B10b Bijlage 1 VTH uitvoeringsprogramma 2023 evaluatie 2022
Tekst van het document
VTH-uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad Vergunningen, Toezicht & Handhaving (VTH) Omgevingsrecht, Algemene Plaatselijke Verordening en Bijzondere wetten
Voorwoord Met trots presenteren wij het voorliggende programma 2023 en evaluatie 2022. Het VTH-beleidsplan Meierijstad 2018-2023 vormt hiervoor mede de basis. Het uitvoeringsprogramma en de evaluatie vinden hun wettelijke grondslag in het Besluit omgevingsrecht (Bor) en de Ministeriële regeling omgevingsrecht (Mor). Het inter bestuurlijk toezicht (IBT) van de provincie toetst dit. De afspraak is om uiterlijk op 1 februari het uitvoeringsprogramma ter beoordeling voor te leggen aan Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Brabant. In dit integrale programma staan de geplande activiteiten in 2023 op het terrein van de uitvoering vergunningverlening, toezicht en handhaving Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), milieu, Algemene Plaatselijke Verordening (APV) en bijzondere wetgeving. Uitgangspunt is om planmatig, uniform en programmatisch te werken: op basis van de gestelde prioriteiten en de meetbare (prestatie) indicatoren. De prioritering is gebaseerd op de probleemanalyse (omgevings- en risicoanalyse) welke onderdeel uitmaakt van het VTHbeleidsplan. Deze vormen de basis bij het plannen van de werkzaamheden en het maken van de juiste keuzes in 2023. Daarnaast is de missie van Meierijstad een belangrijk uitgangspunt, het creëren en behouden van een schone, gezonde en veilige leefomgeving voor bewoners en bedrijven.
Samenvatting Voor u ligt het VTH programma 2023. Een programma waarin we onze beschikbare capaciteit inzetten op basis van de vastgestelde prioriteiten. Daarnaast hebben we gekeken naar de diverse projecten en ontwikkelingen die eraan staan te komen. Uit de evaluatie van 2022 blijkt het volgende: Gerealiseerd in 2022: • • • •
Inhaalslag gemaakt op de werkvoorraad vergunningaanvragen en vooroverleg. Afschalen inzet coronamaatregelen. Verdere stappen gezet in informatiegericht werken. Door aanpak geluidsoverlast bij evenementen minder overschrijdingen geconstateerd van de geluidsnormen, wel meer geluidsklachten.
Doorlopend naar 2023: • •
Blijvende flexibele inzet borgen (Covid, vluchtelingen- en/of extra noodopvang, etc.). Blijvend aandacht voor hoge werkdruk, (vertrek ervaren medewerkers, krapte arbeidsmarkt en (onervaren) inhuurkrachten) waardoor kans op langere doorlooptijden van o.a. vergunningaanvragen.
Speerpunten en Prioriteiten 2023: • • • • • • • •
Versnelling woningbouwopgave: beoordelen van vergunningaanvragen voor woningbouw krijgt prioriteit evenals het toezicht op de realisering hiervan. Verder uitvoering geven aan het beleid Arbeidsmigranten. Uitvoering geven aan plan van aanpak project Veghels Buiten. Bijhouden en wanneer mogelijk uitvoering geven aan ontwikkelingen in de agrarische sector. Verdere voorbereiding Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging. Uitvoering projecten uit de Ontwikkelopdracht VTH en GOeP. Opstellen VTH-beleid 2024-2027. Input leveren aan nieuw welstandsbeleid.
Inhoudsopgave Voorwoord ......................................................................................................................................... 2 Samenvatting..................................................................................................................................... 3 1.
2.
3.
4.
Algemene Uitgangspunten 2023 ................................................................................................ 6 1.1.
Leeswijzer .......................................................................................................................... 7
1.2.
Wettelijk kader ................................................................................................................... 7
1.3.
Bestuurlijke prioritering ...................................................................................................... 7
1.4.
Ontwikkelopdracht VTH en GOeP ..................................................................................... 8
1.5.
In- en externe samenwerkingspartners ............................................................................. 9
1.6.
Beschikbare middelen en formatie .................................................................................... 9
Vergunningen omgevingsrecht ................................................................................................ 10 2.1.
Algemeen ........................................................................................................................ 10
2.2.
Wat hebben we gedaan in 2022?.................................................................................... 10
2.3.
Resultaatafspraak 2022 .................................................................................................. 11
2.4.
Monitoring prestatie-indicatoren 2022 ............................................................................. 12
2.5.
Wat gaan we doen in 2023? ............................................................................................ 14
2.6.
Wat spreken we af als resultaat in 2023 ? ...................................................................... 15
2.7.
Monitoring ........................................................................................................................ 16
2.8.
Capaciteit/middelen ......................................................................................................... 16
Vergunningen Algemene plaatselijke Verordening (APV) en bijzondere wetten ..................... 17 3.1.
Algemeen ........................................................................................................................ 17
3.2.
Wat hebben we gedaan in 2022?.................................................................................... 17
3.3.
Resultaatafspraak 2022 .................................................................................................. 18
3.4.
Monitoring prestatie indicatoren 2022 ............................................................................. 19
3.5.
Wat gaan we doen in 2023? ............................................................................................ 20
3.6.
Wat spreken we af als resultaat in 2023? ....................................................................... 20
3.7.
Capaciteit/middelen ......................................................................................................... 21
Toezicht en Handhaving Omgevingsrecht ............................................................................... 22 4.1.
Algemeen ........................................................................................................................ 22
4.2.
Wat hebben we gedaan in 2022?.................................................................................... 23
4.3.
Resultaatafspraken 2022 ................................................................................................ 24
4.4.
Monitoring prestatie indicatoren 2022 ............................................................................. 25
4.5.
Wat gaan we doen in 2023 ? ........................................................................................... 27
4.6.
Wat spreken we af als resultaat in 2023 ? ...................................................................... 27
5.
6.
4.7.
Monitoring ........................................................................................................................ 27
4.8.
Capaciteit/middelen ......................................................................................................... 28
Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte (Boa’s) ................................................................ 29 5.1.
Algemeen ........................................................................................................................ 29
5.2.
Wat hebben we gedaan in 2022?.................................................................................... 29
5.3.
Wat gaan we doen in 2023? ............................................................................................ 31
5.4.
Capaciteit/middelen ......................................................................................................... 33
Overzicht bijlagen ..................................................................................................................... 35
1. Algemene Uitgangspunten 2023 Het VTH-uitvoeringsprogramma 2023 is gebaseerd op de beleidsafspraken zoals vastgelegd in het VTH-beleidsplan 2018-2023. Elk jaar kijken we terug naar wat we hebben gedaan om de gestelde doelen te behalen. Dat doen we door regelmatig te evalueren. Vanwege het uitstellen van de inwerkingtreding van de Omgevingswet gaan we het opstellen van een nieuw VTH-beleidsplan verder oppakken in 2023. Dit betekent dat we onze uitvoering en het toezicht en de handhaving voortzetten op de grondslag zoals geformuleerd in het VTHbeleidsplan 2018-2022. Inclusief de aanscherpingen van beleid die in de afgelopen 4 jaren al zijn meegenomen. Tegelijk met het vaststellen van dit uitvoeringsprogramma hebben we de werkingstijd van het VTH-beleidsplan 2018-2022 verlengd met één jaar dus tot en met 2023. Onze missie daarbij blijft: “Een veilige, gezonde en leefbare omgeving waarin de eigen verantwoordelijk van de inwoners en bedrijven in Meierijstad centraal staan en op basis van vertrouwen ruimte voor (economische) ontwikkeling wordt geboden”. Voor het opstellen van dit uitvoeringsprogramma 2023 hebben we de resultaten opgehaald van de in 2022 uitgevoerde reguliere werkzaamheden. Op basis daarvan kijken we vooruit naar de werkzaamheden voor 2023 in relatie tot de voor VTH van belang zijnde ontwikkelingen.
Het nieuwe college werkprogramma “Thuis in Meierijstad 2023-2026” en de begroting voor 2023 zijn hierin meegenomen. In Bijlage 1 is een overzicht opgenomen met de doelen uit het collegewerkprogramma en de programmabegroting 2023 welke invloed hebben op de werkzaamheden van VTH in 2023. Klantbeleving en de tevredenheid over onze dienstverlening staan hoog in ons vaandel. Door te evalueren en naar de toekomst te kijken brengen we in beeld of we op de goede weg zijn, hoe we de werkzaamheden kunnen verbeteren en efficiënter inrichten en of we de gestelde prioriteiten moeten bijstellen. Uiteindelijk geeft dat een inzicht in wat we daarvoor nodig hebben aan capaciteit en middelen. Als aanvulling op en actualisering van de omgevingsanalyse hebben we in- en extern geïnventariseerd wat er in 2023 staat te gebeuren. Dit alles bepaalt, naast het reguliere werk, voor een groot deel het VTH uitvoeringsprogramma voor 2023. De beoordelingen van 2018 tot en met 2022 van het Interbestuurlijk Toezicht (IBT) van de provincie en de daarin gegeven verbeterpunten voor het VTH-jaarplan zijn hierin meegenomen voor zover nog van toepassing. Ook in 2022 hadden we namelijk een geheel positief oordeel en voldeden aan alle door het IBT beoordeelde onderwerpen.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
6
1.1. Leeswijzer In het vervolg beschrijven we het wettelijk kader en de ontwikkelingen die op dat gebied van invloed zijn op de werkzaamheden in 2023. Daarna gaan we in op de stand van zaken met betrekking tot de bestuurlijke prioritering zoals die is opgenomen in het VTH-beleidsplan. Verder wordt kort ingegaan op de beschikbare middelen en formatie waarna als laatste paragraaf de samenwerkingspartners aan bod komen. De vertaling van deze ontwikkelingen komt in de volgende hoofdstukken aan de orde. In hoofdstuk 2 Vergunningen omgevingsrecht gaat het specifiek over het beoordelen van Wabogerelateerde vergunningaanvragen. De overige vergunningen op grond van de APV en bijzondere wetten worden afzonderlijk behandeld in hoofdstuk 3. Tenslotte komen deze zelfde onderwerpen aan de orde in de hoofdstukken 4 en 5 over het toezicht en de handhaving gericht op het omgevingsrecht en de openbare ruimte, het werkveld van de Boa’s.
1.2. Wettelijk kader Een breed wettelijk kader is voor de uitvoering van de VTH-werkzaamheden van belang. Bovendien staat er een grote verandering aan te komen. Het wettelijk kader vormt: • • • •
de in voorbereiding zijnde Omgevingswet (Ow); de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB); de verordening Uitvoering en handhaving Omgevingsrecht Meierijstad en de Wet elektronische publicaties (WEP).
In Bijlage 2 gaan we dieper in op dit kader en geven we een nadere toelichting.
1.3. Bestuurlijke prioritering De bestuurlijke prioritering voor 2023 is als Bijlage 3 opgenomen en is gebaseerd op: •
•
De probleem- en risicoanalyse (bijlage 1 van het VTH-beleidsplan) waarin doelstellingen zijn geformuleerd die de grondslag vormen voor de jaarlijkse bestuurlijke prioriteiten. Bij de jaarlijkse evaluaties kijken we naar de actualiteit en sturen waar nodig bij. De programmabegroting (Bijlage 1) en het Collegewerkprogramma ‘Thuis in Meierijstad’.
Deze bestuurlijke prioritering wordt gehanteerd bij het beoordelen van vergunningaanvragen en bij het toezicht en de handhaving. Ten behoeve van het nieuwe VTH-beleid voeren we in 2023 een integrale evaluatie uit. Dan maken we in zijn totaliteit inzichtelijk hoe de prioritering in de afgelopen beleidsperiode is veranderd, wat de achtergrond daarvan is en wat dat betekent voor de nieuwe beleidsperiode.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
7
1.4. Ontwikkelopdracht VTH en GOeP Om de impact van de Omgevingswet op de werkzaamheden van de ateliers VTH en GOeP in beeld te brengen startten we eind 2021 met een ontwikkelopdracht. Het daarbij geformuleerde einddoel is: “De ateliers GOeP en VTH zijn toekomstbestendig ingericht en georganiseerd voor de invoering van de Omgevingswet (en Wkb).” Begin 2022 is een zogenaamd ‘expeditie plan’ opgesteld. Daarin beschrijven we hoe we ons gaan voorbereiden op de ‘beklimming’, het behalen van het einddoel. In een conditietest hebben we onderzocht hoe het beeld is van dat moment. Dit hebben we bekeken vanuit verschillende oogpunten: collega's, klanten, bestuur en de omgevingswet. Zo hebben we de contouren van de ‘bergtop’ geschetst. In de routekaart, waarmee we naar die bergtop komen hebben we de projecten beschreven waar we mee aan de slag zijn gegaan. Het betreft de volgende projecten: Klant centraal 1. Effectieve klantcommunicatie 2. Nieuwe werkwijze en klantrol Passende functies en formatie 3. Project M 4. Strategische personeelsplanning Passende organisatie 5. Opvolging zelforganisatie 6. Organisatiestructuur Samenwerkingskracht 7. Samen reflecteren 8. Doelen en processen 9. Afspraken tussen bestuurders en medewerkers Met (deel)projecten bereiden we ons voor op de implementatie van de Omgevingswet en de Wkb.
De planning is erop gericht om deze projecten af te ronden tegelijk met of kort na de inwerkingtreding van de Omgevingswet. We maken inzichtelijk hoe we straks onder de Omgevingswet de veranderende taken/ functies/ rollen gaan beleggen en wat dit betekent voor: • • • •
dienstverlening (instellen omgevingsloket, begeleiden initiatieven, klantbeoordeling een 8); werkprocessen (aanvragen in één keer goed binnen, snelle vergunning); samenwerking (intern en extern integrale benadering van initiatieven/ casussen); capaciteit (kwaliteit en formatie).
In het eerste kwartaal van 2023 is het toekomstig beeld over capaciteit en formatie opgesteld en afgestemd met de teams en wordt besluitvorming hierover gestart.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
8
1.5. In- en externe samenwerkingspartners Om ons werk goed te kunnen doen hebben we andere partijen nodig. Daarom werken we naast onze interne partners veel samen met een drietal externe partners. Deze partners zijn vaak specialisten en beschikken over kennis en capaciteit die aanvullend is op hetgeen we zelf in huis hebben. Integrale samenwerking bevorderd de kwaliteit van onze producten, de omgang met onze klanten en het optimaal ‘slim’ inzetten van de juiste kennis en kunde op het juiste moment in het proces. Met het zicht op de komst van de Omgevingswet zijn goede afspraken over informatie-uitwisseling een belangrijk speerpunt hierbij. In Bijlage 4 is de intentie van die in- en externe samenwerkingspartners nader beschreven.
1.6. Beschikbare middelen en formatie In de begroting 2023 zijn voor beide werkateliers de benodigde middelen en personele capaciteit opgenomen. Deze vormen mede de basis voor dit uitvoeringsprogramma. Voor de beschikbare middelen en capaciteit/formatie is vooralsnog uitgegaan van de huidige aanwezige formatie inclusief de extra inzet zoals die in 2022 is aangewend. Zoals in paragraaf 1.4 is aangegeven hebben we medio 2023 project M van de Ontwikkelopdracht afgerond. Dan is helder wat nieuwe taken en rollen zijn en wat voor een capaciteit daar tegenover staat. Een eventueel daarvoor benodigd besluitvormingstraject zal dan worden opgestart. Daarnaast zijn vanuit een aantal projecten/ bestuurlijke opdrachten middelen beschikbaar gesteld voor onder andere: • • • •
Doorontwikkeling Veiligheidsinformatieknooppunt (VIK); Versnelling uitvoering Woningbouwprogramma; Implementatie Omgevingswet/ Wkb Opstellen nota Welstand
In de begroting hebben we een inwonerbijdrage opgenomen voor advisering door de Veiligheidsregio Brabant Noord (VRBN). Dit is ook het geval voor de collectieve taken van de Omgevingsdienst Brabant Noord (ODBN). Deze zijn opgenomen in de totale ODBN-post voor VTH-taken zoals advisering door de ODBN. Daarnaast zorgen aanvragen omgevingsvergunning voor inkomsten in de vorm van leges. Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet ontstaat voor gemeenten ook de mogelijkheid om leges te gaan heffen voor de activiteit milieu. Met de nog aan te passen legesverordening nemen we daar een besluit over. De voorbereidende werkzaamheden zijn in 2022 reeds opgestart. Deze krijgen een vervolg in 2023, afhankelijk van de inwerkingtredingsdatum van de Omgevingswet. In de volgende hoofdstukken gaan we per team in op de beschikbare middelen en formatie. Belangrijk punten van aandacht daarbij zijn de: • • •
krapte op de arbeidsmarkt waardoor openstaande vacatures moeilijk invulbaar zijn; vele en wisselende inhuurkrachten en de hoge werkdruk als gevolg van voorgaande twee punten maar ook door toename van aanvragen de afgelopen jaren waardoor een achterstand is ontstaan.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
9
2. Vergunningen omgevingsrecht 2.1. Algemeen Dit hoofdstuk gaat over de omgevingsvergunningen voor de activiteiten: • • • • • • • • •
Bouwen en slopen; (tijdelijke) Planologische afwijking; Aanleggen; Brandveiligheid; Monumenten; Milieu; Kappen; inritten en opslag openbare ruimte.
De beoordeling van deze aanvragen voeren we zoveel mogelijk uit conform de beoordelingsstrategie en de daarop gebaseerde toetsmatrix. De activiteiten milieu en asbestverwijdering door bedrijven worden door de ODBN beoordeeld. De ODBN past daarvoor de beoordelings- of toetsingsstrategie toe zoals die vastgelegd is in het regionaal operationeel kader (ROK)-vergunningen. Voor de activiteit brandveiligheid toetst de Brandweer dit conform de hiervoor vastgestelde toetsingsstrategie.
2.2. Wat hebben we gedaan in 2022?
Figuur 1: Ontvangen aanvragen omgevingsvergunning 2022 per maand (tevens 2020 en 2021 opgenomen)
Het aantal aanvragen is dit jaar wat teruggelopen; de meegenomen werkvoorraad van 2021 was echter een stuk groter dan voorgaande jaren. Door deze toegenomen werkvoorraad nam de gemiddelde doorlooptijd van een aanvraag toe. Inmiddels is de achterstand in de behandeling van de aanvragen ingelopen en de werkvoorraad weer beter behapbaar.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
10
In de volgende tabel staat het soort en aantal activiteiten waar we in 2022 een besluit over hebben genomen:
Besloten activiteiten Activiteit
2020
2021
2022
Bouwen
508
532
477
Monument
21
13
19
Afwijken ruimtelijke regels
269
307
243
Vellen houtopstand
117
68
32
Slopen bouwwerk / sloopmelding
11/484
8/375 10 / 489
Uitvoeren werk
28
23
30
In-/uitrit
127
139
92
7
9
10
Brandveilig gebruik Totaal (excl aantal sloopmeldingen)
1088
1099
913
Behalve formele aanvragen ontvingen we minder vooroverleggen namelijk 232. Dit is mogelijk het gevolg van het werken met de ‘rood-groen-lijst'. Tussen januari en november 2022 hebben we alleen schetsplannen in behandeling genomen (groene lijst) voor: • •
Woningbouw van meer dan 5 woningen; Bedrijven waarbij de werkgelegenheid voor meerdere mensen een rol speelde
De overige verzoeken om vooroverleg zijn niet in behandeling genomen. Uiteraard is hierover gecommuniceerd in een nieuwsbericht en op de website. Dit had wellicht wel als effect dat aanvragers ervoor kozen direct een formele aanvraag omgevingsvergunning in te dienen. Inmiddels zijn de achterstanden op de vooroverleggen weer zo goed als ingelopen en worden deze weer in behandeling genomen.
2.3. Resultaatafspraak 2022 Voor 2022 hadden we één resultaatafspraak gemaakt waarvoor we het volgende hebben gedaan: Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging zorgen we ervoor dat we aanvragen kunnen ontvangen en kunnen beoordelen. In 2022 hebben we ons verder voorbereid op de Omgevingswet. We zijn:
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
11
• • •
gestart met de intake- en omgevingstafel; doorgegaan met de optimalisatie van de werkprocessen (zie tabel in Bijlage 2); gestart met het in gebruik nemen van de applicatie LEEF, (gereed vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet).
2.4. Monitoring prestatie-indicatoren 2022 Om te monitoren of de genoemde doelstellingen gehaald worden zijn de volgende prestatie indicatoren opgesteld. Per prestatie indicator vermelden wij het resultaat over 2022: Prestatie-indicator Minimaal aantal vergunningen verleend binnen wettelijke beslistermijn
Doel 95 %
Resultaat 99 %
Ondanks de hoge werkdruk is de energie vooral ingezet om aanvragen binnen de wettelijke termijn af te kunnen handelen. Prestatie-indicator Aantal omgevingsvergunningen van rechtswege verleend
Doel 2%
Resultaat 1%
Het van rechtswege verlenen van vergunningen is ook tot een minimum beperkt kunnen blijven door de focus te blijven houden op de termijnen. Prestatie-indicator
Doel
Resultaat
Doel
Resultaat
Na ontvangst van een klacht/melding/informatieverzoek wordt uiterlijk binnen één werkweek contact opgenomen met de melder/ verzoeker
Prestatie-indicator Maximum aantal dossiers waar een dwangsom is betaald wegens niet tijdig beslissen
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
0
0
12
Prestatie-indicator
Doel
Maximum aantal bezwaarschriften dat ‘gegrond’ moet worden geacht
Resultaat
2%
14 %
De volgende tabel geeft inzicht in onder andere het aantal in 2022 ingediende bezwaarschriften die betrekking hebben op afgegeven vergunningen en/of weigeringsbesluiten. Daarnaast is ook het aantal behandelde zienswijzen opgenomen, het aantal beroep en hoger beroepzaken. Vergunningen Wabo
Aantal 2022
Zienswijze
55
Bezwaar
52
Voorlopige voorziening
3
Beroep rechtbank
8
Hoger beroep Raad van State
3
Het aantal ingediende zienswijzen en bezwaarschriften nam toe ten opzichte van vorig jaar. Wat betreft de zienswijzen dient hier bij opgemerkt te worden dat er 3 grote zaken zijn geweest waar meerdere zienswijzen op ingediend zijn. De volgende tabel laat het aantal behandelde bezwaarschriften zien met daarbij het aantal vergunningen waarop deze bezwaren betrekking hadden. Afhandeling bezwaren in 2022
Aantal bestreden besluiten
Aantal
Gegrond
21
5
Ongegrond
31
10
Niet ontvankelijk verklaard / onvolledig
9
8
Bezwaar ingetrokken
22
13
TOTAAL
83
36
In 2022 hebben wij 83 bezwaarschriften behandeld waarvan er 21 gegrond werden bevonden. Deze 21 bezwaren hadden overigens betrekking op slechts 5 besluiten op vergunningaanvragen. Dit betreft 5 van de 36 bestreden besluiten op vergunningaanvragen: 14 %. Dit betekent dat we de streefwaarde van 2% overschreden hebben. Wanneer we het aantal besluiten waartegen een gegrond bezwaar is ingediend afzetten tegen het aantal genomen besluiten van 913 dan blijven we onder de streefwaarde van 2%. In schema ziet dat er als volgt uit: Prestatie-indicator Maximum aantal besluiten waartegen bezwaar ‘gegrond’ is geacht
Doel 2%
Resultaat 0,5 %
Bij het opstellen van de nieuwe prestatie indicatoren in het nieuwe beleid zullen we deze benaderwijze opnemen. Daarnaast gaan we onderzoeken wat de reden is van de gegrondverklaring. Bij inzicht daarin kunnen we beter gaan sturen op de overwegingen bij de besluitvorming.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
13
De toename van het aantal bezwaren is deels te verklaren door de inhaalslag die begin 2022 is gemaakt. Voor die inhaalslag hebben we ervoor gekozen om ons zakelijker op te stellen door: • • •
formeler te toetsen, de termijnen strakker te hanteren en eerder te gaan weigeren
Op deze manier konden we de doorlooptijden van de aanvragen verkorten en meer aanvragen afwerken. Hierdoor hadden aanvragers sneller duidelijkheid maar was de begeleiding naar die duidelijkheid minder dan we gewend zijn na te streven in onze dienstverlening. Een andere verklaring voor de toename kan worden gevonden in de omstandigheid dat we te maken hebben met een complex geheel van (paraplu)bestemmingsplannen (ruim 300) die in de loop der jaren opgesteld en na de fusie nog niet zijn geüniformeerd. Al deze plannen bevatten beoordelingsregels die niet altijd duidelijk, eenduidig, juridisch houdbaar en leesbaar/werkbaar zijn. Er moeten veel planologische afwijkingsprocedures gevolgd worden die de besluitvorming gevoelig maakt voor het indienen van een zienswijze, bezwaar en/of beroep. Prestatie-indicator
Resultaat
Bij een aanvraag omgevingsvergunning voor eenvoudige onderwerpen wordt gestimuleerd die aanvraag meteen formeel in te dienen Dit gebeurt via de informatieverzoeken die we via telefoon of email krijgen. Wanneer het kan wordt die informatie verstrekt.
2.5. Wat gaan we doen in 2023? De werkzaamheden op het gebied van omgevingsvergunningen en dan met name voor wat betreft de activiteit bouwen, worden sterk beïnvloed door wat er daadwerkelijk aan aanvragen wordt ingediend. Hoewel het aantal aanvragen in 2022 wat minder was dan voorgaande jaren verwachten we voor 2023 toch weer een beperkte toename. Er is immers nog steeds een grote behoefte aan (tijdelijke) woningen. Daarnaast spelen er nog veel ontwikkelingen in de agrarische wereld die van invloed zullen zijn op het aantal aanvragen. Volgens het Brabantse stallenbesluit moeten veehouders met verouderde stallen vóór 1 oktober 2023 een vergunning voor aanpassing van die stallen hebben ingediend en dat ook al op 1 juli 2024 daadwerkelijk hebben uitgevoerd. De provincie neemt over deze genoemde datum nog een definitief besluit. Zeker is dat we hierdoor een forse hoeveelheid agrarische aanvragen kunnen verwachten. Voor veel veehouderijen is momenteel al een herziening van het bestemmingsplan in voorbereiding is. Uit deze procedures volgen daarna ook aanvragen omgevingsvergunning.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
14
Verder is er de verwachting dat kort voor en na de daadwerkelijke inwerkingtreding van de Omgevingswet er een toename zal zijn van ingediende aanvragen. Soort activiteit
2020
2021
2022
2023 verwacht
Bouwen
743
694
636
550
Afwijken ruimtelijke regels
327
355
288
250
Vellen houtopstand / kappen
136
91
51
50
Slopen bouwwerk / sloopmelding
634
584
592
575
Uitvoeren werk
37
50
38
35
In-/uitrit
151
157
122
90
Monument
21
18
15
15
Brandveilig gebruik
12
8
16
10
Melding brandveilig gebruik
14
19
30
20
Vooroverleg/haalbaarheidstoets/schetsplan
465
495
265
400
Het werkelijke aantal is sterk afhankelijk van de volgende factoren: • • • • •
Beschikbare gronden voor zowel woningbouw als bedrijven; Beschikbaarheid van voldoende personeel bij de bouwers; De kosten van materialen; De stikstofproblematiek; De hogere hypotheekrente en overige onzekerheden.
Naast het reguliere werk, het behandelen van aanvragen omgevingsvergunning levert het team vergunningen het komende jaar input aan: • • • • •
de deelprojecten van de Ontwikkelopdracht; procesoptimalisaties ten behoeve van de Omgevingswet; input leveren aan opstellen welstandsbeleid; opstellen uitvoeringsstrategie; het verbeteren/ vereenvoudigen/ uniformeren planologische regels/ opstellen omgevingsplan;
2.6. Wat spreken we af als resultaat in 2023 ? In het VTH-beleidsplan zijn doelstellingen geformuleerd waar we gedurende de beleidsperiode aan gaan werken. Voor 2023 hebben we het volgende doel: In 2023 zorgen we ervoor dat onze organisatie is voorbereid en kan werken op basis van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging. Met het uitstel van de Omgevingswet hebben we wat meer tijd om hier mee te oefenen en meer ervaring op te doen en de diverse werkprocessen nog verder te verbeteren. Ook de opleidingen lopen door in 2023. In het eerste kwartaal van 2023 steken we meer effort in het inhoudelijk op
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
15
sterkte krijgen van de benodigde kennis binnen het atelier om met de Omgevingswet te kunnen werken.
2.7. Monitoring Om te monitoren of de in het VTH-beleidsplan 2018-2023 genoemde doelstellingen gehaald worden blijven we de prestatie indicatoren volgen zoals al vermeld in paragraaf 2.4 op pagina 12.
2.8. Capaciteit/middelen 2.8.1. Vergunningverleners Volgens het formatieplan voor Meierijstad hebben we ruimte voor drie type vergunningverleners: • • •
4 vergunningverleners A (3,89 fte): proces bewaking, regievoerder beleidsuitvoering en input aan beleidsontwikkeling en beoordelen en behandelen complexe vergunningaanvragen. 7 vergunningverleners B (6,89 fte): 7 vergunningverleners C (5,6 fte), waarvan 3,05 fte specifiek ten behoeve van vergunningen APV en bijzondere wetten.
Het afgelopen jaar is structureel 5 fte ingehuurd op de functie van vergunningverleners A en B. Deze inhuur was noodzakelijk vanwege ziektevervanging en de omvang van de werkvoorraad. In 2023 gaan we hier mee door.
2.8.2. VTH-Administratieve Ondersteuning Administratieve ondersteuning is VTH-breed; dus niet gebonden aan specifiek vergunningen of toezicht en handhaving. De administratieve ondersteuning heeft een belangrijke rol bij de uitvoering van de werkprocessen bij vergunningen. Bij het toezicht en de handhaving wordt deze rol steeds verder uitgewerkt. Aandacht voor goede borging van deze werkzaamheden blijft noodzakelijk, zeker ook met de komst van de Omgevingswet. We beschikken voor VTH over 3 administratief medewerkers B (2,1fte). Hierbij kregen we afgelopen jaren extra ondersteuning vanuit het werkatelier SAO, welke formatie in het eerste kwartaal van 2023 formeel wordt toegevoegd aan de formatie van VTH.
2.8.3. Kwaliteitsmedewerker Omgevingswet Binnen het werkatelier is 1 fte belegd voor een kwaliteitsmedewerker Omgevingswet.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
16
3. Vergunningen Algemene plaatselijke Verordening (APV) en bijzondere wetten 3.1. Algemeen Onder de APV en bijzondere wetten vallen de vergunningen, ontheffingen en meldingen voor o.a.: • • • • • • •
Evenementen en festiviteiten; Standplaatsen en weekmarkten; Horeca (Alcoholwet) en exploitatie; Kansspelautomaten, loterijen en collectes; Tijdelijk gebruik gemeentegrond; Verklaringen van geen bedenkingen (bijzonder gebruik van openbare wegen) en tijdelijk en uitzonderlijk gebruik door de luchtvaart. Ontheffingen tijdelijke wet maatregelen Covid-19.
3.2. Wat hebben we gedaan in 2022? 3.2.1 Evenementen Zoals opgenomen in het collegewerkprogramma wordt het organiseren van evenementen toegejuicht. Zeker als het gaat over de ‘kleinere’ evenementen die op de omgeving niet zo veel impact hebben. Gaat het om de grotere evenementen met (veel) meer impact op de omgeving dan spelen er ook andere afwegingen. Hierbij gaat het vooral over beschikbaarheid / inzet van bijvoorbeeld politie en andere diensten die dan een rol spelen in het kader van veiligheid. Vanwege die relatie met openbare orde en veiligheid hebben we op verzoek van de basisdriehoek Meierij (gemeenten Boxtel, Vught, Sint-Michielsgestel, Meierijstad en Heusden) ook dit jaar een inventarisatie uitgevoerd naar alle B- en C-evenementen in de regio (40% hiervan vindt plaats in Meierijstad). Deze lijst is besproken in de basisdriehoek. Uitkomst is dat alle aangemelde evenementen indien aan de orde kunnen rekenen op politiecapaciteit. Daarbij hebben we op het niveau van de Regionale Eenheid Oost-Brabant de volgende spelregels met elkaar afgesproken: • • • •
Voor nieuwe niet aangemelde B- en C-evenementen is in principe - gelet op de beperkte beschikbare politiecapaciteit - geen ruimte. Indien deze zich aandienen, dient de basisdriehoek Meierij hierin, gelet op de capaciteitsvraag, een keuze te maken over doorgang. In principe is het nee tenzij in plaats van ja mits. Deze regels gelden ook voor het verplaatsen van B- en C-evenementen. Toepassing van deze regels geschiedt door elke gemeente zelfstandig. Dit betekent dat een nieuw dan wel te verplaatsen B- of C-evenement eerst via de eigen ambtenaar IV (Integrale Veiligheid) naar politie en richting de Basisdriehoek Meierij geleid wordt.
In 2020 en 2021 hebben de coronamaatregelen een grote impact gehad op de vergunningverlening voor evenementen. Reguliere regelgeving werd vervangen door
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
17
noodverordeningen en de Tijdelijke regeling maatregelen covid-19. Begin 2022 was dit ook nog het geval. Sinds maart 2022 zijn de coronamaatregelen opgeheven en hebben we de vergunningaanvragen voor evenementen weer conform reguliere wetgeving en beleid in behandeling genomen en beoordeeld. Ook de aantallen zitten alweer bijna op het niveau van voor corona, zie ook de tabel in paragraaf 3.5. De coronapandemie heeft daarnaast ook voor extra aanvragen en wijzigingen van exploitatie- en alcoholvergunningen gezorgd. In 2022 is er verder gewerkt aan de optimalisatie en standaardisering van processen, informatievoorziening en vergunningen, met extra aandacht voor de uitvoering. 3.2.2. Behandelen geluidsklachten Geluidsklachten worden tijdig in behandeling genomen conform het afgesproken proces. Het proces voor het behandelen van klachten die betrekking hebben op geluidsoverlast ten gevolge van evenementen is opgesteld. Voor evenementen die in het verleden geluidsklachten opleverden of bij evenementen waar klachten worden verwacht wordt aan de ODBN-opdracht gegeven om vooraf ‘nulmetingen’ uit te voeren en tijdens evenementen de geluidsbelasting te meten. Dit om vast te stellen of de vergunninghouder zich aan de geluidsnormen houdt. Dit heeft al effect: • • •
Vergunninghouders worden zich meer en meer bewust van de effecten van overschrijding van de geluidsnormen. Aan de hand van de rapportages van de ODBN is gebleken dat er minder overschrijdingen van de geluidsnormen zijn geconstateerd. We ontvingen minder gegronde klachten over geluid.
Het aantal ontvangen meldingen over geluidoverlast is opgenomen in het totaal overzicht in de tabel in paragraaf 5.2.1 onder horeca evenementen. Het aantal ontvangen meldingen bij dit onderwerp is in 2022 met bijna 100 toegenomen. Voor een belangrijk deel zijn dit geluid gerelateerde meldingen. Deze toename heeft uiteraard te maken met het feit dat de horeca in 2022 weer geheel open mocht. Daarnaast zijn omwonenden assertiever in het melden van geluidsoverlast. Desondanks is het aantal gegronde klachten afgenomen.
3.3. Resultaatafspraak 2022 Voor 2022 hadden we de volgende resultaatafspraak gemaakt: Op 1 juli 2022 bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet zorgen we ervoor dat we aanvragen kunnen ontvangen en kunnen beoordelen. Met de inwerkingtreding van de 1ste en 2de fase van de Verordening Fysieke Leefomgeving hebben we al ingespeeld op de komst van de Omgevingswet. Deze verordening maakt na inwerkingtreding van de Omgevingswet onderdeel uit van het van rechtswege omgevingsplan. In deze verordening hebben we onderwerpen verzameld uit andere beleidsregels en verordeningen (waaronder de APV) die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Ook hebben we al vooruitgekeken naar de toekomstige implementatie en het daarop voorbereiden van de werkwijze in de geest van de Omgevingswet. Daarbij staat de kwaliteit van
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
18
de leefomgeving bij de vergunningverlening centraal. We hebben dit deels al doorgevoerd in het proces voor de behandeling van vergunningaanvragen.
3.4. Monitoring prestatie indicatoren 2022 Om te monitoren of de genoemde doelstellingen gehaald worden zijn de volgende prestatie indicatoren opgesteld. Per prestatie indicator vermelden wij het resultaat over 2022: Prestatie-indicator
Doel
Minimaal aantal vergunningen verleend binnen wettelijke beslistermijn
Prestatie-indicator
95 %
Resultaat 100%
Doel
Resultaat
Doel
Resultaat
Na ontvangst van een klacht/melding/informatieverzoek wordt uiterlijk binnen één werkweek contact opgenomen met de melder / verzoeker
Prestatie-indicator Maximum aantal dossiers waar een dwangsom is betaald wegens niet tijdig beslissen
Prestatie-indicator
0
Doel
Maximum aantal bezwaarschriften dat ‘gegrond’ moet worden geacht
2%
0
Resultaat 0%
De volgende tabel geeft een inzicht in onder andere het aantal ingediende bezwaarschriften betrekking hebbend op afgegeven vergunningen en/of weigeringsbesluiten. Daarnaast is ook het aantal behandelde zienswijzen opgenomen, het aantal beroep en hoger beroepzaken.
Vergunningen APV/bijz. wetten
Aantal 2022
Bezwaar
3
Voorlopige voorziening
1
Beroep rechtbank
3
Hoger beroep Raad van State
-
Het aantal ingediende bezwaarschriften is afgenomen. Van de 3 bezwaarschriften is 0 % gegrond bevonden, waarmee de streefwaarde van 2% is behaald.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
19
3.5. Wat gaan we doen in 2023? In de volgende tabel vermelden we het cijfermatig overzicht van ingediende meldingen en vergunning aanvragen. Dit overzicht geeft tevens de indicatie van de aantallen die we in 2023 verwachten, waarbij we uitgaan van een regulier jaar zonder Covid-maatregelen. Soort aanvraag
2020
2021
2022
2023 Verwacht
Meldingen evenementen
114
110
202
160
Evenementenvergunningen
109
141
210
165
-
99
45
-
Standplaatsenvergunningen
49
16
23
15
Exploitatievergunningen
13
17
9
15
Alcoholvergunning
17
18
10
25
Gewijzigde Alcoholvergunning + exploitatievergunning
12
16
10
30
Kansspelautomaten aanwezigheidsvergunningen
21
4
2
5
Loterijvergunningen
10
10
10
10
Terrasvergunningen uitbreiding terras tijdens corona
Melding para commerciële activiteit
15
Melding incidentele festiviteit
25
Ontheffing afwijken openingstijd
5
Collectevergunningen
32
11
Melding Klein Kansspel Ontheffingen tijdelijk gebruik gemeentegrond
70
71
16
15
5
10
59
50
3.6. Wat spreken we af als resultaat in 2023? 3.6.1. Behandelen geluidsklachten We zetten in op bewustwording van de aanvragers m.b.t. geluid en geluidsnormen. Dit doen we zowel in het voortraject van de vergunningaanvragen als tijdens het evenement. Bij evenementen die in het verleden geluidsklachten opleverden of waar we klachten verwachten laten we de ODBN vooraf ‘nulmetingen’ uitvoeren. Tijdens die evenementen laten we vervolgens de geluidsbelasting tijdens het evenement meten. Zo kunnen we vaststellen of de vergunninghouder zich aan de geluidsnormen houdt. Deze werkwijze gaf in 2022 al een positief resultaat dat we verder kunnen uitbouwen.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
20
3.6.2. Inzet Boa’s bij evenementen Jaarlijks stemmen we met de Boa's, werkatelier Veiligheid en Politie af bij welke evenementen de Boa's een rol hebben. Dit lichten we verder toe in paragraaf 5.3.4. op pagina 322.
3.6.3. Toezicht tijdelijke bouwwerken/ brandveiligheid We houden actief toezicht: • Tijdens de opbouw van de tijdelijke bouwwerken bij (voornamelijk) C-evenementen; • Op brandveiligheid bij zowel vergunningsvrije als vergunningsplichtige evenementen.
3.6.4. Tijdsplanning vergunningaanvragen In 2023 wordt de inventarisatie van alle B- en C-evenementen in politieregio Meierij t.b.v. van inzet capaciteit hulpdiensten voortgezet. We zorgen voor een strakke tijdsplanning bij het beoordelen van vergunningaanvragen. Zo genereren we meer tijd voor een goede voorbereiding om het evenement goed en veilig te kunnen laten verlopen. Het proces gaan we verder optimaliseren, ook voor de inzet van gemeentelijke materialen bij evenementen, zoals onder andere de bebordingsplannen bij evenementen in eigen beheer.
3.7. Capaciteit/middelen Dit onderdeel is al meegenomen in paragraaf Capaciteit/middelen op pagina 16.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
21
4. Toezicht en Handhaving Omgevingsrecht 4.1. Algemeen Toezicht en handhaving is niet gericht op straffen maar op het bereiken van goed gedrag. Zo voorkomen we dat door overtreding van een wettelijk voorschrift een gevaarlijke en/of ongewenste situatie ontstaat of voortduurt. Ook heeft toezicht houden en slagvaardig handhaven een preventieve werking. We maken aan de samenleving duidelijk dat de overheid de naleving van regels controleert en waar nodig daadkrachtig optreedt. Daarin moeten we keuzes maken. Het maken van deze keuzes is mede gebaseerd op een inschatting van veiligheids- en gezondheidsrisico’s voor inwoners in Meierijstad. Toezicht en handhaving richten we op die aspecten waar de risico’s het grootst zijn en het naleefgedrag laag is. Deze keuzes maakten we op basis van een omgevings- en risicoanalyse. Hieruit volgen de prioriteiten voor vergunningverlening alsook toezicht en handhaving binnen de fysieke leefomgeving. Jaarlijks stellen we deze bij met de uitvoeringsprogramma's op basis van de evaluatie van het voorgaande jaar. Het toezicht vindt plaats conform onderstaand schema:
Wanneer blijkt dat de overtreding handhavend optreden vereist passen we de Landelijke handhavingsstrategie toe. Tegelijk met het nieuw op te stellen VTH-beleid zullen we de onlangs opgestelde en op de Omgevingswet gebaseerde nieuwe Landelijk Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO Bijlage 6) vaststellen. Deze richt zich nog meer op de afstemming met andere handhavingspartners. We gaan deze samenwerking versterken door onze afspraken met de handhavingspartners en onze strategie af te stemmen bij de afwegingen tussen bestuursrechtelijke en strafrechtelijke handhaving.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
22
4.2. Wat hebben we gedaan in 2022? Onderstaand overzicht geeft een beeld van de controles die we in 2022 hebben uitgevoerd ten opzichte van de aantallen in de twee voorgaande jaren.
Controle toezicht Wabo bouw en ruimtelijk
2020
2021
2022
Vergunningen - eerste controle
978
1056
1120
Vergunningen - hercontrole
85
73
59
Ambtshalve constatering - eerste controle
125
137
238
Ambtshalve constatering - hercontrole
48
58
67
Coronacontrole - eerste controle
33
22
-
Coronacontrole - hercontrole
1
2
-
Klacht/Melding - eerste controle
132
131
77
Klacht/Melding - hercontrole
18
23
18
Overige controles - eerste controle
86
138
59
Overige controles - hercontrole
25
5
7
1496
1645
1645
TOTAAL CONTROLES
Verder hebben we in 2022 gewerkt aan de volgende thema’s:
Thema controle
2020
2021
Huisvesting arbeidsmigranten
77
31
136
Brandveiligheid
44
10
10
VAB
31
45
5
Opiumwet
8
4
1
Recreatieparken
18
21
meerdere
-
15
5
Sanering varkenshouderij
2022
Uitgangspunt bij deze themacontroles is dat we die integraal uitvoeren. We werken daarbij samen met onze handhavingspartners als politie, ODBN, brandweer en indien nodig waterschap of provincie. Wanneer veiligheid of ondermijning een rol speelt neemt het werkatelier IV/OOV de regie over. Met name de controles arbeidsmigranten en de vervolg controles recreatieparken vergen blijvend aandacht.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
23
4.3. Resultaatafspraken 2022 Voor 2022 hadden we vier resultaatafspraken opgesteld. Per afspraak vermelden we wat we hebben gedaan.
4.3.1. Uitvoering plan van aanpak verbeteren werkproces klachten en meldingen Het behandelen van klachten en meldingen blijven we doen conform het eerder vastgelegde werkproces. Daarnaast gaan we uitvoering geven aan het plan van aanpak om de puntjes op de i te zetten in dat werkproces. Het plan van aanpak is opgepakt en een groot deel van de acties zijn uitgevoerd. Het opstellen van een klachten en meldingenstrategie nemen we mee bij het opstellen van het nieuwe beleid in 2023. Tevens wordt de website klachten/meldingen gemeente Meierijstad meer toegankelijk gemaakt en gestructureerd zodat de potentiële klager/melder sneller zijn melding kan plaatsen onder de juiste noemer. We zien een toename van klachten/meldingen ten opzichte van voorgaande jaren. Met name over rookoverlast door hout stook openhaard/houtkachel komen veel meldingen binnen. Daarbij is het opvallend dat enkele melders consequent maandelijks een klacht over rookoverlast indienen. Dit geeft een vertekend beeld in de totaal cijfers. De rijksoverheid redeneert vooralsnog dat geen algemeen aanvaarde inzichten bestaan over beantwoording van de vraag of, en zo ja, onder welke omstandigheden en bij welke frequentie, rook afkomstig van gebruik van een houtkachel schade aan de mens toebrengt. Het blijft dan ook een moeilijk onderwerp om handhavend tegen op te treden.
Verder is opvallend dat we meerdere meldingen ontvangen over illegale huisvesting van arbeidsmigranten. Hier treden wij tegen op conform onze handhavingsstrategie en geven daarmee tegelijkertijd invulling aan het beleid “ Huisvesting arbeidsmigranten gemeente Meierijstad”. We wijzen daarbij op de mogelijkheden of en hoe de aangetroffen situatie gelegaliseerd kan worden.
4.3.2. Toezicht Veghels Buiten Het project Veghels Buiten omvat verschillende specifieke bestemmingsplannen welke de afgelopen paar jaar flink tot ontwikkeling zijn gekomen. Vanwege specifieke eisen die in het kwaliteitshandboek zijn vastgelegd is er vraag naar extra toezicht hierop. We gaan hier in 2022 standaard meer tijd inzetten. Vanuit het project zijn daarvoor extra middelen beschikbaar gesteld. In augustus 2022 hebben we een plan van aanpak vastgesteld. Aan de hand van een inventarisatie op 2 woonerven hebben we een eerste inzicht verkregen in soort en impact van de overtredingen. Op grond daarvan gaan we toezicht en handhaving in 3 fases uitvoeren. We starten begin 2023 met de uitvoering. Na het doorlopen van de drie fases zullen we in een beheers-fase komen. De verwachting is dat de ingezette handhaving een preventieve werking heeft die leidt tot minder nieuwe overtredingen en het spontaan ongedaan maken van bestaande overtredingen.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
24
4.3.3. Kwaliteitsverbetering Landschap Vaak worden bij initiatieven in het landelijk gebied voorwaarden opgenomen ter verbetering van de landschappelijke kwaliteit. Onderzoek in 2021 leerde dat dit niet door elke initiatiefnemer adequaat wordt uitgevoerd. Wij hebben dan ook afgesproken hier in 2022 meer toezicht op te gaan houden. Landschappelijke inpassing is vastgelegd in vergunningvoorschriften en anterieure overeenkomsten. Deze laatste waren tot op heden onvoldoende in beeld. Daar hebben we nu meer toezicht op ingezet. De volgende drie aspecten nemen we daarin mee: 1. Heeft inpassing plaatsgevonden? 2. Is dit conform de voorgeschreven wijze uitgevoerd? 3. Controle op de onderhoudsverplichting.
4.3.4. Klaar voor de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging Op organisatorisch vlak staat 2022 in het teken van het stroomlijnen en optimaliseren van de werkprocessen onder de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging. Dit zal ook vertaald moeten worden in het nieuwe VTH-zaaksysteem LEEF. Een en ander is reeds beschreven in de eerdere hoofdstukken. Toezicht en handhaving levert hier vanzelfsprekend ook hun bijdrage aan. In 2023 brengen we de consequenties verder in beeld die de Ow en de Wkb voor toezicht en handhaving hebben. Dit doen we onder andere via de procesoptimalisaties en met behulp van de Ontwikkelopdracht VTH en GOeP.
4.4. Monitoring prestatie indicatoren 2022 Om te monitoren of we de doelstellingen gehaald hebben zijn de volgende prestatie-indicatoren opgesteld. Prestatie-indicator Na ontvangst van een klacht / melding / verzoek om handhaving wordt uiterlijk binnen twee werkweken contact opgenomen met de melder / verzoeker
Doel
Resultaat
Max. 2 werk weken
Met de verbetering van het proces behandelen klachten/meldingen/ verzoek om handhaving is dit geborgd. De volgende ontwikkeling is om dit straks ook met meetgegevens te kunnen onderbouwen. Prestatie-indicator Maximum aantal dossiers waarin een dwangsom is betaald wegens niet tijdig beslissen op een verzoek om handhaving
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
Doel 0
Resultaat 0
25
In 2022 hebben we geen enkele dwangsom betaald wegens niet tijdig beslissen op een verzoek om handhaving. Prestatie-indicator
Doel
Maximum aantal bezwaarschriften tegen handhavingsbesluiten dat ‘gegrond’ moet worden geacht
Resultaat
2%
20 %
Onderstaande tabel geeft inzicht in onder andere het aantal ingediende bezwaarschriften betrekking hebbend op diverse handhavingsbesluiten. Ten opzichte van vorig jaar is er een geringe afname van het aantal ingediende zienswijzen en bezwaarschriften. Van de 10 behandelde bezwaarschriften zijn er 2 gegrond bevonden. De streefwaarde van 2% is overschreden. Wanneer we deze echter afzetten tegen het totaal aantal genomen handhavingsbesluiten, 81 dan komt dat uit op 2,4% nog wel iets hoger dan de streefwaarde maar iets minder dan de 20%. In schema ziet dat er als volgt uit: Prestatie-indicator
Doel
Maximum aantal handhavingsbesluiten waartegen bezwaar ‘gegrond’ is geacht
Resultaat
2%
2,4 %
Bij het opstellen van de nieuwe prestatie indicatoren in het nieuwe beleid zullen we deze benaderwijze opnemen. Daarnaast gaan we onderzoeken wat de reden is van de gegrondverklaring. Bij inzicht daarin kunnen we beter gaan sturen op de overwegingen bij de besluitvorming. Handhaving
Totaal
Wabo
Corona
Opiumwet
APV*
Zienswijze
15
12
1
2
Bezwaar
9
8
1
Beroep rechtbank
2
2
Voorlopige voorziening
4
4
Beroep Raad van State
4
3
Voornemen best.dwang
4
1
3
Besluit bestuursdwang
3
1
2
Voornemen dwangsom
103
99
2
1
1
Besluit dwangsom
37
34
1
1
1
Intrekken lastgeving
8
6
1
1
Voornemen innen dwangsom
3
3
Innen dwangsom
6
6
Verzoek om Handhaving
41
27
1
11
*inclusief bijzondere wetten
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
26
Prestatie-indicator Minimaal 2 keer per jaar vindt een themaweek handhaving plaats
Doel 2
Resultaat 2
Er zijn door het jaar heen op verschillende thema’s controles uitgevoerd. In de laatste alinea van paragraaf 4.2 is daar nader op ingegaan.
4.5. Wat gaan we doen in 2023 ? Het reguliere werk pakken we op conform het VTH-beleidsplan. We hebben de werkprocessen voor Toezicht en Handhaving geoptimaliseerd. De kernteams voor de betreffende werkprocessen blijven actief. We hebben afgesproken in ieder geval per kwartaal een check uit te voeren op actualiteit en effectiviteit. Tussentijdse obstakels worden direct opgepakt. Deze procesbeschrijvingen vormen de basis voor het inwerken van nieuwe collega's. De VTH-juristen en toezichthouders gaan met elkaar het kwaliteitsniveau van de rapportages bij controles beoordelen en aanpassen waar nodig. Uniformiteit in uitgangspunten is hierbij van belang. Naar buiten toe en ook intern. Daarnaast besteden we aandacht aan de volgende thema's/projecten: • • • • • •
Huisvestingsproblemen (statushouders, asielzoekers, arbeidsmigranten, ontheemden) Veghels Buiten Resort de Molenheide Landschappelijke inpassing Ondermijning Vrijkomende agrarische bebouwing (VAB)
4.6. Wat spreken we af als resultaat in 2023 ? Op organisatorisch vlak staat 2023 in het teken van het verder stroomlijnen en optimaliseren van de werkprocessen onder de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging. Dit wordt vertaald in het nieuwe VTH-zaaksysteem LEEF zoals reeds beschreven in de eerdere hoofdstukken. Toezicht en handhaving levert hier vanzelfsprekend ook hun bijdrage aan.
4.7. Monitoring Om te monitoren of de in het VTH-beleidsplan 2018-2023 genoemde doelstellingen gehaald worden blijven we de prestatie indicatoren volgen zoals opgenomen in paragraaf 4.4 op pagina 25.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
27
4.8. Capaciteit/middelen 4.8.1. Toezichthouders In 2023 is de formatie voor het aantal toezichthouders 6,5 fte (7 toezichthouders). Daarnaast is er in het afgelopen jaar voor 0,6 fte ingehuurd. In 2023 wordt deze inhuur uitgebreid met 1 fte voor in ieder geval een half jaar.
4.8.2. VTH-juristen De formatie voor de VTH-juristen bestaat uit 7,5 fte (8 VTH-juristen). De juridische ondersteuning is VTH-breed op het gebied van de Wabo, Opiumwet, Verordening fysieke leefomgeving, APV en bijzondere wetten en beleid. Aanvullend hebben we 1,67 fte in 2022 ingehuurd, waar we in 2023 mee doorgaan inclusief de inzet van 300 uur inhuur op specifieke projecten.
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
28
5. Toezicht en Handhaving Openbare Ruimte (Boa’s) 5.1. Algemeen Voor toezicht en handhaving in de openbare ruimte en voor het opsporen van strafbare feiten worden, naast de politie, ook de gemeentelijke buitengewoon opsporingsambtenaren (Boa’s) ingezet. De afgelopen jaren zijn door diverse maatschappelijke ontwikkelingen en de knellende capaciteit bij de politie, extra taken en bevoegdheden bij de Boa’s neergelegd. De coronapandemie heeft de taak en rol van de Boa verder versterkt als integraal toezichthouder en handhaver in de wijken. De Boa’s vervullen een steeds belangrijkere rol en worden steeds zichtbaarder op straat. Dit is een landelijke tendens. We zetten Boa’s in voor de leefbaarheid en veiligheid in Meierijstad. Daarbij is het toezicht en de handhaving gericht op de volgende thema’s: -
jeugd- en wijkoverlast; vuurwerk; inzet bij evenementen (en eventueel bij demonstraties); horeca en naleving Alcoholwet; verkeer / parkeren (Wegenverkeerswet); naleving Algemene plaatselijke verordening (APV);
Daarnaast zorgen de Boa's voor zowel het preventief als repressief toezicht op, - en indien nodig-, de strafrechtelijke en bestuursrechtelijke handhaving op overtredingen in de openbare ruimte. Controles worden uitgevoerd naar aanleiding van meldingen en/of klachten. Maar ook door eigen waarneming tijdens de surveillance. Op basis van de in het VTH-beleidsplan 2018-2023 opgenomen prioritering wordt steeds de afweging gemaakt over de op te pakken onderwerpen. Deze afweging maken we op een zelfbewuste wijze waarbij we integraal samenwerken. Sinds 2018 hebben we aansluiting gezocht bij de wijkindeling van de politie. De wijk-Boa is een eerste aanspreekpunt voor inwoners bij overlast maar ook voor externe partners zoals de politie, jongerenwerk en de woningbouwvereniging.
5.2. Wat hebben we gedaan in 2022? Om de inzet van de Boa’s maximaal te benutten zijn we in 2022 doorgegaan met de ontwikkeling van het team. Deze efficiëntieslag heeft er toe geleid dat we inmiddels een team hebben waarin coördinerende taken binnen de verschillende teamrollen zijn verdeeld. Ondanks de onderbezetting (mn wegens langdurig zieken in 2022) hebben we dit in de bedrijfsvoering goed geborgd. Hiervoor hebben we het volgende gedaan: • • •
samenwerking politie verstevigd waarbij een regisserende rol ligt bij adviseurs IV/OOV; ruimte gemaakt voor rol basis Boa om instroom jonge MBO’ers te bevorderen en doorgroei mogelijk te maken, de werving van nieuwe collega’s is hierop aangepast; samen met IV/OOV en VTH-juristen werkafspraken verbeterd om het werk slimmer te kunnen doen;
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
29
•
data gestuurd / informatie gericht werken opgepakt en samen met IV/OOV, politie en andere samenwerkingspartners dashboards gemaakt op grond waarvan beter keuzes over prioritering kunnen worden gemaakt.
Naast deze efficiëntieslag zijn we met de volgende onderwerpen in 2022 aan de slag gegaan zoals ook opgenomen in het uitvoeringsprogramma 2022: • • • • • • •
analyse van meldingen; zichtbaar in de centra en wijken; verkeersonveilige situaties; jeugdoverlast; evenementen; Alcoholwet en controles tijdelijke wet covid.
Medio maart 2022 kwam een einde aan de coronamaatregelen en konden we die controles afschalen. In het vervolg zoomen we in op de meldingen van het afgelopen jaar waarbij we kort terug komen op de overig genoemde onderwerpen.
5.2.1. Analyse van meldingen In onderstaand overzicht zijn de meldingen uit 2020, 2021 en 2022 zichtbaar gemaakt. Tevens is het aantal opgemaakte proces-verbalen en waarschuwingen vermeld.
2020 Totaal aantal meldingen Aantal proces- verbalen Aantal waarschuwingen
3162 569 941
2021 2643 299 295
2022 3201 499 328
Het aantal meldingen is als volgt onderverdeeld:
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
30
Uit deze gegevens kan geconcludeerd worden dat het aantal binnengekomen meldingen weer op het niveau is gekomen als voor corona (2019). Ook blijkt het blijvend effect van het beter regelen van het proces meldingen dat er geen afval dump meldingen meer bij de Boa’s binnenkomen. Daarnaast is het aantal meldingen over verkeersovertredingen behoorlijk afgenomen. Een toename van meldingen jeugd gerelateerde zaken, overlast vuurwerk en vandalisme zijn opvallend. In 2023 zullen we daar extra aandacht op richten. Het aantal processen verbaal is ook weer terug op het niveau van voor corona. Het aantal waarschuwingen dat is uitgedeeld is een stuk minder. De oorzaak daarvan is waarschijnlijk gelegen in het feit dat er minder inzet van de Boa’s mogelijk was vanwege de al eerdere genoemde lagere bezetting.
5.3. Wat gaan we doen in 2023? Het Boa team is in ontwikkeling vanwege de volgende factoren: • • • •
Wisselingen in samenstelling een relatief jong (in leeftijd en samenstelling) team Team dat, door doorgroei potentieel verhoudingsgewijs grotere mobiliteit zal kennen Verwachtingen vanuit samenleving, samenwerkingspartners en interne organisatie Samenwerking met politie en ontwikkelingen (en verwachtingen) hierin.
Voor de functie van handhaver (Boa) geldt dat er altijd werk is waarop kan worden toegezien en zo nodig worden gehandhaafd. Prioritering is van belang. Dit betekent dat we de verwachtingen hierover jaarlijks helder maken en houden. Hierin ligt ook voor 2023 een belangrijke opgave voor het team, de bestuurder, de samenwerkende werkateliers en de ketenpartners. We starten het jaar vanuit de taken die we in 2022 hebben opgepakt. We gaan in het jaar 2023 de toekomstontwikkelingen van de Boa's verder uitwerken. In de sub paragrafen hieronder een korte toelichting. Een aantal projectmatige onderwerpen zoals Alcoholwet controles, vergroten eigen verantwoordelijkheid van scholen en ouders in parkeeroverlast, worden integraal voorbereid en waar nodig afgestemd met de portefeuillehouder.
5.3.1. Afhandeling meldingen en inzet in de wijken Het optimaal houden van het proces afhandeling meldingen blijft continu onder de aandacht. Juiste meldingen direct op de juiste plek, informatie aan de voorkant goed delen zodat het Klantencontactcentrum (KCC) en de administratieve ondersteuners standaardvragen af kunnen handelen.
5.3.2. Doorontwikkeling data-gedreven handhaving De in 2022 gemaakte eerste versie van dashboards met data vanuit Melddesk gaan we in 2023 een verder optimaliseren. Onze ambitie daarbij is het blijvend door ontwikkelen van data-gedreven toezicht en handhaving. Om dit te realiseren is het van belang om de procesoptimalisatie meldingen goed doorleefd te hebben binnen de organisatie. Daarbij gaan we de overige
VTH Uitvoeringsprogramma 2023 & Evaluatie 2022 Meierijstad
31
werkprocessen actualiseren inclusief een goede beschrijving. Hierin zit namelijk ook een deel borging van de kwaliteit van de data zoals wordt geregistreerd in Melddesk. Verder is het doel om in 2023 ook de zogenaamde “hotspot” locaties goed in beeld te krijgen op een map zodat ook hier gerichte inzet aan gekoppeld kan worden evenals gerichte communicatie/projecten in samenwerking met externe partners. De data vanuit Melddesk is input voor het gericht(er) keuzes maken en onderbouwen/prioriteren van de inzet van Boa’s (wanneer) én op zowel thema (wat)- als gebiedsgericht (waar). Dit draagt bij aan de realisatie van de behoefte om zichtbaar te zijn op de locaties én op de momenten dat het daartoe doet.
5.3.3. Jeugdoverlast In 2023 gaan wij verder met de gerichte aanpak van jeugdoverlast. Hierin ligt de basistaak op het contact leggen met de jeugd en de signalen delen met de ketenpartners. Dit past in de focus die is aangebracht met de vaststelling van het Integraal Veiligheidsplan 2023-2026.
5.3.4. Evenementen Zoals aangegeven in paragraaf 3.6.2 op pagina 211 worden jaarlijks de Boa’s ingezet bij evenementen. Voor 2023 hebben we hiervoor de volgende inzet benoemd: • • •