Agendabundel
Tekst van het document
2.1
- We bereiden onze organisatie voor op de 2.1 overname van ca. 200 kilometer wegen en bijbehorende beheerobjecten van HHNK per 1 januari 2023. - We richten (een deel van) de Kleingouw in Andijk verkeersveilig in.
2.1
- We zetten vervolgstappen met het uitvoeren 2.2 van het raadsbesluit parkeren in het oostelijk stadsdeel kern Medemblik. Thema's: Leefbaarheid Wij zijn een bereikbare, veilige en gastvrije gemeente.
- Samen met het toeristisch platform en
3.4
centrumgroep werken we aan een gastvrij Medemblik. - We onderhouden onze gemeente op
2.1
kwaliteitsniveau C conform de beeldmeetlatten CROW met uitzondering van Medemblik en de begraafplaatsen. - We onderzoeken de mogelijkheden voor
8.1
snelle digitale verbindingen in de kernen. - We werken aan het opstellen van een
8.1
omgevingsvisie waarin leefbaarheid, wonen, duurzaamheid en zorg belangrijke onderwerpen vormen. Participatie Wij staan in contact met onze inwoners, ondernemers en bezoekers.
- We leveren dienstverlening aan
3.3
ondernemers via het lokale ondernemersloket, het regionale startersloket en het Westfriese bedrijvenloket. We passen onze dienstverlening aan de Covid-19 richtlijnen aan en blijven zichtbaar.
PAGINA 21
- Bij de voorbereiding en uitvoering van
div
onze plannen betrekken we de kernraden en andere belanghebbenden. De basis hiervan vormt ons Participatiebeleid en de Werkafspraken met de kernraden. De middelen zijn beperkt. Bij projecten nemen wij middelen voor participatie budget mee in de kredietaanvraag. - Samen met onze inwoners en ondernemers
8.1
werken wij aan een omgevingsvisie. Duurzaamheid Wij zijn een duurzame organisatie.
- We reiken de Duurzaam Ondernemen
3.3
Award 2022 uit. - We versterken de biodiversiteit in onze
5.7
gemeente en vergroten deze waar mogelijk. Hierbij betrekken we stakeholders (KNNV, Recreatieschap, LTO, e.d.). Uitvoering volgens de kaders uit beleidsnota biodiversiteit 2021. - De kaders duurzame energieopwekking op
8.3
land stelt de gemeenteraad vast. - De zoekgebieden in de Regionale
7.4
Energiestrategie Noord-Holland Noord (RES-NHN) 1.0 gaan we concreter maken. We betrekken stakeholders hierbij. - We zetten het Duurzaam
3.3
Ondernemersloket in voor het verduurzamen van onze bedrijventerreinen. - We voeren de actieagenda Circulair
3.3
Westfriesland uit. Deze actieagenda richt zich op ondernemers om circulariteit door te voeren in de bedrijfsvoering van de onderneming. Medio 2022 evalueren we de actieagenda in regio verband en nemen we een besluit over het vervolg. - Bij vragen over het verduurzamen van de
8.3
woning kunnen inwoners terecht bij het Duurzaam Bouwloket. - We voeren projecten in de openbare
8.3
ruimte tegen de beschikbare middelen klimaatbestendig uit. - We voeren de uitvoeringsagenda
8.1
klimaatadaptatie uit. - Op verschillende manieren maken we
8.3
inwoners en ondernemers bewust welke maatregelen zij kunnen nemen om hun tuin of terrein aan te passen aan PAGINA 22
klimaatverandering. - We geven subsidie aan inwoners die hun
8.3
bestaande woning afsluiten van aardgas. - We voeren de Transitievisie Warmte uit:
7.4
1. we maken inwoners bewust wat zij nu al kunnen doen om hun woning te verduurzamen; 2. we bieden inwoners hierbij ondersteuning, bijvoorbeeld door het aanbieden van adviezen en door collectieve inkoopacties; 3. we gaan aan de slag in de kanswijken. - We informeren kernraden over onze
6.1
duurzaamheidsplannen en vragen om hun inbreng. - De klankbordgroep Duurzaam Medemblik
7.4
vragen we om advies over onze plannen. - We voeren samen met regiogemeenten het 7.4
uitvoeringsprogramma Energieneutraal Westfriesland uit. Samenwerking Wij werken samen met partners om onze gemeenschappelijke doelen te bereiken.
- We werken op basis van gezamenlijke
7.2
afspraken met de gemeenten in Noorderkwartier, het Hoogheemraadschap en het drinkwaterbedrijf aan verdere verbetering in de waterketen. Daarbij spelen we effectief in op de nieuwe ontwikkelingen. - Afvalbeheer Westfriesland beheert de
7.3
voormalige stortplaats Westwoud. Met Afvalbeheer Westfriesland werken we samen op het gebied van beleid, DVO en aandeelhouderszaken. - We zamelen met HVC het afval gescheiden
7.3
en zo duurzaam mogelijk in. Wij stimuleren onze inwoners om goed te scheiden en afval te beperken. Dit bereiken we door het recycle-tarief in te voeren. - We voeren de omgevingswet later in. Dit
8.1
doen we onder andere met de Westfriese gemeenten, de Omgevingsdienst NHN, de GGD en de Veiligheidsregio NHN.
PAGINA 23
Samenwerking maakt ons sterker.
- We dragen beperkt bij aan de activiteiten
div
uit het uitvoeringsprogramma Pact van Westfriesland. De thema’s wonen en leefbaarheid, energietransitie en klimaatadaptatie, onderwijs en arbeidsmarkt, vrije tijd, ondernemen en economie, zorg en sociaal domein staan hierin centraal. We werken samen met het bedrijfsleven, het maatschappelijk middenveld, onderwijs- en zorginstellingen. - We werken samen met verschillende
1.2
partners aan een veilige leefomgeving. Bijvoorbeeld de politie, het openbaar ministerie, de Veiligheidsregio, de Belastingdienst, de arbeidsinspectie en het Regionaal informatie en expertise centrum (RIEC). - In het project Gezamenlijke Regie op
8.1
Infrastructurele Projecten (GRIP) werken we samen met maatschappelijke partners aan een strategische, meerjaren en operationele planning. Met als doel de maatschappelijke kosten te beperken bij de realisatie van een leefbare en duurzame gemeente. - Met de IJsselmeergemeenten, provincie en
8.1
rijk voeren we het uitvoeringsprogramma IJsselmeerkustvisie uit. We zetten ons in om daarbinnen kansen voor onze gemeente te benutten. 2.3.2 Beleidsindicatoren Hieronder vindt u de verplichte set aan beleidsindicatoren die horen bij programma 3. We gebruiken deze indicatoren waar nodig om ons beleid bij te sturen. De gegevens komen van www.waarstaatjegemeente.nl, daar vindt u ook achtergrondinformatie over de beleidsindicatoren. Beleidsindicatoren (wettelijk verplicht)
Medemblik
Weinig stedelijke gemeenten
Verwijzingen Halt (per 1.000 jongeren, 2020)
4
9
Winkeldiefstallen (per 1.000 inwoners, 2019)
0,7
0,8
Geweldsmisdrijven (per 1.000 inwoners, 2020)
2,9
2,8
Diefstallen uit woning (per 1.000 inwoners, 2019)
1,6
1,8
Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (per 1.000 inwoners, 2020)
5,8
4,6
Openbare orde en veiligheid
PAGINA 24
Wonen en bouwen
Gemiddelde WOZ waarde (€ 1.000, 2020)
265,0
275,0
Nieuw gebouwde woningen (per 1.000 woningen, 2020)
5,2
8,8
Demografische druk (%, 2021)
77,4
79,0
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden (€, 2021)
716,0
Geen data
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden (€, 2021)
801,0
Geen data
Functiemenging (verhouding banen en woningen) (%, 2020)
51,6
50,1
Vestigingen van bedrijven (1.000 inwoners van 15 - 64 jaar, 2020)
167,0
159,0
Omvang huishoudelijk restafval (kg per inwoner, 2019)
133,0
120,0
Hernieuwbare elektriciteit (%, 2019)
26,5
Geen data
Economie
Milieubeheer
De opgenomen cijfers zijn de meest actueel beschikbare cijfers die er zijn. 2.3.3 Wat mag het kosten? Het volgende overzicht laat de totale baten en lasten van dit programma zien. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
2023
2024
2025
Totale baten
20.576
17.032
29.205
16.130
16.129
16.127
Totale lasten
-37.028
-36.898
-32.670
-34.787
-34.597
-34.607
Totaal
-16.452
-19.867
-3.465
-18.657
-18.469
-18.481
Voor de analyse van de verschillen 2021-2022 verwijzen we u naar de tabel Analyse. Het overzicht Taakvelden 2022-2025 laat de onder dit programma vallende taakvelden zien.
PAGINA 25
PAGINA 26
3 Paragrafen 3.1 Lokale heffingen De lokale heffingen vormen een belangrijk deel van de inkomsten van de gemeente. We gaan in deze paragraaf in op de lokale heffingen en lichten het kwijtscheldingsbeleid toe. Bij de vaststelling van de Kaderbrief 2022 besloot de Raad dat: -
-
De opbrengsten van belastingen en heffingen met maximaal 1,6% mogen stijgen. Voorstellen voor het verhogen van tarieven van heffingen doen we alleen vanuit kostendekkendheid. Daarbij houden we de kosten zo laag en doelmatig mogelijk. Een tarief is kostendekkend wanneer het percentage uitkomt tussen de 90 en 95%. Voor een aantal producten heeft de raad besloten om geen kostendekkend tarief in rekening te brengen. Het gaat om de volgende producten: - gehandicaptenparkeerkaart; - evenementen; - niet-commerciële horecavergunning. Als we uitgaven niet verder kunnen terugbrengen, kijken we ook naar het niveau van de inkomsten. Trendmatig verhogen, tenzij de financiële positie van de gemeente vraagt om een gesprek hierover.
We leggen de raad in november 2021 ons voorstel voor aanpassing van de belastingverordeningen 2022 voor. 3.1.1 Belastingen Belastingen zijn algemene dekkingsmiddelen waarvan de gemeente zelf bepaalt waarvoor ze worden gebruikt. Dit zijn de onroerende zaakbelastingen, hondenbelasting, waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting. Onroerende zaakbelastingen Deze belasting heffen we van iedere eigenaar of gebruiker van een woning of bedrijf. Op grond van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) stellen we van alle onroerende zaken jaarlijks de waarde vast. De WOZ-waarde vormt de grondslag voor de tariefbepaling van de onroerende zaakbelasting (OZB). In de belastingverordeningen 2022 worden de tarieven voor 2022 opgenomen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengsten zien. In de raming houden we rekening met de extra opbrengst voor het ondernemersfonds. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Eigenaar niet-woning
1.530
1.735
2.005
Eigenaar woning
4.133
4.720
5.457
Gebruiker niet-woning
1.053
1.224
1.415
Totaal
6.716
7.679
8.877
De opbrengst OZB stijgt in 2022 met meer dan 1,6%. Dit komt door de voorgestelde verhoging van de opbrengst OZB met 14% (zie Dekkingsplan). PAGINA 27
Hondenbelasting Deze belasting heffen we van iedere houder van een hond of een kennel. Jaarlijks controleren we 1/3 van het adressenbestand. Na drie jaar volgt een controle van de hele gemeente. Zo kunnen we de juistheid van de belastingplicht blijven garanderen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. De raad vindt het belangrijk dat deze opbrengst ten goede komt aan honden en hondenbezitters. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Hondenbelasting
190
200
232
Totaal
190
200
232
De opbrengst hondenbelasting stijgt in 2022 met meer dan 1,6%. Dit komt door de voorgestelde verhoging van de opbrengst hondenbelasting met 14% (zie Dekkingsplan). Waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting We heffen deze belastingen van personen die niet in de gemeente zijn ingeschreven, maar hier wel verblijven. Daardoor dragen zij bij in de kosten van gemeentelijke voorzieningen. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Forensen
166
207
239
Verblijf
450
807
933
Waterverblijf
149
208
240
Totaal
765
1.222
1.413
De opbrengst waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting stijgt in 2022 met meer dan 1,6%. Dit komt door de voorgestelde verhoging van de opbrengst waterverblijfs-, verblijfs- en forensenbelasting met 14% (zie Dekkingsplan). 3.1.2 Heffingen Heffingen zijn rechten waar gemeentelijke diensten tegenover staan. Per heffingssoort geven we een korte omschrijving. Ook geven we inzicht in de opbrengsten en uitgaven die we in 2022 verwachten. De opbrengst van de heffing mag niet meer bedragen dan de kosten die we hiervoor maken. Per heffing geven we ook inzicht in de kostendekkendheid. Hieruit blijkt hoe dit uitgangspunt doorwerkt in de tarieven. We verwijzen u verder naar de Berekening kostendekkendheid. Afvalstoffenheffing HVC verzorgt voor de gemeente Medemblik de inzameling en verwerking van het huishoudelijke afval. HVC brengt de kosten bij ons in rekening. Via de afvalstoffenheffing brengen we vervolgens deze kosten in rekening bij onze inwoners. De afvalstoffenheffing heeft afzonderlijke tarieven voor een éénpersoonshuishouden en voor een meerpersoonshuishouden. Het zijn kostendekkende tarieven.
PAGINA 28
Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Afvalstoffenheffing
5.738
5.898
6.519
Totaal
5.738
5.898
6.519
De opbrengst afvalstoffenheffing stijgt met meer dan 1,6%. Dit komt door de voorgestelde verhoging van de opbrengst afvalstoffenheffing om te komen tot 100% kostendekkendheid (zie Dekkingsplan). De berekening kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing vindt u hier. Rioolheffing Eigenaren van eigendommen die zijn aangesloten op de gemeentelijke riolering dragen bij in de kosten daarvan. Hiermee betalen we de kosten van de inzameling en het transport van afvalwater, bedrijfsafvalwater en hemelwater en de zuivering daarvan. De rioolheffing is een kostendekkend tarief. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000,Riool eigenaar woning Riool eigenaar niet-woning Totaal
2020
2021
2022
3.870
3.917
3.980
502
504
512
4.372
4.421
4.492
De opbrengst rioolheffing stijgt met 1,6%. De berekening kostendekkendheid van de rioolheffing vindt u hier. Lijkbezorging Deze rechten heffen we voor het dekken van de kosten van onderhoud van graven in onze gemeente. Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Leges en afkoopsommen
328
326
331
Begrafenisrechten
17
18
19
Totaal
345
344
350
De opbrengst leges en afkoopsommen en begrafenisrechten stijgt met 1,6%. De berekening kostendekkendheid van de begrafenisrechten vindt u hier.
PAGINA 29
Leges Met deze rechten brengen we de kosten van gemeentelijke diensten in rekening. Deze diensten verlenen we op aanvraag. Voorbeelden van deze diensten zijn vergunningverlening en afgifte paspoort en rijbewijs. Ook hier is sprake van kostendekkende tarieven. In het dekkingsplan stellen we voor de mogelijkheid te onderzoeken om de kostendekkendheid van bepaalde leges te verhogen, rekening houdend met de maximale wettelijke tarieven die van toepassing zijn. We nemen hiervoor alvast extra opbrengsten op in de begroting (zie Dekkingsplan). Onderstaand overzicht laat de begrote opbrengst zien. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Leges
1.943
2.045
2.033
Totaal
1.943
2.045
2.033
De berekening kostendekkendheid van de leges vindt u onder hier. Berekeningen kostendekkendheid In de hierna volgende overzichten laten we zien in hoeverre onze heffingen kostendekkend zijn. Daarbij geven we u het volgende mee: - de raad vindt een tarief kostendekkend wanneer het percentage uitkomt tussen de 90% en 95%; - ook gaf de raad voor een aantal producten aan dat we geen kostendekkend tarief in rekening brengen. Het gaat om de gehandicaptenparkeerkaart, evenementen en niet-commerciële horecavergunningen. Gezien de huidige financiële positie laat het college bovenstaande uitgangspunten los. In het dekkingsplan stellen we voor om de kostendekkendheid van bepaalde heffingen en leges te verhogen (zie Dekkingsplan). Onderstaand overzicht geeft inzicht in de kostendekkendheid van de afvalstoffenheffing, rioolheffing en de lijkbezorging. Het overzicht daarna geeft inzicht in de kostendekkendheid van de leges. Bedragen * € 1.000,Directe kosten
Overhead
BTW
Opbrengst
Kostendekkendheid
Afvalstoffenheffing
-5.359
-124
-1.036
6.519
100%
Rioolheffing
-3.880
-346
-548
4.492
94%
Lijkbezorging
-415
-185
0
350
58%
PAGINA 30
Kostendekkendheid van de leges Bedragen * € 1,Directe Kosten
Loonkosten
Overhead
Opbrengst Kostendekkendheid
Hoofdstuk 1 - Burgerlijke stand
-32.826
-43.563
-29.594
83.080
78%
Hoofdstuk 2 - Reisdocumenten
-95.694
-54.845
-37.242
184.268
98%
Hoofdstuk 3 - Rijbewijzen
-43.837
-74.800
-50.816
172.322
102%
-
-20.671
-14.004
31.890
92%
-24.541
-5.554
-3.770
31.331
93%
Hoofdstuk 12- Leegstandswet
-
-773
-525
1.417
109%
Hoofdstuk 16 - Kansspelen
-
-421
-286
778
110%
Hoofdstuk 18 - Kabels en leidingen
-18.152
-42.452
-28.839
119.860
134%
Hoofdstuk 19 - Verkeer en vervoer
-20.780
-17.480
-11.873
27.753
60%
Totaal titel 1
-235.830
-260.559
-176.949
652.699
97%
-
-51.166
-34.758
58.115
68%
Hoofdstuk 3 - Omgevingsvergunningen
-270.000
-613.384
-411.864
1.291.798
100%
Totaal titel 2
-270.000
-664.550
-446.622
1.349.913
98%
Hoofdstuk 1 - Horeca
-
-8.608
-5.848
12.636
87%
Hoofdstuk 2 - Organiseren evenementen of markten
-
-46.583
-31.647
12.551
16%
Hoofdstuk 7 - In deze titel niet benoemde vergunningen of ontheffingen
-
-3.217
-2.185
5.461
101%
Totaal titel 3
-
-58.408
-39.680
30.648
31%
-505.830
-983.517
-663.251
2.033.260
94%
Titel 1 – Algemene dienstverlening
Hoofdstuk 4 - Verstrekkingen uit de basisregistratie personen Hoofdstuk 9 - Overige bestuurszaken
Titel 2 – Dienstverlening vallend onder fysieke leefomgeving/omgevingsvergunningen Hoofdstuk 2 - Vooroverleg / beoordeling conceptaanvraag
Titel 3 – Europese dienstenrichtlijn
Totaal
PAGINA 31
3.1.3 Kwijtschelding Inwoners met een laag inkomen betalen onder bepaalde voorwaarden geen belasting. Dat kan ook voor een deel zijn. Inwoners kunnen vermindering of kwijtschelding van belastingbetaling aanvragen voor onroerende zaakbelasting, hondenbelasting (eerste hond), rioolheffing en afvalstoffenheffing. Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Kwijtscheldingen
-188
-213
-213
Totaal
-188
-213
-213
3.1.4 Totaaloverzicht Hieronder vindt u een totaaloverzicht van de geraamde opbrengsten 2022: Bedragen * € 1.000,2020
2021
2022
Eigenaar woning
4.133
4.720
5.457
Eigenaar niet-woning
1.530
1.735
2.005
Gebruiker niet-woning
1.053
1.224
1.415
Hondenbelasting
190
200
232
Forensen
166
207
239
Verblijf
450
807
933
Waterverblijf
149
208
240
Afvalstoffenheffing
5.738
5.898
6.519
Riool eigenaar woning
3.870
3.917
3.980
Riool eigenaar niet-woning
502
504
512
Leges en afkoopsommen
328
326
331
Begrafenisrechten
17
18
19
Leges
1.943
2.045
2.033
Totaal
20.069
21.810
23.916
PAGINA 32
3.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing Een risico is een kans op een nadelige gebeurtenis die geld kost. Om risico’s op te kunnen vangen heeft de gemeente middelen nodig. Het weerstandsvermogen is een getal dat aangeeft of de gemeente genoeg middelen beschikbaar heeft om de risico's op te vangen wanneer ze zich voordoen. In dit hoofdstuk gaan we in op de zaken die het weerstandsvermogen bepalen. Ook staan in deze paragraaf financiële kengetallen. Deze geven een indicatie over onze financiële positie. 3.2.1 Weerstandsvermogen Voor de berekening van het weerstandsvermogen zijn de volgende twee getallen nodig: 1. De beschikbare weerstandscapaciteit: Dit is het geld dat beschikbaar is om deze onverwachte kosten op te vangen. 2. De benodigde weerstandscapaciteit: Dit is een berekening van de kosten van risico’s. De factor van het weerstandsvermogen komt per 1 januari 2022 uit op 0,8. De Raad heeft bepaald dat deze factor minimaal tussen de 1,0 en 1,4 moet liggen. Er is dus onvoldoende geld beschikbaar om de risico’s te kunnen opvangen. De wijze waarop de gemeente haar risico’s beheerst is vastgelegd in de nota 'Risicomanagementbeleid'. Het beleid moet geactualiseerd worden. Wij verwachten de actualisatie in 2022 uit te kunnen voeren en aan de raad ter goedkeuring voor te kunnen leggen.
3.2.2 Beschikbare weerstandscapaciteit Onderstaand overzicht laat de beschikbare weerstandscapaciteit zien: Bedragen * € 1.000,2022 17.584 3.891 21.475
Algemene reserve Onbenutte belastingcapaciteit Totaal
We maakten de ontwikkeling van het weerstandsvermogen in de afgelopen jaren inzichtelijk.
Jaar
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
2022
Weerstandvermogen
31.530 28.513 32.530
31.161
29.297
31.192
26.156
21.475
Benodigd obv risico's
18.056 18.000 21.806
19.336
22.813
28.363
29.795
28.091
3.2.3 Benodigde weerstandscapaciteit We inventariseerden alle actuele risico’s. Vervolgens maakten we een kansberekening van de mogelijke financiële gevolgen van deze risico’s. Uit deze berekening blijkt dat het totale risico € 28.091.465 groot is. Dit bedrag is de benodigde weerstandscapaciteit.
PAGINA 33
3.2.4 Overzicht risico's Onderstaande tabel geeft de risico's weer met de grootste financiële gevolgen. Bedragen * € 1.000,Kans Minim ale omvang
Maximale omvang
Reserve
1. Corona De volledige impact van de virusuitbraak is niet te bepalen, zeker de vervolgimpact de komende jaren.
Hoog
500
4.100
Algemeen
2. Externe fraude Ongewenste toegang van buiten in de informatiesystemen van onze organisatie.
Midden
500
2.500
Algemeen
3. Verhoogde eisen basisregistraties De kwaliteit van het beheer van de basisregistraties is onvoldoende. De eisen hieraan gaan omhoog. Hierdoor voldoen we wellicht niet aan de wettelijke eisen en negatieve oordelen van inspecties en audits van externe toezichthouders. 4. Blijvende toename van zorgkosten jeugd/Wmo De uitgaven in het sociaal domein kennen landelijk en in Medemblik een stijgende lijn. Er is een risico dat de stijging van de uitgaven hoger is dan begroot. 5. Garantstelling HVC Aandeelhouders van HVC staan garant voor leningen die HVC is aangegaan.
Hoog
500
2.500
Algemeen
Midden
500
2.500
Algemeen
Laag
500
15.000
Algemeen
6. Verblijfsbelasting arbeidsmigranten We hebben nog niet alle bedden in beeld. Hierdoor kunnen we niet alle bedden aanslaan waarop de begrote ontvangsten zijn gebaseerd.
Midden
250
500
Algemeen
7. Informatiehuishouding niet op orde Op dit moment worden documenten en andere informatie niet volledig opgeslagen op de juiste plaatsen. 8. Niet kunnen voldoen aan wettelijke verplichting Boom Veiligheid Controle Zonder controle zijn wij aansprakelijk voor mogelijk geleden schade. Een fors deel van onze bomen (rond 40% / normaal 5%) heeft een slechte/achterstallige staat van onderhoud. 9. Rechtmatigheid kernsystemen Juridische procedures en claims door partijen die concurrerende systemen aanbieden. Onrechtmatigheid blijft bestaan totdat wij opnieuw aanbesteden. 10. Onverbindende belastingverordeningen Door verkeerde ingangsdatum of geen (tijdig) besluit raad.
Midden
250
500
Algemeen
Midden
250
500
Algemeen
Midden
250
500
Algemeen
Laag
500
3.000
Algemeen
De risico’s van de verbonden partijen maken onderdeel uit van onze risico-inventarisatie. Deze risico’s vallen alleen niet binnen deze opsomming. De risico’s zijn terug te vinden in de paragraaf Verbonden partijen.
PAGINA 34
Toelichting Ten opzichte van de jaarrekening 2020 staan er nieuwe risico’s in de top 10 welke wij hieronder nader toelichten. Externe fraude Processen voor externe toegang bij DeSom worden steeds beter ingeregeld. Technische hulpmiddelen om cyber aanvallen te weren zijn goed op orde. Toch hoor je tegenwoordig nagenoeg dagelijks over DDOS aanvallen, een hacker die de boel plat legt of een gebruiker die een foutieve mail niet herkent en toch op een link klikt. We doen er alles aan om dit te voorkomen maar helemaal waterdicht krijgen is niet mogelijk en dan kan de schade groot zijn en kost het veel tijd om de dienstverlening en systemen weer op orde te krijgen. Informatiehuishouding niet op orde De gehele informatiehuishouding dient op orde te zijn gezien nieuwe wettelijke vereisten zoals de Wet Open Overheid en Toegankelijkheidsvereisten. Op dit moment worden documenten en andere informatie nog niet volledig opgeslagen op de juiste plaatsen. We verbeteren dit stapsgewijs maar de te nemen maatregelen zijn groot en dit kost tijd en vergt capaciteit die we niet hebben. Aanvullende toelichting Om de begroting voor 2022 sluitend te krijgen, heeft het college dit jaar opnieuw moeilijke keuzes moeten maken. De onderstaande gevolgen staan niet in de risico top 10 maar willen we wel bij u onder de aandacht brengen.
Budget voor installaties van gemeentehuis Het College heeft een keuze gemaakt om nieuw beleid niet financieel te vertalen in de begroting. Voor verdere renovatie en vervanging van installaties op het gemeentehuis zijn op dit moment dus geen middelen beschikbaar. Hiermee lopen we in de toekomst het risico dat bij uitval we acuut wat moeten doen en dan ook middelen vrij moeten maken. Warme overdracht De komende jaren verwachten we door vergrijzing een grote uitstroom van medewerkers. Hiermee vervalt een belangrijk blok met kennis. Voor behoudt van deze kennis is een warme overdracht nodig. Dit zorgt voor dubbele lasten, en is nu niet in de begroting opgenomen. Krapte op de arbeidsmarkt We hebben moeite met het aantrekken van goede professionals. Ondanks het beschikbaar stellen van extra geld door de raad blijft het lastig om voor alle functies de juiste kwaliteit en invulling te vinden. Hierdoor lopen we het risico op grotere belasting van de huidige formatie, vertraging van werkzaamheden of beperkte dienstverlening. Negatieve invloed op weerstandvermogen De algemene reserve en daarmee de weerstandscapaciteit neemt af. Hierdoor komt de ratio weerstandvermogen, de verhouding tussen de beschikbare en de benodigde weerstandcapaciteit onder de afgesproken bodem van 1,0. Er zal gekeken moeten worden hoe we dit weer binnen de afgesproken bandbreedte van 1,0 en 1,4 kunnen krijgen.
Enerzijds door risico’s te beheersen en te beperken. Anderzijds door de reserve positie te versterken. Dit laatste kan door ongebruikte bestemmingsreserves op te heffen en door positieve jaarresultaten in de algemene reserve te storten. Corona De Gemeente Medemblik heeft de belangrijkste risico’s en onzekerheden naar aanleiding van de corona crisis geïnventariseerd. Het is inmiddels duidelijk dat het virus voorlopig onder ons blijft en dat de gevolgen hiervan ook in 2022 nog merkbaar zijn en daarmee van invloed op de begroting. De daadwerkelijke omvang is niet duidelijk is, maar als we de ingeschatte risico’s financieel vertalen dan komt het totaal van alle corona risico’s op nummer 1 in de risico top 10.
PAGINA 35
De gevolgen voor inwoners, maatschappelijke, culturele en sport instellingen/verenigingen en ondernemers zijn voelbaar. Op landelijk en lokaal niveau zijn hiervoor maatregelen getroffen en is nieuwe regelgeving uitgewerkt. In de jaarrekening 2020 voorzagen wij financiële gevolgen en risico’s die van toepassing zijn in 2021 voor onze gemeente, naar aanleiding van de corona-crisis. Hiervan verwachten wij dat de onderstaande zaken in 2022 nog steeds van toepassing zullen zijn: · Maatschappelijke voorzieningen, zoals sportaccommodaties/-verenigingen, musea, culturele organisaties, dorpshuizen en MFA’s, kunnen in zwaar weer terecht komen. Het risico bestaat dat deze organisaties hun verplichtingen niet meer kunnen nakomen, zoals huurbetalingen etc. en organisaties zich bij de gemeente melden voor ondersteuning of failliet gaan; · Toename van het aantal uitkeringsgerechtigden: We weten niet wat de hoogte van de rijksbijdrage wordt. De afgelopen jaren hielden we middelen over van de rijksbijdrage (BUIG). Dit hebben we ook zo begroot, de kans is groot dat dit voor een gedeelte weg valt. Of we ook daadwerkelijk in de min zullen uitkomen, is niet te voorspellen.
We kijken naar de voorspellingen van WerkSaam, waar we ook onze gegevens op aanpassen; · Inkomstenderving van gesubsidieerde instellingen en verbonden partijen, is het weerstandsvermogen van die partijen voldoende dit te kunnen opvangen. 3.2.5 Financiële kengetallen
Norm
werkelijk begroot 2020 2021
2022
2023
2024
2025
Netto schuldquote Gecorrigeerde netto schuldquote
90-130% 90-130%
18% 14%
52% 48%
18% 15%
28% 25%
25% 21%
21% 19%
Solvabiliteitsratio
20-50%
37%
30%
39%
37%
37%
36%
Grondexploitatie
20-35%
5%
4%
5%
5%
5%
5%
Structurele exploitatieruimte
Begr = 0%
-1%
-1%
0%
-1%
0%
0%
Belastingcapaciteit
95-105%
98%
104%
106%
114%
114%
114%
Beoordeling van de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot de financiële positie We beoordeelden de onderlinge verhouding tussen de kengetallen in relatie tot onze financiële positie. Netto schuld quote en gecorrigeerde netto schuldquote De netto schuldquote geeft inzicht in het niveau van onze schuldenlast ten opzichte van het totaal van de baten. De netto schuldquote blijft in 2022 gelijk ten opzichte van 2020. Onze langlopende schulden nemen toe. Om in de komende jaren onze geplande investeringen uit te kunnen voeren, trekken we externe financieringsmiddelen aan. Aan de andere kant dalen onze kortlopende schulden. We ontvangen in 2022 een bijdrage van de netto-ontvangende gemeenten in verband met de overdracht van de wegen van het Hoogheemraadschap Hollands-Noorderkwartier (HHNK). Dit heeft effect op ons saldo van liquide middelen en beïnvloedt daarmee de hoogte van de netto schuldquote in de jaren daarna. We berekenen de gecorrigeerde netto schuldquote door onze schuldenlast te verminderen met alle door ons verstrekte leningen. We lenen een steeds kleiner deel van onze opgenomen geldleningen door aan derden. Dit verkleint het verschil met de netto schuldquote. De waarde van beide de netto schuldquotes blijft ruimschoots onder onze norm.
Solvabiliteitsratio De solvabiliteitsratio geeft inzicht in de mate waarin we in staat zij aan onze financiële verplichtingen te voldoen. De solvabiliteitsratio blijft vergelijkbaar ten opzichte van 2020. We voegen de bijdrage die we in 2022 ontvangen van de netto-ontvangende gemeenten in verband met PAGINA 36
de overdracht van de wegen van het HHNK toe aan onze reserves. Hierdoor stijgt ons eigen vermogen. Ook zetten we onze reserves de komende jaren in om een deel van onze lasten te dekken. Daarnaast stijgen onze langlopende schulden. De solvabiliteitsratio bevindt zich nog steeds binnen onze norm. De daling toont wel aan dat onze vermogenspositie de komende jaren verzwakt. Grondexploitatie Het kengetal grondexploitatie geeft aan hoe groot onze grondpositie (de waarde van de grond) is ten opzichte van de totale baten. De verhouding tussen de boekwaarde van de bouwgronden in exploitatie en het totaal saldo van baten blijft ruimschoots onder onze norm. Onze afhankelijkheid van de opbrengsten van onze bouwgronden blijft beperkt. Belastingcapaciteit De belastingcapaciteit geeft inzicht in hoe de woonlasten voor een gezin bij een gemiddelde WOZwaarde in onze gemeente zich verhouden tot de landelijk gemiddelde woonlasten van een gezin. Als onderdeel van het dekkingsplan stellen we voor de opbrengst uit onroerende zaakbelasting te verhogen. De onroerende zaakbelasting zal vanaf 2023 verder stijgen in verband met de overdracht van de wegen van het HHNK. Dit gaat gepaard met een verlaging van de wegenheffing als onderdeel van de waterschapsbelasting. Daarnaast stellen we voor om de afvalstoffenheffing en de rioolheffing (vanaf 2023) te verhogen om te komen tot 100% kostendekkendheid.
Dit heeft gevolgen voor de hoogte van de belastingcapaciteit van onze gemeente. De belastingcapaciteit komt hierdoor vanaf 2022 hoger uit dan onze norm. Een toelichting op de hoogte van de lokale heffingen is te vinden in de paragraaf Lokale heffingen. Structurele exploitatieruimte In de structurele exploitatieruimte komt tot uitdrukking of we over voldoende structurele baten beschikken om onze structurele lasten te dekken. In 2022 komt de structurele exploitatieruimte uit op (afgerond) 0,2%. De structurele baten zijn dus iets hoger dan de structurele lasten. Onderstaande tabel toont de cijfermatige ontwikkeling van het structureel resultaat in de jaren 2022 tot en met 2025. De tabel laat zien dat het structureel resultaat in 2023 negatief wordt en in de jaren daarna weer aanzienlijk verbetert. In 2025 noteren we een positief structureel resultaat van € 24.000. De negatieve structurele exploitatieruimte in 2023 en 2024 toont echter aan dat we onze (financiële) grenzen hebben bereikt. De keuzes die zijn gemaakt om in 2025 te komen tot een positief structureel resultaat zijn terug te vinden in het hoofdstuk Financiële begroting.
Bedragen * € 1.000,-
Norm
werkelijk 2020
begroot 2021
2022
2023
2024
2025
-114.919 -102.828
-109.375
-111.714
-111.366
-110.996
Lasten (exclusief reserves): Structureel Incidenteel
-3.903
-2.418
-833
-190
-29
-
Structureel
113.407
101.299
108.879
109.571
109.476
109.682
Incidenteel
212
100
13.516
-
-
-
Structureel
-125
-42
-42
-331
-419
-419
Incidenteel
-2.807
-30
-13.516
-
-
-
Structureel
837
798
743
1.828
1.794
1.756
Incidenteel
7.191
891
206
30
24
-
-799
-773
205
-646
-514
24
Baten (exclusief reserves):
Toevoegingen aan reserves:
Onttrekkingen aan reserves:
Structureel resultaat
Begr = € 0
PAGINA 37
PAGINA 38
3.3 Onderhoud kapitaalgoederen Kapitaalgoederen is een verzamelnaam voor investeringen die we hebben gedaan, onder meer in de openbare ruimte. Denk daarbij aan wegen, groen, bruggen, riolering en waterwegen. Na aanleg is het belangrijk dat we deze kapitaalgoederen onderhouden en dat kost geld. Het beheer en onderhoud is belangrijk omdat dit direct van invloed is op de aantrekkelijkheid, de bruikbaarheid en de veiligheid van de leef- en werkomgeving. Ook is het belangrijk vanuit financieel oogpunt. Slecht onderhoud leidt op termijn tot extra kosten. Dan zijn eerder dure reconstructies, groot onderhoud of vervangingen nodig. Onze werkwijze voor de aanpak van het beheer hebben we vastgelegd in de 'Nota Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR)'. 3.3.1 Wegen We zorgen ervoor dat u onze wegen veilig kunt gebruiken. Ook zorgen we voor een goede bereikbaarheid. Om dat te bereiken beheren we: · Ruim 200 km wegen, die bestaan uit ruim 2,0 miljoen m2 verharding. Daarvan bestaat ongeveer 75 km uit asfalt en 125 km uit elementenverharding; · parkeervoorzieningen. Dat levert een bijdrage aan een prettig leefklimaat en een goede bereikbaarheid. Bij nieuwe ontwikkelingen stellen we eisen aan de benodigde hoeveelheid parkeervoorzieningen. Het parkeerbeleid is vastgesteld in de nota 'Parkeernormen Medemblik'.
Bij groot onderhoud en hernieuwde aanleg beoordelen we of de inrichting nog voldoet aan de eisen van Duurzaam Veilig. Duurzaam Veilig is een initiatief van verschillende overheden om de verkeersveiligheid van het wegverkeer te vergroten. In de raad van 10 juni 2021 is besloten om de wegen van het Hoogheemraadschap per 1 januari 2023 over te nemen. In 2022 nemen we stappen om de organisatie klaar te maken voor beheer van deze wegen. 3.3.2 Groen Openbaar groen is onder meer belangrijk voor wateropslag, klimaat, ecologie en recreatie. We maken in ons groenbeheer onderscheid in de groene omgeving en de bomen. We onderhouden het groen volgens het Nota Integraal Beheer Openbare Ruimte (IBOR). Dat betekent dat we: · 300 hectare groen beheren. Dat groen bestaat uit heesters, rozen, vaste planten, bos, bosplantsoen, gazons en bermen; ·
23.685 bomen beheren. We hebben deze ingedeeld in lei-, knot en normale bomen. We maken onderscheid in standplaatsen: bomen in verharding, in beplanting of in gras.
3.3.3 Meubilair In de openbare ruimte onderscheiden we verschillende soorten meubilair: openbare verlichting, straatmeubilair, parkmeubilair en speeltoestellen. We beheren: · 10.250 lantaarnpalen. Ruim 30% daarvan is voorzien van LED verlichting. Ongeveer de helft van de lantaarnpalen is aangesloten op een eigen kabelnetwerk dat bestaat uit 55 kasten en ruim 200 km kabel; · 27,87 km hekwerk, 7.738 verkeers-, straatnaam- en verwijzingsborden en 51 kunstobjecten en gedenkmonumenten; · 517 banken en 607 afvalbakken; · 882 speeltoestellen en 17.440 m2 speelondergrond.
PAGINA 39
3.3.4 Kunstwerken Onder kunstwerken verstaan we civieltechnische bouwwerken, zoals vaste en beweegbare bruggen, schutsluizen, havens, duikers, kade- / oeverconstructies, steigers en stuwen / boot inlaatplaatsen. We hebben: · · · · · ·
291 bruggen in beheer, waarvan 3 beweegbare bruggen. Daarnaast beheren we "de Westerhavensluis", dit is één van de twee schutsluizen in de vaarweg tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer; 330 duikers in beheer. Het onderhoud voeren we gelijktijdig uit met het baggeren van de watergangen; 2.700 m1 kademuur en 5.400 m1 damwand in beheer; 30 steigers; 26 stuwen; 11 botenhellingen.
3.3.5 Water Onder water verstaan we sloten, vaarten, kanalen en havens. Voor het onderhoud maken we onderscheid in watergangen en havens. We hebben: · 90 km watergangen met een oppervlakte van 50 ha in onderhoud volgens de eisen van het Hoogheemraadschap. Ook verwerken we verplicht de bagger uit 43 km waterschapssloten; · de vaarweg die bestaat uit de havens van Medemblik en het Overlekerkanaal in beheer. Deze vaarweg vormt de verbinding tussen het IJsselmeer en de Wieringermeer. Het totale wateroppervlak van de havens is 15 ha; · 45 km beschoeiing en circa 65 km natuurlijke oevers in onderhoud. 3.3.6 Riolering We beheren en onderhouden circa 360 km riolering, 125 rioolgemalen, 560 minigemalen, 18.500 straatkolken en 18.500 huisaansluitingen. De belangrijkste functies van de riolering zijn zorgen voor volksgezondheid, droge voeten en bescherming milieu. Het beleid is vastgelegd in het 'Gemeentelijk Rioleringsplan'. We maken binnen de riolering onderscheid tussen: · Vrijverval riolering. Deze bestaat uit een stelsel van buizen en putten waarin het afvalwater wordt opgevangen. Rioolgemalen zorgen voor transport van afvalwater richting de rioolwaterzuivering; · Mechanische riolering. Deze bestaat uit een stelsel van kleine gemaaltjes en drukleidingen. Het ligt in gebieden waar aanleg van vrijverval riolering niet doelmatig is.
De gemaaltjes transporteren het afvalwater richting de rioolwaterzuivering; · Drainage. Deze bestaat uit een stelsel van waterdoorlatende buizen. Het ligt op plaatsen waar de grondwaterstand anders te dicht bij de oppervlakte komt. De buizen vangen overtollig grondwater op en transporteren dit naar open water. 3.3.7 Gebouwen We zijn eigenaar van 106 gebouwen. Daaronder bevinden zich: · 11 monumentale gebouwen; · 3 multifunctionele accommodaties; · 23 scholen; · 3 strategisch aangekochte gebouwen. Het beheer is vastgesteld in het 'Onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen 2017 - 2025'.
PAGINA 40
3.3.8 Sportvelden We stellen sportcomplexen beschikbaar aan verschillende verenigingen. De sportvelden bestaan uit 27 natuurgrasvoetbalvelden, 11 kunstgrasvoetbalvelden en 7 handbalvelden. Het onderhoud voeren we uit volgens het Beheer- en Onderhoudsplan Gemeentelijke Sportvelden. 3.3.9 GRIP op Ruimtelijke Projecten De herinrichting en het beheren van de openbare ruimte doen we niet alleen. Zo houden we rekening met de wensen van onze inwoners. We stemmen onze plannen ook af met andere partijen. Dit is noodzakelijk omdat er veel meer partijen zijn met ambities in onze Openbare Ruimte die werkzaamheden plannen in onze gemeente, zoals netbeheerders, de provincie, het Hoogheemraadschap en de woningcorporaties. Door gezamenlijk te programmeren bereiken we dat we zoveel mogelijk werkzaamheden gelijktijdig uitvoeren, alle partijen vanuit de eigen verantwoordelijkheid. Daarmee willen we het volgende bereiken: · een duurzame inrichting van de bovengrondse Openbare Ruimte; · een transitie van de ondergrond, die steeds meer onder druk komt; · een efficiënte inzet van middelen, maatschappelijke kosten drukken; · het beperken van hinder en overlast voor de inwoners.
· · ·
In het strategisch planningsoverleg stemmen de organisaties de strategische meerjarenplannen af. Het vertrouwen tussen de partijen en de betrouwbaarheid van hun plannen vormen de zuurstof voor de goede samenwerking. De naderende Omgevingswet zal nog sterker beroep doen op de betrouwbaarheid en transparantie door de omslag naar van buiten naar binnen denken, vroegtijdig met plannen naar buiten treden en gelijke informatieposities te borgen voor burgers en ondernemer. Om grip te krijgen op de lopende projecten is het uitoefenen van actieve regie op de eigen projecten en projecten van externen van belang. Essentieel is: het tijdig in beeld krijgen van deze projecten, focus leggen op het afstemmen van eenduidige tijdslijnen in de fasering, met afgestemde koppelmomenten om het tijdig aanhaken van alle partijen te borgen. Dit alleen is niet voldoende, ook het monitoren of in de opvolging ook daadwerkelijk ‘werk met werk gemaakt’ wordt. Het gaat hier niet om één beoogd eindresultaat maar een continu proces, waar alle partijen elkaar bij de les houden met het oog op onderling afgesproken voor hen belangrijke succes indicatoren.
PAGINA 41
3.3.10 Totaaloverzicht Bedragen * € 1.000,Wegen
Groen
Water
Kunst- Meubilair werken
IBOR totaal
Riolering Gebouwen
Jaar vaststelling beheerplan
2020
2020
2020
2020
2020
2020
2016
2017
Beheerplan loopt tot Onderdeel Integraal Beheerplan Kapitaalgoederen
2025
2025
2025
2025
2025
2025
2021 (*)
2021 (**)
ja
ja
ja
ja
ja
ja
nee
nee
Kwaliteitsniveau
C (CROW) Begraaf- Keur Conditie C (CROW) B BRL Conditie 3 plaatsen (HHNK) 3 NEN (CROW) K14020 NEN 2767 en 2767 NEN 3399 rotondes BasisA, overig B kwaliteit (CROW) samenwerkingsregio WestFriesland
Financiële vertaling beheerplan
-1.973
-2.484
-701
-865
-580
-6.603
-677
-708
Opgenomen in de begroting 2021
-1.711
-2.527
-550
-714
-499
-6.001
-684
-733
Vervangingsinvesteringen in beheerplan opgenomen?
nee
nee
n.v.t.
ja
ja
ja
ja
ja
Is er sprake van uitgesteld onderhoud?
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
ja
Is er een reserve aanwezig?
ja
ja
ja
ja
ja
ja
nee
nee
Zo ja, is de omvang van de reserve op niveau?
ja
ja
ja
ja
ja
ja
n.v.t.
n.v.t.
Is er een voorziening aanwezig?
nee
nee
nee
nee
nee
nee
ja
ja
Zo ja, is de voorziening op niveau?
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
n.v.t.
ja
ja
PAGINA 42
(*) Bij de vaststelling van deze begroting wordt de raad voorgesteld om de geldigheidsduur van het huidige rioleringsplan te verlengen. (**) Bij de vaststelling van deze begroting wordt de raad voorgesteld om de geldigheidsduur van het huidige gebouwbeheerplan te verlengen.
Uitgesteld onderhoud Uit de tabel blijkt dat voor een aantal kapitaalgoederen sprake is van uitgesteld onderhoud. In onze nieuwe werkwijze IBOR stemmen we voor de kapitaalgoederen integraal het onderhoud af. Dit proces vraagt meer tijd en afstemming. Daar waar het technisch mogelijk is, stellen we het onderhoud daarom uit. We streven ernaar om met de beschikbare middelen de achterstanden in te lopen. De voortgang monitoren we met periodieke inspecties. Actuele beheerplannen Het BBV bepaalt dat een beheerplan niet ouder mag zijn dan 5 jaar. Dit betekent dat voor deze begroting een beheerplan niet ouder mag zijn dan 2015. De beheerplannen voldoen allen aan deze norm.
PAGINA 43
PAGINA 44
3.4 Financiering Als we voldoende geld op onze bankrekening hebben staan maakt dat de uitvoering van onze ambities mogelijk. Om te zorgen voor voldoende geld zijn snelle beslissingen op de geld- en kapitaalmarkt nodig. Hier zijn strenge regels aan verbonden. Aan de beslissingen hangen financiële gevolgen. Dus besteden we tijd aan het op het juiste moment onder de juiste voorwaarden aantrekken van geld. Daarmee kunnen we onze ambities realiseren. In deze paragraaf geven we inzicht in ons financieringsbeleid. 3.4.1 Doelstelling Ons financieringsbeleid is voorzichtig en risicomijdend. De belangrijkste doelstellingen zijn: · ons verzekeren van duurzame toegang tot de financiële markten bij banken en financiële instellingen met een hoge kredietwaardigheid; · beheersen van financiële risico’s zoals renterisico, liquiditeitsrisico en kredietrisico; · minimaliseren van de te betalen rentekosten en bankkosten. Ons financieringsbeleid hebben we vastgelegd in het 'Treasurystatuut'. 3.4.2 Rente- en financieringsbeleid De kapitaalmarktrente is historisch laag. Onder invloed van de huidige economische situatie houdt de Europese Centrale Bank (ECB) de rente vooralsnog laag. De actualiteiten rond het rentebeleid van de ECB houden we scherp in de gaten omdat de hoogte van de rente bepaalt of we kortlopend of langlopend geld aantrekken. We willen zo goedkoop mogelijk geld aantrekken.
Door de lage rentestand kiezen we er voor om tijdelijke tekorten op de bank aan te vullen met kortlopende financiering. Dat is goedkoper dan het aantrekken van een langlopende financiering. De kortlopende financiering heeft een looptijd tot 1 jaar. We verwachten door het realiseren van al onze plannen een structureel financieringstekort. Hiervoor trekken we langlopende geldleningen aan. 3.4.3 Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet is door het Rijk ingevoerd om risico’s te beperken bij het aantrekken van geld. De limiet bepaalt in hoeverre we tekorten op de bank mogen aanvullen met kortlopend geld. Dit percentage is 8,5%. Uitgaande van een begrotingssaldo (exclusief reserves) van € 122.395.000 is de kasgeldlimiet in 2022 € 10.404.000. 3.4.4 Renterisiconorm Deze norm is door het Rijk ingevoerd. Het voorkomt dat gemeenten gelijktijdig teveel leningen gaan herfinancieren. Vooral bij een stijgende rente loopt de gemeente dan risico. De renterisiconorm berekenen we als percentage van het begrotingstotaal. Dit percentage is 20%. De renterisiconorm komt in 2022 uit op € 24.479.000.
PAGINA 45
Het volgende overzicht laat zien hoe de renterisiconorm uitwerkt binnen de huidige leningportefeuille van onze gemeente: Bedragen * € 1.000,Stand leningen per 1 januari¹
2022
2023
2024
2025
18.129
15.274
16.591
15.776
-
4.000
2.000
3.000
-2.855
-2.683
-2.815
-2.873
-
-
-
-
15.274
16.591
15.776
15.903
Nieuwe leningen Reguliere aflossingen Vervroegde aflossingen Stand leningen per 31 december
¹Op januari 2022 hebben we van onze leningenportefeuille € 1.418.000 doorgeleend. Het gaat om € 494.000 aan Het Grootslag en € 924.000 aan De Omring. Op deze laatste lening zit een hypothecaire zekerheidstelling. In het volgende overzicht wordt het risico van renteherzieningen en herfinanciering van onze geldleningen berekend. Bedragen * € 1.000,2022
2023
2024
2025
Renteherziening op vaste schuld
-
-
-
-
Te betalen reguliere aflossingen
-2.855
-2.683
-2.815
-2.873
Te ontvangen reguliere aflossingen
170
171
173
174
-2.685
-2.512
-2.642
-2.699
Totaal renterisico
Het renterisico van € 1.735.000 in 2022 blijft ruim binnen de maximale norm van € 24.479.000. We verwachten dat dit de komende jaren zo blijft. Om de ontwikkeling van de schulden per inwoner inzichtelijk te maken berekenen we de netto schuld per inwoner. Hierbij gaan we uit van 45.350 inwoners op peildatum 1 januari 2022.* Bedragen * € 1,Netto schuld per inwoner
2022
2023
2024
2025
337
366
348
351
* Bron: Meicirculaire 2021 3.4.5 Renteberekening Het Besluit begroting en verantwoording stelt ons verplicht om een renteberekening op te nemen. Het volgende overzicht geeft inzicht in de rentelasten, de wijze van toerekening en het renteresultaat. Bedragen * € 1.000,2022 Externe rentelasten over de korte en lange financiering
-241
Externe rentebaten
125 -115
Subtotaal Rente doorberekend aan grondexploitatie Totaal aan taakvelden toe te rekenen rente
51 -65
Werkelijk aan taakvelden toegerekende rente
444
Renteresultaat op taakveld Treasury
380 PAGINA 46
3.5 Bedrijfsvoering 3.5.1 Inleiding In deze paragraaf geven we inzicht in de ontwikkelingen van de gemeentelijke organisatie. Veranderingen in het primair proces vragen om aanpassingen in de bedrijfsvoering. We ervaren steeds meer de gevolgen van ontwikkelingen in wetgeving, digitalisering, besluitvorming raad en rijk. Wij informeerden u hierover in de inventarisatienotitie en in de aanbiedingsbrief. 3.5.2 Organisatieontwikkeling Wij werken toe naar een organisatie in balans. Hiervoor zijn capaciteit en middelen nodig om ons voor te bereiden op de vragen van morgen en overmorgen. De gemeenteraad nam tijdens de raadsvergadering van 15 april a.s. een besluit over de besteding van de gereserveerde middelen voor de organisatie. In het voorstel gaven wij aan dat hiermee een eerste deel van de benodigde middelen vrij komt. Ook is in de begroting aangegeven dat een aantal noodzakelijke investeringen in de organisatie en de huisvesting niet is opgenomen. Daarmee accepteren college en raad dat het langer duurt voordat de organisatie in balans komt en risico’s langer aanhouden. Onze basis is niet op orde en de organisatie is niet in balans met de vraag. Wij missen voor het reguliere werk (wettelijke plicht en taak) capaciteit. Daarnaast wordt een aantal structurele functies gedekt uit incidenteel geld.
Wij zijn onvoldoende in staat om de bijdrage in ambtelijke uren aan te leveren voor de regionale projecten. Doordat de basisformatie niet op orde is leveren wij producten niet of te laat en dit gaat ten koste van de bestuurskracht. Daarnaast zien wij dat de schaarste op de arbeidsmarkt de werving bemoeilijkt. 3.5.3 Personeel Cao gemeenten Op 1 januari 2021 verliep de Cao Gemeenten. De onderhandelingen over een nieuwe CAO lopen. Op dit moment is nog onduidelijk wanneer deze tot een afronding komen en wat de gevolgen zijn voor zowel werknemer als werkgever. Warme overdracht Wij verwachten de komende jaren door vergrijzing en een dynamische arbeidsmarkt een grotere uitstroom van medewerkers. Hiermee stroomt belangrijk kennis weg. Voor behoud van deze kennis is een warme overdracht nodig. Het ontbreken van een warme overdracht leidt tot (veel) extra kosten. Een budget voor warme overdracht is nu nog niet in de begroting opgenomen. Ziekteverzuim Het ziekteverzuimpercentage voor onze organisatie ligt rond de 4,5%. Het landelijk gemiddelde van gemeenten van gelijke grootte was in 2020 5,2%. Van het verzuim is ongeveer 3% langer verzuim dat vanwege continuïteit van bedrijfsvoering vervangen moet worden. Het ziektevervangingsbudget is nu 1,9% van de loonsom. Voor volledige vervanging van langer verzuim is nu onvoldoende budget beschikbaar.
Het effect dat inhuur duurder is dan vaste invulling vergroot dit verschil. Een aantrekkelijke werkgever Het aantal vacatures binnen de decentrale overheid stijgt en is hoger dan de piek in 2000. De gemeente Medemblik heeft, rekening houdend met natuurlijk verloop, pensionering én de arbeidsmarkt doorlopend te maken met (moeilijk invulbare) vacatures. Het is belangrijk om Medemblik als aantrekkelijke werkgever in de markt te zetten om zo kwalitatief goede respons op vacatures te genereren. Daarnaast is het noodzakelijk dat bij interesse in werken bij Medemblik arbeidsvoorwaarden concurrerend zijn en instrumenten om medewerkers te binden aan de
PAGINA 47
organisatie worden ontwikkeld. Wij pakken dit in 2022 verder op. Een recruiter om op een andere, effectievere, manier te werven is gestart. 3.5.4 Indicatoren Op een aantal manieren meten we de kwaliteit van onze bedrijfsvoering: · · · ·
we doen mee met de landelijke benchmark Vensters voor Bedrijfsvoering (VVB). Met deze benchmark vergelijken we onze bedrijfsvoering met andere overheden. Daaruit halen we onze leerpunten. Ons doel is om het beter te doen dan de benchmark; we meten onze telefonische bereikbaarheid. Niet alleen van het algemene nummer maar ook van de diensten waar het meest over wordt gebeld; we doen tevredenheidsonderzoek naar de dienstverlening aan de balie; we meten de effectiviteit van onze dienstverlening en klantloyaliteit.
We verwijzen u verder naar de beleidsindicatoren van programma 1. Hier zijn enkele indicatoren uit de VVB opgenomen. 3.5.5 Samenwerking Informatieveiligheid De BIO (Baseline Informatieveiligheid Overheid) vormt sinds 2020 de grondslag voor de gemeentelijke informatiebeveiliging. De BIO gaat uit van een indeling in thema’s, maar staat los van de ambities van gemeente Medemblik zelf om wel of nog niet aan al deze punten een praktische invulling te geven. Voor ongeveer 80% hebben de maatregelen en uitgangspunten betrekking op onze ICT leveranciers. In 2022 maken we afspraken hoe zij aan onze BIO eisen voldoen en welke maatregelen zij nemen ter verbetering of continuering daarvan. 20% betreffen uitgangspunten en maatregelen in onze eigen interne organisatie. We verbeteren in 2022 onze werkprocessen samen met functioneel beheer. Naar aanleiding van de zelfevaluatie conform de ENSIA methodiek en de daaruit voortvloeiende aandachtsgebieden wordt er een risicoanalyse gedaan en gewenste activiteiten van een prioriteit voorzien. Voor 2022 worden nieuwe verbeterpunten uitgewerkt in een plan. Deze verbeterpunten worden opgenomen in het i-portfolio. We herijken in 2022 ons strategisch en tactische beleid om richting te geven voor de verdere invulling van informatiebeveiliging.
ICT In Som-verband werken we in 2022 nauwer samen en maken we een zogenoemde roadmap (welke projecten gaan we wel/niet doen) die aansluit op informatieplannen uit de organisatie. We gaan onze communicatie verbeteren met begrip en respect voor elkaar om de brug IM (Informatie Management) - ICT beter te verbinden en te verstevigen. 3.5.6 Overig Privacy Inleiding De gemeente heeft in haar dienstverlening rekening te houden met strenge regelgeving op het gebied van privacy en informatiebeveiliging. Alles wat de gemeente met persoonlijke gegevens doet moet bijvoorbeeld aantoonbaar voldoen aan de regels van de Algemene verordening gegevensbescherming. De gemeente heeft in 2021 ingezet op het verder professionaliseren van het gebruik van de privacy-instrumenteren en verdere bewustwording van privacy- en informatiebeveiliging binnen de organisatie. De beperkende maatregelen, aangaande Covid-19 i.c.m. personele veranderingen hebben er toe geleid dat niet al deze doelstellingen zijn behaald.
PAGINA 48
Kern De gemeente heeft met het vaststellen van het ‘Privacybeleid Medemblik’ uitgesproken hoe zij op organisatorisch niveau de AVG wil waarborgen. Dit doet zij door een functionaris gegevensbescherming en privacy officer aan te stellen en per afdeling een privacy medewerker aan te wijzen. De rol van privacy officer zal structureel worden ingevuld. Net zoals bij iedere andere organisatie komen er ook datalekken voor bij de gemeente. In 2021 hebben er zich enkele kleinere datalekken (denk aan verkeerd verstuurde brieven) en enkele beveiligingsincidenten (denk aan poging tot phishing) voorgedaan. Ieder incident is conform wetgeving behandeld en opgelost. Slot – risico’s Voor 2022 zet de gemeente in op het continueren van de dienstverlening op het gebied van privacy en informatiebeveiliging. Ook geeft de gemeente prioriteit aan het juist en correct uitvoeren van de (nieuwe) Wet politiegegevens. Deze wet stelt strengere regels aan hoe omgegaan moet worden met strafrechtelijke gegevens. De gemeente verwacht zeer beperkt te zullen moeten investeren om volledig aan deze wetgeving te kunnen voldoen. Doordat de gemeente vanaf 2018 stevig heeft ingezet op het waarborgen van de AVG is er sprake van een semi-volwassen privacy organisatie. Het belangrijkste verbeterpunt blijft het inrichten (en gebruiken) van digitale systemen conform de privacy- en informatiebeveiligingsregels.
PAGINA 49
PAGINA 50
3.6 Verbonden partijen Een verbonden partij is een organisatie waarin de gemeente een bestuurlijk en een financieel belang heeft. Verbonden partijen voeren een publieke taak voor ons uit. In een aantal gevallen heeft het Rijk zelfs verplicht gesteld dat een verbonden partij deze taak voor ons uitvoert. Nota verbonden partijen Op 6 maart 2014 stelde de raad de visie over de verbonden partij vast in de 'Nota Verbonden Partijen'. Deze nota bevat ook een lijst van de verbonden partijen. De raad stelde op 9 maart 2017 de notitie 'Toezicht op verbonden partijen' vast. In 2019 is deze verder uitgewerkt in de notitie 'inrichting toezicht houden op verbonden partijen (inrichten governance)'. 3.6.1 Gemeenschappelijke regelingen
1
Ondersteuning Bestuurlijke Samenwerking Westfriesland
Vestigingsplaats: Hoorn
www.regiowestfriesland.nl
De kerntaken van het OBS zijn: • het periodiek organiseren, faciliteren en coördineren van bestuurlijke overleggen: o Madivosa (Maatschappelijke Dienstverlening, Volksgezondheid en Sociale Aangelegenheden); o VVRE (Verkeer en Vervoer, Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Economie); o ABZ (Algemeen Bestuurlijke Zaken). • het uitvoeren van een aantal daarvan afgeleide taken, zoals organisatie leerlingenvervoer en urgentiecommissie woningtoewijzing.
2
Westfries Archief
Vestigingsplaats: Hoorn
www.westfriesarchief.nl
Het Westfries Archief is het regionaal historisch centrum voor Westfriesland. Inwoners en instellingen kunnen hier terecht met historische vragen. Het belang van het Westfries Archief is een goede (digitale) informatievoorziening, het bewaren van het cultuur erfgoed en het borgen van digitale duurzaamheid. Hiermee voldoen we aan de Archiefwet. De kerntaken van het Westfries Archief zijn: · het beheren, bewaren en ter beschikking stellen van de historische archieven en collecties van de aangesloten Westfriese gemeenten; · het opbouwen en beheren van een zo breed mogelijke collectie en deze collectie beschikbaar te stellen voor een breed publiek; · het adviseren en inspecteren van de aangesloten gemeenten op het gebied van (digitaal) duurzaam archiefbeheer; · een kennis- en informatiecentrum zijn op het gebied van de lokale en regionale geschiedenis.
PAGINA 51
3
SSC DeSom
Vestigingsplaats: Wognum
www.sscdesom.nl
Het is een samenwerkingsverband op gebied van ICT beheer. De deelnemende gemeenten zijn Drechterland, Enkhuizen, Stede Broec, Opmeer, Medemblik en Koggenland. Ook WerkSaam neemt ICT-diensten van DeSom af.
4
GGD Hollands Noorden
Vestigingsplaats: Alkmaar
www.ggdhollandsnoorden.nl
De GGD bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en veiligheid van inwoners. Concreet betekent dit dat de GGD de volgende doelstellingen heeft: · ondersteuning van gemeenten bij de realisatie en uitvoering van het lokaal gezondheidsbeleid; · uitvoering van de wettelijke taken op het gebied van: o jeugd; o infectieziektebestrijding; o kwetsbare inwoner; o onderzoek, beleid en preventie.
5
WerkSaam Westfriesland
Vestigingsplaats: Hoorn
www.werksaamwf.nl
WerkSaam Westfriesland voert voor de zeven Westfriese gemeenten de Participatiewet uit. Daarnaast behandelt WerkSaam de aanvragen voor inkomensvoorziening oudere arbeidsongeschikte werknemers en zelfstandigen en voor bijstandsverlening zelfstandigen. Ook pakt zij laaggeletterdheid aan. WerkSaam wil iedereen die in Westfriesland kan participeren mee laten doen, waar mogelijk, in betaald werk. De talenten van mensen en de wensen van de werkgever staan daarbij centraal. Het doel van WerkSaam is vooral passend werk te vinden voor mensen. Regulier werk waar dat kan en beschut werk waar het nodig is. En uitkeringen verstrekken aan diegenen die dat nodig hebben.
6
Veiligheidsregio Noord-Holland Noord
Vestigingsplaats: Alkmaar
www.vrnhn.nl
De Veiligheidsregio is een samenwerkingsverband van zeventien gemeenten en hulpverleningsdiensten in Noord-Holland Noord. De Veiligheidsregio zorgt voor: • verkleining van de risico's op een crisissituatie; • goede voorbereiding op het bestrijden van incidenten; • een vlotte en adequate aansturing van de hulpverlening bij een ramp. Alle inzet wordt gecoördineerd vanuit een centrale organisatie waar onder andere het ambulancevervoer en de meldkamer zijn ondergebracht. Op dit moment loopt er een landelijk project om de meldkamerorganisaties te professionaliseren.
PAGINA 52
7
Omgevingsdienst Noord-Holland Noord
Vestigingsplaats: Hoorn
www.odnhn.nl
De OD NHN voert de wettelijke milieutaken uit. Zij doet dit voor alle aangesloten gemeenten en de provincie Noord-Holland. Voor onze gemeente voert de OD NHN ook de bovenwettelijke taken uit.
8
Afvalbeheer Westfriesland
Vestigingsplaats: Bovenkarspel
www.hvcgroep.nl
De Westfriese gemeenten richtten het CAW op om beleid vast te stellen over huishoudelijke en overige afvalstoffen. En om deze uit te laten voeren. Eind 2019 is de gemeenschappelijke regeling gewijzigd: de bevoegdheid op het gebied van beleid, afvalverordening en de dienstverleningsovereenkomst met HVC ligt nu weer bij de individuele gemeenten zelf. In 2021 is de naam gewijzigd in Afvalbeheer Westfriesland (ABWF). Alle aandelen van het HVC gaan nog in 2021 over naar de zeven Westfriese gemeenten. Hiermee blijft alleen de voormalige stortplaats in Westwoud als formele taak bij het ABWF. Verder zal het ABWF functioneren als het afstemmingsoverleg voor beleidszaken op het gebied van afval en aandeelhouderschap HVC.
9
Recreatieschap Westfriesland
Vestigingsplaats: Stede Broec
www.recreatieschapwestfriesland.nl
Het Recreatieschap Westfriesland (RSW) behartigt de gemeentelijke belangen op het gebied van de openluchtrecreatie, natuur en landschap. Het RSW zet zich in voor een rijkere, gevarieerdere natuur. En ook voor het ontwikkelen en beheren van diverse recreatiemogelijkheden en -gebieden.
10
Archeologie West-Friesland
Vestigingsplaats: Hoorn
www.archeologiewestfriesland.nl
De archeologiedienst behartigt de Westfriese belangen op het gebied van archeologie. Deze gemeenschappelijke regeling kent een centrumgemeenteconstructie. De gemeente Hoorn verricht de opgravingen zoals bedoeld in de Monumentenwet voor alle gemeenten. In 2018 is de regeling gewijzigd om deze in lijn te brengen met de Erfgoedwet. De gemeenten Schagen en Texel zijn hierdoor ook toegetreden. 3.6.2 Vennootschappen en coöperaties
11
Bank Nederlandse Gemeenten
Vestigingsplaats: Den Haag
www.bngbank.nl
De BNG functioneert als huisbankier van de Nederlandse gemeenten. De BNG verstrekt de gemeente tegen gunstige voorwaarden geld. De bank heeft een AA+ rating. Dat is de op een na hoogste rating qua zekerheid.
PAGINA 53
12
Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord
Vestigingsplaats: Alkmaar
nhn.nl
Het Ontwikkelingsbedrijf Noord-Holland Noord (ONHN) is de uitvoeringsorganisatie van het bestuurlijk afstemmingsoverleg (BAO). Dit is een overleg tussen de gemeenten in Noord-Holland Noord en de provincie Noord Holland. OHNH bevordert de economie in Noord-Holland Noord.