Bijlage 1 Notitie Treem exploitatie openluchtbad Meierijstad 5-12-2025 (bijlage amendement)
Tekst van het document
Notitie exploitatie openluchtbad Meierijstad
datum
opdrachtgever
versie / status
5 december 2022
Gemeente Meierijstad
0.03 concept
geschreven door
aantal pagina’s
ons kenmerk
Treem
41
n2022.188.001
inhoudsopgave
inhoudsopgave 1
inleiding ..................................................................................................... 3
2
huidige situatie ......................................................................................... 6
3
trends – verzorgingsgebied - doelgroepen ....................................... 1112
4
gemeentelijk beleid ............................................................................ 1920
5
exploitatie analyse ............................................................................. 2223
6
optimalisatie mogelijkheden ............................................................. 2930
7
conclusies ............................................................................................ 3839
colofon ......................................................................................................... 4142
2/41
1
inleiding
1.1
aanleiding
1.2
opdrachtomschrijving
1.3
leeswijzer
inleiding
1
inleiding
1.1
aanleiding
In de gemeente Meierijstad bevinden zich drie indoor zwemvoorzieningen. In Sint-Oedenrode is onlangs een nieuw binnenbad in gebruik genomen, in Veghel wordt een nieuw binnenbad gebouwd en er is in Schijndel nog een binnenzwembad. Alleen ‘Laco buitenbad Veghel’ wordt nog door de commerciële exploitant Laco geëxploiteerd en beheerd.
4/41
Alle bovenstaande punten hebben aanleiding gegeven om de exploitatie van een buitenbad in de gemeente Meierijstad in beeld te brengen.
1.2
opdrachtomschrijving
De gemeente Meierijstad heeft Treem als onafhankelijk adviesbureau, gevraagd om toekomstscenario’s voor een buitenbad uit te werken, met als doel om de exploitatie ‘in de breedste zin’ in beeld te brengen. In dit onderzoek worden de volgende aspecten onderzocht: -
de huidige exploitatie;
-
lange termijn toekomstscenario’s voor het buitenbad (ook nadenken over creatieve en vernieuwende inzichten om effectiever een buitenbad
De gemeente Meierijstad draagt jaarlijks zo’n € 40.000,= in de exploitatie
te exploiteren), bijvoorbeeld:
van Laco buitenbad Veghel bij. Laco heeft aangegeven dat, het uit 1968 stammende buitenbad, de nodige kostbare onderhoudswerkzaamheden
o
natuur gezuiverd zwemwater;
nodig heeft en dat Laco dat niet meer voor de huidige exploitatiebijdrage
o
seizoen verlenging;
kan realiseren.
o
openstelling;
o
kostenbesparing;
De grond van het zwembad en de bijbehorende opstallen zijn in bezit van
o
duurzaamheid;
Laco. Het contract met Laco loopt tot en met 31 december 2022. Maar wat
o
etc.
er daarna gaat gebeuren is nog onduidelijk.
-
Inmiddels is er een initiatiefgroep ‘Buitenbad open’ opgestaan. Zij hebben
-
de maatschappelijke waarde van een buitenbad bepalen (kwalitatief en kwantitatief); de organisatievorm: hoe kan een buitenbad geëxploiteerd/beheerd worden;
de wens dat het buitenbad in Veghel blijft voortbestaan. -
exploitatieraming voor een basisjaar.
inleiding
De uitkomst van het onderzoek is een adviesrapport waarin een beschrijving wordt gegeven van enkele toekomstscenario’s voor een buitenbad inclusief de exploitatie.
1.3
leeswijzer
In hoofdstuk 2 vindt u een beschrijving van de huidige situatie. In hoofdstuk 3 bespreken we de trends, doelgroepen, maatschappelijke meerwaarde en het verzorgingsgebied. In hoofdstuk 4 hebben we het gemeentelijke sportbeleid beschreven. Hoofdstuk 5 gaat in op de exploitatie van het huidige buitenbad. In hoofdstuk 6 hebben we 4 optimalisatiescenario’s beschreven ter inspiratie om de exploitatie van een buitenbad te verbeteren. De conclusies vindt u in het laatste hoofdstuk 7.
5/41
2
huidige situatie
2.1
algemeen
2.2
algemene indruk
huidige situatie
2
huidige situatie
7/41
Daarnaast is ook nog het ‘Zwijsen College’ te vinden, dit is een scholengemeenschap met zo’n 1400 leerlingen.
In dit hoofdstuk beschrijven we de huidige situatie, onze bevindingen naar aanleiding van het bezoek aan Buitenbad Veghel en geven we zaken aan
2.2
algemene indruk
die ons opvielen.
De accommodatie is op leeftijd. Het is een traditioneel gebouwd openluchtbad met een peuterbadje, een aflopend ondiep bassin en een 8-
2.1
algemeen
De gemeente Meierijstad is een fusiegemeente. In de gemeente Meierijstad zijn 3 binnenzwembaden te weten: Zwembad de Molen Hey in Schijndel, Zwembad de Neul in Sint-Oedenrode en Zwembad de Beemd in Veghel. Opgemerkt dient te worden dat Zwembad de Beemd in Veghel nog in aanbouw is en als vervanging van het Laco sportcentrum Veghel per mei 2023 zal gaan dienen. Er is in de gemeente één buitenbad. Dit buitenbad is gelegen in Veghel. Openluchtbad Veghel werd de afgelopen jaren geëxploiteerd door Laco. Laco Buitenbad Veghel ligt op Sportcomplex Willem Alexander in Veghel. Het zwembad stamt uit 1968. Het openluchtbad bevindt zich in een natuurlijke omgeving op een sportpark. Er zijn parkeermogelijkheden bij de ingang van Sportpark Willem Alexander. De ingang van het zwembad ligt tegenover een grote voetbalvereniging (SV Blauw Geel ‘38). Op het Sportpark bevinden zich ook nog andere sportaccommodaties: hockey, tennis, tafeltennis en budo.
baans 50 meter bad met een duiktoren en glijbaan. Het terrein beschikt daarnaast over een klein omheind speeltuintje en een grote ligweide. Zowel de verschillende bassins als de gebouwen zijn naar onze mening erg verouderd, maar functioneren nog. De opstallen waarin de omkleedruimten, de douches en toiletten zich bevinden, stammen nog uit 1968. De locatie van het zwembad is prachtig te noemen. Onze algemene indruk is, dat het lijkt alsof de tijd stil gestaan heeft. Er zijn geen of nauwelijks moderniseringsslagen doorgevoerd, niet op het gebied van ‘look and feel’ en niet op het gebied van attracties. Eigenlijk kunnen we stellen dat nagenoeg alles nog is als hoe het in 1968 gebouwd is. Alleen de glijbaan en het speeltuintje stammen uit een latere periode. Het buitenbad is altijd onverwarmd geweest.
huidige situatie
8/41
Vanaf de N606 (Middegaal) is geen bewegwijzering of andere aanduiding
Doordat het buitenbad nog met verouderde waterbehandeling installaties
wat naar de locatie van het openluchtbad verwijst, het zwembad ligt redelijk
werkt, wordt er nog steeds chloor en zwavel per wegtransport aangevoerd.
verscholen.
Voor wat betreft veiligheid is dit een aandachtspunt. Tegenwoordig worden Nederlandse publieke zwembaden voornamelijk van zoutelektrolyse
Het 50 meter zwembad is niet toegankelijk voor gehandicapten. Er zijn geen
systemen voor waterbehandeling voorzien. Er is dan alleen zout transport
/ nauwelijks geen aanpassingen in de totale accommodatie voor deze
nodig en dus geen chloor en zwavel wat via tankvrachtwagens vervoerd
doelgroep.
wordt. Dit bevordert de veiligheid.
Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant, de organisatie die controleert of de
We begrepen dat er bij tien dagen mooi weer in Veghel zo’n 3000 liter
‘Wet hygiëne en veiligheid voor badinrichtingen en zwemgelegenheden’,
chloor wordt verbruikt!
correct wordt nageleefd, heeft bij de laatste keuring geconstateerd dat de tegels en voegen rondom de bassins in mindere staat van onderhoud waren.
2.2.1
schouw experts
De installaties en E&W zijn separaat geschouwd door BBP advies. Wij hebben ook gezien dat bijvoorbeeld bij het tegelwerk op de bodem van
TechnoConsult heeft een beton controle uitgevoerd. Boer Slides & Disco
het ondiepe bad en het peuterbad op meerdere plekken de voegen weg zijn.
heeft een technisch inspectie aangaande de glijbaan en andere
Dit dient ook hersteld te worden als het zwembad komend seizoen weer in
speelvoorzieningen uitgevoerd. De 3 bureaus hebben dit in separate
gebruik genomen zal worden. Met name de hoeken van de tegels zijn,
rapportages uitgewerkt die als bijlage bij deze notitie gevoegd zijn.
zonder voegen, erg scherp en zullen onherroepelijk tot snijwondjes gaan
Hieronder volgt een verkorte opsomming van de conclusies per expertise.
leiden. Onze conclusie is dan ook dat er veel achterstallig onderhoud is. BBP advies In een brief aan Laco Veghel BV stelt de Omgevingsdienst Brabant Noord
waterbehandeling
dat het zwembad niet eerder open kan, dan wanneer bovenstaande punten
BBP advies geeft in haar rapport aan dat de waterbehandelingsinstallaties
verbeterd zijn.
matig tot redelijk te noemen is. Ze ziet de volgende risico’s: -
Conditie van het leidingwerk in het terrein is onbekend. Dit leidingwerk is al ca. 29 tot 55 jaar oud. Het leidingwerk ligt er dus minstens 25 jaar in
huidige situatie
-
-
9/41
het zand en is zijn weekmakers kwijt. PVC leidingen worden hierdoor
elektrotechnische en werktuigbouwkundige installaties
“bros” en de kans op schade wordt hierdoor groter. Schade ontstaat o.a.
Het buitenbad is van jaar 1968. In de loop der jaren hebben er minimale
door het verzakken van de grond. PVC leidingen knappen hierdoor af;
werkzaamheden plaatsgevonden. Er zijn risico’s op het gebied van:
Doorstroming baden (ondiep bad en peuter bad) hebben beide lengte
-
het ontbreken van de juiste aardlekbeveiligingen in de verdeelinrichting;
doorstroming. Lengte doorstroming in combinatie met drukke bad
-
een verouderde noodverlichtingsinstallatie, CCTV en
belasting is geen garantie op een goede waterkwaliteit;
inbraakbeveiligingssysteem, hier kan geen 100% zekerheid gegeven
Met opslag van chloorbleekloog is een grote kans op chloorraat
worden, daar dit nog 5 jaar mee kan.
vorming wat een belangrijke parameter wordt in de nieuwe regelgeving -
(Nieuwe Zwemwaterwet);
Over het algemeen zijn er relatief weinig werktuigkundige installaties
Skimmer afvoervoorziening peuter bad vormt een obstakel.
aanwezig in dit complex. Zo ontbreken verwarming van de zwembaden en ruimten en ontbreken mechanische ventilatie en dergelijke waardoor er
De huidige opslagvoorzieningen voor zowel chloor als zuur voldoen niet aan
weinig risico’s aanwezig zijn,
de BRL K903/07 en zullen voor 1 januari 2023 vervangen/aangepast
De leeftijd van de drinkwaterinstallatie wordt wel als risico gezien, waarbij
moeten worden. Dit kan zijn door weer gebruik te gaan maken van chloor-
met name in de filterkelder meer dan 50 jaar oud leidingwerk en
en zuur opslag of door een zoutelektrolyse installatie.
componenten aanwezig zijn. BBP adviseert dit sowieso te vervangen.
Er geldt dat zwembaden welke voor 2008 zijn gebouwd onder het zgn. “overgangsrecht” vallen. Nieuwe zwembaden dienen met ingang van 1
TechnoConsult
januari van 2008 aan de regels van de BRL K903/07 te voldoen en
TechnoConsult heeft een verkennend onderzoek op locatie uitgevoerd. De
installaties welke voor 2008 in bedrijf zijn genomen pas op 1 januari
visuele schouw is aangevuld met diverse metingen, proeven, destructief
2023.
onderzoek en laboratoriumonderzoek.
Het toepassen van een zoutelektrolyse installatie van het fabricaat “VDH
Op basis van het uitgevoerde onderzoek wordt het volgende
water technology”, type “Chlorinsitu®-IIa en een nieuwe doseerinstallatie
geconcludeerd:
t.b.v. zwavelzuur wordt geraamd ca. €190.000,-.
a.
Het beton van de bassins verkeert in relatief goede conditie. De dekking op de bewapening is over het algemeen in orde en de carbonatie van
huidige situatie
b.
c.
10/41
het beton is beperkt, waardoor de kans op carbonatie geïnitieerde
vervanging van de kleedhokjes ligt naar oordeel van TechnoConsult
betonschade nu en in de toekomst beperkt is.
voor de hand. Dit geldt ook voor het beton ter plaatse van de duikplank.
Lokaal is er sprake van licht verhoogde chloorgehaltes. Dit is met name
g.
Het huidige tegelwerk heeft het einde van zijn technische levenduur
het geval in de ongecoate schoonwatergoten, waar het beton in direct
bereikt. Het wordt niet mogelijk c.q. kosteneffectief geacht om de
contact staat met het chloride houdende water. Signalen voor
conditie van het huidige tegelwerk door corrigerend onderhoud op te
structureel voorkomende chlorideschade worden echter niet
waarderen en de tegels te behouden, uitgaande van een beoogde
vastgesteld.
exploitatietermijn van nog eens 25 jaar. Bij doorexploitatie van het
In de schoonwatergoten van het diepe bassin wordt plaatselijk
zwembadcomplex moet naar oordeel van TechnoConsult uitgegaan
betonschade vastgesteld. Ondiep liggende wapeningsstaven in de goot
worden van een algehele vervanging van het tegelwerk.
zijn gaan corroderen, waarbij de betondekking veelal is losgedrukt en
d.
e. f.
staven bloot zijn komen te liggen. Bij doorexploitatie van de bassins
Boer Slides & Disco
wordt aanbevolen deze schades te herstellen, naast het beschermen
Boer Slides & Disco heeft alle speelmaterialen geschouwd en in een
van het beton tegen een verdere blootstelling aan het zwembadwater.
rapportage per speel element uitgewerkt.
Voegen verkeren in een slechte staat. Deze moeten worden vervangen,
Over het algemeen kan gezegd worden dat er veel achterstallig onderhoud
waarbij herhaling binnen een periode van 25 jaar is voorzien. Het
is waarbij er risico’s op letsel voor gebruikers op termijn zijn. Deze
waterdichtheidsprofiel opgenomen in het beton is op sommige locaties
onderdelen dienen aangepast te worden. Zo is de balk waaraan de
op langere termijn mogelijk niet meer functioneel. Het advies is bij
schommel hangt in de speeltuin verrot en moet deze direct gesloten worden.
renovatie van het bad daar aanvullende voorzieningen te treffen. Dit
Er zijn geen logboeken aanwezig van de diverse speelattributen (alleen voor
door aanbrengen van een extra water dichting (voegprofiel).
de glijbaan).
Er zijn bij het onderzoek geen signalen voor doorgaande verzakkingen of ongelijkmatige zettingen van de betonconstructie vastgesteld.
Er wordt aangegeven dat de waterglijbaan (na vervanging
De betonnen consoles bij de kleedhokjes vertonen plaatselijk
ondersteuningen) technisch in een redelijke conditie is.
betonschade. De schade aan de betonnen consoles van de kleedhokjes zijn primair het gevolg van carbonatie, in combinatie met een plaatselijk beperkte betondekking en matige betonkwaliteit. Een algehele
3
trends – verzorgingsgebied - doelgroepen
3.1
aanbodzijde
3.2
vraagzijde
3.3
maatschappelijke effecten
3.4
verzorgingsgebied
3.5
doelgroepen
3.6
initiatiefgroep Buitenbad Veghel Open
trends – verzorgingsgebied - doelgroepen
3
trends - verzorgingsgebied - doelgroepen
12/41
b.
met weinig bewegingsruimte. Daarnaast werken gemeenten met de nodige wettelijke taken, waarvan de kosten niet altijd strak te budget-
In de uitwerking en de beschouwing van dit rapport zijn trends en
teren zijn (denk aan jeugdzorg, maar ook andere posten). Gevolg is dat
ontwikkelingen relevant op het gebied van de aanbodzijde, dus
veel gemeenten beperkte ruimte hebben op hun begroting voor nieuw
geredeneerd vanuit het buitenzwembad als ‘product’, en de vraagzijde, die
beleid / nieuwe voorzieningen.
ingaat op de gebruikers.
3.1
aanbodzijde
c.
steeds vaker (noodgedwongen) een beroep wordt gedaan op de
voordoen vanuit de aanbodzijde. Het gaat dus om zaken die een rol spelen
zelfwerkzaamheid door burgers. Zo zijn er in Nederland diverse
vanuit de optiek van ontwikkeling / ontwerp, realisatie en exploitatie /
buitenzwembaden die door of met hulp van vrijwilligers worden
beheer.
beheerd en geëxploiteerd.
Na jaren van sluitingen, lijkt de aandacht voor buitenzwembaden weer toe toegenomen overlast c.q. gezondheidsrisico’s verbonden aan zwemmen in onbewaakt en onbehandeld oppervlaktewater (strandbaden, plassen en meren). a.
Alhoewel de exploitatie van een buitenzwembad van oudsher gekenmerkt wordt door een beperkte openstelling, vaak van mei tot en
In het verlengde van het voorgaande punt, is een trend al enige tijd zichtbaar dat voor de instandhouding van het voorzieningenniveau
In deze paragraaf worden trends en ontwikkelingen besproken die zich
te nemen. Dit wordt (mede) in de hand gewerkt door klimaatverandering en
De meeste gemeenten moeten structureel werken vanuit een begroting
d.
De techniek maakt een flinke ontwikkeling door, ook voor wat betreft buitenzwembaden. Deze ontwikkelingen worden mede ingegeven door veranderende wetgeving op het gebied van milieu, duurzaamheid en hygiëne in zwembaden. Een en ander leidt tot meer of anders gebruik van: o
met augustus, is een trend waarneembaar die gericht is op
zon- en / of windenergie;
o
seizoenverlenging. Dat wordt dan bijvoorbeeld ingevuld door
isolerende afdekzeilen / overkappingsmogelijkheden;
o
chloor toediening (door middel van zoutelektrolyse in plaats van
toevoeging van voorzieningen die niet afhankelijk zijn van warm en
chloor en zwavelzuur wat via wegtransport naar de locatie
zonnig weer.
gebracht wordt); o
natuurgezuiverde buitenzwembaden.
trends – verzorgingsgebied - doelgroepen
e.
En politieke motivatie, wordt het steeds belangrijker zoveel mogelijk
13/41
o
er is sprake van bevolkingsgroei geweest naar 82.578 in 2022;
o
Veghel heeft ongeveer 28.500 inwoners
toegevoegde waarde te realiseren met een gelijkblijvende of zelfs krimpende hoeveelheid middelen. De uitwerking daarvan is onder mee zichtbaar in een streven naar multifunctionaliteit en cross-overs c.q. het uitgaan van (semi-) openbaarheid van buitenzwembadterreinen, zodat deze bijvoorbeeld ook voor sporters of andere vormen van recreatie kunnen worden gebruikt. f.
Toegankelijkheid voor mensen met een beperking is zowel vanuit regelgeving als vanuit maatschappelijke overwegingen een expliciet aandachtspunt.
g.
In diverse branches, zo ook in de recreatie, zijn proeven en innovaties op het gebied van gedifferentieerde / dynamische tarifering en betalen per verblijfstijd in plaats van per bezoek.
3.2
vraagzijde
Behalve vanuit de aanbodzijde zijn uiteraard ook trends en ontwikkelingen vanuit de vraagzijde van belang. Het gaan dan dus om zaken vanuit de optiek van gebruik en gebruikers. Daarbij wordt hier gekeken naar lokale en meer algemene trends en ontwikkelingen. a. 1
Meierijstad als verzorgingsgebied1:
Meierijstad in cijfers - Gemeente Meierijstad
trends – verzorgingsgebied - doelgroepen
b.
14/41
Op het gebied van functionaliteit zijn vanuit exploitatie en gebruikers
o
voor buitenzwembaden diverse aspecten relevant:
in de individualiserende maatschappij blijft behoefte aan binding wat leidt tot arrangementen en groepsactiviteiten;
o
vraag / bezoek sterk seizoens- / weersafhankelijk;
o
recreatief bezoek: bezoekers zijn van hun verblijfstijd meer ‘op de
oppervlaktewater (blauwalg e.d.) en juist een grotere behoefte
kant’ dan ‘in het water’;
aan buiten zwemmen;
o
o
het onderhouden zwemvaardigheid wordt in het kader van
o
persoonlijke veiligheid belangrijker; o
huidkanker / gevaar van zonlicht. c.
Meer in algemene zin (dus niet specifiek voor buitenzwembaden)
doelgroep (bijv. jongeren);
worden hier nog genoemd:
er is sprake van een groeiende vraag naar ‘gewoon’
o
banenzwemmen (bijvoorbeeld de ‘vroege vogels’: bezoekers die
o
gebruikers hebben veel opties / keuzemogelijkheden voor wat betreft hun vrijetijdsbesteding;
buiten de piektijden graag komen banenzwemmen); o
klimaatverandering geeft ook aanleiding tot meer aandacht voor
er is sprake van concurrentie met zwemstranden / natuurplassen, maar deze vormen ook een aanvullend aanbod voor een andere
o
klimaatverandering leidt tot minder beschikbaarheid van
o
het doorzetten van individualisering en flexibilisering van de
er is een groeiende vraag naar het goed aanleren van
maatschappij versus de wens om verbinding met anderen te
zwemtechnieken, bijvoorbeeld met borstcrawl cursussen;
maken;
er worden steeds meer zwemwedstrijden en -evenementen in
o
buitenwater georganiseerd, zoals Amsterdam City Swim (denk
toenemende belangstelling voor / tekort aan buitenspeelvoorzieningen in relatie tot ‘bewegingsarmoede’, obesitas, etc.;
aan het ‘Maarten van der Weijden-effect’), waar men dan ook
o
men is bereid om te betalen voor kwaliteit.
weer de behoefte heeft om voor te trainen; o
in het verlengde van voorgaande is sprake van een groeiende triatlonsport;
o
er is een aanhoudende diversiteit doelgroep activiteiten zoals aquajoggen, aquafit, floatfit en meer bewegen voor ouderen zichtbaar, die ook betekenis kan hebben voor buitenzwembaden;
3.3
maatschappelijke effecten
De aanwezigheid van een buitenzwembad heeft, los van verschillen tussen de verschillende scenario’s, effect op maatschappelijke thema’s. In algemene zin zal een buitenzwembad bijdragen aan de eenvoud waarmee inwoners van de gemeente Meierijstad in hun eigen omgeving kunnen
trends – verzorgingsgebied - doelgroepen
15/41
recreëren, sporten en bewegen. Een buitenzwembad bedient verschillende
Opgemerkt dient te worden dat recreatieplas Hemelrijk in Volkel ook
doelgroepen tussen 0 en 100 jaar. De nadruk ligt veelal op gezinnen met
concurreert met de buitenzwembaden. Echter, zo weten we uit ervaring is
jonge kinderen en banenzwemmen. Afhankelijk van de invulling van de
de doelgroep die recreatieplassen bezoekt vaak een andere dan de
exploitatie (programmering) zal het buitenzwembad een bijdrage leveren
doelgroep die liever in ‘behandeld water’ zwemt. Datzelfde geldt overigens
aan ‘een gezonde bevolking’, ‘een prettige leefomgeving (voor ouderen)’ en
ook voor de doelgroepen die gebruikmaken van een binnenbad versus de
een passend voorzieningenniveau.
doelgroepen die gebruikmaken van een buitenbad.
Maar een buitenbad kan nog veel meer zijn. Hier gaan we in ‘hoofdstuk 6
Inwoners van Schijndel en Sint-Oedenrode zullen naar alle
optimalisatie mogelijkheden’ nader op in.
waarschijnlijkheid minder gebruik maken van een het buitenbad in Veghel, zeker ook gezien mogelijkheden zwemen in Sint-Michielsgestel en Den
3.4
verzorgingsgebied
Het verzorgingsgebied van een sportaccommodatie is hier gedefinieerd als het gebied rondom de accommodatie waarvoor geldt dat voor de inwoners in het gebied de type accommodatie als dichtstbijzijnde voorziening is. Als we het buitenzwembad als primaire faciliteit beschouwen en we kijken naar buitenzwembaden in de omgeving, wordt duidelijk dat Veghel op dit moment over het enige openluchtbad beschikt. In de (nabije) omgeving zijn buitenzwembaden aanwezig in: -
Sint-Michielgestel (Zwembad Zegenwerp)
-
Best (zwembad De Dolfijn);
-
Rosmalen (Combibad Kwekkelstijn, een semi-overkapt zwembad);
-
Heesch (’t Kuipke).
Dungen (Meerse Plas). Algemeen kan gesteld worden dat inwoners niet de gemeentegrens oversteken om naar een buitenzwembad te gaan en inwoners van omliggende gemeenten in eerste instantie hun ‘eigen’ zwembaden bezoeken. Daarmee zou de aanname gedaan kunnen worden dat de gemeente Meierijstad, met ongeveer 82.500 inwoners, als verzorgingsgebied kan worden beschouwd. Voor bijzondere voorzieningen (zoals een 50 meter bad), kan een groter verzorgingsgebied gelden, maar dat betreft een beperkt deel van het bezoekpotentieel (overwegend sporters die af en toe ‘lange baan zwemmen’ willen trainen).
trends – verzorgingsgebied - doelgroepen
16/41
Bij het identificeren van het verzorgingsgebied kan ook rekening worden
de gemeente dan zien we dat er in dit gebied om en nabij de 40.000
gehouden met de reistijd / reisafstand tot een accommodatie.
inwoners zijn. Zoals benoemd geldt de bepaling van het verzorgingsgebied als middel om een indicatie te krijgen van het bezoekpotentieel. Naast de beschreven aspecten (accommodaties in de omgeving en de reisafstand / - tijd), spelen andere aspecten een rol bij de keuze om naar een voorziening toe te gaan. Zo kan een breder voorzieningenaanbod leiden tot een groter verzorgingsgebied. Maar ook aspecten zoals tarifering, activiteitenaanbod, hygiëne, klantvriendelijkheid en beschikbaarheid van parkeerruimte spelen hierin een rol. Het verzorgingsgebied voor buitenbad Veghel ligt ergens tussen de 40.000 en 82.500 inwoners.
3.5 tabel 1: Buitenbad Veghel: 20 minuten fietsen
potentiële doelgroepen
In buitenzwembaden komen over het algemeen twee doelgroepen, te weten: de banenzwemmers (sport) en de recreatieve gebruikers. Natuurlijk
In bijgaande kaart (tabel 1) is inzichtelijk gemaakt welk gebied rondom
zien we in sommige zwembaden ook nog het ‘leren zwemmen’ en doelgroep
Veghel binnen een reistijd van 20 minuten fietsen ligt, bekeken vanuit de
activiteiten als aqua-aerobics, aquajogging, etc. Wanneer we naar de
huidige locatie van het buitenbad. Deze 20 minuten fietsen is een
omgeving kijken van de locatie in Veghel dan komen we tot de conclusie
gemiddelde afstand waarvan we normaal gesproken uit kunnen gaan dat
dat, gezien de ligging van de locatie, ook de volgende doelgroepen extra in
‘op fietsafstand’ een sportaccommodatie bezocht wordt. Wanneer we het
beeld zouden moeten komen: onderwijs, sportverenigingen en BijZONder
verzorgingsgebied nader bepalen gerelateerd aan het inwoneraantal van
Talent. Wat ons ook opvalt is dat er geen zwemvereniging gebruikmaakt van het zwembad, terwijl een 50 meter bad toch aantrekkelijk zou moeten
trends – verzorgingsgebied - doelgroepen
17/41
zijn om in te trainen. Dat geldt ook voor bijvoorbeeld triatleten die graag in
3.5.3
buiten water trainen.
We hebben begrepen dat BijZONder Talent (Heesch) regelmatig
3.5.1
onderwijs
Andere doelgroepen die gebruikmaken van het zwembad zijn bijvoorbeeld het onderwijs. Het Zwijsen College ligt praktisch naast het buitenbad in Veghel op het Prins Willem Alexander Sportpark. Met zo’n 1.400 leerlingen liggen er grote kansen voor een buitenbad. Het valt ons op dat er geen of nauwelijks samenwerking met deze middelbare school is. De andere middelbare school in Veghel, het Fioretti College, maakt gebruik van het buitenbad om alle leerlingen te laten trainen voor een triatlon. De jaarlijkse triatlon van het Fioretti College is in klas 1 en dit jaar ook in klas 2 een evenement waar de leerlingen actief op worden voorbereid en waar ze naar toeleven als afsluiting van het schooljaar. Ook voor de basisscholen uit de omgeving biedt een buitenbad mogelijkheden. Maar dan zal er wellicht wel moeten worden nagedacht over zwemmen in verwarmde condities. 3.5.2
aangepast sporten
gebruikmaakt van het buitenbad als het warm weer is. BijZONder Talent is een organisatie die dagbesteding voor mensen met een beperking aanbiedt. Het huidige 50-meterbad is op dit moment niet geschikt voor mensen met een lichamelijke beperking omdat ze via een stenen trap naar het zwembad moeten zien te komen. Daarnaast kent het zwembad hoge opstaande randen. In het ondiepe bad is eenvoudiger toegang mogelijk. Opgemerkt dient te worden dat de huidige kleedaccommodatie onvoldoende toegankelijk is voor gehandicapten.
3.6
initiatiefgroep Buitenbad Veghel Open
Betrokken inwoners uit de gemeente hebben zich verenigd in een initiatiefgroep ‘Buitenbad Veghel Open’. We hebben hen geïnterviewd. Er zijn door de initiatiefgroep zo’n 4.500 handtekeningen via een online petitie opgehaald om het openluchtbad in de toekomst te behouden voor de inwoners.
sportverenigingen
Aan de overzijde van de ingang van het buitenbad is ook de ingang van SV
Zij geven het volgende aan:
Blauw Geel ’38, een grote voetbalvereniging met veel jeugd. Daarnaast zijn
-
uitkomst voor vele inwoners van de gemeente. Bewegen is voor jong tot
er op het sportpark nog veel meer verenigingen en andere sportorganisaties
oud belangrijk.
actief. Deze doelgroep is in potentie een interessante doelgroep voor een buitenbad.
Het huidige openluchtbad is gedateerd, maar biedt nog altijd een
-
Het openluchtbad biedt hiertoe voor doelgroepen die anders niet/minder bewegen een mogelijkheid voor: o
Jonge kinderen die met hun ouders bij mooi weer komen zwemmen;
trends – verzorgingsgebied - doelgroepen
o o o
18/41
Kinderen van het voortgezet onderwijs die met vakleerkrachten
Wel willen ze hun steentje in de toekomst bijdragen en hand- en
gebruik maken van het openluchtbad, trainen voor een triatlon, etc.
spandiensten verrichten ten gunste van het buitenbad. De initiatiefgroep wil
Ouderen die al sinds jaar en dag hun baantjes buiten komen trekken
voornamelijk betrokken blijven wanneer er op de huidige locatie een
(vaste groep). Zij gaan niet naar een binnenbad.
openluchtbad blijft. Ze geven ook duidelijk aan dat zij minder betrokken
Opa’s en oma’s, vaders en moeders die met hun kleinkinderen
zullen zijn wanneer er een openluchtbad buiten de plaats Veghel zal komen.
recreatief gaan zwemmen bij mooi weer. o -
Jeugd die vertier zoekt o.a. op de duikplank.
Doordat er alleen maar cashless betaald kon worden, hebben we veel
gemeente Meierijstad benaderd die zich ook willen inzetten. Hiervoor is nog
kinderen weer naar huis zien gaan omdat ze geen betaalpas hebben.
geen concreet plan uitgewerkt. De initiatiefgroep geeft aan om samen met
Veghel is een echte arbeiders/industriestad en heeft mede daarom een
de gemeente Meierijstad graag een toekomstplan uit te willen werken voor
openluchtbad nodig. Het bad zou zelfs langer open moeten zijn, seizoen
het behoud van een buitenbad in Veghel. Zo’n samenwerking zou wellicht op
verlenging en ook ’s avonds, zodat meer mensen gebruik kunnen maken
het gebied van beheer en exploitatie kansen kunnen bieden.
van het zwembad. -
Er hebben de afgelopen jaren nauwelijks incidenten plaatsgevonden in het openluchtbad.
-
Er zijn door de initiatiefgroep meerdere ambassadeurs / inwoners uit de
De grootste concurrent van het openluchtbad is de recreatieplas Hemelrijk in Volkel. Verder is er in de buurt geen mogelijkheid om buiten te kunnen zwemmen.
We hebben gesproken over burgerparticipatie of de initiatiefgroep een rol wil spelen bij een toekomstige exploitatie van het buitenbad door (deels) met vrijwilligers een zwemvoorziening te gaan exploiteren. Hierin was de initiatiefgroep duidelijk, dat is niet het doel. Als kartrekkers van de initiatiefgroep zien zij bijvoorbeeld geen rol weggelegd om het bestuur te vormen van bijvoorbeeld een stichting die het buitenbad gaat exploiteren.
4
gemeentelijk beleid
4.1
algemeen
gemeentelijk beleid
4
gemeentelijk beleid
20/41
4.1.1
door sport en bewegen staan nog meer inwoners gezonder en hierdoor ook prettiger en actiever in het leven
De gemeente Meierijstad heeft in haar sportnota ‘Sportief in Beweging2
Dat de gemeente Meierijstad sport en bewegen belangrijk vindt, hoeven we
haar sportbeleid tot 2030 uitgewerkt.
niet verder te onderbouwen. Dat een buitenbad hier een rol in kan vervullen is ook een logische conclusie. De actielijnen die vanuit de gemeente
4.1
algemeen
De gemeente Meierijstad vindt het belangrijk dat Meierijstad sportief in beweging is, omdat ze gelooft in de kracht van sport. De overtuiging dat sport bijdraagt aan een beter leven, vormt de basis van haar visie. Deze visie is uitgewerkt door een drietal ambities te formuleren: 1.
door sport en bewegen staan nog meer inwoners gezonder en hierdoor ook prettiger en actiever in het leven;
2.
vitale verenigingen pakken een maatschappelijke rol;
3.
er zijn voldoende, kwalitatief goede en betaalbare sportvoorzieningen.
Ten behoeve van de uitwerking van het exploitatieonderzoek voor een buitenzwembad bekijken we de drie ambities hieronder nader en bepalen we of/hoe deze ambities van belang zijn voor een buitenbad voorziening.
Meierijstad hiervoor uitgewerkt zijn sluiten naar onze mening nagenoeg een op een aan bij een buitenbad. -
meer inwoners sporten en bewegen;
-
veilig sportklimaat;
-
sporten als middel in het sociaal domein;
-
stimuleren van een gezonde levensstijl;
-
ook voor inwoners die leven met een beperking een aantrekkelijk sportaanbod bieden;
-
ondersteunen van sportevenementen.
4.1.2
vitale verenigingen pakken een maatschappelijke rol
Sporten brengt enorm veel mensen bij elkaar. Verenigingen vervullen met het organiseren van trainingen, wedstrijden en toernooien een belangrijke rol in de samenleving. Naast dit reguliere aanbod zijn er ook verenigingen die zich extra inzetten voor maatschappelijke doeleinden. Deze verenigingen organiseren bijvoorbeeld activiteiten voor bijzondere doelgroepen, of ze stimuleren het sporten van wijkbewoners.
2
Sportnota Sportief in Beweging
gemeentelijk beleid
21/41
De ambitie van de gemeente is om verenigingen te stimuleren en faciliteren
-
sporten en bewegen in de openbare ruimte;
in het creëren van extra maatschappelijke meerwaarde. Het blijft echter wel
-
aanpakken van bijzondere situaties.
de keuze van de vereniging zelf hoe ruim zij haar maatschappelijke rol formuleert. De actielijnen van de gemeente zijn:
Deze ambitie lijkt in eerste instantie een logisch aanknopingspunt daar een
-
vitale verenigingen;
buitenbad gemeentelijk vaak onder de sportvoorzieningen valt. Maar een
-
open verenigingen;
buitenbad is natuurlijk meer. Het kan ook een recreatieve functie hebben en
-
samenwerking;
daardoor als maatschappelijke voorziening een belangrijke rol spelen bij de
-
sociaal maatschappelijke rol;
‘leefbaarheid’ van de gemeente Meierijstad.
-
waardering van sporters en sportvrijwilligers. De kracht van sport is breed uitgemeten in de sportnota. Sporten zorgt voor
Deze ambitie is minder toepasselijk voor het buitenbad. 4.1.3
er zijn voldoende, kwalitatief goede en betaalbare sportvoorzieningen
verschillende maatschappelijke en fysieke baten, zoals meer sociale cohesie en een gezondere stijl van leven. Het is lastig om deze waarde in geld uit te drukken. Echter, het Kenniscentrum Sport heeft samen met onderzoeksinstituut Ecorys een poging gewaagd. Hieruit blijkt dat sporten
Om sport aantrekkelijk en toegankelijk te houden wil de gemeente
overwegend positieve resultaten oplevert, vooral op het gebied van arbeid
voldoende, kwalitatief goede en betaalbare sportvoorzieningen hebben
en gezondheid. De baten kunnen per persoon oplopen van 25.000 euro tot
waar eenieder zich uit kan leven! De gemeente heeft al een uitgebreide
wel 100.000 euro. En niet alleen het individu profiteert hiervan. Ook voor de
infrastructuur voor de breedtesport. Deze voldoet aan de landelijke
werkgever, de (rijks)overheid en zorgverzekeraars zorgt sport voor betere
normering. Daarnaast zijn sportverenigingen over het algemeen tevreden
financiële cijfers.
over de kwaliteit van de sportaccommodaties. Moraal van het verhaal: investeren in sport loont! Bij ambitie 3 zijn de volgende actielijnen uit de Sportnota van belang: -
harmonisering van sporttarieven en subsidies;
-
voldoende, kwalitatief goede en betaalbare sportvoorzieningen;
-
ruimte voor innovatie en ondernemerschap;
5
exploitatie analyse
5.1
programmering huidige situatie
5.2
bezoekaantal
5.3
tarifering
5.4
omzet per bezoek
5.5
personeel
5.6
exploitatie
5.7
conclusies huidige situatie exploitatie
exploitatie analyse
5
23/41
5.2
exploitatie analyse
bezoekaantal
In dit hoofdstuk geven we een uiteenzetting van de exploitatie van het
Om het bezoekaantal van het buitenbad te kunnen vergelijken over een
huidige buitenbad.
aantal jaren hebben we de bezoekaantallen uit de jaren 2019 en 2022 bij Laco opgevraagd en ontvangen. We hebben ervoor gekozen om de jaren
5.1
2020 en 2021 buiten beschouwing te laten omdat de coronapandemie te
programmering huidige situatie
Het zwembad kent een openstelling, gedurende het seizoen, iedere dag van 10.00 uur tot 18.00 uur. Het seizoen loopt van begin mei tot en met eind augustus.
veel invloed heeft gehad op de bezoekaantallen. In 2019 kwamen er 22.294 bezoekers naar het openluchtbad. In 2022 waren dat er 20.684.
dag maandag dinsdag woensdag
openstelling 10.00 – 18.00 10.00 – 18.00 10.00 – 18.00
donderdag vrijdag zaterdag zondag totaal klokuren
10.00 – 18.00 10.00 – 18.00 10.00 – 18.00 10.00 – 18.00 56 uur
tabel 2 – openingstijden Buitenbad Veghel
De reden van het verschil is voor ons niet direct helder. Het jaar 2022 was een goede zomer en de verwachting zou dan ook zijn dat er juist meer mensen naar een openluchtbad zouden gaan. Dat verschil zien we op meerdere plekken in Nederland juist in positieve zin. De bezoekaantallen uit de jaren 2019 en 2022 komen niet overeen met het berekende bezoekpotentieel (zie paragraaf 3.4). Dit kan natuurlijk vele redenen hebben, bijvoorbeeld: watertemperatuur, aantrekkelijkheid, kosten, marketing en P/R, concurrerende zwembaden/recreatieplassen in
In totaal is het buitenbad wekelijks 56 klokuren geopend. Voor het seizoen
de omgeving, etc.
houdt dit in dat het buitenbad zo’n 900 uren aan openstelling kent. We hebben de bezoekaantallen uit 2022 iets verder beschouwd naar bezoekaantallen onder de 20 graden, tussen 20 en 25 graden (warm), tussen de 25 en 30 graden (zomers) en boven de 30 graden Celsius (tropisch).
exploitatie analyse
24/41
In de periode van mei tot en met augustus 2022 zijn de dagen te verdelen in
1
15
2
23
3
27
4
41
5
36
6
67
7
18
8
34
40
215
106
523
73
66
140
175
224
47
76
105
25
86
47
37
38
192
41
190
149
34
60
285
46
39
404
226
60
105
399
12
88
85
313
459
13
76
40
411
533
14
142
96
239
499
15
392
408
249
106
16
71
326
140
291
17
152
547
343
112
18
499
721
480
115
19
51
27
688
95
20
34
53
353
53
21
5
100
31
121
22
168
389
64
108
23
22
45
362
96
230
24
10
33
35
467
511
25
22
42
35
186
597
26
27
32
53
51
54
27
23
49
36
63
47
28
13
11
112
78
100
29
32
22
407
132
97
30
33
30
97
162
132
32 1
2.771
85 17
12
2
4.534
14
12
4
5.666
21
6
2
6.969
t r o pisch
zo mer s
<20o Celsius
32 dagen
-
warm
61 dagen
-
zomers
20 dagen
-
tropisch
9 dagen
wat het percentage banenzwemmers versus recreatieve zwemmers is. We hebben niet kunnen analyseren wat de verhouding losse kaartjes versus meerbadenkaarten of abonnementen is. We hebben vanuit Laco begrepen dat er jaarlijks zo’n 50 tot 70 abonnementhouders komen banen zwemmen. 16
8
7
562
tabel 3 – bezoekaantallen en temperatuur Veghel
Wat opvalt is dat op de tropische dagen de meeste bezoekers naar het zwembad komen. De best bezochte dag was een piek van 721 bezoeken op 18 juni. De meeste tropische dagen waren in de maand augustus, dat waren er 7. De meeste bezoeken waren in de maand augustus 6.969, gevolgd door juli 5.666, juni 4.534, mei 2.771, september (1 t/m 4) 562 en april (28 t/m 30) 182.
-
We hebben uit de aangeleverde bezoekaantallen niet kunnen analyseren
167 2
war m
<20
b ezoe k
99 140
154
29
t r o pisch
47 162
156
182
zo mer s
159
9
31
war m
48
11
totalen van:
September
62
10
Totalen
<20
b ezoe k
t r o pisch
Augustus zo mer s
war m
<20
b ezoe k
t r o pisch
Juli zo mer s
war m
<20
b ezoe k
t r o pisch
Juni zo mer s
war m
<20
b ezoe k
t r o pisch
M ei zo mer s
war m
<20
b ezoe k
Apr il
Wanneer we de door Laco aangeleverde bezoekaantallen als een hard gegeven beschouwen, dan is het totale bezoekaantal erg laag te noemen. Zeker wanneer we deze bezoekaantallen vergelijken met andere buitenbaden die we begeleiden.
exploitatie analyse
5.3
tarifering
25/41
5.4
omzet per bezoek
Laco hanteert als toegangsprijs voor een los bezoek € 7,95. Er kan ook
De omzet van buitenbad Veghel hebben we niet ontvangen; wel een
gekozen worden voor een meerbadenkaart of een abonnement3. Een
onderbouwing voor de exploitatiebijdrage in geval van een eventuele
meerbadenkaart kost € 39,75 (6 voor de prijs van 5). Er kan ook voor € 39,75
verlenging van de exploitatieovereenkomst. Aan de hand van de
per maand voor de jeugd (tot en met 23 jaar) en € 49,95 voor volwassenen
beschikbaar gestelde informatie kunnen we een bandbreedte aangeven
een abonnement gekocht worden, het voordeel is dat er van meerdere Laco
van de omzet. Aan de hand van de bezoekaantallen van 2019 en 2022
sportaccommodaties en faciliteiten gebruikgemaakt kan worden.
komen we tot de volgende maximale omzet.
We zien geen aparte tarieven voor groepen of verenigingen.
baten bezoekaantal tarief totaal
We begrepen uit ons overleg met de initiatiefgroep dat er door Laco ook abonnementen verkocht worden voor alleen het buitenbad in Veghel. Zij gaven aan dat een abonnement voor het seizoen (4 maanden) gekocht kan worden voor € 69,95 (met dit abonnement kun je het hele seizoen komen zwemmen). In de voorverkoop kan zo’n abonnement gedurende een periode van twee weken voor € 39,95 gekocht worden. Hiervan wordt vooral gebruik gemaakt door de banen zwemmers We vinden het tarief van € 7,95 voor een los bezoek aan de hoge kant, ook al begrijpen we de prijs wel, zeker wanneer we deze prijs vergelijken met andere buitenbaden in de omgeving. Bijvoorbeeld Buitenzwembad Zegenwerp (Sint-Michielsgestel) waar een los kaartje € 6,05 kost.
3
https://www.laco.eu/abonnementen/?locatie=veghel
2019 22.294 € 7,95 € 177.237
2022 20.684 € 7,95 € 164.437
tabel 4 – maximale omzet
Natuurlijk kunnen we niet stellen dat alle bezoekers € 7,95 per keer betalen. Er zijn immers ook abonnementen en meerbadenkaarten. (Zie hoofdstuk 5.3). Vandaar dat we hieronder een ‘gewogen tarief’ van gemiddeld zo’n € 4,50 per bezoek hanteren. baten bezoekaantal tarief totaal tabel 5 – gewogen omzet
2019 22.294 € 4,50
2022 20.684 € 4,50
€ 100.323
€ 93.078
exploitatie analyse
26/41
5.5 In het buitenbad is ook een kleine kiosk waar versnaperingen gekocht kunnen worden.
In de programmering wordt rekening gehouden met het benodigd aantal personeelsleden per uur. Tijdens de personeelsinzet worden diverse
De omzet die daar uitgehaald kan worden zal ongeveer liggen tussen de € 0,70 en de € 1,50 per bezoek. We gaan voor deze berekening er gemakshalve vanuit dat het op € 1,00 omzet per bezoek ligt. (Maar omzet in de horeca is altijd afhankelijk van prijsstelling, productaanbod, openstelling, klantvriendelijkheid, etc.) baten bezoekaantal tarief totaal
personele inzet
2019 22.294 € 1,00 € 22.294
2022 20.684 € 1,00 € 20.684
tabel 6 – horeca omzet
werkzaamheden verricht, zoals toezicht, instructie, schoonmaak, technisch beheer, receptie en administratie. Er dient aansturing plaats te vinden door bijvoorbeeld een locatiemanager. We hebben de personeelsinzet van Laco ontvangen. Zij gaan uit van de volgende verdeling. management en coördinatie
0,12 Fte
toezicht/instructie zwembad
0,83 Fte
schoonmaak
0,60 Fte
receptie
0,40 Fte
horeca
0,36 Fte
technische dienst
0,08 Fte
Totaal formatie
2,38 Fte
De totale baten bedragen: baten
Opgemerkt dient te worden dat de aansturing van verschillende
bezoeken (gewogen omzet)
€
93.078
accommodaties vanuit Laco centraal gebeurt, deze inzet/formatie is niet
horeca omzet
€
20.684
meegenomen in bovenstaande tabel.
totale baten
€ 113.762
tabel 7 – totale baten
Laco hanteert in totaal voor het buitenbad zo’n € 95.000 aan personele inzet en € 25.000 aan managementondersteuning. Dat maakt aan
In paragraaf 5.6 gaan we verder in op de exploitatie.
personele inzet in totaal zo’n € 120.000.
exploitatie analyse
5.6
27/41
Opgemerkt dient te worden dat er geringe kapitaallasten zijn voorzien. Het
exploitatie
zwembad stamt uit 1968 en is naar alle waarschijnlijkheid ‘uit de boeken’.
De lasten van buitenbad Veghel zijn geraamd op
We hebben aldus geen extra kapitaallasten toegekend. Voor de energietarieven hebben we € 0,25 per kWh gehanteerd. De
Lasten
exploitatiedoorrekening is een inschatting, geredeneerd vanuit de vorige
personeel
€ 120.000
elektriciteit
€
20.000
water en chemicaliën
€
11.000
onderhoud
€
32.000
kantoorkosten
€
5.000
marketing&verkoop
€
4.500
5.7
inkoop horeca
€
7.000
Om een exploitatie op te kunnen stellen voor een buitenbad in Veghel, is de
overige algemene kosten / onvoorzien
€
20.000
huidige situatie geanalyseerd. Op basis daarvan wordt geconcludeerd dat:
huur
€
-
belastingen
€
2.250
verzekeringen
€
2.500
-
de exploitatie onder druk staat;
kapitaallasten
€
5.000
-
Buitenbad Veghel een traditioneel karakter kent met een 50-
totale lasten
€ 229.250
hoofdstukken, omdat we niet de werkelijke lasten en baten hebben ontvangen. Opgemerkt moet worden dat we inmiddels met fors stijgende energieprijzen te maken hebben.
-
baten
€ 113.762
lasten
€ 229.250
exploitatieresultaat
€ -115.488
tabel 9 – exploitatie
Laco aangegeven heeft om in de toekomst het buitenbad niet meer te kunnen exploiteren voor de huidige gemeentelijke bijdrage;
meterbad, een ondiep bassin, een peuter/kleuter badje en wat verouderde aanvullende recreatieve voorzieningen;
tabel 8 – totale lasten
Het geraamde exploitatieresultaat bedraagt:
conclusies huidige situatie exploitatie
-
Buitenbad Veghel zeer verouderd en niet met haar tijd meegegaan is;
-
het buitenbad alleen seizoensgebonden geopend is (maar wel iedere dag geopend van 10.00 -18.00);
-
er de afgelopen jaren weinig aan marketing en communicatie gedaan lijkt te zijn;
-
het buitenbad vanaf de openbare weg niet of nauwelijks te zien is;
-
er geen samenwerking met lokale en regionale (sport)organisaties is;
exploitatie analyse
-
er nauwelijks activiteitenaanbod is , anders dan banenzwemmen of recreatief zwemmen,
-
op basis van de huidige openstelling er nog voldoende ruimte voor optimalisatie mogelijk is;
-
het bezoekaantal erg laag is, daar de zomer van 2022 toch bekend staat als een hele goede zomer;
-
het bezoekaantal in de afgelopen jaren is teruggelopen tot circa 20.000 bezoeken in 2022 (in vergelijkbare zwembaden zien we in het afgelopen seizoen nog steeds tussen de 35.000 en de 75.000 bezoeken);
-
op basis van de kaartsoorten en de gerealiseerde omzet, kan geconcludeerd worden dat een los toegangskaartje voor € 7,95 aan de hoge kant is;
-
er een initiatiefgroep opgestaan is met daarin betrokken inwoners uit de gemeente om het buitenbad in Veghel te behouden.
28/41
6
optimalisatie mogelijkheden
6.1
huidige situatie voortzetten
6.2
nieuw buitenbad op huidige locatie
6.3
nieuw buitenbad bij bestaand binnenbad
6.4
natuur gezuiverd zwembad
optimalisatie mogelijkheden
6
optimalisatie mogelijkheden
30/41
We hebben een aantal optimalisatiemogelijkheden in scenario’s hieronder uitgewerkt, te weten:
Buitenbad Veghel stamt uit 1968 en kent een rijke historie. Inwoners die er
-
huidige situatie voortzetten;
zelf hebben leren zwemmen en later met hun (klein) kinderen zijn gaan
-
nieuwbouw op huidige locatie;
zwemmen. Zowel op recreatief als op sportief gebied, van het buitenbad
-
nieuw buitenbad bij bestaand binnenbad.
werd in het verleden veelvuldig gebruik gemaakt. Het buitenbad biedt aan inwoners uit de gemeente Meierijstad een goede gelegenheid om te kunnen
6.1
huidige situatie voortzetten
bewegen of recreëren. De vraag van de inwoners uit de jaren zeventig is niet
Indien er voortzetting plaatsvindt van de huidige situatie, dan moeten er
meer dezelfde vraag die anno 2022 gesteld wordt. De wereld is veranderd,
onderhoudswerkzaamheden plaatsvinden. Aan Sportfondsen kan, als
maar het openluchtbad is nauwelijks mee veranderd.
eigenaar van de grond en opstallen, gevraagd worden om de exploitatie voort te zetten voor een bepaalde periode. Voor een dergelijk scenario
“Als je blijft doen wat je deed, dan krijg je wat je kreeg”, is veel gehoorde
heeft Sportfondsen al een aangepaste aanbieding op verzoek van de
spreuk. Dat geldt ook voor het huidige buitenbad. Er hebben nauwelijks
gemeente Meierijstad uitgebracht. Dit alles met als doel om de inwoners
veranderingen aan de accommodatie plaatsgevonden. De bakken met
van de gemeente Meierijstad de huidige openlucht zwemvoorziening aan te
water zijn nog dezelfde als die uit 1968, de perrons hebben nog steeds
kunnen blijven bieden. Hiervoor zijn twee scenario's denkbaar; voorzetting
dezelfde betonnen tegels, de entree is nog hetzelfde en dat geldt voor de
van de huidige exploitatie met één jaar of voor een periode van maximaal 5
totale accommodatie.
jaren.
We zien dat de bezoekaantallen in de afgelopen jaren teruggelopen zijn.
Scenario 1: voortzetting 1 jaar
Dus als je blijft doen wat je deed, maar je wilt meer bezoekers/klanten naar
In het eerste scenario dient allereerst voldaan te worden aan de
je accommodatie trekken, dan moet je het per definitie anders gaan
aanwijzingen van de toezichthouder op de naleving van het Besluit hygiëne
aanpakken.
en veiligheid badinrichtingen en zweminrichtingen. Bij de tweede controle in 2022 constateerde de Omgevingsdienst Zuid-Oost Brabant (ODZOB) dat: -
de tegels en voegen van de randen rondom de bassins zich in mindere staat van onderhoud bevonden;
optimalisatie mogelijkheden
-
31/41
de tegels en voegen van de bassinwanden bevonden zich in mindere staat van onderhoud;
Investering
Scenario 1
-
op diverse plaatsen waren tegels van de bassinwanden afgebroken;
-
diverse dilatatievoegen bevonden zich in mindere staat van onderhoud;
Grondwerken
€
-
-
er sprake was van roestvorming aan de onderzijde van de pilaren van
Peuterbassin
€
22.800
de glijbaan bij het diepe bassin. De exploitant dient deze overtredingen voor
Ondiepe bassin
€
9.954
openstelling van het zwembad in 2023 te beëindigen en beëindigd te
Wedstrijdbassin 50m
€
2.712
houden. Tijdens de eerstvolgende reguliere Whvbz-controle in 2023 zal
Overige kosten (div. reparaties)
€
14.580
Installaties E en W
€
4.500
beoordeeld worden of hieraan is voldaan. De kosten van deze werkzaamheden zijn in tabel 8 geraamd tussen € 54.546 en € 246.546 exclusief btw, afhankelijk van ontheffing van ODZOB vanwege de inwerkingtreding van de nieuwe regelgeving voor zweminrichtingen. Zo wordt de vervanging van de bestaande waterbehandelingsinstallatie op € 72.000 en de bestaande chloor- en zuurvoorziening, conform BRL K903/07, geraamd op ca. € 120.000,- exclusief btw. Optioneel kan een zoutelektrolyse installatie en een nieuwe doseerinstallatie t.b.v. zwavelzuur worden toegepast. De kosten daarvan worden geraamd op € 108.000,exclusief btw.
Handhaven 1 jaar
Onvoorzien, AK, W en R
inclusief
Minimale investering
€
54.546
Vervangen waterbehandeling
€
72.000
Zoutelektrolyse
€
120.000
Optimale investering
€
246.546
Tabel 8 - scenario 1
Scenario 2: voortzetting 5 jaar In het tweede scenario zal ook moeten worden voldaan aan de nieuwe zwemwaterwet4, die naar alle waarschijnlijkheid op 1 juli 2023 in werking treedt. Dit betekent dat de huidige opslagvoorzieningen voor zowel chloor als zuur, die niet voldoen aan de BRL K903/07, voor de inwerkingtreding vervangen/aangepast moeten worden. Dit kan zijn door weer gebruik te gaan maken van chloor- en zuur opslag of door een zoutelektrolyse
4
https://iplo.nl/nieuws/2022/juli/nieuwe-regels-zwemgelegenheden/
optimalisatie mogelijkheden
32/41
installatie. Er geldt dat zwembaden, welke voor 2008 zijn gebouwd onder de
De technische onderzoeken voor de scenario's 1 en 2 zijn door andere
zgn. “overgangsrecht” vallen.
experts gedaan (zie bijlagen). Dit is natuurlijk essentiële informatie om in
Nieuwe zwembaden dienen met ingang van 1 januari van 2008 aan de
beeld te hebben hoe de accommodatie ervoor staat en/of er grote
regels van de BRLK903/07 te voldoen en installaties welke voor 2008 in
onderhoudsmaatregelen noodzakelijk zijn. Vanuit exploitatie bekeken is,
bedrijf zijn genomen pas in 1 januari 2023.
om te kunnen zwemmen, de huidige accommodatie nog steeds functioneel te noemen.
De kosten van dit scenario zijn in tabel 9 geraamd op € 480.000, excl. btw. Indien overgeschakeld wordt op een zoutelektrolyse installatie worden de
De huidige buitenbaden zijn economisch en technisch grotendeels door hun
kosten verhoogd met € 108.000 excl. btw.
levenscyclus heen. Voor een korte periode kunnen de scenario's 1 en 2 werken, maar de investeringen die moeten worden gedaan, zullen naar
Investering
Scenario 2
onze mening het begin zijn van vele andere onderhoudswerkzaamheden
Handhaven 5 jaar
met bijbehorende investeringen, die zullen volgen. Daarnaast zijn beide scenario's geen duurzame, maar tijdelijke, maatregelen.
Grondwerken
€
7.104
Peuterbassin
€
22.800
Ondiepe bassin
€
135.150
Wedstrijdbassin 50m
€
52.608
6.2
Overige kosten (div. reparaties)
€
29.058
Installaties
€
233.280
Een derde scenario is om een nieuw buitenbad te gaan ontwikkelen met een
Onvoorzien, AK, W en R
nieuwe ‘look and feel’ op de huidige locatie. Een aantrekkelijke en
inclusief
multifunctionele accommodatie voor meerdere doelgroepen die gedurende een langere exploitatieperiode gebruikmaken van de voorzieningen.
Minimale investering
€
480.000
Zoutelektrolyse
€
108.000
Optimale investering
€
588.000
Tabel 9 - scenario 2
nieuwbouw zelfde locatie
De locatie van het huidige buitenbad is perfect om bredere sport- en recreatievoorzieningen aan te bieden, gecombineerd met een passend horecaconcept. Met als gevolg dat de inwoners uit de hele gemeente
optimalisatie mogelijkheden
33/41
Meierijstad op deze locatie een vorm van vrijetijdsbesteding vinden in een beweegvriendelijke omgeving. 6.2.1
In of bij het recreatieve bad kan een glijbaan voorzien worden. Dat is een logische plek voor recreatief gebruik. (Zo’n glijbaan zou ook
aantrekkelijke multifunctionele accommodatie
eventueel met een ‘skim out’ in de buurt van het recreatiedeel gesitueerd
Duurzaamheid, beleving, veiligheid en bewegen zijn naar onze mening,
kunnen worden).
kernwaarden bij nieuwbouw. Natuurlijk is het van belang om, indien hiervoor gekozen wordt, eerst een goede visie te ontwikkelen.
De nieuwe accommodatie in een strand omgeving laten opgaan kan de
Toch willen we, hierop vooruitlopend, u meenemen in enkele, door ons
beleving en de aantrekkelijkheid bevorderen. De traditionele betonnen
bedachte, mogelijkheden die in Veghel op de huidige locatie gerealiseerd
30 bij 30 tegels worden vervangen door mooie strandkleurige
zouden kunnen worden.
bestrating, rondom het recreatie bad en het spraypark, niet met zand
a.
Vervanging van de huidige zwembadconfiguratie naar een andere
want dat wil je liever niet in je zwembad hebben. Hiervoor zijn meerdere
indeling:
soorten bestrating mogelijk.
-
peuter / kleuterzwembad, inclusief spraypark;
-
recreatief zwembad, inclusief bijvoorbeeld een glijbaan;
-
50 of 25 meter sportbad, inclusief een constructie om Ninja Cross /
uitdagende speeltuin en een spraypark, gecombineerd met een
Athletic Skills Modell (ASM) faciliteiten aan te bieden .
horecavoorziening, kan ervoor gezorgd worden dat er seizoen
b.
Met het structurele inrichten van de accommodatie met een leuke
verlenging plaats kan vinden. Beleving is van groot belang om We kunnen ons voorstellen dat het hele bad naar een waterdiepte van
doelgroepen naar een accommodatie te trekken.
1.39 gebracht gaat worden. Het voordeel om het zwembad onder de 1.40 meter te brengen is dat dit het veiligheidsaspect ten goede komt.
Het doel is dat bijvoorbeeld opa’s en oma’s met kleinkinderen, ouders
waardoor er ook minder toezicht vereist is. Een tweede voordeel is dat
met kinderen, etc. structureel kunnen komen spelen (bij mooi weer is het
minder goed geoefende banenzwemmers kunnen staan als ze moe zijn.
spraypark in bedrijf en als het slechter weer is, dan is alleen de speeltuin
Daar is behoefte aan, zo blijkt uit onze eigen ervaring. Een derde
geopend), 365 dagen per jaar. Doordat er een goede
voordeel is dat er minder watervolume behandeld hoeft te worden. Dit
horecavoorziening bij de accommodatie is, kan er een lekker kopje
geeft een besparing in de exploitatie.
koffie/thee gedronken worden en als het later op de middag is een
optimalisatie mogelijkheden
34/41
drankje. Daarnaast kan er geluncht worden of is er iets speciaals voor
6.2.2
de kinderen (ijs, poffertjes, etc.). Het doel is om zoveel mogelijk
Op hete dagen, wanneer er normaal gesproken veel bezoekers komen,
bezoekers te gaan krijgen in en rondom de accommodatie. c.
aantrekkelijke programmering
wordt het zwembad gebruikt zoals het altijd gebruikt werd. Op alle andere
Op en rondom de ligweide kan een beweegvriendelijke omgeving
dagen wordt het zwembad omgetoverd naar een leuke en uitdagende
gerealiseerd worden voor verschillende doelgroepen, bijvoorbeeld met
beweegomgeving. Gecombineerd met een goede horeca kunnen zelfs
daarin de volgende functionaliteiten:
evenementen voor bijvoorbeeld bedrijven op deze locatie georganiseerd
-
een buitenaccommodatie volgens het Athletic Skills Model5;
-
een hardloopparcours, bijv. Finse piste voor jeugd/volwassenen;
-
Calisthenics voor de oudere jeugd en volwassenen.
Hieronder enkele referentiebeelden
worden. Wanneer er gezorgd wordt voor goede omkleedfaciliteiten en douches biedt dit ook mogelijkheden om bij minder mooi weer in het buitenbad activiteiten te organiseren door uitdagende opblaasbare hindernisbanen of een Ninja Cross/ASM. Maar rondom de accommodatie kunnen natuurlijk ook leuke evenementen georganiseerd worden. Alles draait om het organiseren en bijeenbrengen van mensen. We geven hier alleen een voorbeeld. Natuurlijk dient dit nader uitgewerkt te worden.
Calisthenics
Finse piste
De kosten van scenario 3 zijn in tabel 10 geraamd. De kosten in de kolom basis betreffen de voorzieningen die minimaal moeten worden getroffen. De kosten in de kolom opties betreffen voorzieningen die naar keuze kunnen worden gerealiseerd. ASM zwembad
ASM outdoor
Samen met een architect kan zo’n nieuwe accommodatie verder uitgewerkt worden. 5
https://www.athleticskillsmodel.nl
optimalisatie mogelijkheden
35/41
Investering
Scenario 3 Nieuw in Veghel Basis
Aankoop bestaande locatie: 33.000 m2
Opties
p.m.
nieuw buitenbad bij bestaand binnenbad
Wanneer we door een exploitatiebril kijken naar een logische plek voor een buitenbad, dan kunnen we ons goed voorstellen dat bij een bestaand binnenbad een buitenbad gesitueerd kan worden. Waar met name een voordeel valt te behalen, is de inzet van personeel. Bij mooi weer in de zomer
Sportbassin 15.00 x 25.00 meter: • waterdiepte 1,40 m
6.3
zien we dat het in binnenbaden vaak minder druk is. Als er een buitenbad
€ 1.272.000
• waterdiepte 2,00 m
€
186.000
• duikgedeelte 10,00 x 10,00 x 3,50 meter
€
354.000
• ASM apenkooi boven sportbassin
€
266.040
Ondiep recreatie bassin van ca. 300 m2
€
948.000
• Glijbaan met Skim-out van ca. 30 m.
€
105.000
• Spraypark ca 400 m2 (20,00 x 20,00 m)
€
568.800
aan de accommodatie toegevoegd is, kan het personeel van het binnenbad eenvoudiger ingezet worden in het buitenbad. We hebben deze gedachte met de bedrijfsleiders van de twee binnenbaden besproken en zij gaven aan dat een verwarmd buitenbad gecombineerd met een binnenbad inderdaad een interessante combinatie kan zijn. Wanneer een verwarmd buitenbad bij een bestaand zwembad in de gemeente Meierijstad gecombineerd zou worden, dan wordt het huidige buitenbad overbodig. Het buitenbad kan dan ook een kleinere zwembadconfiguratie hebben dan de huidige buitenzwembadconfiguratie in Veghel. We denken dan aan een 25 meter
Ontvangst en nevenaccommodatie
€
986.400
Verwarmen zwembaden met zonenergie Overige terrein voorzieningen Onvoorzien, AK, W en R Totale investering Optimale scenario Tabel 10 - scenario 3
bad van 15 meter breed, met een waterdiepte van 1.40 meter. Als eerder €
€
85.500
497.700
beschreven dient dit de veiligheid en verlaagt het de exploitatiekosten. Daarnaast is het voor banenzwemmers prettig, zij kunnen dan borstdiep
inclusief
inclusief
€ 3.281.100
€ 2.513.340
€ 5.794.440
staan in het water als ze even willen uitrusten. Indien dit verwarmde buitenbad ook voor de trainingen van wedstrijdzwemmen en waterpolo gebruikt gaat worden, dan adviseren we
optimalisatie mogelijkheden
een waterdiepte van minimaal 2.00 meter (voor waterpolo is een minimale waterdiepte van 2.00 meter nodig).
36/41
Investering
Scenario 4 Nieuw bij bestaand binnenbad
Om een uitdagende extra sport en speel functionaliteit in dit buitenbad te krijgen, is het aan te bevelen om een draagconstructie rondom het buitenzwembad te realiseren zodat daaraan de Ninja Cross / ASM materialen bevestigd kunnen worden. Hiermee kan vooral de jeugd van 14 t/m 19 jaar een uitdagende beweegomgeving geboden worden. Een bijkomend voordeel van zo’n constructie is, dat er ook PV-panelen op gelegd kunnen worden, zodat met zonne-energie het buitenbad deels verwarmd zou kunnen worden. Voor de jongste kinderen is een spraypark met een speeltuin een goede aanvulling. De kosten van dit vierde scenario zijn in tabel 11 geraamd. De kosten in de kolom basis betreffen de voorzieningen die minimaal moeten worden getroffen. De kosten in de kolom opties betreffen voorzieningen die naar keuze kunnen worden gerealiseerd.
Basis
Opties
Sportbassin 15.00 x 25.00 meter: • waterdiepte 1,40 m
€
1.370.880
• waterdiepte 2,00 m
€
186.000
• duikgedeelte 10,00 x 10,00 x 3,50 meter
€
407.760
• ASM apenkooi boven sportbassin
€
266.040
Spraypark ca 400 m2 (20,00 x 20,00 m)
€
568.800
€
85.500
Uitbreiding technische ruimte voor
€
98.640
filterinstallatie Verwarmen zwembaden met zonenergie Aanpassen huidige routing i.v.m.
€
150.000
€
253.200
gescheiden binnen-/ buiten exploitatie Overige terrein voorzieningen Onvoorzien, AK, W en R Totale investering Optimale scenario Tabel 11 - scenario 4
inclusief
inclusief
€ 1.872.720
€ 1.514.100
€ 3.386.820
optimalisatie mogelijkheden
6.4
natuur gezuiverd zwembad
Ons is gevraagd om de uit het buitenland overgekomen filosofie van natuur gezuiverd zwemmen mee te nemen vanuit een exploitatie redenatie en of dit iets voor de gemeente Meierijstad zou kunnen zijn. In Haastrecht (De Loete) en in Ede (zwembad de Peppel) zijn twee natuur gezuiverde publieke buitenbaden. In deze zwembaden wordt dus geen chloor gebruikt voor desinfectie, maar het zwemwater wordt door de natuur (planten) en een filter gezuiverd. De investeringskosten van een natuur gezuiverd bad zijn vergelijkbaar met een chloor gezuiverd bad. Het is op dit moment nog te vroeg om te kunnen bepalen of deze waterzuivering een gunstig effect heeft op de exploitatie. Vooralsnog lijkt het erop dat de exploitatiekosten gelijk zijn aan een door chloor gezuiverd zwembad. Daarnaast is er in de afgelopen zomer door blauwalg midden in het zomerseizoen in beide zwembaden een sluiting geweest. We kunnen nu niet bepalen of dit incidenteel was of dat hier jaarlijks rekening mee gehouden dient te worden.
37/41
7
conclusies
7.1
conclusies
conclusies en aanbevelingen
7
conclusies
Wanneer we vanuit exploitatie redeneren, dan komen we tot de volgende