Bijlage 1 - Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

56

3.3.3. Preventie en vroeghulp Strategisch doel 2040 In 2035 heeft gemeente Meierijstad een sterk en geïntegreerd netwerk van preventie en vroeghulp, waarbij alle inwoners, van (aanstaande) ouders tot jongeren en gezinnen, toegang hebben tot tijdige, passende ondersteuning. Dankzij een goede samenwerking tussen maatschappelijke organisaties, onderwijs, zorgverleners en bewoners signaleren we problemen eerder en bieden we passende hulp. Zo versterken we de veerkracht van onze gemeenschap en voorkomen we dat lichte zorgen uitgroeien tot complexe problemen. Samen bouwen we aan een gezonde, inclusieve en toekomstbestendige gemeente. Tactisch doel 2027

Te betrekken stakeholders.

(Aanstaande) kwetsbare ouders helpen zodat hun

Verloskundige praktijken.

kinderen zo gezond mogelijk hun leven starten. Hierbij

Ziekenhuis.

zijn de eerste 1000 dagen van het kind heel belangrijk.

GGD Hart voor Brabant. Regio gemeenten.

Indicator

Sociaal Team en CJG.

Alle geboortezorgpartners, het sociaal domein en de

Kraamzorg.

jeugdgezondheidszorg in de regio werken volgens de gezamenlijke visie en afspraken, waarbij de

Tactisch doel 2027

financiering structureel is geborgd. Samen zorgen

Het jongerenwerk in Meierijstad biedt een proactieve

zij voor een sterke basis, zodat elk kind een kansrijke

en toegankelijke ondersteuning voor jongeren van 10

start krijgt.

t/m 23 jaar, waarbij het hen helpt om hun kansen en talenten optimaal te benutten en actief deel te nemen

Norm

aan de samenleving.

In 2027 is er een duurzaam en regionaal samenwerkingsmodel gerealiseerd voor Kansrijke Start.

Indicator

Regionaal: aansluiting bij landelijke kaders en afspra-

Monitoring van interventies en resultaten van interven-

ken (GALA/IZA).

ties in termen van bereik, tevredenheid en toeleiding

Subregionaal: samenwerking binnen VSV Kiem

naar hulp of collectieve activiteiten, middels het

(Bernheze, Boekel, Maashorst, Oss en Meierijstad).

registratiesysteem Social Support.

Lokaal: een goed functionerende coalitie

Het volgen van de effectiviteit van de inzet gericht op

Kansrijke Start Meierijstad.

overlast gevende groepen. Samenwerking met partners.

Hoe te meten? Rapportages Kansrijke Start (zowel lokaal, regionaal als

Norm

landelijk).

In 2027 is 75% van de 12-18-jarigen in Meierijstad bekend met Bobbi B. of het jongerenwerk Meierijstad.

Project / activiteit

Dit wordt gemeten door een specifieke vraag op te

Project Kansrijke Start en Nu Niet Zwanger.

nemen in de jaarlijkse Bobbi-vragenlijst. Hoe te meten? Rapportages en jaarverslag Coöperatie Sociaal Werk. Meierijstad. Vragenlijst Bobbi B.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

57

Project / activiteit

Te betrekken stakeholders

Basisactiviteiten jongerenwerk (activiteiten, open

Sociaal Werk MeierijstadJongerenwerk.

inloop, sport en cultuur).

JGZ.

Ambulant jongerenwerk.

GGZ.

Voorlichting op basis van behoeften, trends en

GGD.

ontwikkelingen.

Ouders en verzorgers.

Preventie en vroegsignalering.

ASD.

Samenwerking onderwijs en jongerenwerk (VO en PO). Samenwerking onderwijs en kinderwerk (PO).

Tactisch doel 2027

Kans- en talentontwikkeling.

We hebben een integraal, preventief plan van aanpak om jongeren die overlast veroorzaken vroegtijdig te

Te betrekken stakeholders

benaderen, te ondersteunen en te begeleiden.

Sociaal Werk Meierijstad. Jeugdprofessionals.

Indicator

GGD.

Minder meldingen jeugdoverlast in de gemeente

Onderwijs.

Meierijstad.

Sociaal Team en CJG. Sport- en culturele organisaties

Norm

ASD.

Jeugdoverlast in Meierijstad is met 30% verminderd.

Tactisch doel 2027

Hoe te meten?

Jeugdprofessionals, maatschappelijke organisaties,

Meldingen jeugdoverlast bij politie, BOA’s en andere

scholen en sociale teams werken samen om

partners.

psychischeproblemen bij jongeren snel te herkennen en aan te pakken.

Project / activiteit Plan van aanpak overlastgevende jeugd.

Indicator Meer jongeren hebben tijdig toegang tot passende

Te betrekken stakeholders

preventieve of lichte psychosociale hulp.

Politie Onderwijs

Norm

Sociaal werk Meierijstad

We zorgen ervoor dat 80% van de jongeren met

ASD

psychosociale problemen tijdig toegang heeft tot

Novadic Kentron

passende preventieve of lichte zorg.

Bureau Halt Leerplicht

Hoe te meten?

GGD

Jaarverslag Ypse.

MEE

Jaarverslag STORM. Registratie gemeentelijke systemen.

Tactisch doel 2027 Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG), inclusief

Project / activiteit

SteunOuder en Adviespunt Kind en Scheiding (AKS),

STORM.

biedt laagdrempelige en toegankelijke ondersteuning

Preventie activiteiten Ypse.

aan (aanstaande) ouders en gezinnen

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

58

Indicator

Hoe te meten?

Minimaal 85% van (aanstaande) ouders en gezinnen

CJG-klanttevredenheid en bereikrapportages.

maakt gebruik van het CJG en ervaart de

Registratie en gebruikscijfers van Adviespunt Kind en

ondersteuning als laagdrempelig en behulpzaam.

Scheiding.

In 90% van de gevallen wordt binnen drie werkdagen

Factsheet SteunOuder.

gereageerd op vragen of hulpverzoeken.

Coöperatie Sociaal Werk Meierijstad.

Minimaal 75% van de vraagouders wordt binnen drie maanden gekoppeld aan een steunouder via

Project / activiteit

SteunOuder.

CJG. SteunOuder.

Norm

Adviespunt Kind en Scheiding.

Voor het CJG geldt dat minimaal 90% van de deelnemers aantoonbaar baat heeft bij de

Te betrekken stakeholders

ondersteuning. SteunOuder richt zich op het vergroten

Sociaal Werk Meierijstad

van bereik, het maken van effectieve matches tussen

GGD.

vraagouders en steunouders en het verbeteren van de

MEE.

tevredenheid onder ouders.

POH GGZ.

AKS zet in op het vergroten van bekendheid en tijdige

Onderwijs.

hulp bij echtscheidingsproblematiek. CJG, Steunouder en Adviespunt Kind en Scheiding werken samen met partners in het preventieve jeugdveld en zorgen voor snelle doorverwijzing en een reactietijd van maximaal drie werkdagen.

Preventie en vroeghulp heeft een relatie met Gelijke kansen op gezondheid, Toegankelijke zorg, Gezonde leefstijl en bewegen, Meedoen voor gezonde sociale omgeving (versterken sociale basis), toegang jeugdhulp, specialistische jeugdzorg, onderwijs en opvang.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

59

3.3.4. Toegang jeugdhulp Meierijstad Strategisch doel 2040 Er is zicht op gezinnen met (multi)problematiek. Hulpvragen worden door de Toegang integraal en samen met de inwoner opgepakt en uitgewerkt tot een integraal Samenwerkplan. Tactisch doel 2027

Norm

Indien mogelijk relatie leggen met TiMM)

In 2027 is bij multiproblematiek in 80% een multidisci-

In Meierijstad beschikken wij over een goede toege-

plinair overleg (MDO) belegd en ligt er een integraal

ruste toegangsfunctie en stevige lokale teams

samenwerkplan.

waardoor de zorg en ondersteuning beter georgani-

In 2027 hebben wij voor 80% stevige lokale teams

seerd wordt. Het perspectief van de inwoner staat

volgens de criteria LHA.

hierbij centraal. Hoe te meten? Indicator

· Registratie-mogelijkheid opnemen in gemeentelijke registratiesystemen.

We voldoen aan de criteria van de stevige lokale teams zoals benoemd in de Landelijke Hervormingsagenda:

· Evalueren en monitoren voortgang eisen richtinggevend kader stevige lokale teams.

1. DICHTBIJ · Een eenvoudig(er) systeem, met de inwoner als uitgangspunt. · Laagdrempelig: dichtbij, vindbaar, zichtbaar, benaderbaar. · Werken aan een sterke relatie met de sociale en pedagogische basis.

Project / activiteit Implementatie samenwerkwijze. Scholing van gedragswetenschappers op Gedeelde Verklarende Analyse. Stevige lokale teams.

· Achterliggende patronen en systeemknelpunten. 2. INTEGRAAL

Te betrekken stakeholders

· Brede blik, brede analyse.

Sociaal werk Meierijstad.

· Professionals met de juiste houding,

ASD.

vaardigheden en kennis. · Zelf (basis)hulp bieden en vertrouwd

Aanbieders jeugdhulp. Gecertificeerde Instellingen.

aanspreekpunt blijven. · Duidelijke afspraken voor integrale en domein overstijgende samenwerking. · Streven naar soepelere overgangen in de levensloop.

Tactisch doel 2027 Op basis van betrouwbare data voeren wij gesprekken met verwijzers over kengetallen en verwijsgedrag waardoor er goed zicht is op de problematiek.

· Inwoners met levenslange en/of levensbrede beperkingen. 3. MANDAAT · Mandaat over gemeentelijke beleidsterreinen heen.

Indicator Het dashboard jeugd beschikt over actuele, betrouwbare data van aantallen jeugdigen in jeugdhulp per categorie, verwijsgedrag en financiën.

· Oog voor (on)veiligheid. · Bewust omgaan met wat passend is en nodig is, ook gezien de schaarste aan mensen en middelen.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

60

Norm

Te betrekken stakeholders

In 2027 is het dashboard gereed.

Informatiestrategie, data-analyse, POH-jeugd/huisartsen,

Hoe te meten?

Gecertificeerde Instellingen.

Maandelijkse rapportages vanuit het dashboard.

RIOZ. Sociaal Werk Meierijstad.

Project / activiteit

ASD.

(Door)Ontwikkeling van het dashboard. Gesprekken met verwijzers over kengetallen en verwijsgedrag. Toegang Jeugdhulp Meierijstad heeft een relatie met preventie en vroeghulp, onderwijs en opvang, specialistische jeugdhulp, Gelijke kansen op gezondheid, Toegankelijke zorg, Gezonde sociale omgeving.

3.3.5. Specialistische jeugdzorg Strategisch doel 2040 In 2040 hebben wij grip op de kosten jeugdhulp door het nemen van effectieve maatregelen (lokaal en regionaal) om de stijgende kosten binnen de jeugdhulp een halt toe te roepen. Tactisch doel 2027

Te betrekken stakeholders

Wij geven uitvoering aan het regionaal

Voor de uitvoering van het beleidsprogramma:

beleidsprogramma jeugd Noordoost Brabant.

Zorgaanbieders. RIOZ (regionale inkoop organisatie).

Indicator

Regio gemeenten.

Gemeente Meierijstad voldoet aan de

ASD.

samenwerkingsafspraken die regionaal gemaakt

Onderwijs en opvang.

worden om uitvoering te kunnen geven aan het

Sociaal werk Meierijstad.

beleidsprogramma.

GI’s/ Veilig Thuis. Huisartsen/ POH GGZ jeugd.

Norm

GGD.

In 2027 is de regionale samenwerkingsstructuur (de

Jongeren.

governance) met de bijbehorende

Ervaringsdeskundigen.

samenwerkingsovereenkomst in werking.

Bovenregionaal Expertise Netwerk (BEN). Regionaal Expertise Team (RET).

Hoe te meten?

Wooncoporaties.

In het programmateam wordt gemonitord of elke gemeente zich houdt aan de afspraken. Project / activiteit Verschillende projecten en activiteiten benoemd in het regionaal uitvoeringsprogramma jeugd.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

61

Tactisch doel 2027

· Optimaliseren dashboard.

Er ligt een actieplan tekorten jeugd waar uitvoering

· Gesprek huisartsen en POH GGZ jeugd.

aangegeven wordt om de kosten te beheersen.

· Invoering samenwerkwijze/kritisch kijken. · Invoering Gedeelde Verklarende Analyse. · Meer preventie/collectief aanbod binnen

Indicator De kosten van de jeugdhulp blijven stabiel of dalen.

onderwijs. · Gesprekken over normaliseren met onder andere inwoners en onderwijs/opvang.

Norm In 2027 zijn de lokale uitgaven voor specialistische jeugdhulp niet groter dan in 2025.

Te betrekken stakeholders Sociaal werk Meierijstad.

Hoe te meten?

Onderwijs en opvang.

· Dashboard.

Huisartsen.

· Registratiesysteem uitvoering sociaal domein.

POH GGZ jeugd. Jongerenwerk.

Project / activiteit

Jeugdigen.

· Vergelijking regio.

Zorgaanbieders.

· Analyse Maatwerk.

Gecertificeerde Instellingen/Veilig thuis.

· Analyse SGGZ.

ASD.

Specialistische Jeugdzorg heeft een relatie met toegang jeugdhulp, onderwijs en opvang, Gelijke kansen op gezondheid, Toegankelijke zorg, Gezonde Sociale omgeving.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

62

3.4. GELD 3.4.1. Bestaanszekerheid Strategisch doel 2040 In Meierijstad werken we aan het bevorderen van bestaanszekerheid door inwoners een stevige basis te bieden op het gebied van inkomen, gezondheid, gezin en participatie, zodat iedereen volwaardig kan meedoen en bijdragen aan de samenleving. Tactisch doel 2027

Tactisch doel 2027

Inkomen en werk:

Wonen:

Zie format Geldzaken, armoede en schulden en

Zie format passend wonen voor iedereen.

format arbeidsmarkt. Tactisch doel 2027

Tactisch doel 2027

Gezondheid en participatie:

Onderwijs:

Zie format gelijke kansen op gezondheid en format

Zie format basisvaardigheden.

toegankelijke zorg en format meedoen voor iedereen.

Bestaanszekerheid heeft een relatie met Geldzaken, armoede en schulden, basisvaardigheden, Gelijke kansen op gezondheid, Toegankelijke zorg, Gezonde leefstijl en bewegen, Gezonde sociale omgeving, Meedoen voor iedereen en passend wonen voor iedereen.

3.4.2. Hulp bij geldzaken, armoede en schulden Strategisch doel 2040 In Meierijstad werken we aan een samenleving waar iedereen bezit over voldoende financiële middelen om van rond te komen, financieel redzaam is en geen (problematische) schulden opbouwt. Tactisch doel 2027

Indicator

Preventie van armoede en schulden

Divosa Monitor Vroegsignalering.

· We zetten in op een grote rol voor preventie en voorlichting over het belang van het hebben en

Dashboard schuldhulpverlening. Dashboards Nederlandse Schuldhulproute.

houden van een gezonde financiële situatie en het voorkomen van schulden of het maken van

Norm

nieuwe schulden.

Vermindering van de gemiddelde schuldenlast en het

· We benutten maximaal de mogelijkheid van de

aantal schuldeisers van inwoners die zich melden voor

vroegtijdige signalering van beginnende

schuldhulpverlening. Landelijk gemiddelde in 2023 is:

schulden/betalingsproblemen

€38.735 met 13 schuldeisers. Hier willen we onder zitten.

· We gaan het proces van vroegsignalering optimaliseren. · We vergroten de bekendheid van hulp bij geldzorgen en schulden.

Hoger bereik van aantal inwoners bij vroegsignalering. Landelijke gemiddelde in 2024 is: 20%. hier willen we boven zitten. · Daling percentage inwoners in armoede in Meierijstad. In 2023 leeft 1,5% van de inwoners in armoede.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

63

Hoe te meten? Elke zes maanden proactieve monitoring van onze

Project / activiteit · Opstarten intervisie vakgroepen uitvoering

data.

sociaal domein. · Inzetten actieonderzoek om casus verder te

Project / activiteit

verdiepen, met de focus op de leefwereld van de

· Doorontwikkeling vroegsignalering met meer persoonlijk contact.

inwoners en methodisch integraal werken. · Faciliteren netwerken, het bespreken van

· Financiële educatie jongeren en ouderen.

casuïstiek en deskundigheidsbevordering om

· Aansluiting Nederlandse Schuldhulproute.

handelingsverlegenheid te verminderen met

· Pharos leerwerktraject Kansrijke Start en

Platform Armoede Meierijstad.

Bestaanszekerheid.

· Doorontwikkelen samenwerking loketten Geld &

· Pharos pilot ervaringswerkers geldzorgen. · Ondersteuning voor ondernemers in financiële

Zo en budgetmaatjes. · Onderzoeken programmalijn armoede vanuit

problemen

gezamenlijke doelen met partners.

Te betrekken stakeholders

Te betrekken stakeholders

Platform Armoede Meierijstad.

Platform Armoede Meierijstad.

Vaste lasten partners vroegsignalering.

Welzijnsorganisaties.

ASD.

ASD. POM.

Tactisch doel 2027 Deskundigheid en samenwerking · Binnen de gemeentelijke organisatie en bij

Tactisch doel 2027 Outreachende hulp en toegankelijkheid

partnerorganisaties is voldoende deskundigheid

· We investeren in een outreachende aanpak.

aanwezig.

· We gaan actief het gebruik van inkomensonder-

· Signaleren van geldzorgen en het bieden van ondersteuning waarbij de leefwereld van

steunende regelingen stimuleren. · We zijn laagdrempelig toegankelijk binnen en

inwoners centraal staat.

buiten het gemeentehuis.

· We versterken de samenwerking met onze partners door het organiseren van

Indicator

netwerkbijeenkomsten.

Kwalitatieve klantonderzoeken (interviews, vragenlijsten).

Indicator

Dashboard inkomen.

Kwalitatief onderzoek onder netwerkpartners (interviews, vragenlijsten).

Norm We bereiken minimaal 80% van de doelgroep met de

Norm

bestaande inkomensondersteunende voorzieningen,

Het versterken van lokale netwerken met als doel het

waar we uitgaan van 120% van de bijstandsnorm.

vergroten van de zichtbaarheid en toegankelijkheid van hulp, waardoor meer inwoners zich tijdig melden

Hoe te meten?

voor ondersteuning bij geldzaken en schulden.

Elk jaar proactieve monitoring op onze data en gesprekken met inwoners en partners.

Hoe te meten? Elk jaar zetten we een vragenlijst uit zowel in- als extern. Op basis hiervan gaan we met enkele partners gesprekken aan. Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

64

Project / activiteit · Project ambtshalve toekennen minima- regelingen. · Project vereenvoudigen aanvraagprocedures.

Norm Vroegtijdige signalering en inzet op lichte schuldhulpverlening om zware problematiek te voorkomen.

· Project energietoeslaggroep benaderen. · Pilot Stichting Samen Sterk voor Meierijstad.

Hoe te meten?

· Doorontwikkelen mogelijkheden om aanwezig te

Elke zes maanden proactieve monitoring van onze

zijn op plekken waar kwetsbare groepen zich

data.

bevinden, ook buiten reguliere kantoortijden. Project / activiteit Te betrekken stakeholders

· We implementeren de basisdienstverlening

Platform Armoede Meierijstad.

schuldhulpverlening. · We geven meer aandacht aan de mogelijkheden

ASD.

bij schuldhulpverlening, waaronder specifiek de schuldregeling.

Tactisch doel 2027 Kwalitatieve en integrale schuldhulpverlening

· We versterken de samenwerking met

· We zetten in op methodisch werken en het

bewindvoerders door bewindvoerdersbijeenkomsten en inzet op

stimuleren van zelfredzaamheid. · We zetten in op een passend hulpaanbod voor kwetsbare groepen (zelfstandigen, gezinnen met

begeleiding en nazorg. · Project beeldvorming schuldhulpverlening: naam en beleving inwoner.

jonge kinderen, statushouders). · We werken stress-sensitief.

· We verkennen de mogelijkheden om

· We stimuleren een kritische afweging voor de

gemeentelijke vorderingen om te zetten in maatschappelijke tegenprestaties.

inzet van beschermingsbewind. · We verhogen het gebruik van hulp bij geldzaken en schulden.

Te betrekken stakeholders Kredietbank Den Bosch.

Indicator

Bewindvoerders in de regio.

Dashboard schuldhulpverlening.

ASD. POM.

Hulp bij geldzaken, armoede en schulden hebben een relatie met gelijke kansen op gezondheid, sociale gezonde omgeving (versterken soc. basis) en passend wonen voor iedereen, kunst & cultuur, sport & bewegen, wonen.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

65

3.4.3. Basisvaardigheden Strategisch doel 2040 Meierijstad heeft als ambitie uitgesproken dat elke inwoner over voldoende basisvaardigheden beschikt om goed mee te kunnen doen in de maatschappij. Tactisch doel 2027

Hoe te meten?

Curatieve aanpak: De curatieve aanpak van

Met Match worden de aantallen wekelijks bijgehouden

laaggeletterdheid ondersteunt volwassenen met lees-

en aan het einde van het jaar verzamelen we alle

en schrijfproblemen, gericht op het verbeteren van hun

cijfers en maken we een overzicht hiervan.

dagelijkse, werk- en sociale vaardigheden. Maatwerk

Ook houdt Match evaluatietrajecten bij.

staat centraal, met leertrajecten die aansluiten op persoonlijke behoeften, zoals individuele begeleiding

Project / activiteit

of groepslessen.

1. Verbinding met het Sociaal Domein.

Een veilige leeromgeving en samenwerking met

De aanpak van laaggeletterdheid versterkt de eigen-

partners zoals welzijnsorganisaties en werkgevers zijn

kracht van burgers. Consulenten en hulpverleners in

essentieel. Deze aanpak vergroot zelfredzaamheid en

het sociale domein leren laaggeletterdheid vroegtijdig

maatschappelijke participatie, en is cruciaal voor het

te herkennen, bijvoorbeeld in schuldhulpverlening of

structureel terugdringen van laaggeletterdheid.

jeugdzorg. Dit helpt bij het voorkomen van problemendoor passende taalscholing. Daarom blijven we

Indicator

professionals trainen in signaleren en doorverwijzen.

We maken gebruik van het registratiesysteem Match. 2. Werken aan Digitale Inclusie. Norm

In onze digitaliserende samenleving zijn digitale

Vanaf 2025 willen we jaarlijks 3% van de laaggeletter-

basisvaardigheden onmisbaar voor toegang tot

den in Meierijstad (ca. 275 personen) bereiken en een

informatie, (overheid)diensten en sociale activiteiten.

passend scholingstraject bieden: 1.5% NT1 en 1.5% NT2.

Mensen zonder deze vaardigheden riskeren maatschappelijke uitsluiting.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

66

Het aanpakken van deze digitale basisvaardigheden

gemeente, spelen hierbij een sleutelrol. Ook de samen-

begint met bewustwording en educatie. Daarnaast is

werking met maatschappelijke organisaties, werkgevers

het belangrijk om een inclusieve benadering te hante-

en onderwijsinstellingen is cruciaal voor het behalen van

ren, waarbij er aandacht is voor verschillende

onze doelstellingen.

doelgroepen, zoals ouderen, laaggeletterden en mensen met een lager inkomens- en opleidingsniveau.

Te betrekken stakeholders Sociaal werk Meierijstad, De Noord Oost

Door de juiste ondersteuning en begeleiding te bieden,

Brabantse Bibliotheken, Koning Willem I College en het

kunnen we ervoor zorgen dat iedereen mee kan komen

Leerwerkloket Noord Oost Brabant, Sagènn Educatie.

in de digitale samenleving. Naast het aanbieden van

Testpanel Meierijstad.

digitale cursussen binnen het DigiTaalhuis, zoals Klik &

Regio collega’s.

Tik, DigiSterker en Digivitaler in de bibliotheken, willen

ASD.

we ook daarbuiten trainingen aanbieden. Bijvoorbeeld

POM.

via welzijnspartijen en in gemeenschapshuizen. Ook willen we aandacht geven aan het Informatiepunt

Tactisch doel 2027

Digitale Overheid, waar inwoners van Meierijstad met

Preventieve aanpak: De preventieve aanpak richt zich

specifieke digihulpvragen terechtkunnen en de samen-

op het voorkomen van laaggeletterdheid door vroeg in

werking met lokale (Digi)initiatieven versterken om

te grijpen bij kinderen en jongeren tot 18 jaar. Dit

digitale inclusie te bevorderen.

gebeurt o.a. via de Gezinsaanpak (vanaf 2025) en het taalnetwerk participeert in de Lokaal Educatieve Agenda

3. Testpanel Meierijstad als onderdeel van de Curatieve Aanpak van Laaggeletterdheid

(LEA) van Meierijstad. Belangrijke onderdelen zijn vroege signalering, taalstimulering en passend onderwijs,

Het Taalnetwerk van Meierijstad heeft een testpanel

afgestemd op het kind. Het doel is gelijke kansen te

van ervaringsdeskundigen: inwoners die zelf met

bevorderen en taalachterstanden te voorkomen.

basisvaardigheden worstelen. Dit panel komt acht keer per jaar bijeen om gemeentelijke communicatie te

Indicator

verbeteren en toegankelijker te maken.

We maken gebruik van het registratiesysteem Match.

Ze hebben gewerkt aan thema’s als mantelzorg, geldzorgen, energietoeslag, en WMO. Het doel is om

Norm

het panel verder uit te bouwen tot een platform waar

Vanaf 2025 willen we jaarlijks 3% van de

ervaringsdeskundigen de NT1-doelgroep beter kunnen

laaggeletterden in Meierijstad (ca. 275 personen) bereiken

bereiken en helpen, ter ondersteuning van de curatieve

en een passend scholingstraject bieden: 1.5% NT1 en 1.5%

aanpak van laaggeletterdheid.

NT2. Gezinsaanpak: Vermindering van

4. Versterking van het Taalnetwerk.

onderwijsachterstanden, het bereiken van kinderen

Een sterk netwerk is essentieel voor de curatieve en

en hun ouders en zorgen dat ze deelnemen aan taal- en

preventieve aanpak van laaggeletterdheid in Meierij-

leesbevorderende activiteiten.

stad. In 2024 ondertekenden we een

Meer taal in de buurt: Openen van nieuwe (Digi)Taalpun-

samenwerkingsovereenkomst met partners zoals Ons

ten en deelname aan de bibliobus.

Welzijn, Welzijn de Meierij, de Noord Oost Brabantse Bibliotheken, Koning Willem I College en het Leer-

Hoe te meten?

werkloket Noord Oost Brabant om onze samenwerking

Met Match worden de aantallen wekelijks bijgehouden

te versterken en uit te breiden.

en aan het einde van het jaar verzamelen we alle cijfers

Door ons netwerk te intensiveren, kunnen we mensen

en maken we een overzicht hiervan. Ook houdt Match

beter bereiken en ondersteunen. De DigiTaalhuizen, in

evaluatie trajecten bij.

samenwerking met welzijnspartijen, bibliotheken en de

Metingen Gezinsaanpak: Monitoren van voortgang via onderwijsresultaten en taalontwikkeling

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

67

Project / activiteit

Te betrekken stakeholders

1. Gezinsaanpak: Doorbreken van Laaggeletterdheid.

SWM, ASD, De Noord Oost

De pilot Gezinsaanpak (2024) richt zich op het

Brabantse Bibliotheken, Koning Willem I College en het

doorbreken van taalachterstanden bij kinderen en het

Leerwerkloket Noord Oost Brabant. Sagenn Educatie.

vergroten van kansen. Vanaf 2025 voert de gemeente regie om intergenerationele laaggeletterdheid te

Tactisch doel 2027

voorkomen. Het programma ondersteunt ouders bij de

Bewustwording: Het is van groot belang dat de

taalontwikkeling van hun kinderen en verbetert hun

gemeente, organisaties en inwoners zich bewust

eigen taalniveau, in samenwerking met bibliotheken en

worden van de urgentie van laaggeletterdheid. Door

onderwijs via leesconsulenten.

bewustwording creëren we meer begrip voor dit probleem en verlagen we drempels voor inwoners om

2. Versterking van het Taalnetwerk.

hulp te zoeken. Tegelijkertijd streven we ernaar via

Een sterk netwerk is essentieel voor de curatieve en

bewustwording nieuwe vrijwilligers en deelnemers voor

preventieve aanpak van laaggeletterdheid in

cursussen te enthousiasmeren.

Meierijstad. In 2024 ondertekenden we een samenwerkingsovereenkomst met partners zoals SWM, de Noord

Indicator

Oost Brabantse Bibliotheken, Koning Willem I College

We maken gebruik van het registratiesysteem Match.

en het Leerwerkloket Noord Oost Brabant om onze samenwerking te versterken en uit te breiden. Door ons

Norm

netwerk te intensiveren, kunnen we mensen beter berei-

Vanaf 2025 willen we jaarlijks 3% van de

ken en ondersteunen. De DigiTaalhuizen, in

laaggeletterden in Meierijstad (ca. 275 personen)

samenwerking met welzijnspartijen, bibliotheken en de

bereiken en een passend scholingstraject bieden: 1.5%

gemeente, spelen hierbij een sleutelrol. Ook de samen-

NT1 en 1.5% NT2.

werking met maatschappelijke organisaties,

Realiseren van een aparte website met het (Digi)

werkgevers en onderwijsinstellingen is cruciaal voor het

Taalaanbod.

behalen van onze doelstellingen.

Het realiseren van Digi meedoen magazine voor Meierijstad.

3. Meer (Digi)Taal in de Buurt Om de basisvaardigheden van onze inwoners te

Hoe te meten?

verbeteren en te zorgen dat jongeren meer gaan lezen,

Met Match worden de aantallen wekelijks bijgehouden

bieden we laagdrempelige ondersteuning op locaties

en aan het einde van het jaar verzamelen we alle

zoals gemeenschapshuizen. Het DigiTaalhuis is het

cijfers en maken we een overzicht hiervan. Ook houdt

centrale punt van onze aanpak tegen

Match evaluatie trajecten bij.

laaggeletterdheid. We breiden het bereik uit door DigiTaalpunten te openen in verschillende dorpen,

Project / activiteit

waaronder Veghel, Sint-Oedenrode en Schijndel. We

1. Aanbod in Beeld Brengen

willen de zichtbaarheid vergroten door meer aanwezig

Om ons Digi(taal)aanbod beter zichtbaar te maken, is

te zijn. Dit kan ook door tijdelijke pop-ups te

het essentieel dat we ons volledige aanbod laag-

organiseren of in de vorm van bibliobus die in alle

drempelig in beeld kunnen brengen. Door de ontwikke-

kerkdorpen van Meierijstad kan komen om de

ling van een website waarop ons complete aanbod te

inwoners te voorzien van boeken, informatie over

vinden is, hebben we al een grote stap gezet. In 2025

Digitale overheidsdiensten en onze digi en

heeft de gemeente Meierijstad het magazine De

taalcursussen.

DigiWegWijzer uitgebracht, waarin alle digitale cursussen, trainingen, hulp- en informatiepunten overzichtelijk worden gepresenteerd

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

68

als onderdeel van het digitale aanbod van de

aandacht te brengen en zijn actief op markten en

gemeente. De DigiWegWijzer wordt actief verspreid in

festivals, waar we flyers uitdelen om meer inwoners te

alle dorpskernen van Meierijstad, bij bibliotheken en

bereiken.

welzijnspartijen, maar ook via woningbouwcorporaties, voedselbanken en huisartsenpraktijken. Daarnaast

Te betrekken stakeholders

hebben we promotiefilmpjes geproduceerd voor de

POM, SWM, ASD,De Noord Oost

lokale omroep en sociale media om de bekendheid

Brabantse Bibliotheken, Koning Willem I College en het

van het aanbod te vergroten. We blijven adverteren in

Leerwerkloket Noord Oost Brabant.

lokale kranten om onze taaltrainingen onder de

Basisvaardigheden heeft een relatie met Gelijke kansen op gezondheid, Toegankelijke zorg, Gezonde sociale omgeving en Meedoen voor iedereen.

3.4.4. Arbeidsmarkt Strategisch doel 2040 Gemeente Meierijstad biedt inwoners garantie op een baan of een zinvolle dagbesteding met behulp van Werkcentrum PIM Werkt en de samenwerking met onze partners. Tactisch doel 2027

Te betrekken stakeholders

Bevorderen van duurzame (arbeids)participatie

Werkgevers.

We ontwikkelen samen met inwoners projecten die van

Onderwijsinstellingen.

invloed zijn op duurzame arbeidsparticipatie.

Maatschappelijke organisaties. Inwoners.

Indicator

ASD.

Het aantal inwoners dat succesvol doorstroomt naar

POM.

werk of participatie.

Regionale samenwerkingspartners: arbeidsmarktregio’s en werkontwikkelbedrijven.

Norm Het bijstandsniveau blijft onder het landelijk

Tactisch doel 2027

gemiddelde (onder de 4%), zodat Meierijstad een sterke

Toekomstbestendige sociaal ontwikkelbedrijven,

sociale en economische positie behoudt.

We ontwikkelen een infrastructuur die ervoor zorgt dat

Minimaal 80% van de deelnemers vindt binnen één

inwoners met een afstand tot een arbeidsmarkt of niet

jaar een passende werk- of participatieplek.

regulier kunnen werken een plek hebben waar ze terecht kunnen.

Hoe te meten? Kwalitatieve klantonderzoeken (interviews, vragenlijsten)

Indicator

Dashboard Werk.

Het aantal inwoners met een afstand tot de arbeidsmarkt dat toegang krijgt tot een passende

Project / activiteit

werk- of participatieplek binnen de infrastructuur.

Participeren in Meierijstad (PIM). Doorontwikkeling van de verschillende PIM labels.

Norm

De doorontwikkeling projecten samen met de sociale

Minimaal 80% van de inwoners met een afstand tot de

ontwikkelbedrijven.

arbeidsmarkt krijgt binnen zes maanden na

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

69

aanmelding toegang tot een passende werk- of

Te betrekken stakeholders

participatieplek binnen de gemeentelijke of regionale

Werkgevers.

infrastructuur.

UWV. IBN.

Hoe te meten?

WSD.

Dashboard Werk.

POM.

Project / activiteit

Tactisch doel 2027

Doorontwikkeling sociaal ontwikkelbedrijven –

Leven lang ontwikkelen.

toekomstscenario 2035.

Zie tekst bij LLO 1.1. We bieden een infrastructuur waarin inwoners worden

Te betrekken stakeholders

uitgedaagd om leven lang te leren.

IBN. Sociaal werkbedrijf (WSD).

Indicator

ASD.

Het percentage inwoners dat actief deelneemt aan scholing, training of ontwikkeltrajecten binnen de

Tactisch doel 2027

aangeboden infrastructuur voor een leven lang leren.

Samenwerking We investeren in de samenwerking met lokale werkge-

Norm

vers en partners om de dienstverlening te

PIM bieden jaarlijks een breed en toegankelijk aanbod

optimaliseren en aan te sluiten bij de behoefte en

van werkervaring, scholing en persoonlijke

wensen van inwoners.

ontwikkeling, zodat iedereen de kans krijgt om duurzaam mee te doen in de arbeidsmarkt en

Indicator

samenleving.

Het aantal samenwerkingen met lokale werkgevers en partners dat leidt tot concrete arbeids- of participatie-

Hoe te meten?

kansen voor inwoners.

Website PIM Werkt. Dashboard Werk.

Norm Samenwerkingen met lokale werkgevers en partners

Project / activiteit

resulteren in duurzame en structurele arbeids- en

Aanbieden van scholingsmogelijkheden via PIM Leert

participatiekansen, waarbij minimaal 80% van de

voor een leven lang leren en persoonlijke groei.

gerealiseerde trajecten leidt tot een duurzame werkgelegenheid of actieve maatschappelijke

Te betrekken stakeholders

participatie

Onderwijs. ASD.

Hoe te meten?

IBN en WSD.

Dashboard Werk.

UWV. SWM.

Project / activiteit

POM.

Het ontschoten van dienstverlening voor werkzoekenden en werk naar werk. Samenwerking met sociaal ondernemers en MKB. Arbeidsmarkt heeft een relatie met Gelijke kansen op gezondheid, Gezonde sociale omgeving, Meedoen voor iedereen en Passend wonen voor iedereen Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

70

5. DATASET GELUK

Uit de grafiek blijkt dat er sprake was van een stabiele trend met betrekking tot het geluk bij inwoners onder de 65, met uitzondering van 2020 t/m 2022. De coronacrisis en de bijbehorende maatregelingen hebben hiervoor gezorgd, zoals beperkingen van sport, sociale contacten, etc. Na deze periode is een stijging te zien, maar duurt het nog een tijd voordat het weer op het oude niveau is. Voor de mensen boven de 65 jaar is een stijgende trend te zien. Corona heeft hier dus geen invloed op gehad. Mogelijke oorzaken voor de stijging zijn bijvoorbeeld een langer en vitaler leven waardoor langer het behoud van sociale contacten, hobby’s, etc. mogelijk is. Uit de grafiek blijkt dat er een langzaam stijgende trend te zien is bij zowel mensen onder, als boven, de 65 jaar. Deze stijging is mede versneld door de coronacrisis tussen 2020 en 2022. Bij veel variabelen is daarna terug te zien dat het terugvalt in het oude patroon, maar hier blijft de stijging doorzetten. Mogelijke oorzaken bij de mensen onder de 65 jaar zijn stress en werkdruk en bij mensen boven de 65 jaar gezondheidsproblemen. Een gemeenschappelijke oorzaak kan bijvoorbeeld financiële problemen/onzekerheid zijn.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

71

Uit de grafiek blijkt dat er sprake is van een dalende trend voor het aantal mensen tussen de 18 en 65 jaar die aangeven vaak gelukkig te zijn. Deze trend is zichtbaar vanaf 2020, wat verklaard zou kunnen worden door de coronacrisis en de bijbehorende maatregelingen waardoor sprake was van verminderd sociaal contact. Dit is na de crisis niet meer teruggekomen op hetzelfde level. Daar tegenover staat juist dat er sinds 2020 sprake is van meer mensen met psychische klachten en een hoger risico op een angststoornis of depressie. Hier ligt waarschijnlijk dezelfde oorzaak achter, maar daarnaast speelt te toegenomen druk mee die mensen voelen tijdens hun werk en/of studie.

De landelijke cijfers geven hetzelfde beeld als de cijfers binnen Meierijstad. Er is namelijk sprake van een stijgende trend in het aantal meldingen van alle vormen van discriminatie. In 2024 is het landelijk meldpunt discriminatie.nl in het leven geroepen, waar door middel van verschillende campagnes extra aandacht is gegeven aan het melden van discriminatie. Dit zorgt in 2024 voor een stijging in de cijfers.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

72

Uit de grafiek blijkt dat er een dalende trend is van het aantal mensen tussen de 18 en 65 jaar dat actief is als vrijwilliger. De verwachting is dat deze trend voortkomt uit het feit dat mensen steeds minder tijd over hebben door verplichtingen als mantelzorgtaken, verplichtingen of sociale activiteiten binnen het directe eigen netwerk.

Uit de grafiek blijkt dat er tot 2020 sprake was van een dalende trend voor de mensen onder de 65 jaar met een eenzaamheidsgevoel. Echter is er na 2020 een enorme toename te zien, wat gelinkt kan worden aan de coronaperiode. Deze stijgende trend wordt daarna voortgezet en komt niet terug op het oude niveau. Een mogelijke oorzaak hiervoor kan zijn dat bepaalde sociale activiteiten permanent verloren zijn gegaan en dat bepaalde veranderingen, zoals hybride werken, zijn gebleven.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

73

Uit de grafiek blijkt dat er tot 2022 sprake was van een dalende trend voor het aantal 65+’ers met een eenzaamheidsgevoel. De verwachting is echter dat meer mensen zich eenzaam zullen gaan voelen. Hiervoor worden verschillende oorzaken gegeven waaronder het feit dat mensen langer blijven leven, langer op zichzelf blijven wonen en de individualisering van de maatschappij. Afhankelijk van het beleid kan de stijgende trend wat geremd worden, maar de verwachting is dat het gevoel van eenzaamheid moeilijk te reduceren zal zijn.

Uit de grafiek blijkt dat er sprake was van een gelijkblijvende trend, maar dat er sinds 2020 van een stijgende trend van het aantal mantelzorgers van 65 jaar en ouder is. Een mogelijke oorzaak hiervan kan zijn dat mensen steeds langer zelfstandig blijven wonen, waardoor partners en naasten vaker voor elkaar moeten zorgen. Daarnaast neemt het aantal gezonde jaren van mensen toe, waardoor ze meer mogelijkheden hebben om hun vrije tijd hieraan te besteden. Ook neemt de vraag en daarmee de behoefte, naar mantelzorgers toe.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

74

Uit de grafiek blijkt dat er sprake is van een stijgende trend voor het aantal uur dat een mantelzorger gemiddeld per week besteedt aan zorg. Mogelijke oorzaken hiervoor kunnen zijn dat het aantal mantelzorgers afneemt, waardoor de druk bij de bestaande mantelzorgers zal toenemen. Daarnaast blijven mensen langer thuis wonen, waardoor de bestaande zorg alleen maar groter zal worden.

Uit de grafiek blijkt dat er sprake is van een stijgende trend met betrekking tot het aantal E33 meldingen. In 2024 is deze trend in Meierijstad doorbroken en kwam het aantal E33-meldingen uit op een lager aantal dan 2023. Dit gaat in tegen de landelijke trend. Mogelijke oorzaken voor deze landelijke stijgende lijn zijn enerzijds de druk op de zorgcapaciteit, waardoor mensen langer rond moeten lopen voordat een hulptraject gestart kan worden. Anderzijds een groter wordende groep mensen met psycho-sociale kwetsbaarheid door onder andere toename van stress en werkdruk. De trendbreuk in Meierijstad valt samen met de oprichting van TOM en andere zorg en veiligheidsinterventies. Ons streven is dat TOM in de toekomst blijft bijdragen aan deze trendbreuk en afname van de meldingen in Meierijstad.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

75

Uit de grafiek blijkt dat er sprake is van een licht stijgende trend voor het aantal meldingen van (ex)partnergeweld. Hier zijn meerdere mogelijke oorzaken voor te noemen; De toename van stress en werkdruk, economische onzekerheid, sociale en psychische problemen de toename van thuiswerken.

Uit de grafiek blijkt dat er sprake is van een daling van het aantal meldingen kindermishandeling per 100.000 inwoners. Mogelijke oorzaken voor deze daling kunnen betere bewustwording van opvoeding zijn, toegenomen samenwerking van instanties waardoor vroegsignalering mogelijk is en de verbetering van de algemene welvaart.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

76

Uit de grafiek blijkt dat er, over het algemeen, sprake is van een dalende trend voor het aantal politieregistraties voor overlast door jeugd. Mogelijke oorzaken voor deze afname kunnen zijn de (vroegtijdige) preventie of veranderende normen en waarden. Er is echter ook een stijging te zien in 2020, wat terug te herleiden is naar de coronacrisis en de bijbehorende problemen zoals rellen.

Uit de grafiek blijkt dat er sprake is van een dalende trend voor de hoeveelheid verwijzingen van Bureau Halt per duizend jongeren. Mogelijke oorzaken voor deze daling kunnen de afname zijn van jeugdcriminaliteit, betere (vroegtijdige) preventie en een andere manier van strafvorming bij overtredingen door jeugd.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

77

GEZONDHEID

Tot 2020 is er sprake van een stijgende trend, met als mogelijke oorzaak verbeterde technologische ontwikkelingen binnen de zorg. Echter is er tussen 2020 en 2023 een dalende trend te zien, met als mogelijke oorzaak de coronapandemie. Na de coronaperiode is er wel een herstel te zien van het percentage, maar waarschijnlijk mede door long Covid, duurt het langer voordat het percentage weer terug is op het oude niveau.

Tot 2018 was een forse dalende trend zichtbaar. Sindsdien is het percentage gaan schommelen en sinds 2022 is er weer een duidelijke stijging zichtbaar die naar verwachting verder zal stijgen. Een mogelijke verklaring is dat inwoners de zorg vermijden omdat er steeds minder vergoed wordt door de zorgverzekeraar. Daarnaast is het eigen risico de afgelopen jaren flink toegenomen waardoor de eerste zorgkosten zelf betaald moeten worden.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

78

Uit de grafiek blijkt dat er een stijgende trend is voor het aantal mensen boven de 65 jaar dat terechtkomt bij de spoedeisende hulp, in het ziekenhuis wordt opgenomen of komt te overlijden door een val. Een mogelijke oorzaak is dat er door de vergrijzing steeds meer ouderen zijn in Nederland. Door deze absolute toename van het aantal mensen, zullen de cijfers automatisch ook stijgen. Daarnaast blijkt uit cijfers dat mensen steeds langer leven, in 2015 was dit gemiddeld 80,5 jaar en in 2030 zal dit gemiddeld 82,5 jaar zijn. Als laatste mogelijke oorzaak kan het langer zelfstandig thuis blijven wonen genoemd worden.

In de grafiek is terug te zien dat er sprake is van een dalende trend in het roken. Een mogelijke oorzaak van deze daling is het effect van campagnes die stoppen met roken stimuleren, antirook beleid op diverse plekken en meer bewustwording. Daarnaast zijn de kosten voor het roken in de afgelopen jaren zo erg gestegen, dat het ook minder betaalbaar wordt en dit kan het minder aantrekkelijk maken voor jongeren om te beginnen met roken. Er is tussen 2020 en 2022 wel een kleine stijging te zien in het roken, wat mogelijk te koppelen is aan de e-sigaret die toen in opkomst kwam. Inmiddels zijn de diverse smaakjes van de e-sigaret verboden en is er meer bekendheid over de schadelijke effecten van de e-sigaret waardoor de verwachting is dat de daling verder zal doorzetten. .

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

79

In de grafiek is te zien dat bij de categorie 18 tot en met 64 jaar in 2015 een voorzichtig dalende trend was ingezet, maar er kwam tussen 2020 en 2022 een forse stijging. De verwachting is wel dat deze stijging inmiddels weer is overgegaan in een daling. Bij de categorie 65 jaar en ouder zie je sinds 2015 een daling in het percentage zware drinkers en daar was tussen 2020 en 2022 een stabilisatie zichtbaar. Ook daar wordt vanaf 2022 weer een dalende trend verwacht. De mogelijke oorzaak van die breuk in de lijn in 2020 tot 2022 is de coronapandemie waardoor er veel restricties waren en er mogelijk in thuissituaties meer gedronken werd.

Uit de grafiek blijkt dat er tot een zekere hoogte sprake was van een stijgende trend voor het gebruik van hard- en softdrugs. Er is echter sinds 2020 bij harddrugs een stabilisatie zichtbaar en vanaf 2023 wordt een daling verwacht in het gebruik van softdrugs. De verwachting van deze daling is gebaseerd op de aanname dat er een verhoogde bewustwording van gezondheidsrisico’s is ontstaan en een afname in sociale acceptatie van drugsgebruik.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

80

Uit de grafiek blijkt dat de trend voor voldoende beweging voor inwoners onder de 65 jaar stabiel was tot 2020. Er is echter tussen 2020 en 2022 sprake geweest van corona, door restricties waren veel contact- en teamsporten niet of nauwelijks mogelijk. Hierdoor is er ook een flinke afname te zien. Na deze periode neemt het percentage weer langzaam toe, maar dit is nog niet terug op het oude niveau. Voor inwoners boven de 65 jaar is er sprake van een stijgende trend, zonder onderbrekingen. Bij hen heeft corona waarschijnlijk minder invloed gehad op de beweging. Mogelijk omdat deze groep minder vaak aan een contact- of teamsport doet.

De grafiek laat zeker bij inwoners van 65 jaar en ouder tot 2022 een daling zien in het aantal inwoners met overgewicht. Bij de inwoners 18-65 jaar is sprake van een langzaam stijgende trend. De mogelijke oorzaken zijn minder (tijd voor) beweging, onvoldoende (geld voor) gezonde voeding en een hoge werkdruk waardoor er minder aandacht is voor een gezonde maaltijd. Ook het aanbod ongezonde voeding en marketing hieromheen is enorm waardoor dit aanbod mogelijk aantrekkelijker is voor een grote groep.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

81

Er is een stijgende trend zichtbaar met betrekking tot de zorgen die inwoners hebben over verschillende industrieën, bedrijven en andere factoren die een rol kunnen spelen in hun gezondheid. Mogelijke oorzaken voor deze toegenomen zorgen zijn de onderzoeken die gedaan worden naar alle verschillende factoren die van invloed zijn op onze woonomgeving. Dit kan zorgen voor een vergroting van de bewustwording van de omgeving waar mensen wonen. Daarnaast is er in Nederland sprake van woningnood, waardoor er gebouwd wordt op plekken waar vroeger niet zo snel gebouwd zou worden.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

82

GEZIN

De toename van jeugdbeschermingsmaatregelen kan mogelijk komen door een combinatie van factoren, waaronder veranderende omstandigheden waarin jongeren opgroeien, de rol van ouders die verandert, meer echtscheidingen, prestatiedruk en het gebruik van sociale media.

De grafiek geeft een stijging aan betrekking tot aanwijzingen (beschikkingen) voor psychosociale problematiek. Mogelijke oorzaken zijn druk vanuit sociale media (steeds jongere leeftijd), prestatiedruk op school en zorgen over de toekomst (bestaanszekerheid.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

83

Uit de bijlage blijkt dat er sprake is van een langzaam stijgende trend in het aantal jongeren met jeugdhulp. Mogelijke oorzaken kunnen bijvoorbeeld verhoogde prestatiedruk, het gebruik van social media (eenzaamheid en willen voldoen aan een ideaal) en het medicaliseren van problemen die voorheen als “normaal of lastig”werden beschouwd. . Tijdens de coronaperiode is het hoogste percentage te zien in 15 jaar, maar deze zakt hierna weer terug naar de normale trend.

De grafiek geeft een dalende trend voor het percentage tienermoeders binnen Meierijstad aan. Voor deze daling zijn verschillende mogelijke oorzaken te noemen zoals betere voorlichting en veranderend maatschappelijk beeld voor vroegtijdige zwangerschap

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

84

Uit de bijlage blijkt dat er sprake is van een stijgende trend voor het aantal vroegtijdige schoolverlaters binnen Meierijstad. Er zijn verschillende mogelijke oorzaken voor deze stijging. Meestal gaat het om een combinatie van factoren, waaronder persoonlijke problemen (zoals leerproblemen, mentale gezondheidsproblemen en gedrag), schoolgerelateerde redenen (zoals verkeerde studiekeuze, ontevredenheid met de school) en omgevingsfactoren (zoals gezinsproblemen en gebrek aan betrokkenheid ouders),. De coronaperiode heeft ook voor een extra toename van het aantal vroegtijdige schoolverlaters gezorgd, wat waarschijnlijk toegeschreven kan worden aan de fysieke- en mentale gezondheidsproblemen.

Uit de bijlage blijkt dat er spraken is van een gelijkblijvende trend voor de onderwijsachterstanden bij peuters en basisschoolleerlingen binnen Meierijstad. Alleen bij de peuters in de periode van de coronacrisis is er tijdelijk spraken geweest van een toename in de onderwijsachterstand, maar deze is daarna ook weer gedaald.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

85

GELD

Uit de cijfers kan opgemaakt worden dat er een wisselende trend zit in het aantal mensen in armoede binnen Meierijstad. Ondanks de toenemende inflatie in de afgelopen jaren is er, op een uitzondering na, een dalende trend te zien tot en met 2024. Dit kan verklaard worden door een gunstige arbeidsmarkt voor werknemers en de verschillende compensatiemogelijkheden vanuit de overheid tijdens de coronapandemie en de inflatie. Deze zijn in 2024 geëindigd, wat kan verklaren waarom vanaf dit moment verwacht wordt dat de armoede weer langzaam zal toenemen.

Uit de bijlage blijkt dat er de afgelopen jaren een stijgende trend is als het gaat over laaggeletterdheid. Hiervoor kunnen verschillende oorzaken gegeven worden zoals technologische verschuiving of de komst van meer mensen met een migratieachtergrond. Afhankelijk van het gevoerde beleid kan deze stijgende trend blijven bestaan of omgekeerd worden.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

86

Het aantal WW-uitkeringen laat een dalende trend zien, wat verklaard kan worden doordat steeds meer mensen een betaalde baan hebben gevonden door krapte in de arbeidsmarkt voor werkgevers. De Bijstandsuitkering laat een gelijkblijvende trend zien over de gehele periode. Echter geldt voor beide uitkeringen dat tijdens de coronaperiode er sprake was van een tijdelijke toename, waarna de daling weer werd voortgezet. Voor de Arbeidsongeschiktheidsuitkering was een daling te zien tot de corona periode. Hierna nam het aantal uitkeringen langzaam toe. Dit kan gevolg zijn van long-covid en/of meegroeien met de natuurlijke groei van het aantal inwoners.

Uit de bijlage blijkt dat er sprake is van een stijgende trend van het aantal mensen met een betaalde baan. De oorzaak hiervan kan zijn dat mensen minder vaak op één inkomen kunnen leven door de gestegen kosten waardoor de partner ook (in deeltijd) gaat werken. Ook zorgt de krapte op de arbeidsmarkt ervoor dat mensen sneller worden aangenomen, ook al voldoen ze niet helemaal aan de gestelde eisen. Echter wordt er tegen 2030 een daling verwacht, mede door de opkomst van kunstmatige intelligentie waardoor langzaam wat banen overbodig zullen raken en dat mensen eerder met pensioen zullen gaan door de gestegen pensioenleeftijd.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

87

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

88

6. PARTICIPATIE Voor de Toekomstvisie hebben we een uitvoerig participatietraject doorlopen. Input hiervoor en de ingebrachte zienswijzen zijn gebruikt voor het opstellen van het Programma Sociaal Domein. Daarnaast hebben wij input opgehaald intern bij de Uitvoering sociaal domein en op 21 januari 2025 een inspiratieavond belegd waarbij ca. 150 genodigden werden gevraagd om mee te denken over de visie en het programma. De volgende onderwerpen hebben we opgehaald vanuit de diverse participatiemomenten: Hoe zorgen we in 2035 voor preventieve, betaalbare, toegankelijke en kwalitatief goede zorg? · Collectief aanbieden van zorg. · Inzetten, stimuleren en waarderen van vrijwilligers, waaronder vrijwilligers/mantelzorgers die informele zorg bieden. · Meer wijkgericht werken, vindbaar en zichtbaar in de wijk zijn. · Meer inzetten op preventie. · Sterkere eigen netwerken en sociale netwerken maken. Wat moeten wij in 2035 sneller, beter of efficiënter organiseren? · Optimaliseren samenwerking tussen de verschillende netwerken. · Minder bureaucratie. · Meer aanhaken bij buurtinitiatieven in plaats van zelf als gemeente de initiatieven ontplooien. Bij welke life-events van onze inwoners moeten we als gemeente een rol pakken? · Scheiding. · Overlijden/rouw. · Lichamelijke of geestelijke beperkingen. · Geboorte/komst van kinderen.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

89

Hoe kunnen we in 2035 bereiken dat inwoners meer voor elkaar kunnen betekenen? · Gemengde wijken. · Eigen verantwoordelijkheid stimuleren door terugtrekkende overheid. · Laagdrempelige ontmoetingen mogelijk maken, elkaar kennen. · Stimuleren ‘omzien naar elkaar’. · Stimuleren van zelfredzaamheid.

Wat zouden onze inwoners in 2035 in het sociaal domein anders georganiseerd willen zien? · Betere digitale en fysieke Toegang Sociaal Domein – bekendheid vergroten wie wat waarvoor. · 1 vast aanspreekpunt vanuit de Toegang per inwoner per casus, 1 loket. · Minder regels, ook voor verenigingen. · Samenwerkwijze implementeren.

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

90

Beleids- en Uitvoeringsprogramma Sociaal Domein 2026-2030

91