kosten van de investering. ▪ Het mag de burger niks kosten, en nergens (gemeente, provincie, landelijk) mag er ook maar een euro gemeenschapsgeld in gestoken worden. Dat kan niet (dat weet ik), dus moeten we stoppen. Tijd om geld te besteden aan zorg, onderwijs, politie, efficiënte natuurproducten, innovatie (nieuwe energie!) etc ▪ Nieuwe woningen goed voorbereiden ▪ Hoe de mensen dit moeten betalen ▪ Dat het op een duurzame manier gaat. ▪ De financiële kant voor de bewoners

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten algemene vragenlijst

▪ Visie op toekomst van energie voorziening voor warmte, alleen elektrisch of ook bio/waterstofgas. Laat naast woningen ook zien dat bedrijfsleven en overheid dit ook concreet uitvoeren. Nieuwe techniek, snellere afschrijving, financiële ondersteuning. Bufferen Accu/Warmte/waterstofgas van zelf of in eigen omgeving overtollige energie voor eigen gebruik. ▪ Prijs voor energie. Waterstof lijkt naast duurzaamheid ook de meest betaalbare optie in de toekomst te zijn. Neem geen overhaastte besluiten. Laat gas aanleggen om waterstof mogelijk te maken (loze leidingen). ▪ Echte duurzame alternatieven, niet vervangen door iets niet duurzaams. ▪ Kosten voor burgers zijn gigantisch, op veel plekken zijn zonnepanelen niet mogelijk, mijn huis ligt bv volledig in de schaduw van de veel te hoge en niet onderhouden bomen van mijn buren. Ik kan niet eens betaalbaar van het gas af, zelfs als ik het zou willen ▪ Dat men kijkt naar de afgesproken doelen waar wij als bewoners niet bij betrokken zijn geweest maar betrokken zijn gemaakt. En nu moeten wij de kosten dragen. Maarwij hebben geen topinkomen of extra vergoedingen via werk overheid. ▪ Dat het mensen ooit niet kunnen betalen om vervangende spullen aan te schaffen bijvoorbeeld ander fornuis en nieuwe kachel en bedrijftechnische onderdelen. ▪ Mogelijkheden van woningen, betaalbaarheid. ▪ Of het betaalbaar en haalbaar is voor iedereen.

▪ Leeftijd woning ▪ Kosten voor inwoners ▪ Om niet volledig te gaan voor elektriciteit ipv aardgas. Denk ook eens aan waterstof. ▪ Met de belachelijk hoge kosten voor huiseigenaren ▪ Kosten van huiseigenaren ▪ De kosten. De ruimte die nieuwe apparatuur in beslag neemt. Dat het netwerk ook geschikt is voor alternatieven zoals de mestvergister. Zonde om een goed bestaand netwerk niet meer te gebruiken. Net zoveel comfort biedt. Alles op stroom lijkt me zeker niet de oplossing. Zet ook in op thorium vele malen beter als wind/zon parken. ▪ Kosten en negatieve impact van alternatieven ▪ Dat mensen betrokken zijn

43

▪ Luisteren naar wat de inwoners willen, open staan voor alle alternatieven en niet te snel iets opdringen. De ontwikkeling voor alternatieve energie is nog volop in ontwikkeling. ▪ De laatste stand techniek ▪ Als je bewoners dwingt om kosten te maken dan dient de gemeente deze ook grotendeels te vergoeden ▪ Betaalbaarheid ▪ Kosten voor bewoners. Geluidsoverlast door alternatieve bronnen. Makkelijk aan te passen ▪ Niet te snel het gasnetwerk verwijderen, maar ook rekening houden met een eventuele overstap op waterstof via de netwerk ▪ Staat van de huizen, isolatie daarvan. Beschikking over andere verwarmingsmethodes, warmtepomp wordt niet zo warm als een ketel. Beter alternatief bieden voor bestaande verwarming. ▪ Onderzoek waterstof, kan gebruikt worden in hethuidige aardgassysteem met wat (goedope(re)) oplossingen ▪ Dat veel inwoners niet willen ▪ de kosten ivm mensen die onder bewind staan en zo die kunnen dit niet betalen ▪ Dat de huurwoningen nog wel goed betaalbaar blijven ▪ Aardgasvrij? Dan nu alsjeblieft ook Zsm een verbod op houtstoken, houtkachels, pelletkachels, open haard enz. In woonwijken. De fijnstof en ultrafijnstof en alle andere schadelijke stoffen in Houtrook veroorzaken ernstige gezondheidsschade. Wij kunnen ons huis niet ventileren, geen raam openzetten, omdat de rook van houtstokers inde straat bij ons naar binnenkomt.

We zijn er letterlijk ziek van: benauwd, hoesten, hoofdpijn. Er wordt hier steeds meer in de buurt gestookt om zo minder gas te gebruiken. De luchtkwaliteit is al slecht in Brabant, laat het niet nog slechter worden alleen om aan de klimaatdoelstelling te voldoen. ▪ Geld, wie gaat dit betalen? ▪ Dat huidige regelingen, zoals teruglevering opbrengst zonnepanelen en stimuleringsregelingen in stand blijven. ▪ Dat mensen dit wellicht niet willen door de onrendabele investeringen. ▪ ieders portemonnee, leeftijd deelnemer(s), ouderdom pand, buitengebied.

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten algemene vragenlijst

Vraag 11

n = 152

Heeft u nog adviezen, opmerkingen of mededelingen die u de gemeente graag wilt meegeven? ▪ Met regelmaat duidelijke informatie ▪ Inwoners op de hoogte houden ▪ info duidelijker, via alleen stadskrant komt dat niet altijd "binnen ▪ Laat dit aan de bewoners zelf over ▪ Een coulante opstelling mbt verbouw van een oudere woning, eens een keer afwijken van de strikte regels die welstand hanteert. Zodat een oudere woning al gedeeltelijk volgens de nieuwe norm wordt verbouwd. Vraagt wederom maatwerk en inlevingsvermogen van ‘degemeente’. ▪ Meer communicatie naar burgers. Als gemeente zich meer verdiepen in toekomstige ontwikkelingen ▪ Druk het niet zomaar erdoor maar overleg met deinwoners en probeer iedereen erbij te betrekken. Ook degene die bijvoorbeeld fel tegen aardgasvrij zijn. ▪ Zie voorgaande vraag! Het blijft moeilijk, wat is wijsheid! Vooruitkijken is heel belangrijk. Veel succes gewenst. Willen wij nog gebruik kunnen maken van deze kostbare aarde zullen we snel moeten handelen! ▪ Zorg voor voldoende draagkracht, ben transparant op alle vlakken ▪ geen wendmolens en geen zonnen parken meer ▪ Betere en duidelijkere communjcatie ▪ Denk er vooral over na dat de gekozen oplossingen werken voor een langere periode, en dat we niet na 10 jaar weer iets anders moeten doen. Kies ook alsjeblieft niet voor de goedkoopste optie. De meest duurzame optie is het belangrijkste.

Misschien ook belangrijk om te denken aan de luchtkwaliteit. Het bouwen van een biomassa central zorgt voor veel vuile uitstoot, die de luchtkwaliteit alleen maar verslechterd. Want de lucht is hier al minder schoon door zowel de industrie in Veghel, als al de industrie in Eindhoven. ▪ Vendor lock-in moet je voorkomen want ik wilwel energieleverancier kunnen kiezen ▪ De berichtgeving met name de filmpjes is knullig. Er staan volop fouten in, met name taalfouten. In de e-mail van 10 februari staat een niet-werkende link. Na laten lezen is een must. ▪ laat de Dorpsraden mee denken. ▪ Opmerkingen (voor mij individueel) zijn afhankelijk van de gekozen oplossing in mijn straat/wijk: bv. - Iedereen aan een individuele warmtepomp (kosten, geluid, esthetisch alle wegen zwaar) - Gezamenlijke oplossing (onvoldoende technische ruimte beschikbaar - meterkast is vol met andere techniek - hart van de CV op zolder, dus hoe technische koppeling vanuit gezamenlijke oplossing tot individuele woninginstallatie)

▪ Onze wijk is al redelijk aardgasvrij, op de woningen na die al eerder een vergunning hadden (levert wat scheve gezichten op). Het lijkt mij daarnaast goed om naast aardgasvrij ook aandacht te besteden aan houtstook vrij, want dat is natuurlijk geen goed alternatief, maar een alternatief die ik steeds vaker voorbij zie komen. ▪ Wees open en transparant. Stop met er druk op te leggen. We weten allemaal dat we allemaal van het gas afmoeten. ( al gaat iedereen in België aan het gas, dus het is nog wat discutabel) Kijk naar het grote bedrijventerrein hier in veghel. Begin met die bedrijven te enthousiasmeren. ▪ Gooi het huidige plan in de prullenmand en luister naar echte wetenschappers. Stop kapitaalvernietiging ▪ Kijk naar bv. biogas of andere initiatieven waardoor de gasleidingen gebruikt kunnen worden en mensen nietvoor enorme kosten komen te staan. Warmtepompen ed. werken vaak niet goed en zijn onnodig als er overgestapt kan worden op bv. Biogas. ▪ Wacht nog eens 10 a 15 jaar hiermee. ▪ Bezind eer je begint ▪ Neem contact op met gemeente die al een stap verder zijn! ▪ Goede eenvoudige communicatie. ▪ Zoek het eens goed uit van te voren en niet iets doen (bv. leidingen uit de grond) waar men later weer op terug komt, zie bv. groen afval chip, hoewel dit nog relatief weinig weggegooid geld was, of 3x straat opnieuw verbouwen/aanpassen zoals op de leest.

▪ Kleinschaliger coördineren niet per wijk maar zelfde type woning. Ruim de tijd nemen. ▪ Zelf de keuze houden welke warmte leverancier wewillen. ▪ Nee, daarvoor hebben we door ons gekozen raadsleden ▪ Kijk naar het overvolle elektriciteitsnet. ▪ Wie gaat dat betalen ▪ Doe het niet blijf gas behoudenis beter voor het milieu ▪ Probeer er geen project van te maken waar alleen B&W blij van worden. Maar gebruik jullie boerenverstand, doe het niet. ▪ Denk na! Jaag de burger niet op kosten. ▪ Transparantie in opties en afwegingen gedurende het proces ▪ Gewoon op aardas blijven ipv energie verslindende centrales te bouwenn voor elektriciteit en alleen maar omdat jullie er beter van willen worden niet de gewone werkende man en dan heb ik het niet over de zogenaamde Jan modaal ▪ Ga in deze financieel lastige jaren geen tempo maken en ambitie najagen om de ambitie. Begin met daar waar t kan en bewoners de mogelijkheden hebben en bij nieuwbouw ▪ Het rendement van het alternatief ▪ Regelingvoor financiering

44

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten algemene vragenlijst

▪ Succes! ▪ Nee, want mocht mijn woning ooit aardgasvrij gemaakt worden, dan vertoef ik al lang en breed in hethiernamaals. ▪ De haalbaarheid en noodzaak nog eens heel goed onder de loep nemen en niet het braafste jongetje van de klas willen zijn. Het is namelijk niet compleet haalbaar! Er is niet genoeg capaciteit om over te gaan op enkel stroom! Bovendien zijn andere landen, neem Duitsland juist bezig met gas, juist omdat enkel stroom niet kan! Gas is van levens belang en kan ook duurzaam gemaakt worden. Er moet gekeken naar wat daar nog mogelijk is. ▪ Zint eer gij begint !! Niet haantje de voorste willen zijn. Verstandig besluiten. ▪ Er de alternatieven uitwerken en de financiële consequenties aangeven alvorens in gesprek te gaan. Nu is alles een open end, waarbij nog steeds onduidelijk is wat dit betekend en wat de mogelijkheden zijn. Alleen van het gas af gaan is geen keuze en een doelloze beslissing of actie. ▪ Persoonlijk, gratis onafhankelijk advies door expers ▪ Kijk naar het verbruik van mensen en zorg voor een mogelijkheid on gewoon met radiatoren te verwarmen!! Waterstof??? ▪ Geduld, er komen oplossingen. ▪ Kijk of het in stapjes ingevoerd kan worden. Bveerst zonnepanelen dan isolatie en dan cv eruit ▪ Helder en transparant over mogelijkheden en onmogelijkheden ▪ Rekening houden met financierings(on) mogelijkheden van inwoners.

Eerst daken voor landbouwgrond voor zonnepanelen ▪ Probeer niet geforceerd om het opwekken van duurzame energie in Meierijstad zelf plaats te laten vinden. Daar leent het landschap van Meierijstad zich niet voor. Concentreer je vooral op Isolatie van woningen. En laat de markt met de oplossingen komen voor gasvrije huizen. ▪ begin alleen bij nieuwbouw en nieuwbouwwijken ▪ Kan de gemeente niet de andere warmtebron aankopen zodat de inwoner profiteert van de korting de de gemmente kan bedwingen ▪ blijf communiceren en maak dit onderwerp veel makkelijker vindbaar op de website ▪ Blijf communiceren en maak het makkelijker om opde website dit onderwerp te ontdekken. ▪ Straatgerichte aanpak en excursies, ervaringsverhalen delen van andere gemeentes ▪ Veel contact en duidelijkheid inzake de consequenties van de transitie en de inspraakmogelijkheden hiertoe. ▪ op 11 februari heb ik al een digitale vergadering, hierdooris niet mogelijk om deel te nemen aan de digiitale bijeenkomst.

45

▪ Goede kosten baten analyse en vooral uitvoerbaar en betaalbaar voor huiseigenaren , ook voor die met een kleine portemonnee ▪ Denk lang vooruit en wees niet bang om grote beslissingen te nemen. Probeer voorruit te lopen in Nederland ipv er achteraan. Betrek iedere woning in het plan, niet alleen de makkelijke of de goedkope oplossings woningen ▪ Opmerking n.a.v. het filmpje; wat me opvalt bij de longlist is dat Sint-Oedenrode nagenoeg niet meedoet in het plan. ▪ Wees niet de eerste, maar leer van ervaringen elders ▪ De enorme nieuw bouw in om meierijstad verplichten de nieuwe technieken toe te passen. Het zal een enorme voorsprong geven. ▪ Zie vorig antwoord en wanneer is onze wijk wel aan de beurt? Is investeren in een warmtepomp zinvol? Of wordt dat over een paar jaar een desinvestering. Ik weet best dat het antwoordt zal zijn dat dit nog niet duidelijk zal zijn, maar een paar scenario's zou mooier zijn. ▪ Dit alles geeft zorgen, je zal financiëel niet meekunnen en daardoor je huisje uit moeten, je moet hier toch niet aan denken ▪ Goed bekijken wat mogelijk is vooral ook voor de minder bedeelde bevolkingsgroep. En evt een subsidieregeling voor de lagere bevolkingsgroepen. ▪ Wacht wacht wacht...zo lang mogelijk, zodat je t.z.t.

gebruik kunt maken van de beginnersfouten van elders, geen kinderziektes krijgt, en gebruik kunt maken van de meest actuele technologische mogelijkheden op dát moment. Ontwikkelingen gaan heel snel. Stop met dat overhaaste gehypte denken en acteren en kom eerst met een goede totaalvisie binnen dit land. ▪ Ik vind het goed dat de gemeente meierijstad de inwoners al vroeg in dit stadium betrekt en ik vind het ook fijn dat je alles op YouTube terug kan kijken en de presentatie ook. Top ▪ we zijn in afwachting voor een goed alternatief voor onze bestaande gashaard ▪ Zie bovenstaande ▪ Graag wat meer communicatie in de vorm van een informatiebrief. Niet alleen in huis aan huis bladen of website/social media ▪ Goed communiceren! ▪ Kunt u ook eens kijken naar een vorm vanstads/wijk verwarming ▪ Denk van uit de bewoner, niet uit het belang van de gemeente handelen. DE bewoner draait uiteindelijk op voor de kosten en de nadelen als het niet goed werkt. ▪ Sluit in ieder geval geen mensen af van het gas indien ze transitie niet willen of kunnen maken. ▪ Niet polderen. Wees duidelijk en slagvaardig en hout het voor iedereen betaalbaar. Pak het effectief aan om te voorkomen dat straten meerdere keren opengebroken moeten worden.

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten algemene vragenlijst

▪ Om te beoordelen welke wijken eerst aan de beurt zijn zou het wellicht handig zijn te inventariseren (mocht dan nog niet gedaan zijn) naar het gemiddelde bouwjaar, in mijn ogen hoe ouder hoe intensiever/lastiger te realiseren, van de betreffende woning. ▪ Veel succes ▪ niet van het aardgas afgaan. Aardgas is een duurzame oplossing. alternatief zou kunnen zijn door gebruik te maken van waterstof. Dit is een zeer duurzame oplossing die de toekomst heeft. de elektrificatie is enkel een tussenstap. ▪ Maak gebruik van bv wijkplatform. ▪ Begin met 1 wijk en test dan ▪ niet te hard van stapel lopen ▪ Informeer mensen over regelingen, waar ze mogelijk gebruik van kunnen maken ▪ Geef de bewoners meer informatie zoals ik eerderheb aangegeven. Welke straten bij welke wijk horen deze. ▪ Luisteren en luisteren. Ga des noods persoonlijk langs ▪ Ik zou gaan voor waterstf door de gasleiding, een nieuwe CV ketel van bijvoorbeeld €5000,-wil iedereen wel doen, dan staat ook niet het hele huis op z'n kop. Als er bouwkundige aanpassingen moeten plaatsvinden is de motivatie snel weg en is het voor veel mensen al snel veel te duur. ▪ Leg eerst de daken vol. Bij bedrijven en burgers met zonnepanelen. Geef je geld niet weg aan die energie goeroes. Geef de subsidie hiervoor aan de burger.

Ook van het aardgas af, een paar kilometer verder in bv Duitsland stoken ze nog op bruinkool en Belgie op masut(diesel) dus zo verkeerd en vies is aardgas nog niet, of ga over op waterstof. hoef je niet veel aan te passen ▪ Nu even nog niet ;) ▪ eerst zorgen dat de voorwaarden er zijn om van hetaardgas af te kunnen ▪ denk even na over geld uitgeven aan technieken die niet bewezen zijn( warmtepompen kosten ontzettend veel geld aan electra de besparing is nagenoeg zero in de portemonnee ▪ De gemeente doet dit omdat de centrale overheid dmv wetgeving afdwingt. De meeste CO2 uitstoot is te verminderen bij de industrie. Er wordt aan deverkeerde kant begonnen waar niets te halen is. Slaat helemaal nergens op. ▪ Start een online openbare database, waar iedereen die zijn huis al verduurzaamd heeft vrijwillig kan uitleggen hoe ze dat gedaan hebben. Indelen per bouwjaar/soort woning. E. t. aanvullen met details van betrouwbare bedrijven en deskundig advies ▪ ja maar dit is wel landelijk en gaat over zonnepanelen. van de grote zonneparken met zonnepanelen zijn voor 78% in bezit van investeerders( buitenland) en lekker die gaan met al die subsidie strijken ik neem aan dat dit toch niet de bedoeling is laat onze regering hieraan wat doen!

46

▪ Ga niette snel, bezint eer ge begint. ▪ Er leidt geen weg voorbij kernenergie. ▪ Wees eerlijk naar je burgers kom met een goed onderbouwd kosten plaatje. Geen beslissingen nemen alvorens je een goed kosten plaatje kunt overleggen. ▪ Kijk naar de breedte in plaats van alleen naar het verplicht van het aardgas afkorten. Dit is iets wat u bij de inwoners zou moeten laten, behalve dan de huurwoningen, daar kunt u wel uw gang gaan. De eigenaren van de eigen woningen zouden zelf hun plan moeten kunnen trekken. Daarbij is 2050 nog erg ver weg en is de kans groot dat een nieuwe regering tot nieuwe inzichten komt. ▪ Mijn wijk is voorlopig nog nog niet aan de beurt, maar het zou mooi zijn als er wel aandacht voor deze wijken is zodat men al wel voorbereidende keuzes kan maken om te verduurzamen. ▪ Rekening houden met mogelijkheden inwonerd ▪ Zorg er voor dat je goed in gesprek blijft met de burgers en betrek ons! Ga de komende jaren ervaring opdoen met landen die al zaken hebben doorgevoerd. ▪ Hoe meer je burgers erbij betrekt , hoe meer gedragen of hoe meer juist duidelijk wordt wat wel of niet haalbaar is. ▪ Niet roomser zijn dan de paus ▪ zie vorige vraag, structurele oplossingen, geen politieke stokpaardjes.

▪ Opbrengst van panelen in de zomer in de winterook rendabel houden ▪ Loop vooral niet voor de landelijke troepen uit maarwacht tot de technieken meer volwassen zijn ▪ Nog meer en duidelijk informatie verstrekken. Ik vraag me af hoe de Gemeente Meierijstad bewoners bereikt die niet Digitaal zijn! ▪ Mijn wijk staat volgens bericht in media op shortlist en deze enquête verteld anders. ▪ maak een totaal plan voor de toekomst en kies niet steeds een stukje van de gemeente want het gaat bij veel mensen pijn doen in de portemonnee en de pijn moet eerlijk verdeeld worden over de inwoners ▪ Verduurzamen oke, maar het moet betaalbaar blijven zonder extra hoge kosten. ▪ Waarom wel Veghel-Zuid prioriteren maar niet de Leest? Waarom zou de Leest zo anders zijn? ▪ Daken volleggen met zonnepanelen . Verplicht stellen bij grote fabriekshallen etc ▪ Zie 9. Leeftijduitzondering. Communicatie na Corona-crisis pas mogelijk dus afwachten. Onderzoek suggestie van Eric Rath. Gedwongen kosten zijn altijd af te wijzen. ▪ Bereid mensen tijdig voor op mogelijke kosten en zorg voor voldoende subsidies ▪ Kijk verder dan op burgerniveau. Ga als gemeente niet voorop lopen, want je gaat je neus stoten met grote consequenties voor je burgers

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten algemene vragenlijst

▪ Ik heb een jaren 70 huis met een beetje spouwmuurisolatie waardoor het verder niet mogelijk is hier nog iets in te spuiten voor extra isolatie. Ook geen kruipruimte want is gebouwd op zand. Heb al dubbel glas, zou misschien alleen nog wat betere dakisolatie kunnen aanbrengen. Toch blijft dit huis ongeschikt voor b.v. warmtepomp of elektrisch verwarmen. Mooiste zou zijn i.p.v. aardgas een andere vorm van brandstof door bestaande leidingen, geleverd door energieleverancier of gemeente. CV-Ketel met eventueel kleine aanpassing blijft daardoor bruikbaar. (want wie betaald het als ik binnenkort een nieuwe cv ketel nodig heb, huidige is 20 jaar oud, en over een paar jaar deze weermoet vervangen voor iets anders? Ik weet dat er ketels zijn die je kunt combineren met z.g. hybride systeem, maar zonder gas heb je daar dus ook niks aan) Wist u trouwens dat aardgas een van de schoonste brandstoffen is? En dat ze in Duitsland nu juist bezig zijn overal de olietonnen te vervangen voor aardgas om het huis te verwarmen, terwijl wij nu van het gas af moeten? Wel blij dat de gemeente mee kijkt want de overheid zadelt ons hier mooi mee op. ▪ Nog te weinig info. ▪ Zie vorige opmerking, ik wil graag beginnen als er een beetje extra stimulering komt ▪ Blijf de burgers erbij betrekken ▪ Ik zou heel graag meepraten in een burgerpanel.

Waarkan ik mij daar voor aanmelden? ▪ Het is prima dat we minder gas gaan gebruiken, maar de grootste verbruiker ( industrie) moet zeker ook mee genomen worden. Wat de burger,met alle besparingen die we al hebben doorgevoerd, verstookt valt in het niet bij wat de industrie verstookt op jaarbasis. Dus lijkt mij dat daar de meeste winst zit. ▪ Gebruik je verstand. Maar volgens mij zitten er mensen die dat niet hebben. ▪ Kijk ook naar ander gemeenten hoe zij met innovatie oplossingen omgaan, bijvoorbeeld Brainport Eindhoven. ▪ wij hoeven als meierijstad geen voorloper te zijn. Laat andere maar de beginnersfouten maken. ▪ elk huis is anders, begin met huizen waar veel winst te halen is. met besparen is nu meer winst te halen dan nu al zuinige huizen van het gas af te halen. ▪ Gebruik zo'n initiatief als de energie coöperatie om kennis en kunde te bundelen. ▪ communiceren met de burger ▪ niet verzanden in onwaarheden en fake ▪ toon visie en breng de plannen snel ten uitvoer ▪ opnemen in alle stukken dat particuliere houtstook geen alternatief is voor schoon gas ▪ Vermijd waardevermindering van woningen die nog aardgas hebben en verkocht worden. Subsidie/compensatie voor waardedaling woning door overheid. Aanpassingen bekostigd door overheid.

47

▪ Doe het neit te snel, zorg voor veel en voldoende communicatie en informatie zodat inwoners zicht voor kunnen bereiden, de tijd krijgen het "binnen" te laten komen. Hiermee voorkom je dat mensen op voorhand al negateif erin gaan zitten!! ▪ Kom per straat niveau op tijd met een tijdslijn , zodatieder zichzelf kan voorbereiden ▪ Start eerst met andere maatregelen zoals isoleren van oudere woningen e.d. veel meer effect met veel minder kosten ▪ Betrek er grote bedrijven bij die kunnen helpen in het meedenken in de energietransitie. Zelf werk ik bij Strukton waar we ook gemeenten helpen met het verduurzamen. ▪ Leuk een vragenlijst voor burgers. maar het heeft 0 effect. Wees daar eerlijk in, alles is al beslist. ▪ Geef een eerlijk beeld over wat dit betekent voor mensen. ▪ Mooi streven, maar alle innovaties open houden ▪ Richt je op energie besparen... niet op “van het gasaf”. En denk eens aan je burger die net (in 2018) voor 170.000 euro een huis van niveau jaar 1965 naar Energielabel B gebracht heeft... en binnenkort A als er zonnepanelen komen. Zonder ook maar een euro subsidie. En die dan nu aan zoiets compleet idioots mee zou gaan moeten doen. ▪ Proefprojecten opzetten met gestructureerde planning en alle fasen transparant maken en evalueren. Daaruit leren voor vervolg.

Competitie maken? Er wordt weer veel gevraagd van mensen, aandacht, beslissingen, geld, tijd, onzekerheid, discussie, verbouwing. Het lijkt me dat aandacht per huishouden zeer belangrijk is en er ook individueel opname en adviezen gegeven moeten worden en bij uitvoering een werking er straks ook ondersteuning is. Ik vraag me af hoe verhouding tussen installateur, bewoner/opdrachtgever en de overheid geregeld moet worden zodat de bewoner beschermd is en zich verzekert voelt. Belangrijke voorwaarde voor deelname. GEEN GLADDE VERKOPERS EN VOORLICHTERS maar gewone mensen waarin mensen zich herkennen. Misschien kun je deze mensen opleiden en dan meld ik me aan. ▪ Neem contact op met Stedin / Gemeente Uithoorn, succesvolle proef met waterstof. ▪ Geen overhaaste beslissingen, want echt goede alternatieven zijn er nog nauwelijks. ▪ Kijk breed naar het probleem, er moet meer gebeurendan simpelweg de gaskraan afsluiten ▪ Kijk eens wat op daken van het industrie mogelijk is en laat landbouwgrond aan natuur die er nu is. ▪ Hoe je Betaalbaar bestaande installatie aan te passen aan de nieuwe eisen.? ▪ Temporiseer in plaats van erdoor duwen ▪ Betrek de inwoners ▪ Niet den haag zo volgen maar innovatieve opties overwegen, zoals waterstof

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten algemene vragenlijst

▪ Dat er meer alternatieven zijn. Kijk ook naar thorium i.p.v. boeren weg kopen en vervolgens dadelijk alles vol staatmet lelijke zon en wind parken. En kijk ook vooral naar oplossingen voor het bestaande aardgas netwerk leidingen liggen er niet voor niets. Hele huis aan passen is niet de oplossing. Denk daarbij aan cv ketel gas fornuis woning die niet volledig is geïsoleerd enz. Dat zijn enorme kosten. ▪ 1.waterstof. 2. 2 kernenergiecentrales in NLen CO2 vraagstuk is opgelost. Zonder zonnepanelen want waar blijf en de oude uitgewerkte (accu's) panelen? Tevens geen afzichtelijke windenergie molens, afschuw in het landschap.

▪ Haalbare termijn en redelijkheid ▪ mensen onder bewind kunnen en mogen geen leningen aan gaan ivm nieuwe schulden hierdoor wordt het voor hun onbetaalbaar ▪ Net zoals ik al aangaf, wie gaat dit betalen? ▪ Zorg dat bewoners goed worden geïnformeerd over reeds aanwezige stimuleringsregelingen en hou deze ook in stand zodat het vertrouwen van de burger gehandhaafd blijft. ▪ misschien meer inzetten op andere energie met gebruikmaking van bestaande leidingen. Kosten???

Vraag 12

n = 179

Uw wijk is voorlopig nog niet aan de beurt. Wilt u wel op de hoogte blijven van het aardgasvrij maken in Meierijstad, vul dan hier uw e-mailadres in:

▪ In totaal hebben 179 respondenten hun e-mailadres achtergelaten om nadere informatie te ontvangen.

48

Bijlage 5b

Meierijstad Resultaten vragenlijst Longlistwijken Aardgasvrij DEEL I: DEEL II: DEEL III: DEEL IV:

WIJKBELEVING AARDGASVRIJ INDIVIDUELE SITUATIE KOOPWONINGEN* OVERIG

50 59 76 82

* De vragen over de individuele situatie huurwoningen zijn slecht door 3 personen ingevuld. Dit levert een onvoldoende betrouwbare indicatie op en IS om die reden niet opgenomenin deze rapportage.

Concept | oktober 2021

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten vragenlijst longlistwijken

DEEL I – WIJKBELEVING (VRAAG 1 T/M 10) Vraag 1 - Wijkbeleving

n = 110

Vraag 2 - Wijkbeleving

n = 110

50

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten vragenlijst longlistwijken

Vraag 3 - Wijkbeleving

n = 110

Vraag 4 - Wijkbeleving

n = 110

51

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten vragenlijst longlistwijken

Vraag 5 - Wijkbeleving

n = 110

Vraag 6 - Wijkbeleving

n = 82

Welke verbeteringen zijn volgens u op dit moment nog meer mogelijk in uw wijk? Is het bijvoorbeeld heel warm in de zomer (hittestress), is er wateroverlast bij veel regen, of denk bijvoorbeeld aan betere verkeersveiligheid, een speeltuin...

52

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten vragenlijst longlistwijken

Welke verbeteringen zijn volgens u op dit moment nog meer mogelijk in uw wijk? Is het bijvoorbeeld heel warm in de zomer (hittestress), is er wateroverlast bij veel regen, of denk bijvoorbeeld aan betere verkeersveiligheid, een speeltuin... ▪ Speeltuinaanpassing voor kleine kinderen, veiligere toestellen ▪ Er staan veel bedrijfsbussen in de wijk. Die nemen in verhouding veel parkeerplaatsen in. En dan heeft men ook nog een eigen auto of twee. Daarnaast is er regelmatig overlast van afval met name plastic. ▪ Geen ▪ betere verkeersveiligheid i.vm. de school de Uilenbrink ▪ Hondenpoep ! Controle door BOA's ! Zie of hoor ze nooit. ▪ Wordt te hard gereden. ▪ Er is niets aan de hand, alles is perfect ▪ Water loopt niet goed weg bij pittige regenbui ▪ wateroverlast na hevige regen door al jaren verstopte kolk in weg ▪ Verkeersveiligheid, een snelfietsroute door een woonwijk met veel ingaand en uitgaand gemotoriseerd verkeer is absurd. Totaal verkeerde route. ▪ Bij langdurige waterval problemen met schoonwater afvoer (verwerkingssnelheid) ▪ Betere ontsluiting. De straten in Het Ven (Vlasven, Ketelven...) zijn alleen met de auto bereikbaar over 1 brug. Mocht daar iets gebeuren (ongeval, ijsvorming, ...) dan is de straat onbereikbaar ▪ Met de komst van de snelfietsstraat verdwijnen de drempels en in deze straat wordt nu reeds vaakhard gereden door met name bromfietsen.

▪ Verkeersluw maken ▪ Betere verkeersveiligheid voor spelende kinderen. Logischere oversteekplaatsen en eventueel zebrapaden. Als ik me niet vergis vinden hier al gesprekken met Gemeente over plaats. ▪ meer wilde bloemenstroken in de wijk voor behoud van insecten ▪ Verlichting ▪ Minder overkast van hondenpoep. Gemeenten moet beter opruimen en snoeien. Verkeersmaatregelen tegen hard rijden. En gern huizen meer laten kopen door werkgevers die er buitenlandse mannen inzetten. ▪ handhaving parkeerverboden (trotoir) en te hard rijden ▪ meer parkeerplaatsen minder groen. ▪ Betere afwatering. Bij hevige regenval kan het riool het niet aan. Aansluiting op het rioolnet van de Borchmolendijk zou m.i. een oplossing kunnen betekenen. Ik woon op het Sluisplein in Sint Oedenrode. ▪ Bestrating die recht ligt (stoep en straat), beter bijhouden van de groenvoorzieningen, schoon. Katten gechipt en niet meer loslopen.

53

▪ 1. Meer bomen in gemeenteperken, 2. Beter onderhoud van grasvelden in en rondom speeltuinen, 3. In woonwijk 't Ven wordt veel geparkeerd waar het niet hoort (in groenstroken, half op de weg) waar blijven de BOA's die daar tegen optreden? 4. De warmt IN een woning is geen verantwoordelijkheid van een gemeente. Bewoners kunnen er zelf voor kiezen om een aircosysteem aan te leggen. 5. Wateroverlast komt in woonwijk 't Ven voor als het meerdere dagen regent. Als inwoners klagen over (te)veel water in hun tuin dan is dat in vrijwel alle gevallen het gevolg van een (verkeerde) bezuiniging toen die mensen in de wijk kwamen wonen. Als destijds was gekozen om de tuin af te graven (omwoelen) tot op het gele zand en te egaliseren, dan zou er geen of nauwelijks sprake zijn van wateroverlast. ▪ Parkeerplaatsen aanpassen voor 618 groen of planten Hoge snelheden van auto's en motoren gaarne verkeers remmers verhogen of chicane aan brengen bord spelende kinderen . dit allemaal bij kinderspeeltuin . ▪ Hangjongeren en rommel bij afgelegen speeltuintjes. De wijk is een wat oudere wijk en nu begint iedereen zonnepanelen te plaatsen. Als dit niet symmetrisch of netjes gelegd wordt verstoord die het aanzicht in de buurt.

▪ verlichting op het voetpad bij de speeltuin bij de Beemdschool ▪ Meer groen en een goede verkeersdoorstroom ▪ Betere verlichting in het park tegenover mijn woning ▪ Tevreden met de huidige voorzieningen ▪ redelijk wel. Graag wat parkeerhavens langs deLangedonk ▪ Een betere en hogere geluidswal. ▪ Minder verkeersoverlast van basisschool de Uylenbrink ▪ Er komt een snelfietsroute, dit gaat voor onveilige situaties zorgen. Tevens wordt het parkeren dan een groter probleem. ▪ Verkeersveiligheid ▪ Betere trottoirs en ook breed genoeg zodat ook minder validen hiervan goed gebruik kunnen maken. Beter onderhoud van o.a. groenstroken. ▪ Betere verkeersveiligheid, wordt te hard gereden op de woonerfen ▪ Soms wateroverlast op straat bij erge regenval. ▪ Verkeersveiligheid bij bs De Bunders; daar ligt al een plan en uitwerking. Bij de kiss and ride mogelijkheid om op het terrein te komen kan men van twee zijden op het terrein komen. Niet slim: bij het oporijden en verlaten van het terrein geeft dit problemen. Oplossing: maak eenrichtingsverkeer van de wegen om de bs te benaderen!

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten vragenlijst longlistwijken

▪ Beter en meer onderhoud aan groenstroken. Laadpalen voor elektrische auto’s. ▪ Stillere straten (bestrating), betere verkeersveiligheid ▪ Vergroening door meer bomen, afwatering ▪ Geen postbus ;-) ▪ Ruim plicht voor honden bezitters. Al het groen in het Ven ligt vol met hondenpoep. ▪ Meer parkeerruimte. ▪ Onderhoud aan wegen en groenvoorzieningen kan beter. Zwerfafval en plastic afval ▪ Verkeersveiligheid zou beter kunnen ▪ Warm in de zomer, snelheidsbeperkingen, regenwaterafvoer, ▪ verbetering en zorg bermen envoetpaden ▪ Snelheidsverlaging Bundersweg. Geen dubbele fietspaden (een-richting paden) ▪ 1. Het liegen van de Gemeente. 2. Meer bomen. Met grote kruin. 3. geluidsarme straatstenen. 4. Snelheidsbeperkingen en handhaven. 5. straatnamen duidelijk aangeven. 6. eenrichting verkeer. 7. onnodig verkeer weren. ▪ De verkeersveiligheid rondom de basisscholen is niet goed, dit is echt niet goed ontworpen bij de aanleg van de wijk (met name rondom BS 't Ven). Het beste zou een tussen voor het doorgaande autoverkeer langs de scholen zijn, zodat op maaiveld een zone voor langzaam c.q. niet gemotoriseerd verkeer ontstaat. ▪ Netheid ▪ grondwater kan soms erg hoog staan, waardoor veel water in de kruipruimte komt. ▪ Handhaving 30 km-beleid ▪ Verkeersveiligheid rondom school Uilenbrink moet beter, maar wordt al aan gewerkt.

▪ Betere groen beplanting ▪ Ondanks de vele bochten rijden automobilisten erg hard langs de huizen. Drempels zouden daarom welkom zijn. ▪ Heerlijke wijk om in te wonen ▪ Parkeren en verkeersveiligheid ▪ Zebrapad / drempel in de Sterrenlaan ▪ Stankoverlast door overstort riool . In de zomer staat de gracht droog wat voorkomen kan worden. Ook vraag over overstort wel wettelijk toegestaan is. ▪ Verkeer op Jan van Amstelstraat meer vertragen.Vaak idioot hoge snelheden ▪ Geluidsarme drempels, vrachtverkeer verbieden instraat ▪ Meer bomen is beter voor hittestress. Grachten worden al goed benut als extra buffer bij veel regen. Bij school wel veel auto's voor halen en brengen. Dat moet je proberen te verminderen door te voorkomen dat kinderen van buitende wijk komen. Op EBC oost komen veel ouders met de auto omdat er ook relatief veel kinderen van buiten de wijk komen.

54

▪ Veel hittestress en er blijft maar inbreiding plaatsvinden waardoor nog meer groen verdwijnt en de druk toeneemt. ▪ - Bomen (moeraseiken) vervangen door kleinere bomen. Deze bomen zorgen ervoor dat de zon ontnomen wordt bij veel huizen. Hierdoor is het gebruik van zonnepanelen niet interessant. - Huurwoningen verkopen aan eigenaren. ▪ Meer onderhoud en vernieuwing speeltoestellen. ▪ Er mogen meer bomen komen. Er moet aandacht komen voor verbod op houtkachels, ze verpesten leefomgeving! ▪ Overlast van hondenuitwerpselen. Hardrijders over de ventweg. Bestrating van weg en trottoir is gedateerd. Er schijnen bouwplannen te zijn in onze straat, waarvan wij de details niet (mogen/kunnen) weten. ▪ Meer groen gericht op biodiversiteit ▪ . "t Ven is al goed ingericht, qua groen en watervoorziening ▪ Betere verkeersveiligheid en meer speelgelegenheden. Meer groen (groene daken!) voor een lagere hittestress, vertraagde waterafvoer en minder noodzaak tot installeren airco's; we hebben platte daken van beton, prima geschikt dus! ▪ Geen verbeteringen, het is prima vertoeven. ▪ Verkeersveiligheid (minder parkerende auto's aan de weg) en daarmee de aanblik van de wijk. De standaardreactie van bezoekers; "mooie wijk, leuke huizen, alleen al dieauto's" ▪ Des te meer groen, des te beter.

Voorbeeld bij alle parkeerplaatsen waar het kan graskant tegels ▪ Meer parkeerplek, meer groen, betere riolering, minder geluidsoverlast ▪ Verkeer zou langzamer mogen rijden in de straat voor mijn huis. ▪ Verkeersveiligheid ▪ Kan niks bedenken. ▪ Betere layout bochten. ▪ Groenstrook voor de deur beter bijhouden ▪ Hoge grondwaterstand (in kruipruimte); Watermolen is onveilig ivm route Lidwinahof-Boschweg.

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten vragenlijst longlistwijken

Vraag 7 - Wijkbeleving

n = 105

Hoe lang denkt u nog in uw huidige woning te blijven wonen?

Vraag 8 - Wijkbeleving Hoe ziet uw ideale wijk er over 30 jaar uit?

55

n = 91

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten vragenlijst longlistwijken

Hoe ziet uw ideale wijk er over 30 jaar uit? ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

▪ ▪ ▪ ▪

56

lekker kunnen wonen Niet veel anders dan nu; het is hier prima wonen. Zoals nu. vergelijkbaar met de huidige situatie Voldoende groen, wisselende en gevarieerdesamenstelling. Naast wijkraad ook buurtgezelschappen. Ik hoop dat de wijk niet verpaupert. Wij ervaren al jaren dat we een goede wijk hebben. Meer parkeer ruimte Prima zo, niks meer aan doen Groen,alle leeftijden, speelgelegenheden, blije mensen en goed voor milieu hoeft niet zoveel anders, beter nadenken over verkeersremmende maatregelen kan wel; versmallingen leiden doorgaans tot snelheidswedstrijdjes. wellicht een eenrichtingsysteem een idee? Zoals de bestaande situatie nu is. gedifferentieerde samenstelling van huishoudens Mag van mij blijven zoals deze is Hetzelfde nvt. Ik woon liever landelijk dan in een wijk Zoals nu, rustig. Hetzelfde Groen, rustig, veilig, kindvriendelijk. Schoon, veilig en groen. Bij meer groen kan naast bomen ook gedacht worden aan meer sedumdaken. Ongeveer zoalsnu Energieneutraal Nog zo als nu Zoals nu Net zo veel groen alsnu Verkeersluw, eenrichtingsverkeer door de wijk, minder auto's per huishouden, groen, goede verlichting, voldoende speelvoorziening, goede infra-structuur meer behulpzaam zijn voor elkaar. Net als nu Met verhoogde en heringerichte Dommeloevers , gasloos en minimaal verkeer.

ik verwacht minder goed Hetzelfde veel (bijgehouden) groen, voldoende parkeerplekken en laadpalen, lantaarnpalen die uit zijn en alleen bij beweging aangaan en zichzelf van stroom voorzien. Meer woningen voor ouderen en jongeren. Alleen laagbouw. Energieneutraal met veel groen en een goede verkeersafwikkeling Gezellig, leefbaar, veel jeugd/leven Gas vrij

▪ gezond, veilig, energiezuinig, kindvriendelijk, cultureel, praktisch ▪ Geen idee. ▪ Vergelijkbaar met hier ▪ Weet ik niet ▪ Behouden zoals nu, veel groen en duits lijntje behouden voor wandellen. ▪ Hoeft voor mij niet veel te veranderen ▪ Een wijk met alle noodzakelijke voorzieningen engoed onderhouden wegen en groen. ▪ Goede mix aan inwoners, groen, milieubewust, verbinding tussen bewoners, voldoende ruimte voor kinderen (oa speelgelegenheid) ▪ Zoals nu ▪ Veilig, sociale omgeving, goed onderhouden buurt, genoeg groen, plekken om ergens te zitten, voor kinderen ruimte om te spelen, ruimte om honden uit te laten. ▪ Niet veel anders dan nu, inclusief de veiligheid zoals boven omschreven ▪ Geïsoleerd! ▪ Nog hetzelfde als nu maar met veel mogelijkheden om elektrische auto’s te laden. ▪ Sfeer- en karaktervol, veilig en stil (zo veel mogelijk), moderne faciliteiten, voldoende winkels met divers aanbod, milieuvriendelijk ▪ Groen, ruim, rust, gezellige sociale, gemeenschap, geen additionele hoogbouw, ▪ parkeren op graskeien, electrische laadpalen? ▪ In ieder geval niet met overal warmtepompen in de achtertuinen. ▪ Grotendeels hetzelfde ▪ Vergelijkbaar met nu ▪ Minder verkeer met brandstofmotoren. Lagere snelheden autoverkeer. ▪ Veel groen en natuur. Aardgas dat is vervangen door waterstof gas uit eigen gemeentelijk gasfabriek. Aa gebruiken voor stroom op te wekken.

▪ Hetzelfde als nu ▪ Vol groen ▪ Zelfde als nu ▪ Netjes, sociale omgang met elkaar. ▪ Schoon en veilig en groener ▪ nog wat groener dan nu al, wijk is al best heel goed. ▪ Dan ben ik er niet meer, denk ik. ▪ Niet echt anders dan nu, maar hopelijk beter met beter onderhouden wandel en fietspaden. ▪ Minder busjes in de wijk ▪ Iedereen zelfvoorzienend

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten vragenlijst longlistwijken

▪ Hetzelfde als nu. Absoluut geen huurwoningen erbij. Gewoon zoals het nu is. ▪ Zelfde als nu ▪ Hetzelfde als nu ▪ Wijk mag zijn zoals nu, maar dak van schoolgebouw zou gebruikt kunnen worden voor zone energie. Wojk bevatveel oude woningen 1973 die minder goed zijn te isoleren. Ik denk dat als je van het gas af moet, dat je voor deze wijk kunt denken aan restwarmte of verwarmen op waterstof. Of mogelijk iets met biogas wkk voor warmte en elektra mits uitstoot/luchtvervuiling beperkt is. ▪ Iedereen kan profiteren van zonne-energie, ook de mensen met daken die nu niet geschikt zijn. ▪ Seniorenwijk, niet teveel jeugd ▪ Ruim opgezet, veilig, veel groen en water en schaduw van bomen. ▪ Nog voldoende aantrekkelijk om er tewonen. ▪ energie neutraal. Voldoende parkeerplaatsen en groen. ▪ Iedereen zonnepanelen, niemand stookt hout in huis, ook geen bbq of vuurkorf. Er staan genoeg bomen in de wijk. Elke tuin heeft verplicht een boom en grasveld. ▪ Mijn ideale wijk ziet er als volgt uit: handhaven van voldoende groen, meedoen met plannen voor verwijderen aardgaswarmte, voldoende plaats voor privé-zonne-energie, handhaving grootte van eigen woonhuis met erf op mijn

locatie. ▪ Groener ▪ aardgasvrij, duurzaam? ▪ Rustige speelstraten met groen en ruimte om te spelen. Centrale duurzame warmte (en koude?) opwekking. Groene daken / wadi's (gecomibneerd met groen / speelruimte) om hitte stress en wateroverlast te beperken. ▪ Dicht bij het centrum, voldoende parkeerplekken, omringd door veel groen en goede verlichting (aangezien je dan wat ouder bent). ▪ Auto's grotendeels verdwenen uit het straatbeeld, veel meer inzet op deelmobiliteit en/of gebruik maken van voorzieningen in de nabijheid (parkeerterrein bij Skinlo bijvoorbeeld) ▪ Een rustige wijk omgeven door groen. Op alle huizen zonnepanelen en een windmolentje ▪ Rustig en groen. ▪ Behoud van bomen in mijn straat. Meer openbare laadpalen. ▪ Een goede mix van wonen en groenvoorziening met een hoge verkeersveiligheid. ▪ Gemêleerd qua bevolking ▪ Netjes groen en bijgehouden ▪ Ongeveer hetzelfde ▪ Zoveel mogelijk hetzelfde.

Vraag 9 - Wijkbeleving

n = 108

Andere vertegenwoordiging, namelijk: ▪ Appgroep voor veiligheid en werkgroep voor ▪ speeltuinen/verkeersveiligheid ▪ VvE

57

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten vragenlijst longlistwijken

Vraag 10 - Wijkbeleving

58

n = 109

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten vragenlijst longlistwijken

DEEL II – AARDGASVRIJ (VRAAG 11 T/M 21) Vraag 11 - Aardgasvrij

n = 110

Vraag 12 - Aardgasvrij

n = 110

59

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten vragenlijst longlistwijken

Vraag 13 - Aardgasvrij

n = 110

Vraag 14 - Aardgasvrij

n = 110

60

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten vragenlijst longlistwijken

Vraag 15 - Aardgasvrij

n = 159 - Meerdere antwoorden mogelijk

Anders, namelijk: 31 reacties ▪ Ik leef zeker mee met de Groningers, maar begrijp absoluut niet waarom we, in een democratische land als Nederland, niet de vrijheid hebben om zelf te bepalen of we wel/niet over willen of kunnen stappen. Want vele portemonneeën zijn hier niet op berekend, ook niet op de lange termijn. ▪ als ik over kan stappen op waterstof of synthetisch gas. Goedkoopste oplossing omdat er niets aan de infrastructuur hoeft te gebeuren en een kleine aanpassing van de huidige gasketel om deze geschikt te maken voor de voornoemde brandstof. ▪ Er is geen reden om mijn huis aardgasvrij te maken. Er is voldoende ander gas dan gas uit Groningen. Onze oosterburen ( Duitsland ) stappen notabene over op aardgas ! Moet ook niet denken aan de geluidsoverlast van warmtepompen. Mooi in het buitengebied maar niet ineen dicht bevolkte wijk. ▪ als er een goede vervanging is. voor mijn huis is die erniet: warmtepomp geen oplossing. daarbij: grote electriciteitsbehoefte die we niet kunnen gaan dekken. daarbij: wath's the footprint voor opwekken? Gas kan ook elders vandaan komen! EN: sloop niet alles voortijdig, wellicht dat waterstof een hele goede en gemakkelijke oplossing kan zijn: de leidingen liggen er al van het gasnet. ▪ Ik zie meer in het voorstel wat Eric Rath heeft gedaan aan de wethouder.

▪ Het vriest, verwarming nodig. Het is windstil en zonnecollectoren liggen onder de sneeuw. Waar klopt een hoge energie toevoer vandaan?? Gas zit op voorraad in de grond. Reserve stoom kun je niet opslaan. Gas is: draai de kraan open of dicht. Stroom omzetten in waterstof gas is een redelijk eenvoudig proces en voorkomt afbraak vaneen bestaand kostbaar energie distributienet dat vervangen moet worden door een nog veel duurdere electriciteitsnet distributie. Waterstof gas verbrandt CO2 vrij tot water. Gas kun je opslaan om gebruik fluctuaties op te vangen. Kortom en ondoordacht besluit. ▪ Ik ga geen bokkesprongen maken om een schoon product te verlaten, omdat er vele leveranciers van aardgas zijn!!! ▪ Collectieve aanpak binnen Europa ipv lokale individuele initiatieven. Moet financieel aantrekkelijk zijn voor de eerste die overstapt én de laatste. ▪ als het Rijk, de provincie en/of de gemeente een (aantal stapelbare) subsidie(s) beschikbaar stelt om de woning te verduurzamen, dan ben ik geïnteresseerd. Een lening is op voorhand niet interessant, want in principe is er bij veel mensen geld genoeg. Maar het gaat véél te ver om mensen te verplichten zélf alle investeringen te laten dragen terwijl de terugverdientijd onbekend is of lang duurt én dat hun woning daar niet méér waard door wordt. Dat klinkt niet als een aantrekkelijke investering.

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten vragenlijst longlistwijken

▪ Geen reden. Vindt het goed zoals het is. En we worden anders op onkosten gejaagd voor een systeem dat niet werkt ▪ Het moet ook iets opleveren, kan comfort zijn of financieel aantrekkelijk zijn ▪ alternatieven oké mits leverbetrouwbaarheid, lage kosten, keuzevrijheid leverancier en onderhoud zijn gewaarborgd ▪ waterstof inplaats van aartgas ▪ IK wil niet aardgasvrij. We hoeven ons aardgas niet perse uit Groningen te halen ▪ stikstof is niet schadelijk. aardgas kun je makkelijk betrekken van Rusland pijpleiding wordt binnenkort in Duitsland aangesloten ▪ Ik sta niet achter de klimaatdoelen. Ik ben geen klimaatontkenner. Klimaat verandert altijd. Men moet eens zaken in perspectief blijven zien. Onder ogen zien dat de aarde al miljoenen jaren bestaat. De mensheid sinds veel korter. Er zal evht nog wel eens een flinke natuurramp komen waardoor het klimaat veranderd. Dat gaan wij nooit tegenhouden. We moeten goed zijn voor natuur en milieu. Kaar van het gas af en alles electrisch is voor mij het probleem verleggen. Die vele zonnepanelen en windmolens met van allerlei zware metalen en chemische stoffen hebben niet het eindeloze leven. Alles op elektriciteit is ons electriciteits net niet op gebouwd.

Dat moet eerst veranderd worden alvorens die gekke ideeën om huizen van het gas af te halen en mensen in een financiële afgrond te laten storten zonder dat er goede inzichten zijn in de kosten. ▪ fossielen brandstof raakt op waterstof en kernenergie niet ▪ wel aardgasvrij, niet gasvrij. Indien waterstofgas nodig is, dan aansluitingen behouden. ▪ Het moet economisch rendabel zijn ▪ Ik wil dat helemaal niet. Wie betaalt de kosten. Ik zeker niet. Ik ben 78 jaar en ga niet investeren voor anderen. ▪ We moeten wel of we willen ofniet ▪ Maar het moet wel betaalbaar zijn. ▪ Geen idee, het ontbreekt me aan de kennis om hier iets van te zeggen. ▪ Ik wil niet aardgasvrij. Ik verwacht meer van waterstofgas en dat kan over het bestaande netwerk ▪ Als er goede betaalbare alternatieven zijn ▪ We gaan mee met het Europees beleid. Dat kan ook zijn met aardgas. Geen oliestook en kolen. ▪ Het is een utopie om je huis aardgasvrij te maken zonderde bewoners op zeer grote kosten te jagen. Het zijn investeringen die je doet die je nooit gaat terug verdienen. ▪ Mijn woning is sinds 1 jan 2021 aardgasvrij. ▪ Vraagstelling is suggestief. Het moet nu eenmaal is geen goede reden maar een opgelegde reden. In landen om ons heen gaan ze juist nu aan het gas.

62

▪ Alleen als het kostenneutraal is en zeker niet als 1e de dupe te zijn terwijl over 10-15 jaar andere technieken beschikbaar zijn. Hierdoor ontstaat rechtsongelijkheid tussen diegene die nu gedwongen als 1e aan de beurt zijn en de overige burgers die later komen en veel goedkoper uit zijn. ▪ Mag niet duurder zijn als aardgas, dus alleen als aardgas duur wordt, maar is nu nog steeds de goedkoopste vorm van verwarmen en in Duitsland gaan ze juist nu pas de overstap maken van steenkool naar aardgas

Meierijstad Aardgasvrij Resultaten vragenlijst longlistwijken

Vraag 16 - Aardgasvrij

n = 158 - Meerdere antwoorden mogelijk

Anders, namelijk: 38 reacties ▪ zonnepanelen hebben we al, dubbel glas al aanwezig . ▪ Ik overweeg op dit moment geen duurzame acties. Ik zou open staan voor het plaatsen van zonnepanelen, als ze niet zo opvallend zouden zijn en betaalbaar. ▪ dubbel glas vervangen door HR+++ ▪ Ik heb reeds groene stroom, zonnepanelen en ben bezig met het huis verder isoleren. Wat ik echter jammer vind is dat bij aanschaf van isolatiemateriaal Meierijstad niet op de lijst staat voor subsidie. Dit is een gemiste kans!! ▪ Mijn woning hoeft niet aardgasvrij. Overweeg wel om zonnepanelen aan te schaffen. ▪ heb al panelen, heb al isolatie, heb al "beter" glas. zit aan einde van de rit of moet windmolentjes plaatsen op schoorstenen bv. meer panelen zou wel kunnen maar zie opmerking hiervoor ▪ Mijn huis is bij de nieuwbouw goed geïsoleerd. Werkelijk energie label behoort volgens mij A te zijn. Alleen heb ik nog standaard isolatieglas. Aanschaf van beter glas overwogen. Alleen de zeer hoge kosten vanwege circa 150 stuks kleine ruiten weerhouden mij ervan. verder beschik ik over PVpanelen die op jaarbasis voldoende zijn om in met elektraverbruik te voorzien. ▪ Wij hebben reeds een goed geïsoleerd huis, groene stroom en zonnepannelen ▪ Gebeurt al

▪ IK WIL NIET VAN HET AARDGAS AF !! Alleen tzt voor WATERSTOF. Tot dan geld niet verspillen aan zeer domme bio centrales. ▪ Ik overweeg niet aardgasvrij te maken ▪ Sedumdak. Groene stroom, zonnepanelen en HR++(+) glas zijn reeds gerealiseerd. ▪ Mijn woning is geïsoleerd, ik heb zonnepanelen, triple glas en groene stroom. ▪ er zijn al duurzame acties uitgevoerd in mijn koopwoning ▪ waterstof in gasleidingen ▪ We zijn voorzien van dubbel glas, Spouwmuur-isolatie, Dakisolatie en zonnepanelen. ▪ In ons appartementencomplex is dit allemaal algerealiseerd en zelf gebruik ik enkel groene stroom. ▪ Ik heb al groene stroom, 27 zonnepanelen, dubbel glas, bijverwarming door airco ▪ Ben al voorzien van HR ++ glas, vloerisolatie en zonnepanelen. Heb begrepen dat we al een vorm van muur en dakisolatie hebben waar we verder niet veel aan kunnen veranderen. ▪ (hybride) warmtepomp ▪ Ik vind dat de overheid/gemeente meer moet inzetten op waterstof. Overigens is aardgas de schoonste vorm van energie nu. Geen idee waarom we daarvan afmoeten. ▪ Ik heb al zonnepanelen ▪ Warmteregulering in de zomer (geen lokale airco)