B5b VTH IV uitvoeringsprogramma 2022 evaluatie 2021.docx

VTH-IV uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad Vergunningen, Toezicht & Handhaving (VTH) &Integrale Veiligheid (IV) Omgevingsrecht, Algemene Plaatselijke Verordening en Bijzondere wetten

Voorwoord Met trots presenteren wij het voorliggende programma 2022 en evaluatie 2021 opgesteld in nauwe samenwerking tussen de werkateliers IV en VTH. Uit efficiency overwegingen gaan we vanaf dit jaar de evaluatie en het daaropvolgende uitvoeringsprogramma samenvoegen in één document. Het uitvoeringsprogramma gebaseerd op de evaluatie is voor het college een instrument om de doelstellingen uit het VTH-beleidsplan Meierijstad 2018-2022 (VTH-beleidsplan) en het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 te kunnen realiseren. Op basis van de ervaringen uit 2021 kunnen we waar nodig lering trekken en bijsturen om die doelen te bereiken. Dit uitvoeringsprogramma geeft aan wat we hiervoor in 2022 gaan doen, en vormt de leidraad bij de uitvoering van de VTH en IVwerkzaamheden. Het uitvoeringsprogramma en de evaluatie vinden hun wettelijke grondslag in het Besluit omgevingsrecht (Bor) en de Ministeriële regeling omgevingsrecht (Mor). Ze moeten beiden door het college worden vastgesteld en ter informatie aan de gemeenteraad worden aangeboden. In het kader van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) dient het uitvoeringsprogramma voor 1 februari 2022 en de evaluatie voor 1 mei 2022 ter kennisgeving te worden voorgelegd aan Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Brabant. Door deze twee documenten samen te voegen kunnen we voor 1 februari 2022 aan beide voorwaarden voldoen.

Met dit integrale programma geeft het college van burgemeester en wethouders de voor 2022 voorgenomen activiteiten weer met betrekking tot de Integrale Veiligheid en de uitvoering vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), milieu, Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en bijzondere wetgeving. Tegelijkertijd wordt op de volgende twee aspecten nader ingezoomd: •

In hoeverre hebben we de activiteiten, zoals opgenomen in het uitvoeringsprogramma uitgevoerd en wat betekent dat voor het uitvoeringsjaar 2022 ?

•

In hoeverre droegen onze activiteiten bij aan het bereiken van de in het VTH-beleid gestelde doelen ?

Zowel in het VTH-beleidsplan als in het Integraal Veiligheidsplan 2019-2022 hebben we doelstellingen en beleidsuitgangspunten geformuleerd die ertoe moeten leiden dat in Meierijstad de VTH-taken planmatig en programmatisch worden uitgevoerd op basis van de gestelde prioriteiten en de meetbare (prestatie) indicatoren. Dit hoort op een uniforme wijze en kwalitatief op het afgesproken niveau te gebeuren. De prioritering is voortgekomen uit de probleemanalyse, bestaande uit een omgevings- en risicoanalyse (bijlage 1 t/m 2D VTH-beleidsplan). Deze vormen de basis bij het plannen van de werkzaamheden en het maken van de juiste keuzes in 2022. De missie van Meierijstad staat hierbij centraal. Deze komt kortweg neer op het creëren en behouden van een schone, gezonde en veilige leefomgeving voor bewoners en bedrijven.

Inhoudsopgave Voorwoord.........................................................................................................................................2 1.

2.

3.

4.

5.

Algemene Accenten 2022..........................................................................................................5 1.1.

Leeswijzer .........................................................................................................................5

1.2.

Wettelijk kader ..................................................................................................................6

1.3.

Bestuurlijke prioritering ...................................................................................................10

1.4.

Beschikbare middelen en formatie..................................................................................11

1.5.

Externe samenwerkingspartners ....................................................................................12

1.6.

Interne samenwerkingspartners......................................................................................14

1.7.

Samenvatting en conclusies ...........................................................................................15

Integrale Veiligheid ..................................................................................................................17 2.1.

Algemeen ........................................................................................................................17

2.2.

Strategische thema’s ......................................................................................................18

2.3.

Tijdelijke Wet Maatregelen COVID-19 ............................................................................18

2.4.

Ondermijning...................................................................................................................20

2.5.

Wat spreken we af als resultaat in 2022 ? ......................................................................24

2.6.

Beschikbare middelen en formatie..................................................................................25

Vergunningen omgevingsrecht ................................................................................................26 3.1.

Algemeen ........................................................................................................................26

3.2.

Wat hebben we gedaan in 2021 ? ..................................................................................27

3.3.

Wat gaan we doen in 2022 ? ..........................................................................................31

3.4.

Wat spreken we af als resultaat in 2022 ? ......................................................................32

3.5.

Monitoring .......................................................................................................................32

3.6.

Capaciteit/middelen ........................................................................................................33

3.7.

Leges ..............................................................................................................................33

Vergunningen Algemene plaatselijke Verordening (APV) en bijzondere wetten .....................34 4.1.

Algemeen ........................................................................................................................34

4.2.

Wat hebben we gedaan in 2021? ...................................................................................34

4.3.

Wat gaan we doen in 2022 ? ..........................................................................................36

4.4.

Wat spreken we af als resultaat in 2022 ? ......................................................................37

4.5.

Monitoring .......................................................................................................................38

4.6.

Capaciteit/middelen ........................................................................................................38

Toezicht en Handhaving Omgevingsrecht...............................................................................39 5.1.

Algemeen ........................................................................................................................39

6.

7.

5.2.

Wat hebben we gedaan in 2021 ? ..................................................................................39

5.3.

Wat gaan we doen in 2022 ? ..........................................................................................42

5.4.

Wat spreken we af als resultaat in 2022 ? ......................................................................43

5.5.

Monitoring .......................................................................................................................44

5.6.

Capaciteit/middelen ........................................................................................................44

Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte (Boa’s) ................................................................45 6.1.

Algemeen ........................................................................................................................45

6.2.

Wat hebben we gedaan in 2021 ? ..................................................................................45

6.3.

Wat gaan we doen in 2022 ? ..........................................................................................46

6.4.

Urenverdeling / capaciteit / middelen ..............................................................................50

Overzicht bijlagen ....................................................................................................................51

1. Algemene Accenten 2022 Het VTH-IV-uitvoeringsprogramma 2022 is gebaseerd op de beleidsafspraken zoals vastgelegd in het VTH-beleidsplan 2018-2022 en het IV-plan 2019-2022. Elk jaar bezien we wat er gedaan is om de daarin gestelde doelen te behalen. Dat doen we in ieder geval door regelmatig te evalueren. Het jaar 2022 betekent ook dat de ‘houdbaarheidstermijn’ van het VTH en IV beleid wordt bereikt. We gaan aan de slag om het beleid te actualiseren en Omgevingswet proof te maken voor de volgende beleidsperiode. Een totaal evaluatie over de voorgaande beleidsperiode maakt daar onderdeel van uit. Voor het opstellen van dit uitvoeringsprogramma 2022 hebben we de resultaten opgehaald van de in 2021 uitgevoerde reguliere werkzaamheden. Op basis daarvan kijken we vooruit naar de werkzaamheden voor het komende jaar in relatie met de voor VTH en IV van belang zijnde ontwikkelingen. Hierbij kijken we ook nadrukkelijk naar de klantbeleving en de tevredenheid over onze dienstverlening. Door te evalueren en naar de toekomst te kijken brengen we in beeld of we op de goede weg zijn, hoe we de VTH-IV werkzaamheden kunnen verbeteren en efficiënter kunnen inrichten en of en waar we de gestelde prioriteiten moeten bijstellen. Uiteindelijk geeft dat een inzicht in wat we daarvoor nodig hebben aan capaciteit en middelen.

Als aanvulling op en actualisering van de omgevingsanalyse hebben we in- en extern geïnventariseerd wat er in 2022 staat te gebeuren. Het vermoeden bestaat dat ook in 2022 nog steeds veel aandacht gevraagd zal worden vanuit de beide werkateliers voor de gevolgen van de corona pandemie en de Tijdelijke Wet Maatregelen Covid-19. De VTH-IV doelen zoals opgenomen in onze begroting van 2022 vormen eveneens een belangrijke leidraad. In Bijlage 1 is een overzicht opgenomen met de doelen uit de programmabegroting 2022 welke invloed hebben op de werkzaamheden van VTH en IV in 2022. Dit bepaalt, naast het reguliere werk, voor een groot deel het VTH-IV uitvoeringsprogramma voor 2022. Op basis van de verwachte reguliere werkzaamheden en de gewenste overige VTH-IV inzet zijn voor 2022 urenoverzichten opgesteld. Mochten in de loop van het jaar de omstandigheden wijzigen dan kan een heroverweging noodzakelijk zijn.

1.1. Leeswijzer In het vervolg komt eerst het wettelijk kader aan de orde en de ontwikkelingen die op dat gebied van invloed zijn op de VTH-IV werkzaamheden in 2022. Daarna gaan we in op de stand van zaken met betrekking tot de bestuurlijke prioritering zoals die is opgenomen in het VTHbeleidsplan. Verder wordt kort ingegaan op de beschikbare middelen en formatie waarna als laatste paragraaf de samenwerkingspartners de revue passeren. De vertaling van deze ontwikkelingen naar de sub-ateliers komt in de volgende hoofdstukken aan de orde. Hoofdstuk 2 gaat specifiek in op de thema’s van het werkatelier IV gericht op de raakvlakken met de VTH-taken en -activiteiten en de wijze van samenwerken. De hiernavolgende hoofdstukken gaan per sub-team van het werkatelier VTH in op de aan dat team gerelateerde

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

5

werkzaamheden voor 2022. De opbouw van die hoofdstukken is zoveel mogelijk hetzelfde. Na een algemene introductie wordt steeds eerst stil gestaan bij de resultaten van het afgelopen jaar. Een evaluatie die de basis biedt voor een blik naar de werkzaamheden die voor 2022 in ieder geval op de rol staan. Daarna komen de resultaatafspraken, speerpunten en de monitoring voor 2022 aan de orde en wordt als laatste aandacht besteed aan de in 2022 benodigde capaciteit en middelen. In hoofdstuk 3 Vergunningen omgevingsrecht gaat het specifiek over het beoordelen van Wabogerelateerde vergunningaanvragen. De overige vergunningen op grond van de APV en bijzondere wetten worden afzonderlijk behandeld in hoofdstuk 4. Als laatste komen deze zelfde onderwerpen aan de orde in de hoofdstukken 5 en 6 over het toezicht en de handhaving gericht op het omgevingsrecht en de openbare ruimte, het werkveld van de Boa’s. De beoordelingen van 2018, 2019, 2020 en 2021 van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) van de provincie en de daarin gegeven verbeterpunten voor het VTH-jaarplan zijn hierin meegenomen voor zover nog van toepassing. Ook in 2021 hadden we namelijk een geheel positief oordeel en voldeden aan alle door het IBT beoordeelde onderwerpen. Wel besteden we extra aandacht aan het onderwerp behandelen klachten en meldingen van mogelijke Wabo-overtredingen.

Dit naar aanleiding van het thema onderzoek wat het IBT onder andere in Meierijstad heeft uitgevoerd in 2021. Uit het onderzoek is naar voren gekomen dat we voor een belangrijk deel die behandeling op orde hebben. Het IBT noemde een aantal verbeterpunten en deed een aantal aanbevelingen. Om daar invulling aan te geven hebben we een plan van aanpak vastgesteld (bijlage 2) waar we in 2022 verder uitvoering aan geven.

1.2. Wettelijk kader Een breed wettelijk kader is voor de uitvoering van de VTH werkzaamheden van belang. Bovendien staan er een aantal grote veranderingen aan te komen. De belangrijkste en meest omvangrijke veranderingen worden in de volgende paragrafen toegelicht.

1.2.1. Omgevingswet De inwerkingtreding van de Omgevingswet is in 2021 met een half jaar uitgesteld naar 1 juli 2022. Deze wet is één van de belangrijkste ontwikkelingen voor de werkzaamheden van de werkateliers VTH en Gebiedsontwikkeling en planologie (GOeP). Door de komst van de Omgevingswet zullen de uitvoeringstaken van deze twee werkateliers dichter bij elkaar komen te liggen. In 2022 gaan we onderzoeken hoe we die ontwikkeling samen kunnen vormgeven. In diverse werkgroepen werken we in 2022 verder aan: -

-

de omgevingsvisie en -plan én stellen de tweede tranche van de verordening fysieke leefomgeving Meierijstad (VFL-Meierijstad) op. De juridisch-bestuurlijke aspecten van de uitvoering van de Omgevingswet, zoals delegatie, raadsadvies, burgerparticipatie en het instellen van de commissie kwaliteit leefomgeving (CKL), leggen we voor aan de raad. de voorbereiding van de digitale informatievoorziening die bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet nodig is. Dit heeft betrekking op werkprocessen, regels die van de Rijksoverheid overkomen (bruidsschat) en het omgevingsplan. We nemen de systemen van het landelijk Digitaal Systeem Omgevingswet (DSO) in gebruik en richten deze in. We zorgen er voor dat burgers en bedrijven in het DSO in ieder geval voor de topactiviteiten

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

6

-

(de meest voorkomende activiteiten) door regels toepasbaar te maken via vragenbomen kunnen bekijken of een vergunning of melding nodig is. - het inrichten van het nieuwe VTH systeem LEEF met de nieuwe werkprocessen zodat op 1 juli 2022 de overgang naar de Omgevingswet soepel kan verlopen. Deze applicatie wordt ingericht en gekoppeld met het DSO en andere essentiële applicaties, alsmede de inrichting van het samenwerkingsportaal en de aanpassing van de diverse documenten (circa 150 sjablonen). Daarbij wordt ook het digitaal toezicht door de toezichthouders betrokken. het voorbereiden van de andere manier van werken die bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet nodig is. Daarvoor volgen medewerkers opleidingen en trainingen, zowel op inhoud als op houding en gedrag. We optimaliseren of maken indien nodig nieuwe werkprocessen, voor zowel eenvoudige als complexe initiatieven, om tot versnelling en vereenvoudiging te komen. Onderstaat overzicht geeft een beeld van de stand van zaken van het omgevingswet-proof maken van de werkprocessen. Hieruit wordt duidelijk dat het eerste half jaar van 2022 er een uitdaging voor ons klaar ligt. Feit is ook dat een paar belangrijke al begin 2022 kunnen worden afgetikt zodat we in ieder geval aan de minimale vereisten kunnen gaan voldoen.

Figuur 1: Overzicht en planning procesoptimalisaties

-

We doen al ervaring op met het werkproces ‘verkennen en begeleiden initiatief (complex) aan de intake- en de omgevingstafel’. We nemen het onderwerp participatie daar in mee. Dit doen we samen met onze ketenpartners waar we begin 2022 regionaal gaan oefenen met de omgevingstafel. Door het uitvoeren van klantreizen checken we of het beoogde niveau van dienstverlening wordt behaald. de richtlijnen voor participatie bij complexe initiatieven en gaan daar in de eerste helft van 2022 mee oefenen.

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

7

Kortom in 2022 bereiden we ons verder voor op de komst van de Omgevingswet zodat we weten wat nodig is om mede zorg te dragen voor een goede implementatie hiervan door: • • • •

minder en duidelijkere regels; een samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving; ruimte voor lokaal maatwerk; betere en snellere besluitvorming.

Zo werken we samen aan de doelstellingen van de Omgevingswet, om met het oog op een duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: “Bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit; Doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften.” Het voorbereidende werk, zodat we op 1 juli 2022 klaar zijn om omgevingswetvergunning aanvragen in behandeling kunnen nemen, legt het nodige beslag op de capaciteit van in ieder geval de werkateliers VTH, GOeP, gegevensbeheer, communicatie, controle en interne auditen en ICT.

1.2.2. Wet kwaliteitsborging De Wet kwaliteitsborging (Wkb) treedt tegelijk met de Omgevingswet op 1 juli 2022 in werking. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Daarnaast wordt de aansprakelijkheid van aannemers ten opzichte van particuliere en professionele opdrachtgevers uitgebreid. De Wet Kwaliteitsborging heeft drie doelen: 1. verbeterde (borging van de) bouwkwaliteit; 2. verbeterde positie van de consument; 3. stimuleren van kwaliteitsverbetering en faalkostenvermindering. Om de doelen van de Wkb te bewerkstelligen wordt het proces voor vergunningverlening in tweeën opgeknipt: 1. De ruimtelijke component (toets aan omgevingsplan en -veiligheid): deze wordt beoordeeld door de gemeente. 2. De bouwtechnische component: hiervoor wordt de check van het bouwplan vooraf vervangen door toetsing in de praktijk op het bouwwerk zoals gebouwd. De gemeente voert dan ook geen bouwtechnische toets meer uit voor de ingediende aanvragen of meldingen. Wel toetsen we of de ingeschakelde kwaliteitsborger voldoet aan de eisen uit de Wkb. De eerste fase die in 2022 in werking treedt is alleen gericht op de lichtste categorieën uit het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (BBL). In 2021 hebben in het land al diverse proefprojecten gedraaid om ervaring op te doen met deze nieuwe werkwijze.

De initiatiefnemer (opdrachtgever) wordt verplicht een onafhankelijke kwaliteitsborger in te schakelen die tijdens de bouw toetst op conformiteit met de bouwtechnische voorschriften uit het BBL en verklaart of de getoetste onderdelen aan de voorschriften voldoen. Dit wordt bij private

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

8

partijen belegd. Het bouw- en woningtoezicht, zoals gemeenten dat nu uitvoeren, wordt een taak van marktpartijen. Een verklaring van de kwaliteitsborger zal bij oplevering voorwaarde zijn voor ingebruikname. Dit betekent dat de rol van de gemeente in het bouwproces anders wordt. Aan de ene kant gaan er taken weg, de bouwtechnische toets vooraf en de eindcontrole achteraf. Aan de andere kant komen er taken bij want van de gemeente wordt verwacht dat die onder andere het werk van de kwaliteitsborger gaan controleren. Voldoet deze aan de eisen die de wet stelt hierover, bijvoorbeeld of het een gecertificeerde kwaliteitsborger is. Daarnaast moet de gemeente toetsen of alle risico’s voor dat specifieke bouwwerk goed worden geborgd en vastgelegd in het borgingsplan met risicobeoordeling. Eventueel kan de gemeente controle- en stopmomenten opleggen. Ook zal bij het toezicht de rol anders worden ten gevolge van deze wet. Voor bestaande bouw blijven we bevoegd gezag de verandering zit met name bij het toezicht op nieuwbouw. Wanneer we onder de nieuwe wetgeving van de kwaliteitsborger een gereed melding ontvangen dan kan binnen tien werkdagen daarna (zoals vermeld in de wet Kwaliteitsborging, sectie ‘Ingebruikname bouwwerk) bij het ontbreken van de voor gereed melding van belang zijnde gegevens besloten worden dat het bouwwerk niet in gebruik mag worden genomen.

Een controle door de gemeente zal dan toch nog plaats vinden. Uiteindelijk zal de Wkb zoals het er nu naar uitziet niet leiden tot meer of minder werkzaamheden, het werk zal wel anders worden. Hier komen we uiteraard nog uitgebreid op terug bij het opstellen van ons nieuwe VTH-beleid voor de volgende periode.

1.2.3. Verordening kwaliteit VTH Meierijstad In 2018 heeft de gemeenteraad de Verordening kwaliteit VTH omgevingsrecht vastgesteld. Deze verordening vormt een uitwerking van de kwaliteitscriteria zoals die zijn opgenomen in het BOR. Met de vaststelling hiervan heeft de organisatie Meierijstad zich geconformeerd aan het voldoen aan deze criteria op minimaal het bodemniveau zoals opgenomen in de verordening. Begin 2020 is vastgesteld dat we hieraan voldoen. We beschikken over voldoende gekwalificeerd personeel in de diverse deskundigheidsgebieden binnen het werkveld van VTH en GOeP. Uiteraard blijven we hier aandacht aan besteden om te zorgen dat we ook blijven voldoen. Met de komst van de Omgevingswet komt de Wabo (Wet algemene bepalingen omgevingsrecht) te vervallen. Daarmee vervalt tegelijkertijd de wettelijke grondslag voor de Verordening kwaliteit VTH. In de artikelen 18.20 en 18.23 van de Omgevingswet wordt de nieuwe grondslag gegeven. In 2022 zullen we een nieuwe verordening Uitvoering en Handhaving voorbereiden zodat deze tegelijkertijd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet van kracht wordt. Hierbij gebruiken we het door de VNG reeds opgestelde model als basis. De tweede helft van 2022 gebruiken we om te onderzoeken in hoeverre we aan deze verordening voldoen.

1.2.4. Wet elektronische publicaties (WEP) Op 1 juli 2021 is de Wet elektronische publicaties (WEP) in werking getreden. Deze wet verplicht bestuursorganen (bijvoorbeeld gemeenten en provincies) om alle officiële publicaties online te zetten via de website officielebekendmakingen.nl. Gemeente Meierijstad publiceert al op die manier. Tegelijkertijd met de inwerkingtreding van de Omgevingswet 1 juli 2022 wordt het op grond van deze wet ook verplicht om de vergunning zelf (met de bijlagen) digitaal ter inzage te

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

9

leggen. Hiervoor zijn aanpassingen noodzakelijk zodat de digitale stukken, met in acht name van de AVG (algemene verordening gegevensbescherming), online ter inzage kunnen worden gelegd.

1.3. Bestuurlijke prioritering Op basis van een probleemanalyse hebben we in het VTH-beleidsplan doelstellingen geformuleerd; deze vormden de grondslag voor de bestuurlijke prioriteiten. Daarnaast hebben we een prioritering opgesteld meer gericht op de praktische uitvoering gebaseerd op de risicoanalyse uit het VTH-beleidsplan. In de jaarlijkse evaluaties en uitvoeringsprogramma’s van VTH onderzoeken we of deze analyses nog voldoende actueel zijn. We kijken daarbij ook naar de bestuurlijke doelen zoals die zijn opgenomen in de programmabegroting. In Bijlage 1 is een overzicht opgenomen met de doelen uit de programmabegroting 2022 die invloed hebben op de werkzaamheden van VTH en IV in 2022. Deze zijn samengebracht aan de hand van de voor VTH en IV relevante thema’s uit de Mijlpalen van Meierijstad en de van toepassing zijnde veranderopgaven. Naar aanleiding van de bestuurlijke doelen voor 2022, de voorziene ontwikkelingen in Meierijstad en de opgedane ervaring uit de voorgaande jaren hebben we de bestuurlijke prioritering geactualiseerd. Deze bijgestelde bestuurlijke prioritering voor het VTH-IV -uitvoeringsprogramma 2022 is als Bijlage 3 opgenomen. De volgende aanpassingen hebben plaatsgevonden: 1. Klachten meldingen: Toevoeging: Uitvoering geven aan plan van aanpak n.a.v. themaonderzoek IBT behandelen van klachten en meldingen over mogelijke Wabo-overtredingen.

(Bijlage 2 aandacht behoefte rood) 2. Woonwagens: Toevoeging: De geplande woningen zijn gerealiseerd en aandachtbehoefte kan naar groen is opgenomen in regulier toezicht. 3. Openbare orde / parkeren / APV: Toevoeging: Bijdrage aan veilige gemeente Meierijstad en aanpakken kleine ergernissen en parkeeroverlast e.e.a. gerelateerd aan prioritering aangezien de kleine ergernissen veelal laag geprioriteerd zijn dan wel de pakkans nihil is (denk aan hondenpoep) / in 2021 is verder invulling gegeven aan het Boa-innovate project. In 2022 worden de laatste puntjes op de i gezet. Aandachtbehoefte van rood naar oranje. Ten behoeve van de actualisatie / herziening van het VTH beleid voeren we een integrale evaluatie uit. Dan maken we in zijn totaliteit inzichtelijk hoe de prioritering in deze afgelopen beleidsperiode is veranderd, wat de achtergrond daarvan is en wat dat betekent voor de nieuwe beleidsperiode. De bestuurlijke prioritering nemen we mee bij het beoordelen van vergunningaanvragen en bij het toezicht en de handhaving in het afwegingskader. Het overkoepelende thema parkeren bijvoorbeeld heeft bij de diverse soorten vergunningsaanvragen een standaard beoordelingskader. In de diverse werkprocessen heeft de bestuurlijke prioritering een plaats.

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

10

1.4. Beschikbare middelen en formatie In de begroting 2022 zijn voor beide werkateliers de benodigde middelen en personele capaciteit opgenomen. Deze vormen mede de basis voor dit uitvoeringsprogramma. Voor de beschikbare middelen en capaciteit/formatie is vooralsnog uitgegaan van de huidige aanwezige formatie inclusief de extra inzet zoals die in 2021 reeds is aangewend. Daarnaast zijn er vanuit een aantal projecten / bestuurlijke opdrachten middelen beschikbaar gesteld voor onder andere de versnelling van uitvoering van het Woningbouwprogramma, toezicht ‘Veghels Buiten’, implementatie Omgevingswet / Wkb en arbeidsmigranten. Op basis daarvan is een uren matrix opgesteld ten behoeve van de inzet van de beschikbare uren, deze is opgenomen als Bijlage 4. In deze matrix zijn ook uren voor bijvoorbeeld de uitvoering van de Corona maatregelen ingeschat. Tevens is geprobeerd rekening te houden met het blijvend hoge aantal te verwachten vergunningaanvragen in 2022. Met betrekking tot de uren planning voor de implementatie van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging zijn de uren opgenomen onder projecten direct dan wel indirect hieraan te koppelen. In de volgende hoofdstukken worden de beschikbare middelen en formatie per sub-atelier nader beschouwd. Naast deze formatie is in de begroting ook een inwonerbijdrage opgenomen voor advisering door Veiligheidsregio Brabant Noord (VRBN).

Voor de collectieve taken van de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN) is eveneens een inwonerbijdrage opgenomen in de begroting van 2022. Deze zijn opgenomen in de totale ODBN-post voor VTH-taken zoals advisering door de ODBN. Daarnaast zullen aanvragen om een omgevingsvergunning zorgen voor inkomsten in de vorm van leges. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet ontstaat voor gemeenten ook de mogelijkheid om leges te gaan heffen voor de activiteit milieu. Met de nog aan te passen legesverordening zullen we daar een besluit over gaan nemen.

1.5. Externe samenwerkingspartners Om ons werk goed te kunnen doen hebben we andere partijen nodig. Daarom werken we naast onze interne partners veel samen met een drietal externe partners. Deze partners zijn vaak specialisten en beschikken over kennis en capaciteit die aanvullend is op hetgeen we zelf in huis hebben. Integrale samenwerking bevorderd de kwaliteit van onze producten, de omgang met onze klanten en het optimaal ‘slim’ inzetten van de juiste kennis en kunde op het juiste moment in het proces. Zeker ook met het zicht op de komst van de Omgevingswet zijn goede afspraken over informatie-uitwisseling een belangrijk speerpunt hierbij. De volgende drie belangrijke samenwerkingspartners komen hieronder aan bod: • • •

Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN); Veiligheidsregio Brabant Noord (VRBN, onderdeel brandweer); Politie en Justitie.

1.5.1. ODBN De Omgevingsdienst is ingesteld om ten behoeve van de deelnemers taken uit te voeren op het gebied van de fysieke leefomgeving (met name milieu) en om als verlengstuk van het lokaal bestuur een bijdrage te leveren aan een leefbare en veilige werk- en leefomgeving in de regio Brabant-Noord. Voor wat betreft de zogenaamde basistaken is het wettelijk verplicht deze onder

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

11

te brengen bij de ODBN. De gemeente Meierijstad heeft naast deze verplichte basistaken alle milieutaken neergelegd bij de ODBN. Uit de voortgangsrapportages over 2021 blijkt dat de ODBN conform haar werkprogramma 2021 uitvoering heeft gegeven aan haar taken. De totaal evaluatie is op dit moment nog niet beschikbaar. Met betrekking tot het door de ODBN getrokken project Intensivering Toezicht Veehouderijen (ITV) kan gemeld worden dat dit in 2021 is afgerond met een eindrapportage (bijlage 5d). In 2018 is dit project gestart waarin de 3 Brabantse omgevingsdiensten, de provincie Noord-Brabant en 43 Brabantse gemeenten samen hebben gewerkt om in drie jaar tijd alle veehouderijen te controleren. Met deze intensivering van het toezicht wilden we inzicht krijgen in hoeverre veehouderijen zich aan de wettelijke regels houden en tegelijk een actueel beeld krijgen van het naleefgedrag van de veehouderijsector. Om dit te bereiken zijn allerlei aspecten onderzocht die samenhangen met de intensieve veehouderij en de transitie waarin deze sector zich bevindt, denk aan de mate van naleving van de regels (oneerlijke concurrentie door niet-naleving), problematiek van stilzitters en stoppers, leegstand (sloop, herbestemming, criminaliteit, ondermijning) en asbest. In drie jaar tijd zijn 5994 agrarische bedrijven bezocht.

De opgehaalde informatie en het actuele beeld zijn van belang voor het opstellen van lokaal en regionaal beleid. Daarnaast heeft het project digitale hulpmiddelen opgeleverd niet alleen voor het toezicht maar ook voor het uitwisselen van informatie. Ook is er door deze intensieve methode van toezicht een basis gelegd voor het verder implementeren van het risicogericht toezicht en data gestuurd werken. Dit zullen we meenemen bij ons nieuw op te stellen VTH beleid. Voor het jaar 2022 heeft de ODBN in haar kadernota een aantal relevante doorontwikkelingen vermeld. Eén van de meest in het oog springende thema’s is natuurlijk de Omgevingswet. Daarnaast worden door de ODBN relevante doorontwikkelingen benoemd voor 2022 op thema’s als: • • • • • • •

Wet natuurbescherming en stikstof Uitvoeringsconsequenties Transitie Zorgvuldige Veehouderij Overdracht bodemtaken van provincie naar gemeenten Asbestdaken Energie Toezicht in het groen en Samen Sterk in Brabant (SSiB) (zie ook bijlage 5b) Resultaatgericht en informatie-gestuurd werken

Het regionaal operationeel kader (ROK) van de ODBN is gelijktijdig met het VTH-beleidsplan Meierijstad vastgesteld. In 2022 wordt het Regionaal Kader voor gemeentelijke deelnemers herijkt en geïntegreerd. Wij nemen als Meierijstad deel aan de regionale werkgroep die daarvoor in het leven wordt geroepen. Op die wijze halen we meteen op wat in ons eigen te herziene VTH beleid kan worden opgenomen. Het werkprogramma van de ODBN voor 2022 is als Bijlagen 5 en 5b toegevoegd. Om de werkzaamheden die de ODBN uitvoert voor Meierijstad zo optimaal mogelijk te laten verlopen vindt er iedere 6 weken een relatiebeheerders overleg plaats. Tijdens deze gesprekken wordt de voortgang besproken en bezien of (digitale)werkprocessen moeten worden bijgesteld en/of beter op elkaar afgestemd. Daarnaast zijn we in de diverse overleggen en werkgroepen vertegenwoordigd. Sinds eind 2021 levert de gemeente Meierijstad ook de voorzitter van het dagelijks en het algemeen bestuur van de Omgevingsdienst.

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

12

1.5.2. VRBN onderdeel brandweer De Brandweer Brabant Noord (BBN) heeft eind 2021 een nieuwe Risicogerichte Toezichtstrategie Brandveiligheid 2022-2025 opgesteld welke we tegelijk met dit uitvoeringprogramma 2022 hebben vastgesteld. Deze toezichtstrategie is als Bijlage 6 toegevoegd. Op basis van een eigen risicoanalyse heeft de brandweer hierin de prioriteiten bepaald waarop zij haar toezicht gaat inzetten. De focus ligt daarbij primair op het voorkomen of beperken van slachtoffers bij brand. In onze risicoanalyse is brandveiligheid een van de aspecten die zijn meegewogen naast veiligheid, gezondheid, maatschappelijk effect, duurzaamheid en bestuurlijke impact. De focus bij de risicoanalyse in Meierijstad ligt niet alleen op de risico’s bij brand, maar bij de risico’s van een calamiteit met betrekking tot elk van de beoordelingsaspecten. Beide analyses zijn in die zin complementair, maar leiden daarmee wel tot een verschil in prioritering. Dit vereist in de toezichtspraktijk een goede afstemming in programmering en uitvoering, teneinde overbodige en onnodig belastende controles te voorkomen. Voor de uitvoering van deze toezichtstrategie zijn dan ook werkafspraken gemaakt welke als Bijlage 6.a zijn opgenomen. Jaarlijks wordt door de brandweer een op dit rapport gebaseerd uitvoeringsprogramma opgesteld.

Voor 2022 worden in Meierijstad 52 objecten gecontroleerd en 42 zelfscans uitgevoerd. Evenals bij de ODBN vindt ook met de brandweer regelmatig een relatiegesprek plaats om met elkaar de voortgang te bespreken, maar ook om met elkaar te sparren over inhoudelijke casussen en te bezien waar we samen kunnen / moeten optrekken en uiteraard om informatie uit te wisselen.

1.5.3. Politie en Justitie Een goede samenwerking met politie en justitie is zeer belangrijk, zeker op het gebied van toezicht en handhaving. We hebben dan ook zowel het integrale veiligheidsbeleid als het handhavingsbeleid met hen afgestemd en op basis daarvan bezien hoe en waar we samen kunnen optrekken. In de diverse structurele overleggen met de politie worden daar nadere afspraken gemaakt met respectievelijk de Boa’s en de overige VTH-toezichthouders. In eerste instantie worden hierbij vooral specifieke casussen besproken en wordt informatie uitgewisseld om elkaar te kunnen versterken. Tevens worden daar afspraken gemaakt om bepaalde thema’s projectmatig gezamenlijk op te pakken. De coördinatie van deze samenwerking met de politie ligt bij het werkatelier IV/OOV/CB.

1.6. Interne samenwerkingspartners Uiteraard werken we ook intensief samen met onze interne collega’s. In het gehele proces van het beoordelen van een vergunningaanvraag tot aan het toezicht en de handhaving daarvan hebben verschillende werkateliers in meer of mindere mate een bepaalde rol. In de verschillende (deel)processen zijn die rollen en momenten waarop dat plaatsvindt beschreven. Een adviserende of informerende rol wordt vooral gevraagd van de ateliers Bedrijven, Openbaar gebied en de buitendienst (verkeersadvies bij inrit vergunningen of evenementen etc.). Met de volgende twee werkateliers bestaat een nauwere samenwerking met betrekking tot de VTHwerkzaamheden: •

Werkatelier Gebiedsontwikkeling en planologie (GOeP);

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

13

•

Werkatelier Openbaar gebied.

1.6.1. Werkatelier: Gebiedsontwikkeling en Planologie Het werkatelier GOeP stelt het ruimtelijke beleid voor Meierijstad op. Ook bepaalt dit werkatelier of een afwijking van dat beleid mogelijk is, en onder welke voorwaarden. Met andere woorden, GOeP maakt het ruimtelijke beleid dat VTH controleert en uitvoert. Door de aanstaande Omgevingswet is een veel nauwere samenwerking tussen GOeP en VTH noodzakelijk. Onder de vlag van die Omgevingswet werken we met GOeP aan nieuwe werkwijzen die de Omgevingswet van ons vraagt. In de werkgroep processen Omgevingswet is het werkatelier GOeP uiteraard ook vertegenwoordigd. De in 2021 opgestarte procesoptimalisaties worden in 2022 nader afgerond. Het proces ‘verkennen en behandelen van (complexe) initiatieven’ zal in 2022 steeds meer de standaard worden. Verder hebben de werkateliers VTH en GOeP een ontwikkelopdracht geformuleerd om die samenwerking verder invulling te geven. Deze ontwikkelopdracht gaan we nader uitwerken zodat eind 2022 deze twee werkateliers nog beter op elkaar zijn afgestemd en het werk efficiënter en Omgevingswet- en Wkb-proof ingericht.

1.6.2. Werkatelier: Openbaar gebied De werkzaamheden van het werkatelier Openbaar gebied zijn zeer verwant met die van VTH, immers beiden vinden plaats in de fysieke leefomgeving. Van belang dus om met elkaar goede werkafspraken te maken over hoe we elkaar tijdig en op de juiste wijze betrekken. De raakvlakken liggen op het gebied van verkeer, het gebruik van de openbare ruimte, groen en riolering. In het kader van de Omgevingswet betrekken we openbaar gebied eerder zodat sneller kan worden geschakeld bij het beoordelen van nieuwe initiatieven maar juist ook bij het toezicht en handhaving. Andersom is uiteraard van belang dat bij nieuw beleid op een of meerdere van de genoemde thema’s VTH in een vroeg stadium wordt meegenomen.

1.7. Samenvatting en conclusies Op basis van de ervaringen van het afgelopen jaar hebben we een programma opgesteld voor 2022. Een programma waarin we niet het beeld willen geven dat we al het werk aan kunnen maar juist het beeld dat we onze beschikbare capaciteit inzetten op basis van de vastgestelde prioriteiten. Daarnaast hebben we gekeken naar de diverse projecten en ontwikkelingen die er aan staan te komen. Samenvattend kunnen we in ieder geval aangeven dat 2021 net als 2020 een intensief jaar is geweest. Een blijvende toename van aanvragen waardoor we keuzes hebben moeten maken om die aanvragen tijdig te kunnen behandelen. We hebben moeten besluiten om (tijdelijk) geen vooroverleggen meer in behandeling te nemen en onze focus alleen te richten op het behandelen van formele aanvragen. Hierdoor konden we het aantal van rechtswege verleende vergunningen beperken tot onder de prestatie-indicator en deze dus niet rood kleurde. Dat hiervoor is ingeleverd op de klantbeoordeling is een neveneffect, de gewenste 8 hebben we niet gehaald. Daarnaast speelt bij de teams mobiliteit een belangrijke rol. Er is krapte op de arbeidsmarkt. Vertrek en ziekte van een aantal (ervaren) collega’s betekent druk op de teams. Invulling van de vacatures lukt niet in de krappe arbeidsmarkt. Zelfs inhuur van ervaren vergunningverleners of

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

14

toezichthouders is op dit moment heel lastig. Het bijhouden van de werkvoorraad en inwerken van nieuwe, minder ervaren collega’s vraagt veel van de teams. De toename van het aantal vergunningaanvragen heeft ook invloed op het toezicht en de handhaving. Voor toezicht betekende dit dat we strakker prioriteren op controles van de afgegeven omgevingsvergunningen, daarnaast zijn ook een deel van de corona controles uitgevoerd, zijn met een thema controle op het recreatiepark alle 300 chalets op gebruik gecontroleerd en hebben ook de reguliere controles bestaande bouw / gebruik plaatsgevonden. Voor handhaving openbare ruimte (Boa’s) is zichtbaar dat vanaf 2020 minder tijd nodig is voor het afhandelen van meldingen, een effect van het efficiënter inrichten en stroomlijnen van meldingen. In 2022 gaan we hier nog een aantal slagen in maken. Daarmee blijft er ruimte voor controles op handhaving corona maatregelen en meer gebiedsgericht samenwerken met ketenpartners. De uitvraag van behoefte voor inzet handhaving is groter dan de capaciteit die beschikbaar is. Van het reguliere werk is het uitvoeren van parkeercontroles een sluitpost, werk dat komt te vervallen bij prioritering. In 2022 spelen voor VTH spelen een aantal grote ontwikkelingen die invloed hebben op de werkvoorraad en capaciteitsverdeling: A. Versnelling woningbouwopgave B. Arbeidsmigranten; C.

Toezicht project Veghels Buiten; D. Toename van meldingen doordat meer mensen thuis zijn / thuis werken; E. Ontwikkelingen (transitie) buitengebied; F. Voorbereidingen Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging (omgevingsvisie en –plan en werkprocessen omgevingswet-proof maken); G. Ontwikkelopdracht voor VTH en GOeP;

Punt C en D vragen VTH breed een projectmatige aanpak om eenduidige uitvoering, verwachting en werkverdeling voor alle teams helder te maken en houden. Al deze onderwerpen komen ook terug in de uitvoering van de Ontwikkelopdracht VTH-GOeP. Formatie en bezetting is een onderdeel van deze ontwikkelopdracht welke we als een van de eerste gaan oppakken. Dat betekent dat we in 2022 een basis gaan leggen voor de formatie (capaciteit en kwaliteit) die past bij de invoering Omgevingswet, de Wet kwaliteitsborging, de veranderende omgeving en de ontwikkeling van de organisatie. Dit uitvoeringsprogramma 2022 geeft per team aan waar de knelpunten zitten en hoe we daar in 2022 mee omgaan. In de capaciteitsplanning zijn we voor nu uitgegaan van de huidige bezetting inclusief voortzetting van de inhuur. Met de uitvoering van de ontwikkelopdracht komt een actueel inzicht van de benodigde formatie en bezetting voor de komende tijd. Deze zal worden meegenomen als uitgangspunt voor het in 2022 nieuw te op te stellen VTH-beleid 2023-2026.

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

15

2. Integrale Veiligheid 2.1. Algemeen De zorg voor veiligheid is een kerntaak van de gemeente. De verantwoordelijk portefeuillehouder is de burgemeester. Gelukkig draagt hij deze verantwoordelijkheid niet alleen maar met vele partners. Denk bijvoorbeeld aan het Openbaar Ministerie (OM), Politie, de Veiligheidsregio Brabant-Noord (VRBN), het Regionaal Informatie en Expertisecentrum (RIEC), de Taskforce Brabant Zeeland, de welzijnspartners, het Zorg en Veiligheidshuis, Veilig Thuis, scholen, woningcorporaties en de reclassering. Vaak gaat het bij veiligheid om criminaliteit van alle dag waar elke inwoner mee te maken kan krijgen zoals: fietsendiefstal, woninginbraak, zakkenrollen, geweldpleging en overvallen. Maar wij krijgen binnen Meierijstad steeds vaker te maken met grootstedelijke problematieken, o.a. op het gebied van ondermijning. Maar ook in Meierijstad zien we dat de tegenstellingen in de samenleving groter worden en dat men steeds vaker bereid is om actief een mening naar voren te brengen. Voorop staat dat veiligheid een basisvoorwaarde is voor een aantrekkelijke gemeente en voor een goede economische en sociale ontwikkeling. De gemeente moet niet alleen veilig zijn, de inwoners moeten zich ook veilig voelen. De gemeente scoort een 7,9 voor veiligheid (gevoel). Bron: veiligheidsmonitor 2019.

Over het algemeen zien we dat het aantal misdrijven de laatste jaren weer daalt. Daar hebben de maatregelen in het kader van de bestrijding van het coronavirus een aandeel in. Het totaal aantal misdrijven over 2021 bedraagt 2.647. Dit is 83 minder ten opzichte van de 2734 misdrijven in 2020.

Figuur 2: overzicht aantal misdrijven tot en met juli 2021

2.2. Strategische thema’s Bij de vaststelling van het IVP 2019-2022 zijn de volgende 4 strategische thema’s bepaald.

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

16

1. Ondermijning/georganiseerde criminaliteit; 2. Verbinding zorg en veiligheid: specifiek aandacht voor kwetsbare groepen zoals personen met psychosociale problemen, maar ook jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit, mensenhandel/arbeidsuitbuiting en polarisatie/radicalisering; 3. High Impact Crimes (HIC): woninginbraken, overvallen, straatroven; 4. Informatieveiligheid. Maar veiligheid behelst niet alleen de strategische thema’s het gaat over veel meer dan dat. Veiligheid is als het ware een satéprikker die door alle beleidsterreinen heen loopt. Inmiddels zijn de voorbereidingen getroffen voor het opstellen van een nieuw integraal veiligheidsplan 2023-2026. In november 2021 heeft de Basisteamdriehoek Meierij een grove lijn geschetst voor de thema’s voor de nieuwe beleidsperiode. In hat algemeen zal de aandacht zich richten op leefbare wijken, meer specifiek zien we thema’s als voorkomen polarisatie en maatschappelijke onrust, zorg en veiligheid, cybercrime/informatieveiligheid en ondermijning. In dit uitvoeringsplan komen vanuit het werkatelier Integrale Veiligheid, Openbare Orde en Veiligheid en Crisisbeheersing alleen die zaken aan de orde die het werkatelier VTH raken.

In een afzonderlijke jaarrapportage worden de voortgang over 2021 weergegeven en daarnaast wordt een afzonderlijk integraal uitvoeringsprogramma het totaal aan activiteiten voor 2022 op het gebied van integrale veiligheid beschreven.

2.3. Tijdelijke Wet Maatregelen COVID-19 In maart 2020 werd Noord-Brabant als eerste provincie getroffen door de gevolgen van de Coronacrisis. In december 2020 trad de Tijdelijke Wet Maatregelen COVID-19 in werking, waarbij de burgemeester in bepaalde gevallen bevoegd is om ontheffingen te verlenen. Daarbij ligt ook de toezicht en handhavende rol bij de gemeente. In de vorm van een periodiek (in de eerste periode was dit soms dagelijks) strategie overleg werden in nauwe samenspraak met de betrokken werkateliers en de politie de prioriteiten besproken op het gebied van handhaving van de wet en de onderliggende ministeriële regelingen. Van januari tot en met de zomer 2021 was dit overleg wekelijks. Dit vroeg om flexibiliteit en innovatieve vaardigheden maar zorgde ook voor een verhoogde werkdruk bij de betrokken werkateliers waaronder het werkatelier VTH. De regierol lag bij het werkatelier IV/OOV/CB. Inmiddels wordt het steeds meer regulier werk en richt het zich meer op het houden van toezicht en handhaving. Wij hadden natuurlijk – net als iedereen – gehoopt dat door de vaccinaties de besmettingen en daarmee ook de maatregelen zouden afnemen. Inmiddels zijn sinds 12 november 2021 de maatregelen weer aangescherpt. En sinds een kort is er weer een nieuwe variant, welke inmiddels dominant aanwezig is.

2.3.1. Meldingen In totaal zijn er bij de Boa’s dit jaar 106 meldingen onder Covid-19 binnen gekomen. Daarvan gingen er 30 meldingen over jeugd, 20 over de QR code, 20 over de mondkapjes, 5 over de avondklok, 5 over de quarantaine plicht. Op het gebied van de horeca en evenementen zijn er 77 meldingen binnen gekomen daarvan gingen er ca. 20 over de terrassen.

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

17

2.3.2. Handhaving Gedurende de gehele coronaperiode hebben wij vastgehouden aan een handhavingsstrategie die overeen komt met de landelijke lijn. De insteek was om zoveel als mogelijk de ondernemers aan te spreken op de eigen verantwoordelijkheid als ondernemer in Meierijstad. Veel ondernemers hebben ook laten zien dat zij met deze verantwoordelijkheid om kunnen gaan. Als er meldingen binnen kwamen, werden deze eerst neergelegd bij de branche organisatie zoals Koninklijke Horeca Nederland. Zij gingen dan in gesprek met de betreffende ondernemer. Had dit niet het gewenste resultaat, kregen ze een waarschuwing van de gemeente en bij excessen werd gehandhaafd. Er is opgetreden op de mondkapjesplicht, de quarantaine plicht en het (langer) geopend zijn in strijd met de tijdelijke wet maatregelen Covid-19. In totaal is er in 20 afzonderlijke zaken opgetreden. In 5 gevallen kwam het tot daadwerkelijke bestuurlijke handhaving In 2021 hebben de Boa’s voor de onderstaande feiten waarschuwingen en bekeuringen geschreven: • •

32 officiële waarschuwingen voor de maximale groepsgrootte en 1 bekeuring 13 officiële waarschuwingen voor de avondklok en 14 bekeuringen

Tijdens de handhaving liepen de Boa’s aan tegen het feit dat het bestuursrechtelijk optreden vaak lang duurt en er vervolgens vaak opnieuw gewaarschuwd moet worden. Daarnaast speelde ook de kwaliteit van de bestuurlijke rapportages en de onmogelijkheid om strafrechtelijke instrumenten in te zetten. Dit deed afbreuk aan de geloofwaardigheid van onze Boa’s op straat.

2.3.3. Evenementen Ook voor organisatoren van evenementen was 2021 geen makkelijk jaar. Er was veel onduidelijkheid en toch moesten de voorbereidingen doorgaan. Vooral de aanvullende maatregelen die zorgde voor het stilleggen op vrijdagmiddag van het tweede weekend van 7th Sunday en Harmony of Hardcore kwam hard aan. Dit zorgde voor weinig vertrouwen voor de rest van het jaar. Ook Paaspop, die in september gepland stond, had veel twijfels. Ondanks dat hebben alle voorbereidingen plaatsgevonden en hebben alle partners zich hieraan voor 100% gecommitteerd. De onzekerheden brachten ook materiële, personele en financiële uitdagingen met zich mee. Voor 2022 staan organisatoren voor vergelijkbare uitdagingen. Vanuit het Rijk waren er voor 2021 extra middelen beschikbaar voor toezicht en handhaving COVID-19. In overleg met het werkatelier en de leidinggevende is gezocht naar creatieve oplossingen in het creëren van extra tijdelijke capaciteit.

2.4. Ondermijning 2.4.1. Lokaal informatieoverleg en Bestuurlijk interventieteam Reeds in 2018 is de gemeente Meierijstad reeds gestart met een lokaal informatieoverleg (LIO). In dit overleg delen de verschillende werkateliers hun signalen, vermoedens en bevindingen ten aanzien van zaken die niet kloppen zoals leegstaande panden, met het bestemmingsplan strijdig gebruik, vermoedens van hennepteelt enzovoorts. Aan de hand van de signalen worden gezamenlijk met de partners interventies gepland. Deels zijn deze controles gekoppeld aan de actieweken die op niveau van de Taskforce RIEC Zeeland-Brabant worden gehouden in het kader

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

18

van aanpak ondermijning. Deels zijn het eigenstandige acties met politie, sociale recherche en Toezicht en Handhaving. Het LIO draagt bij aan een betere informatiepositie, waardoor er sneller en effectiever kan worden opgetreden bij (vermoedens van) misstanden. Het feit dat er controles worden gehouden en over de resultaten breed wordt gecommuniceerd helpt in het tegengaan van ondermijnende criminaliteit. In 2021 is er tevens uitvoering gegeven aan het actieplan Ondermijning dat op 13 november 2020 door de Lokale Stuurploeg Ondermijning Basisteam Meierij is vastgesteld. Voor 2021 werd prioriteit gegeven aan: • • •

weerbaar buitengebied, aanpak Outlaw Motorcycle Gangs (OMG) en Mensenhande-l/uitbuiting in relatie tot huisvesting van arbeidsmigranten.

2.4.2. Basisteamdriehoek Meierij interventieteam (BIM) Onder leiding van een projectleider is in 2021 het Basisteamdriehoek Meierij interventieteam (BIM) verder uitgerold. Veel casuïstiek vraagt om een brede kijk en een integrale afstemming met partners. Hier zorgt het BIM voor. De BIM coördinator heeft verschillende acties voorbereid en uitgevoerd in Meierijstad. In totaal zijn er 17 acties uitgevoerd en zijn 36 adressen bezocht. Verder zijn er prostitutiecontroles uitgevoerd (legaal en illegaal) en is er deelgenomen in een grote ANPR (automatic number plate recognition) controle in Meierijstad. Tijdens de controles werden diverse overtredingen geconstateerd o.a. op het gebied van -

Bestuurlijke optreden (strijdig gebruik bestemmingsplan, BRP-fraude etc.)

-

Uitkeringsfraude

-

Belastingfraude

-

Energiefraude

-

Brandveiligheid (niet op orde)

2.4.3. Prostitutie controles Sinds 2021 is de gemeente verantwoordelijk voor het controleren en handhaven van de legale prostitutie sector. Dit hebben wij bij het BIM gelegd. Er is tijdens deze controles samengewerkt met diverse partners; Politie, Enexis, Douane, ISZW, AVIM, ODBN, UWV, Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd, Prostitutiecontrole team. De gemeente kent één bedrijf dat een vergunning heeft in de prostitutiebranche. Alle andere activiteiten zijn illegaal

2.4.4. Wet Bibob De Wet Bibob is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument. Als er een ernstig gevaar dreigt dat bijvoorbeeld een vergunning wordt misbruikt, kan het bevoegde bestuursorgaan de aanvraag weigeren of de afgegeven vergunning intrekken. Zo wordt voorkomen dat de overheid criminele activiteiten faciliteert en wordt bovendien de concurrentiepositie van bonafide ondernemers beschermd. Inmiddels is de wet gewijzigd waardoor er voor de gemeente ruimere mogelijkheden zijn om te voorkomen dat criminelen (of hun stromannen) dienstverlening door de overheid misbruiken om strafbare feiten te plegen.

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

19

De uitbreiding van de mogelijkheden betekent voor de gemeente Meierijstad dat het vastgestelde beleid moet worden gewijzigd. Dit gebeurt in samenwerking met de Taskforce-RIEC en de overige gemeenten in ons basisteam. Inmiddels is er in 2021 een concept beleid uitgewerkt. Dit wordt in 2022 bestuurlijk vastgesteld. BIBO 2021 (Traject rondom vergunning aanvragen en toepassing Bibob Q1/Q2

Q3/Q4

(1e half jaar)

(1e half jaar)

Vergunningaanvragen waarop Bibob toegepast kon worden

14

16

Vergunningaanvragen waarop Bibob daadwerkelijk is toegepast

13

14

Aanvragen buiten behandeling gesteld / ingetrokken (door aanvrager)

0

0

Landelijk Bureau Bibob ingeschakeld

0

1

Vergunningen geweigerd

0

0

Vergunningen verleend

14

16

Extra voorwaarden gesteld door gemeente

0

1

Bestaande vergunningen ingetrokken

0

0

2.4.5. Opiumbeleid Binnen het basisteam Meierij is in 2020 gewerkt aan een eenduidig artikel 13b beleid en eenduidige uitvoeringsafspraken met de partners waaronder de woningcorporaties. Dit beleid is op 18 maart 2021 in werking getreden. Uitvoering in 2021 In 2021 hebben we 7 nieuwe opiumzaken gehad op grond van artikel 13b van de Opiumwet. Dit zijn er 9 minder dan in 2020, toen was nog sprake van een toename ten opzichte van 2019. Voor 6 opiumzaken is een besluit last onder bestuursdwang genomen. Het ging daarbij om sluiting (voor de duur van drie maanden) van 3 huurwoningen van woningbouwverenigingen en 3 sluitingen van particulier verhuurde bedrijfspanden c.q. lokalen (ieder voor de duur van 6 maanden. Drie sluitingsbesluiten zijn daadwerkelijk in 2021 tot uitvoering gebracht, effectuering van 2 sluitingsbesluiten staan gepland voor half januari 2022 (waarvan in 1 geval wellicht nog volstaan kan worden met een waarschuwing als de betreffende bewoners de huurwoning van de woningbouwvereniging vóór de sluitingsdatum hebben verlaten). Daarnaast is een besluit ingetrokken naar aanleiding van een uitspraak van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (AbRvS).

Op 31 maart 2021 oordeelde de AbRvS, in het hoger beroep dat was aangespannen tegen Meierijstad over een opiumzaak uit 2019, dat ons op dat moment geldende opiumbeleid vanwege het ontbreken van de mogelijkheid voor een bestuurlijke waarschuwing op dat onderdeel onredelijk was. Inmiddels is het beleid aangepast. Een vierde sluiting (ook weergegeven in de tabel) betreft een sluiting van een woning vanwege het aantreffen van een grote hoeveelheid illegaal vuurwerk (artikel 174a en 175 Gemeentewet i.c.m. artikel 2.1 lid 1 sub c van de Wabo (de Woningwet c.q. het Bouwbesluit en het Vuurwerkbesluit).

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

20

Opvallend in 2021 In 2021 was er sprake van minder opium gerelateerde zaken ten opzichte van 2020. In de meeste gevallen gaat het wel om complexe zaken waarbij veel overlast en/of gevaar is geweest voor het woon- en leefklimaat en de openbare orde. Te denken valt aan een situatie waarbij in, of vanuit de directe omgeving van, een woning daadwerkelijk werd gehandeld in harddrugs. Daarnaast ook twee locaties waar in werking zijnde synthetisch drugslaboratoria voor de vervaardiging en verwerking van amfetamine werden aangetroffen. Maar ook een brand die naar alle waarschijnlijkheid is ontstaan door een hennepkwekerij. Juist in dit soort gevallen is het belangrijk om te laten zien dat de overheid streng optreedt tegen dergelijke criminele (ondermijnende) activiteiten. Met sluiting van de panden wordt tevens het signaal afgegeven dat het pand niet langer meer dienst doet als drugspand en derhalve geen onderdeel meer uitmaakt van de drugsketen.

Figuur 3: Aantal sluitingen per jaar

In 2022 zal er wederom stevig worden ingezet op het opwerpen van barrières ten georganiseerde criminaliteit en ondermijning.

2.4.6. Bestuurlijke weerbaarheid/veilige publieke taak Doordat de bestuurlijke aandacht en inzet op het thema ondermijning de afgelopen jaren is toegenomen, is de gemeentelijke organisatie intern ook meer onder druk komen te staan. Bestuurlijke weerbaarheid kan omschreven worden als de mate waarin het lokaal bestuur in staat is de ondermijnende effecten van georganiseerde criminaliteit tegen te gaan, zowel preventief als reactief. Dit zou in 2021 meer aandacht krijgen. Echter de beeldvormende avond in april 2021 is niet doorgegaan. Deze avond is verplaatst naar 1 juni 2022 waarbij aandacht wordt besteed aan het thema ondermijning, bestuurlijke weerbaarheid en integriteit. Naast aandacht voor bestuurlijke weerbaarheid is er extra aandacht voor maatschappelijke weerbaarheid in het buitengebied. Als onderdeel van de regiodeal Oost-Brabant is het project Vitalisering buitengebied: versterken omgevingskwaliteit en weerbaarheid in 2020 gestart en in 2021 tot verdere ontwikkeling gebracht. Doelstelling is o.a. de sanering van (leegstaande) stallen om daarmee bij te dragen aan een betere woon- en leefomgeving in het grote buitengebied van Noordoost Brabant. Om de maatschappelijke weerbaarheid in het agrarisch buitengebied te versterken en daarmee ondermijnende criminaliteit tegen te gaan is een aanvullend project uitgewerkt. Inmiddels heeft de provincie Noord-Brabant een

VTH-IV Uitvoeringsprogramma 2022 & Evaluatie 2021 Meierijstad

21

aanvullende subsidie toegekend van € 40.000. Er wordt een aantal instrumenten ontwikkeld die de sector kan ondersteunen bij bijvoorbeeld de verhuur van stallen.

2.4.7. Data gestuurd werken In het kader van data gestuurd werken en de aanpak ondermijning zijn we in 2021 samen met het werkatelier Informatiestrategie aan de slag gegaan met de ontwikkeling van een visie en plan van aanpak veiligheidsinformatieknooppunt, het zogenaamde VIK. In december 2021 is de startnotitie vastgesteld. Vooruitlopend op de ontwikkeling van het VIK is het werkatelier IV/OOV/CB in 2021 begonnen met het (digitaal) plotten van casuïstiek op kaartmateriaal. Hierdoor kunnen we per gebied/kern de trends en ontwikkelingen in beeld brengen. Dit wordt geïntegreerd in het VIK. Wat gaan we doen in 2022 op het gebied van het VIK? In 2022 wordt het een uitdaging om verschillende systemen binnen de privacywetgeving aan elkaar te koppelen zodat we in een oogopslag de beschikbare informatie te kunnen raadplegen. Uitgangspunt voor de koppeling van systemen worden de procesbeschrijvingen, zoals die nu in het kader van de Omgevingswet reeds zijn of worden ontwikkeld.

2.4.8. Landelijke actieagenda vakantieparken Op het grondgebied van de gemeente Meierijstad liggen twee vakantieparken die aandacht behoeven. Problematieken als permanent wonen en met het bestemmingsplan strijdig gebruik spelen ook op deze parken. De gemeente Meierijstad heeft zich in 2018 zowel bestuurlijk als ambtelijk gecommitteerd aan de landelijke actieagenda vakantieparken. In januari 2021 is de tweede Landelijke actieagenda 2021-2022 door de aangesloten partners zoals BZK, VNG, Recron en provincies ondertekend. Na de vaststelling van de Gebiedsvisie Molenheide in november 2020 zou in de eerste helft van 2021 gestart worden met de keukentafelgesprekken, waarbij de individuele situaties van eigenaren/bewoners in beeld worden gebracht. Echter door de coronamaatregelen en door het ontbreken van een uitvoeringskader kon nog niet gestart worden. Inmiddels is er een juridisch getoetst kader opgesteld, welke in februari 2022 bestuurlijk wordt vastgesteld. Aan de hand hiervan worden prioriteiten gesteld en keuzes gemaakt met betrekking tot de doorstroom naar sociale huurwoningen, gedoogsituaties en handhavend optreden. In de 1e helft van 2022 wordt gestart met de uitvoering. Vanuit BZK/VNG en vanuit de wijkversterkingsplannen (als onderdeel van het ondermijningsfonds Taskforce RIEC Zeeland-Brabant) ontvangt de gemeente Meierijstad financiële middelen om o.a.