1c. B22 Aanmeldingsnotitie me.r.-beoordeling
Tekst van het document
Opdrachtgever: Projectnr: Datum:
Gemeente Meierijstad MEI015-001 4 december 2023
Opdrachtgever: Projectnr: Rapportnr: Status: Datum:
Gemeente Meierijstad MEI015-001 20231204-MEI015-001-RAP-MER-VBNO 2.0 Definitief 4 december 2023
Opsteller: DG
T 088 - 33 66 333 F 088 - 33 66 099 E info@kragten.nl
-+C0DG+-
Verificatie: MEV
-+R0MEV+-
Validatie: CvdH
© 2023 Kragten Niets uit dit rapport mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van Kragten. Het is tevens verboden informatie en kennis verwerkt in dit rapport ter beschikking te stellen aan derden of op andere wijze toe te passen dan waaraan in de overeenkomst toestemming wordt verleend.
-+V0CvdH+-
INHOUDSOPGAVE 1.1 1.2 1.3 1.4
Aanleiding ................................................................................................................................................................ 5 Besluit milieueffectrapportage....................................................................................................................................... 5 Eerdere m.e.r.-procedures ............................................................................................................................................ 9 Leeswijzer ................................................................................................................................................................ 9
2.1 2.1.1 2.1.2 2.1.3 2.1.4 2.1.5 2.1.6 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7
Algemeen: het geactualiseerde Masterplan .................................................................................................................... 10 Uitgangspunten ....................................................................................................................................................... 12 Landschap als drager ................................................................................................................................................ 12 Buurten.................................................................................................................................................................. 12 Verkeersstructuur ..................................................................................................................................................... 13 Klimaat en duurzaamheid .......................................................................................................................................... 13 Kwaliteitshandboek en LIOR ....................................................................................................................................... 13 Omvang van het project (i.r.t. drempel D-lijst)................................................................................................................
13 Cumulatie met andere projecten .................................................................................................................................. 13 Gebruik natuurlijke hulpbronnen .................................................................................................................................. 13 Productie afvalstoffen................................................................................................................................................ 14 Verontreiniging en hinder ........................................................................................................................................... 14 Risico voor ongevallen en rampen en risico’s voor de gezondheid ...................................................................................... 14
3.1 3.2 3.3
Bestaande grondgebruik ............................................................................................................................................ 16 Rijkdom aan en kwaliteit en regeneratievermogen natuurlijke hulpbronnen van het gebied ..................................................... 17 Opnamevermogen milieu ........................................................................................................................................... 17
4.1 4.1.1 4.1.2 4.1.3 4.1.3.1 4.1.3.2 4.1.4 4.1.5 4.1.6 4.1.7 4.1.8 4.1.9 4.1.10 4.1.10.1 4.1.10.2 4.1.11 4.1.12 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6
Te verwachten effecten ............................................................................................................................................. 18 Bodem................................................................................................................................................................... 18 Water .................................................................................................................................................................... 20 Natuur ................................................................................................................................................................... 22 Beschermde gebieden ............................................................................................................................................... 22 Beschermde soorten ................................................................................................................................................. 23 Landschap, cultuurhistorie en archeologie ...................................................................................................................... 26 Verkeer en parkeren .................................................................................................................................................
27 Geluid .................................................................................................................................................................... 29 Luchtkwaliteit en stikstof ........................................................................................................................................... 29 Bedrijven en milieuzonering ....................................................................................................................................... 30 Geur ...................................................................................................................................................................... 32 Gezondheid............................................................................................................................................................. 33 Spuitzones gewasbescherming.................................................................................................................................... 33 Gezondheid veehouderijen ......................................................................................................................................... 34 Externe veiligheid .....................................................................................................................................................
34 Klimaat en duurzaamheid .......................................................................................................................................... 35 Bereik van het effect (geografische zone en grootte getroffen zone) .................................................................................. 38 Grensoverschrijdend karakter ...................................................................................................................................... 38 Orde van grootte en complexiteit effect ........................................................................................................................ 39 Waarschijnlijkheid effect ............................................................................................................................................ 39 Duur frequentie en omkeerbaarheid effect ..................................................................................................................... 39
3
BIJLAGEN
4
1
INLEIDING
1.1
Aanleiding Aan de zuidoostzijde van Veghel, gemeente Meierijstad, wordt het woongebied Veghels Buiten gerealiseerd. In 2008 is een masterplan [1] opgesteld voor het hele gebied Veghels Buiten dat toen was onderverdeeld in de Oude Ontginning en de Nieuwe Ontginning, die bestond uit de deelgebieden Erpseweg Zuid, Erpseweg Noord en Udenseweg Zuid. Na een aarzelende start, mede als gevolg van de financiële crisis in 2008, is de ontwikkeling van de woningbouw in Veghels Buiten vanaf 2011 goed op gang gekomen. Het planconcept (dorps wonen in een aantal grotere en kleinere woonclusters ofwel ‘buurtschapen’ te midden van een groen casco) spreekt aan en de ontwikkeling van de Oude Ontginning en het deelgebied Erpseweg Zuid naderen momenteel hun afronding. Ook de komende jaren blijft de behoefte aan woningbouw in Meierijstad in zowel kwantitatieve als kwalitatieve zin onverminderd aanwezig, zo blijkt uit de voor dit project opgestelde Ladder voor Duurzame Verstedelijking [2] alsmede uit de afspraken die in de regionale Woondeal Noordoost-Brabant en de naar aanleiding daarvan ingerichte versnellingstafels woningbouw met de provincie Noord-Brabant zijn gemaakt. De gemeente Meierijstad is daarom gestart met de planvoorbereiding van de tweede en laatste fase van Veghels Buiten. De deelgebieden Erpseweg Noord en Udenseweg Zuid zijn daarbij samengevoegd tot ‘Veghels Buiten Noordoost’.
Sinds de vaststelling van het oude masterplan uit 2008 is er veel veranderd. Er hebben zich diverse ruimtelijke en maatschappelijke ontwikkelingen voorgedaan en de gemeente heeft te maken met nieuwe opgaven zoals de woningbouwcrisis en ideeën ten aanzien van bijvoorbeeld duurzaamheid en klimaat. Daarom heeft de gemeente Meierijstad besloten het masterplan voor dit deel van Veghels Buiten te actualiseren. Op 15 december 2022 heeft de gemeenteraad van Meijerstad het nieuwe masterplan Veghels Buiten Noordoost [3] besproken en vastgesteld en besloten om de planvorming verder op te starten en de gewenste ontwikkeling vast te leggen in een nieuw bestemmingsplan voor dit gebied. De voorgenomen ontwikkeling van Veghels Buiten Noordoost is namelijk niet mogelijk binnen het op dit moment ter plaatse vigerende bestemmingsplan Veghels Buiten Noordoost uit 2013 [4]. Bij de besluitvorming over dit nieuwe bestemmingsplan dient tevens rekening te worden gehouden met de vereisten uit het Besluit milieueffectrapportage [5].
1.2
Besluit milieueffectrapportage In bijlage C en D van het Besluit milieueffectrapportage (Besluit m.e.r.) [5] is een groot aantal activiteiten genoemd waarvoor in bepaalde gevallen een m.e.r.-plicht respectievelijk m.e.r.-beoordelingsplicht geldt. Eén van de genoemde activiteiten betreft 'de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen’ (Activiteit D11.2). Deze activiteit is m.e.r.-beoordelingsplichtig in geval deze betrekking heeft op een oppervlakte van 100 hectare of meer, een aaneengesloten gebied betreft en 2.000 of meer woningen omvat of een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m2 of meer. Ook indien deze drempels niet worden overschreden, maar wel een activiteit wordt ondernomen die genoemd staat in het Besluit m.e.r., dient het bevoegd gezag zich ervan te verwittigen of het plan belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu veroorzaakt die (ondanks dat de drempels niet worden overschreden) aanleiding kunnen geven tot het doorlopen van een m.e.r. procedure. Dit wordt ook wel een vormvrije m.e.r.-beoordeling genoemd.
5
Afbeelding 1
Globale ligging van Veghels Buiten
6
Afbeelding 2 Begrenzing plangebied Veghels Buiten Noordoost. De reeds gerealiseerde Oude Ontginning en Erpseweg Zuid zijn op de achtergrond zichtbaar
7
De voorgenomen ontwikkeling van Veghels Buiten Noordoost betreft de realisatie van maximaal 1.250 wooneenheden in een gebied met een oppervlakte van circa 90 ha1. Een aantal bestaande bedrijven in de omgeving blijft gehandhaafd. Kleine voorzieningen zoals een beroep aan huis, kiosk, koffietentje of winkeltje zijn wel mogelijk (mits passend binnen de schaal van de woonomgeving), maar bijvoorbeeld een supermarkt of winkelcentrum is niet voorzien. Ter plaatse van ‘WG-Klooster B’ in de regiekaart (zie afbeelding 4) zou op termijn mogelijk een basisschool (met gymzaal, kinderopvang en wijkvoorziening met een gezamenlijke oppervlakte van maximaal 6.000 m2 bvo) kunnen worden gerealiseerd. Ook kan mogelijk een gezondheidscentrum (huisartsenpraktijk, apotheek of praktijkruimte voor bijvoorbeeld fysiotherapie) worden gerealiseerd op een van de vier locaties met de aanduiding ‘M - Maatschappelijk/gezondheidscentrum’ (zie afbeelding 4) met een maximale oppervlakte van 1.000 m2 bvo . In het bestemmingsplan wordt hiervoor een afwijkingsbevoegdheid opgenomen. In deze afwijkingsbevoegdheid wordt de voorwaarde opgenomen dat het bedoeld gebruik geen onevenredige hinder voor het woonmilieu mag opleveren en geen onevenredige afbreuk mag doen aan het woonkarakter van de wijk of buurt en het bedoeld gebruik een onevenredige belemmering voor omliggende bedrijven mag vormen.
Bovengenoemde 90 ha betreft zowel het groene casco als de feitelijke ‘rode’ woningbouwvlekken. Indien enkel naar de rode ontwikkellocaties wordt gekeken, is het gebied waar de feitelijke stedelijke ontwikkeling plaatsvindt dus nog kleiner. Omdat echter sprake is van een integrale gebiedsontwikkeling waarbinnen zowel groene als rode ontwikkelingen plaatsvinden, is volledigheidshalve uitgegaan van de buitencontour van het plangebied uit het bestemmingsplan (circa 90 ha). Dit betekent dat de indicatieve drempelwaarde uit het Besluit-m.e.r. niet wordt overschreden. Ook in dat geval moet het bevoegd gezag echter beoordelen of het plan tot belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu kan leiden en er toch een aanleiding is tot het doorlopen van een m.e.r.-procedure. Dit noemt men een ‘vormvrije m.e.r.-beoordeling’. Voor deze m.e.r.-beoordeling stelt de initiatiefnemer een zogenaamde aanmeldingsnotitie op. Deze aanmeldingsnotitie dient te voldoen aan de criteria uit Bijlage III van de ‘Europese richtlijn betreffende de milieubeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten’. Dit betekent dat moet worden ingegaan op: 1) Kenmerken van het project.
Hierbij dient in het bijzonder in overweging te worden genomen de omvang van het project, de cumulatie met andere projecten, het gebruik van hulpbronnen, de productie van afvalstoffen, verontreiniging en hinder en risico van zware ongevallen en/of rampen waaronder rampen door klimaatverandering en ten slotte risico’s voor de menselijke gezondheid. 2) De plaats van het project. Bij de mate van kwetsbaarheid van het milieu in de gebieden waarop projecten van invloed kunnen zijn, moet in het bijzonder in overweging genomen worden: a. Het bestaande grondgebruik; b. De relatieve rijkdom aan en de kwaliteit van het regeneratievermogen van natuurlijke hulpbronnen van het gebied; c. Het opnamevermogen van het natuurlijk milieu met in het bijzonder aandacht voor de volgende typen gebieden: wetlands, kustgebieden, berg- en bosgebieden, reservaten en natuurparken, gebieden die in de wetgeving van lidstaten zijn aangeduid of door die wetgeving worden beschermd (bijvoorbeeld vogel- en habitatrichtlijngebieden), gebieden waar de milieukwaliteitsnormen al niet worden nagekomen, gebieden met een hoge bevolkingsdichtheid of landschappen van historisch, cultureel of archeologisch belang. 3) Kenmerken van het potentiële effect.
Bij de potentiële aanzienlijke effecten van het project moeten in samenhang met de criteria uit punt 1) en 2) in het bijzonder in overweging worden genomen: de orde van grootte en het ruimtelijk bereik van de effecten (bijvoorbeeld geografisch gebied en omvang van de bevolking die getroffen kan worden), de aard van het effect, het grensoverschrijdend karakter van het effect, de intensiteit en complexiteit van het effect, de waarschijnlijkheid van het effect, de verwachte aanvang, duur, frequentie en omkeerbaarheid van het effect, de cumulatie van effecten met effecten van andere projecten en ten slotte de mogelijkheid om de effecten doeltreffend te verminderen.
1 Het plangebied uit het Masterplan [3] heeft een oppervlakte van circa 144 ha. De begrenzing van de verbeelding van het
nieuwe bestemmingsplan bedraagt circa 90 ha. Dit verschil wordt veroorzaakt door een aantal (voornamelijk agrarische) gronden aan de randen van het plangebied die niet in eigendom van de gemeente zijn. Aangezien de feitelijke ontwikkeling van Veghels Buiten hier niet plaats vindt, en deze percelen conserverend behouden blijven, zijn deze buiten de begrenzing van het bestemmingsplan gelaten.
8
1.3
Eerdere m.e.r.-procedures Zoals in de inleiding is aangegeven, is in 2008 is een masterplan opgesteld voor het hele gebied Veghels Buiten [1]. Ten behoeve van de besluitvorming over dit masterplan (het Structuurplan Veghel Zuidoost) is destijds een Plan-MER [6] opgesteld. In vervolg hierop is ten behoeve van de besluitvorming over het eerste bestemmingsplan (dit was het bestemmingsplan voor de Oude Ontginning [7]) in 2010 een Besluit-MER [8] opgesteld. Dit BesluitMER beschreef de te verwachten effecten van de totale ontwikkeling in Veghels Buiten, waarbij was aangekondigd dat dit MER ook bij de bestemmingsplannen voor toekomstige deeluitwerkingen een rol zal spelen. Daarom was in dit MER uit 2010 een toetsingskader opgenomen dat ook bij de besluitvorming over het bestemmingsplan voor het deelgebied Erpseweg Zuid [9] is doorlopen. De te verwachten milieueffecten van woningbouw in het gebied Veghels Buiten Noordoost zijn dus in 2008 en in 2010 al in kaart gebracht en afgewogen [6, 8]. Sindsdien zijn echter de woningbouwaantallen en typologieën gewijzigd, onder andere als gevolg van de Woonvisie Meierijstad 2018 [10] en het Actieplan woningbouw, Woningbouwoffensief Meierijstad [11]. Vanwege de grondeigendommen was bovendien de oorspronkelijke ligging van de woningbouwvlekken in het gebied niet langer reëel.
Daarnaast zijn er op diverse onderdelen nieuw beleid en wetgeving vastgesteld en zijn er nieuwe milieuthema’s in de belangstelling komen te staan. Denk hierbij aan de stikstofproblematiek, PFAS en een toenemende aandacht voor energietransitie en klimaatadaptatie. Deze aspecten waren in het MER uit 2010 niet of nauwelijks belicht. Op grond hiervan is besloten een nieuwe aanmeldingsnotitie m.e.r.-beoordeling op te stellen en hierin extra aandacht te besteden aan de milieuthema’s die in het MER uit 2010 nog geen issue waren. Ook het toetsingskader dat in het ‘oude’ MER uit 2010 was opgenomen, wordt in deze aanmeldingsnotitie langsgelopen. Deze is in bijlage 2 opgenomen.
1.4
Leeswijzer Rekening houdend met bovenstaande vormvereisten is na dit algemene inleidende hoofdstuk van de aanmeldingsnotitie ingegaan op de kenmerken van het plan, ook wel de voorgenomen activiteiten genoemd (hoofdstuk 2). In hoofdstuk 3 wordt ingegaan op de plaats van het project en in hoofdstuk 4 op de kenmerken van de potentiële effecten. Hierin worden tevens de resultaten uit de diverse uitgevoerde specialistische onderzoeken samengevat weergegeven. In hoofdstuk 5 tenslotte wordt de afsluitende conclusie van de m.e.r.beoordeling opgenomen. Bijlage 1 bevat een overzicht van de geraadpleegde literatuur. Het doorlopen toetsingskader uit het Besluit-MER van 2010 is in bijlage 2 opgenomen.
9
2
KENMERKEN VAN HET PLAN
2.1
Algemeen: het geactualiseerde Masterplan In dit hoofdstuk wordt eerst een korte beschrijving van het geactualiseerde Masterplan Veghels Buiten Noordoost [3] gegeven. Dit vormt het planvoornemen ofwel de voorgenomen activiteit waarvan de milieueffecten in deze aanmeldingsnotitie in beeld worden gebracht. Na een samenvatting van het geactualiseerde masterplan wordt ingegaan op de kenmerken van het plan, zoals bedoeld in bijlage III van de eerder genoemde Europese richtlijn.
Afbeelding 3
Het geactualiseerde Masterplan Veghels Buiten Noordoost [3].
Op basis van dit geactualiseerde Masterplan is een zogenaamde regiekaart opgesteld dat in het nieuwe bestemmingsplan wordt verankerd. Deze is weergegeven in afbeelding 4.
10
Afbeelding 4
Regiekaart Veghels Buiten Noordoost
11
2.1.1
Uitgangspunten Voor de gemeente Meierijstad geldt als uitgangspunt voor de planvorming van Veghels Buiten Noordoost dat zoveel mogelijk (tenzij dat echt net anders kan) wordt gebouwd op gronden die in gemeentelijk eigendom zijn en dat maximaal rekening wordt gehouden met hinderzones van bestaande bedrijven en ondergrondse infrastructuur binnen en in de omgeving van het plangebied. Binnen het plangebied ligt op grond van de Woonvisie 2018 [10] en het Actieplan woningbouw 2021 [11] een woonopgave van circa 1.200 woningen (het bestemmingsplan zal uit gaan van de realisering van maximaal 1.250 woningen om enige flexibiliteit te behouden), waarbij de volgende verdeling wordt aangehouden: 25% sociale huur; 15% vrije sector huur; 10% goedkope koop; 20% middeldure koop; 20% dure koop; 10% variabel in te zetten. Hiermee wordt een gedifferentieerd woonprogramma gerealiseerd, waarin veel verschillende woningtypen terugkomen. Tenminste eenmaal per jaar wordt de totale woningbouwprogrammering van de hele gemeente Meijerijstad en in het bijzonder die van de (deel)projecten van Veghels Buiten Noordoost gemonitord en geactualiseerd.
2.1.2
Landschap als drager Veghels Buiten wordt gedragen door het landschap. Noordoost ligt op de scheiding tussen de oude ontginning en de jonge ontginning in een vrij rationeel grootschalig verkaveld landschap. Het stedenbouwkundig ontwerp is geïnspireerd op de ondergrond en de historische wegen en bomenrijen in het landschap. Deze zijn in het nieuwe stedenbouwkundig ontwerp uit het masterplan voor Noordoost [3] doorontwikkeld en verder versterkt waardoor een nieuw groen casco voor het gebied ontstaat: ‘de Groene Mal’. De Groene Mal verbindt alle buurten van Veghels Buiten. Het is een nuttig landschap waarbinnen ruimte is voor semi-agrarisch gebruik, voedselproductie, extra bosgebied en natuur, maar dat vooral ook ruimte biedt voor gezondheid en ontspanning. Het is nadrukkelijk geen park. Het biedt volop ruimte om water te bergen en te bufferen en is een biodiverse omgeving.
2.1.3
Buurten Door de inrichting van de Groene Mal ontstaat een nuttig kamerlandschap waarbinnen diverse soorten woonbuurten worden gerealiseerd van elk 25 tot 250 woningen in verschillende typologieën: Het Erf. Deze type woningen liggen consequent aan de oude routes (het Melven en het Broek) en hebben een logische herkenbare plek in de structuur die aansluit bij het historische Brabantse landschap. Ze zijn geïnspireerd op het oude boerenerf, bestaande uit een woonboerderij en een groep woongebouwen (schuren) op het achtererf. Het Buitenhof. Dit type woningclusters is net zoals de erven relatief klein van schaal maar ze liggen min of meer vrij in het landschap. Ze kenmerken zich door een besloten woonvorm rondom een intiem binnenhof losjes geïnspireerd op de traditionele hofjes (begijnhof, arbeidershofjes). De Kloosterbuurt. Dit type refereert aan de oeroude Brabantse kloostercomplexen. In Noordoost worden twee kloosterbuurten gerealiseerd. Deze zijn wat groter en liggen meer bij de entrees van Veghels Buiten. Rondom het kloostercomplex liggen in een orthogonale structuur enkele woonblokken die de kloosterhoven worden genoemd. Het Gehucht. Met een knipoog naar een organisch gegroeid dorpje uit verschillende tijdlagen komt een buurt met een centraal plein en de kenmerkende afwisseling van een gehucht. De Bosbuurt.
Direct ten oosten van het plangebied ligt het bestaande boscomplex ter plaatse van en rondom het waterwingebied (Blankens Kerkhof). Dit areaal bosgebied wordt uitgebreid. Hierdoor ontstaat ruimte voor een nieuwe woningbouwtypologie: De Bosbuurt. Op een aantal plekken binnen deze vijf type woningbouwclusters liggen ‘Bakens’. Dit zijn hogere (appartementen)gebouwen op strategische plekken in Noordoost die de oriëntatie in het gebied ondersteunen. De uitstraling van de bakens sluit aan op het betreffende thema van de buurt (Kloosterbuurt, Bosbuurt of Buitenhof). Er zijn zes plekken waar een baken mogelijk is.
12
2.1.4
Verkeersstructuur In Veghels Buiten staat langzaam verkeer centraal. De woonbuurten zijn daarom onderling goed verbonden voor fietsers en voetgangers en er zijn directe langzaam verkeerroutes naar het centrum van Veghel. Voor de auto wordt een nieuw ‘lint’ gemaakt zoals ook in Erpseweg Zuid is gerealiseerd. Dat lint verbindt de Udenseweg en de Erpseweg van waaruit het plangebied met de auto te bereiken is. Dit is een duurzaam veilige 30 km-weg die meanderend door Veghels Buiten Noordoost loopt. In de buurten wordt het parkeren zo georganiseerd dat de auto’s zo min mogelijk in het straatbeeld staan maar op geconcentreerde parkeerkoffers of op eigen terrein.
2.1.5
Klimaat en duurzaamheid De ambities van Veghels Buiten op het gebied van klimaat en duurzaamheid zijn hoog omdat een duurzame leefomgeving direct bijdraagt aan de gezondheid en het geluksgevoel van de gebruikers. In het geactualiseerde masterplan voor Veghels Buiten Noordoost [3] is gesteld dat er in het plangebied Noordoost volop kansen liggen op het gebied van klimaatadaptatie, groen (ecologie, natuurontwikkeling en biodiversiteit), energie en circulariteit. Een nader toelichting op deze aspecten komt aan de orde in paragraaf 4.1.12 van deze aanmeldingsnotitie.
2.1.6
Kwaliteitshandboek en LIOR Gelijktijdig met het bestemmingsplan wordt ook een kwaliteitshandboek Veghels Buiten Noordoost opgesteld. Deze vormt het toetsingskader voor de beoordeling van de beeldkwaliteit van de verschillende (bouw)plannen in Veghels Buiten Noordoost. Deze bevat een set regels, randvoorwaarden en eisen met kwaliteitsdoelen voor de ruimtelijke ontwikkeling, de stedenbouwkundige ordening, architectuur en de inrichting van de buitenruimte. Daarnaast wordt voor Veghels Buiten Noordoost een separate LIOR (Leidraad Inrichting Openbare Ruimte) opgesteld waarin de belangrijkste civiel- en cultuurtechnische uitgangspunten en inrichtingsprincipes voor de openbare ruimte zijn vastgelegd. De LIOR is een bijlage bij het kwaliteitshandboek.
2.2
Omvang van het project (i.r.t. drempel D-lijst) Activiteit D11.2 uit het Besluit m.e.r. stelt dat 'de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen’ m.e.r.-beoordelingsplichtig is in geval deze betrekking heeft op een oppervlakte van 100 hectare of meer, een aaneengesloten gebied betreft en 2.000 of meer woningen omvat of een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m2 of meer [5]. Het plangebied waarbinnen de in het Besluit m.e.r. genoemde activiteit wordt uitgevoerd heeft een totale oppervlakte van circa 90 ha. In dit gebied is voorzien in de realisering van maximaal 1.250 wooneenheden in een groen casco in een op dit moment grotendeels agrarisch gebied aan de zuidoostzijde van de kern Veghel. Hierbij is sprake van een integrale gebiedsontwikkeling. De gezamenlijke omvang van deze activiteiten is daarmee vanwege de oppervlakte van het plangebied hoger dan de eerder genoemde indicatieve drempelwaarde voor activiteit D11.2 (100 ha en 2.000 woningen) uit het Besluit m.e.r.
2.3
Cumulatie met andere projecten In de directe omgeving van het plangebied zijn geen andere grootschalige ruimtelijke ontwikkelingen bekend die aanleiding geven tot cumulatie van milieueffecten.
2.4
Gebruik natuurlijke hulpbronnen Bij de realisering van de voorgenomen activiteit is geen sprake van het gebruik van binnen het plangebied aanwezige natuurlijke hulpbronnen. De woningen zullen allen aardgasvrij worden gerealiseerd en er zal sprake zijn van een gesloten grondbalans. Voor de bouw van de woningen worden (bouw)materialen gebruikt zoals staal, hout, steen en beton, maar dit betreft een eenmalig gebruik en deze materialen zijn niet bijzonder schaars.
13
Indien de woningen worden voorzien van warmtepompen, wordt rekening gehouden met de boringsvrije zone rondom het drinkwaterwingebied van Brabant Water in Blankens Kerkhof Daarmee is er voor wat betreft het gebruik van natuurlijke hulpbronnen geen sprake van belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu.
2.5
Productie afvalstoffen Bouw- en eventueel sloopafval tijdens de aanlegfase zal door de betreffende aannemer(s) worden afgevoerd en verwerkt. Tijdens de gebruiksfase is enkel sprake van de productie van huishoudelijk afval zoals GFT, papier, plastic, restafval en overige stromingen zoals textiel. Hiervoor worden eigen afvalcontainers bij de woningen geplaatst die door/namens de gemeente worden geleegd. Ter plaatse van de Bakens (appartementengebouwen) wordt een collectieve inzamelcontainer geplaatst. Daarmee is voor wat betreft de productie van afvalstoffen geen sprake van belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu.
2.6
Verontreiniging en hinder Verontreiniging Als onderdeel van de planvorming voor Veghels Buiten Noordoost is onderzoek uitgevoerd naar mogelijke verontreinigingen van bodem en grondwater in het plangebied [17]. In paragraaf 4.1.1 wordt hier nader op ingegaan. Gezien het toekomstig gebruik als woonwijk zijn er geen bijzondere risico’s op het ontstaan van nieuwe bodemverontreinigingen. Bestaande verontreinigingen zullen waar nodig voorafgaand aan de ontwikkeling van een locatie worden gesaneerd. Daarmee is voor wat betreft het aspect verontreiniging geen sprake van belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu. Hinder Als onderdeel van de planvorming voor Veghels Buiten Noordoost is onderzoek uitgevoerd naar mogelijke hinder in het gebied. Daarbij is met name ingegaan op hinder als gevolg van wegverkeer [28] en bedrijfsmatige activiteiten [25] in en rond het plangebied. De resultaten van deze onderzoeken komen nader aan de orde in paragrafen 4.1.5 en 4.1.8 Bij de uitwerking van de stedenbouwkundige opzet is hiermee vervolgens zoveel mogelijk rekening gehouden bij de positionering van de woonbuurten. Op basis van deze onderzoeken kan voor het aspect hinder worden geconcludeerd dat geen sprake is van belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu.
2.7
Risico voor ongevallen en rampen en risico’s voor de gezondheid Verkeersveiligheid Zoals in paragraaf 2.1.4 is aangegeven, wordt ‘het lint’ ingericht als duurzaam veilige 30 km/u weg. Doordat het lint zich als het ware door het plangebied heen meandert en er geen lange rechte wegen zijn, ontstaat van nature een snelheidsremmend effect. In de Groene Mal is een uitgestrekt fijnmazig routenetwerk met een snelle fietsverbinding naar het centrum en diverse langzaamverkeersverbindingen (paden en ommetjes) gepland. In Noordoost wordt volop ruimte gegeven aan het langzame verkeer, bij voorkeur gescheiden van het autoverkeer. Langs het lint ligt een voetpad, omdat het hier wat drukker is. Op plekken waar je van het Lint afslaat en een
14
buurschap inrijdt, wordt steeds een verkeersplateau aangelegd om de snelheid af te remmen. Op locaties waar een voet- of fietspad het lint kruist, wordt dit nadrukkelijk aangegeven. Hierdoor zijn er geen specifieke risico’s voor verkeersveiligheid aanwezig. Externe veiligheid In en nabij het plangebied zijn diverse transportroutes voor gevaarlijke stoffen aanwezig. Daarom is een externe veiligheidsonderzoek uitgevoerd waarin de betreffende risico’s in kaart zijn gebracht. In paragraaf 4.1.11 van deze aanmeldingsnotitie wordt hier nader op ingegaan. Daarin is geconcludeerd dat de voorgenomen ontwikkeling van Veghels Buiten Noordoost vanuit externe veiligheid niet leidt tot belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu die aanleiding geven tot een m.e.r.-procedure. Gezondheid Als onderdeel van de planvorming voor Veghels Buiten Noordoost is een gezondheidsonderzoek veehouderijen uitgevoerd [21] en is de GGD hierover om advies gevraagd. In paragraaf 4.1.10.2 wordt hier nader op ingegaan. Op basis van dit onderzoek is geconstateerd dat de voorgenomen activiteiten ten aanzien van het aspect gezondheid niet leiden tot belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu. Explosieven Door Bodac is een historisch vooronderzoek naar de risico’s door de mogelijke aanwezigheid van ontplofbare oorlogsresten (OO) uitgevoerd [34].
Op basis van het geanalyseerde feitenmateriaal is het plangebied gekwalificeerd als veracht op de mogelijke aanwezigheid van OO. Het plangebied is in het verleden betrokken geweest bij oorlogshandelingen met geschutmunitie en bij grondgevechten tussen infanterie-eenheden waardoor het ook verdacht is op aanwezigheid van infanteriemunitie. Op basis hiervan is geadviseerd om het opsporingsproces voort te zetten, bijvoorbeeld door detectiewerkzaamheden voorafgaand aan het uitvoeren van grondroerende werkzaamheden. Door het opsporingsproces nauwgezet voor te zetten door een daartoe gespecialiseerd bureau, zullen de voorgenomen activiteiten ook voor dit aspect niet leiden tot belangrijke nadelige gevolgen voor de omgeving.
15
3
PLAATS VAN HET PROJECT
3.1
Bestaande grondgebruik Het plangebied kent momenteel een overwegend agrarisch grondgebruik. Het open landschap is met name in gebruik als weidegrond en akkerland. Naast deze open agrarische percelen, zijn er in het plangebied ook twee glastuinbouwbedrijven gelegen. Naast agrarische bedrijven zijn er in het plangebied ook een aantal niet agrarische bedrijven gevestigd. Deze bedrijven zijn met name aan de randen van het plangebied gesitueerd. Op de hoek van de Udenseweg en de Meccadamweg zitten een aantal bedrijven. Hier bevinden zich onder andere een autosloperij, een bandenstation en een benzinestation dat ook LPG verkoopt. Daarnaast is hier ook een hotel-restaurant gevestigd. Ten noorden hiervan zit aan de Udenseweg 11 een dierenpension en een houtbewerkingsbedrijf. Aan de Udenseweg 12 is een opslagbedrijf gevestigd en in het noorden van het plangebied zit aan de Udenseweg 16 een aannemersbedrijf/opslag/puinbrekerij. In het zuiden van het plangebied is aan de Erpseweg 3 een bouwbedrijf met een timmerfabriek gesitueerd. Aan de Stad 11 bevindt zich een agrarisch loonbedrijf.
Afbeelding 5
Bedrijvigheid Veghels Buiten en omgeving
16
3.2
Rijkdom aan en kwaliteit en regeneratievermogen natuurlijke hulpbronnen van het gebied Niet van toepassing. Er zijn geen specifieke natuurlijke hulpbronnen in het plangebied aanwezig. Realisering van de voorgenomen activiteiten zal derhalve geen invloed hebben op de rijkdom aan en kwaliteit en regeneratievermogen van natuurlijke hulpbronnen van het gebied.
3.3
Opnamevermogen milieu In bijlage III van de eerder genoemde Europese richtlijn is aangegeven dat aandacht moet worden besteed aan het opnamevermogen voor het natuurlijk milieu, met in het bijzonder aandacht voor de volgende typen gebieden: a)
Wetlands In de omgeving van het plangebied komen geen wetlands voor. De voorgenomen activiteit zal hierop geen invloed hebben.
b)
Kustgebieden De afstand van het plangebied tot de kustgebieden is dermate groot dat beïnvloeding hiervan op voorhand kan worden uitgesloten.
c)
Berg- en bosgebieden. In de omgeving van het plangebied zijn geen berg- en bosgebieden gelegen. Negatieve invloed op deze gebieden is dan ook niet aan de orde als gevolg van de realisering van de voorgenomen activiteiten.
d)
Reservaten en natuurparken. Er zijn geen reservaten of natuurparken gelegen in de omgeving van het plangebied.
e)
Vogel- en/of Habitatrichtlijngebieden. Het plangebied is niet gelegen binnen een Vogel- en/of Habitatrichtlijn. De dichtstbij zijnde Natura 2000 -gebieden zijn ‘Kampina & Oisterwijkse Vennen’ (18,6 km) en ‘Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek’ (18,8 km).. De instandhoudingsdoelen van deze gebieden worden niet beïnvloed als gevolg van de realisering van de voorgenomen activiteiten (zie hiervoor ook paragraaf 4.1.3.1).
f)
Gebieden waarin de bij communautaire wetgeving vastgestelde normen inzake milieukwaliteit reeds worden overschreden. In de omgeving van het plangebied zijn geen gebieden bekend waarin de bij communautaire wetgeving vastgestelde normen inzake milieukwaliteit worden overschreden. Het plangebied is zoals hierboven gesteld niet gelegen binnen een Vogel- of Habitatrichtlijngebied. Ook vanuit de Kaderrichtlijn Water ligt er op dit moment geen opgave voor dit plangebied.
g)
Gebieden met een hoge bevolkingsdichtheid. Het plangebied is gelegen in een gebied met een relatief lage bevolkingsdichtheid. Veghels Buiten kent door haar bebouwingsconcept (woonbuurten in een groen casco) een extensief karakter. De kern Veghel telt 33.345 inwoners in 2022. Met een oppervlakte van 43,02 km2 betekent dit een gemiddelde dichtheid van 7,75 inwoners per ha2.
h)
Landschappen van historisch, cultureel of archeologisch belang. Het plangebied is niet gelegen in een landschap van historisch, cultureel of landschappelijk belang. Er zijn weliswaar verschillende historische paden en structuren in het gebied aanwezig (zie paragraaf 2.1.2 en 4.1.4 maar deze zijn in het ontwerp voor Veghels Buiten geïntegreerd en worden waar nodig of mogelijk versterkt.
2 https://allecijfers.nl/woonplaats/veghel/
17
4
KENMERKEN VAN HET POTENTIELE EFFECT
4.1
Te verwachten effecten
4.1.1
Bodem Bodemopbouw Het bestaande maaiveldniveau varieert tussen NAP +9,2 m in het noordelijk deel van het plangebied en een hoogte van NAP +9,8 m in het zuiden. Veghels Buiten Noordoost is gelegen in het noordoostelijk deel van de Roerdalslenk, ten westen van de nog altijd actieve Peelrandbreuk. Het grootste deel van het plangebied bestaat uit de geomorfologische eenheid ‘vlakten van ten dele versoepelde dekzanden’. Aan de westzijde, tegen de Oude Ontginning aan, liggen dekzandruggen met daarop dikke enkeerdgronden die al zeer vroeg werden ontgonnen. Het oostelijk deel, de voormalige heide, bestaat overwegend uit kalkloze zandgronden die pas later in cultuur werden gebracht. Deze jonge ontginningen bestaan uit podzol- en beekeerdgronden. In tabel 1 is de regionale bodemopbouw schematisch weergegeven. Tabel 1 Regionale bodemopbouw Diepte Samenstelling 0-17 m-mv Zandig eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit midden en fijn zand met weinig zandige klei en grof zand en een spoorklei, veen en grind. 17-42 m-mv Zandige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit grof zand, grind en midden zand, met weinig zandige klei en fijn zand, een spoor klei en kans op stenen, keien en blokken. 42-64 m-mv Zandige eenheid, hoofdzakelijk bestaande uit grof en midden zand, met weinig zandige klei, fijn zand en grind en een spoor klei.
Geohydrologische indeling Formatie van Boxtel
Formatie van Beegden
Formatie van Sterksel
Bovenstaande bodemopbouw en bodemtypen komen op grote schaal voor in het oostelijk deel van NoordBrabant en zijn derhalve niet bijzonder of zeldzaam. Vanwege de zandige bodem, zal er bovendien niet of slechts op beperkte schaal geheid hoeven te worden ten behoeve van de bouw van de woningen. Dit betekent dat verstoring van de bodemopbouw met name plaatsvindt tot een beperkte diepte in de bovenste bodemlaag. Realisering van de voorgenomen activiteiten zal geen gevolgen hebben voor de (diepere) bodemopbouw in het gebied. Bodemkwaliteit Op basis van de bodemkwaliteitskaart van de regio Noordoost-Brabant [23] blijkt dat het plangebied grotendeels bodemfunctieklasse ‘wonen’ kent en enkele percelen in het noordoosten de functieklasse ‘landbouw/natuur’ hebben. Om een beeld te krijgen van de milieuhygiënische bodemkwaliteit ter plaatse van het plangebied is in december 2021 een historisch bodemonderzoek uitgevoerd [17]. Binnen het plangebied bevinden zich meerdere potentiële bronnen van bodemverontreiniging zoals kassen, boomgaarden en verdachte verontreinigende activiteiten. Op basis hiervan is gesteld dat meerdere gevallen van ernstige bodemverontreiniging niet kunnen worden uitgesloten. Voor de verdachte locaties is geadviseerd om op het moment dat er een functiewijziging wordt voorzien, een onderzoeksvoorstel op maat op te stellen conform NEN 5740.
Voor de niet gemarkeerde percelen in afbeelding 6 zijn geen verdachte bedrijfsactiviteiten bekend, maar ook geen bodemonderzoeken beschikbaar die de kwaliteit beschrijven. Aanbevolen is hiervoor een verkennend bodemonderzoek (cf. NEN 5740) uit te voeren.
18
Afbeelding 6
Overzichtstekening ligging verdachte locaties
Asbest Uit historische informatie is gebleken dat de bebouwing, waaronder kassen, is ontwikkeld in asbestverdachte periode, waardoor niet kan worden uitgesloten dat er asbest op of in de bodem aanwezig is. Verschillende locaties zijn aangemerkt als verdacht op het voorkomen van asbest. Voor deze locaties is aanbevolen een nader onderzoek conform NEN5707 uit te voeren. PFAS Op de bodemkwaliteitskaart PFAS is aangegeven dat op basis van statistische parameters overschrijdingen kunnen worden verwacht voor PFAS in de bovengrond. Daarom is aanbevolen een aanvullend onderzoek naar PFAS uit te voeren indien sprake is van voorziene afvoer van grond conform de strategie van een onverdachte niet lijnvormige locatie volgens de NEN 5740. Dit zal in het kader van de vergunning voor de bouw van een buurtschap door de betreffende initiatiefnemer van een ontwikkellocatie worden uitgevoerd Oplegnotitie Het historisch bodemonderzoek [17] is aangevuld met een oplegnotitie [39] waarin ook de resultaten van een nadien uitgevoerd verkennend bodem- en asbestonderzoek ter plaatse van de locatie Udenseweg 8 zijn verwerkt. Op deze locatie zijn enkel lichte verontreinigingen aangetoond. Ter plaatse van de gronden die in gebruik zijn (geweest) als boomgaard moet nog verkennend onderzoek plaatsvinden.
Gezien het toekomstig gebruik als woonwijk zijn er geen bijzondere risico’s op het ontstaan van nieuwe bodemverontreinigingen. Bestaande verontreinigingen zullen waar nodig voorafgaand aan de ontwikkeling van een locatie worden gesaneerd, zodat per saldo een verbetering van de bodemkwaliteit optreedt.
19
Conclusie Op grond van het bovenstaande kan samenvattend worden geconcludeerd dat ten aanzien van het aspect bodem, realisering van de voorgenomen activiteiten niet tot belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu leidt.
4.1.2
Water Het plangebied is gelegen in een boringsvrije zone tot 60 meter diep om grondwaterwinningen te beschermen. Direct ten oosten van het plangebied (ter plaatse van Blankens Kerkhof) ligt namelijk een waterwingebied van Brabant Water. Het bosgebied in de meest zuidoostelijke hoek van het plangebied (bij de aantakking van het lint) is in de Interim Omgevingsverordening van de provincie Noord-Brabant aangemerkt als Attentiezone Waterhuishouding (‘natuur en stiltegebied’). Deze beschermende status wordt gerespecteerd. Grondwaterstanden en -stromingen In het plangebied zijn twaalf freatische peilbuizen van de gemeente aanwezig waarmee de grondwaterstanden sinds 2019 handmatig worden gemeten. Ook zijn er in het Dinoloket twee freatische peilbuizen aanwezig. Op basis van deze meetresultaten wordt de gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG) bepaald in het gebied. Deze variëren tussen 8,8 en 9,4 m + NAP. Daarnaast zijn infiltratieproeven uitgevoerd om de waterdoorlatendheid van de bodem te bepalen. De uitkomsten hiervan bepalen onder andere de benodigde omvang van de waterbergingen en het bouwpeil van de woningen. De gemeente Meierijstad hanteert als norm een ontwatering van 90 cm voor woningen en 70 cm voor wegen. Hiermee wordt in de planvorming rekening gehouden.
Realisering van de voorgenomen activiteiten zal geen wezenlijke negatieve effecten veroorzaken voor de grondwaterstanden en stromingen in het gebied. Doordat er meer infiltreert in de bergingslocaties, kan de grondwaterstand wat hoger worden dan voorheen. Oppervlaktewater In het plangebied Veghels Buiten Noordoost zijn verschillende A en B watergangen (leggerwatergangen) aanwezig. Daar zijn er langs de percelen en langs wegen nog kleinere watergangen (C watergangen) aanwezig. Het watersysteem watert af richting het noorden via de Beekgraaf die uiteindelijk (via de bebouwde kom van Veghel) in de Aa uitkomt. De Beekgraaf zal in de toekomst natuurlijk ingericht worden, onder andere met natuurvriendelijke flauwe oevers. Uitgangspunt bij de actualisering van het masterplan [3] was het steven om de bestaande waterstructuur en het watersysteem maximaal in stand te houden. Alle bestaande A-watergangen blijven ook in de toekomstige situatie ongewijzigd gehandhaafd. Op een aantal locaties liggen de te bebouwen vlakken over B en C-watergangen. Waar deze gedempt worden, zal de berging ook gecompenseerd worden, aanvullend op de bergingscompensatie voor de toename van de verharding (zie onder). In aanvulling op de bestaande watergangen in het gebied, wordt rondom iedere woonbuurt een groene rand aangelegd, waarin ook steeds een zaksloot komt te liggen.
Waterberging Realisering van de voorgenomen activiteiten, leidt tot een toename van het verhard oppervlakte in het plangebied. Voor Veghels Buiten Noordoost geldt als uitgangspunt voor wat betreft de afvoer van hemelwater dat het gebied tenminste hydrologisch neutraal wordt ontwikkeld. Dit betekent dat water dat op de daken en verhardingen valt, niet versneld mag worden afgevoerd naar het oppervlaktewater. Volgens de Keur van het waterschap Aa en Maas moet 60 mm per toename verhard oppervlak worden gecompenseerd in de vorm van berging. De gemeente Meierijstad heeft voor Veghels Buiten Noordoost de ambitie om 70 mm per toename verhard oppervlak te compenseren. Op basis van de masterplantekening is berekend dat bij 70 mm een bergingscompensatie nodig is van circa 24.096 m3. Om hieraan te voldoen zijn in de Groene Mal dertien locaties aangewezen. De ligging van deze locaties is weergegeven in afbeelding 7. In totaal is hier 30.708 m3 aan bergingscapaciteit beschikbaar, waarmee dus op gebiedsniveau ruimschoots kan worden voldaan aan de benodigde opgave, zelfs bij de extra hoge bergingseis van de gemeente. Voor alle afzonderlijke locaties geldt dat er voldoende ruimte is om de door het waterschap vereiste bergingsopgave (60 mm) te realiseren, maar er kan niet op alle locaties volledig worden voldaan aan de hogere ambitie (70 mm) van de gemeente.
Ter plaatse van de gecombineerde bergingslocaties 1-4 in het noorden van het plangebied is een aanvullende inspanning
20
nodig door het gebied boswonen met een duiker te verbinden met de bergingslocatie 6 of 9. Dit zal bij de nadere uitwerking van het waterhuishoudkundig plan worden getoetst. In het bestemmingsplan wordt een voorwaardelijke verplichting opgenomen om de benodigde watercompensatie te borgen. Om de bodem van de bergingsvoorzieningen boven de GHG te kunnen realiseren, moet de insteek op 60 cm boven de GHG komen te liggen. Om dit te realiseren, is het bij een aantal bergingslocaties nodig om het omliggende maaiveld te verhogen, namelijk bij bergingslocatie 1, 2 en 6-9. Bij de locaties 6-9 kan, vanwege de beperkte benodigde hoeveelheid berging ten opzichte van de beschikbare berging, ook een wat kleinere maximale waterdiepte aangehouden worden, waardoor ophogen niet altijd noodzakelijk zal zijn.
Afbeelding 7
Ligging van de waterbergingslocaties
21
Riolering Op dit moment ligt er in een klein deel van het plangebied drukriolering (van twee verschillende drukrioleringsgebieden). Maar deze liggen niet ter plaatse van de geplande woningbouwvlakken. In het plangebied wordt een geschieden rioleringsstelsel (hemelwater en afvalwater worden apart van elkaar verwerkt) aangelegd dat op het bestaande vrij verval stelsel van Veghel wordt aangesloten. De realisering van de voorgenomen activiteiten leidt tot een toename van de hoeveelheid afvalwater dat moet worden verwerkt, maar dit leidt naar verwachting niet tot capaciteitsproblemen bij de waterzuiveringsinstallatie. De gemeente Meierijstad stelt momenteel een nieuw Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW) op, waarin het bestaande afvalwatersysteem wordt geïnventariseerd. Op basis van deze resultaten kan in het nog op te stellen waterhuishoudkundig plan worden besloten op welk bemalingsgebied het beste kan worden geloosd. Grond- en oppervlaktewaterkwaliteit Realisering van de voorgenomen activiteiten zal vrijwel geen effect hebben op de kwaliteit van het grond en oppervlaktewater binnen en in de omgeving van het plangebied. De aanleg en het gebruik als van het plangebied als woonlocatie kan niet worden gezien als bodembedreigende activiteit die specifieke risico’s op het ontstaan van nieuwe verontreinigingen veroorzaakt.
Doordat er een gescheiden rioleringsstelsel wordt aangelegd (zie boven) ontstaat er een relatief lage belasting voor wat betreft waterkwaliteit op het watersysteem [31]. Conclusie Op grond van het voorgaande kan samenvattend worden geconcludeerd dat de realisering van de voorgenomen activiteiten voor wat betreft het aspect water naar verwachting niet leidt tot belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu.
4.1.3
Natuur
4.1.3.1
Beschermde gebieden Natura 2000 Het plangebied is niet gelegen binnen of direct nabij een Natura 2000-gebied. De dichtstbij zijnde Natura 2000-gebieden zijn ‘Kampina & Oisterwijkse Vennen’ (18,6 km) en ‘Vlijmens Ven, Moerputten & Bossche Broek’ (18,8 km). Om te toetsen of het plan significant negatieve effecten veroorzaakt op de instandhoudingsdoelen van deze Natura 2000-gebieden, zijn de relevante verstoringsfactoren en gevoelige habitattypen nader onderzocht in een voortoets [12]. Gezien de aard van de voorgenomen activiteiten en de relatief grote afstand tot Natura 2000-gebieden is gebleken dat in principe enkel vermesting of verzuring door stikstof zou kunnen optreden. Uit de uitgevoerde stikstofdepositieberekening [13] is echter gebleken dat na intern salderen van landbouwgronden, de stikstofdepositietoename zowel in de aanleg- als de gebruiksfase niet meer bedraagt dan 0,00 mol N/ha/jaar. Daarmee kan worden geconcludeerd dat de voorgenomen ontwikkeling van Veghels Buiten Noordoost geen (significant) negatieve effecten op de instandhoudingsdoelen van Natura 2000-gebieden heeft en het uitvoeren van een passende beoordeling of het aanvragen van een Wnb-vergunning niet aan de orde is. Natuurnetwerk Brabant (NNB) Zoals uit afbeelding 8 blijkt, is het plangebied Veghels Buiten Noordoost deels gelegen binnen en deels in de invloedssfeer van het Natuur Netwerk Brabant (NNB).
Uit de uitgevoerde effectenanalyse NNB [14] is gebleken dat als gevolg van de realisering van de voorgenomen activiteiten zowel directe als indirecte effecten op het NNB optreden. Een deel van het NNB is foutief begrensd, en dient te worden herbegrensd. Het betreft circa 12.230 m2 NNB. Hiervoor is geen compensatie aan de orde. Aan de zijde van de Erpseweg wordt een strook NNB verwijderd voor de aanleg van het Lint, de centrale ontsluitingsweg en verkeersmaatregelen. Hierdoor verdwijnt 2.787 m2 NNB. Vanwege de leeftijd van het bos (>25 jaar) geldt een compensatiefactor 12/3 (ofwel166%). Hetgeen leidt tot een compensatieopgave voor fysieke aantasting van 4.627 m2.
22
Afbeelding 8
Ligging NNB t.o.v. het plangebied (rood omlijnd)
Naast beïnvloeding van het NNB door fysieke aantasting van het areaal, kan ook sprake zijn van verstoring door externe effecten. Hierover is in de effectenanalyse NNB geconstateerd dat: De rekenresultaten laten zien dat de geluidbelasting van de te realiseren straten ten hoogte van de onderzochte natuurpercelen ten hoogste 39 dB bedraagt. Dit is ver onder de limiet van 52 dB die door de provincie Noord-Brabant is gesteld, waardoor is geconcludeerd dat de nieuwe woonwijk geen akoestisch relevante invloed heeft op de onderzochte natuurpercelen en er vanuit akoestiek geen compensatie nodig is. Er moet een verlichtingsplan worden uitgewerkt, waarbij een toename van verlichting op het NNB groter dan 0,1 lux wordt voorkomen. Indien dit niet mogelijk is, dient de oppervlakte NNB waar deze toename plaatsvindt te worden gecompenseerd met een factor 1/6. Bij de externe effecten kan als alternatief voor compensatie tevens gekozen worden om het bedrag in te zetten voor mitigerende maateregelen, bijvoorbeeld door in het bos revitaliserende maatregelen te treffen. De omvang en vorm van de compensatie wordt eveneens in het compensatieplan verwerkt. Deze compensatie kan zowel fysiek als financieel worden uitgevoerd, een en ander conform artikel 3.153.24 van de Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant.
4.1.3.2
Beschermde soorten In een Quick scan flora en fauna [15] is beoordeeld of er beschermde plant- en diersoorten in het plangebied (kunnen) voorkomen. Hierin is geconcludeerd dat: In de opgaande beplanting in het zuidwesten van het plangebied en net buiten het plangebied aan de oostzijde twee potentiële jaarrond beschermde nesten zijn aangetroffen van mogelijk buizerd, sperwer op ransuil. Er is aanvullend vervolgonderzoek aanbevolen om te bezien of deze nesten worden gebruikt door een soort met een jaarrond beschermd nest. Indien het geval is, zal hiervoor ontheffing (moeten) worden aangevraagd.
23
-
-
-
-
Het plangebied weinig geschikt leefgebied voor de steenuil biedt aangezien deze grotendeels uit intensief akkerland bestaat. Desondanks kan de steenuil incidenteel voorkomen binnen het plangebied. Daarom is ook voor deze soort nader onderzoek aanbevolen. Er kan niet worden uitgesloten dat er onder het zadeldak van de woning aan de Udenseweg 7B huismussen aanwezig zijn. Indien deze gesloopt zal worden, zal ook hier vervolgonderzoek nodig zijn. Ten aanzien van broedvogels is gesteld dat de nestgelegenheden, indien noodzakelijk, buiten het broedseizoen dienen te worden verwijderd (of een controle moet de aanwezigheid van een broedgeval kunnen uitsluiten). Te kappen bomen dienen vooraf te worden gecontroleerd op potentiële verblijfplaatsen voor vleermuizen en hun functie als vliegroute. Om vleermuizen niet te verstoren, dient licht gericht of uitstralend op opgaand groen aan de oostzijde van het plangebied en de bomenrijen aan de weg te worden vermeden. In het plangebied mogelijk wezel, bunzing, hermelijn of steenmarter voortkomen. Naar deze soorten moet aanvullend onderzoek plaatsvinden. De das is aangetroffen in de bossen ten oosten van het plangebied (Blankens Kerkhof) en het plangebied biedt secundair foerageergebied voor deze soort. Er dient een nader onderzoek te worden uitgevoerd of het hol in het westen van het plangebied door de das wordt gebruikt.
Daarnaast dient een compensatieplan te worden opgesteld vanwege aantasting van het leefgebied van de das. Bij sloten die worden gedicht moet aanvullend onderzoek worden uitgevoerd naar het voorkomen van de alpenwatersalamander. Maatregelen ten behoeve van de beschermde soorten dienen te worden vastgelegd in een ecologisch werkprotocol. In het kader van de algemene zorgplicht dient voldoende zorg te worden gedragen voor aanwezige individuen.
In december 2022 is het in de hierboven genoemde quick scan aanbevolen vervolgonderzoek flora en fauna uitgevoerd [35]. Hierin is geconstateerd dat: Tijdens de veldbezoeken geen nesten van roofvogels zijn aangetroffen en ook geen territoriaal of nestindicatief gedrag is waargenomen van een soort met een jaarrond beschermd nest. Direct ten westen van het plangebied zijn 3 territoria van steenuilen aangetroffen. Negatieve effecten op deze soort zijn in het ecologisch onderzoek uitgesloten. De kleinschalige natuurontwikkeling in de groene mal zorgt ervoor dat er in de toekomst juist meer leefgebied voor de steenuil ontstaat. Er zijn geen resultaten aangetroffen die wijzen op mogelijke aanwezigheid van de alpenwatersalamander. Een overtreding van de Wnb voor deze soort wordt met voldoende zekerheid uitgesloten. Er zijn geen resultaten aangetroffen die wijzen op mogelijke aanwezigheid van marterachtigen. Een overtreding van de Wnb voor deze soort(groep) wordt met voldoende zekerheid uitgesloten. De dassenburcht op het terrein van Brabant Water blijft behouden en zal niet verstoord raken (is omheind terrein). De burcht in het noordwesten van het plangebied ligt tegen een woningbouwlocatie aan en daarnaast zal het leefgebied rond deze burcht verdwijnen. Dit betreft zowel secundair als primair foerageergebied.
Hiervoor wordt een compensatieplan en een ecologisch werkprotocol uitgewerkt en een ontheffing van de Wnb aangevraagd. De bomenrijen binnen het plangebied fungeren als vlieg en foerageerroute voor grote aantallen gewone dwergvleermuizen en enkele laatvliegers. Deze bomenrijen blijven gehandhaafd, maar plaatselijk kunnen er wel openingen voor de nieuwe ontsluitingsstructuur nodig zijn. Indien deze openingen breder dan 7 meter worden, dienen maatregelen te worden genomen om de vliegroute geschikt te houden, zoals het aanleggen van een hop-over. Ook bij het uitwerken van het verlichtingsplan dient hier rekening mee te worden gehouden. Voor het verwijderen van opgaand groen is geadviseerd dit buiten het broedseizoen om verstoring van broedende vogels te voorkomen. Voor de Das is een compensatieplan uitgewerkt [40] met maatregelen om de functionaliteit van het leefgebied van deze soort in de toekomstige situatie te garanderen. Deze zijn onderverdeeld in maatregelen ten behoeve
24
van foerageergebied, oriëntatie en schuilplekken, versnippering en dipsersie en verstoring en zijn verwerkt in een inrichtingsplan (zie afbeelding 9). Hiervoor worden zowel gronden binnen als rondom het plangebied ingezet. De maatregelen betreffen: Het opwaarderen en toegankelijk maken van 41,65 ha in de omgeving van het plangebied. Het aanleggen van struwelen, hagen en houtwallen binnen het plangebied en de compesnatiegebieden om extra schuilplaatsen te bieden Het aanbrengen van faunapassages, geleidend groen en snelheidsremmende maatregelen ter plaatse van de gebiedsontsluitingsweg Maatregelen vastleggen in een ecologisch werkprotocol waar uitvoerende aannemers zich aan moeten houden. De inpassing van het landschap afstemmen op het voorkomen van verstoring (verlichting aanpassen binnen toekomstig leefgebied om rust rond de burchten en foerageergebieden te behouden.
Afbeelding 9
Inrichtingsplan dassencompensatiegebieden
Conclusie Door het tijdig verkrijgen van een ontheffing en het nemen van de geadviseerde mitigerende en compenserende maatregelen is geen sprake van belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu ten aanzien van het aspect natuur.
25
4.1.4
Landschap, cultuurhistorie en archeologie Landschap en cultuurhistorie Zoals in paragraaf 2.1 en in het geactualiseerde Masterplan [3] is toegelicht, is het landschap de drager van Veghels Buiten. De structuur van het landschap in Noordoost wordt bepaald door enkele Historische paden in het gebied met kenmerkende lange lijnen en bomenrijen: het Melven en het Broek. Deze blijven gehandhaafd en worden waar nodig versterkt. Vervolgens wordt een aantal nieuwe lange lijnen toegevoegd als nieuwe robuuste structuur, vaak samenvallend met aanwezige watergangen. Deze worden benadrukt door het aanplanten van bomenrijen zodat ze zichtbare dragers van de structuur worden. Haaks op deze lange lijnen loopt een recent aangelegde fietsroute tussen de Erpseweg en de Udenseweg. Ook deze fietsroute wordt begeleid door een bomenrij die daarmee eveneens een nieuwe landschappelijke drager is. Daarnaast wordt het areaal bosgebied uitgebreid nabij Blankens Kerkhof. Hierdoor ontstaat als het ware een nieuwe kamerstructuur, een robuust raamwerk van groene randen (zie afbeelding 10) waarbinnen ruimte is voor de verschillende woonmilieus. De situering van de bouwblokken is dus afgeleid van deze structuren.
Afbeelding 10 Bestaande en nieuwe landschappelijke structuren Omdat bestaande waarden behouden blijven en door het toevoegen van nieuwe landschappelijke structuren in het gebied, is ten aanzien van landschap en cultuurhistorie sprake van een verbetering ten opzichte van de huidige situatie. Voor wat betreft dit aspect kan worden geconcludeerd dat realisering van de voorgenomen activiteiten daarmee dus niet leidt tot belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu.
26
Archeologie In de periode 2006-2007 is voor het gehele gebied Veghels Buiten archeologisch onderzoek uitgevoerd in de vorm van een bureauonderzoek, booronderzoek. Op basis van de bevindingen uit deze onderzoeken was ter plaatse van de zones met een middelhoge tot hoge archeologische verwachtingswaarden in het bestemmingsplan uit 2013 [4] een dubbelbestemming 'Waarde - Archeologie' opgenomen. In de regels zijn randvoorwaarden en onderzoeksverplichtingen opgenomen, die in acht dienen te worden genomen. Deze dubbelbestemming wordt overgenomen in het nieuwe bestemmingsplan voor Veghels Buiten Noordoost dat thans wordt opgesteld. Mocht er in de toekomst een vergunning worden aangevraagd voor bouwwerken of bodemingrepen groter dan 100 m2 en dieper dan 0,30 meter, dan dient er een rapport te worden overlegd waarin de archeologische waarden van de gronden die blijkens de aanvraag worden verstoord, naar het oordeel van het bevoegd gezag in voldoende mate zijn vastgesteld en waarin in voldoende mate is aangegeven op welke wijze de archeologische waarden worden bewaard en/of gedocumenteerd. Hiermee worden de archeologische waarden in voldoende mate beschermd en kan worden geconcludeerd dat de realisering van de voorgenomen activiteiten daarmee dus voor wat betreft het aspect archeologie niet leidt tot belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu.