bijlage 1 de visie

DUURZAME MOBILITEITSVISIE GEMEENTE MEIERIJSTAD 21 OKTOBER 2021

Instructie interactieve PDF Bladeren door de rapportage:

Door op de linker (blauwe) pijl te drukken, gaat u naar de vorige pagina

Door op de rechter (groene) pijl te drukken, gaat u naar de volgende pagina

Hoofdstuk X Bijlage X

Paragraaf X Figuur X

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

Door in de inhoudsopgave op het hoofdstuk- of bijlagenummer of de hoofdstuktitel te drukken, gaat u direct door naar het gewenst hoofdstuk of de gewenste bijlage

Direct naar een paragraaf of figuur:

Door op de verwijzing te drukken, gaat u direct door naar de betreffende paragraaf of figuur indien deze op een andere pagina staat

Opdrachtgever(s) Titel rapport

Gemeente Meierijstad

Kenmerk Datum publicatie

004705.20210608.R1.07

Projectteam Goudappel Coffeng

2

Direct naar een hoofdstuk of bijlage:

Duurzame mobiliteitsvisie

Gemeente Meierijstad

Definitief - 21 oktober 2021 Danny Walraven, Daphne de Jong, Nicole Korsten, Rutger Klein en Tony Maas

i Inhoudsopgave 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8.

Inleiding 11 Procesaanpak 13 Huidige situatie: waar staan we nu? 17 Toekomstige situatie: wat verwachten we voor de toekomst? 25 Ambities en opgaven: waar willen we naar toe?  33 Scenario’s en voorkeursvariant: welke maatregelen passen bij de opgaven? 37 Multimodale netwerkvisie: hoe vertaalt de visie zich naar het netwerk? 47 Deelprogramma’s en adaptief uitvoeringsprogramma 59

Bijlage 1: Enqueteresultaten Bijlage 2: Gebiedsfoto Bijlage 3: Ambities en opgaven Bijlage 4: Invulling scenario’s en analyses verkeersmodel Bijlage 5: Adaptief uitvoeringsprogramma Bijlage A: Verslag focusgesprekken Bijlage B: Verslag werkatelier 1 - visie en gebiedsfoto Bijlage C: Verslag werkatelier 2 - persona’s en netwerken Bijlage D: Verslag werkatelier 3 - maatregelen Bijlage E: Verslag werkatelier 4 - scenario’s Bijlage F: Verslag werkatelier 5 - VKA en prioritering Bijlage G: Verslag sessie met experts Bijlage H: Verslag ANWB

75 87 111 119 133 139 153 159 167 169 171 173 177 Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

3

Lijst met afkortingen ANWB BBMA

Algemene Nederlandse Wielrijdersbond Brabant Brede Model Aanpak

Bibeko binnen bebouwde kom Bubeko buiten bebouwde kom BRT

Bus Rapid Transit

CPB

Centraal Planbureau

BVL

CROW ETW

GOW HOV

HWN KiM LBV

MaaS MIRT MKB OV

OWN PBL

SFR

SPV

SWOT VRI

VVN

WLO

ZWV

4

Brabants VerkeersveiligheidsLabel Centrum voor Regelgeving en Onderzoek Erftoegangsweg

Gebiedsontsluitingsweg

Hoogwaardig Openbaar Vervoer Hoofdwegennet

Kennisinsituut voor Mobiliteitsbeleid Landbouwverkeer

Mobility as a Service

Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport Midden- en kleinbedrijf Openbaar Vervoer

Onderliggend wegennet

Planbureau voor de Leefomgeving Snelfietsroute

Strategisch Plan Verkeersveiligheid

Strengths, Weaknesses, Opportunities en Threats Verkeersregelinstallatie

Veilig Verkeer Nederland

Welvaart en Leefomgeving Zuid-Willemsvaart

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

Samenvatting Aanleiding

De fusie van de voormalige gemeenten Schijndel, Veghel en Sint-Oedenrode naar de nieuwe gemeente Meierijstad in 2017 is een belangrijke aanleiding om de huidige beleidsdocumenten te herijken en te integreren in een duurzame mobiliteitsvisie voor de gemeente Meierijstad. Ook omdat ontwikkelingen steeds sneller gaan, is actualisering van het mobiliteitsbeleid nodig. Verder zijn er verschillende ontwikkelingen die vragen om een herijking van het bestaande beleid.

Een nieuwe tijd, een nieuwe mobiliteitsaanpak

Het doel van de duurzame mobiliteitsvisie is het hebben van een mobiliteitsvisie

uitgegroeid tot een van de trekkers van de Brabants economie. Technologische,

economische en klimatologische ontwikkelingen volgen zich in een rap tempo op.

Dit heeft een grote impact op de werkgelegenheid en de kwaliteit van lucht, bodem en water. Tegelijkertijd heeft de stad 80.000 inwoners in 13 kernen met veel groen, levendigheid, dorpse kwaliteiten en recreatie. In de gemeente waar de auto de

dominante vervoerswijze is, vraagt dit om een duurzamer mobiliteitssysteem waar tevens aandacht is voor leefbaarheid. CONCLUSIES AUTO

■

(met de kaders) waar we gezamenlijk aan willen werken, inclusief een (adaptief) uitvoeringsprogramma om naar de mobiliteitsvisie toe te kunnen werken.

Onderwerpen die in de duurzame mobiliteitsvisie Meierijstad aan bod komen zijn

bereikbaarheid auto, fiets, voetgangers, parkeren, openbaar vervoer, knooppunten,

leefbaarheid, verkeersveiligheid, positieve gezondheid, duurzame mobiliteit, slimme mobiliteit, toegankelijkheid en mensgerichte maatregelen ter verbetering van de verkeersveiligheid, duurzame mobiliteit en toegankelijkheid.

Samen werken aan een duurzame mobiliteitsvisie

Knelpunten verkeersafwikkeling: A50, aansluitingen A50,

Eerdsebaan, Corridor Veghel, Structuurweg Schijndel (thv rotondes), N279 Veghel-Asten (thv Veghel en kruisingen)

■

Veel korte afstandsverplaatsingen (minder dan 7,5km) op de A50 in de driehoek Sint-Oedenrode/Veghel/Uden/Bernheze

Created by Iconic from the Noun Project

CONCLUSIES OPENBAAR VERVOER

■

Uit de bereikbaarheidskaarten blijkt dat de autobereikbaarheid

■

Minder goede verbindingen: Sint-Oedenrode/Den Bosch -

De duurzame mobiliteitsvisie is in samenwerking met bewoners, ondernemers en

vele malen groter is dan de OV-bereikbaarheid

Schijndel/Eindhoven - Veghel/Den Bosch - Veghel/Nijmegen -

Meierijstad/bedrijventerreinen aan A2 Eindhoven en Den Bosch

experts tot stand gekomen. Circa 400 inwoners en gebruikers van het gebied vulden

■

Kleinere kernen: bereikbaarheid van voorzieningen per

specifieke doelgroepen hebben voor de bestaande situatie en de ambitie die zij

■

Bedrijventerreinen: knelpunt op de last mile

stakeholders actief mee in het vormgeven van de duurzame mobiliteitsvisie tijdens 5

CONCLUSIES FIETS

de enquête in. Tijdens 4 focusgesprekken zijn we ingegaan op de waardering die hebben voor de toekomst in de gemeente Meierijstad. Daarnaast dachten deze werkateliers.

Waar staan we nu?

Meierijstad floreert met toonaangevende (inter)nationale bedrijven in logistiek,

maakindustrie, Agrifood en het MKB. Vanwege de strategische ligging in Agrifood Capital, tussen Health Valley Nijmegen en Brainport Eindhoven, is Meierijstad

■

openbaar vervoer is ondermaats

Veel bestemmingen zijn per fiets al goed bereikbaar

■

De e-bike factor voor Veghel, Schijndel en Sint-Oedenrode is

■

Verbeteren van de fietsvoorzieningen naar en vanuit deze

hoog

plaatsen is zinvol

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

5

Wat verwachten we voor 2030?

Welke maatregelen passen bij de opgaven?

De voertuigverliesuren en -kilometers voor het gemotoriseerd verkeer nemen tussen

Om de duurzame mobiliteitsvisie Meierijstad waar te maken, hebben we gezamenlijk

zorgt richting de toekomst in onvoldoende mate voor een goede bereikbaarheid

de gemeente Meierijstad (bereikbaar, leefbaar/veilig, duurzaam/gezond). In de

2015 en 2030 in de gemeente Meierijstad verder toe. De ontsluitingsstructuur

van het gebied. Er zijn aanvullende maatregelen nodig om de woongebieden en de bedrijventerreinen ook in de toekomst bereikbaar, veilig, leefbaar en gezond

te houden. Maar infrastructuur is niet altijd genoeg. Uiteindelijk maken inwoners, bezoekers en bedrijven zelf keuzes die het mobiliteitsbeeld op straat bepalen. Daarom is het minstens zo belangrijk om naar de mobiliteitskeuzes en het

maatregelen opgesteld die een bijdrage leveren aan de drie hoofdambities van voorkeursvariant zijn die maatregelen opgenomen en keuzes gemaakt voor: ■

A50: Een parallelstructuur en capaciteitsuitbreiding zorgt voor een betere

■

Hoofdwegenstructuur: Een goed ingerichte hoofdstructuur van de wegen

verkeersgedrag van de weggebruikers te kijken en te bepalen hoe hen te helpen

doorstroming op de A50 en daarmee ook op en nabij de aansluitingen

draagt bij aan een toekomstvaste bereikbaarheid en verkeersveiligheid binnen de gemeente Meierijstad.

keuzes te maken die bijdragen aan de doelen van Meierijstad.

■

Ligging Bus Rapid Transit in combinatie met hubs: Een Bus Rapid Transit (BRT)

Waar willen we naartoe?

■

Fiets: De mogelijkheden die de fiets biedt, moeten optimaal worden benut.

Met de duurzame mobiliteitsvisie Meierijstad streven we naar de drie hoofdambities: 1. Bereikbaar Meierijstad “werken aan een economisch vitale stad”

2. Leefbaar Meierijstad “zorg dragen voor een prettige en veilige leefomgeving” 3. Duurzaam en gezond Meierijstad “transitie naar een duurzame, gezonde en slimme mobiliteit”

Op basis van de huidige en toekomstige knelpunten verkeer; beleidsdoelstellingen op andere beleidsthema’s met raakvlakken mobiliteit; landelijk, provinciaal en regionaal beleid en plannen; trends en ontwikkelingen; uitkomsten enquête

Duurzame mobiliteitsvisie, en input belangrijke betrokkenen, hebben we vijf strategische opgaven voor mobiliteit Meierijstad bepaald: ■ ■ ■ ■ ■

Multimodale bereikbaarheid bedrijventerreinen Voorzieningen voor iedereen bereikbaar Veilige mobiliteit

Kwaliteitssprong fiets: potenties optimaal benutten

Automobiliteit verduurzamen (incl. vergroenen van voertuigkilometers)

6

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

systeem draagt bij aan de OV-bereikbaarheid van de regio.

Deelprogramma 1. Bereikbaar Meierijstad “werken aan een economisch vitale stad” ■ ■ ■

Deelfietsen bij HOV-haltes

■ ■

▪ Lieshoutsedijk tussen Nijnsel en Mariahout

Inframaatregelen A50 aansluitingen 9, 10 en 11

■

■

▪ Pastoor van Haarenstraat Mariaheide

Nieuwe verbinding N279 (bij Keldonk) – Doornhoek Snelfietsroutes Veghel-Schijndel-Den Bosch,

■

▪ Stationsstraat Veghel

A50 met extra aansluiting op parallelstructuur (De Dubbelen)

■

■

▪ Wilgenstraat, Stationsstraat, Gasthuisstraat Veghel

▪ Nadere verkeersveiligheidsanalyse N622-Zandvliet, fietsveiligheid N622 verbeteren

Veghel-Sint-Oedenrode-Son-Eindhoven

▪ Afstemming vormgeving, functie en gebruik Koninginnelaan Sint-Oedenrode, Floralaan Schijndel, Ollandseweg, Lindendijk-Corridor Sint-Oedenrode,

Hoofdwegenstructuur als drager

Kapelstraat Eerde, Wijbosscheweg Schijndel, Boschweg Schijndel,

Ontsluiting Duin-Vlagheide

Hoofdstraat-Europalaan-Rooiseweg Schijndel, De Steeg bibeko Schijndel,

Doorstroming rotondes Structuurweg

Lieshoutseweg tussen Nijnsel en Mariahout

Noordelijke en oostelijke Randweg Sint-Oedenrode 70 of 80 km/uur

Bus Rapid Transit tussen Eindhoven en Nijmegen via Sint-Oedenrode en

door Veghel (met behoud buslijnen 157 en 305) met hubs: bedrijventerreinen Veghel-west en centrum Veghel. Hubs: Voorzieningen als deelmobiliteit,

▪ 60 km-zone ten noorden van Eerde ■ ■

stallingsvoorzieningen fiets, opladen (Hub Sint-Oedenrode (onderzoek): voor auto met voldoende autoparkeercapaciteit, Hubs in Veghel: voor fiets) ■ ■

Uitbouwen HOV-verbinding Eindhoven-Sint-Oedenrode-Schijndel-Den Bosch Verkorten reistijd tussen Veghel en Den Bosch per bus (met behoud van

■

Deelfietsen voor last mile bedrijventerreinen en Noordkade

■ ■

■

■

project Doortrappen, verkeersexamens, activiteiten Seniorenraad, Prettig verkeer rond scholen: aanpak schoolomgevingen (oa ondersteunen

scholen bij gedragsmaatregelen en afspraken, projecten oa Lekker AndersDag, schoolomgevingen VVN, Onze scholen zijn weer begonnen VVN, Brabants VerkeersveiligheidsLabel)

buslijnen 158 en 306)

■

(Lobby voor) belangrijkere plek van verkeershandhaving in het Integraal

Parkeervisie centra Veghel, Sint-Oedenrode, Schijndel oa parkeerbalans vraag-

■

Onderzoek landbouwverkeer in Sluisstraat-NCB-laan

aanpak voor toekomst

Fietsinfrastructuur bedrijventerreinen

■

VeiligheidsPlan Meierijstad

Kleinschalige verkeersvoorzieningen oa:

▪ Toegankelijkheid voor voetgangers oa goed onderhouden fietspaden en voetpaden, op- en afritten trottoir

Deelprogramma 2. Leefbaar Meierijstad “zorgdragen voor een prettige en veilige leefomgeving” ■

Ondersteunen mensgerichte maatregelen verkeersveiligheid (oa buurtbegeleidingstrajecten VVN

OV-bereikbaarheid Noordkade

■

Ongelijkvloerse fietsoversteek Structuurweg bij De Steeg

▪ Verkeersveilige fiets- en voetgangersoversteken ▪ Haltevoorzieningen openbaar vervoer

Beter afstemmen vormgeving, taak/functie en gebruik van wegen

■

Onderzoek ontsluiting nieuwe woongebieden Schijndel ivm leefbaarheid

▪ N637 (met name De Wit en kruising met Heiweg)

■

Monitoring verkeer Erp, Keldonk

Aanpak risico-locaties, verbeteren verkeersveiligheid ▪ Rotondes Corridor Veghel

Boschweg, Hoofdstraat, Europalaan

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

7

Deelprogramma 3: Duurzaam en gezond Meierijstad “transitie naar een duurzame, gezonde en slimme mobiliteit” ■

Realiseren ontbrekende fietsschakels fietsroute langs Duits Lijntje tussen BoxtelSchijndel-Veghel, Middegaal-Vorstenbosscheweg langs PWA sportpark Veghel, zuidzijde Rembrandtlaan tussen De Leest en Erpseweg Veghel, fietsbrug Zuid-

Willemsvaart tussen Zijtaart en Veghel langs Aa, fietsdoorsteek De LangedonkBeverweide, langs Structuurweg bij Duin/Hooghekke ■

Kwaliteit fietsnetwerk verbeteren oa Veghelsedijk (Veghel-Wijbosch), Sint-

Oedenrode-Ekkersrijt, Erpseweg tussen De Heuvel en Rembrandtlaan), fietsbrug over Aa tussen Vondelstraat en Stadhuisplein Veghel, fietspaden in De Bunders

■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

Welke maatregelen voeren we wanneer uit?

In het adaptief uitvoeringsprogramma staan de concrete maatregelen en projecten

waar we de komende jaren mee aan de slag willen. Hierin is onderscheid gemaakt in: ■ ■ ■ ■ ■ ■

Auto, vracht en landbouwverkeer Fiets

Openbaar vervoer en hubs Gedrag

Inrichting en ontwerp Overige maatregelen

Fietsstimulering

Er is gekozen voor een adaptieve werkwijze. Hierdoor bieden we ruimte om in te

Laadpalen fietsers bij belangrijke bestemmingen

betekent een adaptief karakter dat het uitvoeringsprogramma periodiek een check

Laadpalen elektrische auto’s

Deelmobiliteit: ondersteunen initiatieven vanuit de samenleving Fietsparkeren

Werkgeversbenadering Brabants MobiliteitsNetwerk Slimme verkeerslichten

Meetnet: meedoen aan het structureel telprogramma van de provincie Verstedelijkingsopgave rondom de hubs

spelen op landelijke, regionale en lokale trends en ontwikkelingen. In de praktijk krijgt op doelen. Daardoor is het mogelijk om tussentijds de maatregelen en

projecten bij te stellen indien nodig. In het adaptief uitvoeringsprogramma is een

globale planning aan de maatregelen en projecten gekoppeld. We onderscheiden daarbij 2 termijnen, te weten: ■ ■

Lopende projecten en quick wins Vanaf 2024

Zo hebben we in de duurzame mobiliteitsvisie samengewerkt aan een pakket van

maatregelen die de gemeente Meierijstad ook op termijn bereikbaar, veilig, leefbaar, duurzaam en gezond houden.

8

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

9

1. Inleiding 1.1 Aanleiding

1.3 Leeswijzer

nieuwe gemeente Meierijstad in 2017 is een belangrijke aanleiding om de huidige

mobiliteitsvisie is beschreven in hoofdstuk 2. Hoofdstuk 3 gaat in op de huidige

De fusie van de voormalige gemeenten Schijndel, Veghel en Sint-Oedenrode naar de beleidsdocumenten te herijken en te integreren in een duurzame mobiliteitsvisie voor de gemeente Meierijstad. Ook omdat ontwikkelingen steeds sneller gaan, is actualisering van het mobiliteitsbeleid nodig. Verder zijn er verschillende

ontwikkelingen die vragen om een herijking van het bestaande beleid, zoals: ■

Andere keuzen die gemaakt zijn in de hoofdwegenstructuur voor N279 Veghel-

■

Projecten A50 en N279

■ ■ ■

Asten en voor Erp (en Keldonk)

Actuele accenten in de beleidsdoelstellingen

Trends en ontwikkelingen zoals werkgeversaanpak en slimme mobiliteit Ruimtelijke plannen voor uitbreiding bedrijventerrein Veghel-west

1.2 Samen werken aan een duurzame mobiliteitsvisie passend bij onze ambitie Een nieuwe duurzame mobiliteitsvisie biedt de mogelijkheid om samen met

bewoners en ondernemers te werken aan het verbeteren en versterken van de

mobiliteit en bereikbaarheid binnen de gemeente Meierijstad. Het doel van de

duurzame mobiliteitsvisie is het hebben van een mobiliteitsvisie (met de kaders) waar we gezamenlijk aan willen werken, inclusief een (adaptief) uitvoeringsprogramma

om naar de mobiliteitsvisie toe te kunnen werken. In de tabel hiernaast is expliciet beschreven wat een mobiliteitsvisie wel is en wat het niet is.

Het proces dat gezamenlijk is doorlopen om te komen tot de duurzame

situatie. Enerzijds is gebruik gemaakt van informatie uit statistieken voor de

gemeente en bestaande onderzoeken en plannen. Anderzijds is input vanuit de

stakeholders meegenomen. In hoofdstuk 4 is het toekomstbeeld voor de gemeente

Meierijstad in 2030 geschetst. Hierbij is ingegaan op de infrastructurele en ruimtelijke ontwikkelingen tot 2030. Daarnaast zijn verschillende trends en opgaven voor de

gemeente Meierijstad uitgewerkt en is de impact op het verkeer tot 2030 in beeld gebracht. In hoofdstuk 5 zijn de ambities en opgaven uitgewerkt. De ambities en

opgaven zijn input voor de scenario’s en de totstandkoming van de voorkeursvariant die zijn geanalyseerd in hoofdstuk 6. De vertaling van de voorkeursvariant naar de

infrastructuurnetwerken is beschreven in hoofdstuk 7. De rapportage sluit af met het de deelprogramma’s en het adaptief uitvoeringsprogramma in hoofdstuk 8. MOBILITEITSVISIE: WAT IS HET WEL EN WAT IS HET NIET? WEL

NIET

visie met uitvoeringsprogramma

drempel in de straat (als voorbeeld)

kader voor uitwerking in lobby, pilot, bestemmingsplan, uitvoeringsplan,

uitwerking (en bezwaar- en

beleidsregel, deelvisie, regionale visie en project, visie en plan andere

beroepsmogelijkheid)

beleidsterreinen Meierijstad, mobiliteitsinitiatieven samenleving, marktpartij infrastructuur, technologie en gedrag

alleen infrastructuur

samen aan de lat voor de uitvoering

niet alleen rol voor gemeente

complexe, integrale opgave

alleen mobiliteitsopgave

afweging van vele belangen, keuzes maken

aan alle wensen tegemoet komen

rekening houden met beleid, wetten, projecten, afspraken Rijk, provincie,

op zichzelf staand

regio en buurgemeenten en visies en andere beleidsterreinen Meierijstad

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

11

Bron: beeldbank gemeente Meierijstad

2. Procesaanpak 2.1 Een nieuwe tijd, een nieuwe mobiliteitsaanpak

2.2 Participatietraject

maakindustrie, Agrifood en het MKB. Vanwege de strategische ligging in Agrifood

organisaties (en experts) - is waardevol vanuit de Meierijstadse filosofie. We

Meierijstad floreert met toonaangevende (inter)nationale bedrijven in logistiek, Capital, tussen Health Valley Nijmegen en Brainport Eindhoven, is Meierijstad

uitgegroeid tot een van de trekkers van de Brabants economie. Technologische,

economische en klimatologische ontwikkelingen volgen zich in een rap tempo op.

Dit heeft een grote impact op de werkgelegenheid en de kwaliteit van lucht, bodem en water. Tegelijkertijd heeft de stad 80.000 inwoners in 13 kernen met veel groen, levendigheid, dorpse kwaliteiten en recreatie. In de gemeente waar de auto de

dominante vervoerswijze is, vraagt dit om een duurzamer mobiliteitssysteem waar tevens aandacht is voor leefbaarheid.

Mobiliteit – verkeer en vervoer – is van essentieel belang voor de aantrekkelijkheid van de gemeente Meierijstad. Uitstekende auto-, fiets- en busverbindingen spelen

Directe betrokkenheid van de samenleving - inwoners/belanghebbenden,

verwachten dat participatie zorgt voor verrijking van de kwaliteit van het uiteindelijke plan – verschillende stakeholders en experts voegen andere perspectieven

en inzichten toe. Zo kunnen bereikbaarheidsmaatregelen soms botsen met

bijvoorbeeld leefbaarheidsvraagstukken, en keuzes op mobiliteit zijn per definitie complex en ingewikkeld. Doordat stakeholders zelf actief mee hebben gedaan

ontstaat naar verwachting begrip voor de complexiteit van de opgave en hebben ze zelf meegedacht over mogelijke compromissen. Als laatste hopen we met de participatieve aanpak ook het eigenaarschap voor maatregelen te vergroten en

kunnen we op basis van de input van betrokkenen ook beter ruimte bieden aan lokale mobiliteitsinitiatieven.

een belangrijke rol in de relatie met nabijgelegen steden, zoals Eindhoven en

In figuur 1 is overzichtelijk gemaakt wie de belangrijke stakeholders zijn en op welke

bereikbaarheid moet altijd in pas lopen met bescherming van het aantrekkelijk

mobiliteit, economie, duurzaamheid, gezondheid, leefbaarheid, gebiedsontwikkeling)

Den Bosch, maar ook met de nabijgelegen kleinere kernen. Verbetering van de leefgebied.

Onderwerpen die in de duurzame mobiliteitsvisie Meierijstad aan bod komen zijn

bereikbaarheid auto, fiets, voetgangers, parkeren, openbaar vervoer, knooppunten,

leefbaarheid, verkeersveiligheid, positieve gezondheid, duurzame mobiliteit, slimme mobiliteit, toegankelijkheid en mensgerichte maatregelen ter verbetering van de verkeersveiligheid, duurzame mobiliteit en toegankelijkheid.

wijze ze betrokken zijn bij het proces. De interne specialisten (bijvoorbeeld thema’s maken onderdeel uit van de interne werkgroep. De externe experts, bedrijven,

belangenorganisaties, scholen en personen uit de dorps- en wijkraden hebben

deelgenomen aan de focusgesprekken en ateliers. Andere inwoners en gebruikers van het gebied hebben geparticipeerd bij de totstandkoming van de duurzame

mobiliteitsvisie door de (digitale) enquête in te vullen. Verder geven we ieder de

gelegenheid om een zienswijze te geven op de concept visie. Het is de bevoegdheid van de raad om de duurzame mobiliteitsvisie Meierijstad vast te stellen.

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

13

(Digitale) enquête

Focusgesprekken

enquête uitgestaan binnen de gemeente Meierijstad. Het doel van de enquête was

doelgroepen hebben voor de bestaande situatie en de ambitie die zij hebben

In de periode van half november 2019 tot en met begin februari 2020 heeft een

om bij verschillende belanghebbenden en stakeholders in de gemeente informatie

op te halen voor de duurzame mobiliteitsvisie Meierijstad. Door de enquête krijgen we een beeld van wat er volgens verschillende belanghebbenden op dit moment

goed gaat in de gemeente én wat er beter kan. Ook gaf de enquête inzicht in welke thema’s men belangrijk vindt. In totaal hebben we data van circa 400 respondenten

gebruikt voor de analyses. De enquêteresultaten zijn uitgewerkt in paragraaf 3.4 en opgenomen in bijlage 1.

Tijdens de focusgesprekken zijn we ingegaan op de waardering die specifieke voor de toekomst in de gemeente Meierijstad. Het doel van de focusgesprekken is om scherpte te krijgen waar de duurzame mobiliteitsvisie over moet gaan en

wat de specifieke doelgroepen belangrijk vinden. De focusgesprekken vormen een

belangrijke aanzet om te komen tot de opgaven. De belangrijkste (georganiseerde) stakeholders zijn in december 2019 en januari 2020 in vier gesprekken bevraagd: 1.

Experts op het gebied van mobiliteit

3.

Belangenorganisaties en scholen

2. 4.

Bedrijven

Dorps- en wijkraden

De verslagen van alle focusgesprekken zijn opgenomen in bijlage A.

Figuur 1: Betrokkenheid stakeholders Figuur 2: Focusgesprek met de bedrijven

14

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

Ateliers

Het doel van de ateliers is het verkrijgen van optimale input en het creëren van

draagvlak. Deelnemers komen uit de deelnemers van de focusgesprekken. Er zijn 5 ateliers georganiseerd: ■ ■ ■ ■ ■

Atelier 1, visie en gebiedsfoto

Atelier 2, persona’s en netwerken Atelier 3, maatregelen Atelier 4, scenario’s

Atelier 5, voorkeursvariant en prioriteren van maatregelen

Voor de experts is een aparte bijeenkomst gehouden omdat zij niet in de

gelegenheid waren om 5 bijeenkomsten bij te wonen. Daarnaast is een apart overleg geweest met de ANWB. De verslagen van alle bijeenkomsten zijn opgenomen in bijlage A tot en met G.

Participatie tijdens corona

De ateliers zijn georganiseerd tijdens het coronatijdperk. Omdat in die periode

thuiswerken de norm is, zijn de ateliers online gehouden via Microsoft Teams. Een digitale bijeenkomst is niet hetzelfde als een fysieke bijeenkomst. Voor elk atelier hebben we een passende voorbereiding, invulling en uitwerking gevonden.

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

15

Bron: beeldbank gemeente Meierijstad

3. Huidige situatie: waar staan we nu? 3.1 Inleiding

Om naar een visie te kunnen werken, geven we eerst antwoord op de vraag: waar

staan we nu? Daarvoor is een uitgebreide analyse van de huidige situatie gemaakt, ook wel de gebiedsfoto genoemd. Enerzijds is gebruik gemaakt van informatie uit

statistieken voor de gemeente en bestaande onderzoeken. Anderzijds is input vanuit de stakeholders meegenomen.

In paragraaf 3.2 zijn de ligging en inwonersaantallen per kern in de gemeente

Meierijstad opgenomen. Paragraaf 3.3 gaat in op het huidige mobiliteitsbeleid van

de gemeente. De resultaten van de (digitale) enquête zijn gevisualiseerd in paragraaf 3.4. Paragraaf 3.5 geeft een overzicht van de thema’s die zijn onderzocht op basis van informatie uit statistieken en bestaande onderzoeken. De invulling op deze

thema’s is te vinden in bijlage 2. In paragraaf 3.6 is een overzicht van de conclusies uit de gebiedsfoto opgenomen. De conclusies geven antwoord op de vraag: waar staan we nu?

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

17

3.2 Ligging en inwoners Meierijstad

dat dit de leefbaarheid aantast. Voor het doorgaande en recreatieve verkeer is een goed

voormalige gemeentes Schijndel, Sint-Oedenrode en Veghel. De gemeente omvat

onnodige verkeersbewegingen.

De gemeente Meierijstad is in 2017 ontstaan uit een samenvoeging van de

nu zowel het beekdal van de Dommel (Sint-Oedenrode) als het beekdal van de Aa

alternatief beschikbaar, waardoor de kernen Wijbosch en Schijndel worden ontlast van

(Erp, Veghel) en Leijgraaf. Belangrijke verkeersverbindingen in de gemeente zijn de

Het gemeentelijke verkeers- en vervoersbeleid van Sint-Oedenrode (GVVP) 2009-

N279 langs de Zuid-Willemsvaart tussen ’s-Hertogenbosch en Helmond.

gekoppeld, waaruit de beleidsvoornemens en het meerjarenuitvoeringsplan

snelweg A50 tussen Eindhoven en Oss/Nijmegen en haaks daarop de provinciale weg

De gemeente Meierijstad heeft circa 80.000 inwoners, verdeeld over 13 kernen

(figuur 3). Veghel is met circa 26.645 inwoners de grootste kern van de gemeente,

2015 is in acht beleidsthema’s uiteengezet. Aan elk thema zijn doel- en taakstellingen voortvloeien. Per beleidsthema staan acties en activiteiten voor de jaren 2009—2015 weergegeven; op weg naar een leefbaar, bereikbaar en veilig Sint-Oedenrode.

gevolgd door Schijndel (ca. 19.740) en Sint-Oedenrode (ca. 10.975). De overige 20%

Uit de hoofdwegenstructuur Veghel blijkt dat de omlegging van de N279 een

grootst is, of verspreid in het buitengebied.

van Veghel verbetert en ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk maakt. De bereikbaarheid

van de inwoners wonen in de kleinere kernen, waarvan Erp met 4.100 inwoners het

3.3 Huidig mobiliteitsbeleid

Het huidige mobiliteitsbeleid van de voormalige gemeenten Veghel, Schijndel en Sint-Oedenrode is vastgelegd in: ■

Schijndel: gemeentelijk verkeers- en vervoerplan Schijndel (2010-2011)

■

Sint-Oedenrode: gemeentelijk verkeers- en vervoerplan Sint-Oedenrode (jan

■

Veghel: Nota Hoofdwegenstructuur 2020 (okt 2008), Fietsplan Veghel (mei 2012),

2009)

Herijking parkeernota Veghel-centrum (dec. 2010)

Uit het GVVP Schijndel komt dat de gemeente een aantrekkelijke gemeente wil

zijn, zowel om te wonen als om te werken. De woonwijken moeten verkeersveilig en goed bereikbaar zijn. Dit geldt daarnaast ook voor de werkgelegenheid en

recreatieve voorzieningen. Verplaatsingen binnen de gemeente worden met de

fiets afgelegd over comfortabele en direct verbindingen. In het autoluwe centrum

hebben de voetganger en fietser een prominente plek gekregen. Fietsers kunnen hun fiets dicht bij de voorzieningen op veilige en nette wijze parkeren. Naast de interne

bereikbaarheid van de gemeente is de gemeente extern ook goed bereikbaar, zonder

grootschalige maar robuuste maatregel is die de bereikbaarheid van zowel de regio als van de bedrijventerreinen wordt verbeterd waardoor ruimtelijke ontwikkeling aan de zuidwestzijde van Veghel, zoals De Kempkens, (weer) mogelijk zijn. Door het

doorgaande verkeer van de N279 en het externe verkeer naar de bedrijventerreinen via de hoofdwegenstructuur (N279-A50) af te wikkelen ontstaat op het bestaande

wegennet ruimte voor de afwikkeling van het centrum- en woon georienteërde verkeer. De Rembrandtlaan is een belangrijke schakel tussen de woon- en werkgebieden. De aanleg van een zuidelijke ontsluitingsweg zorgt voor een ontlasting van het verkeer in Erp. Uiteindelijk is niet gekozen voor een omleiding van de N279 bij Veghel.

Het Provinciaal Inpassingsplan N279 Veghel-Asten gaat ter hoogte van Veghel uit van de opwaardering van de weg door Veghel. Ook is besloten om geen zuidelijke ontsluitingsweg Erp aan te leggen.

Het gemeentebestuur van Veghel wil het fietsgebruik op de korte afstanden (tot 7,5 kilometer) vergroten. Veghel zet met name in op: ■ ■

Realiseren en in stand houden van voldoende (on)bewaakte kwalitatief goede

■

Verbeteren van de verkeersveiligheid voor fietsers;

■

18

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

Vervolmaken van een samenhangend, veilig en comfortabel en direct fietsnetwerk; stallingen op de juiste locaties;

Mensgerichte maatregelen met speciale aandacht voor jongeren en ouderen.

A50 N279

Mariaheide

Veghel A50 met parallelstructuur

Eerde

ZUID-WILLEMSVAART

Omlegging N279

Erp

Zijtaart Keldonk

A50

Zuidelijke ontsluitingsweg Erp

N279

Boerdonk

Visie op de hoofdwegenstructuur Veghel, 2008

Figuur 3: Aantal inwoners per kern, gemeente Meierijstad (Bron: CBS, 2019)

3.4 Subjectieve knelpunten

Opmerking: respondenten mochten een maximum aantal punten uitdelen voor kwaliteit

enquête uitgestaan binnen de gemeente Meierijstad. Het doel van de enquête was

geeft mogelijk een vertekend beeld.

In de periode van half november 2019 tot en met begin februari 2020 heeft een

om bij verschillende belanghebbenden en stakeholders in de gemeente informatie

en belang. Voor een aantal respondenten waren de punten voor de laatste thema’s op. Dit

op te halen voor de Mobiliteitsvisie Meierijstad. Door de enquête krijgen we een

Aandachtspunten (verschil tussen kwaliteit en belang)

gaat in de gemeente én wat er beter kan. Ook geeft de enquête inzicht in welke

liggen in de duurzame mobiliteitsvisie. Het verschil tussen belang en kwaliteit is het

beeld van wat er volgens verschillende belanghebbenden op dit moment goed

thema’s men belangrijk vindt. De enquête is via verschillende platformen (o.a. social media, papieren versie en website gemeente) verspreid. We hebben in totaal data

van circa 400 respondenten bruikbaar voor de analyses. Figuur 4 toont het resultaat van de enquête en geeft op hooflijnen aan wat er goed gaat en wat er beter kan met betrekking tot verkeer, mobiliteit en ruimte. De scores die de respondenten

geven aan de verschillende aspecten in de huidige situatie zijn weergegeven met het donkergrijze vlak (en grijze vierkantjes). Hoe belangrijk respondenten deze aspecten vinden, is weergeven met de gekleurde vlakken (en roze vierkantjes). Kwaliteit (grijze vlak) ■

Routes voor vracht- en landbouwverkeer, stimuleren duurzame

mobiliteitsvormen, stimuleren fietsgebruik en werkgevers stimuleren duurzame mobiliteitsvormen krijgen de laagste scores (resp. 4,9, 4,9, 4,9 en 4,7)

■

Hoogste scores geven respondenten aan kwaliteit van de autosnelwegen,

autoverbindingen binnen de gemeente en bereikbaarheid en beschikbaarheid van parkeerplaatsen (resp. 6,8, 6,3 en 6,4)

De mate van verschil geeft aan waar volgens de respondenten de prioriteit moeten

grootst voor verkeersveiligheid (1,8 verschil). Daarna volgen fietsvoorzieningen (1,5 verschil) en oversteekbaarheid (1,2 verschil)

Verschil tussen doelgroepen en leeftijden (verschil tussen kwaliteit en belang) ■

Jongeren tot 20 jaar geven aan dat het verschil tussen de huidige kwaliteit en het

■

Ouderen vanaf 60 jaar geven aan dat de meeste prioriteit bij fietsvoorzieningen

■

Voor de inwoners van Veghel en Schijndel heeft verkeersveiligheid de meeste

belang van openbaar vervoer verbindingen het grootst is (1,6 verschil) ligt. Het verschil tussen kwaliteit en belang is op dat aspect 1,9

prioriteit (verschil resp. 1,4 en 3,0). Voor de inwoners van Sint-Oedenrode hebben de voorzieningen voor voetgangers de meeste prioriteit (verschil

2,4). Voor de inwoners van Erp is het gat tussen kwaliteit en belang voor het stimuleren van fietsgebruik het grootst (verschil 1,6)

De kenmerken van de respondenten en de knelpunten op locatieniveau zijn opgenomen in bijlage 1.

Belang (gekleurde vlakken) ■

Belangrijkste aspecten zijn fietsverbindingen, verkeersveiligheid en leefbaarheid

■

Minder belangrijke aspecten zijn werkgevers stimuleren duurzame

(resp. 7,4, 7,2 en 7,2)

mobiliteitsvormen en stimuleren goed verkeersgedrag (resp. 4,5 en 4,8)

20

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

‘‘Data van circa 400 respondenten is gebruikt om de subjectieve knelpunten in beeld te krijgen.’’

Kwaliteit Belang Figuur 4: Enqueteresultaten: scores kwaliteit en belang op mobiliteitsaspecten

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

21

3.5

Objectieve situatie

Onderstaande thema’s zijn uitgebreid geanalyseerd. Het resultaat van de analyses is opgenomen in bijlage 2:

■ Werkgelegenheid, bevolkingssamenstelling, autobezit en parkeren

■ Bereikbaarheid met de auto en openbaar vervoer, reistijdvergeljking OV-auto

(MOBILITEITS)SYSTEEMWERKING ■

Bereikbaar via de A50, de N279, snelfietsroutes en de

■

Uit de bereikbaarheidskaarten blijkt dat de

■ Verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid

■ Bereikbaarheid en potentie van de (elektrische)fiets

■ Aantal verplaatsingen, vervoerswijzekeuze, duurzaamheid

3.6

Conclusies

Deze paragraaf gaat in op de conclusies over de huidige situatie in Meierijstad en geeft antwoord op de vraag: waar staan we nu?

Zuid-Willemsvaart

autobereikbaarheid vele malen groter is dan de OV-bereikbaarheid

■

De externe autoverplaatsingen zijn voornamelijk gericht op Uden, Bernheze en Eindhoven. Ook de verplaatsingen met de auto richting Sint-Michielsgestel en Den-Bosch zijn relatief groot.

■

De fietsrelaties zijn voornamelijk gericht op de aanliggende gemeenten Uden,

■

De OV-relaties zijn voornamelijk gericht op Eindhoven, Den-Bosch en Uden

Bernheze, Sint-Michielsgestel, Boxtel en Son & Breugel

■

De auto is de dominante vervoerwijze in Meierijstad. Op de korte verplaatsingen

■

Het aantal auto’s dat gebruik kan maken van een openbare laadpaal binnen 250

■

Op het hoofdwegennet hebben de meeste ongevallen tijdens de ochtendspits

■ Toonaangevend in AgriFood en schakel tussen Brainport-

■

Personenauto’s zijn veruit het vaakst betrokken bij de ongevallen op zowel het

■ Circa 80.000 inwoners, verdeeld over 13 kernen

■

Op het hoofdwegennet binnen de gemeente Meierijstad komen kop/staart

KENMERKEN

■ Gelegen tussen Eindhoven, Helmond, ’s Hertogenbosch en Oss in Noordoost-Brabant

■ Dé economische hotspot van Noordoost-Brabant Eindhoven en Health Valley-Nijmegen

■ Ongeveer 45.000 banen, 550 ha bedrijventerreinen met 22.00 arbeidsplaatsen ■ 45-65-jarigen sterkst vertegenwoordigde leeftijdsgroep

■ Afname huishoudensgrootte, steeds meer eenpersoonshuishoudens ■ Relatief hoog autobezit t.o.v. Nederland en Noord-Brabant

22

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

is het hogere aandeel fiets duidelijk waar te nemen meter is laag

plaatsgevonden (21%). Op het onderliggend wegennet juist in de avond (21%). hoofdwegennet als het onderliggend wegennet.

ongevallen het meest voor. Op het onderliggend wegennet komen flank ongevallen het meest voor.

STERKTES

Strategische en centrale ligging van de gemeente (aan A50 en

CONCLUSIES AUTO

■

■

■

Economisch sterk gebied, werkgelegenheid

■

N279)

Veghel, Structuurweg Schijndel (thv rotondes), N279 Veghel-Asten (thv Veghel en kruisingen)

Multimodaal bereikbaar (transport waarbij gebruik wordt gemaakt van verschillende vervoerswijzen)

Knelpunten verkeersafwikkeling: A50, aansluitingen A50, Eerdsebaan, Corridor

■ Created by Iconic from the Noun Project

Veel korte afstandsverplaatsingen (minder dan 7,5km) op de A50 in de driehoek Sint-Oedenrode/Veghel/Uden/Bernheze

ZWAKTES

CONCLUSIES OPENBAAR VERVOER

■

■

Uit de bereikbaarheidskaarten blijkt dat de autobereikbaarheid vele malen

■

Minder goede verbindingen: Sint-Oedenrode/Den Bosch - Schijndel/

■ ■ ■ ■ ■

A50: File, aansluitingen en geluidsoverlast Geen treinstation

HOV verbinding Veghel-Den Bosch: niet direct en snel Geen busverbindingen in de kleine kernen Uniformiteit rotondes

Kwaliteit fietsverbindingen

KANSEN ■

Schaalsprong fiets

■

Nieuwe vormen van mobiliteit (bijv. deelauto’s, deelfietsen, e-bikes,

■

Verdere opwaardering Zuid-Willemsvaart kan helpen om

■

etc.)

meer goederen te vervoeren over het water

Aandacht voor mobiliteit Meierijstad in regio/provincie

BEDREIGINGEN ■ ■ ■ ■

groter is dan de OV-bereikbaarheid

Eindhoven - Veghel/Den Bosch - Veghel/Nijmegen - Meierijstad/ bedrijventerreinen aan A2 Eindhoven en Den Bosch

■

Erp: na 19u en in het weekend geen busverbinding

■

Kleinere kernen: bereikbaarheid van voorzieningen per openbaar vervoer is

■

Bedrijventerreinen: knelpunt op de last mile

■

ondermaats

Busstation Veghel: levendigheid/voorzieningen ondermaats

CONCLUSIES FIETS ■ ■ ■

Veel bestemmingen zijn per fiets al goed bereikbaar

De e-bike factor voor Veghel, Schijndel en Sint-Oedenrode is hoog

Verbeteren van de fietsvoorzieningen naar en vanuit deze plaatsen is zinvol

Groei logistieke bedrijven: groei woon-werkverkeer en vrachtverkeer Vergrijzing

Gedrag is lastig te sturen

Meer HOV, minder ontsluitend

Opmerking: de sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen zijn opgehaald uit de

focusgesprekken. Een uitgebreid verslag van de focusgesprekken is opgenomen in Bijlage A.

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

23

Bron: beeldbank gemeente Meierijstad

4.

Toekomstige situatie: wat verwachten we voor de toekomst?

4.1 Inleiding

Om naar een visie te kunnen werken, geven we ook antwoord op de vraag:

wat verwachten we voor de toekomst? In dit hoofdstuk zijn eerst de trends en

ontwikkelingen opgenomen die op ons afkomen (paragraaf 4.2). Vervolgens is

ingegaan op de risicoanalyse verkeersveiligheid (paragraaf 4.3) en de gevolgen van COVID-19 (paragraaf 4.4). Een aantal ruimtelijke en infrastructurele ontwikkelingen

staan al op de planning, deze zijn toegelicht in paragraaf 4.5. Op basis van bestaand beleid is de impact op de vervoerswijzekeuze (paragraaf 4.6) en het verkeer

uitgewerkt (paragraaf 4.7). Het hoofdstuk sluit af met de conclusies in paragraaf 4.8.

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

25

4.2 Trends en ontwikkelingen

Inzicht in trends en ontwikkelingen is nodig om in te schatten welke kansen en

risico’s op de gemeente Meierijstad af komen in de toekomst. Hieronder zijn de trends en ontwikkelingen voor Nederland en Meierijstad weergegeven.

Trends en ontwikkelingen in Nederland ■

Het aantal inwoners in steden groeit, terwijl het aantal inwoners op het

■

Mobiliteitstransitie van auto naar fiets en openbaar vervoer

■ ■ ■ ■

platteland en aan de randen van Nederland daalt Heterogeniteit vervoersmiddelen neemt toe Toenemende aandacht voor fietsbeleving Meer aandacht voor doelgroepen Opkomst van deelfietsen

■

De overheid wil via de werkgever mensen stimuleren om op de fiets naar het

■

Meer deelauto’s, echter groot verschil tussen stad en platteland

werk te komen

■

Het aantal verkeersdoden met de auto is tussen 1999 en 2019 meer dan

■

Fietsers die omkomen in het verkeer zijn ouder dan slachtoffers van dodelijke

■

Het aantal 70-plussers dat omkwam met de fiets (inclusief e-bikes) steeg van

■

Steeds meer aandacht voor positieve gezondheid: fietsen of wandelen houd je fit

■

Elektrificatie van fietsen en auto’s

Figuur 5: Prognose afname jongvolwassenen (20-30 jaar) in Meierijstad 2017-2040

gehalveerd.

auto-ongelukken

1999 tot 2019 met 68 procent

en verbetert de bereikbaarheid en luchtkwaliteit

Trends en ontwikkelingen in Meierijstad ■

Vergrijzing in Meierijstad: het aantal jongeren in Meierijstad neemt af terwijl het

■

Het aantal banen in Meierijstad stijgt sinds 2013. De stijging is gelijk aan het

■

Het aantal auto’s in Meierijstad groeit harder dan de bevolking

aantal ouderen toeneemt (figuur 5 en 6) Nederland gemiddelde

26

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

Figuur 6: Prognose toename aantal 80-plussers in Meierijstad 2017-2040

4.3 Risicoanalyse verkeersveiligheid

Auto

‘risicogestuurd’ verkeersveiligheidsbeleid: ongevallen voorkómen door de

na de flinke dip in 2020 in 2021 weer fors groeit. Voor 2025 verwacht het KiM dat

Overheden en maatschappelijke partijen zetten gezamenlijk in op een meer belangrijkste risico’s in het verkeerssysteem proactief aan te pakken. Voor de gemeente Meierijstad zijn 7 risicothema’s geformuleerd:

Uit onderzoek van het KiM blijkt dat het wegverkeersvolume op het hoofdwegennet het wegverkeersvolume op het hoofdwegennet tot 10,5% boven het volume van

2019 ligt. Deze toename wordt vooral veroorzaakt door de economische groei en

■

Risicothema 1 - 30 km/u wegen: hoge aandeel slachtoffers in combinatie met

■

Risicothema 2 - 60 km/u wegen: hoge aandeel 60 km/u wegen in combinatie

■

Risicothema 3 - fiets: toename aandeel fietsers en ook het aandeel onder de

■

Risicothema 4 - e-bike: toename gebruik e-bike en de wegen waarop deze

Openbaar vervoer

■

Risicothema 5 - ouderen: door groeiend aandeel ouderen en groeiend aantal

KiM verwacht dat het tot minimaal 2025 duurt voordat het niveau van 2019 weer

■

Risicothema 6 - kinderen van 12 tot 14 jaar: relatief grote aandeel ongevallen

■

Risicothema 7 - snelheid in het verkeer: op veel wegen wordt de maximum

beperkte inrichting en snelheidsovertredingen met beperkte inrichting

slachtoffers is relatief groot

gebruikers zich bevinden (buitengebied). Focus op ouderen ongevallen

onder fietsende kinderen en grote aandeel nar school fietsende kinderen

snelheid overtreden. De snelheidsovertredingen op 30 km/u wegen zijn het grootst

4.4 Gevolg van COVID-19

Het Kennisinsituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) heeft belangrijke ontwikkelingen

rondom mobiliteit in Nederland op een rij gezet in ‘‘Kencijfers Mobiliteit 2020’’. Deze paragraaf gaat in op de gevolgen van de coronacrisis op wegverkeer, openbaar vervoer en de fiets.

het groeiend aantal inwoners. De verwachting dat door de coronacrisis ook op

langere termijn meer digitaal gewerkt, vergaderd en geleerd wordt, remt de groei van het verkeersvolume en het reistijdverlies. Desondanks zet de groei van het

wegverkeersvolume na 2025 verder door waarbij rekening is gehouden met meer digitaal werken, vergaderen en leren.

Zodra de coronamaatregelen van de baan zijn, zal het ov-gebruik weer groeien. Het bereikt wordt. Op middellange termijn is de verwachting dat sommige mensen een

ander mobiliteitsgedrag gaan vertonen dan in het recente verleden door ervaringen tijdens de coronacrisis. De autonome groei zal gedempt worden als er meer digitaal gewerkt, vergaderd en geleerd wordt. Voor het openbaar vervoer verwacht het KiM

dat sommige voormalige ov-gebruikers zullen kiezen voor individuele vervoerwijzen zoals auto en (e-)fiets. Het ov-gebruik komt in de basisverkenning in 2025 weer op het niveau van 2019 uit en in het dieperdalscenario ligt het niveau in 2025 nog 8%

onder dat van 2019. De autonome groei in de jaren 2020-2025 komt vooral door een groeiende bevolking en kwaliteitsverbeteringen van het openbaar vervoer

Fiets

Voor 2025 is de verwachting dat het fietsgebruik 3% tot 4,5% hoger is dan in 2019. De groei is een gevolg van een bevolkingstoename, een trendmatige toename van

de gemiddelde afgelegde fietsafstand per persoon en verschuiving van ov naar fiets. Daar staat een afname tegenover als gevolg het vaker thuis werken, vergaderen en onderwijs volgen.

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

27

4.5 Ruimtelijke- en infrastructuur ontwikkelingen tot 2030

De ruimtelijke ontwikkelingen (wonen en banen) tussen 2015 en 2030 zijn in figuur 7 weergegeven. In het zuiden van Schijndel en Sint-Oedenrode en het zuidwesten van Veghel is sprake van een toename van het aantal banen. In het centrum van Veghel neemt het aantal woningen beperkt toe. In het oosten van Veghel is een grotere

toename van het aantal woningen voorzien. Het gaat hier om de ontwikkeling van

Veghels-Buiten. In de verkeersmodelberekeningen zijn de ruimtelijke ontwikkelingen in figuur 7 meegenomen. Voor een deel van de ruimtelijke ontwikkelingen die

voorzien zijn in Meierijstad wordt later een nadere uitwerking gemaakt omdat op dit moment niet precies duidelijk is waar bepaalde ontwikkelingen plaats gaan vinden.

Het globale woningbouwprogramma voor de gemeente Meierijstad is gevisualiseerd in figuur 8 en 9.

Behalve de ruimtelijke plannen en ontwikkelingen zijn er ook (grootschalige)

infrastructuurprojecten die al vaststaan. Zo zijn de maatregelen voor de N279

(opwaardering, aanpassen kruispunten) opgenomen in het verkeersmodel dat

gebruikt is om de effecten van de verschillende maatregelpakketten in beeld te krijgen.

Figuur 7: Absolute toename aantal woningen en banen 2015-2030 (bron: BBMA 2018)

28

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

Figuur 8: Woningbouwprogramma projecten groter dan 25 woningen gemeente Meierijstad (mei 2020)

Figuur 9: Woningbouwprogramma kleine kernen gemeente Meierijstad (mei 2020)

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

29

4.6 Vervoerswijzekeuze

4.7 Impact op verkeer

situatie 2015-2017 en de toekomstige situatie 2040. In de toekomstige situatie 2040

we het prognosescenario 2030 van het Regionaal Verkeersmodel Noordoost

Figuur 10 geeft de vervoerwijzekeuze (modal split) in Meierijstad weer in de huidige

zijn alle vastgestelde ruimtelijke en infrastructurele ontwikkelingen meegenomen. In de figuren is onderscheid gemaakt tussen de vervoerwijzen auto, fiets en openbaar vervoer. Daarnaast representeren de vijf ringen de verschillende afstandsklassen.

De figuren laten zien dat de auto in zowel de huidige als de toekomstige situatie de dominante vervoerwijze in Meierijstad is en blijft. Op de korte verplaatsingen (binnenste ringen) is het hogere aandeel fiets duidelijk waar te nemen. Op basis

Om een inschatting te make van de verkeerssituatie over ongeveer 10 jaar hebben Brabant (BBMA 2018) gebruikt. Er is gekeken naar indicatoren zoals de toename van voertuigkilometers en voertuigverliesuren binnen de gemeente en de toenames en

afnames van verkeer op losse wegen. In het Prognosescenario 2030 zijn vastgestelde infrastructurele en ruimtelijke ontwikkelingen binnen en buiten de gemeente

meegenomen, inclusief mobiliteitstrends conform de WLO scenario’s van PBL/CPB (2015).

van de prognoses is de verwachting dat het fietsgebruik op de verplaatsingen tot

Voertuigkilometers

fietsvoorzieningen zoals de realisatie van de snelfietsroutes (Uden – Veghel) en de

verkeersmodel) en 2030 weergegeven binnen de gemeente Meierijstad. Op alle

12,5 kilometer in 2040 toe gaat nemen ten kosten van de auto. De verbetering van groei van het gebruik van e-bikes spelen hierin een belangrijke rol.

Op de langere afstanden neemt het gebruik van de auto in de toekomst toe ten koste van het OV-gebruik. Hierin speelt mee dat de autokosten in de toekomst

minder hard gaan stijgen in vergelijking met de OV-kosten. Ook ouderen die meer en op hogere leeftijd een eigen auto blijven rijden, spelen hierin een rol.

Figuur 10: Modal split 2015-2017 (links) en 2040 (rechts). Bron: Staat van Mobiliteit Brabant

30

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

In figuur 11 is de toename van voertuigkilometers tussen 2015 (basisjaar

wegtypen is een significante stijging van voertuigkilometers te verwachten. De grootste relatieve toename is te verwachten op de autowegen en snelwegen:

ongeveer 16% meer voertuigkilometers voor personenauto’s en 20% meer voor

vrachtverkeer. De relatieve toename is het minst groot op 30 km/uur wegen binnen de bebouwde kom: ongeveer 6% meer voertuigkilometers voor personenauto’s en

4% meer voor vrachtverkeer. Verder valt op te maken dat de voertuigkilometers voor vrachtverkeer in totaal procentueel sterker stijgen dan voor personenverkeer.

Figuur 11: Toename voertuigkilometers gemeente Meierijstad 2030 t.o.v. 2015

Voertuigverliesuren

4.8 Conclusie

verkeersmodel) en 2030 weergegeven binnen de gemeente Meierijstad. Dit is een

in de gemeente Meierijstad naar verwachting toenemen richting 2030. De grootste

In figuur 12 is de toename van voertuigverliesuren tussen 2015 (basisjaar

maat voor de hoeveelheid vertragingen en congestie op het wegennet. De hiervoor beschreven toename van voertuigkilometers leidt tot een exponentiele toename

van voertuigverliesuren, met forse toenames als gevolg. De grootste procentuele

toename van voertuigverliesuren zit op het hoofdwegennet tijdens de ochtendspits: ongeveer 148% meer voertuigverliesuren voor personenauto’s en 168% meer voor vrachtverkeer. Maar ook tijdens de avondspits en op het onderliggend wegennet wordt een forse toename van wegvertragingen verwacht. Net als bij de gereden

voertuigkilometers nemen de voertuigverliesuren voor het vrachtverkeer procentueel gezien sterker toe dan voor het personenverkeer.

Door ruimtelijke ontwikkelingen en economische groei zal het auto en vrachtverkeer relatieve verkeerstoenames zijn te verwachten op de hoofdwegen zoals de N279 en de A50, maar ook op het onderliggend wegennet zijn verkeerstoenames te

verwachten. Indien er geen aanvullende maatregelen genomen worden, kan de

verkeerstoename leiden tot een ernstige toename van vertragingen en congestie tijdens de ochtendspits en avondspits. De huidige ontsluitingsstructuur zorgt in onvoldoende mate voor een goede bereikbaarheid van het gebied. Er zijn

aanvullende maatregelen nodig om de woongebieden en de bedrijventerreinen ook

in de toekomst bereikbaar, veilig, leefbaar en gezond te houden. Maar infrastructuur

is niet altijd genoeg. Uiteindelijk maken inwoners, bezoekers en bedrijven zelf keuzes die het mobiliteitsbeeld op straat bepalen. Daarom is het minstens zo belangrijk om naar de mobiliteitskeuzes en het verkeersgedrag van de weggebruikers te kijken

en te bepalen hoe hen te helpen keuzes te maken die bijdragen aan de doelen van Meierijstad.

‘‘De huidige ontsluitingsstructuur zorgt in onvoldoende mate voor een goede bereikbaarheid van het gebied. Aanvullende maatregelen en gedragsverandering is nodig om de woongebieden en bedrijventerreinen ook in de toekomst bereikbaar, veilig, leefbaar en gezond te houden.’’

Figuur 12: Toename voertuigverliesuren gemeente Meierijstad 2030 t.o.v. 2015

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

31

Bron: beeldbank gemeente Meierijstad

5. Ambities en opgaven: waar willen we naar toe? 5.1 Inleiding

In de opmaak naar de duurzame mobiliteitsvisie voor de gemeente Meierijstad is

tot een toekomstbestendige, duurzame, leefbare en veilige gemeente. Daarvoor zijn

■

De duurzame mobiliteitsvisie geeft inzicht in hoe we de komende jaren willen komen een aantal opgaven geformuleerd die leiden tot de maatregelen voor de regio. Op

basis van de enquêteresultaten, gebiedsfoto, werkateliers en bestaande plannen zijn opgaven voor de gemeente Meierijstad geformuleerd. In paragraaf 5.2 is ingegaan op de opgaven voor de gemeente Meierijstad.

Er zijn al veel landelijke, provinciale en regionale opgaven bekend. In de opmaak naar de duurzame mobiliteitsvisie voor de gemeente Meierijstad is rekening gehouden met landelijke ambities en opgaven: ■ ■

Strategisch verkeersveiligheidsplan

rekening gehouden met provinciale ambities en opgaven: ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

■ ■ ■ ■

Programma ‘‘slimme en duurzame bereikbaarheid voor

iedereen’’

Regionale opgaven Noordoost-Brabant

Mobiliteitsaanpak A50 Eindhoven-Nijmegen A2 Randweg Eindhoven

Samenwerkingsagenda overheden Noordoost-Brabant

De belangrijkste punten uit de landelijke, provinciale en regionale ambities en opgaven zijn opgenomen in bijlage 3.

Nationaal Toekomstbeeld Fiets

In de opmaak naar de duurzame mobiliteitsvisie voor de gemeente Meierijstad is ■

rekening gehouden met regionale ambities en opgaven:

OV visie 2040

Toekomstbeeld OV 2040

‘‘Op basis van de enquêteresultaten, gebiedsfoto, werkateliers en bestaande plannen hebben we gezamenlijk opgaven voor de gemeente Meierijstad geformuleerd.’’

Visie Gedeelde mobiliteit is maatwerk Startnotitie Koersnota mobiliteit Visie Fiets in de Versnelling

Brabants verkeersveiligheidsplan

Provinciaal Verkeers- en vervoersplan N279 Veghel-Asten

Bestuursakkoord Provincie Noord-Brabant 2020-2023

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

33

5.2 Lokale ambities en opgaven

Opgaven uit werkateliers

Meierijstad 2017-2022’. Voor de duurzame mobiliteitsvisie zijn drie hoofdambities

ambties opgaven op het gebied van fiets, OV, gedeelde mobiliteit, (vracht)auto,

De ambities van de gemeente Meierijstad zijn beschreven in ‘Mijlpalen van van belang: ■

Bereikbaar Meierijstad: Goede bereikbaarheid van bedrijventerreinen, kernen

■

Leefbaar en veilig Meierijstad: Meierijstad wil een leefbare gemeente zijn: een

en wijken. Meierijstad is een regionaal economisch centrum.

verkeersveiligheid, locatieniveau en leefbaarheid opgehaald. Alle opgaven zijn

opgenomen in een verslag. De interne kerngroep en externe stakeholders hebben een prioritering aangebracht in de opgaven.

gemeente waarin inwoners kunnen wonen, werken en leven in een prettige en

Opgaven uit bestaande studies

Duurzaam en gezond Meierijstad: Meierijstad heeft een voorbeeldfunctie

rekening gehouden met bestaande, lokale opgaven en ambities uit onderstaande

veilige omgeving. Met de mogelijkheid om gebruik te maken van voorzieningen ■

Samen met de interne kerngroep en externe stakeholders zijn op basis van de

op het terrein van duurzaamheid en draagt dit actief uit. Wij zetten in op een gezonde leefomgeving. In Meierijstad gaan we uit van het begrip positieve gezondheid en zetten in op leefstijlverbetering.

Opgaven uit enquête

Inwoners, werknemers, bezoekers en scholieren van de gemeente Meierijstad hebben input gegeven voor de opgaven door middel van een online en papieren enquête. In de spidergraph in figuur 4 is voor de verschillende subthema’s binnen de vier

ambities de score voor kwaliteit (hoe goed scoort het nu?) tegen de score voor het

belang (hoe belangrijk is het?) afgezet. De mate van verschil geeft aan waar volgens

de respondenten de prioriteit moeten liggen in de duurzame mobiliteitsvisie. De top 3 waar het verschil tussen kwaliteit en belang het grootst is, is als volgt: 1. Verkeersveiligheid wegen en kruispunten 2. Fietsvoorzieningen/fietsverbindingen

3. Oversteekbaarheid voetgangers en fietsers

34

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

In de opmaak naar de duurzame mobiliteitsvisie voor de gemeente Meierijstad is documenten: ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

Verkeersplannen en structuurvisies voormalige gemeenten Mijlpalen van Meierijstad 2017-2022

Duurzaamheidsvisie Meierijstad, Visie recreatie en toerisme Meierijstad Bedrijventerreinenvisie Meierijstad Gezondheidsbeleid Meierijstad

Propositie bereikbaarheid Meierijstad N279 strategie en aanpak

5.3 Strategische opgaven voor de duurzame mobiliteitsvisie

Met de duurzame mobiliteitsvisie Meierijstad streven we naar de drie hoofdambities: 1. Bereikbaar Meierijstad “werken aan een economisch vitale stad”

2. Leefbaar Meierijstad “zorg dragen voor een prettige en veilige leefomgeving” 3. Duurzaam en gezond Meierijstad “transitie naar een duurzame, gezonde en slimme mobiliteit”

Op basis van de huidige en toekomstige knelpunten

verkeer (enquête en gebiedsfoto), beleidsdoelstellingen

van andere thema’s met raakvlakken mobiliteit, landelijk, provinciaal en regionaal beleid en plannen, trends

en ontwikkelingen en belangrijke thema’s (enquête,

focusgroepen, werkateliers) zijn vijf strategische opgaven voor mobiliteit Meierijstad bepaald: ■ ■ ■ ■ ■

Multimodale bereikbaarheid bedrijventerreinen Voorzieningen voor iedereen bereikbaar Veilige mobiliteit

Kwaliteitssprong fiets: potenties optimaal benutten

Automobiliteit verduurzamen (incl. vergroenen van voertuigkilometers)

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

35

Bron: beeldbank gemeente Meierijstad

6.

Scenario’s en voorkeursvariant: welke maatregelen passen bij de opgaven?

6.1 Inleiding

6.3 Een basispakket en twee onderscheidende scenario’s

en opgaven, zijn maatregelen op regionaal en lokaal niveau voor de verschillende

het gebied bereikbaar, veilig, duurzaam, leefbaar en gezond houden. Het betreft

Om de huidige knelpunten op te lossen en daarnaast aan te sluiten bij de ambities modaliteiten (vervoerswijzen) nodig. Deze maatregelen zijn gebundeld in een

basispakket en twee onderscheidende scenario’s. In dit hoofdstuk is eerst ingegaan op het doel en de uitgangspunten voor de scenario’s in paragraaf 6.2. Het

basispakket en de scenario’s zijn beschreven in paragraaf 6.3 tot en met 6.5.

Het basispakket is een pakket aan maatregelen die met relatief weinig inspanning een pakket aan no-regret maatregelen: maatregelen waarvan iedereen vindt dat we ze moeten treffen. Op basis van de opgaven zijn twee onderscheidende scenario’s opgesteld: ■

6.2 Doel en uitgangspunten scenario’s

in die zin dat maatregelen zijn opgenomen voor auto, openbaar vervoer en

langzaam verkeer. Naast infrastructurele maatregelen komen ook thema’s als gedragsverandering en innovatie aan bod. De scenario’s zijn onderscheidend

en realistisch om zo de hoeken van het speelveld te verkennen. Het doel is het verwerven van inzicht zonder de voorkeur voor één van beide scenario’s uit te

spreken. Beide scenario’s moeten bijdragen aan de opgaven en ambities zoals besproken in hoofdstuk 5.

‘‘We stellen twee scenario’s op met als doel om inzicht te krijgen in de effectiviteit van multimodale en integrale mobiliteitsstrategieën.’’

die nodig zijn om het gebied op termijn bereikbaar te houden. Dit scenario sluit specifiek aan bij de ambitie

We stellen twee scenario’s op met als doel om inzicht te krijgen in de effectiviteit van multimodale en integrale mobiliteitsstrategieën. De mobiliteitsvisie is multimodaal

Multimodaal bereikbare bedrijven: alle maatregelen

om aan een economisch vitale stad te werken. ■

Gezonde en duurzame mobiliteit: alle maatregelen

die nodig zijn voor een optimale leefbaarheid en het faciliteren van de gewenste groei in het gebied. Dit

scenario sluit specifiek aan bij de ambitie om aan een duurzame en gezonde stad te werken.

Het basispakket en de scenario’s zijn doorgerekend met het verkeersmodel

(BBMA2018, regio Noordoost-Brabant, geactualiseerd voor Meierijstad (2020)). De

doorrekening met het verkeersmodel is bedoeld om van te leren. Het resultaat van de doorrekening toont het probleemoplossend vermogen en brengt mogelijke nieuwe knelpunten aan het licht. De resultaten van de doorrekening zijn nodig om keuzes te maken voor de voorkeursvariant. Het is niet de bedoeling dat de voorkeursvariant enkel maatregelen uit het

bereikbaarheidscenario of het duurzaam en gezond scenario bevat. De voorkeursvariant bestaat uit een mix van beide scenario’s en zorgt voor de balans tussen bereikbaar en duurzaam/gezond.

Duurzame mobiliteitsvisie gemeente Meierijstad

37

6.4 Basispakket

Resultaten uit berekeningen met het verkeersmodel:

sluiten bij de ambities en opgaven, zijn ingrepen op regionaal en lokaal niveau nodig.

van verkeersveiligheid, fietsstimulering, verbetering OV,

Om de huidige knelpunten (pre corona) op te kunnen lossen en daarnaast aan te

Deze ingrepen zijn gebundeld in een basispakket van maatregelen voor verschillende modaliteiten. Het basispakket draagt bij aan de ambitie om aan een prettige

Het basispakket bevat veel maatregelen op het gebied

gedragsmaatregelen en maatregelen/projecten gericht op

innovatie. Dit zijn veelal maatregelen die met relatief weinig

en veilige leefomgeving te werken. Daarnaast zorgt het basispakket voor een

inspanning zijn te realiseren en weinig/geen negatieve bijkomstige effecten hebben.

maatregelen zijn opgenomen in het basispakket:

verkeerseffecten van de maatregelen zijn gematigd positief: De doorstroming

multimodale bereikbaarheid van het gebied. Onderstaande niet-locatie specifieke ■ ■ ■

Aanpakken inrichting schoolomgeving: maatwerk per school Verbeteren fietsparkeren in de centra

Goede, veilige, vergevingsgezinde en zonodig verlichte fietspaden

■

Schaalsprong fiets (zoals: deelfietsen, fietsparkeren): meer ruimte voor fietsers en

■

Goede kwaliteit van het trottoir

■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■ ■

voetgangers

Daarom is het advies om deze maatregelen uit te gaan voeren. De verwachte

op hoofdwegen verbetert iets (circa 6 tot 9% minder voertuigverliesuren) en de

aantallen OV-reizigers richting Nijmegen neemt iets toe. Bepaalde onderdelen van het basispakket vragen nog wel om nader onderzoek / uitwerking, zoals de exacte

vorm van de verbinding N279-Rembrandtlaan en de locatie van mobiliteitshubs en de aansluiting van de hubs op andere multimodale netwerken.

Logische op- en afgangen trottoir

6.5 (Multimodaal) Bereikbare bedrijven

Hoogwaardige halte voorzieningen (zoals: overdekte haltes, fietsenstallingen)

in food, feed en logistiek en in het midden- en kleinbedrijf, is Meierijstad een